8) KPSS / AGS Tarih - İlk Türk İslam Devletleri Kültür ve Medeniyeti 2 - Ramazan YETGİN - 2026 — Transcript
Full transcript
- 0:00[Müzik]
- 0:07Değerli arkadaşlarım hepinize
- 0:08merhabalar. İlk Türk İslam Devleti
- 0:10Kültür ve Medeniyetin ikinci videosuyla
- 0:12beraberiz. Gene kameramanımız Murat ve
- 0:15tatilden dönen Nazım. Ne yapıyorsun
- 0:17Nazım?
- 0:18>> Ne yaptın bakalım?
- 0:20>> Sen yokken senin arkandan konuşum.
- 0:22>> Gördün mü?
- 0:23>> Dedim ağzından alıyordur. Burnundan
- 0:24veriyordur şimdi suyu dedim.
- 0:27>> Çalıştın mı
- 0:28>> oğlum? Tatilde niye çalışıyorsun ya?
- 0:29Tatil
- 0:30>> hastalık.
- 0:31>> Hastalık vallahi. Bak var değil mi
- 0:33sende? İş hastalığı var değil mi?
- 0:34>> K
- 0:34>> sizde de var mı YouTube'dakiler böyle
- 0:36bir şey hastalığınız yani nereye
- 0:37gidersem gideyim o işi yapmadan duramam
- 0:39diyen arkadaşlar var mı? Mesela kitap
- 0:41okuyan benim bir arkadaşım var. Yani bir
- 0:43insan her yerde mi kitap okuruyor? Yani
- 0:46eee işe gider kitap okur. Eve gider
- 0:48kitap okur. İşte şeye tatile gider.
- 0:50Tabii o şezdontla falan kitap okumak
- 0:52güzeldir muhakkak da. E sen aileyle
- 0:54gittin. Evet
- 0:54>> ya. Vay kardeşim benim. Vay. Hadi bu
- 0:57seneyi de atlattın bakalım. Öbür sene ne
- 0:59yapacağız?
- 0:59>> İnşallah.
- 1:00>> İnşallah. Bak bizim öğrenciler tatil
- 1:02matil bilmiyor bu sene. İnşallah onlar
- 1:04da bir sene tatil yapmayacaklar ama
- 1:06>> bir ömür yapacaklar inşallah. Evet,
- 1:08geldik buranın mimari kısmına. Bu arada
- 1:10mimari çeşitlidir. Yani biz bugün mimari
- 1:13derken eee şurayı bir kastederek
- 1:15söyleyelim arkadaşlar. Bazı mimariler
- 1:18eee kafamıza göre yapılmaz. Yani sen bir
- 1:20medreseyi kışla gibi, bir kışlayı ev
- 1:22gibi yapamazsın. Doğru mu? O yüzden
- 1:24mimarin çeşitlenmeleri vardı. Buradan
- 1:26bir tane sınav sorusu geldi şimdiye
- 1:27kadar. dini sivil askerin içinden
- 1:30hangisi aşağıdakilerden dini bir mimari
- 1:32değildir diye sordular. Basit bir
- 1:33sorudur. Gelirse de zaten yaparsınız.
- 1:36Şimdi dini mimarinin içine neler
- 1:37girelim? Dini mimarideki bütün mantık
- 1:39şudur arkadaşlar. Bir muhakkak ki namaz
- 1:41namazgah olacak veya işte şadırvan
- 1:44olacak veya işte atıyorum Kur'an okunan
- 1:45bir yer olacak. Rahli ol ama bunlardan
- 1:48ziyade mimari diniye uygun olacak.
- 1:51Mesela cami, mescit, türbe, külliye
- 1:54değil mi? Bak bunların hepsi nedir?
- 1:55Mesela direkt dini diyebiliyoruz.
- 1:57Medrese mesela. Ancak medrese ile
- 1:59alakalı şunu söyleyeyim. Yanlıştan
- 2:01doğruyu bulmayın lütfen. Medrese
- 2:04eee ders verilen yerdir. Doğru. Ama ders
- 2:07verilen yerde muhakkak ki bir mescit
- 2:09vardır içinde. Muhakkak ki değerli
- 2:10arkadaşlar şadırvan vardır. O yüzden
- 2:12değerli arkadaşlar medrese mimari açıdan
- 2:16bakarak siz dini diyebilirsiniz.
- 2:18İçindeki yapılana değil. Bak hep aynı
- 2:20örneği veriyorum. Kardeşim senin o zaman
- 2:23annen baban evde Kur'an okuyor. E biz
- 2:26niye o zaman buraya eve biz dini
- 2:28diyemiyor?
- 2:29He dini olabilmesi için bir şeyin onun
- 2:32yapısına uygun olması lazım. Yani
- 2:34babanın baban mesela miraba çıkıp ezan
- 2:36mı okuyor?
- 2:38Okuyor mu kardeşim? Evde şadırvanınız
- 2:40var mı? Yok. Bizim öğrenci içindekine
- 2:44bakıyor. Ben de diyorum ki hayır dışına
- 2:46bakacaksın. Dışının yapısı diniye uygun
- 2:49mu? Anlaştık mı? Eğer o mantıktan
- 2:51bakarsa arkadaşlar o zaman her şey
- 2:53Kur'an okunan her o zaman biz nereye
- 2:54vermemiz lazım? O zaman diniye vermemiz
- 2:56lazım. Sivil kervansaray sivildir. Ev
- 2:59sivildir. Saray sivildir. Köşk sivildir.
- 3:01Yalı sivildir. Sivil insanlar rahat
- 3:03edeceği yerlerdir. Kütüphaneler
- 3:04sivildir. Evet. Askeri mimari. Şimdi
- 3:07askeri kardeşim 3.000 5.000 adamın
- 3:09kaldığı yerler. Doğru mu? Kışla
- 3:11garnizon. Doğru mu? Bak gidiyoruz.
- 3:14Nizamiye kapısı var. O kapıyla kafasına
- 3:16göre yapılmıyor ki. Senin evin kapısıyla
- 3:18Nizamiye kapısı bir mi? Bir mi? Kale,
- 3:22Sur. Doğru mu? Burç. Bak bunların hepsi
- 3:24tersane. La bunlar askeriye girer.
- 3:27Burayı bir yazalım mı önce? Şurayı ben
- 3:29bir sınav sorusu geldi. Ben zaten
- 3:31sınavda da gelse çok rahatlıkla
- 3:32yaparsın. Dinileri söyle kardeşim.
- 3:35>> Evet.
- 3:36>> Kümbet. Evet.
- 3:38>> TBE.
- 3:39>> Türbe. Evet.
- 3:42>> Cami.
- 3:42>> Mescid.
- 3:43>> Mesit. Arkadaşlar şunun da bir ayrımını
- 3:46da bir yapayım. Cami ile mescit aynı
- 3:47şeydir. Türk milleti cami demiştir. E
- 3:50özellikle Araplar ve Farslar mescit
- 3:53demiştir. Bugün eee büyük saçtinin
- 3:55özellikle İran'daki yapılan eserlerinde
- 3:57cami kelimesi geçmez. Neyse mescit.
- 3:59Türkiye'de nasıl algılanıyor? Cami
- 4:01büyük, mescit küçük olanı şekline
- 4:03dönüştürülmüş. Ama normalde ikisi de
- 4:06aynı secde edilen yer demektir mescit.
- 4:08Evet. Tek
- 4:10>> tekkeler ve zaviyeler dini mimariye
- 4:13girer. Sivil
- 4:14>> ev çeşme.
- 4:15>> Ev çeşme yani sebil. Evet.
- 4:17>> Ribat.
- 4:18>> Ribat. Evet.
- 4:21>> Kervansarayam.
- 4:23>> Han hamam. Bak insanların hep ra ettiği
- 4:26yerler. Doğru mu?
- 4:27>> Kütüphane gibi. Güzel. Askerleri söyle
- 4:30nazım.
- 4:31>> Kışla.
- 4:31>> Kışla. Güzel.
- 4:32>> Tersane.
- 4:33>> Tersane. Gemi yapılan yer. Evet.
- 4:35>> Kale burç.
- 4:36>> Kale burç. Evet.
- 4:38>> Sur garnizon.
- 4:39>> Sur garnizon.
- 4:44>> Nizamiye. Doğru mu kardeşim? Bunlar da
- 4:46fark ettiyseniz hep askeri terimlerdir.
- 4:49Bunları da söylemiş olalım. Peki önemli
- 4:51bilim eee daha doğrusu önemli eserler
- 4:53bırakıyorlar. Karahanlı, Gazeli ve Büyük
- 4:55Selçeti. Bu arada Karahanlıları
- 4:56bıraktığı eserler genellikle Orta
- 4:57Asya'da olacak. Dikkat. Bulunduğu
- 4:59bölgelerde eser bırakan ilk Türk İslam
- 5:01Devleti olan Karahanlılar. Orta Asya
- 5:03için konuşuyorum. Özellikle bırakmış
- 5:05oldukları iki türbe hep sınav sorusu
- 5:08olarak gelmiş. Soru şu: Ayşe Bibi
- 5:10türbesi günümüze kimden kaldı? Arap
- 5:13ATürbesi günümüzden kimden kaldı? Bir
- 5:15sınav sorusu da şöyle geldi. Hem Ayşe
- 5:17Bibi'yi verdiler hem Arabatayı ikisini
- 5:19birden sorup kimden kaldın sorular.
- 5:20Cevap Karahanlar. Dikkat. Eğerse
- 5:23Karahanlardan mimari eser gelirse
- 5:25kesinlikle ya Ayşe Bibi gelir ya Arap
- 5:28ata gelir. Anlaştık mı? Yapar mıyız?
- 5:30Söyle kardeşim.
- 5:33Arap ata türbesi. Evet. Dragon camaron.
- 5:38>> Degaron cami. Evet.
- 5:40>> Evet.
- 5:41>> Ayşe Türbe.
- 5:42>> Ayşe Bibi türbesi. Zaten şu ikisi
- 5:43geliyor. Evet. Babac
- 5:46>> Talhatan Baba Cami. Talhatan
- 5:51Babacani. Bunlardan özel. Evet. Dör tane
- 5:54yazıyoruz ama hangi ikisi önemli zaten
- 5:56işaretleme kısmında kuracaksın.
- 5:58Gazneliler Afganistan'da eser
- 6:00bırakmışlardır. Ribat-ı Mahi vardır.
- 6:01Mahmut'un Ribatı mesela. Efendim
- 6:03Mesud'un minaresi vardır. Gene oğlu
- 6:05Mesudun zamanında yapılmış. Önemlidir.
- 6:07Leşkeri Pazar Cami diye önemli bir
- 6:09camisi var. Yine saray bırakmışlardır.
- 6:12Zafer kulelerini bıraktılar. Yani
- 6:13önemlidir. Gaznelilerin bu eserleri,
- 6:15Karanlıların bu eserleri şu an var.
- 6:17Bazıları yıkık vaziyette olsa da
- 6:19görünebiliyor. Söyle bakalım.
- 6:20>> Zafer kuleleri.
- 6:21>> Zafer kuleleri. Evet.
- 6:24>> Ribat-ı mah.
- 6:27Evet. Leşkeri Pazar Cami.
- 6:29>> Leşkeri Pazar Cami.
- 6:31>> Askeri Pazar.
- 6:31>> Evet. Evet. Evet. Askeri pazar.
- 6:35Evet.
- 6:35>> Sudan 3. Mesut minaresi.
- 6:37>> 3. Mesut minaresi gibi dör tane yazdık.
- 6:40Ama sınavda soru nereden gelmiş şimdiye
- 6:42kadar? Bak sorunun geldiği yere dikkat
- 6:44edelim. Burası gelmiş. Leşkeri
- 6:47pazarcıım. Leşkeri asker. Doğru mu?
- 6:49Pazar. Pazar. Ankara'da yok mu?
- 6:51Limonpazar diye bir yer. En çok
- 6:52Kızılayda biliyorsun yerini yani. He
- 6:55pazar pazar aslında aynı şeydir demek.
- 6:57Askeri pazar gibi düşünün. Şey gibi yani
- 6:59bizim şu eee şeyde Tando'da askeri al
- 7:03çarşı var ya ben Eti meskutu hiç
- 7:04sevmedim ki diye kaset vardı şeyde
- 7:07Beşatçe'de orası işte. Evet. Büyük Saçen
- 7:10bu arada dikkat şunu bir artık
- 7:12anlatayım. Bunu artık herkes bir
- 7:14dinlesin arkadaşlar. Diyarbakır'daki
- 7:16arkadaşlara da dikkatliin. Diyarbakır
- 7:18Ulu Cami. Bugün Diyarbakır'a giden çoğu
- 7:21insanın özellikle işte heyzel bahçeleri,
- 7:24surlar birçok yeri ziyaret ediyor.
- 7:26Bunlardan bir tanesi de Diyarbakır Ulu
- 7:27Cami. Ancak Diyarbakır Ulu Cami ile
- 7:29alakalı şunu anlatayım. Burası normalde
- 7:32bir kiliseydi arkadaşlar. Burayı
- 7:33Emeviler yıktı bir cami yaptı. Bu
- 7:36caminin üzerine Büyük Selçet ekleme
- 7:38yaptı. Aslında Diyarbakır'a kim hakim
- 7:40olmuşsa ve zamanında bir eee tadilata
- 7:42ihtiyaç varsa ve restorasyona bunlar
- 7:44eklemeler yapmıştı. Demek ki Diyarbakır
- 7:47Ulu Cami direkt eşittir büyük Selçületi
- 7:50diyemeyiz. Bak bunu söylüyorum ısrarla.
- 7:52Diyarbakır Ulu Cami bir kilisenin
- 7:55üzerine inşa edilmiştir. Anlaştık mı?
- 7:58Ama eklemelerini kim yapmış? Melikşah
- 8:00döneminde. Evet. O zaman bizler de
- 8:02Büyükşel şöyle yazalım başkanım.
- 8:04Diyarbakır
- 8:06Ulu Cami'ye eklemeler yapmışlardır.
- 8:10Eklemeler yaptılar. Özellikle Sultan
- 8:12Melişah döneminde
- 8:15eserleri genelde nerede bulunur?
- 8:17Anadolu'da değil. Bakın İran'da bulunur.
- 8:19İran hangi kentlerinde başkan?
- 8:22>> Rey, Nişabur. Bunlar zaten başkent oldu
- 8:24biliyorsun. İsfahan doğru mu? Nıfsı
- 8:26Cihan.
- 8:27>> Tahran. Ya bak buralardaki git şimdi
- 8:30Büyükselin tüm eserlerini görürsünüz. O
- 8:32kadar güzel eser. Eğer bir gün
- 8:36bir yeri gezmek istiyorsanız yurt dışı
- 8:38özellikle tarihe merakız varsa ilk
- 8:40gideceğiniz ülkelerden biri İran'dır.
- 8:42Değerli arkadaşlarım İran'a gidin.
- 8:44BSD'nin tüm eserlerini görebilirsiniz.
- 8:46Şimdi insan aklına İngiltere'den,
- 8:48Fransa'dan, İtalya'dan ora gelmiyor da
- 8:50doğrusu değil. Yani tarihe bir ilginiz
- 8:52varsa, bu tür şeyleri merak ediyorsanız
- 8:54özellikle sanat tarihini varsa ne
- 8:56yapacaksınız arkadaşlar? Önce kendi
- 8:57kültürünü öğreneceğiz. Sonra batı
- 8:59kültürünü.
- 9:02Doğru mu? Önce Diyarbakır'ı gezeceksin,
- 9:04sonra Londra'yı. Her zaman söylüyorum.
- 9:06Önce Mardin'i gezeceksin, sonra Paris.
- 9:09İkisi bambaşka şehirler kardeşim. Doğru
- 9:11mu ya? Ne alakası var? Mardin'deki şeyi
- 9:13Paris'te bulamam belki. Paris'tekini
- 9:15Türkiye'de bulamam ama ikisi farklı.
- 9:17Oraya özellikle buraya, burayı buraya
- 9:18özellikle or olmaz. Yani bizim biraz ne
- 9:20yapmamız lazım? Kendi öz kültürümüze
- 9:22bakmamız lazım. Sanat. Türk milleti
- 9:24Müslüman olduktan sonra özellikle resim
- 9:27ve heykelcilik dibe vuruyor.
- 9:30Bunun üzerine Arapçayı güzel yazma
- 9:32sanatı olan hat. Hattın biliyorsun
- 9:34birçok çeşidi var. Bizler üniversitede
- 9:36Osmanlıca ders alırken genelde rika ve
- 9:39eee matbu alıyorduk. Doğru mu? Yani
- 9:41bugün Kur'an-ı Kerim'i okuduğunuz şey
- 9:43matbuudur aslında. Rikadha el yazısıdır.
- 9:45Sülüs vardır. Hazreti Ali'nin küfi
- 9:49vardır.
- 9:50>> Çok var. O yüzden hat bir gerçekten
- 9:53sanat mıdır? Evet
- 9:55arkadaşlar şu kadarcık şeye ayetel kürsi
- 9:58yazabiliyorsun. Doğru mu kardeşim? Şu
- 10:00kadarcık ya
- 10:02inanılacak gibi değil bir şey küçültme
- 10:04değil. Bakın yanlış anlamayın. Şu
- 10:05kadarcık bir alana çok büyük bir
- 10:08atıyorum Bakara suresini
- 10:09sığdırabiliyorsun küfiyle. Mesela bugün
- 10:12camilerde gidin. Camilerde şöyle bizim
- 10:15camiye gidin de kafayı öne eğiyor. Oğlum
- 10:16bir bak burada ne var? Adam Bursa Ulu
- 10:18Cami gibi Ulu Camiye girmişsin.
- 10:20Ayasofya'ya girmişsin. Kariye Camiye'ye
- 10:21girmişsin. Birçok cami var. Bir kafanızı
- 10:24kaldırın. Kafanızı o eski camilerde
- 10:26Mardin Ulu Camiye git mesela girişine
- 10:28peygamberin sakalı şerifi vardır mesela.
- 10:31Adam onu görmeden geçiyor ya. Ya
- 10:33arkadaşlar bak bakmakla görmek
- 10:35arasındaki fark tarih öğrenip öğrenmemen
- 10:38arasındaki fark. İşte öğren. Bak bu
- 10:40dediklerimi nasıl yapıyorsunuz. Böyle
- 10:43bakacaksınız dünyaya artık.
- 10:47Böyle bakacaksın. Daha dikkatli
- 10:49olacaksın. Ya diyeceksin ki lan bunu
- 10:50atalarım mı yapmış? Bir ziyaret ed lan.
- 10:52Şurada bir 20 km kahverengi tabela var.
- 10:54Ben bir gireyim diyeceksin. İşte bunları
- 10:56yaparsan o zaman işte ne oluyor? Milli
- 10:58bilincin yükseliyor. Şimdi aynı mantık
- 11:00düşünelim. Lütfen camilere girdikten
- 11:02sonra mescitlere veya da farkçı türbe
- 11:03oluşuyor. Biraz bakın. Biraz bakın. Çok
- 11:07önemli hat sanatlarını göreceksiniz
- 11:08orada. Bunlar özellikle Türkiye'de,
- 11:10Anadolu'da çok uygulanmıştır. Hat ile
- 11:12uğraşana adı üzerine Hattat denir.
- 11:15Özellikle Amasyalı Yakut ilk Türk
- 11:17hattatı olarak bilinir değerli
- 11:19arkadaşlar. Onu söyleyeyim. Gelelim
- 11:20şeye. Minyatüre. Dikkat. İlk örnekleri
- 11:24hatırla. Uygurlarda vermiştik. Doğru mu?
- 11:26Fresk yaşlıvayı alıp buradan kağıda
- 11:28yapmıştık. Çünkü niye duvardaki ya?
- 11:30Duvarı sökeceksin. Çünkü adı resmi
- 11:32sökemiyorsun.
- 11:34Ya senin minyatür adı üzerinde
- 11:37bir şeyi küçültme sanatı. Şimdi bana şu
- 11:39şeyi versen peşte ver bakayım. Sana bir
- 11:41minyatür yapayım da bir görün ağzımı.
- 11:44Minyatür. Şimdi minyatür niye yapılır
- 11:46biliyor musunuz? Minyatürde insanlar çok
- 11:48seçici değildir. Ben minyatürde çizilen
- 11:51resmin büyüklüğünden anlarım o kişinin
- 11:54sosyal statüsünü. Bak adamı ben normal
- 11:58şartlarda bak normal
- 12:01şartlarda iyi bakın
- 12:04biz şuna perspektif demiyor muyuz?
- 12:06Öndekini daha büyük görürsün. arkadakini
- 12:09daha küçük görürsün. Bu perspektiftir.
- 12:11Doğrusu da budur. Ama ne olmuyor değerli
- 12:14arkadaşlar? Bu minyatürde olmuyor. Yani
- 12:16sen şunu diyemen sultanım. Seni arkaya
- 12:18çizdim de o yüzden kusura bakma biz seni
- 12:21küçük çizdik diyemezsin. Diyemezsin. Son
- 12:24minyatur sanatın olur o. Anlaşıldı mı?
- 12:26He sultanın gözünde küçülürsün. O yüzden
- 12:29ne yapacaksın? Ben sultan bir sultansa
- 12:32lan istersen dağın tepesinde Evereste
- 12:34çizsin. Yani şu Everest ya. Heh. Şu
- 12:37Evereste Manutken bizim sultanı nasıl
- 12:39çizmemiz lazım? Şu kadar. Ama sen
- 12:41sultanı ne yapacaksın? Dağdan büyük
- 12:44çizeceksin. Anlaşıldı mı? Aha minyatür.
- 12:47Bu minyatürde perspektif kurallarına
- 12:50uyulmaz. 1 2 kişiler statülerine bağlı
- 12:53olarak çizilir. Örnek 7 cm 6 cm
- 12:55kuralları vardı. Çizene göre değişiyor
- 12:57bu. 7 cm. Ne bu? Sultan padişah. 6 cm ne
- 13:02bu? Vezir. 5 cm ne bu? Hacip. Doğru mu
- 13:07kardeşim? 3 cm. Ne bu? Muhtesip 2 cm. Ne
- 13:11bu? Köylü. 1 cm ne bu? Sınava
- 13:14hazırlanan. Anlaştık mı? Bizleriz yani.
- 13:18Niye? Statümüz yok. Mezunuz ama işimiz
- 13:22yok. İş olacak diyor. Minyatür sanatına
- 13:25girmenin birinci kuralı işin olacak.
- 13:27Bütün meslek mesleğin ne olursa olsun
- 13:29kadılıktan mezun ol kadılık yapmadığın
- 13:31sürece kadı sayılmıyor. Bir de öyle bir
- 13:33sıkıntı var. Anlaşıldı mı kardeşim?
- 13:35Perspektif kurallarına uyulmayan,
- 13:37insanların statülerine göre büyük ve
- 13:39küçük çizilmiş olduğu sanat dalına biz
- 13:42tasvir sanatı anlamında değerli
- 13:43arkadaşlar minyatür diyoruz. Uğraşana
- 13:45musavver denir. Doğru mu kardeşim?
- 13:48Bunları bilin ya da nakkaş denir. Ve biz
- 13:50bunları değer aradaşlar minyatür
- 13:51sanatını gerçekten Elcezeri başta olmak
- 13:54üzere artuklarda otomatında bir kitap
- 13:56yazdı. Otomatik kitap. Orada da aynısını
- 13:58bütün yapmış olduğu mekanik tasarımların
- 14:00hepsini minyatürleştirmiştir.
- 14:02Öyle bir adam elcezir işte.
- 14:05Olay bu. Gelelim 3. sanatta tesip. Hep
- 14:08duydunuz.
- 14:10Kitaplarda
- 14:12süsleme sanatına biz eee tesip adını
- 14:15veriyoruz. Tesibin kelime manasına
- 14:17dikkat. Bir sınavda geldi. Altınlamak,
- 14:20yaldızlamak. Yani kitabı altın tozuyla
- 14:23süslemek. Süslemek. Şimdi tesibi şu
- 14:28zannediyor öğrenci. Şu eskiden biz
- 14:31ilkokul 1'lerde defter verirlerdi.
- 14:33Yalnız süslerdik ya. Şu hatırlıyorsun
- 14:35değil mi? Şu
- 14:36>> çok güzel yapar.
- 14:37>> He yapardın değil mi? Hatırladın değil
- 14:39mi? Bak
- 14:40>> evet bu zannediyor. L bu olur mu lan? Bu
- 14:42kitabı defterini kendin süsledin. Bu
- 14:44değil arkadaşlar altın tozundan
- 14:47yazacağın. Bak Kur'an-ı Kerim özellikle
- 14:50Kur'an-ı Kerim'e çünkü en önemli kitap
- 14:52olarak atfediliyor. Oraya da güzel
- 14:53yazalım veya değerli kılınsın diye.
- 14:56Genellikle Kur'an-ı Kerim süslemelerinde
- 14:58kullanılan kelimenin manası altınlamak,
- 15:01yaldızlamak anlamına gelen kelime
- 15:02neymiş? Tesip. Uğraşana mü başına
- 15:05koydum. Ne oldu? Müzehip oldu. Var mı
- 15:07sıkıntı? Yapar mıyız? Özellikle soru
- 15:09kaçından geliyor? Bu üçünden. Telkari
- 15:13eskiden Ankara Beypazarı'nda da çoktu.
- 15:15Sonradan dağıldı gitti. Bugün Türkiye'de
- 15:17Midyat özellikle değil mi kardeşim? Ve
- 15:19Mardin ve Mardin ilçelerinde özellikle
- 15:22telkari gümüş işlemci sanatı var.
- 15:23Özellikle Süryanilerin eee bu işte e
- 15:26tabii Türk milletin de oradaki
- 15:28yaşayanların da muhakkak ki işleri
- 15:30vardır. Ama ben Mardin'e gittiğim zaman
- 15:32bu işi genelde götürenlerin bu işi
- 15:33genelde yapan, icra edenlerin Süryani
- 15:35olduğunu gördüm. Benim görüşüm bu. Ha
- 15:37tabii ki elbet ki var. Yapanlarımız da
- 15:39var. Eee, telkari sanatı gümüş işleme
- 15:41sanattır. Türkiye'nin birçok tarafında
- 15:43vardır ama en ünlü yeri Mardin'dir.
- 15:45Mardin'e gidenler biliyorsunuz ki
- 15:46telkari almadan dönmezler. Bir de
- 15:48telkarın özelliği var. Bir tanesi 10
- 15:50tane yapılmaz. Yani senin taklın neyse o
- 15:52o tektir sende. Anlatabiliyor mu
- 15:54başkanım? Yani o şeyden aynı yüzükten
- 15:57100 defa üretilmez. Yani o bir tanedir.
- 15:59O bir tane sendedir. Kütah'da da
- 16:01öyledir. Mesela vazo alırsın. Bazı
- 16:03vazolar tektir. Y onu ikincisi yapılmaz.
- 16:06Deseni sırrı yapılmaz. Sadece onu
- 16:08alırsın. O mesela evde değerlidir. La
- 16:10insan akla almıyor mu? Şu zengin
- 16:11evlerini görmüyor. Vazo var. Hatta
- 16:13vazoya çok dikkat ediliyor kırılmasın
- 16:15diye. Niye? Bir de ne vardı o yüzden
- 16:17sende o da bir de başka yok. Evet.
- 16:20Malakari. Mala biliyorsunuz inşaatta
- 16:22kullanılıyor. Duvar süsleme sanatı,
- 16:23duvar kabartma sanatlarıdır. Vitry.
- 16:26Vitry çok zor ya. Vitry normal şartta
- 16:30dünyanın sayılı bana göre sanat
- 16:32dallarından biri. Uğraşan da çok az
- 16:34kaldı. Türkiye'de de çok az var.
- 16:35Özellikle eski camilerdeki renkli
- 16:37camlara lütfen dikkat edelim. Renkli
- 16:39güneş ışığını süzen bal renklidir.
- 16:41Genellikle yeşil kullanılıyor. Bazen
- 16:43turkaaz Türk mavisi kullanılıyor. Vry
- 16:45gerçekten eee Türk sanat inceliklerinin
- 16:48en güzellerinden biridir ama çok
- 16:50pahalıdır. Yani ben bir gideyim evime
- 16:52bir tane vitray yaptırayım. Bir tane
- 16:54pencerem böyle oldu desen bir fiyat
- 16:56çıkarıyorlar arkadaşlar. İnanamazsınız
- 16:58yani. Vitry öyle bir sanattan. Bizim
- 17:01öğrencil vitrayı ne zannediyor işte cam
- 17:02süsleme sanatı ya. Eskiden böyle
- 17:04tuvaletler mualetler gözükmesin diye
- 17:05tırtıklı camlar vardır. Hala vardır köy
- 17:07evleri. Biliyor ya. Oo hocam diyor
- 17:09arkası gözükmüyor. Vitray gibi diyor.
- 17:11Lan o olur mu lan? O tırtıklı cam arkası
- 17:13gözükmesin diye yapılıyor. Vitray değil
- 17:15o. Evet. Ebru kelime manası bulut
- 17:18bulutlanmak anlamına gelir. 2 sene önce
- 17:21bir sınavda geldi. Dikkat. Bir şey sınav
- 17:23sorusu olmuşsa bundan sonra sınav sorusu
- 17:25olarak gelmeye devam eder. Güncel
- 17:26olaylarda da yani güncel bilgiler
- 17:27kısmında da genel kültür kısmında da
- 17:29gelebilir. Ebru bulut bulutlanmak
- 17:32anlamına gelen biliyorsunuz ki
- 17:34arkadaşlar Türkiye'de birçok
- 17:35belediyenin, birçok sivil toplum
- 17:37kuruluşlarının özellikle eee belirli bir
- 17:39yaşı tamamlayan insanların uğraş
- 17:41alanlarıdır. Bugün Ankara'da bile birçok
- 17:43yerde ebru kurslarını görebiliriz. Çok
- 17:45zevklidir. Doğru mu kardeşim? Yapıldığı
- 17:47zaman çok Sen yaptın mı?
- 17:48>> Bey pazarında yaptı. Yaşayan müze var
- 17:50orada.
- 17:50>> Ha yaşayan müzede yaptı. Beypazarı.
- 17:52Vallahi nazım. Yapmadığın şey yok.
- 17:53Vallah İsveç çakısı gibisin. Evet. Hatan
- 17:55başlayalım.
- 17:56>> Arapçayı güzel.
- 17:58>> Arapçayı
- 18:02güzel yazma sanatıdır.
- 18:05Evet Nazım.
- 18:08>> Hat ile
- 18:11uğraşanlara
- 18:13hattat denir. Bunu özellikle burada
- 18:16değil ama Osmanlı Devleti Kültür
- 18:17Medeniyet'te farklı bir şekilde
- 18:18anlatacağım. Hat denir. Evet. İlk büyük
- 18:20Türk hatı.
- 18:22>> İlk büyük
- 18:24Türk hatı
- 18:28Amasyalı yakuttur.
- 18:31Amasyalı yakuttur.
- 18:33Doğru mu kardeşim? Güzel. Minyatür
- 18:35buyur.
- 18:37>> Efendim?
- 18:38>> Perspektife dikkat edilmez.
- 18:39>> Gene kendine okudun ha cümleyi.
- 18:41Perspektife dikkat edilmez. Var mı
- 18:44başka?
- 18:45>> Kişilerin statüsüne
- 18:47>> tamam lazım. Allah razı olsun. Kişilerin
- 18:49statüsüne bağlı olarak çizilir.
- 18:51>> Oğlum bir cümleyi okusana lan.
- 18:53Statülerine
- 18:54>> satmaya çalışıyor.
- 18:55>> Bağlı olarak çizilir. Evet.
- 18:58>> Tasvirıdır.
- 18:59>> Tamam. Uğraşana ne isim verilir?
- 19:02>> Uğraşana
- 19:04nakkaş
- 19:06veya musavver veya musavir. Musavver
- 19:10denir.
- 19:11>> Anlaştık mı? Evet. Tesip özellikle
- 19:14otomot. Kimin kitabıydı bu?
- 19:16>> Cezeri'nin minyatürleştiği kitabı.
- 19:18Otomota. Otomatik demek yani. Tesip.
- 19:20Buyurun azım. Manası altınlamak.
- 19:22>> Vallah bence bu soru çok güzel bir soru
- 19:24biliyor musunuz? Mu? Altınlamak çünkü
- 19:26insanın aklına gelmiyor tespip. Doğru mu
- 19:28kardeşim? Altınlamak, yaldızlamak
- 19:31anlamına gelir. Zaten çok yakın bir
- 19:32süreçte de sınav sorusu olarak oldu
- 19:34anlamına gelir. Evet.
- 19:35>> Özellikle Kuranı Kerim
- 19:38>> Kur'an-ı Kerim
- 19:41ve kitap süslemelerinde
- 19:45kitap süslemelerinde kullanılmıştır.
- 19:47Evet. lazım.
- 19:49>> Uğraşana değil.
- 19:50>> Uğraşana hemen müyü taktık. Doğru mu? Ne
- 19:54isim veriliyordu? Müzeh
- 19:58denilir.
- 19:59Alim muallim. Doğru mu? Telkari gümüş
- 20:02işlemeciliği sanattır. Gümüş
- 20:05işlemeciliği
- 20:08sanatıdır.
- 20:10Malakadi duvar kabartma sanatıdır. Duvar
- 20:13kabartma
- 20:15sanatıdır.
- 20:17Efendim vitray cam işleme ya da cam
- 20:19süsleme sanatıdır.
- 20:21Cam süsleme sanatı. Türkiye'de bazı
- 20:23camilerde görebilirsiniz. Çok bir de
- 20:26korunuyor. Ebru kelime manası olarak
- 20:28bulut veya bulutlanmak demektir. Bazı
- 20:31kaynaklar ebruzen derler. Bu işte
- 20:33uğraşan da netlik yok. Bulutlanmak
- 20:36anlamına gelir.
- 20:38>> E tabii canım tabii.
- 20:40Makarna suyunun değil mi? Evet burası
- 20:43tamam mı arkadaşlar?
- 20:44>> Bir de notar bur
- 20:45>> notu da söyle.
- 20:46>> Çincilik sanat.
- 20:47>> Ha birçok sanat olarak çinicilik, ahşap
- 20:49işlemeciliği, birçok geometrik figür
- 20:51gene kullanılacak değerli arkadaşlarım.
- 20:53Böyle çok insan ve heykel yok. O zaman
- 20:56sana sınavda Türklerin İslamiyet'ti
- 20:58kabul etmesiyle beraber hangi sanat
- 20:59dalığında en büyük yükseliş var? Hat
- 21:01hangi sanatları düşüyor? Resim veya
- 21:04heykel. İkisini bir veremezler çünkü
- 21:06ikisinde de aynı düşüş var. Resim veya
- 21:08heykel olacak. Resmin yerine ne alıyor
- 21:10peki? Minyatür alıyor. Bravo. Güzel.
- 21:13Geldik bilim insanlarına. Bilim insanı.
- 21:18Evet. milletimizin yetiştirdiği
- 21:20arkadaşlar bunlardan bazıları Türk
- 21:21değildir. Baştan söyleyeyim ya. Birçok
- 21:24şey böyle başlık atıyoruz ya. Ondan
- 21:25sonra diyor ki hocam bunlar Fars. Evet.
- 21:28Anne babalarından veya doğduğu
- 21:29yerlerden. O yüzden mesela Milli Eğitim
- 21:31Bakanlığı bana göre orada doğru bir
- 21:33karar almış. Havza olarak anlatıyor
- 21:34bunu. Çünkü doğrusu o İran havzası,
- 21:36Kafkasya havzası veya işte Orta Asya
- 21:38havzası, Türkistan Maver'nin, Mavera
- 21:40Ünhir Havzası diye. Yani o bölgede
- 21:42yetişen insanlar ama o zamanlar kimin
- 21:45toprakları da? Karahanlı, Gazneli.
- 21:46Özellikle bir yükselçı. Şimdi buraya
- 21:48dikkat etmek lazım. Yani adam Fars
- 21:50olabilir ama işte annesi Türk olabilir.
- 21:53Annesi işte eee yabancı atıyorum yabancı
- 21:56derken Fars, babası Türk olabilir.
- 21:58Bunlara dikkat edin. Yoksa Türk İslam
- 21:59bilim insanlarına sonra yazıyorlar. E
- 22:01hocam işte atıyorum şu şu değil doğru
- 22:03etik kökene bakıyoruz. Havzaya bakarak
- 22:05konuşuyoruz haberiniz olsun. Şey versene
- 22:07peşe verir misin?
- 22:11Nazım tatili yaptım. Vallahi insan
- 22:12kıskanmıyor değil ha. La bu Instagram'da
- 22:14nasıl bir yer kardeşim? Kimi açsak
- 22:16tatilde herkes de mutlu. He 5 dakika
- 22:20önce en son bebek sinirden havuz
- 22:22atıyordunuz. Lazım ama fotoğrafta
- 22:24gözükmüyor. Doğru değil mi Murat? Ulan
- 22:26bu sosyal medya ne kadar aldatıcı bir
- 22:28yer. Doğru mu?
- 22:29>> Sosyal medya söyleim. Şimdi o sosyal
- 22:32medyalar to neler var. Görmüyor mu? Yok
- 22:34Yunanlılar bunu yapmış yok bilmem neler.
- 22:37Büyük taarruz yok. O yok bu yok. Yeri
- 22:40gelince anlatacağım. Şimdi
- 22:41anlatmayacağım da cevabımız olacak
- 22:42elbette ki. Eee ama şimdi sırası değil
- 22:46ama bir gün çok ciddi yanıtlar
- 22:49vereceğim. E hem okuduğumuz kitaplar hem
- 22:51akademik bilgiler hem de almış olduğumuz
- 22:53eğitimle alakalı insanların böyle saçma
- 22:55sapan tarihi sosyal medyadan öğrenmelere
- 22:58ve aslında işin iki taraf inanmalarına
- 23:00çok şaşırıyorum. Yani burada o kadar
- 23:03memlekette müthiş tarihçiler yetiştirmiş
- 23:05bir milletin hala sosyal medyada ne yüğü
- 23:07belirsiz insanların paylaşımlarını tutup
- 23:09da bana da hocam bu doğru mudur diye
- 23:10atmaları zoruma gidiyor. Doğru değil.
- 23:13Sen ona inanmak istiyorsun. Sen ona
- 23:15inanmak istediğin için bana atıyorsun.
- 23:17Ben orada e o da doğru desem inanacaksın
- 23:19zaten. Arkadaşlar yapmayın gözünüzü
- 23:21seveyim ya. Her şey de atmayın. Her şeye
- 23:24de inanmayın. Sosyal medya çok yanıltıcı
- 23:26bir yer. Hiçbir mesleki itibarı olmayan,
- 23:29mesleği tarihçilik ve araştırmacılık
- 23:31olmayan birilerinin laflarına
- 23:32güveniyorsunuz. Yapmayın bak insan kent
- 23:34tarihini aşağılar mı ya? La bu tarihin
- 23:37iyisiyle kötüsüyle bizim tarihimiz.
- 23:40Eleştirelim ama olmayanı olmuş olmuşu da
- 23:44olmamış gibi anlatmayalım. Neyse olanı
- 23:46anlatalım. Sıkıntı yok. Doğru mu
- 23:47kardeşim? Heh. Şimdi gelelim ilk Türk
- 23:49İslam bilim insanları. Özellikle ilk 4
- 23:52yazdığım adama dikkat.
- 23:54Hemen notunu al. Hemen Farabi, Gazali,
- 23:57Bir ibn Sina. İlk dört adama dikkat.
- 23:59Sonradan iki adam daha söyleyeceğim.
- 24:00Birisi İbn Rüşt diğeri Harizm olacak
- 24:02arkadaşlar. Toplam 6 adam zaten hocam
- 24:04yazmışım 9 adam zaten ama 6ısından soru
- 24:07hep çıkmış. Şimdi en son kaç sene önce
- 24:10sorulmuş? Ben buna dikkat ederim. Tam 9
- 24:12yıl olmuş. Şimdi 9 yıldan beri soru
- 24:15sorulmayan bir yer. Evet. Kıyıdan
- 24:18köşeden bir şeyler verilmiş ama net
- 24:20olarak sorulmaz ve bana göre çok uzun.
- 24:22Doğru mu Nazım? 5 sınav olduğu için bir
- 24:24yerde muhakkak giren sayısı çok fazla
- 24:27sınav var. O yüzden ben de diyorum ki
- 24:30buradan soru gelebilir. Hem gelmemesi
- 24:33sebebiyle. Şimdi Farabi'yi nasıl
- 24:35biliriz? Farabi dünyanın biliyorsun ilk
- 24:38öğretmeni Aristo sayılıyor. Aristo'nun
- 24:40en büyük yorumcularından bir tanesi
- 24:41Farabi'dir. Diğeri de zaten İbn Rüş'tür.
- 24:44Şimdi Farabi siyaset felsefesinden ilk
- 24:47bahseden adamdır. Farabi Birleşmiş
- 24:50Milletler Teşkilatının dikkat
- 24:54kurulmasından ilk bahseden adamdır. Bak
- 24:56Birleşmiş Milletler ne zaman kuruluyor?
- 24:571945. Doğru mu? Far abi ne zaman
- 25:00yaşamış? 1000. Arada var yıl 1000. Ama
- 25:03adam ne demiş? Bazı sorunları
- 25:04devletlerin ortak çözmesi lazım. Yoksa
- 25:06çözemezsiniz. Bu da kargaşaya sebep
- 25:09olarak diyerek bazı küresel sorunları ve
- 25:11uluslararası sorunların böyle çözümünü
- 25:13göstermiş. Yani günümüzde ne oluyor bu?
- 25:15Birleşmiş Milletler oluyor. Değerli
- 25:16arkadaşlar o zaman Farabi'ye çok dikkat
- 25:18edeceğiz. Bu bir. İki siyaset
- 25:20felsefesinden ilk bahsedilen adamdır.
- 25:22İhsal Ulüm diye bir kitap yazmış.
- 25:23İlimleri sınıflandırmıştır. Kitabül
- 25:25Musiki dünyanın ilk modern müzik
- 25:27kitabını yazmıştır. Logaritmayı icat
- 25:28etmiştir. Hava ses ve titreşim
- 25:30olaylarını bulmuştur. Ya bu adam
- 25:32elmedinül fazlalayı yazmıştır. Erdemli
- 25:34şehir. Yani bir ülke nasıl olur? Bir
- 25:35hükümdar nasıl olmalı? Bunları yazan
- 25:38adam Farabi.
- 25:41Ama son zamanlarda Farabi ile ilgili
- 25:42gelen özellikle farklı sınavlarda veya
- 25:45farklı şeylerde Birleşmiş Milletler
- 25:47ifadesine bakmanız lazım. E hocam ben
- 25:49nasıl bulacağım? Aklıma Far abi
- 25:50gelmiyor. Bak buraya şunların sonlarına
- 25:53bir bakayım. Hiç B var mı? Yok. O zaman
- 25:56sen Birleşmiş Milletleri nereden
- 25:58bulacaksın kardeşim? Farabi'nin son iki
- 26:01hecesinden bulacaksın. Anlaştık mı?
- 26:03Ezber yapmana gerek var mı? Nazım yok. O
- 26:05zaman lazım söylüyor. Biz yazıyoruz önce
- 26:07unvanlarız.
- 26:08>> Muallimani
- 26:09>> muallimani yani ikinci öğretmen demektir
- 26:14değerli arkadaşlar. Dünyanın birinci
- 26:15öğretmeni biraz önce söyledim. Kimdi o?
- 26:17Kim kabul ediliyor dünyada? Aristo kabul
- 26:19veya Alfrabus. Doğru mu?
- 26:23>> Evet. Alfrabus. Yani zaten şunu okudu
- 26:26mu? Bizim öğrenci zaten aimde okumuyor.
- 26:28Direkt Farabi diye okur. Hiç sıkıntı
- 26:29yok. Böyle de yazılabilir. Tamam.
- 26:31Abunazar diye var mesela çok. Yani
- 26:33bunlar batıdaki tanınağın unvanlarıdır.
- 26:36Anlaştık mı? Peki bir batıda tanınan bir
- 26:38unvan verilmişse o zaman batıyı
- 26:40etkilemiş demektir. İbn Sina'ya sen
- 26:42Avisena diye bir unvan veriyorsan
- 26:43Avisenaı sen vermiyorsun ki. Avrupa
- 26:45veriyor. O zaman batıyı etkilemiş. O
- 26:47zaman bu adam batıyı etkilemiş mi?
- 26:49Mualim saniyi sen verirsin. Arapça bir
- 26:50kelime. Vahit isney selase erbah hamse
- 26:53sitte diye gider. Arapçadaki sani iki
- 26:56isneyinden gelir. Kök olarak anlaştık
- 26:58mı? İkinci öğretmen söyle bakalım Farabi
- 27:00kardeşim.
- 27:01>> Musiki.
- 27:02>> Kitabül Musiki yazıyor. Bu kitabın bir
- 27:05özelliği var. Hemen söyleyeyim değerli
- 27:06arkadaşlar. İlk modern müzik kitabı.
- 27:10İlk modern müzik kitabı. Mesela kanun
- 27:12var ya kanun. Kanunu bilir misin?
- 27:15>> Coşkun sabah çok iyi çalar. He
- 27:18var. Aytaş Doğan.
- 27:20>> Aytaş Doğan. He doğru söyleim. Bana
- 27:22benziyor.
- 27:24Heh. Aytaş Doğan. O kitab-ı müsik ilk
- 27:26kanun yok mu? Kanunu bulan adam derler.
- 27:28şeye Farabi'iye. Evet. İlk modern müzik
- 27:30kitabıdır. Sonra ne vardır?
- 27:32>> Logaritmayı
- 27:35icat etmiştir. Çok önemli ya. Şuna bakar
- 27:37mısın? Artı hava ve ses titreşim
- 27:40olaylarını buluyor.
- 27:42Önemli değil. Ses titreşim olaylarını
- 27:44buluyor. Başka?
- 27:46>> İhsaül
- 27:47ulüm. Doğru mu? Ne yapmış bu kitabında?
- 27:51İlimleri sınıflandırmıştır. Doğru mu?
- 27:53Nazım. Var mı başka buraya yazacak?
- 27:56İslam dünyasında sınıflandıran ilk
- 27:58kişidir.
- 27:58>> Evet. İslam dünyasında sınıflandıran ilk
- 28:00kişi. İslam dünyasında
- 28:03ilk sınıflandıran kişidir. İlk
- 28:05sınıflandıran kişi kimmiş?
- 28:09Far Ya ben var bir şey soracağım. Ben
- 28:10Farabi'den sorarım ya. Vallahi
- 28:12Farabid'den iblis herkes yapıyor. Ben
- 28:14Farabidden iyi ki ben ÖSYM'de soru yazar
- 28:16diyeyim. Evet. Fazla
- 28:18>> ne? El Medinetül fazla.
- 28:20>> El Medinetül Fazıla.
- 28:22>> Erdemli.
- 28:25Erdemli şehir diye bir kitap yazıyor.
- 28:27Başka var mı? İslam dünyada felak
- 28:31İslam dünyasında
- 28:35siyaset felsefesinden ilk bahseden
- 28:37kişidir.
- 28:39Siyaset
- 28:41felsefesinden
- 28:43ilk bahseden kişidir. Devam.
- 28:47Birleşmiş Milletler
- 28:52fikrini
- 28:54ilk defa ortaya atan kişidir.
- 28:59Ortaya atan kişidir.
- 29:02İleride 1945'te anlatacağım Çağdaş Türe
- 29:05Dünya tarihine Franklin Roosevelt'ın eşi
- 29:07Elenor Roosevelt ilk teşekkünü farabiye
- 29:10ediyor. Sonra bunun biliyorsun tüm
- 29:12insanlığın magna kartası diyerek şeyi de
- 29:14neydi onun ismi?
- 29:16eee insan hakları evrensel beyannamesini
- 29:18alarken herkesin ilk dediği şu Birleşmiş
- 29:21Milletler fikrini vurarak yani bir şey
- 29:23yaparken önce Farabi'den bahsedip
- 29:25yapılıyor. Bugün Birleşmiş Milletler'in
- 29:26mesela içinde de atıyorum belki de bir
- 29:28Farabi kapısı var. Belki Farabi salonu
- 29:30var. Muhakkak vardır. Çünkü bazı
- 29:32yerlerde oluyor. Mesela NASA'da NASA'nın
- 29:35olduğu yerde bir kapının adı mesela Ali
- 29:36Kuşçu kapısı. Niye? Çünkü Ali Kuşçu'nun
- 29:39işte ayla ilgili yapmış olduğu
- 29:41gözlemlerden dolayı vardır yani kretere
- 29:43isim veriliyor yani. Doğru mu? Evet.
- 29:45Birleşmiş Milletler Fikri. Evet. Söyle.
- 29:47>> İslam devletlerinde pozitif bilem
- 29:48bilimleri başlatmıştır.
- 29:49>> İslam dünyasında pozitif bilimleri
- 29:52başlatmıştır. Pozitif bilimleri
- 29:55başlatmıştır.
- 30:00Şimdi Gaz hali çok önemli bir adam. Niye
- 30:03Gaz hali? Onun hocası var. Cüveyni.
- 30:05Gazali derin mi deniz diyor. L niye
- 30:07Gazali derin mi deniz dedi? Çünkü Gazali
- 30:09bir gün bir eşkıya saldırısına uğradı. o
- 30:11eşkıya saldırısına uğradığında
- 30:13hatırlayın anlattım bilmiyorum. Bir
- 30:14önceki videomda da orada eee Gazali'yi
- 30:17yakaladı eşkıyalar. Gazali de bir yerden
- 30:19şey aldı. Bir kitap gibi bir şey aldı.
- 30:22Yani adamın da okumaya fırsatı olmadı
- 30:24belki de. Yani adamlar bunlar ne dedi?
- 30:27Kitap dedi. Ne yapıyorsun bunlar dedi.
- 30:30Okuyorum ben dedi. Okuyorum ya. Sonra e
- 30:33dedi sen dedi bunları dedi dedi ki
- 30:35Gazali onları bana verin. Yani benim her
- 30:37şeyimi alın ama kitaplarımı bana verin.
- 30:40O çete reisi dedi ki sen dedi o meşhur
- 30:43duyduğumuz Gazali misin? Evet dedi. Ana
- 30:46dedi. Bir kitabı daha ezberleyemedin
- 30:48dedi. Yanına mı taşıyorsun sen dedi.
- 30:50Yani adamı resmen aşağıdı. Bunun üzerine
- 30:52Gazali ne yaptı? 1 milyon
- 30:55hazneli kitapları ezberlediği söylenir.
- 30:57Kelimesel anlamda inanılmaz bir rakam bu
- 30:59ve hepsini aklına tutabiliyor Gazali. O
- 31:01yüzden Cüvey ne diyor? O derin bir
- 31:03denizdir. Biliyorsunuz ki eee Gaznel
- 31:06Mahmut'un ilk dör tane seferine katıldı.
- 31:09Çok önemli bir eee seferine katıldı
- 31:12diyorum ya. Gazali Büyük Selçetind
- 31:14Nizamiye Medelerinde müdereslik yaptı.
- 31:16Batinlik seferlerinde insanların
- 31:17özellikle Oğuzların kandırılmasından
- 31:19dolayı o seferlerden oluşan o kafa
- 31:21karışıklığını giderebilmek amacıyla
- 31:23Sünni itikadı da yerleştirmeye çalıştı
- 31:25Büyük Selçetind'e. Ve Büyük Selçuk'e gaz
- 31:28hali iki önemli kitap yazdı. Dikkat.
- 31:31Bunu lütfen okuyun. Aklınızda bulunsun.
- 31:33Kimya-i Saadet.
- 31:35Şimdi kimya-i Saadet diye görüyor. Çocuk
- 31:36bunu kimya kitabı zannediyor. Değil. Bu
- 31:38bir. Kimya-i Saadet. İki okumanız
- 31:41gerekenlerden bir tanesi İhya Umumiddin.
- 31:44Gazali değerli arkadaşlar bir kere daha
- 31:45söyleyelim. Biraz sonra sanki Birunyi
- 31:47anlatmış gibi oldum da. Büyük Selçe
- 31:49Nizam Mehmet'in rektörlüğünü yapan çok
- 31:52önemli bir din alimidir. Şeyi İhya
- 31:54Ülümdin ve hangi kitabı yazmış? Kimyai
- 31:57saadet kitaplarını yazmıştı. Gazali
- 31:59biliyorsunuz güveni derin bir deniz
- 32:01diyor. Ve Gazali ile alakalı başka ne
- 32:03söyleyebiliriz? Bu kadar. Doğru mu
- 32:05kardeşim? Bence de sonra öbür adamla
- 32:07karışıyor. Evet. Söyle bak. Gazali
- 32:09lakabı var mı? İslam.
- 32:11>> Hüccetül islam ne demek biliyor musun?
- 32:14İslam'ın ispatlayıcısı.
- 32:16İslam'ın neymiş? İspatlayıcısı. Söyle
- 32:18bakayım Gazali. Şerif var.
- 32:20>> Tamam söyle.
- 32:21>> Felsefeyle uğraşmıştır.
- 32:22>> Felsefeci. Evet.
- 32:25karşı fikir üretmiştir. Yani
- 32:26>> yani battiniliğe karşı değil mi?
- 32:29>> Fikir üretmiştir. Evet.
- 32:31>> Bağdat Nizamesi rekmıştır.
- 32:35>> Bağdat'taki
- 32:37değil mi? Nizamiye medreselerinin
- 32:39rektörlüğünü yapmıştır. Bu arada kalemi
- 32:41yenileyelim. Nizamiye Medresel'in
- 32:43rektörlüğünü yapmıştır.
- 32:48>> Evet.
- 32:50>> Devam. ulidin.
- 32:52>> İhyaul
- 32:54Ulumiddin ne demek? Dini ilimlerin
- 32:57ihyası.
- 32:59Dini ilimlerin ihyası. Evet. Bir kitabı
- 33:03daha vardı söyledim.
- 33:05>> Kimya saadet. Son zamanlarda bunu
- 33:07soruyorlar Nazım. Tamam.
- 33:09YouTube'dakiler. Kimya-i Saadet bir
- 33:11kimya kitabı değil. İçinde ahlak, güzel
- 33:14ahlak, cennete gitmek nasıl gidilir?
- 33:16Birçok hadis olan bir kitap. Kimya-i
- 33:18Saadet kitapları
- 33:21bulunur. Kitaplarını yazmıştır diyelim.
- 33:23Daha da çok kitap vardır. Şu ikisini bir
- 33:25bilelim önce.
- 33:27Bir ara
- 33:31önce anlattığım adam. Yani normalde
- 33:33Gazali anlattım arkadaşlar. Bir
- 33:36eee
- 33:39aslında bir bölgeden esir alınan
- 33:40birisidir. Esir de tam da denilmez de
- 33:42bilim insanları esir alınmıyor da o
- 33:43bölgeden gaznelere geçmiştir. Gaznel
- 33:45Mahmut Sarayın en değerli hazinesi
- 33:46derken boşa demiyor. İlk dör tane Hint
- 33:47seferine katıldı. Tahkikül Malil Hint
- 33:50diye bir kitap yazdı. Özellikle
- 33:51Hindistan Coğrafyası Hint Yemekleri.
- 33:54Aman Allah'ım. Ona kadar yazmış adam.
- 33:56Yani Hindistan böyle değildir elbette.
- 33:58Yani şimdi Hint yemekleri diyor.
- 33:59Allah'ım o ne ya? Ya böyle bir rezalet
- 34:01olabilir mi ya? Şunların bir tane bu
- 34:03Hindistan'a giden bizim millet ne
- 34:04yapıyor acaba oraya gidince? Ben merak
- 34:05ediyorum. Ha
- 34:06>> yemez
- 34:06>> ya. Ben yiyemem onları. Bilmiyorum.
- 34:08Millet tamam sokakta bir lezzet vardır
- 34:11da bu sokak lezzeti diyemeyiz buna yani.
- 34:13>> Lezzetsiz
- 34:14>> ya. Bu ne kardeşim ya? Adamlar pislikten
- 34:16ölecek ya.
- 34:18>> Ya korona oraya girse der ki benim
- 34:20burada ne işim var ya? Demez mi ya?
- 34:22Vallahi herhangi bir yani bakteri
- 34:24bakteri orada yaşayamaz ya. Çünkü daha
- 34:26güçlüleri var yani.
- 34:27>> Konfor ya durdukları yerde tuş kolay
- 34:30>> ya işte iğrenç. Millet yani bir şey de
- 34:33diyemiyorum. 1,5 milyar adam da beslemek
- 34:35kolay değil. Yani adam ne bulsa yer
- 34:36yani. Nazı
- 34:38>> e Türkiye'de kıtlık yaşadı mesela.
- 34:40Türkiye 45'lerde eee Dünya Savaşı'da
- 34:43kıtlık yaşadı. Kurtuş Milli Mücadele
- 34:44döneminde Antep'te insan Allah açlıkla
- 34:47sınamasın. Yani açlık çok kötü bir şey.
- 34:49Yani yemem dediğini yedirir yani. O
- 34:51yüzden bir şey de diyemiyorum ama
- 34:53Hindistan tabii ki elbet böyle değildir.
- 34:56Ama gidenlerden duyduğumuz gelenler
- 34:58arkadaşlardan böyle balayna falan
- 35:00Hindistan'a gidenler var.
- 35:02Ya başka yer yok mu yani? Hani o kadar
- 35:05dünyanın ne kadar güzel yerleri var. Ha
- 35:06çok merak ed tabii kimsenin nereye
- 35:08gideceğine karışmayız ama sonradan
- 35:09pişmanlık duyularak geliyor. İşte yemek
- 35:11yenilememiş bir türlü sinek bir türlü
- 35:14hava koşulları iyi değil. Eee bombayı
- 35:17desen bomba gibi şehir ya çok kalabalık.
- 35:19İstanbul'a şey yaparım rahmet okursun
- 35:21yani. Hani o yüzden diyorum yani bazı
- 35:23yerlere gidilecekken çok iyi araştırılıp
- 35:25gidilmeli ve nokta tespitler. Çünkü
- 35:27Hindistan de kocaman bir ülke. Pakistan,
- 35:29Afganistan kocaman ülkeler bunlar.
- 35:31Buralara gider çok tehlikeli yerler
- 35:32buruni
- 35:36önemli bir adam. Bu arada Birun'nin bir
- 35:38tane kitabı var.
- 35:40Birçok kitabı var da Aserül Baki, Askalı
- 35:42milletlerinin tarihini anlattığı,
- 35:44kültürlerini anlattığı bir kitap var.
- 35:45Mesela bu kitap önemli. Birinin en
- 35:47önemli özelli jeodezi ilmini bulması.
- 35:49Yeryüzüyle çok ilgilenmesidir. Onu
- 35:51baştan söyleyeyim. Hatta yer çekiminin
- 35:53hani Newton böyle otururken kafasına
- 35:56elma düştü de biliyorsun biliyorsun
- 35:58değil mi? Elma düştü de yer çekimini
- 36:00buldu diyor ya. Ama şöyle bir olay var.
- 36:02Mesela Birun onun yıllar öncesindeyken
- 36:04şöyle diyor. Yani hayatta her şey diyor
- 36:08yere doğru çekiliyor. Oğlum o yer çekimi
- 36:11demek yani. İlla kelimenin aynısını
- 36:13kullanmak zorunda mıyız? Yani dünyanın
- 36:16ilk mikrop teasyonu ilk kanser
- 36:17araştırmacıları Akşemsettir. Bana göre
- 36:20adam mikrobu bulmuş. Mikroba mikrop
- 36:21deyince mikrob olmuyor mu?
- 36:22>> Evet. Tohum.
- 36:23>> Ya o tohum demiş mesela. Canlı tohum
- 36:25demiş ama bugün ne diyoruz biz ona?
- 36:27>> Mikrop diyoruz. Yani kelimesel anlamda
- 36:31yere doğru çekiliyorlar yer çekimi
- 36:33arasında bana göre hiçbir fark yok.
- 36:34Doğru mu kardeşim? Ve bunu Biruni yıllar
- 36:37önce söylemiş. Başlayalım kardeşim. Bir
- 36:38var mı lakabı?
- 36:40>> Söyle. Elbür mi?
- 36:43>> Elistat. Evet. Var mı başka?
- 36:45>> Alberuni.
- 36:46>> Alberuni. Doğru mu?
- 36:49>> Evet. Söyle bakalım.
- 36:50>> Bir tane daha var. Söyle.
- 36:51>> Ali Baron.
- 36:52>> Ali Baron. Tamam.
- 36:54Başla.
- 36:55>> Matematikçi.
- 36:56>> Matematikçi. Başka?
- 36:57>> Coğrafyacı.
- 36:58>> Bak bak kaç tane mesleği var bak.
- 37:00>> Coğrafyacı,
- 37:02fizikçi,
- 37:03>> tarihçi,
- 37:04>> tarihçi
- 37:05>> ve astronom
- 37:07>> ve astronomdur.
- 37:09Astronomdur.
- 37:11>> Nazım. Şu kalemi bir alalım önce. Sen
- 37:13benden
- 37:15>> değiştirin işte. Ben eskisiyle yazmaya
- 37:16devam ettim herhalde. Şöyle bakalım.
- 37:19Devam etım.
- 37:20Bilimsel özgürlüğü savunmuştur.
- 37:22>> Bilimsel özgürlüğü savunmuştur. Bilimsel
- 37:25özgürlüğü savundu. Evet.
- 37:27>> Yer çekimi varlığının söylemiştir.
- 37:30Yer çekiminin varlığını
- 37:35Newton'dan önce söylemiştir.
- 37:38Newton'dan
- 37:40önce söylemiştir. Tabii söylemekle e
- 37:43kanunlaştırmak aynı şey olmuyor işte
- 37:44bilimde. Doğru mu? Ben de bir şey
- 37:46söylüyorum ama onun kanunlaşması,
- 37:48bilimsel makalelere girmesi çok zor iş.
- 37:50Evet devam.
- 37:54>> Burada mı? Burası mı?
- 37:56>> Evet doktor.
- 37:57>> Evet. Sarayımın
- 37:58>> en
- 38:01>> en kıymetli hazinesi demiştir. Çünkü
- 38:03ölme tehlikesi geçildi 4. Hint
- 38:04seferinde. O yüzden saraya gönderildi.
- 38:07En kıymetli hazinesidir demiştir. Evet.
- 38:10Asyalı milletlerin tarihini anlattığı
- 38:12asar diye bir
- 38:13>> Asyalı milletlerin
- 38:17tarihini anlattı. Doğru mu?
- 38:21Hangi kitabıydı? Asarül Baki. Bir
- 38:23sınavda soru oldu.
- 38:27Var. Devamı var mı?
- 38:32>> Söyle.
- 38:33>> Hintferi sonrasında
- 38:34>> Hintleri
- 38:37sonucunda
- 38:38söyle bakalım.
- 38:40Tahkiku
- 38:43>> malil hint. Doğru mu? Başka bir eseri
- 38:46var mı?
- 38:48>> Elkanuni
- 38:51mesudi. Evet.
- 38:54>> Evet.
- 38:55>> Kitabüzü.
- 38:56>> Kitabüs.
- 38:58>> Tıp.
- 38:59>> Saidelatif tıp
- 39:03eserleri mevcut. Ancak burada soru
- 39:04gelirse kesinlikle neyden geliyor? Bir
- 39:07kere asarül Bakiye'den soruluyor. Onu da
- 39:10yeniden söyleyelim. Jeodazi
- 39:12>> jeodazi ilmini buldu. Evet.
- 39:15Jeodazi
- 39:17ilmini buldu. Bazı kaynaklar dünyanın
- 39:19çapına hesapladılar. Bazı kaynaklar
- 39:21dünyanın yarıçapını çok doğru şekilde
- 39:23hesapladılar. Yeryüzümcü ve bilimci bir
- 39:25adam. Gerçekten Bironi her zaman soru
- 39:27olarak gelebilir. Hepimizin bildiği bir
- 39:30adam. İdli Sina.
- 39:32Ya bu ülkede tıp deyince ilk akla gelen
- 39:34kişidir. Hastaneleri, yolları, okulları,
- 39:37caddelere, parklara ismi verilen bir
- 39:39adamdan bahsediyoruz. Batıyı yüzyıllarca
- 39:41eklemiş. Eee, yüzyıllarca kitabı ders
- 39:43kitabı olarak okutulmuş. Bugün özellikle
- 39:46eczacıkta ve tıpta kullanılan birçok
- 39:48aletin de değerli arkadaşlar sahibidir.
- 39:50Bu adam Avisena doktorların prensi
- 39:54unvanına sahiptir diye arkadaşlar veya
- 39:55tıbbın hükümdarıdır. O denlidir. Ama
- 39:58lütfen İbn Sina'yı sadece tıpçı olarak
- 40:00bilmeyelim. Bir İbn Sina büyük bir
- 40:03felsefecidir. Bak bunu söyleyeyim.
- 40:05Adamın lakabı zaten o ya. Şeyhül
- 40:07felasife ne demek? Felsefenin şeyhi.
- 40:09İki, bu adam tıpçıdır. Bak aynı bir gibi
- 40:12ya. Zaten o dönemdeki havzada yetişen,
- 40:14medreselerde yetişen insan zaten tek bir
- 40:15şey olamaz. Adamlar o kadar iyi
- 40:17dersleri, o kadar iyi hocalardan alıyor
- 40:18ki o kadar iyi oluyor onlar gibi. O
- 40:20yüzden adam tıpçı olabiliyor, kimyacı
- 40:22olabiliyor, coğrafyacı olabiliyor gibi
- 40:23düşünebilir. Astronom, astrolojiyle
- 40:25uğraşıyor mesela. ipisina mesela o da
- 40:27astronomiyle uğraşmıştır. Y uzaklık
- 40:30ölçen bir alet var. Dikkat pusuladan da
- 40:33pusula gibi düşünebilirsiniz. Eee,
- 40:37Azimut halkası. Bir sınavda soru oldu
- 40:39bak. Azimut halkasını kim buldu dedi. Ya
- 40:42şimdi ben yazayım oraya. Azimut'u
- 40:44birazcık böyle astronomiyle olan bir
- 40:45ilişkisinden dolayı yaz oraya Ali Kuşçu.
- 40:47Yaz oraya Gadizade'yi Rum'u. Doğru mu
- 40:50kardeşim? Herkes düşer. Ama Azimut
- 40:51halkasını kim bulmuş? İblisina bulmuş.
- 40:54Bak çok yakın bir sınavda geldi. Ya
- 40:572024'te ya 2025'teki bir sınavda geldi.
- 41:00Ama Azimut halkası soruldu. Dikkat. İki
- 41:04bu adam şeker hastalığının ilk tespitini
- 41:06yapan işte bu tansiyondur, şudur, budur.
- 41:08Mide ameliyatı yapan bak tıptaki
- 41:11yaptıklarını söylüyorum. Hele bir kitap
- 41:13yazdık ki Elkan.
- 41:15Normalde El Kankanunu fit tıp diye
- 41:17yazıyor ama ÖSYM diyor ki ben şimdi
- 41:18diyor elkan fit tıp yazarsam bilenle
- 41:21bilmeyen tüm öğrenci zaten tıp deyince
- 41:22aklımıza ne geliyor? ipi sina gelir
- 41:24yapar diyor. O yüzden ÖSYM sorularında
- 41:27Elkan diye sorar. Bak bu dedi. Ha
- 41:30uzatabilir mi? Evet. O zaman soruyu
- 41:32basitleştirir.
- 41:34Hiç bilmeyeni de yaptırır. Ama Elkan
- 41:36kimin eseridir diye sorayım. Yazayım
- 41:38aşağı. Gani Sultan Süleyman. Bu
- 41:40memleketin yarısı Kanuni Sultan
- 41:41Süleyman. Evet kardeş gerçekler var.
- 41:44Yukarı sözelcinin mantığı böyle
- 41:46çalışıyor bu ülkede. Sözel ve eşit
- 41:49ağırlıkçı böyle çalışıyor. Biz matematik
- 41:52sorularına ne yaparız? Bak.
- 41:55A -3,
- 41:57B 0, C 3, D 6, E 9.
- 42:06Bir sözelci bu soruyu, mantığını
- 42:08söylüyorum. Ya bunu yapar ya bunu yapar.
- 42:13Anlaşıldı mı? Evet hocam. Bunun mantığı
- 42:16budur. Sözelci yapamadığı soruda bunu
- 42:17yapar. Öğrenci de öyle. Yukarıda devlet
- 42:20görürsü aşağıda devlet arıyor.
- 42:21Sayısalcılar da devlet. Devlet işte o
- 42:23yüzden artıklar döneminde bunların hepsi
- 42:25devlet diye de gelebilir. İlla beylik
- 42:26diye gelmez dememin sebebi bu. Yukarıda
- 42:29kanun yazar aşağı kanuni sultan Süleyman
- 42:31yazın. Vallahi o memleketin yarısı
- 42:33Kanuni Sultan Süleyman. Lütfen sorulara
- 42:36dikkatli bakalım. Tamam. Bak ben
- 42:38ÖSYM'nin dilini çözüyorum. Sana
- 42:40aktarıyorum. Sen de sınavda bunlara
- 42:42düşme diye yapıyorum. Sen çünkü Türkçe
- 42:44matematiğinden çıkıp tarihe geleceksin.
- 42:46Tamam. kalacak 60 dakika süren 60 tane
- 42:48soru bazen yarım saat kalıyor 60 tane
- 42:49soru geliyor. O yüzden soruyu dikkatli
- 42:52okuyan herkes cevabı kesinlikle yapar.
- 42:54Hiç korkmasına gerek yok. Doğru mu
- 42:56kardeşim? Evet. İbn Sina'yı öğrendik mi?
- 42:59İbn Sina büyük adam gerçekten bugün
- 43:03İran coğrafyasında hala onun yapmış
- 43:05olduğu İran ambargo yediği için Amerika
- 43:08Birleşik Devletleri eczacılık açısından
- 43:09kendini bitkiyle geliştirdi. Yani
- 43:10fitoterapiyle inanılmaz derece şey var.
- 43:13Bitkiler üzerine çalışma var. He
- 43:15>> geleneksel
- 43:16>> tabii geleneksel tabi onlarda çünkü ilaç
- 43:18çok ilaç çok. Evet başlayıp bir Sinan
- 43:20lakaplarını yazalım. Avisena
- 43:23doğru mu kardeşim? Neymiş bu? Tıbbın
- 43:26>> hükümdarı. Tamam. Şeyhül felasife.
- 43:30Felife. Daha da çok lakabı vardır.
- 43:33>> Doktorların prens söyle bakayım.
- 43:35>> Fıkıh kelam.
- 43:37>> Fıkıh. Kelam
- 43:39>> mantık felsefe.
- 43:40>> Mantık
- 43:42felsefe. Evet. Tıp astronomi.
- 43:44>> Tıp
- 43:45>> ab.
- 43:46>> Astronomi. Şuraya kadar saydım. Bir tane
- 43:48yok bende. Evet.
- 43:49>> Jeoloji.
- 43:50>> Jeoloji
- 43:52>> ve matematikçidir.
- 43:55Devam.
- 43:57>> İnsan içinde bir kut.
- 43:58>> Ha şunu söyleyeyim arkadaşlar. Şimdi
- 44:01dedik ya mesela Newton'dan önce Birunip
- 44:03bazı lafları söylemiş. Mesela İbn Sina
- 44:06Elkanunu Fittıp adlı eserinde bir kelime
- 44:09kullanıyor. Bakın bu kelime günümüzdeki
- 44:11bir şeyin aslında ilk önce söylenmiş
- 44:13hali. Yani insanın içinde bir kurt
- 44:17vardır.
- 44:18Bu kurt günümüz şartlarıyla gözle
- 44:21görülemeyecek canlılardır.
- 44:24Bu kurt insanı haseder. Şimdi
- 44:27düşünüyorsun, düşünüyorsun. Şimdi
- 44:28cümleye dikkat et. İnsanın içinde bir
- 44:30kurt var. Bu kurt günümüzde göz gözle
- 44:33görülemiyor o günün şartlarında. Ama bu
- 44:36kurt insan istedi. He bu kurt hangisi?
- 44:39Kıl kurtu mu? Ne bu? Bağırsakta la bu
- 44:42ne? Mikrop işte. İşte bunu anlatmaya
- 44:44çalışıyorum. Bundan yıllar sonrad
- 44:46Şemsettin bu kelimeye çok yaklaşacak ama
- 44:48mikrop atıyorum ileride pastör
- 44:50tarafından bu mikroptur denilecek. La
- 44:52böyle bir saçmalık olur mu ya? Bu
- 44:54insanlar bunları zaten yüzyıllar
- 44:56öncesinde söylemişler mi?
- 44:57>> Söylemişler. İşte İblis Sina'da ne
- 44:59demiş? İnsanın içinde
- 45:04bir kurt vardır. Doğru mu?
- 45:08Bu kurt
- 45:11insanı ne yapıyormuş?
- 45:12>> Hasta eder.
- 45:13>> Hasta eder. Sanki bu cümlede şuraya
- 45:15kadar şey hani insan içinde bir kurt
- 45:17oluyor ya. Kurt düşmezse onu tarif
- 45:19ediyor olmaz mı? Evet. Bu kurt insanı
- 45:21hasta eder düşünmekten yani
- 45:22>> mikrobu.
- 45:23>> Evet. mikrobu tarif etmiştir. Mikrobu
- 45:26tarif etmiştir. Devam lazım. mide
- 45:30ameliyat yaptıır.
- 45:31>> Bakın ilk kez
- 45:33mide ameliyatı yaptı. Evet.
- 45:38>> Şekeri tespit etti.
- 45:41Evet.
- 45:44>> El kanunu fit tıp
- 45:49tıbbı yayınladı. Evet.
- 45:52>> Kitab şifa.
- 45:53>> Kitabu şifa.
- 45:56Burada ne yaptı? Tarifler verdi. Evet.
- 45:59Ayda bir kratere ismi verilmiştir.
- 46:01>> Şifayı yayınladı. Ayda ne yapmıştır?
- 46:04>> Kratere ismi verilmiş.
- 46:05>> Ayda Kratere ismi verilmiş.
- 46:08Kratere
- 46:09ismi verildi. Bir tane şeyi buldu ama
- 46:11bak son gelen sınav sorusu. Azimut
- 46:14halkasını buldu. Azimut halkasını buldu.
- 46:19Evet. İnternetten izleyenler hemen
- 46:21Azimut halkası diye yazın. Görsellere
- 46:23bir bakın bakalım. Eee kendiniz de
- 46:25göreceksiniz. Dünyanın ayla mesafesi
- 46:27veya dünyanın gezegenlerle mesafesini
- 46:29ölçme yarayan bir aletten bahsediyoruz.
- 46:322024 veya 2025'te sınav sorusu olarak
- 46:34artık yılları karıştırıyor. Hayat o
- 46:36kadar hızlı akıyor ki şu 24'te mi
- 46:38geldiydi, 25'te mi geldi o karıştı yani.
- 46:41Zaten pandemiden sonra şey dünya bana
- 46:43göre çok daha hızlı. Sence de öyle değil
- 46:45mi?
- 46:45>> Çok hızlandı ya.
- 46:46>> Çok
- 46:47>> Murat
- 46:49>> yaşın kaç senin?
- 46:50>> 24.
- 46:51>> 24. Hızlı değil mi bu hayat ya? Sence de
- 46:54>> biraz. Biraz değil mi? Ya
- 46:55>> yavaşlas
- 46:56>> yavaşlasak.
- 46:58Durduğun dünyaya inecek var diyorsun. Ha
- 47:00peki canım. Evet. Razi. Zekeriya Errazi.
- 47:04Bu da çekle kızamık hastaları arasındaki
- 47:06farkı bulan Elvi adında 17 ciltlik bir
- 47:08ansiklopedi yazan büyük bir adam. Hatta
- 47:11size çok ilşin. Razi'nin eee ders
- 47:13kitapları İbn Sina'dan daha sonra bile
- 47:15okutulmuştur. Yani Razi demek ki o
- 47:17noktada bayağı iyi bir kitap yazmış.
- 47:19Şunu da söyleyelim. çiçek
- 47:22ve kızamık
- 47:24hastalıklarının arasındaki farkı
- 47:27bulmuştur. Doğru mu? Yazdığı
- 47:29ansiklopedinin adı Elvi ansiklopedisini
- 47:33yazmıştır. Ansiklopedisini
- 47:37yazmıştır. Şey gibi düşün ya. Sağlık
- 47:39ansiklopedileri var ya vardır. O
- 47:41zamanlar gazeteler veriyordu. Hatırla
- 47:42herkesine de meydanlar bir sağlık
- 47:45ansiklopedileri de vardı eser. Evet.
- 47:47Razi var mı şeyi?
- 47:51Rahes
- 47:52>> değil mi? Cabir hiç sorulmadı. Çok
- 47:56üzüldüm
- 47:57yani bu ülkede Cabir bin Hayyan nasıl
- 48:00sorulmaz? Ben hayretler için ya da ÖABT
- 48:03diye düşünülüyor. Ya tamam ama Cabir
- 48:05modern kimyanın vurusudur. Bak bu adam
- 48:09atomun parçalanabileceğini
- 48:11ilk öne süren adamdır. Kimden önce?
- 48:14Einstein'dan önce. Bak devam ediyorum.
- 48:16Bu adam imbikle, imbik olayını kimyada
- 48:19bulan adamdır. Bu adam damıtma işlemini
- 48:22bulan adamdır. Yapay bilmem nelerden,
- 48:24metallerden altın alaşımı yapan adamdır
- 48:27bu adam. Değerli arkadaşlarım
- 48:30eee şey nitrik asit gibi bazı asitleri
- 48:34keşfeden adamdır. Şimdi sen böyle bir
- 48:36adama adam asit keşfetmiş. Adam imbik
- 48:39yöntemini bulmuş. Adam atomun
- 48:40parçalanabileceğini yüzyıllar öncesine,
- 48:421000 yıl öncesinden söylemiş. Ama bu
- 48:44adam soru olarak geliyor mu diye sor.
- 48:46Yok. Nerede gelmiyor? GK'da gelmiyor.
- 48:48ÖABT'de gelebiliyor. O yüzden aslında
- 48:50buranın yeri bura. Bak onu söyleyeyim.
- 48:52Cabir bin Hayyan'ı ben burada sorarım.
- 48:54Zekeriya Razi ÖABT'e de sorarım. Bak bir
- 48:57biz burada işleri tersine çeviriyor
- 48:59ÖSM'deki soru yazanlar. Yani ÖABT
- 49:02soruları normal tarih soruları olmuş.
- 49:05Tarih soruları ÖABT soruları olmuş. Yani
- 49:07çok cins bir ayrım var. Şimdi bu ayrımı
- 49:09tam yapamıyorlar. Öğrenci düzeyinden
- 49:12kaynaklı anlayamıyorlar. Ya ben Razi
- 49:14UABT'ye sorarım ama Cabir bin Ayar'ı
- 49:16GKY'ye sorarım kardeşim. Çünkü modern
- 49:19kimyanın kurucusu lakabı var.
- 49:22>> Kimyacı demektir Latince. Evet devam
- 49:24edelim.
- 49:24>> Modern kimyanın kurucusudur.
- 49:26>> Modern kimyanın kurucusudur.
- 49:29Evet devam.
- 49:30>> Kitabul kimyada modell? Kitabül Kimya
- 49:35adında
- 49:38kitap yazmıştır. İlk modern kimya
- 49:41kitabını yazmıştır. Modern kimya
- 49:44kitabını yazmıştır. Evet.
- 49:46>> Hassas terazi kullanmıştır.
- 49:48>> Hassas terazi kullanmıştır. Bu
- 49:51kuyumcularda gördüğünüz terazi gibi
- 49:52düşünebilirsiniz. Ya da ailelerimizin
- 49:54evlerinde son zamanlarda mutfakta
- 49:56kullandığı hassas teraziler var. Hassas
- 49:59teraziyi kullandığı Evet.
- 50:01Yapay altına gid
- 50:04>> yapay alaşımlardan
- 50:08altın tozu ya da altın elde etmeye
- 50:10çalıştı. Evet.
- 50:12>> Atomun parçalan
- 50:14>> atomun parçalanabileceğini
- 50:18ilk kez öne sürdü. Evet. Birçok asit
- 50:21keşfetmiştir.
- 50:22>> Birçok asit keşfetmiştir.
- 50:25Birçok
- 50:26asit
- 50:28keşfetmiştir. Nazım bana bir asit söyle.
- 50:31Bildiğin
- 50:33>> asit diyorum. Kola diyor ya. Evet. Var
- 50:36mı bildiğin asit?
- 50:38>> Oğlum asit diyor mu siz bana?
- 50:41Asitli
- 50:44içecek demiyorum arkadaşlar. Lütfen
- 50:45karıştırıyorum. Asitle
- 50:47>> nitrik asit.
- 50:47>> Nitrik asit var. Başka limonda bulunan
- 50:50asitin adı ne?
- 50:51>> As
- 50:52>> ya sen de yani belki nitrik asit odur.
- 50:55Bir alacağız bakayım asit çeşitleri.
- 50:57>> Hadi bakayım.
- 50:59Asit deyince aklına bir kola geliyor
- 51:01değil mi?
- 51:04Cabir bin Ayyan hangi asitleri buldu?
- 51:05Bak bakayım.
- 51:07>> Asik asit var. Formik asit var. Fosforik
- 51:09asit var.
- 51:10>> Evet.
- 51:10>> Hidrokik asit var.
- 51:12>> Evet.
- 51:13>> Ne kadar asit değil mi? Bak
- 51:15>> asit var.
- 51:16>> Evet.
- 51:17Limondaki hangisiymiş? Onu merak ettim.
- 51:18Limondaki asit. Şu an YouTube'daki
- 51:21arkadaşlar hemen biliyorlardır onu.
- 51:23Limondaki asitin adı ne? Nitrik miydi?
- 51:26>> Ne?
- 51:27>> Sitrik.
- 51:27>> Sitrik. Nitrik değil yani. O zaman
- 51:30yanlış söylüyormuşum ben. Ya da kesin
- 51:31zengin gene yanlış okuyorsunur. Doğru
- 51:33mu? Verelim. Bakacağım.
- 51:36>> Bakayım bir. Strik asit içerir.
- 51:40Evet. Vallaha Nazım. İlk defa doğru
- 51:42söyledin lan.
- 51:44He
- 51:48doğru.
- 51:49Nitrik ne o zaman ya? Ben uyduruyorum o
- 51:51zaman öyle bir asit yani bulursam bir
- 51:53gün. He
- 51:54>> nitrik de var mı?
- 51:54>> Nitrik de var değil mi? Evet. Bir de
- 51:56folik asit var.
- 51:57>> Fosforik asit.
- 51:58>> Evet. Harzmiyi. Nasıl biliriz? Harezmiyi
- 52:05dünyada sıfır. Bakın 0ı bulan Hezmi
- 52:07değil. Şu yanlış bir gidelim. 0 bazı
- 52:09Hintler, bazı kaynaklar Mısırlılar
- 52:11buldular. Ama 0ın yanına bir rakam
- 52:13yazmaya çalışan, 2ci ve 3. derece
- 52:15denklemleri çözen matematikçi ve
- 52:18astronom bir adamdır değerli arkadaşlar.
- 52:21Kimdir bu adam? Harmidir. Bir kitap
- 52:23yazmıştır. Eee, kitapta karşılaştırmalı
- 52:27matematik yapmıştır değerli arkadaşlar.
- 52:29Önemli bir adam tabii ki. Kitabının adı
- 52:31nedir?
- 52:33>> Hisabül cebrel mukabele. Karşılaşmalı
- 52:36geometri veya matematik demektir.
- 52:38Arkadaşlar bu kitabı sorarlar. Bunu
- 52:39kimin yazdığını sorarlar. Bu dikkat.
- 52:41Harzmi'nin gelen tüm sınav soruları
- 52:44kitabı verip sormuştur. Yani Hisabül
- 52:46Cebral Mukabele adlı eser aşağıdaki
- 52:48hangi bilim insan tarafından günümüze
- 52:49ulaşmış ya da yazılmıştır diye sorar.
- 52:51Cevap Harz mi olacak? Harzmei yazalım
- 52:54lazım. Vaka var mı?
- 52:55>> Algoritma.
- 52:57>> Algoritma. Evet. Devam.
- 52:59>> Matematikçi ve astronomdur.
- 53:01>> Matematikçi ve astronomdur. Evet.
- 53:05>> Cebrin kurucusudur.
- 53:06>> Cebrin kurusudur. Bunu da veriyorlar bu
- 53:08arada bilgide. Cebrin kurucusudur. Evet.
- 53:11Aşağı
- 53:12>> söyle.
- 53:13>> Hisabul cebir ve mukabele.
- 53:14>> Hisabül cebr mukabele.
- 53:18>> Cebrel mukabele adında bir eser
- 53:22yazmıştır. Bir eser yazmıştır. Evet
- 53:25Nazım.
- 53:26>> Ondalık sayı sistem.
- 53:27>> Ondalık sayı sistemini bulmuştur.
- 53:30Ondalık sayı sistemini bulmuştur. Evet.
- 53:34Güzel. Bunları da söyledikten sonra
- 53:36değerli arkadaşlarım devam edelim.
- 53:37Nazım. İbn Rüşt. Oo Avares değil mi?
- 53:43Avores.
- 53:46Bu kim ya? Bu kim? Bu Aristo'nun
- 53:49dünyadaki en büyük yorumcusu sayılır. O
- 53:52kadar Avrupa etkilidir ki Latin ibn
- 53:54Rüşçülük diye bir felsefe ekolün
- 53:56sahibidir. Bu adam özellikle Gazali ile
- 53:58aynı zamanlarda birbirleri hakkında,
- 54:00felsefe hakkında birbirlerine kitaplar
- 54:02yazmışlardı. O onunkini reddediyor.
- 54:03Onunkini reddediyor. Arkadaşlar bugün
- 54:05dünya Aristo'yu tanıyorsa bu adam
- 54:06sayesinde tanıyor. Yani İbn Rüşt'ü
- 54:08tanıyor. Her zaman aklı ön planda tutar.
- 54:10Direkt sınavda böyle gelir. Aklın ve
- 54:13mantıkla bazı sorunların
- 54:15çözülebileceğini her zaman öne süren
- 54:16adam İbn Rüşt'tür. Güneş lekelerini ilk
- 54:19defa gözlemlemiştir. Önemli bir adamdır.
- 54:21İbn Rüştik. Bak son zamanlarda şu dört
- 54:24adam haricinde ilk dörtten harcı en çok
- 54:26ne soruluyor? İbn Rüşt sorulur. Değerli
- 54:29arkadaşlar yazan ibn Rüşt. Söyle bakalım
- 54:31lazım. Her zaman aklı ön planda tutmuş.
- 54:34>> Her zaman neyi sormuş şey yapmış? Aklını
- 54:37ön planda tutmuştur.
- 54:42>> Aristo'yu kimlere anlatmış? Avrupalılara
- 54:44anlatmıştır. Aristo'yu
- 54:47Avrupalılara tanıtmıştır.
- 54:52>> Devam.
- 54:53Zamanın volteri olarak takılmış.
- 54:54>> Zamanın volteri olarak bilinmiştir. Bu
- 54:57lakap takılmış yani olarak
- 55:00unvan verilmiştir. Evet.
- 55:03>> Hı hı.
- 55:03>> Güneş lekelerini ilk defa gözlem
- 55:05>> güneş lekelerini gözlemlemiş.
- 55:08İlginç.
- 55:10>> Kolay değil yani. Evet. Devam.
- 55:15İbn Heysem. Arkadaşlar bir adam da bu.
- 55:18Ya bu adam fotoğraf makinesin mucididir.
- 55:21Aa hocam nasıl fotoğraf makinesinin
- 55:24muci? Şimdi insanlar şöyle arkadaşlar
- 55:27fotoğraf makinesiı biz teknolojik bir
- 55:29aletsel anlamda kullan. Şimdi bizim cep
- 55:31telefonlarının içinde de fotoğraf
- 55:32makinesi var. Kamera yani. Şimdi biz
- 55:34fotoğraf makinesi diyor muyuz buna? Ne
- 55:35diyoruz kardeşim? Telefon. Telefonun
- 55:38içinde bu uygulama olarak açıyoruz
- 55:39artık. Ama istenen sizler de
- 55:41biliyorsunuz ki fotoğraf makinesi ayrı
- 55:42bir ekoldür. ayrı bir şeydir. Lensi
- 55:44vardır, şeyi vardır. Hala günümüzde
- 55:46fotoğrafçılık kullananlar böyle telefon
- 55:47falan kullanmazlar. Gene aynı
- 55:49fotoğrafçılık işini yapmaya devam
- 55:50ederler. Burada özellikle karanlık odayı
- 55:53bulmaları lazım. Karanlık odayı bulan bu
- 55:55adamdır. Kitabül Menazir adında büyük
- 55:57bir kitabı var. Görme kitabını
- 55:58yazmıştır. Bugün fiziğin özellikle optik
- 56:01alanında bugün temelde ne görülüyorsa,
- 56:03temelde ne kavram öğretiliyorsa bunu ilk
- 56:06defa ortaya koyan adam İbn Heysem'dir.
- 56:11Ama soru olarak geldi mi? Hayır, biz
- 56:13gene anlatalım dünya hali. Herhangi bir
- 56:15bu sınav sadece dünya KPS'den, AGS'den
- 56:18ibaret değil. İleride görevde yükselme
- 56:19sınavı, misyon sınavı efendim
- 56:21gideceksiniz başka bir ton sınavda tarih
- 56:24çıkacak. Kaymakamlık, şu var, bu var,
- 56:26idare adlı bilemezsiniz. Nerede bir gün
- 56:28mülakatta karşına çıkar. Benim şu
- 56:31anlattıklarım yarısan çoğu zaten
- 56:33bilimsel bilgi ama bunların bazı sınavda
- 56:36gelecek, bazısı ise sizlere hayatınız
- 56:37boyunca farklı yerlerde gelecek. Tamam.
- 56:39Belki çocuğunuzun dönemi ödeme olacak.
- 56:41Bir tane çocuğunuz araştırma konusu
- 56:42olacak. İleride çocuğunuz fotoğrafçı
- 56:44olacak. Bilemezsiniz. Evet. başla
- 56:47kardeşim.
- 56:48>> Fotoğraf makinesi
- 56:51>> fotoğraf
- 56:53makinesinin. Doğru mu kardeşim?
- 56:56>> Oh. Ben buraya var soru nasıl biliyor
- 56:58musun? Aşağıdakilerden hangisi karanlık
- 57:01odayı bularak fotoğraf makinesinin
- 57:02mucididir dedim. A Alfred Kanon yazayım.
- 57:04Memleket kanon yapar. Doğru mu kardeşim?
- 57:07Devam. Fiziğin güzmeye var.
- 57:10>> Fiziğin.
- 57:12Fiziğin olmaz ya. Fizikin olur. Doğru
- 57:14mu? Yumuşuyor.
- 57:15>> Yumuşar mı?
- 57:16>> Emin misin oğlum?
- 57:17>> Kadir yumuş değil mi?
- 57:19>> Yok ya. Yumuşamaması lazım.
- 57:20>> Yumuşar mı fizik?
- 57:22>> Yumuşar. Allah.
- 57:25>> Her şey de yumuşar mı canım? Ben gene
- 57:28ben fizik yazayım da dur. Fizikin. Evet.
- 57:33>> Optik sahasında değil mi? Günümüze temel
- 57:35olarak ne görülüyorsa?
- 57:37>> Günümüzün de temel olarak
- 57:43ne görülüyorsa doğru mu?
- 57:44>> İlk ortak.
- 57:45>> Evet.
- 57:47İlk ortaya koyan kişidir. İlk ortaya
- 57:50koyan kişi kimmiş?
- 57:55Evet. Kitabının adını da söyleyelim.
- 57:57Kitabül Menazir
- 58:00görme kitabıdır. Tamam. Söyleyelim. Ömer
- 58:02Ayyam. Bilmeyen var mı?
- 58:05O Ömer Ayyam.
- 58:07Bugün Ömer Ayyam deyince aklıma hocam
- 58:10rübaileri geliyor. Böyle Twitter'dan
- 58:12okuyorum. Bir keyifleniyorum ki sormam.
- 58:14Evet. Ömer Ayyem'in edebiyat kısmında
- 58:16rubaileri var. Doğru. Ama Ömer Ayyem bir
- 58:17matematikçi. Ömer Ayem bir eee astronom.
- 58:21Özellikle Büyük Selç devleti Sultan
- 58:23Melikşah döneminde 1079 tarihli bir
- 58:26takvim yapılacak. Bu takvimde özellikle
- 58:28Celalü Dev Devle diye bir lakab var. Ya
- 58:30da Celalettin diye bir lakab var. Öyle
- 58:32söyleyeyim. O yüzden kendisine e heyet
- 58:35başkanlığının yaptığı takvimi yaptırıyor
- 58:37Sultan Melikşah adına. Melikşah'ın
- 58:39lakabından dolayı Melikşah takvimi
- 58:41demiyor da Celali takvimi diyor. Onun
- 58:43lakabından dolayı. O yüzden tarihte 1079
- 58:46tarihli kabul eden güneş yılı esastlı
- 58:49bugünkü miladi takvimin neredeyse kafa
- 58:51kafaya dakikasına kadar hatta belki de
- 58:52bazı kaynaklar eee Ömer Ayyam'ın
- 58:55yaptığının doğru olduğunu söylüyorlar. O
- 58:57yüzden önemlidir derşler. Ömer Ayyam
- 58:59matematikçi ve astronomuddur. İk ve 3.
- 59:01derece denklemleri çözmüştür. Efendim
- 59:02Celali takvimindeki heyet başkanlığını
- 59:05yapmıştır. Kendisi rubailer yazmıştır.
- 59:07Rubai kısmını nerede yaşıyoruz onu? Türk
- 59:08İslam yazı edebi eserlerinde başlakır.
- 59:10>> Matem
- 59:13>> matematikçi
- 59:15ve astronomdur. Doğru. Devam.
- 59:18>> Rubai yazmıştır.
- 59:19>> Rubailer yazmıştır. Evet.
- 59:22>> Ve 3 derece denklem çözmüştür.
- 59:24>> İkinci ve 3ünc derece denklem çözmüştür.
- 59:28Evet.
- 59:34Evet. Celali takvimini
- 59:39hazırlayan
- 59:41heyetin
- 59:43başkanlığını yapmıştır.
- 59:45Başkanlığını
- 59:47yapmıştır. Bu arada İdrisi diye de bir
- 59:49adam var. Seçeneklerde gelebilir. Ben
- 59:51direkt sınavlı soru olarak beklemiyorum.
- 59:53Coğrafyacıdır. Doğru mu?
- 59:55>> Başka?
- 59:55>> Batı Avrupa dünyada bir kişidir.
- 59:58>> Aşağı yazdım. Batı Avrupa'dayı
- 1:00:01aslına
- 1:00:03uygun çizen
- 1:00:06ilk kişidir. Arkadaşlar şöyle
- 1:00:09söyleyeyim. O kadar çok bilim insanı var
- 1:00:11ki bu dönemde anlatamam. Battani var.
- 1:00:14Battaniye değil battani var. Efendim
- 1:00:16Abdülhamit İbn Türk var mesela
- 1:00:18geometrinin kurucusu derler mesela. Çok
- 1:00:20var arkadaşlar. O kadar fazla ki biz
- 1:00:22özellikle ergonomik takıldık. Yani
- 1:00:25önemleri koymaya çalıştık ama özellikle
- 1:00:27ilk 4 ibn rüşt harm tamam. Yani toplam 6
- 1:00:33adam bizim için çok kıymetli. Farabi
- 1:00:35Gazali İbn Sina ve Biruni. Harezmi İbn
- 1:00:39Rüş. Genelde altının dışına çok
- 1:00:41çıkmamıştır. He sorulmuş Cabir biryan
- 1:00:44ama nerede sorulmuş? ÖABT kısmında sınıf
- 1:00:46öğretmenliği olabilir, sosyal olabilir
- 1:00:47veya tarih öğretmenli soru olarak
- 1:00:49gelebilir burası. Tamam mı kardeşlerim?
- 1:00:52Şimdi ne yapıyoruz? yazı dil edebiyata
- 1:00:54geçir. Bunlar bilim insanlarıdır. Bir de
- 1:00:55bu dönemde biliyorsunuz ki ilk Türk
- 1:00:57İslam yazı edebi eserleri var. Hepinizin
- 1:00:59bildikleriyle devam edeceğiz. Hani
- 1:01:01Kutatkubilik, Atabetül Akayık onları
- 1:01:03işleyelim. Hadi şimdi yazılı ve
- 1:01:04edebiyata geçiyoruz. 10 dakika molanız
- 1:01:06var.
- 1:01:08Evet ahir zaman. Hemen molalar hızı
- 1:01:10geçiyor. Tekniğimizin adı var
- 1:01:12arkadaşlar. 10 dakika çalışma, 2
- 1:01:15saatler. Ramadora. Doğru mu kardeşim?
- 1:01:17Millet pomodora yapıyor. Biz de Ramadora
- 1:01:19yapalım. Böylelikle tekniğimizle beraber
- 1:01:21ilerleyelim. Evet. Şimdi geldik yazı dil
- 1:01:24ve edebiyata. Biliyorsunuz ilk Türk
- 1:01:25İslam yazı edebi eserleri
- 1:01:26Karahanlılardan ilk günümüze kalıyor.
- 1:01:29Zaten ağırlıklı olarak Karahanlılardan
- 1:01:31kalıyor. Bir defa sınavda şöyle soru
- 1:01:32geldi. Atıyorum Kutaz Gübik kime
- 1:01:34sunulmuştur diye çık. En zor sorulardan
- 1:01:37biri. Lan adamı bilmiyorum ki ben kime
- 1:01:39sunulduğunu bileyim diyeceksiniz. O
- 1:01:41yüzden yine de kime sunulduklarını da
- 1:01:42öyle ya da böyle değerli arkadaşlar bir
- 1:01:44şekilde yazmamızda fayda var diye
- 1:01:46düşünüyorum. Yusuf Hasacp normalde Bala
- 1:01:49Sagunlu Yusuf ama öyle bir eser yazdı ki
- 1:01:52baş ucu kitabı yaptı hükümdarların
- 1:01:55mutluluk veren bilgi aslında şiir
- 1:01:56şeklinde beyit şeklinde 6645 beyitten
- 1:01:59oluşan ve içinde dör tane karakterin
- 1:02:02konuşturulduğu bir eser ve burada
- 1:02:05değerli arkadaşlar Kutat Gubilik
- 1:02:06gerçekten hani biz hep isimlerini
- 1:02:08duyuyoruz işte hatamız burada Milli
- 1:02:10Eğitimde bu kitaplardan seçme veya
- 1:02:12örnekleme veya çok onlara yani lise
- 1:02:14düzeyine veya orta öğretim düzeyine
- 1:02:16Bunları indirgeyip 100 temel eserin
- 1:02:19içine koymamız lazım. Ne demek o? Kutat
- 1:02:21yani çocuğun anlayacağı şekilde. Tamam.
- 1:02:24Biz bunları yaparsak olur. Yoksa hep
- 1:02:25isimlerini biliyoruz. Okuyan var mı?
- 1:02:27Yok. Yusuf Hasacip bu eseri sunduktan
- 1:02:30sonra Tamgaç Buğra'na veya diğer adıyla
- 1:02:32Ulu Kara Buğra'na hangi unvanı aldı
- 1:02:35arkadaşlar? Hacip unvanı aldı. Hangi
- 1:02:37hacip? Hascip. O yüzden Yusuf Hascip.
- 1:02:40Doğru mu? O zaman kitabın özellikle önce
- 1:02:42bir adını yazalım mı? Eserin adı ne?
- 1:02:44Kutadgu
- 1:02:46bilik ne demek peki? Mutluluk veren
- 1:02:49bilgi. Başlayalım kardeşim.
- 1:02:51>> Mutluluk veren bilgi anlamına gelen
- 1:02:52>> mutluluk veren
- 1:02:55bilgidir. Evet.
- 1:02:57>> İlk Türk İslam eseridir.
- 1:02:59>> İlk Türk İslam eseridir. Yazılı anlamda.
- 1:03:02Evet.
- 1:03:03>> Siyasetname veya nasihatnamedir.
- 1:03:06>> Türü neymiş peki? Siyasetname
- 1:03:08ve neymiş?
- 1:03:12Nasihatname.
- 1:03:14Evet.
- 1:03:16>> Evet.
- 1:03:17>> Daha sonraki birçok devlet kitabında
- 1:03:19başu kitabıdır. Evet.
- 1:03:22Kaç beyitten oluşuyordu?
- 1:03:24>> 6645 beyitten oluşur.
- 1:03:28Ve bu kitapta değerli arkadaşlar dört
- 1:03:30temel üzerine şey olur. O temelleri
- 1:03:32söyleyelim kardeşim.
- 1:03:34Devlet
- 1:03:35>> devlet 1.
- 1:03:36>> Adalet
- 1:03:37>> adalet 2.
- 1:03:38>> Kanaat
- 1:03:39>> kanaat 3.
- 1:03:41>> Ve akıl değil akıbet olması lazım.
- 1:03:45>> Kanaat ak.
- 1:03:46>> Ha kanaat akıbeti aynı yazdın. Tamam.
- 1:03:48Akıldır. Şimdi burada şuna dikkat etmek
- 1:03:50lazım. Dikkat arkadaşlar bunlar bazı
- 1:03:52karakterlerle özleştirilmişti. Bu bir
- 1:03:54sınavda geldi. Mesela Küntoğlu diye bir
- 1:03:56karakter var. Hükümet şey hükümdar der.
- 1:03:59Adaleti temsil eder. Aytoldu var. Vezir
- 1:04:02saadeti veya devleti temsil eder. Ök
- 1:04:05dilmiş var. Vezirin oğludur. Aklını
- 1:04:08temsil eder. Ama bir de akıbeti temsil
- 1:04:10eden var. Bak onu yazmadım bilerek.
- 1:04:12Dördüncüsünü yorumlara siz yazıyorsunuz.
- 1:04:15Kutadgu Bilikte akıbeti veya diğer
- 1:04:18adıyla kanaati temsil eden karakter kim?
- 1:04:21Bu birinci sorunuz. İki şunu bir
- 1:04:24yazalım. Sunulduğunu kime sunuluyordu?
- 1:04:26Ulu Kara Buğra Han veya diğer adıyla ne?
- 1:04:31Tam gaç Buğra. Anlaştık mı? Kutat
- 1:04:33Gubileğ'e dikkat. Kutat Gubek direkt
- 1:04:35sınavda soru olarak gelir. Şuradan bile
- 1:04:37bulursun. Mutluluk veren bilgi. Bunu
- 1:04:39bildiğiniz takdirde zaten bu soruyu
- 1:04:41yaparsın. Ama bir sınavda bu
- 1:04:42karakterlerin neile özdeşi soruldu. Zor
- 1:04:45bir soru. Yani mesela Dede Korkut
- 1:04:48hikayelerinden birini verebilir. İşte
- 1:04:50atıyor bamsı beyrek. Mesela Dede Korkut
- 1:04:53hikayelerinde başkan kimler vardır
- 1:04:54başkan mesela
- 1:04:56>> ya kimler dede Korkukt hikayelerinde
- 1:04:58önemli şeyler? Tepegöz diyeceğim ya.
- 1:05:01Allahözü var mıydı?
- 1:05:03>> Bir bakayım. Dede Korkut hikayelerinde
- 1:05:05hangi karakterler var? Yaz bakayım.
- 1:05:07>> Tane vardı ya sarı salıks.
- 1:05:09>> Tamam bakacaksın işte öyle olmaz.
- 1:05:11Öğrencileri de fark etmiyor. Öğrenci
- 1:05:13öğretmen. Dede Korkut hikayelerinde
- 1:05:15hangi karakterler var? Adam oraya yazar
- 1:05:17karşısına yazar. Sen onun Dede Korkut
- 1:05:19hikayelerinden bir karakter olduğunu
- 1:05:20anlarsan sorunu yaparsın. Nazım kim?
- 1:05:25>> Bağımsız Bey Çek var.
- 1:05:27>> Ne?
- 1:05:27>> Bağım Çek var. Evet.
- 1:05:29>> Başat var. Bayındıran var.
- 1:05:30>> Başat. Bayındıran.
- 1:05:31>> Barlahan deli Dumrul var.
- 1:05:33>> Deli Dumrul. Evet.
- 1:05:34>> Guzer var.
- 1:05:35>> Evet.
- 1:05:36>> Güzel.
- 1:05:37>> Evet. Nerede bulacağız bunları?
- 1:05:38Bayburt'ta bulacağız. Anlaştık mı?
- 1:05:40Güzel. Kaşkarlı Mahmut'a gelelim. Bu
- 1:05:42arada Kaşkarlı Mahmut'un eseri Divanü
- 1:05:46lügatit. Lügat sözlük demek. Doğru mu
- 1:05:48kardeşim?
- 1:05:49>> Türk. Şimdi değerli arkadaşlar bu bir
- 1:05:52sözlük.
- 1:05:53Senin Kaşkarlı Mahmut dediğin adam bir
- 1:05:55kitap yazıyor. Bu kitabı da bir Abbas
- 1:05:58halifesi olan Elmukdedir Billah'a
- 1:05:59sunuyor. Dikkat ama bunu Arapça yazıyor.
- 1:06:02Şimdi baştan Divan Lügat Türk yazıyor
- 1:06:04ama siz Türkçe bir ansiklopedik sözcük
- 1:06:05düşünmeyin. Arapça yazmış ama ne?
- 1:06:08Türkçenin Arapçadan daha zengin bir dil
- 1:06:11olduğunu ortaya koyabilmek amacıyla
- 1:06:13Arapça yazılan bir eserdir. 1 2. Bu adam
- 1:06:17Kaşkarlı Mahmut bir etnograftır.
- 1:06:20Tamam. Bu adam bir dil bilimcidir. Bu
- 1:06:22adam ansiklopedik bir sözlük yazmıştır
- 1:06:25ve sözlüğün içinde de Orta Asya'daki
- 1:06:28Türk milletinin yaşadığı yerleri tek tek
- 1:06:30noktasal olarak tarif etmiş bir harita
- 1:06:32yapmıştır. Bak Orta Asya'nın neredeyse
- 1:06:35güzel bir haritasını da çıkarıp bu
- 1:06:37kitaba koymuştur. Divan Lügati Türk her
- 1:06:39zaman sınavda soru olarak gelir. Zaman
- 1:06:41zaman Birleşmiş Milletler'in UNESCO'nun
- 1:06:43Kaşkarlı Mahmut yılı ilan ettiğini
- 1:06:45görürsünüz arkadaşlar. Önemli bir adam
- 1:06:47olmaza bu yıllar ilan edilir mi Allah'ın
- 1:06:48sevin? O yüzden önemlidir. Başlayalım
- 1:06:50kardeşim. Divan Lügat Türk.
- 1:06:52>> Toplum bilimci.
- 1:06:53>> Toplum bilimci. Evet.
- 1:06:54>> Etnograf.
- 1:06:57>> Etnograf. Evet.
- 1:06:58>> Ve haritecidir.
- 1:06:59>> Ve haritacıdır. Evet.
- 1:07:02Devam.
- 1:07:03>> Türk dünyasına aitamı
- 1:07:04>> Evet. eserinde Türk
- 1:07:07>> dünyasına ait bir harita bulunur.
- 1:07:08>> Türk dünyasına ait
- 1:07:11bir harita bulunur bu eserinde. Evet.
- 1:07:15İlk Türkçe ansiklopedik sözlüğü
- 1:07:16yazmıştır.
- 1:07:17>> İlk Türkçe ansiklopedik sözlüğü
- 1:07:20yazmıştır.
- 1:07:22Ansiklopedik
- 1:07:24sözlüğü yazmıştır. Evet.
- 1:07:27>> Yazma amacı Arapları Türkü öğretmek.
- 1:07:29>> Devamı mı lazım? Onu söylemen lazım.
- 1:07:31>> Söyle.
- 1:07:32>> Yazma amacı Arapları Türk öğretmek.
- 1:07:34>> Evet. yazma amacı.
- 1:07:37Araplara
- 1:07:39Türkçenin
- 1:07:44>> zengin bir dil olduğunu,
- 1:07:46>> zengin bir dil olduğunu göstermektir.
- 1:07:50Olduğunu göstermektir. Devam.
- 1:07:52>> Maşallahim. Eseri Arapça yazmıştır.
- 1:07:54>> Devam edelim. Şuradan eseri Arapça
- 1:07:56yazmıştır. Evet.
- 1:07:58>> 2008.
- 1:08:00>> Evet. 2008 tarihinde hangi yıllan
- 1:08:04ediliyor? UNESCO mu?
- 1:08:05>> UNESCO.
- 1:08:06>> UNESCO tarafından
- 1:08:09Kaşkarlı Mahmut yılı ilan edilmiştir.
- 1:08:12Kaşkarlı Mahmut Yılı
- 1:08:16yılı. Hatta şuradan verelim ilan
- 1:08:18edilmiştir. Peki kime sunduğu çok
- 1:08:20önemlidir. Kime sunmuştur peki? El
- 1:08:25>> Muktedibillah.
- 1:08:27Bu Abbasi halifesidir. Doğru mu? Edip
- 1:08:30Ahmet Ynek hep duyduğunuz adamlar
- 1:08:32bunlar. Ta liseli çağlarımızda, ortaokul
- 1:08:35çağlarımızda. Edip Ahmet Ykteki'nin
- 1:08:37kitabının adı Atabetül Akaittir. Aynı
- 1:08:39Kutatku Birliğ'in devamı gibi sayılır.
- 1:08:41Bir nasihatnamedir değerli arkadaşlar.
- 1:08:43Öyle söyleyeyim size. Bir ahlak
- 1:08:44kitabıdır. Onu da söyleyeyim. Edip Ahmet
- 1:08:46Milveir'in önce kitabının adını
- 1:08:48bileceğiz. Atabetül
- 1:08:51Hakayık. Hakikatlerin eşiği demektir.
- 1:08:54Kelimenin manası neymiş?
- 1:08:57Hakikatlerin
- 1:08:59eşiği anlamına gelir.
- 1:09:03Devam et Nazım.
- 1:09:05>> İçerik.
- 1:09:06>> İçerik yönünden. Evet. Kutatguin devamı
- 1:09:10>> kutatgu biliğin devamı gibidir. Kutadgu
- 1:09:13biliğin
- 1:09:15devamı sayılır.
- 1:09:19>> Türatnamedir.
- 1:09:23Evet.
- 1:09:24ahlaki ülk
- 1:09:27>> ahlaki kitabıdır
- 1:09:29>> ve ahlak kitabıdır.
- 1:09:33Tamam. Sunduğu biri var mı?
- 1:09:35>> Emir Sipah Salar mıydı?
- 1:09:37>> Emir Sipahsalara bu eseri sunmuştur
- 1:09:41arkadaşlar. Niye eser sunulur? Hemen
- 1:09:42anlatayım. Eser sunmak demek bir o
- 1:09:45kişinin sarayda rütbe almasına. İki
- 1:09:47eserler iki türlü sürünür. Ya kendi
- 1:09:49dediklerini yaparsın ya hükümdarların
- 1:09:51istediği gibi yazarsın. Hükümdarların
- 1:09:52istediği gibi yazarsan ne olur?
- 1:09:54Ne veriyorsun? Evet. Esem insanlar
- 1:09:57hükümdarlara yazarlarmış. Övücü sözler.
- 1:10:00Otobiyografiler yazılıyor ya. Fev
- 1:10:01şehnamesine ne yaptı? Hep övücü sözler.
- 1:10:03Övücü sözler. Bazen kinaye yapınca da
- 1:10:06mesela paralar azalıyor. O yüzden bu tür
- 1:10:08eserlerde hükümdara sunulmasının temel
- 1:10:10sebebi ya sarayda görev almaktır ya
- 1:10:12kendini tanıtmaktır. Düşünebiliyor
- 1:10:13musun? Şimdi devlet başkanına bir kitap
- 1:10:15sunuyorsun. Kitabı devlet başkanı çok
- 1:10:16beğeniyor. Seni atıyorum sarayda bir
- 1:10:18göreve getiriyor. Bir danışman yapıyor.
- 1:10:20Doğru mu? danışman yapıyor mesela tilmaç
- 1:10:22derler eskiden. Tilmaç yapıyor seni. O
- 1:10:24çok önemli bir mevki yani bugünümüzde de
- 1:10:26var. Cumhurbaşkanı başdanışmanı işte
- 1:10:27başbakanlar esen var danışmanları
- 1:10:29milletvekili danışmanları gibi diye
- 1:10:31düşünebilirsiniz. Evet Ahmet Yesevi. Ben
- 1:10:34liseyi Ahmet Yesevi Lisesi'e bitirdim
- 1:10:36sitelerde
- 1:10:38eee şeye gittim. Liseye ilk yazıldım.
- 1:10:41İlk dersimiz Türkçeydi. Hoca girdi.
- 1:10:43Öğretmenimiz Ahmet Yesevi kimdir? dedi.
- 1:10:46Bak ilk soru bu.
- 1:10:48Herkes tabii saçma saçma cevaplar
- 1:10:50veriyor. Kimsenin bildiği yok.
- 1:10:51Ortaokuldan çıkmışız falan. Az çok biraz
- 1:10:55söyledim. İsmin ne dedi? Ramazan dedim.
- 1:10:57Ramazan dedi. Öbür haftayı araştır gel
- 1:10:59dedim. Daha ilk gün lan ilk golü yedik.
- 1:11:02Daha daha neyi? Bir ismimizi öğrendi.
- 1:11:05Doğru mu? En büyük sıkıntı. İlk ismi
- 1:11:08öğrenen hep yanıyor. Bir hafta
- 1:11:09kütüphaneye gittim o zaman. Kütüphaneler
- 1:11:11var. İnternet mi? İnternet yok. Sene
- 1:11:1396'lardan bahsediyorum. E ondan sonra
- 1:11:16araştır araştır araştır araştır. E
- 1:11:17gittik işte 135 sayfayı da yazdım gittim
- 1:11:20sınıfta ilk arkadaşlar bu liselerde hani
- 1:11:23şu tahtaya çıkma olayları var ya belirli
- 1:11:26bir aşamada evet ilk başlarda heyecan
- 1:11:27olsa da ileriki yıllarda topluluk önünde
- 1:11:29konuşmada çok etkili oluyor. Bakın bu
- 1:11:32video çeken öğretmenleriniz kolay değil
- 1:11:34bu kadar kişiye evet önümüzde topluluk
- 1:11:36yok ama benim karşıma nazım yerine
- 1:11:39burada 1 milyon kişi de olsa benim için
- 1:11:40aynı oluyor. Fark eden bir şey olmuyor.
- 1:11:42Bu inanılmaz gelişti. Evet. Çok
- 1:11:44heyecanlı. Esen bildiğimizi tahtada
- 1:11:46unuturduk. Hoca bir taraftan bakıyor.
- 1:11:48Arkadaşların gülüyor orada saçma sapan
- 1:11:50kimi şey atardı kalemden. Bir te şey
- 1:11:52neydi onu üfler bir şey atardı. Suratına
- 1:11:55kağıt he tüf tüf. Yani saçma zabandırım.
- 1:11:58Ama öğretmenlik mesleği yapacak
- 1:12:01arkadaşları kesinlikle öğrencileri
- 1:12:02tahtaya çıkartmasında büyük önem arz
- 1:12:04eder. Sözlü sınav gibi değil. Daha rahat
- 1:12:07olmasını sağlayarak çocuğun bilgilerini
- 1:12:09toplum önünde konuşmasını sağlar. Bakın
- 1:12:11o yüzden ben Ahmet Yesevi nedir
- 1:12:13sorusunun cevabını bir hafta sonra
- 1:12:14verdikten sonra tam lisede değerli
- 1:12:16arkadaşlar 50 kere tahtaya çıkmışsındır.
- 1:12:18Ders anlatımı yani ders anlatımı oluyor
- 1:12:20da nasıl oluyor işte ta zamandan bu
- 1:12:22zamana geliyor korudaki arkadaşlarım
- 1:12:24mesela keza öyle. O yüzden arkadaşlar
- 1:12:26biz çocuğu yetiştirirken bu şekilde de
- 1:12:29derse utangaç yetiştirmeyin. Muhakkak
- 1:12:32kaldırın. Korkmayın ya. Bir gün
- 1:12:34heyecanlanır gün heyecanlanır. 4üncü gün
- 1:12:36de bildiği bir şeyi söylediği takdirde
- 1:12:38sen ona telkin de. Aferin oğlum. Aferin
- 1:12:39kızım.
- 1:12:40Çok iyi yaptım. Bak böyle devam et de o
- 1:12:42çocuk onu alır. Bizler yetiştireceğiz
- 1:12:44arkadaşlar. Toplum öyle durup durup
- 1:12:46yetişme hiçbir şey yani. Doğru mu? O
- 1:12:49yüzden siz sözlüğe sözlü gibi değil ama
- 1:12:52mantığını sözlü gibi kurarak yapın.
- 1:12:54Ahmet Esevi ben o bir haftada
- 1:12:56araştırınca neyin ne olduğunu anladım.
- 1:12:57Bir kere lakap pi Türkistan.
- 1:12:59Türkistan'ın piri. Yani bugün Türkistan
- 1:13:03coğrafyasında İslam'ı yayan adam kim?
- 1:13:06Ahmet Yesevi. Hoca Ahmet Yesevi. Doğru
- 1:13:09mu? E bu adam kardeşim yani o kadar
- 1:13:11önemli bir adam ki Yesevilik adına
- 1:13:14tarikatı var. Artı bu adam ile ilgili
- 1:13:18önemli bir kitabı var. Divan Hikmet
- 1:13:20şiirlerin topladığı kitabıdır.
- 1:13:22Arkadaşlar bu adam sınavda soru olarak
- 1:13:24gelebilir. Zaten ilk dört adam. Sizin
- 1:13:26sınavda soru gelme ihtimali en yüksek
- 1:13:27adamlardan biri. Ahmet Esevine ne
- 1:13:29yazalım kardeşim? Divan-ı Hikmet başla
- 1:13:33kardeşim.
- 1:13:34>> Türk Tasavvuf Tarihi.
- 1:13:35>> Evet. Türk tasavvuf
- 1:13:38tarihinin
- 1:13:41bilinen ilk eseridir. Evet.
- 1:13:44>> Eee, devam edelim.
- 1:13:45>> Evet.
- 1:13:46>> Hz. Muhammed'in yaşamını vermişti güzel.
- 1:13:50>> Hz. Muhammed'in
- 1:13:52yaşamından örnekler vermiştir kitabına.
- 1:13:55Yaşamından örnekler vermiştir. Devam.
- 1:13:58>> Piri Türk kitabı olarak bilinir.
- 1:14:00>> Piri Türkistan olarak bilinir. Bir
- 1:14:03sınavda geldi. Direkt bunu sordular.
- 1:14:05Biri Türkistan olarak bilinir. Evet.
- 1:14:09>> Evet.
- 1:14:09>> Türkistan bölgesinin islamlaşmasını
- 1:14:11sağlamıştır.
- 1:14:12>> Türkistan bölgesinin
- 1:14:15İslamlaşmasını sağlamıştır.
- 1:14:18İslamlaşmasını sağlamıştır. Evet.
- 1:14:23>> İlk Türk mutasavvufudır.
- 1:14:25İlk Türk mutasavvufıdır.
- 1:14:29Yani ne demek? İlk tasavvufçudur. Ben
- 1:14:31yazarım bu soruyu. Hop oraya da
- 1:14:32Mevlana'ya koyarım. Adana'ya arkadaşlar
- 1:14:34tasavvuf deyince ülkemizde ilk akla
- 1:14:36gelen adam Hazreti Mevlana oluyor. O
- 1:14:38yüzden ilk Türk mutasavvufu diyorsa
- 1:14:40cevabı ne? Ahmet Yesevi. Dikkat. Tamam.
- 1:14:44Var mı başkanım?
- 1:14:45>> Mezarını Timur yaptırmıştır.
- 1:14:46>> Mezarını Timur yaptırmıştır. Mezarını
- 1:14:49Timur yaptırmıştır. Birçok böyle şey
- 1:14:52var. Mesela hükümdarlar belli bölgelerde
- 1:14:54sefere gittikleri zamanlar çok büyük
- 1:14:57insanların türbelerini hemen
- 1:14:58yaptırırlar. saygı olsun diye. Bir de
- 1:15:00bölge halkı kendilerini sevsin diye. Ya
- 1:15:02şimdi çok önemli birisi var mesela bir
- 1:15:04mezarı var ama yıllardır rahatl
- 1:15:06tarafından da sevgi görüyor. Gider bir
- 1:15:08komutan atım Yıldırım Beyazısı o bölgeyi
- 1:15:10almıştır. Hemen o bölgedeki türbeyi
- 1:15:11yaptırır. Çünkü burada ne var ya? Burayı
- 1:15:14yakmaya değil yıkmaya değil gönülleri
- 1:15:17fethetmeye geliyoruz anlayışı o
- 1:15:18yüzdendir. İstimalet Osmanlı'da
- 1:15:20anlatacağım. Utb
- 1:15:23>> kime sunmuş?
- 1:15:24>> Satuk Buğrahan.
- 1:15:29Evet. Karanlarda İslam'ı kabul eden ilk
- 1:15:31hükümdardı biliyoruz. Utb tarihi yemin
- 1:15:34değil mi? De tarihi Yemin. Yemin burada
- 1:15:37Yeminiler. Yeminliler hangi devletin
- 1:15:40diğer adı? Gazneliler. O zaman bu adam
- 1:15:42tarihçiyse hangi dönemi anlatmış bize?
- 1:15:45Gazneliler devleti ile ilgili
- 1:15:48bilgiler vermiştir.
- 1:15:50Sunmuş mu birine?
- 1:15:53>> Gazneli Mahmut'a sunuyor.
- 1:15:57Evet. Güzel. Devam.
- 1:15:59Firdevsi hepimiz biliyoruz. Eserin adı
- 1:16:02ney? Şehname.
- 1:16:05Bir biyografik eserdir değerli
- 1:16:07arkadaşlar. Dedim ya sultanlara sunu.
- 1:16:09Şimdi sultan ne kadar överse ne kadar
- 1:16:10olur? Sultan onun hoşuna gider. Hop işte
- 1:16:12atı bir kese vereceğini iki kese verir.
- 1:16:15Doğru mu? Ya da kesiverir. İkisinden
- 1:16:18biri. Hiciv yapanı da ne yapıyor?
- 1:16:20Kesiveriyor. Ha o yüzden buradaki
- 1:16:22sıkıntı ne? Firdevisi Gazeli Mahmut'dan
- 1:16:24istediği parayı da alamamıştır. Atıyorum
- 1:16:26beş kese beklemiş. Bir kese gelmiş.
- 1:16:29Sonra Mahmut'da hicivi döşedi. Ya şimdi
- 1:16:32kolay da değil arkadaşlar bir şey adam
- 1:16:33hiciv döşüyorsan kesin ondan uzakta
- 1:16:34olacaksın. Adam Hindistan'a sefer
- 1:16:36yapıyor ya. Seni bulmama şansı var mı? O
- 1:16:38yüzden arkadaşlar Firdevs'in Şehname
- 1:16:40adlı eserinde İran Turan mücadeleleri
- 1:16:41anlatılır. Burada özellikle daha
- 1:16:43evvelden de konuşmuştum. Afresi yaplığı
- 1:16:45kaplı Türk hükümdar Alper Tunga bu. Evet
- 1:16:49yazalım kardeşim. Mahmud'a sunulanir.
- 1:16:53>> Gazneli Mahmut'a
- 1:16:57sunulan
- 1:16:59biyografik eserdir. Doğru mu?
- 1:17:02Evet.
- 1:17:05>> İran Turan mücadeles
- 1:17:06>> İran Turan mücadelesini anlatır. Doğru
- 1:17:09mu? Evet. Alper Tunga Şehname.
- 1:17:14>> Alper Tunga
- 1:17:17Şehname
- 1:17:20adlı eserde ne olarak geçiyordu?
- 1:17:23>> Afrasiyap veya Efresiyp. Afresiyp olarak
- 1:17:28geçmiştir. Zaten bu eseri de kime
- 1:17:31sunuyor? Şehnameyi
- 1:17:33>> Gazneli
- 1:17:35Mahmut. Doğru mu kardeşim? Evet. Alişir
- 1:17:39Nevai. Çok sorulmuyor. Bir sınavda geldi
- 1:17:41sadece. Muhakemetül. Muhakemeetül ne
- 1:17:45demek? Muhakeme etmek. Lügateyn. Bakın
- 1:17:49size bir kelime öğretmiştim. E 2 demek.
- 1:17:53Yani o zaman iki sözlüğün
- 1:17:55karşılaştırması. Burada Türkçe ile
- 1:17:57özellikle çok az olsa e Farsça ağırlık
- 1:18:00Hintçe bunun karşılaştırmasını
- 1:18:03yapmıştır. Aynı Türkçenin Arapçadan
- 1:18:04üstünlüğünü yapan Divan Lügat Türk'ün
- 1:18:07burada da özellikle Hintçe ve Farsçadan
- 1:18:08daha üstün olduğunu belirten Çağtay
- 1:18:11Türkçesinin en büyük şairi kabul edilen
- 1:18:14Ali Şirnevidir. Dikkat yazalım kardeşim.
- 1:18:17>> Timur zamanında yaşamıştır.
- 1:18:19>> Timur zamanında yaşamıştır.
- 1:18:22Evet.
- 1:18:24Buyurun. Türkçe parçadan daha da olduğu
- 1:18:28>> Türkçenin Farsça ve Hintçeden
- 1:18:34daha üstün bir dil olduğunu
- 1:18:36belirtmiştir.
- 1:18:38Bir dil olduğunu kanıtlamak istemiştir.
- 1:18:42Kanıtlamak istemiştir. Evet.
- 1:18:45Çağtay Türkçesinin büyük şair
- 1:18:46>> Çağtay Türkçesinin bu arada kalemim
- 1:18:49bitiyor
- 1:18:50>> masada varinin
- 1:18:54en büyük
- 1:18:55>> şairidir.
- 1:18:58>> Şairidir.
- 1:19:01>> Evet. Bazı şeyler sunulmayabiliyor.
- 1:19:04O ne lan? Para komidinin üstüne der gibi
- 1:19:06masanın üzerine diyorsun. Al bakalım.
- 1:19:12Şimdi gelelim hangisine kardeşim? Vezir
- 1:19:14Nizam. Eee, şöyle söyleyeyim. 23'lü
- 1:19:18yaşlarımda okumuştum vezin. Tabii
- 1:19:20hepsini değil. Çok inanılmaz bir kitap.
- 1:19:23Kitap şöyle arkadaşlar. Başlık ahlak.
- 1:19:26Bununla ilgili hükümdara öğüt verecek ya
- 1:19:29Nizamül Mülküm. Örnekler veriyor. Bu
- 1:19:32örneklerden hükümdarın çıkarım yapmasını
- 1:19:34istiyor. Anlaştık mı? Mesela devlet,
- 1:19:37para, ekonomi, fetih, gönül alma
- 1:19:40hepsinde hikaye ama bir tane değil.
- 1:19:42Mesela 4 be tane hikaye var. O 4 be tane
- 1:19:45hikayeyi oku ki diyor bu hikayelerden
- 1:19:47kendine ders çıkar. Vezi Nizami mülk
- 1:19:49gerçekten ya şaka değil yani. Ebu Ali
- 1:19:52Hasan'dır. Gerçek ismi. Nizam mülk onun
- 1:19:54lakabıdır. Nizam-i Mülk'ün
- 1:19:56siyasetnamesinin
- 1:19:58birazcık daha eğer bendeki şimdi şöyle
- 1:20:00bir boyu var bende. Şöyle bu normalde
- 1:20:03çok daha biraz daha kısaltılıp özü biraz
- 1:20:06daha azaltılıp öğrencilere lisede
- 1:20:08okutulması gereken, tüm siyasetçilere
- 1:20:11okutulması gereken genel başkanlar da
- 1:20:13dahil olmak üzere her siyasete atılan
- 1:20:15gencin de gerçekten okuması gereken üç
- 1:20:17kitap var. Biri Kutatkubilik, biri şey
- 1:20:20neydi onun ismi? Eee, Atabetül Akayık.
- 1:20:24Üçüncüsü de bana göre Nizami Mümkün
- 1:20:25Siyasetname. Gerçekten eee, çok önemli
- 1:20:30ipuçları veriyor. Hükümdarın bir kişiyi
- 1:20:32nasıl tanıması gerektiğini, hükümdarın
- 1:20:33ne yapması gerektiğini, hükümdarın
- 1:20:34adaletten nasıl ayrılmaması gerektiğini
- 1:20:36hepsini örneklerle açıklıyor.
- 1:20:37Siyasetnameyi okuyun kardeşim. Hep bana
- 1:20:39kitap soruyorsunuz ya. Lan kitaplar
- 1:20:41önümüzde ya. Kurban olduklarım. Aha ya.
- 1:20:43Bunların hepsi kitap değil mi? Siz
- 1:20:45istiyorsunuz ki roman olsun. yazıyor.
- 1:20:47Öğrenci hocam bana öyle bir kitap öner
- 1:20:49ki Mete Han'dan bir alsın ta Çağdaş'ın
- 1:20:52sonuna kadar bir roman olsun. Neredeymiş
- 1:20:54öyle kitap? Bizde olsa biz de okuruz.
- 1:20:56Öyle olur mu ya? Ben sadece bir Musul
- 1:20:58meselesi için 400 sayfa kitap okuyorum.
- 1:21:00Sadece Musul meselesi. Sadece Bozkurt
- 1:21:02Notus olayı için 200 sayfa kitap
- 1:21:04okuduğumu bilirim. Ya öyle olmuyor.
- 1:21:06Sizin dediğiniz gibi ol. Çünkü akademik
- 1:21:07tarihçilik bir nokta üzerine
- 1:21:09yoğunlaşmalır. Anlaşıldık mı? Hatay
- 1:21:11meselesi 600 sayfalık kitap var. Sadece
- 1:21:13Hatay 2339 arası. Hadi buyur bakalım.
- 1:21:15tek okuyorsun. Öyle kolay değil
- 1:21:17arkadaşlar. Siz istiyorsunuz ki her şey
- 1:21:19pratik olsun hayatımda. Bazen öyle
- 1:21:21değil. Bazı yerlere bazı yerlere uzun
- 1:21:24yollardan gidir. Kısa yollardan değil.
- 1:21:26Kısa yollardan gitmek isteyen her şey
- 1:21:27yolda kalır. Çünkü uzun maratoncu
- 1:21:30olmanız lazım sizlerin bu. Hani 2 saat
- 1:21:32video çekiyorum yazıyor öğrenci. Hocam
- 1:21:34bu nasıl ya? Arkadaş sen bir dinle
- 1:21:36dinle. Bir şeyin kısasını ben vermeyi
- 1:21:38bilmiyor muyum? Ama o değil ki mesele.
- 1:21:40Mesele senin ömür boyu tarih bilinci
- 1:21:42kazanman. Sadece bu sınav için değil.
- 1:21:44Çünkü ben inanıyorum ki öğretmen olan
- 1:21:46arkadaşlarımız veya devlet memuru olan
- 1:21:47arkadaşlarımız ileriki yıllarda birçok
- 1:21:49sınava daha girmeye devam edecek ve
- 1:21:51bunlar hepsi tarih olacak. Ve beni bir
- 1:21:53gün mülakatta anlayacaksın. Mülakatlarda
- 1:21:55tarih soruları karşınıza sözlü olarak
- 1:21:57sunulduğunda tak diye aklınıza nasıl
- 1:21:59gelecek? Eee kısa kısa bil bakayım.
- 1:22:01Hepsini hatırlayabilecek mi? Uzun değil
- 1:22:04videolar arkadaşlar. Sizi kısa
- 1:22:06alıştırdılar. Sıkıntı bu. Özellikle
- 1:22:08TYT'den gelelim. Yarım saat yok mu? Yok.
- 1:22:11Yok. Yarım saat. Geç bakın benim AYT
- 1:22:14videolarımı bak. En kötüsü 1,5 saattir.
- 1:22:16>> E çünkü neden 30 dakikalara
- 1:22:18alıştırılıyorsunuz? Ya yanlışlık buradan
- 1:22:20başlıyor zaten ya. Ya bir insan
- 1:22:22kapasitesi beyin. Niye siz kendinize bir
- 1:22:25sınırlama koyuyorsunuz? O yüzden benim
- 1:22:27videolarım standardı var mı? 1 3 saat 1
- 1:22:292 saat 1 saat biri lan konuya göre
- 1:22:32değişir. Konuya göre değişir. Kendiniz
- 1:22:34lütfen kısıtlamayın. Beyninize niye kota
- 1:22:36koyuyorsunuz? Ben yarım saat
- 1:22:37çalışıyorum. Hocası ödev vermiş. Aç
- 1:22:39karına 20 dene. Türkçe soru çöz
- 1:22:41paragraf. Niye 20 oğlum? Tok tok olunca
- 1:22:45ne olur? Niye açı?
- 1:22:46>> Niye aç? Yani öyle anlatayım. Niye 20?
- 1:22:49Niye mesela 50 de oyun başladın? Çöz
- 1:22:51devam et. Arkadaşlar beyninize
- 1:22:54kısıtlamayı siz veriyorsunuz. 3 saat ne
- 1:22:56ya? 3 saat senin sınavda oturmuyor
- 1:22:58musun? Eee
- 1:23:01senin sınavın yarım saat oldu da ben şey
- 1:23:035 saat mi anlattım? Arkadaşlar 3 saat
- 1:23:05oturacaksınız orada. Oturacaksınız.
- 1:23:07Canınız sıkılacak. Sıcak olacak. Bak
- 1:23:09bunların hepsi başınıza gelecek. Klima
- 1:23:11çalışmayacak. Çalışsa gürültü yapacak.
- 1:23:13Pencereyi açsan öbürküsü rahatsız
- 1:23:14olacak. Hasta gelenler olacak.
- 1:23:18Kimi aksıracak, kimi tıksıracak,
- 1:23:20kimi çart diye sayfayı geçiyor. Senin
- 1:23:23daha birinci soruyla cebelleşiyor. Çart
- 1:23:24diye bir sayfa geçiyor adam. Ulan
- 1:23:26diyorsun lan nasıl oldu lan bu?
- 1:23:28Arkadaşlar o gün psikolojisi iyi olan
- 1:23:30sınavı kazanacak. Psikolojinin iyi
- 1:23:32olacak. Ruhun, ruh halin iyi olacak.
- 1:23:35Yoksa mesele zaman değil. Şu an
- 1:23:37zamanınız var.
- 1:23:39Adam beni 2x'le izliyor şimdi zaten. Bak
- 1:23:40bak soruyorum 2x diyor. Aa hocam vallahi
- 1:23:42öyle diyor. 2xte izlemeyin. Normal
- 1:23:44izleyin. Bunun faydasını sınavda gördü.
- 1:23:47Sınavda ve ömür boyu hayatında. Niye?
- 1:23:50İlk sonra çolu çocuğunu anlay 8. sınıfa
- 1:23:52geldin de beni anlayacağın 8 bile değil.
- 1:23:54Alttaki sosyal bilgilerden anlayacaklar.
- 1:23:55Var mı sıkıntı kardeşim? Nizam-ı mülkün
- 1:23:57eserinin adı ney? Siyasetname. Al sana
- 1:24:00kitap oku. İnanılmaz hoşunuza gidecek.
- 1:24:03Bu arada güncel Türkçeyle yazıldığı için
- 1:24:05çok hoşunuza gider. Akıcı bir kitap.
- 1:24:06Başla kardeşim. Nizamiye Medreselin
- 1:24:08kuruluşunda etkili.
- 1:24:09>> Nizamiye Medreselerinin
- 1:24:13kuruluşunda kim etkili olmuş? Tabii ki
- 1:24:15Nizamül Mülk.
- 1:24:18İlk Türk atabeyidir. Bir sınav sorusudur
- 1:24:20bu arada. İlk Türk atabeyidir. Evet.
- 1:24:24Devam.
- 1:24:25>> Devlet nasıl yönetimi sorsa cevap.
- 1:24:26>> Aynen öyle. Devlet nasıl yönetilmeli
- 1:24:33sorusuna
- 1:24:35örneklerle cevap vermiştir. Örneklerle
- 1:24:39cevap vermiştir. Başlık başlık almıştır.
- 1:24:41Anladım mı? Nazım. Kime sundu?
- 1:24:44>> Sultan
- 1:24:45Melikşah'a sundu. Melikşah'la da daha
- 1:24:47sonra arası açıldı. Biliyorsun değil mi?
- 1:24:50>> Çünkü hep Nizami kendi adamlarını devlet
- 1:24:52kademesine soktu. Terken Hatun vardı.
- 1:24:54Eee, Nizami Mülkü istemedi zaten.
- 1:24:56Melikşah öldü. Ardına da Nizami Mülk
- 1:24:58öldü. Hepsi gitti. Ya da önce birisi
- 1:25:00öldü. Aralarında çok fazla fark yok.
- 1:25:02Ömer Ayyam, Rubai. Doğru mu? Hep
- 1:25:05duyarız. Rubai ne demek? Hadi gelelim
- 1:25:08bakalım. Rubai kelime manası ne demek?
- 1:25:12Ne demek? 4.
- 1:25:15>> O erba olmasın.
- 1:25:18>> Hayır. Rubai ne demek? Kelimenin manası
- 1:25:20ne demek? Evet. Herkes baksın bakayım.
- 1:25:22Rubai. Rubai. Yıllardır rübai diye
- 1:25:24duyuyoruz. Ne demek rübai? Farsça bir
- 1:25:26kelime değil mi bu? Arapça bir kelime.
- 1:25:29>> Dört dizelik mısra.
- 1:25:30>> Dört dizelik mısra dediğim
- 1:25:34Murat.
- 1:25:36>> Hep dört dizelik mi? Dikkat ediyorsunuz.
- 1:25:38Twitter'da çok paylaşılıyor. Rubai ve
- 1:25:40yarısı da uydurulmuş herife ait değil de
- 1:25:42arkadaşlar. Orijinalleri yok ki.
- 1:25:43Titanic'te battı. Şimdi şaka gibi
- 1:25:44gelecek size ama orijinalleri Titanic'te
- 1:25:47batmıştır çoğu biliyor musun? Bir
- 1:25:49koleksiyon al. Satın aldı onu buldu ama
- 1:25:51Titanic'te battı.
- 1:25:53Tabii çoğu kimse bilmez. Mesela
- 1:25:56Titanik'te batan sadece şey değildi
- 1:25:58yani.
- 1:25:58>> Gemi değil.
- 1:25:58>> Gemi değildi. Orada birçok hazine de
- 1:26:00gitti. Evet.
- 1:26:01>> Eee, Titanic de battı. Çok orijinalleri
- 1:26:03bulunmasa da hani o Twitter'da veya
- 1:26:05Instagram'da özlü sözler olarak
- 1:26:06paylaşılanların yarısı yalan. Ha doğru
- 1:26:09olanlar var mı? Elbet vardır. Mesela
- 1:26:11Nasrettin Hoca fıkraları gibi. Normalde
- 1:26:13Nasrettin Hoca'ın fıkraları tahmini 2627
- 1:26:16adettir. O her şeye Nasrettin Hocaya
- 1:26:18koyuyoruz kardeşim. Olmaz. Mesela çok
- 1:26:20orijinallerini işte bildikten sonra
- 1:26:22diğerleri uydurma oluyor. Rubaileri
- 1:26:24söyleyelim bakalım. Ömer Ayyam kimdir?
- 1:26:25Başla.
- 1:26:26>> Matematik ve astronomiye uğraşmıştır.
- 1:26:28>> Zaten biraz önce de söyledik. Matematik
- 1:26:30ve astronomi ile uğraşmıştır. Evet.
- 1:26:36>> Evet.
- 1:26:37>> Aşk, doğa, ahiret üzerine.
- 1:26:39>> Aşk, doğa,
- 1:26:41ahiret. Evet.
- 1:26:42>> Üzerine rubaylar
- 1:26:44>> üzerine rubay yazmıştır.
- 1:26:49Evet. Sultan Melikşah diş
- 1:26:51>> Sultan Melikşah'a
- 1:26:55Celali takvimini hazırlayan biliyorsunuz
- 1:26:57ki heyet başkanıdır. Celali takvimini
- 1:27:02hazırlayan heyet başkanlığını yapmıştır.
- 1:27:05>> Heyet başkanlığını yaptı. Kime
- 1:27:08sunacaksın ya onu?
- 1:27:10Sunayım da kellem gitsin değil mi? Bir
- 1:27:12de Satuk Buğra'ın destanı var. Doğru mu
- 1:27:14kardeşim? Bu da sözlü bir eserdir.
- 1:27:16Destan diyor zaten fark ettiyseniz.
- 1:27:18Destanı ise neymiş?
- 1:27:20sözlü edebiyat
- 1:27:24edebiyat türüne örnektir. türüne
- 1:27:27örnektir. Doğru mu kardeşim? Evet
- 1:27:30dersimiz bu. Dersimiz bu. Şimdi
- 1:27:33işaretlemelerini yapalım. Doğru mu
- 1:27:34Nazımcığım? İşaretlemelerden sonra soru
- 1:27:37çözeceğiz. Neyimiz bitti çünkü şu an?
- 1:27:40>> Pilimiz bitmedi. Neyimiz bitti?
- 1:27:42>> Ünitemiz.
- 1:27:42>> Evet ünitemiz bitti. Her ünite sonunda
- 1:27:44sorumuz var. Bir de işte şunu da
- 1:27:46söyleyeyim. Örneğin genel Türk tarihi
- 1:27:48dediğimiz Türkiye Selçuklu Devleti ile
- 1:27:49beraber bitiyor. Türkiye Selçuklarından
- 1:27:51itibaren Gökhan Öz hocamız 99 sorudan
- 1:27:53oluşan bir genel tekrarı yani kaç video
- 1:27:56bundan sonraki bir video sonra çekecek.
- 1:27:58Yani bundan sonra izleyeceğiniz ikinci
- 1:27:59videoda artık 99 sorudan oluşan bir
- 1:28:01genel tekrar. Ney? İslamiyet öncesi. İlk
- 1:28:04Müslüman Türk devletleri Türkiye
- 1:28:05Selçukien toplamda 99 tane kolay orta
- 1:28:09zor şeklinde hazırlanmıştır. Onu da
- 1:28:11söyleyeyim. Biraz da dağılımını da ouyla
- 1:28:12yaptık. Yani 33 kolay 33 orta 33 de zor
- 1:28:16mesela sorular var. Onu da size
- 1:28:17söyleyeyim. Eee, böylelikle sadece bu 27
- 1:28:20soru bir de öncesi İslamiyet öncesi
- 1:28:22çözdüm. 54 soru. 99'da sen çözdün. 153
- 1:28:25soru çözmüş olduk. Tamam. Böyle gidecek.
- 1:28:28Mesela Osmanlı bitecek yine. 99. İnkılap
- 1:28:30bitecek yine, çağdaş bitecek yine.
- 1:28:33Anlaştık mı? Bu seneyi böyle soru, video
- 1:28:37ders anlatımı, elinizdeki iki tane soru
- 1:28:40bankası bunlarla beraber götüreceksiniz.
- 1:28:42Sınavdan sonra hedefimiz 27'de 25 26 27.
- 1:28:46İnşallah bunu yapacağız. Hiç merak
- 1:28:49etmeyin. Öyle korkmayın. Şimdi siz bir
- 1:28:51boş bardağı dolduruyorsunuz. Beyin bunun
- 1:28:54dolduğunu dolduğu gün anlar. O ne demek?
- 1:28:57Siz bardağa hep baktığınız zaman ne
- 1:28:59görürsünüz kardeşim? Bardak yarıysa ne
- 1:29:01görürsün? Beyinde böyle görüyor şu an
- 1:29:03işte. He yarı görürsün. Hiç sen şöyle
- 1:29:05dedin mi? Bardağın yarısı dolu.
- 1:29:07Genellikle ilk cümle ne olur? Beyin
- 1:29:09tarafına olumsuz şeklinde boştur. Evet.
- 1:29:11Biz boşu boşa dikkat ederiz. O yüzden
- 1:29:13değerli arkadaşlar dikkat. Beyin de
- 1:29:15böyle çalışıyor. Biz siz bilgi alıp
- 1:29:16dolduruyorsunuz ya. En son gün en son
- 1:29:20videoda tarih bitti komutunu vereceğiz
- 1:29:23beynimize. O onu başlayacak işleme.
- 1:29:25Kurban olduğum öyle yaratmış. İşliyor,
- 1:29:27işliyor, işliyor. İşte ne kadar erken
- 1:29:29bitirirsen o kadar işlemesin beyefendi.
- 1:29:31E bugün bile bir tane Instagram'dan bir
- 1:29:32şey payla işleniyor yazıyor. Buraya
- 1:29:34yazıyorsun işleniyor. Kardeşim bu böyle.
- 1:29:36O yüzden biraz sabra ihtiyacımız var.
- 1:29:39Yıllarca tarih görmemenin, görse bile
- 1:29:41umursamamanın veya anlatılamamanın
- 1:29:43sıkıntılarını yaşıyoruz. Lisede iyi bir
- 1:29:44tarih öğretmenine denk gelmiş olsaydınız
- 1:29:46bunların yarısına çoğ olmayacaktı. Ama
- 1:29:48arkadaşımız sayısalcı ne yapacak? Tarih
- 1:29:50yok. Tarih her zaman lazım mı? Tarih
- 1:29:53bilmemek büyük eksiklik. Matematikten
- 1:29:55herhangi farkı yok. Tamam. Evet.
- 1:29:57Bakıyoruz. Bir sınav sorusu gelmişti.
- 1:29:59Neydi kardeşim? Aşağıdakilerden hangisi
- 1:30:01dini eserlerden biri değildirdi? Çok
- 1:30:04rahat yapılır mı? Çok rahat yapılır.
- 1:30:06Peki Karahanlılardan ben ne dedim size?
- 1:30:08Hangi türbeyi sorarlar?
- 1:30:09>> Bibi ne demek? Bibi
- 1:30:10>> hala.
- 1:30:11>> Hala demek. Güzel. Evet. Burada
- 1:30:13hangisini sormuşlardı? Leşkeri pazar
- 1:30:16cami kimden günümüze kal dedi. Gazi
- 1:30:18Diyarbakırlı camii anlattım. Eee
- 1:30:20genellikle Büyükşelin eserleri İran'da
- 1:30:22bulunur. Hat hatta dikkat. Çünkü en çok
- 1:30:26gelişme gösteren sanat dalı. Doğru mu?
- 1:30:29>> En çok İslami kabul ettikten sonra
- 1:30:31gelişme gösteren sanat dalı. Hat
- 1:30:33minyatürü anlattım perspektife
- 1:30:34uyulmuyordu. Tesibi anlattım. Genellikle
- 1:30:37Kur'an-ı Kerim süslemelerinde vitray
- 1:30:39neydi? Vitray. Cam süsleme. Ebru neydi?
- 1:30:43Kelime manası bulut. Bulutlanmak. Doğru
- 1:30:45mu? Geldim buraya. Of. Bilim insanları.
- 1:30:49Birleşmiş Milletleri nereden buluyordum
- 1:30:51ben? Farabi'nin B'sinden. Ezberlemeye
- 1:30:54gerek yok. Burası tamam mı kardeşim?
- 1:30:58Birleşmiş Milletler Fikir zaten
- 1:30:59soruluyorsa son zamanlarda bu soruluyor.
- 1:31:01Eseri en önemli eseri hangisi? El
- 1:31:04Medinetül Fazla. Bu adamın en büyük
- 1:31:06özelliği ne? İlk modern müzik kitabını
- 1:31:09doğru mu? Yazmasıdır. Artı değerli
- 1:31:11arkadaşlar başka da söyleyelim. İhsal
- 1:31:14Ulüm diye de eseri var. Zaten
- 1:31:15eserlerinden bir tane vermiyorlar.
- 1:31:17Birkaç tane veriyorlar ki sen yap diye.
- 1:31:19Geldim buraya. Gazali'nin en büyük
- 1:31:22özelliği şu iki kitabıdır. Son
- 1:31:23zamanlarda özellikle bu soruluyor.
- 1:31:27Neymiş? Kimyai saadet. Herkes önerir mi?
- 1:31:29Herkes okuyabilir. Bir özellikle neydi?
- 1:31:32yer çekiminin varlığını Newton'dan
- 1:31:35önce söylüyordu. Ne diyordu? Her şey
- 1:31:39yere doğru çekiliyor diyordu. Güzel.
- 1:31:41Asyalı milletlerin tarihi bir defa sınav
- 1:31:44sorusu oldu. Asarül Baki dikkat. Son 3
- 1:31:47yılda iki defa sınav sorusu oldu. Şu bak
- 1:31:50şu şu şu.
- 1:31:52Tahkik Malil Hint. Arkadaşlar eee Türk
- 1:31:56tarihinde Hint seferleri sadece Gazneler
- 1:31:58dönemine ait değil. Ayriyetten
- 1:32:00biliyorsun Osmanlı Devleti'nde de var.
- 1:32:01Osmanlı devlete Seyidi Ali Reis diye bir
- 1:32:03adam var. O da gidip Hindistan
- 1:32:05seferlerinde Miratül Memalik adında bir
- 1:32:08kitap yazdı. O yüzden bu soruyu Tahkim
- 1:32:10Ali Hint'ten hemen oraya Adana şıkkına
- 1:32:12ne yazıyorlar kardeşim? Seyid Ali Reis
- 1:32:14öğrenciye hop yapıştırıyor. Ulan diyor
- 1:32:15ne kadar basit soru diye. He öyleydi.
- 1:32:18Bak bak gördün mü? Öyle olmuyor.
- 1:32:21Hindistan deyince akla iki adam gelecek.
- 1:32:23Evet. Biri Seyidar Reis Osmanlı'da ama
- 1:32:25bir tanesi kim? Tabii ki Biruni.
- 1:32:27Sarayımın en kıymetli hazinesi demişti.
- 1:32:30Doğru mu kardeşim? Evet. Güzel. Geldik
- 1:32:33buraya. İbn Sina. Bilmeyeni döverler.
- 1:32:35Bir kere lakabını vermeden soru
- 1:32:37sormamışlar. Abi Sen tıpın hükümdarı
- 1:32:39veya doktorların prenskat.
- 1:32:42Bu adamın eseri El Kanuni fittıptır. Ama
- 1:32:46ÖSYM nasıl soruyor artık? El Kanun eseri
- 1:32:49kim? Güzel. Peki bir halka bulmuştu.
- 1:32:52Neydi bu? Azibut halkası. Görsellerden
- 1:32:55bakıyoruz hemen. Buraya indim. Cir bin
- 1:32:57Ayan. Dikkat. Modern kimyanın kuruştur
- 1:33:01birçok asidi keşfetmiştir. Benim nitrik
- 1:33:05diye bildiğim aslında sitrikmiş. Onu da
- 1:33:07öğrenmiş olduk. Harmi şu eseri
- 1:33:10soruluyor. Yani hesab cebral mukabele
- 1:33:13kimin eseri karşılaştırmalı geometri ve
- 1:33:14denklemler demek. Şu cebel mukabele
- 1:33:17karşılaştırmalı matematik. İbn Rüş benim
- 1:33:19adam. Çünkü diyor ki her zaman aklı ön
- 1:33:22planda tut. Özellikle böyle gelir. Aklı
- 1:33:24ön planda tutar. Zamanın Volteri
- 1:33:26Aristo'yu Avrupalılara tanıtan adam.
- 1:33:28Tamam. Güzel. İndim aşağı. Neysen
- 1:33:31fotoğraf makinesi mevcut olduğunu
- 1:33:32biliyoruz. Ömer Hayyam Celal takvini
- 1:33:33yaptı. Doğru mu kardeşim? Celal takvinin
- 1:33:36başında kim var?
- 1:33:37>> Ömer Hayyam var. Sadece Rubai yazmamış
- 1:33:39gördüğünüz üzere adam büyük bir heyet
- 1:33:41başkanlığı da yapmış. Şimdi geldik ilk
- 1:33:45Türk İslam yazılı edebi eserleri. Bir bu
- 1:33:48dördünü bilmek zorundasınız. Bir
- 1:33:49Kutatkubilik 2. Divan-ı Lügat Türk 3.
- 1:33:52Atabetül Akayık 4. Divan-ı Hikmet. Zaten
- 1:33:55bunları liseli yıllarda ve ortaokul
- 1:33:56yıllarında hatırlıyorsunuzdur ama
- 1:33:58içeriğini bilmeniz lazım. Şimdi ben bir
- 1:34:00soru sordum. Bir eğer size soruyu
- 1:34:02sorarsa nasıl soruyor? Kelime manası
- 1:34:04mutluluk veren bilgi anlamına gelen 6645
- 1:34:06beyitten oluşan. Bak sana açıklar
- 1:34:08açıklarsa niye yap diye. Bak burada şuna
- 1:34:11dikkat etmeniz lazım. Dört karakter
- 1:34:13vardı. Doğru mu kardeşim? Künt oldu, ait
- 1:34:16oldu, ökdülmüş.
- 1:34:20Dördüncüsü kanaat ve akıbet anlamına
- 1:34:23gelen sonuncusunu siz yazıyorsunuz. Bu
- 1:34:254düncü karakter kim? Anlaştık mı
- 1:34:28kardeşim?
- 1:34:29Peki ilk defa Türkçe ansiklopedik
- 1:34:32sözlüğün adı neydi? Divan Lügat Türk kim
- 1:34:34yazdı? Kaşkarlı Mahmut niye yazdı? Çünkü
- 1:34:38Araplara Türkçenin zengin bir dil
- 1:34:41olduğunu ispat etmek için. Peki içine de
- 1:34:43ne koydu? Türk dünyasına ait bir harita
- 1:34:47koydu. Edip Ahmet Yükteki hakikatlerin
- 1:34:50eşiği anlamına gelir. Özellikle ilk Türk
- 1:34:53mutasavvufu ve Hazreti Mevlana değil.
- 1:34:56Kim? Ahmet Yesevi. Şiirlerini topladığı
- 1:34:59eserin adı ne? Divan-ı Hikmet. Dikkat.
- 1:35:02Bir tane sınavda lakabıyla verdiler.
- 1:35:05Tarihte Piri Türkistan olarak geçen kişi
- 1:35:07kimdir diye sordular. Cevap ne? Ahmet
- 1:35:09Yesevi. Geldim. Firdevsi Şehname adlı
- 1:35:12eseri kime sundu?
- 1:35:14Gazdeni Mahmut'a bir biyografik eser mi?
- 1:35:16Evet değerli dostlar burada Afresab
- 1:35:18olarak geçen Türk hükümdarı kim? Alper
- 1:35:21Tungaydı. Ali Şirnevai bir sınavda geldi
- 1:35:24ama zor bir sınavda. Eserinin adı ney?
- 1:35:26Muhakemetül lügateyn. Çağtay Türkçesinin
- 1:35:29en büyük şairi. Böyle sordular zaten.
- 1:35:31Tamam. O yüzden dikkat ettik. Bunu da
- 1:35:33aldık. Vezir Nizam Mülk. Herkese
- 1:35:36okumasını tavsiye ettiğim kitap.
- 1:35:38Siyasetname. Tamam mı değerli
- 1:35:39arkadaşlar? Özellikle ileride siyaset
- 1:35:41yapacak arkadaşlar için. Ya bugün bu
- 1:35:44böyleyiz ama belli olmuyor. İki gün
- 1:35:45sonra bir gençlik kollarına giriyor bir
- 1:35:46arkadaşımız. Hep görüyoruz
- 1:35:48öğrencilerimiz her zaman yazıyorlar.
- 1:35:50Hocam şu partide şu görevde şu partide
- 1:35:52il başkan yardım. Bunlar gidiyor ama
- 1:35:55siyaset ayrı bir şey. Siyasi çözüm
- 1:35:57üretme mekanı. Ama burada ne yapman
- 1:35:58lazım? Ahlaki davranman lazım. Halka
- 1:36:02ayırmaman lazım. Adaletli olman. İşte bu
- 1:36:04kitap onu sana çok güzel anlatıyor.
- 1:36:06Kesinlikle okuyun derim. Hepimizin
- 1:36:08okuyacağı bir şey yani. Evet. Ömer
- 1:36:10Ayyam'ın neyi vardı? Rubai adlı eserleri
- 1:36:13vardı. Bitti mi?
- 1:36:14>> Bitti.
- 1:36:15>> Bitmedi.
- 1:36:17Otobüste bir şöyle tarak satan vardı ya
- 1:36:19dayı. Bitmedi deyip devam ediyordu.
- 1:36:21Şimdi arkadaşlar öbür kameramıza
- 1:36:24geçiyoruz.
- 1:36:25Bunu da şöyle alalım.
- 1:36:28Sana doğru geleceğim. Ben şu an kendimi
- 1:36:30göremiyorum zaten. He
- 1:36:33>> iyi mi? Tamam. Ver bakalım kalemimi.
- 1:36:36Evet. Şuradan şöyle bakalım. 26
- 1:36:41tane soru soracağım. Bir tane soruyu da
- 1:36:44bakalım nasıl farklı şekilde soracağım.
- 1:36:46Nazımcığım ilerlet kardeşim.
- 1:36:48Evet. İlk Türk İslam devletleri. Devam
- 1:36:51et Nazım.
- 1:36:53Peçenekleri soruyoruz şimdi biz sonuçta
- 1:36:56İslam devletlerin siyasi tarih ve kütü
- 1:36:57karışık sorulacak. Peçenekleri
- 1:36:59biliyorsunuz arkadaşlar bir savaş
- 1:37:01sırasında Selçukluya tarafına geçti ve
- 1:37:04Selçuklu tarafına geçmesi sebebiyle de o
- 1:37:05savaşın kazanılmasını sağladı. Sizler de
- 1:37:07biliyorsunuz ki Bizans devleti ücretli
- 1:37:09askerlik yapan ve Marazi Savaşı'nda
- 1:37:12taraf değiştirmişti. Cevabımız ne oldu?
- 1:37:15Bu arada dikkat bir şey söyleyeceğim. Şu
- 1:37:16kalınlaştırma nerede?
- 1:37:17>> Ha vurgulayıcıydı.
- 1:37:20>> Kırmızı. Evet. Malazgit
- 1:37:23birde bir gidiyoruz. Büyük Selçetini'ni
- 1:37:26Kur'an boyu soruyoruz. Değerli
- 1:37:27arkadaşlar kayı demeyin sakın. Kayı
- 1:37:29Osmanlı ile alakalıdır. Kınık boyudur.
- 1:37:32Tamam. Bir kere daha söylüyorum. Büyük
- 1:37:35Selçuklu Devleti'nin kuran boy kınık
- 1:37:38boyudur. Devam.
- 1:37:4271'de da zaten belli. 1070 zaten hocam
- 1:37:46bildiğim tek tarih hemen yaptığım soruyu
- 1:37:48yapan çünkü 1071 bizim memlekimizde
- 1:37:51unutulan bir şey değil asla. Eee yazmış
- 1:37:54yazmış Alparsan'ın barış teklifini
- 1:37:55reddettim. Onu ayaklarına bağlayacağım.
- 1:37:57Diğer diğer gezdireceğim. Emedan'da
- 1:37:59atlarımı kışlayacağım. Hatırla. Anlattım
- 1:38:02olayı. Peki bunu söyleyen, bu söyleyen
- 1:38:04adam Romen Dio hangi savaş öncesi
- 1:38:06söyledi bunu? Maraskit. Basit bir sınav
- 1:38:09sorusu. Arkadaşlar diyor her şey size
- 1:38:11zor gelmeyecek. Bir de şu olur. Çözdük
- 1:38:13lan basit mi acaba diye başlarsın.
- 1:38:14Alakası yok. Şöyle söyleyeyim. Bu
- 1:38:17konuları hiç dinlemeden ben sana şu 2627
- 1:38:19saniye soruyu bir çözdüreyim bakalım kaç
- 1:38:20tane yapıyorsun. Dinledikten sonra kaç
- 1:38:22tane yapıyor? Hemen size gelir. Zor soru
- 1:38:24yok mu? Zor soru diye bir şey yok
- 1:38:25arkadaşlar. İyi ve kaliteli soru var.
- 1:38:27Tamam. Bunu lütfen bilin. Bu arada sen
- 1:38:29de dinliyorsun, o da dinliyor ama sınava
- 1:38:30giriyorsun. Biriniz yapıyor, biriniz
- 1:38:31yapamıyor. Hayat iyi dinlemek, uykuda
- 1:38:34dinlememek, sabah erken kalkmak, gecenin
- 1:38:37körü dinlememek, kulaklıkla uyumamak.
- 1:38:41Sabah rüyanda beni görürsün. Vallahi
- 1:38:43diyorum bak. Beraber savaşa gidiyorsun.
- 1:38:451090 yılında erişilmesi çok zor olan
- 1:38:49Kartal yuvası anlamına gelen Alamut'ta
- 1:38:51biliyorsunuz kaleyi ele geçirdi ve
- 1:38:52Bahatinlik propagandası yaptı. Kim bu
- 1:38:54yapan adam? Burnumda kaşındı. Hasan
- 1:38:56Sabbah Bahattinlik diyorum. Burayı bir
- 1:38:58kırmızı yapıyoruz kardeşim.
- 1:39:00Evet.
- 1:39:02Dünyanın planlı ilk terörist. Aha
- 1:39:04arkadaşlar bu sorulara alışın. Bak size
- 1:39:07söylüyorum. Adam Çanakkale'den bir şiir
- 1:39:09verebilir. Büyük taarruzla ilgili bir
- 1:39:11şiir verebilir. Bak bunlara alışın.
- 1:39:13Burada da bir şiir verdi. Bereketli
- 1:39:15Anadolu için böyle bir savaş ki
- 1:39:16hazırlıklı Türklerin son yurdunun ha son
- 1:39:19yurdum Anadolu işte. Büyük Selçuk
- 1:39:21devletinin Bizans'a ve Gürcülere cenk
- 1:39:23seslerini duyurun. Dikkat şuradaki
- 1:39:25kelime ya. Bir ses kapladı Bizans ve
- 1:39:28Gürcülerin üzerinde. Selçuklu'nun ayak
- 1:39:30sesi. Bak dikkat edin. Selçuklu'ya boyun
- 1:39:33eğdi, bağlandı, esir oldu. Gürcü kralı.
- 1:39:36Lütfen dikkat. Bakın size Malazgitten
- 1:39:39bahsetmiyor. Gürcü kralı kimdi? Adı
- 1:39:42Liparit.
- 1:39:44Doğru mu? Bunun olduğu savaş Pasinlerdi.
- 1:39:481048. Evet. Dikkat size. Buna benzer. Bu
- 1:39:53zaten şiirde de bir akrosis de yok.
- 1:39:55Hiçbir şey yok. Yani ama buna benzer
- 1:39:57şiir sorularına alışın geliyor. Bak
- 1:39:59gelecek de söylüyorum. Kırmızı değil mi?
- 1:40:02>> Kırmızı ya bu veya buna benzer. Tamam
- 1:40:05mı? Bazı şeylerde de alışmak lazım stel
- 1:40:07anlamda. 102 yılına kadar yaşayan
- 1:40:10Karanlar devletine ait bir özellik
- 1:40:11değil. Beraber bakalım. A Orta Asya'da
- 1:40:14kurulan ilk Müslüman Türk devleti. Doğru
- 1:40:16mu? Doğru. Eski Türk geleneklerinden
- 1:40:18bazılarının devam ettirmesi. Örnek ikili
- 1:40:19teşkilat, Han Hakan unvanlarını devam
- 1:40:21ettirmesi gibi. Toplumun tamamına yakın
- 1:40:24Türkler. Sayalım hangi Türkler vardı?
- 1:40:25Say kardeşim.
- 1:40:28>> Karluk Yağma, Çiğil Tsi demek istedi
- 1:40:30arkadaşımız. Kurucusu Satuk Bura. İşte
- 1:40:32sizi düşürecekleri, Türkiye'yi
- 1:40:34düşürecekleri seçenek bu D seçeneği
- 1:40:36arkadaşlar. Bilge Küladırhan.
- 1:40:40Satuk Buğra sadece ve tek bir özelliği
- 1:40:42var Müslüman olması. Başka da herhangi
- 1:40:44bir özelliği var mı? K şuraya yaptı onu
- 1:40:46yap. Değil.
- 1:40:47Satuk Buğrağan'la ilgili sorular
- 1:40:49Müslümanlıkla alakalıdır. Kuruculukla
- 1:40:51alakalı. Ribat adı verilen kervanı da
- 1:40:53yaptılar. Cevap Denizli. Devam.
- 1:40:57Biliyorum 6da 6 gidiyorsunuz. İşte
- 1:41:00bunlar yeni stil sorular. Son ü sınavda
- 1:41:02farklı sınavlarda uygulandı. Bu ne
- 1:41:04demek? Bize de gelecek demek bu KPS veya
- 1:41:06AG'si. Şimdi Gizem tarih derste
- 1:41:09Türklerin İslamiyeti kabulü ve ilk Türk
- 1:41:11İslam devletleri ilgili defterini
- 1:41:12aşağıdaki notlar alıyor. Bakın Karanlar
- 1:41:14demiş. Notlarını almış. Hakanye Devleti
- 1:41:17bu diyor ki Gizem'in aldığı notlardan
- 1:41:19hangisi yanlış? Demek ki Karanlıları
- 1:41:21yazarken Gizem bir başka devletle
- 1:41:23alakalı bir özelliği buraya yazmış. Bir
- 1:41:25Hakanye devleti mi? Doğru. Ya da
- 1:41:27Dikanlar. Ribadı verilen kervansaray mı
- 1:41:30yaptı? Evet. Kurucusu Bilge Kül Kadıran.
- 1:41:33Doğru mu? Doğru. Hindistan'a 17 sefer
- 1:41:36yaptı. Dursun. Semerkant'ta ilk Türk
- 1:41:40İslam mensesini açtı. Ne oldu buna?
- 1:41:43>> He tamam. O zaman biz 4'ü yapamayız.
- 1:41:46Yani Gizem'in 4'ü aldığı şey yanlış.
- 1:41:49Niye? E çünkü Gizem ne yaptı şu an?
- 1:41:51Gazneliler devletine ait bir özelliği
- 1:41:53yazı. Arkadaşlar bakın bu sorular A, B,
- 1:41:57C, D, E'dir. Aslında sadece stilsel
- 1:41:59farklıdır. Yani lütfen bu tür sorulara
- 1:42:01karşı böyle bakmayın. O yüzden şimdiden
- 1:42:03söylüyorum. Neden? Çünkü bu tür sınav
- 1:42:05sorularında artık stile alışın. stile
- 1:42:08eğer stilsel anlamda bir soru bankası
- 1:42:09almazsanız hep klasik klasik klasik
- 1:42:12sınava bir giriyor öğrenci bambaşka
- 1:42:13sanki soru var zannediyor. Bakın bir not
- 1:42:16defteri sorusu. Devam buna benzer çok
- 1:42:18gelecek.
- 1:42:20Eyyübilerde Selahaddin Eyyubi hangidi
- 1:42:24savaş sonucu Kudüs Haçlardan geri aldı.
- 1:42:27Selahaddin Eyyubi'nin değerli arkadaşlar
- 1:42:29Selahaddin
- 1:42:31Haddin yani Hıd. Bu kadar basit.
- 1:42:34Anlaştık. Ezbere gerek yok.
- 1:42:39Abbaseri tarafından Mısır'a faali olarak
- 1:42:41atanan, daha sonra başkenti FTA olmak
- 1:42:43üzere İşidiler devletini kuran ve Abbas
- 1:42:46Halifesi Elrazi Billah tarafından nur
- 1:42:48yüzü parlak anlamına gelen Akşit unvanı
- 1:42:50verilen Türk hükümdar kimdir değerli
- 1:42:53arkadaşlar? Muhammed bin Togaş'tır. Bu
- 1:42:56neyindir değerli arkadaşlar? Sizler de
- 1:42:57fark ettiyseniz İşidlerdedir. Şimdi şu
- 1:43:00olmaz. Tolunoğulları devletinin kurucusu
- 1:43:02kimdir diye bir soru çok zor olur. Niye
- 1:43:05belli yani. Aşağıdakilerden hangisi
- 1:43:07Osmanlı Dedi hattatlardan biri değil? A
- 1:43:09Hattat Osman B Hattat Mustafa la olur mu
- 1:43:12oğlum? Olur mu? Olmaz. Aynı mantık
- 1:43:15düşünün. Muhammed bin Togaş'tır. Zor bir
- 1:43:17soru. Bilirsen yaparsın.
- 1:43:20Malazg meydan muharebesi' hatırla. Bir
- 1:43:22Türklerin Anadolu'dan atılamayacağını.
- 1:43:25La oğlum biz daha kapıyı yeni girdik.
- 1:43:28Atılıp atılamayacağımız bu değil ki. Mir
- 1:43:30Kefelon belirledi. O zaman ben Adana'ya
- 1:43:34koydum. Şimdi beni bir dikkatli. Bakın
- 1:43:36dinlemek ayrı bir şey, soru çözmek ayrı
- 1:43:38bir şey. Arkadaşlar neden A'dan emin
- 1:43:41olduğunuzda sınavda E'ye kadar okuma
- 1:43:44ihtiyacı hissediyorsunuz? Bak ben A'dan
- 1:43:46eminim. Bu bir köfel belli. Yok. Dört
- 1:43:49şıkı da okuyacak. Ya ne gerek var?
- 1:43:51Zamandan kayıptan başka bir şey değil
- 1:43:52ki. Onun yerine matematik çöz. Onun
- 1:43:54yerine vatandaş çöz. Ya bu ülkede
- 1:43:56vatandaş sorularına vatandaş dersi alıp
- 1:43:59Erdal'ı dinliyor mesela. Al al al al.
- 1:44:02Vatandaş kitabını çöz çöz çöz. Sınava
- 1:44:04gir. Vatandaş sorularını görmeden geri
- 1:44:05çık. Allah'ım niye zamanı
- 1:44:07yetiştiremiyorsun? Zaman en büyük
- 1:44:09kıymetli hazine. O yüzden dikkat. Bunun
- 1:44:11cevabı ne kardeşim? Miri Kef Bak
- 1:44:13diğerlerine bakalım. Bizans imparatoru
- 1:44:15Romen Dio Sultan Alparsan Esir düş.
- 1:44:18Anadolu'da ilk Türk İslam birlikleri
- 1:44:19D'si maaç kuruldu. Türk İslam dünyasın
- 1:44:21106 yılından itibaren haç seferleri
- 1:44:23düzenlendi. Türklerin doğuya, batıya
- 1:44:25doğru ilerleyişi hızlandı. Hepsi doğru.
- 1:44:27Hepsi doğru değil mi? O zaman cevap
- 1:44:29Adana. O Mirya Köfon'un sonucu. Mirya
- 1:44:32Köfon'u işledik mi? İşlemedik. O nerede?
- 1:44:34Anadolu Selçuk'ta.
- 1:44:37Kars'taki Ani Kalesini aldı. kendisine
- 1:44:40fetihlerin babası anlamında ebul feth
- 1:44:42unvanı verilir. Bazen bu ters sorulur.
- 1:44:44Önce size Ebul Fet'i verir. Sultan
- 1:44:47Abbasan'ın aldığı unvanı. Nereyi aldığı
- 1:44:49sorulur. Ani ani'yi aldığı için ne
- 1:44:51unvanı verildi? Kime verildi diye sorar.
- 1:44:53Sultan Alparslan. Devam.
- 1:44:57Dünya tarihinde sultan unvanı kullanan
- 1:44:59ilk hükümdar kimdir diye soruyoruz.
- 1:45:02Lütfen dikkat. Evet. Orhan Bey de Sultan
- 1:45:04unvanını kullanmıştır. Ama özelliği ne?
- 1:45:07Osmanlı tarihinde ilk defa daha
- 1:45:09Osmanlı'da mıyız biz? Daha 1299'a geldik
- 1:45:13mi? Değil. O yüzden dünya tarihinde ilk
- 1:45:15kullanan sizlerdi biliyorsunuz ki
- 1:45:17Gazneli Mahmut hatırla hatırla
- 1:45:20unvanlarını. Sultan var. Neydi başka?
- 1:45:23Alemin aslanı var. Zamanın yeganesi var.
- 1:45:26Değil mi? Put kırıcı var. Evet. Bunların
- 1:45:28hepsi Gazeli Mahmut'a ait.
- 1:45:31Şimdi bunlar klasik sorular. Birazdan
- 1:45:32klasiklerden geçeceğiz. Mesela bu tür
- 1:45:34sorular. Musa öğretmen tarih dersinde
- 1:45:38bir ünite anlatıyor ve üniteyi
- 1:45:39anlatırken şu kelimeleri kullanıyor.
- 1:45:42Bilgekül Kadıran, Semerkant Medresesi ve
- 1:45:45Ribat. Tamam da Musa öğretmen bu üç
- 1:45:48kelimeden sen hangi devleti anlattığını
- 1:45:50bulacaksın. İşte hangi devleti anlatıyor
- 1:45:52bu? Üçü de kimde var? Karahanlılarda
- 1:45:55var. Anlaştık mı? Bu farklı bir soru
- 1:45:57tipidir arkadaşlar. Buna alışın.
- 1:45:58Bunlardan aynısı gelecek.
- 1:46:01Hangisi? Divan-ı mezalimin
- 1:46:03özelliklerinden biri değildir. Halkın
- 1:46:05şikayetlerini dinler mi? Hatırla.
- 1:46:07Dinler. Görevini kötüye kullanacağı
- 1:46:09hakkında şikayetleri inceler mi?
- 1:46:11İnceler. Maaşların gecikmesiyle ilgili
- 1:46:12şikayetleri inceler mi? İnceler.
- 1:46:14Vakıfları denetler mi? Denetler. İkta
- 1:46:16toprakların dağıtımından böyle bir divan
- 1:46:18sorumlu değildir ki. Divan-ı zalim
- 1:46:21zalimliği zulme uğrayan insanların
- 1:46:23başvuru mekanıdır. Başkanlığı sultan
- 1:46:24yapar. Cevap Edirne.
- 1:46:29Şimdi
- 1:46:31bir öğretmen
- 1:46:34öğrencilerini Şahçıyan'ın
- 1:46:36eşi Mümtaz Begüm Mahal veya Ercüment
- 1:46:40Nurban Sultan onun türbesine yani
- 1:46:43Tacmahal'e götürmek istiyor. Tamam
- 1:46:45Tajalehal götürmek istiyor da e tamam da
- 1:46:47kardeşim nereye götürecek? Evet. Beyza
- 1:46:49öğretmen hangi ülkeye gider ki anca
- 1:46:51orada onu bulabilir? Hangi ülkeye
- 1:46:53gidecek arkadaşlar? Tabii ki
- 1:46:55Hindistan'ın Agra kentine gidecek ki onu
- 1:46:58görecek.
- 1:47:01El Kanunu fit. Bak ben uzattım orada
- 1:47:03bilerek sordu ama sınavda
- 1:47:06şu olmayabilir değil mi kardeşim? Ama
- 1:47:08sen nereden bulsun? El kanun aklına
- 1:47:10gelme. Bak bilginlerin hükümdarı,
- 1:47:12doktorların prensi. Lakap ney?
- 1:47:15>> Abisena. Avisena diyorsam
- 1:47:18iblisina. Nereden buluyorum? Na.
- 1:47:24He slen güzel. Peki Yeliz öğretmen
- 1:47:27derste diyor ki yer çekimi zamanın
- 1:47:29volteri avaröz hangi bilim insanından
- 1:47:32bahsediyor? Bakın burada bahsedilen kim
- 1:47:35olabilir arkadaşlar? İbni Rüşt olabilir.
- 1:47:39Tamam. İbn Rüşt biliyorsunuz yer
- 1:47:41çekimini zamanın volteri ve avarios
- 1:47:43lakaptır. Güzel. Devam.
- 1:47:48Ulam hatırla 5 tane esir edilmiş veya
- 1:47:51satın alınmış çocuklardan sağlam
- 1:47:53olanının devlet kademelerin alındığı
- 1:47:55sistemin adıdır. Gulam, gılman, köle
- 1:47:57anlamında kullanılan bir kelimedir. Aynı
- 1:47:59memlük gibi. Tamam. Gulam sisteminde
- 1:48:01gulamanhaneye gönderilir. Yetenekli
- 1:48:02çocuklar saraya alınır. Hassa veya
- 1:48:04gulamanı saraya gönderilir. Doğru mu? O
- 1:48:06zaman bakalım. Satın alınan veya
- 1:48:08savaşlarda esir düşmüş çocuklar.
- 1:48:10Gulamane adı verilen yerde
- 1:48:11yetiştiriliyor. Doğru. İlk Türk İslam
- 1:48:13devletlerinde uygulanıyor. Doğru.
- 1:48:15Eğitimi tamamlayanlar hem askeri hem de
- 1:48:17idari görevlilere de getirilir. Doğru.
- 1:48:19Maaşları ikdia toprakları. Hayır.
- 1:48:21Maaşları devletin hazinesinden Bişlegane
- 1:48:24adı verilen 3 ayda bir ödenen maaştır.
- 1:48:27Bunun Osmanlıeki adı neydi? Hadi
- 1:48:30bakalım. Nazım 3 ayda bir ne
- 1:48:31veriliyordu? Ulufe. Ha ama Selçuk'daki
- 1:48:34askerlere ne veriliyormuş? Nazım
- 1:48:37Biştegane.
- 1:48:38>> He.
- 1:48:39>> Ganimetin beşte biri gibi düş. İşte gan
- 1:48:42büyük Selçe'de Bağdat'ta açılan Nizami
- 1:48:44meelerinin başmüesini yapan İhya
- 1:48:46Ülülümdayi
- 1:48:48Saadet hemen bizi nereye götürdü?
- 1:48:52Gazali'ye götürdü. Devam.
- 1:48:56Heh. Bak söyledim. Şu mezar tipi
- 1:48:59yukarısı İslam öncesindeki çadırı. Bu da
- 1:49:02zaten mezardı. Biz bunlar biliyorsunuz
- 1:49:05Anadolu'da çok bulunuyor. Biz bunların
- 1:49:07adına kümbet adı verdik değerli
- 1:49:10arkadaşlar. Sizler de biliyorsunuz.
- 1:49:11Diğerlerini söyleyelim. Rivat
- 1:49:13güvenlikler yolu üzerine yapılan
- 1:49:14kervansaray kapan teknis mal külliye
- 1:49:17toplu yapılar. Arasta çarşı. Devam.
- 1:49:21Selçuklu bölge ve eyaletlerin başına
- 1:49:22idareci olarak tayin edilen meliklerin
- 1:49:24yanına verilen ve meliklerin en iyi
- 1:49:26yetiştirilmesinden sorumlu olan. Bunun
- 1:49:28Osmanlı'daki adı Lala. İslam öncesindeki
- 1:49:30adı Ataman. Bunun da adı Atabey. İlk
- 1:49:33Türk atabeyi kimdi? Vezir Nizamül Mülk.
- 1:49:36Devam.
- 1:49:39Sultan'a ait mektuplarıyla Berat ve
- 1:49:40Menşur gibi devletin yazdığı belgelerine
- 1:49:42Tura çeken hemen göze neye gidiyor?
- 1:49:44Turayye yazmış mıyım? Turayi yok. Heh.
- 1:49:47Zaten ÖSYM de bunu yapıyor. Turay.
- 1:49:49Turayi yaza herkes yapar arkadaşlar. O
- 1:49:51yüzden bu iç ve dış yazışmalarından
- 1:49:54sorumlu olan divanın inşa olduğunu
- 1:49:58unutmamanız lazım. Bir kırmızı buraya.
- 1:50:01Çünkü tuğraayı kullanmıyorlar. Ha
- 1:50:03kullanırsa herkes yapar ama şimdi inşa
- 1:50:05dedin mi bitti. Yapamaz. Bilmeyen bir
- 1:50:08öğrencinin yapma şansı yok. Devam
- 1:50:09kardeşim.
- 1:50:11Kitabul iyel minyatürlerinden Otomato
- 1:50:14Artuklar Devliğinde yaşadığı robotik ve
- 1:50:16sibernetik biriminin kurucusu El Cezeri
- 1:50:20her zaman sınav sorusu. Bir kırmızı
- 1:50:22buraya.
- 1:50:24Bazen artı soruları 5 saniyede yapmaya
- 1:50:25başlayacaksın. 5 saniye
- 1:50:27>> tabii. Ben işaretliye kadar çözüyorlar
- 1:50:29zaten.
- 1:50:30Heh. Boşluk doldurmalı sorular. Son
- 1:50:32zamanlarda özellikle ön lisansa ve
- 1:50:34lisansa sorulan soru tipidir. Dikkat.
- 1:50:37Abbas seletaran Türk hükümdarlarına
- 1:50:38gönderilen hediyelerin tümüne bak
- 1:50:41hediyenin tümüne H'den bulacaksınız.
- 1:50:44Neydi?
- 1:50:46Hilat. Bu birinci boşluk doldurma. Bu
- 1:50:48belgeye ise ne isim ver? Belge
- 1:50:50iktidarını onayladıkları belgeye ne isim
- 1:50:52veriliyormuş kardeşim? Meşur. Var mı
- 1:50:54böyle bir seçenek? var. Peki soruyu
- 1:50:56değiştiriyorum.
- 1:50:58Burası gene hilat. Doğru işte
- 1:51:01hediyelerin tümüne hilat. Soruyu
- 1:51:03değiştiriyorum. Şurayı değiştiriyorum.
- 1:51:05Hadi bakalım.
- 1:51:07Diyorum ki
- 1:51:09hediyelerin yanında Abbas halifesinin
- 1:51:11göndermiş oldukları hükümdarın adı ve
- 1:51:14soyadının adının veya unvanlarının
- 1:51:16yazdığı işlemeli elbiseye ne isim verir?
- 1:51:19Bak onun da adı ne olacaktı? Söylüyorum
- 1:51:24bir daha. Neymiş kardeşim? Tras dikkat
- 1:51:26devam
- 1:51:30>> ilk Türk İslam devletlerine hangileri
- 1:51:31kadının idari ve sosyal hayatta etkili
- 1:51:34olduğunu gösteriyor. Bakın bu İslamiyet
- 1:51:35öncesinde de ilk Müslüman Türketlerine
- 1:51:36sorulabiliyor. Terken adı verilen
- 1:51:38hükümdar eşlerinin kendi görevleri
- 1:51:40ordusu ve sarayı var. O zaman etkili.
- 1:51:42Ayşe Bibi ve Balaca Hatun türbelerini
- 1:51:44yapılmaz. Arkadaşlar bunlar önemli kadın
- 1:51:46olmasa benim halamınki niye türbe
- 1:51:49olmuyor? O zaman cevap ne? Bu da var.
- 1:51:51Doğru mu kardeşim? Selçuklu sultanı
- 1:51:54Tuğrul Bey'in bazı devlet işlerinde
- 1:51:56Altuncan Han'a danışması. Bu çok oluyor.
- 1:52:00Metehan zamanında seferini durdurdu. O
- 1:52:02Sultan Sencer seferini durdurdu. Bakın
- 1:52:04arkadaşlar kadınlar durdurabiliyor
- 1:52:07seferi bile. Bu ne kadar etkili
- 1:52:10olduklarını göstermez mi? Siz şuraya
- 1:52:11takılabiliyorsunuz. Ben de diyorum ki
- 1:52:14Ayşe Bibi hala. Her halamız bizim türbe
- 1:52:17mi? Değil. O zaman bu kadınlar önemli
- 1:52:19kadınlar olmasaydı eğer Mamaat'un
- 1:52:21türbesi var. Mamatun kim? Mamatun
- 1:52:23saltuklarda hükümdar. Kadın hükümdar. O
- 1:52:25zaman cevap ne oluyor burada? 1 2 3
- 1:52:28olur. 26. soru.
- 1:52:32Aşağıdakilerden hangisi? Büyükşel
- 1:52:33devlet. Nizami yem niye açtım ben?
- 1:52:35Yoksul yetenek çocukları bilim insanı
- 1:52:37yapabilmek için yaptım. Zararlı fikir
- 1:52:39akımları yani battineye karşı fikirle
- 1:52:41cevap verebilmek için yaptım. E devlet
- 1:52:43memuru ihtiyacımı e karşılamak için
- 1:52:45yaptım. Doğru mu değerli arkadaşlar?
- 1:52:46Bakalım bir. Haşaşilere karşı koruyorum.
- 1:52:49Memur ihtiyacını ve din adamını
- 1:52:51karşılıyorum. Bilim insanlarının
- 1:52:52çalışmalarından faydalanmak istiyorum.
- 1:52:54İslamiyet yeni geçen OST inançlarını
- 1:52:56pekiştirmek istiyorum. Tüccarların
- 1:52:58barınmak kardeşim. Tüccarları barındıran
- 1:53:00yerin adı ne? Kervansay. Doğru mu
- 1:53:03kardeşim? Heh. O zaman cevabı
- 1:53:05Edirne'dir. 27 soru çözüyorum normalde.
- 1:53:08Şimdi bundan sonra şunu yapıyoruz. 27.
- 1:53:11soruyu bu dört videoluk yani Türk İslam
- 1:53:14devletleri, Karahanlı, Gazneli, Büyük
- 1:53:15Selçuklu hatırla. Akkoyunu, Karakoyunu,
- 1:53:18Babür Safevi, Harzem Şah, Cengiz
- 1:53:20İmparatorluğu devamında de arkadaşlar
- 1:53:22Tolunoğlu, İşçidiler, Eyyubiler,
- 1:53:24Memlükler. Burası siyasi tarih. Burada
- 1:53:27ise geliyoruz. Devlet yönetimi, ordu,
- 1:53:28toprak yönetimi, işte sosyal hayat,
- 1:53:31yazılı bilim insanları, bilim insanları
- 1:53:33ve yazılı eserler, mimari ve sanattan.
- 1:53:36Gönlünüzden hangi sorunun gelmesini
- 1:53:38istiyorsanız lütfen yazın bakın. Hocam
- 1:53:40benim içime doğdu. Böyle şeyli çocuklar
- 1:53:44var. Böyle içli çocuklar var. Yani o
- 1:53:46çocuklar yani sizler hangi sorunun kendi
- 1:53:49bu ün bu üniteden bu arada kesin bir
- 1:53:51soru var. Bazen iki soru geliyor. Hadi
- 1:53:53bir tane yazın bakayım. 27. sorunuz da
- 1:53:55bu olsun değerli arkadaşlar. Şimdi ne
- 1:53:57yapıyoruz? Devam ediyoruz. Nereye?
- 1:54:01Türkiye Selçuklu Devleti'ne. Yani diğer
- 1:54:03adıyla Anadolu Selçuklu Devleti'ne.
- 1:54:05Anadolu'da görüşmek üzere.
- 1:54:16[Müzik]
About this transcript
This page contains the full transcript of 8) KPSS / AGS Tarih - İlk Türk İslam Devletleri Kültür ve Medeniyeti 2 - Ramazan YETGİN - 2026 by Benim Hocam, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 14,876 words across 3,038 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.
What you can do with it
Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.
Free YouTube transcript tool
YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.