YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → 5) KPSS / AGS Tarih - İlk Türk İslam Devletleri (I) - Ramazan Yetgin - 2026

5) KPSS / AGS Tarih - İlk Türk İslam Devletleri (I) - Ramazan Yetgin - 2026 — Transcript

by Benim Hocam · 18,032 words · 3,646 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:00[Müzik]
0:07Evet geldik Müslüman olmaya Nazım bugün
0:10Müslüman olacak Muratla Gökhan Nazım hep
0:12beraber gel oğlum siz İslam öncesinde
0:15hiç yoktunuz
0:17evet bugün Gökhan da geldi Gökhan ne
0:19yapıyorsun kardeşim?
0:19>> İyiyim hocam siz nasılsınız?
0:20>> Vallah ne yapalım? Yazıyor mu tekerrürü
0:22>> hocam? Devam tekerle devam çalışıyoruz
0:24>> ya. 10 numara bir genel tekrar kamp
0:26kitabı çıkartıyoruz. Şimdi onun
0:27çalışmalarını her videonun sonundaki
0:29önemli görülen yerler aslında soru olan
0:31yerler. Tabii bir siz bunları yazıyor
0:34musunuz? Bir de postiş değilmiş. Millet
0:35de bana güldü zaten. Ben sana ne dedim?
0:37>> Post ya.
0:38>> Positijç değilmiş ya. Değil kardeşim.
0:40Öğrenciler doğrusunu yazıyor aşağıya.
0:42>> Aşağı yazmışlar. O doğrusu postiş
0:44yazmış.
0:44>> Postiş. Oğlum o kadın saçıyla alakalı
0:47bir şey değil mi?
0:48>> O ufak kağıtlara postiş mi deniyor ya?
0:50Yok Allahını bir bak ya. Vallahi
0:51merakımdan öleceğim ben de.
0:53He
0:55>> bir baks postiş miymiş başka bir şey mi?
0:58Bir bakalım
1:00ufak kağıtlara ne isim veriliyor?
1:04>> Postit.
1:05>> He ne oldu? Hani postişti oğlum o kadın
1:09saçıyla alakalı bir durum mu değil mi?
1:10Uzatma mıydı neydi?
1:11>> Şu doğru postiş saç. Evet
1:13>> saç değil mi?
1:14>> Evet.
1:14>> Lanzım. Ben o ilk kelimeyi bana
1:17söylediğinde dedim ki ben kesin bu
1:19yanlıştır dedim. Doğruymuş yani. Evet.
1:22Bugün ilk Müslüman Türk devletleri,
1:24diğer adıyla ilk Türk İslam devletleri
1:25konusunda beraberiz. Tabii ki eee bu
1:28beraberliğimiz 5.yla ve yeni üniteyle
1:31beraber olacak. Bu ünite 4 video
1:34sürecek. Ne demek istiyorum? İki siyasi,
1:37iki de kültür medeniyeti yapacağız.
1:38Böylelikle dört videonun sonunda da
1:40ikinci sorumuzu da inşallah halletmiş
1:43olacağız. Şimdi Nazım, biz ne zaman
1:47Müslüman olduk? İlk sorumuz bu olacak
1:49sizlere. Yani bizler Türk milleti olarak
1:52ne zaman Müslüman olduk veya ne
1:54şekillerde Müslüman olduk? Arkadaşlar
1:56bunlarla alakalı biliyorsunuz çok
1:57çalışma yapılıyor. Dünyada da eee Türk
1:59İslam devletlerinin içinde de ama bu
2:01çalışmalar arasında iki temel görüş
2:03mevcuttur. Bir tanesi Talas Savaşı ki
2:05ondan önce de aslında Müslüman olan
2:07Türkler var ama Talas Savaşı'nın çok
2:10daha farklı bir etkisi olacak. İki, eee,
2:12Kutebi-ü Müslim'in özellikle
2:14Emevilerdeyken Türk milletine yapmış
2:16olduğu baskı ve zulümden dolayı da bazı
2:19kaynakların çok abartı şekilde de dese
2:21de zorla Müslümanlar İslam'a geçişi de
2:23var. Şimdi bu iki farklı görüştür. Bu
2:27hoşgörülü olanı Karluklardır. Diğeri
2:29olanı ise Emevilerle alakalı olan bir
2:32durumdur. Yoksa eee, herkes durup
2:35dururken gök tanrının inancı İslam'a
2:37benziyor. Ben de buradan şuraya bir
2:38kayayım. Yok. Öyle bir şey olsa
2:40dünyadaki birçok ekol ve veya din
2:43inanışları birbirine benzer inanışlar
2:45var. Yani şunu demek istiyorum.
2:46Hırsızlık her şeyde, her yerde, her
2:48dinde, her ahlak kitabında ve her
2:50inanışta zaten soru. Doğru mu? Yani
2:53efendim başkasının malını çalmaktan
2:56tutun da yalan söylemekten tutun da
2:57temizlik kuralları tabii ki Türk
2:59milletinin gök temnicilikten bu tarafa
3:01geçmesi. E bunların etkisi var. Evet.
3:04Ama asıl büyük etkilerden bir tanesi de
3:06budur. 751 Tal Savaşı. Bu arada şunu da
3:09söyleyeyim hemen. İslamiyet geldiğinde
3:12Orta Asya'daki Türk devleti hangisidir
3:14diye bir soru geldi zamanın birinde.
3:16Cevap Göktürklerdir. Bunu unutmayın.
3:18Tamam. Göklerin kuruluş tarihine dikkat
3:20edin. 552. Hz. Muhammed'in doğum tarihi
3:24571. Doğru mu kardeşim? 610'da da İslam
3:27dinine inmeye başlıyor. O zaman mantıken
3:28de göklükler var. Bu birincisi. İki
3:31arkadaşlar savaşın lütfen tarihine
3:33bakın. Gökhan, Nazım, Murat,
3:35YouTube'dakiler.
3:37751. Şimdi 751 yılında Göktürkler yok
3:40ama 74 44 yılında yine Başkent Tükken
3:43daha sonra Karabalsagun olan bir devlet
3:45kuruluyor. Bu devletin adı ne? Uygurlar.
3:48Ha 74'te kurulmuş. Demek ki bu savaş
3:52varken de Orta Asya'daki en büyük güçlü
3:54devlet Uygurlar. İki Ya kardeşim senin
3:57Talas Savaşı dediğin savaş nasıl bir
3:59savaş biliyor musun? Özellikle eee
4:02Çinlilerin bir Türk beyini öldürmesiyle
4:05aslında başlıyor. Bunun üzerine
4:07Karluklar Abbasilerden yardım istiyor.
4:10Bu arada dikkat. Abbasiler de bir yıl
4:12önce kurulmuş. 750 yılında Emevileri
4:13yıkmış. Bir yıl sonra kur. Yani devlet
4:16bir yıllık devlet.
4:18Arkadaşlar
4:19İslam dininde Abbasiler tabii ki İslam
4:21dinini yaymak Türk İslam bölgesinde.
4:23Karluklar ise Çin'e karşı bir denge
4:24oluşturmak amacıyla ikisini
4:26savaştırıyor. Bu savaş Talas veya Taraz
4:29ıırmağının dibinde olduğu için tarihe de
4:31Talas veya Atlık savaşı diye geçer.
4:33Dikkat. Bu savaşın en önemli sonucu ney
4:36biliyor musun? Savaş 5 küsürdü. Bizim
4:38karluklar çağırmalarına rağmen 4 güne
4:41kadar savaşa girmedik. Gökhan
4:42beklediler. Yani Çin mi şimdi? Neden
4:45biliyor musun?
4:47Abbasilerin yenilgisini görse ne yapacak
4:50size sorayım. E gene Çinliyle Karluk baş
4:53başa kalacak. Onu da düşünüyor
4:55Karluklar. Biraz savaşın gidişatına göre
4:58baktılar ve karluklar 5 gün savaşa
5:00girdiler ve Abbasilere yardım ederek
5:02savaşı kazanmasını sağladılar. Şimdi bu
5:04savaşın en önemli sonucunu söyleyeyim.
5:06Binlerce Çinli esir alındı mı? Bunlar
5:08arasında kağıdı bilen, matbaı bilenler
5:10var mı? Bunlardan o zaman kağıt
5:12ustalarını esir alıyorsun da kardeşim bu
5:15adamların da bazı meslekleri var. Şimdi
5:17bizim eee esir aldıklarımızın içinde
5:20soruyoruz. Ne iş yapıyorsun normalde? Şu
5:22askeriyede ne işin var? Bu işimize
5:24yarayacakları. Sen ne iş yapıyorsun?
5:25Kağıtçıyım ben. Üç kağıtçıyım. Eee gel
5:28bakayım oğlum sen. Gel bakayım. Gel bize
5:31bir bakayım. Şu kağıdı bir ürettir. E
5:33biz ne yapıyoruz? Parşöenden, oradan,
5:35papirüsten falan. Kağıt daha uygun, daha
5:37hızlı, daha ucuz. Biz bunlardan kağıt
5:40öğreniyoruz. Aga ve ilk kağıdı da bir
5:43Türk başkentliğini yapan Semerkant'la
5:46üretiyoruz. Yıllar geçiyor. Timur
5:48zamanında Semerkant o kadar önemli bir
5:50şehir haline geliyor ki İpeklunun da
5:52içindedir.
5:54Şehirlerin şahı unvanını alıyor. 2015
5:57KPSS lisans sınav sorusudur. Peki bu
6:00adam burayı açtığına göre o zaman farklı
6:03ülkelerdeki İslam ülkelerine, Türk İslam
6:05ülkelerine verilenleri de bilmemiz
6:07lazım. Örnek şehirlerin şahı Semerkantsa
6:10atıyorum Kaşkarlı Kaşkarlı diyorum Kaşi
6:13unvanlı ışıldayan İnce anlamına gelen
6:15hangisi var? Kaşkar var. Yine
6:18bakıyorsunuz İsvahan var. Nıfsı Cihan
6:20İran'da yine bakıyorsunuz değerli
6:22arkadaşlarım ne var mesela en
6:24önemlilerinden? Daha gelmedi ama
6:25geleceğini düşünüyorum bir gün. İslam'ın
6:28Roma'sı var. Buhara. O zaman sen bunları
6:32söyleyeceğim. Bizim Gökhan hocanız Konya
6:34olunca İslam'ın Roması deyince hemen
6:36Konya dedi ama
6:38Konya bir de taşkent diyorsun ya. Bir de
6:41taşkent diyorsun. Evet. Şimdi bizlerin
6:44İslam'a geçişlerindeki en önemli
6:46faktörlerden biri Emevilerdeki Mevali
6:48politikasının Abbasilerde olmamasıdır.
6:50Abbasiler özellikle karlukların
6:52savaşçılık gücünü gördükten sonra
6:53dediler ki biz bunları içimize alalım.
6:56Hem Müslüman yapalım hem de hem de ordu
6:59kademelerinde kullanalım. Abbasiler
7:01ileride Türklerden o kadar çok
7:02faydalanacaklar ki Türk ırkıyla Arap
7:05ırkının birbirine karışmasını engellemek
7:06amacıyla onlara yani bizlere farklı
7:09şehirler kurduracak. Mesela Samarra
7:11adında bir şehir kurduracak mesela ya da
7:14ya da Türk milletinin savaşçı
7:16özelliğinden yararlanmak isten Abbasiler
7:18Bizans sınırlarına Avasım adı verilen
7:21şehirler kurduracaklar. Bugün Tarsus bir
7:25Avasım şehridir. Diyarbakır, Gaziantep,
7:28Kilis, Osmaniye, Antakya bir ne
7:32şehriymiş? Avasım. Çünkü Anadolu
7:33topraklarına tam giriş kısmında
7:35bulunuyor arkadaşlar. O zaman Abbasiler
7:37hoşgörüyle mi yaklaşmış? Gök Tanrının
7:39benzerliği bu benzerlikle birbirini
7:41etkiliyor mu? Etkiliyor. Ahiret günü
7:43var. Ahiret günü var. Tek tanrı. Tek
7:45tanrı. Hırsızlık, yalan, efendim, zina.
7:48Eee, işte atıyorum ne var mesela?
7:50Temizlik anlayışları. Örtüşmesi de var.
7:52Şimdi bu işin bu tarafı da var. Sonuçta
7:55sen inandığın dinin çok ters bir dinine
7:57de girmez. İşin bu tarafı da var. E
7:59bunlar da ne oldu o zaman? Eee Talas
8:02Savaşı'nın en önemli sonucu karlukların
8:03topluca İslamiyet'e girmesi oldu.
8:05Dikkat. O zaman Karluklar
8:08ilk defa topluca İslamiyet'ti kabul eden
8:11ilk Türk buruddur. Bu bir. İki,
8:13Karluklar hemen savaşın ardından tam 15
8:15yıl sonra kendi devletlerini
8:17kuracaklardır.
8:183. Talas Savaşı sonunda Kağıt
8:20Semerkant'a gelecek.
8:224. Batı Türkistan'ın Çinlileşmesi
8:26engellenecek. Asıl en mevzu bu. Hatta
8:28şimdi Uygurları ilgilendiren bir
8:30durumdan bahsedeyim. Tarım havzası diye
8:32bir şey var. Şimdi Uygurlar diyoruz ya
8:33tarım yapıyor. La nerede yapıyorsun
8:35tarımı? Tarımı yapman için de bir tarım
8:37havzası lazım. İşte bu tarım havzası da
8:39Uygurların eline geçiyor. Aslına
8:40baktığınız zaman birden fazla olayı çok
8:43etkileyen bir şeydir değerli arkadaşlar.
8:45Özellikle sınav soruları şöyle
8:47gelecektir. Bu savaşı araştıran
8:49Koreliler, Çinliler ve Uzakdoğu Asya'nın
8:52özellikle değerli arkadaşlar tarihçileri
8:54ve oryantalistleri ve özellikle William
8:56Bart çok önemli açıklamaları vardı. Bunu
8:59niye bu kadar anlatıyoruz? Talas Savaşı
9:02diyor eğer olmasaydı veya Talas
9:03Savaşı'nı Çinler kazansaydı artık Türk
9:05milleti için Türkistan diye bir şey
9:07kalmayacaktı diyor. Demek ki aklınıza
9:10şöyle gelsin işte önemli bir tarihçi
9:13işte Nazım Yaşar. Bu savaş eğer Çinliler
9:18tarafından kazanılsaydı Türkistan'da
9:20herhangi bir Türk kalmazdı.
9:23Hangi savaştan kastedil? Palas. Efendim
9:25bir başka tarihçi Gökhan Öz.
9:28Bu savaşı incelediğimde eğer Karluklar
9:31Abbasilere yardım etmeseydi Abbasiler
9:33asla İslamiyet'ti Türkistan'da
9:35yayamazdı. Gene hangi savaştan
9:36bahsediyor? He o zaman ben kafayı
9:39çalıştıracağım. Türkistan, Çinlileşme,
9:43Abbasi, Karluk. Anlayacağım ki bu ne
9:46savaşı kardeşim?
9:47>> Talas Savaşı burası. Tamam mı? Tala
9:49Savaşı'nın en önemli sonuçları bunlardır
9:52değerli arkadaşlar. Söyleyelim. Bu arada
9:54şunu da söylemekte şey var. Bu Karluklar
9:56kendi devletlerini kuruyorlar. 76 ama
9:59840 tarihine geldiği zaman yanlarına
10:02yağma, çiğin, tuhsi veya tohsi yani
10:05toplam kaç boyut? 4 boy. Bir daha
10:08sayalım. Bu çıkan bir sınav sorusudur.
10:10Aşağıdakilerden hangisi karanlığa
10:11oluşturan Türk boylarından biri
10:13değildir? Yazar adam oraya Oğuzlar,
10:16yazar adam oraya Peçenekler. Tamam. Bir
10:19kere Peçenek hiçbir zaman devlet
10:20kurmamış. Bir kere kafayı oradan
10:21çalıştıracak. Dör tane. Hazır mıyız?
10:24Karluk, Yağma, Çiğil. Tuhsi dör tane
10:28Türk boyu kardeşim. Bunlar Karahanlılar
10:31devleti kurulu. Kara ne demek? Kara bir
10:36günümüzde kullandığımız gözlüğü kara
10:38anlamındaki kuvvetti. İki biliyorsunuz
10:41şeyde İslam öncesinde yönler çok
10:43önemlidir. İşte mesela kuzey kısmına
10:46Karadeniz. Bugün Karadeniz denmesinin de
10:49sebebi budur kardeşim. Kuzey denizi
10:52anlaşıldı mı? O yüzden kıymetli dostlar
10:55dikkat. Kara kelimesi. Evet. bir
10:57unvandır. Han zaten kullandığımız bir
10:59unvan. Mesela bunlara ilikanlar
11:01deniliyor veya sülaleden dolayı Afrasia
11:03poğulları deniliyor mesela. Anlaştık mı?
11:05Karahanların kuruluşu bu. Peki bir şey
11:07söyleyeceğim. Dört Türk boyu bir araya
11:09gelip bir devlet kuruyorsa mantıken bu
11:12devletin resmi dili nedir? Dil. Dil
11:15Türkçedir. Ya sen istiyorsun ki Türkçeyi
11:17günümüzdeki Latin Türkçesi gibi
11:19yazışmayı, alfabeyi. Hayır. Çağatay
11:21Türkçesi, Karahanlı Türkçesi. Öyle
11:23anlatayım. Uygur alfabesiyle yazılıyor
11:25zaten. Alfabe ne? Uygur alfabesi. Devam
11:27ediyorum. Peki bu adam yeni Müslüman
11:30olmadı mı? Bunlar yeni Müslüman. Peki
11:33şimdi diyelim ki arkadaşlar bizler
11:35diyelim ki Gökhan yeni Müslüman olduk.
11:38Bugün olduk ya kelime-i şehadeti bugün
11:40gittik camide Kocatepe'de hep beraber
11:43imamla beraber toplandık. Müslüman
11:45olduk. Şimdi Müslümanlıkta İslam'da
11:47bitti mi işimiz?
11:49>> Bitti mi kardeşim? Murat kelime-i
11:51şehadetle iş bitiyor mu? Yükümlülükleri
11:53yok mu bu işin? Ramazan'da orucu yeterse
11:56ömrün haccı vereceksin zekatı, sadakayı,
11:59fitreyi. Doğru mu? İyilik yapacaksın,
12:02kötülükten men edeceksin.
12:06Temizliğin iyi olacak.
12:09O olacak. Bu olacak. Demek ki bazı
12:11şartlar var. Yani erkeklerin bazı
12:13şartları daha var. Söylemeyeyim. E
12:15kardeşim, e o zaman dikkat. Dikkat.
12:19Ben yeni Müslüman olduğuma göre bir anda
12:22herhangi bir kuralları olan, kaideleri
12:24olan bir dine alışmam da zor. O zaman
12:27mantıken eski Türk gelenekleri devam
12:30eder. Örnek örnek.
12:32Hükümdarların Han ve Hakan unvanını
12:35kullanmaya devam etmeleri o zaman eski
12:37Türk geleneklerinin devam ettiğini
12:38gösterir. Doğru mu? Bir 2 2. İkili
12:43teşkilatla yönetilmeye devam etmeleri. E
12:46o eskiden vardı bak. Müslüman oldum gene
12:48devam ediyorum. O zaman sana bunları
12:50verirler öncüllü şekilde. Derler ki aga
12:53bu neyi gösteriyor? Ne diyecek cevabın?
12:55Cevabın ne? Eski Türk geleneklerinin
12:58devam ettirildiğinin göstergesi. Hangi
13:00devlette özellikle devam ediyor?
13:02Karahanlarda devam ediyor. Bunu böyle
13:04bileceksin. Resmi dilin Türkçe olması,
13:06ikili teşkilatın olması, Han Hakan eee
13:08olması bunlar. Peki bir şey söyleyeyim.
13:10Ben Türküm. Türkçe konuşuyorum. Türkçe
13:14yazıyorum. Bayrağım Türk bayrağı. liram
13:17yani param Türk lirası. O soruma sahip
13:19da ben değilim. Ulusçu bir devletim
13:22değer kardeşlerim. Ulusçu ben Arabım.
13:25Türk lirası kullanıyorum. Ticarette euro
13:28kullanıyorum. Öbür tarafta lira bir şey.
13:30Ya kardeşim o zaman olmaz ki. Sen eğer
13:34bir Arapsan kendi geleneklerine ait
13:36şeyleri kullanmazsan ulusçu olamazsın. O
13:39yüzden ulusçuluk dediğin şey neymiş?
13:41Kendine ait olan şeyleri kullanmaktır.
13:44Mesela resmi dilin Türkçe olması.
13:46ulusçuluğu gösterir. Doğru mu kardeşim?
13:49>> He. O zaman Karahanlılar ulusçuluk
13:52geleneğini devam ettiriyor mu? Evet.
13:54Peki bu Karahanlılar ne yaptı? Herkes
13:57Karahanlılar deyince Türkiye'nin
13:59yarısından çoğu veya ilk defa sınava
14:01hazırlanan arkadaşlar şu yanlışa düşer.
14:03Lise yıllarınıza götüreyim sizi. Lise
14:05hocam hemen geldik diyor. Doğru söylü
14:07liseye 35 sene sonraya geri dön.
14:10Kardeşim lise yıllarınıza geri dönün.
14:12Lise yıllarda özellikle lise 1 konusudur
14:15bu. Bu kaçıncı sınıf konusuymuş? Lise 1.
14:18Lise 1 ortak olduğu için herkes bu dersi
14:20aldı ama lise 2'den sonra özellikle
14:21benim zamanımda ikiye ayrılıyordu. Üçe
14:24sözel işit ağırlık sayısal. Bunu bugün
14:26lise 3'te ayrılıyor diyelim. Fark etmez
14:28ya. Kardeşim bir şey söyleyeyim sana.
14:30Lisede Karahanlılar deyince aklına ilk
14:33getirilen adam Satuk Buğrahan'dır.
14:36Neden? İslamiyet'ti kabul etmesi
14:38sebebiyle çok önemlidir. Doğru. Ama
14:40kurucusu değil ki. İşte burada kurucular
14:43çok kıymetlidir. Karahanlı Devleti'nin
14:45kurucusu Satuk Buğrahan değildir. Buna
14:48lütfen dikkat edin. Kurucusu kimdir?
14:51Kutluk Bilge Külanıdır.
14:54Kimdir Murat? Kimdir?
14:59Murat'ın derse aktif halde katılışı beni
15:02benden ama hala şey kelime-i şehadet
15:04ezberliyordu değil mi? En son Müslüman
15:06hoca. Tamam tamam sen devam et kardeşim.
15:08Evet. Kutluk Bilge Külkanına çok
15:11karıştırıldığı için o veriyorum. Uygur
15:12Devleti'nin kurucusudur Kutluk Bilge
15:14Külan ama Karanlı'nin kurucusu
15:17bambaşkadır. Zaten içinde de insanların
15:19yanlış bildiği bir kelime vardır
15:21arkadaşlar. Kadir Han diye yazıyor bazı
15:23eski kitaplarda. Kadir değil. Kadırhan.
15:27Kadır. Kadir ne demek? Kara. Kara, güç,
15:31kuvvetli, zor, sarp demektir. Ya benim
15:34kendi öz anneannem
15:36normalde sifke biliyorsun çok yağış şey
15:39olmaz kardeşim. Kar falan olmaz ama
15:41bazen öyle bir poyraz eser ki şarkısı
15:44bile beraber. Silifke'nin poyrazında
15:45yatamaz oldum ya. Gerçekten öyle
15:49kardeşim. Ne derler? O poyraz ne soğuk
15:51eser başkan gerçekten içine işler.
15:52Antalya falan hep sıcak zannediyoruz ama
15:54Antalya'ya hiç giden kışın giden yok.
15:55Çanakkale öyle zannediyor ama
15:57Çanakkale'de rüzgar hiç eksik olmuyor.
15:59Şimdi ne demek istiyorum? Annem der.
16:00Anneannem der ki bu kış kadır geçecek.
16:04Ne demek kadır? Evet. Kara zor geçecek.
16:06E bunlar yörükler. O kelimeler hala bu
16:08insanlarda kullanılmaya devam ediyor.
16:12Kadır kış yani kara kış yani zor kış.
16:16Peki o zaman kurusu kimmiş Nazım?
16:19>> Bilge Küladırhan.
16:21Kadir değil lan. Kadir olsa zaten
16:24mantıken Müslüman olması lazım. Kadiri
16:26kime veriyoruz biz bunu? E bir tane
16:29öğrenci de yıllardır soru sormuş. L
16:31hocam sen ilerideki adam Müslüman oldu
16:33diyor. Yani Bilgekül Kadir'den sonra
16:35sonuçta iki tane sonrasında Sat Buğra
16:37geliyor. E nasıl olur diyen yok. Oku
16:40Allah oku.
16:42Hoca da bilmiyor zaten. Kadir mi Kadır
16:44mı? Anlaşıldı mı? Doğruyu öğrenerek
16:46gidelim. Bu bir. Peki bu adam
16:49kuruculuğundan başka herhangi bir vasfı
16:51var mı kardeşim? Yok. Ama ileride
16:53ileride bir soğutlu prensin yani İranlı
16:57bir Müslüman prensin Karahanlılar
16:59devleti sığınmasıyla başlayan ve orada
17:02da yeğeni Satuk Buğraha'nın bu kişiyle
17:05dost olmasından kaynaklanan ardından
17:07Satuk Bğura'nın Müslüman olmasıyla devam
17:10eden bir süreçtir. Dikkat. O yüzden
17:13Satuk Buğra Müslüman olduktan sonra
17:14toplum da tamamen zaten Müslüman oluyor.
17:16Karluklar zaten Müslümandı. E sonuç
17:20Orta Asya'da kurulan ilk Müslüman Türk
17:22devleti karanlı
17:25Sat Burahan
17:27hangi kelimeyi aldı?
17:30He Abdülkerim ismini aldı. Bu arada
17:33bilmeyen arkadaşlar için ben bir
17:34anlatayım bunu. Eee arkadaşlar İslam'a
17:38sonradan geçen insanlar yani peygamber
17:40döneminde falan değilse İslam'a sonradan
17:42geçen insanlara Allah'ın kulu anlamında
17:44Abdullah soy ismi diyor. Abdullah ismi
17:46nedir?
17:47Kul Allah'ın kulu anlamında
17:49Abdullah'tır. Bir kere daha söyleyeim.
17:51Mesela aslında Abdullah ile ilgili
17:53başlayan günümüz için söylemiyorum bunu.
17:55Lütfen yanlış anlamayın. Eskiden mesela
17:57köleyi alıyorsun gulam sisteminde çocuk
18:00Müslüman olduktan sonra genellikle ismi
18:02ne veriliyormuş? Abdullah ismi verilir.
18:05Bunu da bilin değerli arkadaşlar. Tamam.
18:07Burada da ne almış? Abdül Kerimvana
18:09almış. Normalde Abdullah verilebilirmiş.
18:11Gene ne olmuş? Abdülkerim olmuş. Evet.
18:13Peki Satuk Buhra'dan sonra ne oldu?
18:16Tamam. Devlet daha sonraki zamanlarda
18:18Doğu Karanlılar ve Batı Karanlılar
18:20olarak ayrıldı. Özellikle Batı
18:22Karanlar'daki Tamgaç İbrahim Han çok
18:24önemli bir adamdır. Çünkü Semerkant'la
18:26medrese açacak. Semerkant Medresi.
18:28Dikkat bu medresede öğrencileri de
18:31burslu alacak. O zaman dünya tarihinde
18:34ilk burslu öğrencilik sistemini başlatan
18:36yine Karahanlılardır. Bu dönemde
18:38İslam'ın yayılmasını sağlayan tarikat,
18:41inanç ve oluşumlar olacaktır. Yesevilik
18:43tarikatının kurucusu Hoca Ahmet Yesevir.
18:47Yine Kutatgu Gubili'in yazarı
18:49Balasagunlu Yusuf yani hepinizin ismiyle
18:51bildiği Yusuf Hascı. Yine burada
18:54hakikatlerin kitabı anlamındaki Atabetül
18:56Akai'in yazarı yani Edip Ahmet Yükneki
18:59yine Araplara özellikle Türkçenin
19:02Arapçadan daha üstün bir lisan dili
19:04olduğunu öğretebilmek amacıyla Arapça
19:06yazılan Divan-ı Lügati Türk. E bu hepsi
19:10Karanlar ilk Türk İslam yazılı edebi
19:13eserler mantıken ilk Türk İslam'a ait
19:15olması gerekmez mi o zaman? Mantıken ilk
19:19Türk İslam mimari eserlerinin hangi
19:21devlette olması beklenir? Hangileri?
19:23Karanlar ya arkadaşlar. Adam ilk değil
19:25mi? E o zaman mantıken adamın ilki de
19:28ilktir zaten.
19:30İlk peçete
19:32nerededir kardeşim? Nerede? Kağıttan
19:33yapıldığı için.
19:34>> Çin
19:35>> Selpak nerede üretilmiş?
19:37>> Çin'de değil oğlum. Müslüman olduk ya
19:38la.
19:39>> Evet. Karanlar.
19:41>> Karahanlar. Yani bir şey adam ilkse onun
19:44yaptığı da ilk olur. Onu anlatmaya
19:45çalışıyorum. Anlaşıldı mı mesele? Hadi
19:47bir yazalım. Başlayalım lazım.
19:49Karahanlar Devleti ile alakalı gene
19:51ileride de konuşacağım. Başlıyoruz.
19:53Talas Savaşı
19:56>> tek cümle mi burası?
19:59Diğer adı
20:01Atlık veya Taraz ırmağından dolayı Taraz
20:04savaşıdır. Tamam. Devam.
20:08Karlukların yardımıyla
20:10>> Karlukların yardımıyla
20:15Abbasiler kazanmıştır.
20:18Abbasiler
20:21kazanmış.
20:24Kaçıncı günde giriyordu savaşın? 5 4
20:27gününde giriyorlar.
20:30Beklediler yani. Evet. Bu savaşın
20:33sonunda başla azım.
20:37>> Abbasilerin hoşgörüsünden etkilenen
20:46etkilenen
20:49karluklar başta olmak üzere.
20:53Başta olmak üzere. Evet.
20:58Türkler kitleler halinde Müslüman olmaya
21:01başlamıştır.
21:03Kitleler halinde
21:06Müslüman olmaya başlamışlardır.
21:09Devam.
21:12>> Hı hı.
21:14>> Esir düşen
21:17Çinliler vasıtasıyla
21:20kağıt yapımı öğrenilmiş. Doğru mu
21:22kardeşim? Kağıt yapımı.
21:26öğrenilmiştir. Var mı başka birş?
21:31>> Evet. Matba
21:33mürekkep,
21:36pusula,
21:39barut.
21:42Türkler ve Müslümanların eline geç.
21:43Dikkatli bir şey söyleyeceğim. Peki bu
21:45matbaa mürekkep, pusula diyoruz ya.
21:47Bunlar peki batıya nasıl geçmiş? Hadi bu
21:50size altınıza yazacağınız altınıza
21:52derken videonun altına yani çözeceğiniz
21:56bir soru olsun. 751'de Türk ve
21:58Müslümanların eline geçen bu önemli
22:01buluşlar hangi savaşın ardından da öyle
22:04de söyleyeyim şeyin içe Avrupalıların
22:06eline geçmiştir. Anlaştık mı versen
22:08peşim? Biz gene terlemeye başladık. Bu
22:10ne abi ya? Allah'ım ya rabbim. Murat
22:16bu nasıl bir klima?
22:19Vallahi ejderya var şeyin içinde benim
22:21hocamın. Evet. Türk ve Müslümanların
22:24eline geçmiştir. Yazalım.
22:27Eline geçmiştir. Devam.
22:32>> Tarım havzası özellikle hangi devleti
22:34onu da yazayım. Uygurların eline
22:36geçmiştir. Tamam. Uygurların eline
22:40geçmiştir. Evet. Uygurların yaptığı
22:44>> Uygurların
22:46yaptığı sanat eserleri. Şimdi bakın
22:49mantıken şunu diyebilirsiniz. Ulan
22:51Çin'le Abbas savaşıyor ama kazanımı
22:53kazanan kim? Uygurlar oluyor. Çünkü
22:55orada var. Uygurlarının yaptığı sanat
22:58eserleri batıya taşınmıştır.
23:02Evet.
23:04Söyle bakalım bu notta kim var?
23:08>> Bard. Evet. Bak ünlü bir söz var. Bunu
23:11yazacağım o yüzden söyle.
23:14>> Evet.
23:17>> Türkistan tarihindeki
23:20önemi çok büyüktür. Önemi çok büyüktür.
23:24Evet.
23:28>> Çünkü
23:30İslam
23:31ve Çin medeniyetlerinin Evet.
23:36>> Hangisinin?
23:38Evet. olacağı
23:40>> Türkistan'a
23:42hakim olacağı meselesi doğru mu
23:44kardeşim?
23:47>> Bu suretle halledilmiştir.
23:50Bu suretle halledilmiştir.
23:54Buna benzer birçok araştırmacının sözü
23:56vardır. Ama burada dikkat etmen gereken
23:58ne? Türkistan kelimesi, Çin kelimesi,
24:01Abbas kelimesi, karluk kelimesi. Bunları
24:03gördün mü yapıştıracaksın. Ne kim
24:06söylerse söylesin. Doğru mu kardeşim?
24:09Bunun yani William Bartold yazabilir,
24:11Zeki Velidi Togan yazabilir, efendim bir
24:14Güney Asyacı araştırmacı alabilir. İşte
24:17Belleten dergisine bir fark etmez ya.
24:20Sen şu dört kelimenin buraya
24:22çağrıştırdığını bileceksin. İkinci not.
24:26>> Savaş sonunda
24:28kağıt ilk defa
24:31Semerkant'ta üretildi.
24:34Semerkant'ta üretildi. Devam et Nazım.
24:37Semerkant'a
24:39onların unvanlarını söyleyelim.
24:41Şehirlerin şahı. Bu çıkan sınav
24:43sorusudur. Şehirlerin şahı.
24:47Eee, Kaşkara.
24:49Kaşkara. Kaş yani ışıldayan inci.
24:55Işıldayan
24:57inci. Doğru mu kardeşlerim? Bunu da şey
24:59alalım. Ve Buhara'ya
25:02İslam'ın Roma'sı unvanları verilmiştir.
25:05İslam'ın Roma'sı unvanları verilmiştir.
25:10Evet. 3üncü not lazım. Şimdi burada
25:12gulam sistemiyle ilgili bir not.
25:14>> Emevler. Onu söyle bakın.
25:18Embilerin
25:20Arap olmayan Müslümanlara,
25:25Müslümanları ikinci sınıf
25:29kitle görmesi
25:33kitleler halinde görme politikasına
25:37evet mevali
25:40adı verilmiştir. Değerli arkadaşlar bunu
25:42zaten çok fazla uyguladığından dolayı
25:44mevali ne demek? Bir bir Türk, bir İran,
25:48bir de diyelim ki Afgan var. Bir de Arap
25:49var. Emevilerin içinde dördü birden
25:51yaşıyorlar. O saydığım ilk üç kitle
25:53vergi vermek zorunda. Hatta ne vermek
25:54zor? Ciz la Müslüman oldum ben niye
25:57veriyorum diyorsun değil mi? Şaka gibi.
25:58Ama veriyorsun. Bir mevali bir eee şeyle
26:02evlenemez. Arapla. Değişim bu taraf.
26:04Ticaretler çok sıkıntılı. Vergi oranı.
26:07Yani Müslüman oluyorsun ama Emevlerde
26:09biraz Müslüman olmanın
26:11avantajı yok. O yüzden zaten dikkat edin
26:14Emevi Hazar savaşlarındaki Hazarların
26:16içinde yaşayan Müslümanlar niye
26:17Hazarları tuttuğunun ama Abbasiler bu
26:19politikayı devam ettirdi mi?
26:21>> Hayır. Abbasiler hiçbir zaman bu
26:22politikayı devam ettirmedi. Zaten o
26:24hoşgörüde olduğu için oradan da
26:26kitlelerinde Müslüman oldu. Peki Türk
26:29milleti İslamiyeti kabul etti. İslam'a
26:32faydası ne oldu? Onu düşünelim. İleride
26:35dünyanın üzerine Haçlı seferleri
26:37düzenlenecek. Haçlarla savaşacak. Mesela
26:40birçok medrese, cami, mescit,
26:43bayındırlık ve imar faaliyetlerinde
26:44bulunacak. Doğru mu kardeşim? Halifeliği
26:46birçok insandan, devletten, kişiden,
26:49kurumdan koruyacak mesela. E cihat
26:52politikasıyla İslamiyeti yayacak her
26:54yerde. Bak bunlar hepsini Türklerin
26:55İslamiyeti kabul etmesiyle oluşt. Yazal
26:57abi kardeşim. Müslümanları Bizans
27:00baskısından korumuştur.
27:01>> Müslümanları
27:03Bizans baskısından korumuştur.
27:08Evet. İslamiyeti
27:14dünyanın dört bir tarafına yaymıştır.
27:16Öyle söyleyeyim. Dünyanın dört bir
27:19tarafına yaymıştır. Evet.
27:24>> Önemli bilim insanları ve eserlerini
27:26ortaya çıkarmışlardır.
27:28Önemli bilim insanları
27:31ve eserlerini ortaya çıkarmışlardır.
27:36Ortaya çıkarmışlar. Evet.
27:40Haçlı seferlerine karşı savaşmışlardır.
27:45Karşı savaşmışlardır. Evet.
27:50fethedilen bölgelere
27:53Türkçe ve Arapça isimler vererek
28:02vererek din ve dilin yayılmasını
28:06sağlamışlardır.
28:08yayılmasını sağlamışlardır.
28:12Evet. Burası Talas Savaşı ve Türklerin
28:15İslamiyeti kabul etmesinin sonuçları.
28:17Gelelim biraz önce anlattığım Orta
28:19Asya'daki ilk Müslüman Türk devleti olan
28:22Karahanlılara. Değerli arkadaşlarım
28:24kameraya çevir Murat biraz daha ortala
28:27kardeşim.
28:28Güzel güzel.
28:30>> He
28:30>> oynatıc oynadı Uğurcum. Aynen öyle. Bu
28:33arada ben zayıflıyorum ha. Vallahi
28:35billahi
28:36>> gerçekten şu kulağımıza taktığımız 500
28:39yine işe yaramaya başladı. Kapıntı
28:42kapınır ya şeydir. Tabii bizim
28:45milletimize ait bir şeydir. Şu an Çin
28:46istediği kadar Fransa sahiplensin. Tabii
28:48Uygurlardan var yani. Tabii Uygurların
28:51nere yaptığını yapmıyoruz. O da ayrı
28:52konu da yani bu noktada iyiler yani.
28:55>> Ama çok sıcak Nazım vallahi. Allah yani
28:59bu KPSS
29:01yemin ediyorum kış sınavı. Ne diyorsun?
29:03>> Vallahi kış sınavı. Kışın yapacaksın
29:05çıkacaksın bu işi. Yazında milleti
29:07atayacaksın. Doğru mu? Yani keşke öyle
29:09olsa ama maalesef ki yazak olmuyor. Niye
29:11yazak olunur bir sınav? Onun da
29:12mantığını hiç anlamış değilim. Ya yeni
29:15devinim yapılabilir aslında. Yani bir
29:17kere bunu söyleyeceksin bir öncesinde.
29:19Herkes ona göre yapacak. Yani sınavları
29:21yazın yapmanın bir mantığı yok ÖSYM
29:23açısından. Bak gerçekten yok. Yani bunu
29:26nasıl anlatayım ben sana? Ülke dünya
29:29kuraklığa gidiyor. 10 sene sonra
29:31insanoğlu bakın ev Ankara'da. Ankara'da
29:35ya glimacı gelmiyor ya. Yoğunluktan
29:38lazım. Yok adam yok. Klima bozuldu
29:39bizim. Ayvalde de kaldık 3 gün. Yok abi
29:42yok. Gerçekten yatılacak gibi. E ben
29:44buranın Çanlıurfa'ı, Gaziantep'i,
29:46Mardin'i, Mersin'i, Diyarbakır'ı düşün.
29:48Yani ne demek istiyorum? Yani bu
29:52sınavların illa yazın yapılmaz gibi şart
29:54mı var diyorum ya. Ya yap bunu Nisan'da.
29:57Adamlardan Nisan'da Nisana'a şey yapsın.
29:59Ha burada şu olabilir. En çok şuna şey
30:01yapıyorlar. Mezun olacak kitlenin hani
30:03Haziran ayında diploma ve mezun olma
30:05durumu var ya o muhabbet var. Başka bir
30:08şey yok.
30:10>> Boşuna girmesinler bir de adam mezun
30:11olacak mı? O muhabbet var ya belki o
30:14düşünülebilir veya Kasım'da yapacaksın.
30:16Tam herkesin diplomasını aldığı her
30:18şeyin bittiği Kasım ayında
30:19başlatacaksın.
30:20>> Orta mesela Kasım ayında olacak büyük
30:22ihtimal. Ya doğrusu da bu zaten. Tutup
30:24da bu sıcaklarda insanlar hem sıcakla
30:26uğraşıyorlar hem sınavla uğraşıyorlar.
30:28Biz video çekerken bakın Ağustos
30:29ayındayız. yanıyor buraya. Yani
30:31istediğin kadar klimayı sonuna kadar
30:33getir. Hiçbir önemi yok ki. Beni şu an
30:35belki de terle dinleyen, belki de çok
30:38sıcaklıkla, çok sıcakla mücadele eden
30:40arkadaşlarımız var. Herkes aynı imkanlar
30:41yok maalesef. Karanlılar. Şimdi bunları
30:44tek tek yazmadan bir daha söylüyorum.
30:45Orta Asya'da kurmuştuk Müslüman Türk
30:47Devletimi. Evet. Kurucusu kimdi?
30:50Bilgekül Kadırhan. Sonra ilk Müslüman
30:53olanı Satuk Buğra Han. Doğru mu? Devam
30:56ediyorum. Bu adamların en önemli
30:57özelliği dör tane Türk boyu tarafından
30:59kuruldu. Karluk, Yağma, Çiğil, Tuhsi.
31:02Döndüm. Bu adamlar Han Hakan unvanlarını
31:04kullanıyor. Bu adamlar ikili teşkilat
31:06kullanıyor. Resmi dilleri Uygur alfabesi
31:09ile beraber Uygur Türkçesi ve Türkçe. O
31:11zaman bunlar İslam öncesi Türk
31:13gelenekleri devam ettiriyor. Resmi dilin
31:15Türkçe olması ve Türk boylarından
31:17kurulması da ulusçu bir yapıda
31:19olduklarını da gösterir. Devam ediyorum.
31:22Bunların önemli özelliklerinden bir
31:23tanesi Tamgaç İbrahim Han zamanında
31:25özellikle ya da Tamgaç Buğrahan öyle
31:27söyleyeyim. Bunların zamanında yapılmış
31:29olan şey Semerkant Medresi. Bu medreseye
31:33burslu öğrencilik alınması. Şimdi dikkat
31:35arkadaşlar. Senin Semerkant dediğin yer
31:36nere biliyor musun? İpek Yolu'nun tam
31:38ticaretin döndüğü yap. O yüzden ipek
31:40yolunun üzerinde olduğuna göre mantıken
31:42birçok ipek yol da Karahanlıların
31:43içinden geçiyor. Zaten Karahanlıların
31:45ileride Gaznzei ve Selçukluların
31:47arasında sıkışmasının temel sebebi her
31:49ikisinin de Karahanlı topraklarındaki
31:50ilk ipek yoluna hakim olma isteğidir.
31:53Sonuç adamlar bir hem bu bölgelerde
31:57tüccarları dinlendirelim. İki savaşlarda
32:00buraları bir kale gibi üs gibi
32:02kullanalım. 3. Gaziler, maziler hemen
32:04buraya sığınsın ki ölmekten kurtulsun.
32:074. E burada geçen kervanlara orada
32:10İslami eğitim verelim ki lan adamı bir
32:12daha nerede göreceksin hayatta? Bir kere
32:14adam ipek yol belki de bir kere
32:15kullanacak ömürde. Onu Müslüman yapalım
32:18yani İslam dini yayalım diye. Bugünkü
32:21Anadolu'daki kervansaray benzeri ama
32:23daha çok korunaklı daha çok şey her
32:26böyle 203 kilreye 40 kilometreye bir
32:29ribat adı verilen kervan saraylar
32:32yapmışlardır. Bunun da ilk örneklerine
32:33gene kimde rastlanıyor? Karahanlılarda
32:36rastlanmıştır. Karahanlıların bana göre
32:38en güzel özelliklerinden bir tanesi
32:40bulunmuş oldukları havzada çok önemli
32:42bilim insanları ve eserleri
32:43üretmeleridir. Dört tanesini saydım ama
32:45bir özellikleri daha var Karahanlı'ın.
32:47Onu da söylemeden geçmeyeyim.
32:50Karahanlılar özellikle Gazneli ve
32:52Selçuklu ile savaşmıştır. İkisi Türk
32:54devleti mi? E o zaman mantıken
32:56karanlıların almış oldukları esirler
32:57olacak mı? Olacak. O zaman bu esirlerin
32:59ağırlıklı olarak hangi ırktan olması
33:01beklenir? Yine Türk. O zaman Türk Türk
33:03esir alıyor mu? alıyor. Dikkat sadece
33:06Türk değil. Mesela Gaznel ile
33:07savaşıyorsun. Üç Türk, bir tane Afgan,
33:10bir tane Pakistanlı. Şimdi bak
33:135 tane adamı dizdim. Esir aldım. Her
33:16birinin başına da bu arada fidye
33:17koyuyorum. Diyorum ki 10.000 altın,
33:195.000 altın, 100 altın. Artık neye göre?
33:21Kolu kestikse ayrı bir şey. Şey bunları
33:24eğer devlet veya kişinin eşi, akrabası
33:27öderse parayı ödeyip esiri
33:28kurtarabiliyor. Peki kimsesi yok. Bizde
33:32kaldı. önüne bir fırsat sunuyorsun.
33:34Müslüman ol. Gel seni Müslüman
33:37ailelerinin yanına verelim. Orada seni
33:39yetiştirelim. Ondan sonra seni asker ve
33:41devlet kademelerini alalım. Aa hocam
33:43sanki bu sistemin adı devşir mi? Hemen
33:45akla o geliyor. Değil. Bu sistemin ilk
33:47Türk İslam devletlerindeki adı gulamdır.
33:50Gulam ne demek? Gulam. Gulamte bir
33:55pençik gibi düşün. 5 tane esir edilmiş
33:58kişiden bir kişinin devlet hizmetine
34:01alınmasına gulam adı verilir. Gulam köle
34:04demektir. E bugün eee
34:08Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde en
34:09çok kullanılan kelimelerden biridir.
34:10Gulam gılman hep Kürt arkadaşlar
34:13kullanır. Doğru mu? Kürtçede ve Farsçada
34:15kullanılan bir kelime. Gulam. E kardeşim
34:19sen bu gulam gulamı sen alıyorsun
34:21yetiştiriyorsun. Devlet kademelerini. O
34:23zaman bunun ilk örneğine kimler
34:25rastlanır? Esen birçok akademik kaynak
34:27Gazneler yazasa da yapılan soru
34:28araştırmalarda gulam askerleri kimde
34:30var? İlk örneği Karahanlarda. Evet,
34:32Karahanları yazalım lazım. Başlıyoruz.
34:36Orta Asya'da kurulan
34:39ilk Müslüman Türk devletidir.
34:42İlk Müslüman
34:44Türk devletidir.
34:48Devam.
34:51>> Evet.
34:53merkezi
34:55Balasagun'dur. Evet.
35:00Kurucusu
35:02çok önemli kurucular onu söyleyeyim.
35:04Bilge
35:06Küladır
35:09Han'dır. Evet devam.
35:13Yöneticileri
35:16ve halkı
35:19tamamen Türklerden oluşur. Yanında var
35:22mı şeylerin? Altta mı yoksa Türklerden
35:26oluşur. Devam.
35:29>> Evet. Bu dört tane boyu lütfen bilelim.
35:31Karluk, Yağma,
35:34Çiğil
35:36ve Tuhsi Türk boylarından oluş. Bu tohsi
35:39de diye gelebilir. Tuhsi adı verilen
35:43boylardan meydana gelmiştir.
35:47Evet. Devam.
35:51>> Ne?
35:53>> Şu mu? E tabii canım. Türkçe resmi dil.
35:55Evet Türkçe resmi deil. Devam.
36:00>> Satuk Burahan. zamanında İslamiye'ti
36:03kabul ettiler.
36:05Zamanında
36:06İslamiye'ti kabul ettiler. Evet.
36:12>> Onlar aldı. Tamam. Devam.
36:16>> Tamgaç Buğra Han zamanında
36:21ne yapmışlardı Nazım? Evet. Semerkant'ta
36:27medrese açtılar. Doğru mu? Zaten
36:30medresenin de adı ney? Semerkant
36:33medresesi. Şu bitiyor. Yenisine bakayım
36:36ben bir. Devam et.
36:41>> Evet. Dünya tarihinin ilk burslu
36:44öğrencilik sistemini başlatmışlardır.
36:46İlk burslu
36:48öğrencilik sistemini başlatmışlardır.
36:52Öğrencilik sistemini
36:54başlattılar. Evet.
37:00İlk Türk İslam
37:03yazılı edebi eserlerini verdiler. Yazılı
37:07edebi eserlerini verdiler. Sizler de
37:09biliyorsunuz biraz önce söylediğim divan
37:11lügatien tutun da kutadgu bile.
37:14Evet.
37:17>> Gulam sistemi
37:20ilk defa
37:22Karahanlılarda başlamıştır. Doğru mu?
37:25Evet.
37:27Devam.
37:30>> Ribat adı verilen
37:34kervan sarayların ilk örneklerini
37:36verdiler. Ancak kervansaraydan daha
37:37farklı yönleri var. Kervansarayların
37:40ilk örneklerini verdiler. Burada
37:43güvenlik çok önemli. Çünkü tam ipek yolu
37:44güzeryor. Peki ne olarak şey yapıyor?
37:47Gazi sığınağı olarak kullanılıyor mu?
37:49İslam'ı yaymak için kullanılıyor mu?
37:52Güzel. Ticaret için kullanılıyor mu?
37:55Güvenlik için kullanılıyor mu?
37:59>> Yol emniyeti. Güvenlik lazım. Not lazım.
38:01Devam.
38:03İslamiyet'ti
38:07devletin resmi dini olarak kabul eden
38:11dini olarak kabul eden
38:15ilk büyük
38:18ilk büyük Türk İslam devleti. Şimdi evet
38:21İtil Bulgarları doğru İslamiyet'ti kabul
38:23eden ilk neydi o? İlk Türk devleti. Ama
38:27büyüklük açısından baktığımız zaman
38:29tabii ki Karahanlar şuraya yazdık.
38:31devletin resmin olarak kabul. Şuna bak
38:34Allah'ını seversen lazım.
38:37Of.
38:39İlk büyük Türk İslam devleti neymiş?
38:44>> Karanlardır. Evet. Son maddeyi de söyle
38:46lazım. Zamanla
38:48>> zamanla biliyorsun ikliler batı
38:51ve doğu karanlılar olarak ikiye ayrılır
38:55değerli arkadaşlar.
38:57Bunların bir tanesine Harzemşahlar
39:00diğerine ise Kara Hııtaylar yani
39:03Moğollar son vermiştir. Şimdi
39:06Gazneliler, Gaznel biliyorsunuz ki bu
39:08devletten biraz daha farklı bir
39:10coğrafyada kurulduğu için önem arz
39:12ediyor. Şimdi Gaznelilere tek bakalım.
39:14Gazneliler. Şimdi Gazneliler dediğimize
39:17göre bu bir devletin kurulduğu yerin
39:20ismini aldığını gösterir. Şimdi tarihte
39:23birçok devlet kurulduğu yerin ismini
39:25alır. Bazıları da kurucusunun ismini
39:26alır. Nazımdan başlay
39:29>> Gazneliler. O zaman kurulduğu yerin adı.
39:32Çünkü Afganistan'ın Gazne kentte
39:34kuruluş. Ama örnek Selçuklular
39:37Osmanoğulları yani Osmanlı Devleti yani
39:39bir kurucusunun adı Harezm Şahlar. Yani
39:42bunlar Harizm bölgesinde kurulduğu için
39:44yine bu adı alıyor. Değerli arkadaşlar
39:46bazı devletler kurulduğu yerin bazı
39:47devletler kurusun ismini alır.
39:49Gazneliler Devleti diğer adıyla
39:50Yeminliler devletir. 963 senesinde
39:53kurulup 1187 senesinde yıkılacaktır
39:55ortalama. Yani baktığımız zaman kaç
39:57senelik bir devlet? 120 küsuratlık bir
39:59devletten bahsediyoruz. Ama bu devletin
40:01en önemli özelliği Afganistan'da
40:03kurulmasına rağmen rotası her zaman
40:05Hindistan olmuş. Özellikle o dönemde
40:08Abbas halifesini koruması vasıtasıyla
40:11Sultan Mahmut ve oğlu Mesut zamanında
40:14birçok Hindistan'a sefer var. Şimdi
40:16oraya girmeden önce şunu söyleyeceğim.
40:18Bu devletle alakalı eee aslında
40:21kurucularının yani kurucusu demeyeyim de
40:24eee Alp Tigin zamanında bayağı bir
40:27devletleşme sürecine giriyor. Sebük
40:29Tegin ki onun oğudur zaten Mahmut. Sebük
40:32Tegin'de de Pentname diye bir eserinden
40:34aslında oğluna yazmış olduğu eser bu.
40:36Oğlum işte benden sonra geleceksin başa.
40:37Şunu şöyle yap, bunu böyle yap, kimseyi
40:39üzme, adaletle davran diye. Pentname
40:41diye bir eseri var. Sebük Tegin'nin oğlu
40:44Mahmut'a verdiği Mahmut. Kim? Hepimizin
40:47bildiği Gazneli Mahmut. Kim bu adam ya?
40:50Tarihte niye bu kadar ünlü? Bakın
40:51değerli arkadaşlar, Gazneli Mahmut'u
40:54ünlendiren en önemli olaylardan. Şimdi
40:56size şöyle bir ş çekeyim. Şöyle bir
40:59harita ufak bir harita çizeyim görmeniz
41:01vasıtasıyla. O da şu. Bak buraya
41:03kardeşim.
41:05Burası cennet vatanımız
41:08Türkiye. Doğru mu kardeşim? Şu bölge
41:12İran bölgesi. Doğru mu kardeşim? Şu
41:14bölge Afganistan bölgesi. Bu bölge böyle
41:18gidiyor. Ancak burada özellikle
41:20özellikle şurayı Pakistan bölgesi yani
41:22şurayı Gazneliler diyelim. Tamam. Şu
41:25bölgenin adına da Hindistan diyelim.
41:27Doğru mu kardeşim? Hindistan.
41:31Kocaman bir coğrafya. Ve bu bölgede de
41:34İran coğrafyasında da birçok devlet var.
41:36Ama bunlar arasında iki tane devlet çok
41:39önemli. Bir tanesi Irak tarafında olan
41:42hepimizin bildiği hangi devlet var? Ve
41:44halifelik kimlerde? Abbasiler Sünni,
41:48Gazneliler Sünni. Burada kim var diye
41:51düşündüğümüz zaman ise bir devlet var.
41:53Büveyhiler ya da Büveyh oğulları.
41:56Duymuşsunuzdur. Büveyhiler veya
41:59Büveyhoğulları. Şimdi bu haritada biz ne
42:01anlayacağız? Afganistan bölgesinde
42:03Gazne'de kurulan Gaznelilerin en önemli
42:06hükümdarı Sebginir'nin oğlu Mahmut'tur.
42:09Niye Mahmut'tur? Çünkü Mahmut yaptığı
42:12bir hamle var ki o da özellikle Şii
42:16Büveh oğullarının, Abbasilerin yani
42:19halifeliğin merkezini kendilerine
42:21alabilmek amacıyla sürekli olarak Bağdat
42:24bölgesine doğru gitmesidir. İşte bunun
42:27üzerine Büveyilerin Bağdat'a saldırma
42:29ihtimali ve saldırma ihtimallerinin
42:30artması üzerine hemen Abbaser. Bir
42:33devletten yardım ister. Kimden?
42:35Gaznelilerden. Peki Gazneni Mahmut ne
42:37yapar? süratle ordusunu getirir bu
42:39bölgeye. Büveyh oğulları ise, bakın adı
42:42bileştir Mahmut'un, Büveyh oğulları ise
42:45Gazdeli Mahmut'un Abbasileri korumak
42:47için Bağdat'a geldiğini duyunca hemen
42:49geri çekilmiştir. Yani U yapmıştır.
42:53Doğru mu? Savaş yok. Yani bu koruma bile
42:57yetti. E bunun üzerine Gazneli Mahmuda
43:00Abbas elifesi dünya tarihinde ilk defa
43:03kullanacak olan sultan unvanını
43:05vermiştir. Bak sultan unvanın alma
43:08hikayesi budur. Hindistan'a yaptığı
43:09seferler değil. Sonra alacak başka
43:11seferlerden sonra başka unvanlar. Peki
43:14Mahmut'a sultan unvanı verildi. Sultan
43:16ne demek? Tüm dünyanın hakimi demek.
43:18Peki böyle bir unvanı Abbasi halifesi
43:20Sultan Mahmut'a verdiğine göre yani
43:22Gazeli Mahmut'a onun da bir isteği
43:24olmuştur. demiştir ki Mahmut bu verilen
43:26unvanı hayatımız boyunca kimseye
43:27vermedik ama sen de bu unvana layık ol.
43:30Özellikle Hindistan'daki putperestlere
43:33karşı savaş. Hindistan inanılmaz
43:35derecede putların yoğun olduğu ki
43:36günümüzde de öyledir değerli arkadaşlar.
43:38O bölgede İslamiyet'ti yay diyecektir.
43:40Ve o bölgede İslamiyet'ti yaymak isteyen
43:43Gazneni Mahmut ömründe 17 tane bölgeye
43:47sefer yapacaktır. Şimdi peki bakın
43:48şuraya. Hindistan bölgesi dediğiniz
43:51bölge çok geniş bir bölge değil mi?
43:53Değil mi kardeşim? Bir birinci seferi
43:56nereye yapıyor mesela? İlk 4 seferi bu
43:58tarafa yapıyor. Daha sonra da diğer 5
44:01seferi nereye yapıyor?
44:03>> Ortaya doğru. Biraz daha iniyor mu
44:05kardeşim? Buraya. Sonra burada
44:07karışıklar çıkınca bir daha devam ediyor
44:09mu buraya? Sonra biraz içlere giriyor
44:11mu? Ama bir sefer var ki
44:15o yani Hindistan tarihinde hala
44:20günümüzde ders kitaplarında dahi
44:23okutulan ve bu sefer sonucunda bambaşka
44:27bir Hindistan'ın görülmesine sebep olan
44:29bir sefer. Arkadaşlar 17 seferin
44:3217'sinde ismi vardır ama bu seferin
44:34adını bilmek zorundasın. Sumnat. Diğer
44:37adı Somnat seferi. E hocam ne bu 17
44:41sefer içindeki bu 14ün önemi ne? Şöyle
44:46anlatayım arkadaşlar. Hinduların
44:49Hinduizmle o bölgede biliyorsun birçok
44:51sonu İzmle biten inanış var. İçine
44:54girmeyeceğim ama şöyle söyleyeyim. Şiva
44:56diye bir tapınakları var. Şiva hala
44:58günümüzde var. Çok yıkıldı. Sadece
45:00Gazneni Mahmut yıkmadı. Birçok şey
45:01yıktı. Gazneni Mahmut 14. seferi bu
45:06Somnat bölgesindeki Şiva tapınağına
45:08yapacak. Yani Şiva tapınağı ne demek
45:10biliyor musun? Hindular için hani hep
45:11haberlerde duyuyoruz ya inekler minekler
45:14yatıyor da saatlerce bekliyorlar da
45:16bilmem ya. Düşünün o ineğin de
45:18yaratıcısını onlara göre şey yapıyorsun
45:21yani. Bak ineğe verilen saygıyı düşün.
45:24Bir de üstüne bunu düşün. Şiva
45:26tapınağını yerle bir etmiştir.
45:29Hz. Muhammed'in Mekke'ye girdikten sonra
45:31Kabe'ye girip asasıyla putları
45:34temizlediği gibi Gazzeli Mahmut da Şiva
45:38tapınağı ki böyle bir tane tapınak gibi
45:39düşünmeyin. Kocaman bir yer. Hatta
45:41sizler de şu an yazıp görebilirsiniz bu
45:43görsellerden. Hatta bugün birçok
45:45Hindistan'a giden turizm şirketleri
45:48Shiva'ya muhakkak götürürüz. Çünkü
45:49Hindistan bölgesel anlamda ve Tajali
45:52vardır ama Shiva tapınağı, Ganj
45:53nehirleri onlar özellikle Ganj'la şey
45:56çok ündür. Şiva çok burada putları
46:00yıkar. Hatta Şiva'nın bir büyük putu
46:02var. Bu putu da dörde ayırır. Bak dörde.
46:06Birini Mekke'ye gönderir. Diğeri
46:08Medine'ye gönderir. Diğerini kendi iki
46:10tanesi de kendi sarayının önüne
46:11gönderir. Yani dört tane putu bunlar
46:14benim ayaklarımın altındadır demeye
46:16getirmiştir. Gazeli Mahmut 17 sefer
46:19yaptıktan sonra oğlu da Mesut da bu
46:21seferler tabii bunun kadar görkemli
46:23olmasa da biraz daha şeyin de baskısı
46:25olacak. Halkın da baskısı. Çünkü senin
46:27savaştıkların ehli kitaptan değil,
46:29putperestlere karşı savaşıyorsun. Bütün
46:31mantık bu olunca halk da biraz ne
46:33yapmıştır? Devam edilmesi gerektiğini
46:34söylemiştir. Ve en sonunda da Mesut da
46:37bazı seferler yapacaktır. Onu da size
46:39söyleyeyim. Ama peki mantıken Gaznel
46:42Mahmut'un 14. seferi olan Somnat
46:44seferinden sonra Gazzeni Mahmut'a hangi
46:46unvan verilmesi beklenir? Somnat Fatih
46:49mi? He.
46:52Ne denmesi lazım Murat? Yani bu adam
46:54putları kırınca adı ne olur? Put kırıcı
46:58olur.
47:01Tarih boyunca o kadar çok unvan aldı ki
47:03Gazneni Mahmut. Bak Sultan aldı. Put
47:06kırıcı aldı. Tamam mı?
47:09>> Dikkatinle. Alemin aslanı aldı. Allah'ın
47:12yeryüzündeki gölgesiz Zillullah'ı aldı.
47:15Çünkü Abbas halifesi sürekli unvan
47:17veriyor. Unvan veren bir kuruluş gibi
47:19düşün. Gazneliler şey Abbasiler eski
47:22gücünde değil. sene olmuş 1000'li yıllar
47:24750'de kurulmuştu hatırlayın. Talas
47:26Savaşı'nı hemen yapmıştı. Artık binli
47:28yıllarda Gazneliler şey Abbasiler
47:30devleti artık korunmaya muhtaç. O yüzden
47:34onu koruyan kim varsa hemen bir unvan
47:36yapıştırıyor. İleride Selçuklulardaki
47:38hükümdarlara da verecekler.
47:41Sultan alemin aslanı efendim putkıcı
47:46evimin direği, gözümün nuru. Fark etmez.
47:48Unvanın bir önemi yok. Yeter ki ver
47:50Gazneli Mahmut'a. E Mahmut da verdiği
47:53sözü yapmış mı kardeşim? Yapmış. Hatta
47:55ilk dört seferinde eee
47:59bir adamı da ünlü bir bilim insanı da
48:01ilk dört seferine götürüyor. O dört
48:03seferinde elde ettikleri özellikle
48:06izlenimleri kitabında topluyor. Bu kim
48:10adı? Biruni. Tamam. Bir denen bir adam
48:14Hindistan'la alakalı bir kitap yazacak.
48:17Bu kitap çok kıymetli. Hindistan
48:18coğrafyası. ve kültürüne ait bir de
48:20tarafsız yazıyor. Yani bir müslümana
48:23göre düşünerek ya bunlar puta tapıyor,
48:24böyle yapıyor değil. Onların inançlarına
48:27da saygı göstererek bir kitap yazmıştır
48:30değerli arkadaşlar. Tahkiki Malul Hint
48:32diye birinin ünlü kitabıdır. Hindistan
48:34coğrafyasındaki bu dik dört sefer. Peki
48:364. seferden sonra niye katılmamış? Çünkü
48:38ölme tehlikesi artınca sarayımın en
48:40değerli hazinesi diyor Gaznel Mahmut
48:41Birunu için. O zaman da götürmüyor ama
48:43çok çok önemlidir. Mahmut'tan sonra
48:45Mesut. Emut'tan sonra değerli arkadaşlar
48:47geçenlerin hiçbiri eee Mahmut kadar
48:50olmayacak. Bir de şu sıkıntı var
48:52arkadaşlar. Biz buraya 17 sefer çizdik
48:54ama mesela her seferde de bir yeri
48:56kendine alıyorsun. E her yeri kendine
48:58doğru alırsan içinde Hintli, Gurlu,
49:00Paki, Endonezyalı yani o bölgede yaşayan
49:03ne kadar ırk varsa da kendi topraklarını
49:05alıyorsun. Peki bunun sonucu ne? Bir,
49:07devlet millet bütünlüğü ortadan kalkmaya
49:10başlıyor. Çok uluslu bir yapı. İki, e,
49:13bunlar askere de ihtiyaç duyunca farklı
49:14milletlerden aldıklarını da askere
49:16almaya başlıyorsun. Yani ordu yapın
49:17sadece Türklerden ve fillerden
49:19oluşmuyor. Onlardan da oluşuyor. Üç,
49:22zaten senin bu kadar bölgeye girip de
49:25gurlu adı verilen özellikle Afganların
49:27yerli ırkları fırsat buldukça sana zaten
49:30zorluk çıkarıyordu. En sona da değerli
49:32arkadaşlar eee, Hüseyv Melik de herhalde
49:34bir adamın böyle yakalanmasıyla devlet
49:36sona erecek. Gurlular son verecek. Vurlu
49:40yani Afganların bir ünlü kabilesidir
49:43değerli arkadaşlar. Onlar son verecek.
49:45Yani senin Gazneliler devleti ile
49:47alakalı bilmen gerekenler özellikle ve
49:49özellikle bunlardır deş önce bir yazalım
49:51Nazım. Yazdıktan sonra devam ederiz.
49:55>> Tamam yazar sonunda silmeyiz ya. Niye
49:57silelim? Nazım ayıpsın ya. Söyle
49:59bakalım.
49:59>> Kurulduğu yer almıştır.
50:01>> Kurulduğu yerin adını almıştır.
50:04>> Kurulduğu yerin adını almıştır. Devam.
50:09kurucusu
50:11devam et
50:13>> Alpigindir aslında. Evet.
50:18>> En önemli hükümdarı ise tabii ki değerli
50:20arkadaşlarım Gazneli
50:22Mahmuttur. Doğru mu? Evet.
50:29>> Evet. Kendisine
50:32sultan unvanı verilmiştir. Doğru mu?
50:35Sultan unvanı, zamanın yeganesi,
50:41>> alemin aslanı. Şunlara bak. Alemin
50:45aslanı ve dikkat 14.
50:49Hintinden sonra
50:53>> 14 olsun. Hadi seni kırayım ya. 16
50:55yapayım. Aslında 14 olması lazım diye
50:57biliyorum ama olabilir. 16. seferinden
51:00sonra kendisine bakın ne unvanı
51:03veriliyordu. Put kırıcı unvanı verilir.
51:06Put kırıcı unvanı verilmiştir.
51:10Bak bakayım lazım telefondan.
51:11Kaçıncıymış o sefer? Sonn seferi. Sonn
51:15seferi. Gazneli Mahmut'un kaçıncı
51:17seferidir? Hindistan'a yaz bakayım.
51:18Murat sen de araştır. Son seferi kaçıncı
51:21seferi? 14 mü 16 mı? 16 da olabilir.
51:26Fark eder mi? Fark etmez. sana kaçıncı
51:29sefer olduğunu sormayacaklar ama sonlar
51:30seferindeki özellikteki olayın put
51:33kırıcı unvanına sona ermesini sizlere
51:35her zaman ama her zaman sonrasini
51:37bilmenizi gerektirecek bir cümle
51:39kuruyorum arkadaşlar dikkat bunu bir
51:41metin haline getirip de de sorabilirler
51:46lazım bulamadınız mı oğlum lainiz
51:50laz
51:52Somna seferi yazsanıza kaçıncı seferi
51:53diye dakikasına çıkması lazım
51:57vay araştırmacı Tarihçiler sizi vay.
52:01>> Aa
52:04Murat bulamadınız mı?
52:06>> 17 değil. 17 olmadığından eminim de ya
52:0914 ya 16 olacak. Niye 16?
52:11>> Tabii sen bir bul Nazım. Bul sen. Bul.
52:14Sen tarihçisin.
52:17Benim aklıma 14 kalmış. Belki taba 16
52:19yazmıştır. Bul bakalım.
52:23Somnat veya sumnat seferi.
52:29Bak arama kısmına doğru cümleyi
52:32yazamazsan,
52:33>> yazamazsan onu bulamazsın. Lazım.
52:38>> Lazım. Tamam. Al. Tamam. Tamam. Ben
52:40istemiyorum. Ben kendim bulurum. Hadi
52:42başla. Evet. Şuraya yazalım. Nisan 17
52:44sefer mi yapalım?
52:47>> Buraya mı?
52:48>> Tamam. Şuraya mı?
52:51Tamam yazdık ya zaten. Sultan unvanı
52:53>> dünya tarihi.
52:56>> Şuraya yazalım o zaman.
52:57>> 16.
52:58>> 16 mıymış? Dünya tarihinde
53:03sultan unvanını kullanan
53:08ilk
53:09Türk hükümdarı
53:12Gazneli Mahmut'tur.
53:1716 mıymış?
53:19>> 16. Ah
53:22devam edelim. Geldik bu tarafa doğru.
53:24Gazneler Nazım başla.
53:28>> Hindistan'a
53:3017 sefer yaparak İslam'ı yaymıştır.
53:36Peki bu seferleri niye yapıyor? Aslında
53:38ona bakmak lazım. Birincisi zaten amaç
53:40İslamiyet yaymaktır. Birinci temel olan
53:43İslamiyeti. İki bazı bölücü mezhepler
53:46var. Burada çok gelişmiş. onlara son
53:48vermektir ve yayılma alanlarını ortadan
53:51kaldırmaktır. Her seferin ekonomik bir
53:53neden olacağı için Hindistan'ın yeraltı
53:55ve zenginliklerine de ulaşmak
53:57istemiştir. Artı Abbas halifesinin de bu
53:59bölgeye sefer yapmasına teşvik edilmesi
54:01de vardır. Başla.
54:07>> Hindistan'ı
54:09ele geçirerek güçlenmek
54:12ve
54:14>> İslam dünyasının liderliğini ele
54:16geçirmek.
54:17dünyasının
54:19liderliğini
54:21ele geçirmek. Evet.
54:26>> Yeraltı
54:27ve
54:29yerüstü kaynaklarını
54:32ele geçirmek.
54:37Evet.
54:41Bölücü
54:45mezhep
54:48>> mensuplarının Evet. faaliyetlerini sona
54:50erdir.
54:52Faaliyetlerini
54:55sona erdirmek. Devam.
55:02>> Şurası mı? Pakistan,
55:06Bangladeş.
55:09Devletlerinin
55:11temelini atan kimmiş?
55:14Gazeli Mahmutmuş. Devam.
55:19>> Bu seferlerden ilk dördüne
55:23kim de katılmış? Bir de katıldı.
55:27>> Evet. Onu ileride şeyde de yazarız.
55:29Sorun değil. O neydi onun ismi? Kültür
55:31medeniyet kısmında da yazar. Evet. Nota
55:32gelin lazım. 16
55:36>> 16
55:39seferini
55:41Hintliler için
55:44kutsal kabul edilen doğru mu
55:48>> kabul edilen
55:50sumnat veya somnat sumnat
55:54için yapmıştır. Evet. Şadaki putları
55:58>> Shiva'daki putları kırmıştır.
56:01Shiva'daki putları
56:04kırmıştır. Şöyle anlatayım bu olayın ne
56:06kadar büyük etki olduğunu.
56:09Eee aradan yüzyıllar geçecek bu
56:12dediğimiz olaylar 1000'li yıllarda yani
56:15aradan tam 800 yıl geçiyor. Hinditlerin
56:17nasıl unutmadığını anlatmanız için
56:20söylüyorum.
56:24Yıllar sonra bölge Hindistan egemeni
56:26olacak ve Hindistan tabii ki Hindistan
56:29bölgesine İngilizler egemen olduğu zaman
56:31Hintlerin bazıları biliyorsunuz
56:32İngilizlerinden yana olacaklar özellikle
56:34ama yine de tarih bilinçlerinin en büyük
56:36göstergelerinden bir tanesi Gazneli
56:38Mahmut'un türbesinin kapısını
56:41kırıp alacaklardır. Onu da dört parçaya
56:44bölecekler
56:45>> intikam olarak. Evet. Gazeli Mahmut'un
56:47türbesine gidecekler. O türbedeki kapıyı
56:50dörde ayıracaklar. Aynı şey yaptırıyor.
56:52Bak elini adamı unutuyor muymuş? He
56:55tarihini unutuyor mu adam? 800 yıl
56:57geçmiş.
57:00Sen 100 yıl önceksin unuttun şimdi.
57:03800. Bak lütfen dikkat. Acının
57:07intikamının nasıl olduğuyla alakalı olan
57:09bir durumdan bahsediyor. Adam unutmayın
57:12adamı.
57:14E bizim bu coğrafyada da Hindistan'dan
57:17daha yoğun bir sıkıntılı olan bölgemizde
57:19de muhakkak ki tarihin öğrenilmesi ve
57:22tarihin doğru öğrenmesi, doğru
57:23aktarılması da önemli. Evet, adı KPSG'si
57:27olabilir videoların ama videolarımızda
57:29temel amaç milli bilinçtir. Siz milli
57:31bilince ne zaman erişirseniz her
57:33sınavdaki tarih sorusu sizlere artık çok
57:34kolay gelecek. Bunu unutmayın. Başla.
57:36Gazneliler Devleti'nin yıkılmaz önce
57:38şurada bir şey daha var.
57:40>> Şimdi dikkat onlara ben bir geleyim.
57:41Selçuklular ile
57:44yaptıkları hemen Selçuklular kimdir,
57:47nedir? Onu anlatacağım. Değerli
57:48arkadaşlarım 35 Nesa, 1038
57:54Seras ve hepinizin bildiği ve 1040
57:57Dandanakan savaşlarını yapmışlardır.
58:00Dandanakan savaşlarını yaptılar ve tabii
58:02ki üç savaşın üçünü de kaybettiler.
58:05Değerli arkadaşlar dikkat.
58:07Selçuklular dediğimiz Oğuzlar yani
58:09Oğuzlar binli yılları da Oğuz Yabgu
58:12Devleti'ni kuracaklardır değerli
58:14arkadaşlarım. Ama bundan önce Oğuzlar
58:16sürekli olarak yer talebinde
58:17bulunacaklardır. Gaz çok büyük bir kitle
58:20ve bu kitle inanılmaz derecede sulak
58:22otlak yer arazi istiyor. Eee ama
58:26Gaznelilerde vermiyor.
58:28Gaznelilerde vermiyor. En sona ne oldu?
58:32Allah. Aha.
58:35İlk defa hapşurdum. Demek ki bu seneki
58:37sınav sorumuz bir tanesi Gazneliler
58:39oldu. Artık nereden sorarsa değerli
58:42arkadaşlarım biz de öyle yani
58:43hapçılıkmış, ıksıkmış, taksıkmış hepsi
58:45bunların ne hepsi sorun
58:47>> alamet. Şimdi tabii ki buradaki en
58:50önemli şeylerden bir tanesi Oğuzlara şey
58:52vermemesi. Yani Selçukluların hükmündeki
58:54Oğuzlara yer vermemesi. Bunun üzerine üç
58:56tane savaş yapılıyor. En bilineni
58:58Dandanakan'dır. Dandanakan kalesi önünde
59:01yapılan savaşı eee Selçuklular kazanacak
59:04ve Tuğrul Bey eee Horasan hükümdarı
59:06olarak Selçuklu devletini kuracak. Yani
59:08hepimizin bildiği Büyük Selçuklu
59:09devletini kuracak. O zaman dikkat
59:11aslında iki Türk devleti mi? Daha devlet
59:13demeyeyim de boy ya da iki Türk karşı
59:14karşıya geliyor. Gazneli, Selçuklu.
59:17Savaşların üçün Selçuklu kazanıyor ve
59:19bir devlet yıkılış sürecine girerken
59:23Gazneliler diğer bir Türk devleti olan
59:26Selçuklular İran'da kuruluyor değerli
59:28arkadaşlar. He sınava girdin. Aşağıda
59:3111. yüzyılda verilen hangi savaş
59:33sonucunda bir Türk devleti yıkılma
59:34sürecine girerken diğer bir Türk devleti
59:36ise İran topraklarında kurulmuştur.
59:38Cevap Büyük Selçuk Devleti. Anlaştık.
59:40Biri yıkılma biri ise kurulma sürecine
59:42tamamlıyor. Evet başlayalım bakalım.
59:44Peki Gazneliler niye yıkılıyor?
59:46coğrafyaya
59:47>> geniş bir coğrafyaya
59:52hükmetmeleri. Doğru mu?
59:55Devam.
59:58>> Farklı etnik kökenden
1:00:01birçok neyi barındırması?
1:00:04Milleti barındırması.
1:00:06Evet.
1:00:09ordusunun içinde
1:00:12farklı
1:00:14milletlerin bulunması. Temel gaye ne?
1:00:18Millet devlet bağının güçsüzleşmesi.
1:00:21Doğru mu? Evet. Son maddeyi de
1:00:23söyleyelim kardeşim.
1:00:24>> Burlular tarafından
1:00:25>> Burlular tarafından yani Afganların
1:00:28yerli ırkı tarafından yıkılmışlardır.
1:00:31Yıkılmışlardır.
1:00:34Evet. Karahanlarla Talas'la başladık.
1:00:37İslamiyetin kabul edilmesi. Buradan
1:00:39devam ettik değerli arkadaşlar.
1:00:40Karanlılar, Gazneliler. Geldik
1:00:43en fazla soru sorulan yere. Yani şöyle
1:00:46bir sıralama yap hocam dersen hemen sana
1:00:48yapayım. En çok sorulan 100 tane açısan
1:00:51soruyorum. Büyük Selçuklu Deti 50, 30
1:00:55tane 35 tane Karahanlı. Onun devamında
1:00:58da Gazneli. Yani aslına baktığımız zaman
1:01:01sıralama Büyük Selçuk Devleti
1:01:03Karahanlılar, Gazneliler şekline gitme.
1:01:05Peki en son sınavda ne geldi? Karanlılar
1:01:07geldi. O zaman Karanlıları isteyerek
1:01:09devam ediyorum. O zaman Gazneliler ve
1:01:11Büyükşel şüetinin sınavda gelme ihtimali
1:01:13daha çok arttığını gör. Peki karanları
1:01:15gene sorar. Gene sorar. O ayrı bir konu.
1:01:17Ama biz mantık çerçevesine baktığımız
1:01:18zaman böyle olduğunu görüyoruz. Şimdi
1:01:20büyük Selçeti. Evet. Şimdi büyük
1:01:23Selçetini tabii anlatırken buraya çok
1:01:25dikkat etmek lazım. Hem zaten tarihimiz
1:01:27açısından hem de soru gelmesi açısından
1:01:30Büyük Selçuklu Devleti ile Anadolu
1:01:31Selçuklu Devleti ileride işleyeceğiz.
1:01:33Önem arz ediyor değil mi Nazım Murat?
1:01:36Hazır mıyız YouTube'dakiler? En çok soru
1:01:39gelen yer Büyük Selçeti. Ancak o devleti
1:01:41kurulmadan önceki bir mevzuyu anlatmamız
1:01:44lazım. O da 950 tarihinde aslında 750
1:01:46yılından beri eee Hazarlara biraz da
1:01:49bağlı olarak kalan Oğuzlardan
1:01:52bahsedeceğiz ki Oğuzları sizler daha
1:01:53evvelden Uz ve Oğuz adıyla işledik.
1:01:56Arkadaşlarım İslamiyet Oğuz arasında
1:01:58yayılmaya başlıyor. Hatta çoğu zaman
1:01:59bazen de duymuşsunuzdur. 200.000 kişilik
1:02:01çadırdan işte Müslüman oldular. 200.000
1:02:04ya da 60.000 bin çadır. Bu arada çadır
1:02:06derken her bir çadırın içinde 5 kişi
1:02:08olduğunu düşünün. Yani kitlenin ne kadar
1:02:10Müslüman olduğunu düşünün. Kara
1:02:12zamanında gelişen bu Oğuzların Müslüman
1:02:14olması hala devam edecek. Ve tabii
1:02:16Oğuzlarda bir devlet kuruluyor. Başkenti
1:02:19Yenikent. Bu Ankara Yenikent değil.
1:02:21Neresi? Ta Orta Asya'da bir yer. Bu
1:02:24Yenikent başkentliğini yaptığı sıralarda
1:02:26da bir aslında ünlü bir komutan var.
1:02:28İsmi Demiryaylı lakaplı Dukak Bey.
1:02:31Duydunuz mu öyle bir adam? Dukak.
1:02:34Bu Dukak Bey daha sonra değerli
1:02:36arkadaşlar anlaşamıyor boyuyla ve
1:02:39kendisi değerli arkadaşlar çıkıyor. Bu
1:02:40arada Oğuzların daha Müslüman olanı var
1:02:42olmayanı var ama devlet olarak hala
1:02:44Müslümanlık yok arkadaşlar. Dukak Bey
1:02:47Cent diye bir bölgeye gidiyor ve orada
1:02:48Müslüman oluyor. Tamam. Şimdi Müslüman
1:02:51olan birden yani bir adamdan Oğuzların
1:02:54başındaki bir adam ne istemeye kalkıyor?
1:02:57vergi istemeye kalkıyor. O da diyor ki
1:02:58ben kafire mafire haraç vermem diyor.
1:03:00İyice yer arıyor, yurt arıyor. Bakın şu
1:03:04an Dukak Bey'in ki oğlu Selçuktur.
1:03:07Bunlar ne arıyor şu an değerli
1:03:09arkadaşlar? Yurt arıyor. Şimdi yurt
1:03:11ararken de nereye gidecekler ya? Aşağı
1:03:12İran bölgesine, Horasan bölgesine, bu
1:03:15taraftan Anadolu'ya geçecekler. Hatta
1:03:17eee Dukak Bey'in vefattan sonra boyun
1:03:20başına Selçuk Bey geçecek. O da 100
1:03:21seneye yakın falan bir yaşamışlığı var.
1:03:23Yani bayağı bir uzun süre yaşadı. Tabii
1:03:25Selçuk'un d tane oğlu var arkadaşlar. D
1:03:28tane oğlu var. Bunlardan bir tanesi
1:03:30Mikail, bir tanesi Arslan Yabgı olması
1:03:33lazım. Bir tanesi Musa olacak, bir
1:03:36tanesi Yusuf olması lazım. Dör tane oğlu
1:03:38var. Kimin? Selçukun. Arkadaşlar bunlar
1:03:41arasında
1:03:43boyun başına eee sırayla işte önce
1:03:46Arslan yavgı geçecek. Bu arada daha
1:03:47devlet kurulmadı. Fark ettiniz. Ben daha
1:03:49Büyük Selçetimi kurmadım.
1:03:51>> Hala boyda boyun mücadelesi var. Oyun
1:03:53hala yurt arayışı var. Bakın bir daha
1:03:55söylüyorum. Selçuk Bey'in dör tane oğlu
1:03:58var. Bunlardan önce Arslan geçiyor.
1:04:02Arslan Yavgı. Ama o zamanlarda bir
1:04:04devlet olan Gazneliler Devleti'nde,
1:04:06Gazneli, Mahmut, "Ulan bunlar ileride
1:04:08bizden yurt ister, bize vermezsek savaş
1:04:10ilan eder, iki gün sonra bizim
1:04:12toprakları alır." diye bir şekilde
1:04:14çağırıyor Arslan Yavg'u ve kaleye
1:04:16attırıp orada öldürttürüyor. Yani
1:04:18Oğuzların başındaki bir kişi gitmiş
1:04:20oldu. Arslan Yavgu Kalincar Kalesini
1:04:22hapsediyor Mustafa Mahmut ve orada
1:04:24öldürüyor. Tabii Gazeni Maht da ölecek
1:04:26sonuçta ve oğlu Mesut zamanında artık
1:04:28işler bambaşka seviyeye geçecek. Sonuçta
1:04:30boyun başına adam bulmak kolay. Ne oldu
1:04:32ondan sonra? Bu sefer de atıyorum Mikail
1:04:34geçti. Mikail geçti. Mikail'in de deşte
1:04:38iki tane oğlu var. Bunlardan bir tanesi
1:04:40Tuğrul, diğeri de Çağrı. E Mikail de bir
1:04:42savaşta ölünce Tuğrul ve Çağrı değerli
1:04:44arkadaşlarım yetişmiş bir vaziyette.
1:04:46Zaten bayağıdan beri kendilerini
1:04:48yetiştiriyorlar. Önce 1035 yılında
1:04:51Gazneliler çünkü Gaznelilerin olduğu
1:04:53yerden yurt istiyorlar ısrarla. ve
1:04:55Gazneliler devletini önce Nesa sonra
1:04:58Seras en son Dandanakan Kalesi önünde
1:05:01mağlup ediyorlar. Dikkat Dandanakan
1:05:03Kalesinin mağlup edilmesinden sonra
1:05:05Gazneliler Devleti bir yıkılış sürecine
1:05:07girerken direkt olarak yıkılış demiyoruz
1:05:09ama artık o sürecin başlangıcı oldu. Bir
1:05:12devlet Horasan'da kuruluyor. Horasan
1:05:15zaten bu devletin adı Horasan
1:05:17Selçuklularıdır. Onu da söyleyeyim.
1:05:19Ama başkentleri sürekli değişmiştir. Rey
1:05:22olmuştur, Nişabur olmuştur, İsfahan
1:05:24olmuştur. Sürekli İran içindeki
1:05:26şehirleri başkent ilan etmişlerdir. Ve
1:05:29Tuğrul Bey devletin resmi kurucusudur.
1:05:32Bakın devletin adı Selçuklular olabilir
1:05:34ama devletin resmi kurucusu kimdir?
1:05:36Tuğrul Beydir. Peki Tuğrul Bey bu
1:05:37devleti nerede kurdu? Saydığım rey İsfan
1:05:40işte atıyorum kuruluş yeri Nişabur oldu.
1:05:43Nişabur İran'da kardeşim. E neden de
1:05:45anlatıyorum ben hocam? Senin İran'da
1:05:47kurmuş olduğun bir devletin mantıken de
1:05:50İran çoğunlukları Fars çoğunlukla
1:05:52olduğuna göre resmi dillerin de Farsça
1:05:54olması beklenir.
1:05:57Tuğrul Bey kurdu bu arada Tuğrul'un
1:06:00biliyorsunuz değerli arkadaşlar aslında
1:06:02abisidir Çağrı Bey. Normalde
1:06:04biliyorsunuz abi geçer başa ama Tuğrul
1:06:06Bey Çağrı Bey arasında ilişki o kadar
1:06:08güzel bir örnekti ki tüp tarihine. Ş Bey
1:06:11abisi olmasına rağmen kendisindeki
1:06:13bulunan yeteneklerden diyor ki kardeşim
1:06:15sen ol sen bu devleti daha iyi
1:06:16yönetirsin diyor. Ben de gideyim diyor
1:06:18başka yerlere seferler yapayım. Bakayım
1:06:21tanıyayım. Çünkü sonuçta bunlar konar
1:06:24göçer yaşam yaşayan Oğuzlar. İyi bir yer
1:06:26bulurlarsa bu sefer oraya giderler. E
1:06:28bugün İran'da yurt bulmuşlar. E İran'ın
1:06:31tam dibinde ne var? Anadolu.
1:06:331015 1021. Bakın devlet kurulmadan
1:06:37neredeyse 25 yıl önceden bahsediyorum.
1:06:38Devlet 1040'ta kuruldu.
1:06:40105 25 yıl önce Çağrı Bey denen adam
1:06:44gitti değerli arkadaşlar Anadolu'ya
1:06:46birçok gözlem hareketinde bulundu.
1:06:48Hakkari'den giriyordu. Erzurum'a kadar
1:06:50gidiyordu. Van'a gidiyordu. Oradan
1:06:52dönüyordu. E tamam ne yapıyor bu adam?
1:06:55Keşif yapıyor. Peki bu keşiflerin amacı
1:06:56ne? Yurt bulmak. Yurt edinmek. Evet.
1:06:59Belki şu an İran'dalar ama gözlerini
1:07:01diktikleri coğrafya neresi olacaktır?
1:07:03Anadolu coğrafyası olacaktır. Tabii ki
1:07:05Tuğrul Çağrı Beyler belirli bir sene
1:07:07devletleri yönetecekler ama göz her
1:07:10zaman nerede olacak? Anadolu'da olacak.
1:07:12Mesela bunun en büyük göstergesini
1:07:13söyleyeyim.
1:07:16Mesela Çağrı Bey 2015 yılında 1021
1:07:18arasında yaparken seferleri sormaz sahip
1:07:20Anadolu sahipsiz miydi? E Bizans
1:07:22İmparatorluğu vardı. Doğu ve Güneydoğu
1:07:24Anadolu bölgesi de ağırlıklı olarak
1:07:26Gürcistan Gürcü krallarına bırakılmıştı.
1:07:28Yani otonom diyebilirsiniz. Yani burada
1:07:30Bizans'ın atadığı Gürcü krallar vardı.
1:07:33Bunlar tabii ki rahatsız oldu. E bir de
1:07:35bizim 105 1021'den sonra durmadık ki.
1:07:38Şimdi Anadolu'ya bir geldik. Ova var, su
1:07:40var, yeşillik var. Atlar için, hayvanlar
1:07:43için. E hava iklim çok güzel.
1:07:47Çağrı Bey dedi ki ulan burayı alırsak
1:07:49dedi ne süper olacak inşallah dedi. Ve
1:07:51gerçekten yapılan seferlerin en sonunda
1:07:54artık Anadolu işlerine çok daha fazla
1:07:55Türk milletinin gözükmeye başlaması
1:07:58Bizans ve Bizans'a bağlı Gürcüleri
1:08:01rahatsız etti. Aslında daha evvelden
1:08:03ufak bir çarpışma oldu. Büyük Zap
1:08:05suyunun önünde. Hatta o savaşta Bizans
1:08:08kazanmıştır. Ama öyle bir savaş değildi.
1:08:10Bizimkiler böyle gene bir yere şöyle bir
1:08:12bakalım arkadaşlar burası nasıl bir yer
1:08:13derken Bizans arkadan saldırmıştır. Hani
1:08:15Türk milletinin sonuçta orada sen
1:08:17kardeşim tepeden bir adam sana bakıyor.
1:08:19Şimdi şu düşünün bakayım. Hepiniz şu an
1:08:21evde oturuyorsunuz. Apartmanda
1:08:23oturuyorsunuz. Diyelim ki apartman
1:08:24aşağıda bir tane tepe var yukarıda. 100
1:08:26atlı gelip seni izliyor akşama kadar.
1:08:28Lan bu kim dersin ya? Bunlar beni niye
1:08:31izliyor? Ne amaçlıyız diyor işte. Keşif
1:08:32hareketleri bu. Kimseye saldırı var mı?
1:08:34Kimseye yerinden yok. Ama burada keşif
1:08:37yapılmış ve Anadolu'nun yurt edinmesi
1:08:40amacıyla yapılıyor bunlar. Peki sonra ne
1:08:42oldu? İşte Gürcü kralı Liparit bu
1:08:46akınlardan o kadar bıktı ki en sonunda
1:08:50yine bir keşif harekatında bulunan bir
1:08:52eee Tuğrul Bey'in askerlerini pusiye
1:08:55düşürecekti. Ama Tuğrul Bey daha
1:08:56evvelden haber aldı ve Erzurum'un
1:08:58Pasinler ilçesinde Pasinler Savaşı'nı
1:09:00yaptı. Dikkat 1048.
1:09:03Bu ilk büyük savaş kabileleri Bizans'la
1:09:05Selçuklular arasında tabii ki eee
1:09:08Selçuklular kazandı. Peki şunu
1:09:09diyebiliyor musun? Hocam biz Pasinleri
1:09:11kazandık. E Pasinleri kazanınca ne oldu?
1:09:14Anadolu'nun kapısı Türkler açıldı
1:09:15diyebiliyor musun? Hayır. Daha kapının
1:09:17önüne geldik. Daha kapı açıldık
1:09:19kardeşim. Murat kapıyı açtık mı daha
1:09:21Malazgit'te? Yok. Daha duruyoruz daha.
1:09:24Daha yeni yeni geliyoruz.
1:09:25Ve Pasinler Savaşı'nda Gürcü kralı
1:09:28liparitesir alındı. Pasinlerle ilgili
1:09:31gelen sınav sorularına baktığımız zaman
1:09:33iki şeye vurgu yapmış ÖSYM. Bir 1048
1:09:37tarihine. İki Gürcü kralı Liparit'in
1:09:39esir alınmasına. Tamam. Buraya dikkat
1:09:41edelim. Sınavda soru gelirse yaparsınız.
1:09:43Peki. Şimdi biliyorsunuz ki Büyük
1:09:45Selçet'nin kuruluğu coğrafya İran
1:09:47coğrafyası ama Irak'ta biliyorsunuz ki
1:09:48Abbasiler yaşıyor ve Abbasilerin sizler
1:09:51de biliyorsunuz ki en büyük o zamanlar
1:09:52düşmanı Şii Büveyhi olarak. Biliyorsunuz
1:09:55Şiveları Gazneliler zamanında Gaznel
1:09:57Mahmut'tan dolayı geri vites yapmıştı.
1:10:00Girememişti bile Bağdat'a. Ama Gazeli
1:10:02Mahmut ve Mesut'un özellikle vefatıyla
1:10:05beraber artık Şiolları da Abbasileri
1:10:08resmen egemenliği altına almış. Hatta
1:10:10Büveyarı Bağdat'a girmiş. Bağdat'ta
1:10:12halifeyi indirmiş. Birçok sıkıntı var.
1:10:15Abbasiler haber uçuruyor. Bu sefer kime
1:10:16uçuracak? Gazneler yıkılma sürecine
1:10:18girmiş. Yeni güçlü sünni bir devlet var.
1:10:20Selçuklu. Bunun üzerine Tuğrul Bey,
1:10:22Tuğrul Bey bir sefere çıkıyor. Tarihler
1:10:251055'i gösteriyor. Seferin adı Bağdat
1:10:29seferi. Bağdat seferine bir giriyor
1:10:32arkadaşlar Tuğrul Bey. O bölgedeki daha
1:10:34evvelden tahttan böyle indirilmiş Hibü
1:10:36Bey olan elinde esir duran halifeyi
1:10:39alıyor. Tekrar tahta çıkarıyor. Bak
1:10:411055. İlk seferinden sonra da 13 ay
1:10:44bölgede kalıyor. 13 ay. Niye? Çünkü geri
1:10:46gidecek büve yolları bir daha
1:10:48saldıracak. biliyor. Orada Aslan
1:10:50Beserasi diye bir adam var.
1:10:51Üveyğullarının en büyük komutanı. Bir
1:10:53türlü yakalayamıyorlar adamı. Selçuklu
1:10:55askerleri yakalayamıyor. 13 aydır. E
1:10:57durdu durdu da öbür tarafta da bir
1:10:59devlet var. Tekrar geri gitti.
1:11:02Aradan hani 13 ay kaldıktan sonra aradan
1:11:057 ay sonra o Arslan Besaresi denen adam
1:11:08tekrardan geldi. Tekrardan halifeyi geri
1:11:10indirdi. Üveyullarından bahsedelim. E
1:11:13bunun üzerine halife tekrar haber
1:11:14yolladı. İkinci kez geldi bu sefer sene
1:11:171058.
1:11:19dedi ki, "Bak halife, ben buradan
1:11:21geliyorum. Seni koruyorum, gidiyorum ama
1:11:24bu böyle olmaz. Ben senin devletinin
1:11:28egemenliği üzerinde bir egemenlik
1:11:29kurarsam hiç kimse sana saldıramaz."
1:11:32derler ki halifeye yapılmış saldırı
1:11:34Selçuklu'ya yapılmış. Gel dedi böyle bir
1:11:37şey yapalım. 1058'de Bağdat'ta taç giyme
1:11:40töreni yapıldı. Ne tacı biliyor musun?
1:11:43Selçuklular
1:11:44artık Abbasileri koruyan bir devlet
1:11:48haline getirildi. Bu ne demek?
1:11:50Abbasilerde halife dediğin adam sadece
1:11:52din işlerinden sorumlu. Selçul beyse
1:11:55değerli arkadaşlar devlet işlerinden
1:11:58sorumlu. Fark ettiniz mi? Din ve devlet
1:12:00işleri sanki ikiye ayrılmış. Hani laik
1:12:02bir yönetim anlayışı kurulmuş gibi. E
1:12:05taç giydi ya. E taç giyerse de kardeşim
1:12:08dedi ki sen doğunun ve batının
1:12:11sultanısın. Yani hükümdarısın dedi.
1:12:13Doğunun ve batının hükümdarı ne demek
1:12:14ya? Dünyanın her tarafına sen hakimsin
1:12:16dedi. Bu unvanlar öyle boş yere
1:12:19verilmiyor. Şimdi biz öyle zannediyoruz
1:12:20ya Nazım YouTube'dakiler. Hani şimdi
1:12:23bizim Abbasiler nasıl bir kurum olmuş?
1:12:25Gel bakayım oğlum. Ah 20. yüzyılın
1:12:29tarihçisi yapıştır. Nazıma bilmem ne gel
1:12:32böyle bir şey olur mu? Evet. Gücü
1:12:34yetmeyince unvanlar vererek o tarafı
1:12:36onur ediyor ama bir taraftan da devleti
1:12:37de Selçuklukların eline geçmiş. Burayı
1:12:39da unutmayın. Yani Büveylarından
1:12:41kurtulacağım derken bizimkilerin eline
1:12:43düştüler. Ha biz onları koruduk. Hiçbir
1:12:45şey yapmadık. O ayrı konu.
1:12:471055 Bağdat seferinin bakın sonuçları
1:12:501058'de bir daha. Sonra ne oldu biliyor
1:12:52musun? Bu arzan mezar gene girdi. Gene
1:12:55Bağdat'a girdi. Yani adamı
1:12:58yakalayamadığın her an adam senin için
1:13:01bir tehlike. Peki Arslan Bey Sarisi
1:13:03bilmiyor mu artık Selçukluların
1:13:04koruduğunu? Biliyor. Ona rağmen gitti.
1:13:05Hemen süratle geri dönen Tuğrul Bey onu
1:13:08yakalatıp idam ettirdi ve Şii
1:13:11Büyhoğollarını tamamen sona erdirdi.
1:13:12Bakın Gazi Mahmut zamanında Şiolları
1:13:14sona ermemişti ama Tuğrul Bey zamanında
1:13:17artık Büveyolları tamamen sona erdi. O
1:13:20zaman burada padişah padişah sultan
1:13:24sultan gideceğimize göre önce kimden
1:13:26başladım? Demiryaylı Dukak'tan. Dukak'ın
1:13:30Cen şehrine gidip Müslüman olmasından.
1:13:32oğlu Selçu'un neredeyse boyu 100 yıl
1:13:34yönetm yaşında vefat etmesin Selçuk'un
1:13:37dör tane oğlundan özellikle Aslan
1:13:39Yavg'ın Gaznel hükümdarı tarafından
1:13:41Kalincar Kalesi'in hapsedilmesiyle boyun
1:13:43başsız kalmasına daha sonra Mikail'in ve
1:13:45Mikail 2 olan Tuğrul ve Çağrı beylerin
1:13:48tahta geçmesi. Gaznelilerden toprak
1:13:50isteyip verilmeyince önce Nesa, sonra
1:13:52Sera, sonra Dandanakan'ın yapılması
1:13:54ardından da
1:13:56devletin resmi olarak İran topraklarında
1:13:59başkentin Nişabur olarak kurulması ve bu
1:14:01arada başkentler üç tane başkent olacak.
1:14:03Nişabur, Rey, İsfan. Ama asıl önemli yer
1:14:07bu devletin gerçek adı neymiş kardeşim?
1:14:09Horasan Selçukları. Bak dünya şeyi
1:14:12tabirinde de bütün yazışmalarda da
1:14:15Horasan Selçukluları tabir. Hani bizim
1:14:17Büyük Selçuklu diye diyoruz ya. Hayır
1:14:20aslında gerçek adı neymiş? Horasan
1:14:22aslında bunun başlığının değişmesi
1:14:23lazım. MEB'in önce yapması gerekenlerden
1:14:26biri bu devletin BSD kardeşim.
1:14:30Eskiden topçular vardı. Büyük gökmen,
1:14:31küçük gökmen gibi. La böyle bir şey
1:14:33olabilir mi? Büyüğü varsa bunu küçüğü
1:14:35nerede demezler bu adama? Devletin adı
1:14:37buras. Ve en sonunda da tabii ki ne
1:14:40olacak? Arkadaşlar Tuğrul Bey önce
1:14:43hatırlayın 1048 Pasinler Gürcü Kralı
1:14:45ipari esir alması ardından 1055 doğuda
1:14:48doğunun ve batının hükümdarı unvanı
1:14:50Sultan Abbas hükümdarından alması ve
1:14:521058'de Taç töreni 1059'da
1:14:57tamamen üveyoğlana son vermesi Tuğrul
1:14:59Bey'in yapmış olduğu en büyük
1:15:01faaliyetler açısındadır. Önce Tuğrul Bey
1:15:03bu olayı bir yazmamız lazım. Bir harita
1:15:05çizeyim önce Nazımların Büyük
1:15:07Selçudetini bir görmesi lazım. Bu arada
1:15:09Büyük Selçuk Devleti'ni anlamayanlar
1:15:10için Anadolu Selçuk Devleti'ni
1:15:12anlamayanlar derken haritasal anlamda
1:15:15hep şu zannediliyor. Mecbur da böyle
1:15:17anlatıyoruz. Biliyorsunuz Büyük
1:15:18Selçukleti 1040 tarihinde kurulmuştur.
1:15:211075 tarihinde de hepimizin bildiği
1:15:23Anadolu Selçuklu Devleti kurulmuştur.
1:15:24Arkadaşlar bunlar aynı zamanda kurulmuş.
1:15:27Yani çağdaş devletlerdir. Ama yıllarca
1:15:30sanki şöyle bir öğretim sistemi olmuş.
1:15:32Büyük Selçuketi yıkılmış da Anadolu
1:15:33Selçukti kurulmuş gibi. Bir kere
1:15:35kuruldukları yer bile farklı. Biri İran,
1:15:37biri Anadolu. O yüzden yıllardan beri
1:15:40bildiğiniz şu yanlışı kafamızdan
1:15:42atıyoruz. BSD varken ASD kurulmuştur.
1:15:46Anlaştık. Onun da sebebi Malazgit.
1:15:48Birazdan geleceğim. Şimdi şu Büyük
1:15:50Selçuklu Devleti ile alakalı şuraya bir
1:15:52harita çizeyim mi kardeşim? Nerede
1:15:53olduklarına dair olur mu?
1:15:56>> Ama bu engel oluyor mu?
1:15:57>> Olmuyor.
1:15:58>> Olmuyor mu? Burası ne?
1:16:02>> Canım vatanımız. Doğru mu? Şu bölge nere
1:16:05kardeşim? Şu bölge
1:16:07>> İran bölgesi. Peki şu bölge Afganistan
1:16:10bölgesinde ve Pakistan bölgesinde hangi
1:16:13devlet var? Gazneliler devleti var.
1:16:16Hatta şöyle bir şey sana söyleyeyim
1:16:18lazım. Şu bölgede hangi devlet var
1:16:19biliyor musun?
1:16:22Karahanlar var. Şu bölgedeki devletin
1:16:25adı da şuraya kadar geleyim. Şu arada da
1:16:28hangi devlet var?
1:16:30Hangi devlet varmış?
1:16:33Abbasiler. Şu bölgede de değerli
1:16:35arkadaşlar eee Ermeni ve Gürcüler var.
1:16:39Niye orayı yazdım? Birazdan anlatacağım.
1:16:40Evet. Peki bir şey söyleyeceğim.
1:16:41Selçuklular bu bölgede kurulduğuna göre
1:16:44bazen Karahanlılardan yardım istemiştir.
1:16:46Bazen Gaznelilerle savaş yapmıştır.
1:16:49Bazen Karahanlı Gazneli savaşlarından
1:16:51yararlanmıştır. Bazen gidip
1:16:53Karahanlıları itaat altına almıştır.
1:16:55Amaç ne? Ü tane Türk devleti aynı anda
1:16:57bak fark ediyor musuz mu? Karahanlı
1:16:598401212
1:17:01Gazneli 963 11187 Büyük Selçuklu 1040157
1:17:09Yah üçü de aynı yerde kardeşim
1:17:12öğrencimizin anlamadığı yer bura. Biz
1:17:14kuruluş tarihlerine göre anlattığımızdan
1:17:16dolayı mantıken önce hangisi geliyorsa
1:17:19onu anlatıyoruz. Ama haritasal çizimde
1:17:21ne yapmanız lazım? Üç devletinde aynı
1:17:24anda Selçuklu özellikle hangisinin
1:17:26topraklarını istiyor? Gazneli vermeyince
1:17:29ne oldu? Nesa Serah Dan'dan akan oldu.
1:17:32Anladın mı olayı? Üçü aynı anda birazdan
1:17:35beşi aynı anda olacak.
1:17:37>> 1071'den sonra tabii daha Anadolular
1:17:39beylikler ama şu anlık coğrafya bu.
1:17:42Tamam mı kardeşim? Başka bir yükselçik.
1:17:50>> Tamam devam et.
1:17:53>> Burada mı peki bu?
1:17:55Vay dur şey yapmayalım.
1:17:58Şeyi bozmayalım. Lazım.
1:18:01Demir yaylı
1:18:04unvanlı kimmiş?
1:18:06Dukak Bey. Doğru mu?
1:18:10>> Oğuzun başıdır. Nereye geliyordu? Cent
1:18:13şehrine. Bu çıkan bir sınav sorusudur bu
1:18:15arada. Hangi şehirde Müslüman oldu?
1:18:19Vallahi yazarım oraya. Çankırı, Çorum,
1:18:21Yozgat, Konya. Of mis.
1:18:23Mis. Ama nereymiş? C daha biz Anadolu'da
1:18:27var mıyız? Yokuz bir kere. 1071'den önce
1:18:29Anadolu'da yoksun ki yerleşmiş faaliyet
1:18:31sen yoksun. Burada İslami şehirleri
1:18:33biraz daha vururum. Yazarım istesem
1:18:36bütün millet düşer.
1:18:38>> Evet. Samarra derim. Öbür tarafta başka
1:18:41ama neresiymiş?
1:18:43Cent. Evet. Devam edelim kardeşim.
1:18:46>> 1040 yılında
1:18:49>> İran'da kurulmuştur. Evet.
1:18:54Buranın devamı var mı?
1:18:55>> Buras Dandanakan
1:18:57>> Dandanakan savaşıyla kuruldu. Evet.
1:19:01>> Devletin resmi kurucusu Tuğrul Beydir
1:19:04arkadaşlar. İsmine bakıp aldanma.
1:19:06Selçuk'nun başındaki adam. Devletin
1:19:08resmi kurucusu
1:19:11Tuğrul Beydir. Evet.
1:19:15Tamam. Devam. Var mı başka şurada iki
1:19:17tane? Şöyle yazalım.
1:19:24Yok onun bunun iki tanesini bir şey
1:19:25yazmamız lazım.
1:19:27>> Şu şu resmi dilleri farsçadır. Onu bir
1:19:28yazayım. Tamam mı?
1:19:30>> Nasılsa olsun önemli. Resmi dilleri
1:19:32neymiş? Kurulduğu bölgeden dolayı Fars
1:19:35Çadır
1:19:37Tuğrul ve Çağrı Beyler.
1:19:42Çağrı beyler kardeştir.
1:19:46Bunlar devleti iki şekilde yönetiyorlar.
1:19:48Gene notumuza da şunu yazalım lazım.
1:19:50Resmi dili Farsça mı ol? İran'da
1:19:54kurulması.
1:19:56Yani bu ne demek? Yani Fars çoğunluğunun
1:20:00olması.
1:20:01Fars çoğunluğunun olması.
1:20:06Devlet
1:20:08resmi dilini etkilemiştir.
1:20:12Resmi devlet dilini etkilemiştir. Bunu
1:20:14da böyle bilelim. Var mı sıkıntımız?
1:20:17Geldik buraya değerli arkadaşlar. Şimdi
1:20:19Tuğrul Bey'in faaliyetlerine başlayalım.
1:20:20Başlanım.
1:20:25>> Çağrı Bey Anadolu'yu
1:20:27yurt edinme amacıyla keşif hareketleri
1:20:31yapmıştır.
1:20:33Amacıyla keşif hareketleri yapmıştır.
1:20:37Doğru mu? 105 1021 devam.
1:20:44Bizans ile tam da Bizans sayılmaz da
1:20:46Bizans ile büyük Zap suyu savaşı
1:20:48yapılmıştır. Doğru mu? Pusuya düşürdüler
1:20:50bizi. Sonuçta biz daha o coğrafyayı yeni
1:20:52tanıyoruz.
1:20:54Savaşı'nda Selçuklu öncü kuvvetleri
1:20:57yenilmiştir.
1:20:59Selçuklu öncü kuvvetleri yenilmiştir
1:21:02arkadaşlar. Genelde bu savaş için son
1:21:04zamanlarda ilk Selçuklu Bizans savaşı
1:21:06dese de tam taşımaz. Bu büyük savaş
1:21:09açısından Pasinleri alacağız. Devam.
1:21:131048'de
1:21:15işte bu savaştır. Bizans ile
1:21:19neydi? Hasinler savaşı yapıldı.
1:21:23Hasinler savaşı
1:21:26yapıldı ve Gürcü kralı. Bak bunu çok
1:21:29soruyorlar son zamanlarda
1:21:32Gürcü
1:21:34kralı Liparit
1:21:37esir alındı. Doğru mu Nazım? Güzel. Peki
1:21:401055'te Tuğrul nereye gidiyordu?
1:21:43Bağdat'a. Yazalım. 1055'te
1:21:48Bağdat seferi yapıldı.
1:21:52Yapıldı.
1:21:541058'de ne oldu?
1:21:58Tuğrul Bey halifenin elinden taç giydi.
1:22:01>> Halifenin elinden
1:22:04taç giydi. Şimdi dikkat
1:22:07arkadaşlar. Şimdi bu unvan
1:22:10ilk defa Tuğrul Bey'e veriliyor. Evet.
1:22:12Ama ileride Melikşah'a da verilecek. O
1:22:14yüzden soruda dikkat etmeniz lazım.
1:22:1610558 o civarlar diyorsa cevap ne? Tabii
1:22:21ki Tuğrul Bey. Doğunun ve batının
1:22:23hükümdarı. Onu bir yazalım şuraya.
1:22:26Tuğrul Bey'e verilen unvana bakalım.
1:22:28Doğunun ve batının hükümdarı. Doğru mu
1:22:32kardeşim?
1:22:34Bu unvan kime aittir? Tuğrul Bey'e ait.
1:22:36Devam.
1:22:38Şimdi biliyorsunuz
1:22:40vefat edecek Tuğrul Bey 1063 senesinde
1:22:43ve Sultan Alparsan geçecek. Hepimizin
1:22:45bildiği bir adam. Sultan Alparslan ilk
1:22:48yaptığı işlerden bir tanesi o zaman
1:22:49Amidül Mülk adı verilen bir vezir vardı.
1:22:52Amidül mülkü değiştirdi. Amidül Mülkü
1:22:55cemi aklınıza Nizami mülk geliyor. O
1:22:56adam o adam değil. Yerine Nizami mülkü
1:22:59getirdi. Bak devlet nasıl devlet
1:23:02adamların elinde yükseliyor kendiniz
1:23:04görün.
1:23:06bir tane değişiklik yaptı, transfer
1:23:07yaptı ya devlete. Nizam-ı mülk gerçekten
1:23:11yani Ebu Ali Hasan'dır gerçek adı ve eee
1:23:15Nizamül Mülk. Bu adamın öngörüleri
1:23:19ileriki zamanda yaşanacak hadiseleri
1:23:20daha evvelden bilmeleri Sultan Abbas'ın
1:23:22mesela çok gıcığına gittiği zamanlar da
1:23:24oluyordu ama sesini çıkaramıyordu hem
1:23:26saygıdan. Ama ilk bir sene sonra, 2 yıl
1:23:28sonra gidiyordu özür diliyordu. Sen
1:23:30haklıymışsın diye. Böyle bir öngörü
1:23:32yeter. Öngörü olman için, öngörü
1:23:34öngörmen için yani büyük bir devlet
1:23:37adamlığına ve yaşanmışlığa ihtiyaç var.
1:23:40O bölgeyi iyi bilmeye ihtiyaç var. Vezir
1:23:42Nizam böyle bir adam. Peki 1063'te ilk
1:23:45seferini 1064 senesinde yapacak. Kim?
1:23:48Sultan Abarsan. Hepinizin bildiği bir
1:23:49yere. Bugün birçok kişi ziyaret ediyor
1:23:52oraları. Nereye gitti bu adam ya? Orada
1:23:56bir Kars Kalesi var. Orada Gürcülerin
1:23:58elinde var. Ermenilerin elinde olan bir
1:24:01yer var. Eski adı Kırk Kilise. Hatta
1:24:04orada yüzlerce 40 kilise diyorum 1000
1:24:05kilise. 1000 tane kilisenin olduğu
1:24:08söylenen Hristiyan dünyasının özellikle
1:24:10hacı adaylarının Hristiyan dünyası da
1:24:13bozuldu. Ben her zaman söyleyeyim.
1:24:15Müslümanlar bozuldu sanki Hristiyanlar
1:24:17bozulmadı. Onlar da bozuldu. Ulan
1:24:19eskiden hac yapardınız. O da bitti. Onu
1:24:21da bitirdiniz lan
1:24:24kardeşim. Hristiyan dünyası eskiden ne
1:24:26yapardı biliyor musunuz? Mu?
1:24:29Hac yapardı. Hac. Onların da hacı var.
1:24:32Son durakları Kudüs biliyorsunuz. Eee e
1:24:35kardeşim giderken nereye uğrarlardı? Ani
1:24:39ani. Aa hocam ben gittim hani
1:24:41harabeleri. Niye harabeleri?
1:24:43Anlatacağım. E kardeşim Ani'ye gidildi.
1:24:46Ani inanılmaz bir coğrafyada nehrin
1:24:49dibine bakan girişte özellikle oraya
1:24:52geçmeden Kars Kars'a bu taraftan
1:24:54gelinmeyen bir yerde. Ben Ani'ye
1:24:56gittiğimde çok şaşırmıştım. Ta 20 yıl
1:24:58önce de gittiğimde şaşırmıştım. Gene
1:25:00gittim gene şaşırdım. Niye? Çünkü
1:25:02herhalde zannedersem bir devlet
1:25:04politikasından dolayı harabe olması
1:25:06isteniyor. Bakın şimdi insanoğlu bazen
1:25:09bizde de oluyor. Tarihçiler olup bir
1:25:11yere gidiyorum mesela. Ben bir yere
1:25:12gittiğim zaman bir bakıyorum hiçbir
1:25:15çalışma yok. Neredeyse kale yıkıldı
1:25:17yıkılacak. Veya çok eski Hristiyanlar
1:25:19için özel bir bölge diyelim. Buranın
1:25:22restorasyonunu ben devlet tarafından
1:25:24bilerek yapılmadı düşüncesindeyim. Çünkü
1:25:26neden? Çünkü bir tanesini açınca
1:25:30diğerlerin de açılması talep ediliyor.
1:25:31Van'da böyle oldu. Doğru mu? Akdamar'da
1:25:35e şeyde Sümela'da adama diyorsun ki lan
1:25:37hadi hoşgörülü olalım. Bir kere ayin yap
1:25:39diyorsun. Bir kere ya, bir kere ya.
1:25:43La adam Trabzon merkeze iniyor. Herkes
1:25:45aç çıkartacak.
1:25:47Buna sebep oluyor. Ben o yüzden Ani'ye
1:25:49gittiğim zaman üzüldüm. Niye? Bir harabe
1:25:52gibi. Sonuçta ani kalıntısı yazmak
1:25:54farklı bir şey. Ani harabeleri demek
1:25:55farklı bir şey. Harabe sen istesen
1:25:58buraya çok Ha var. Şu an birkaç tane
1:26:00çalışma var. Elbet içlerinde yeni
1:26:02tekrardan camiler falan eee düzenleniyor
1:26:05ama kardeşim ya bizim bu tarih
1:26:07bilincimiz ne olacak bizim ya? Ya adam
1:26:10gitmiş ana harabilerin içindeki caminin
1:26:12tavanına nasıl yazdın lan? Bak duvarını
1:26:15anlarım. Doğru mu kardeşim? Zeminini
1:26:17anladım. Lan tavan tavanlar sen oraya
1:26:21nasıl çıktın? Arkadaşlarla gulemi
1:26:23yaptınız. Nasıl çıktın la oraya sen?
1:26:27Nasıl çıktın ya? Ali
1:26:30yazıyor. Ali Ayşe'yi seviyor. Spreyle
1:26:32yazmış. Oğlum Ali Ayşe evlendi lan.
1:26:37Lan oğlum yazdığında kaldın lan.
1:26:39Ayşe gitti evlendi bak. Çoluk çocuk
1:26:41sahibi oldu. Niye yazıyorsun oraya?
1:26:44Oraya yazınca sana ne faydası var?
1:26:48Kalenin içindeki ruhu
1:26:49hissedemediğinizden dolayı elinizdeki
1:26:51spreyi alıp bunları nasıl yazıyorsunuz
1:26:52ya? Bunları yazan da iyi nesil değil ha.
1:26:55Eski nesil.
1:26:57Hani size bugün çok öğüt verenler var ya
1:27:01kimimizin babası kimimizin dedesi.
1:27:02Bunlar yazıyor. Çünkü o kadar çok yazı
1:27:04var ki.
1:27:06Kaleye yazmışsın, kiliseye yazmışsın,
1:27:08camiye yazmışsın, harama her şeye
1:27:11yazmışsın kardeşim.
1:27:14Gerek var mı ya?
1:27:17Gerek var mı? Lan biz eskiden hani
1:27:20genellikle sevilen insanlar şeydi Nazım
1:27:22ağaç kabuklarına yazılırdı. Ağaç
1:27:24kabuklarına ve ufak bir çakı alınırdı.
1:27:26Çakıyla yazılırdı. Yıllar sonra da
1:27:28gitsen şey yap ama bir bakardın bir gün
1:27:30silinmişti. Ağaç çünkü kabuk yapıyor.
1:27:32Tekrardan oraya gidiyor. Abi senin yazın
1:27:34silinmiyor ki kurban olduğum. Buranın
1:27:37için devletin bir ödenek vermesi lazım.
1:27:39Devlet o ödenekten çıkartacak. Bir
1:27:40ihaleye girecek. Restorasyon. Biliyorsun
1:27:42Türkiye'de restorasyon facia.
1:27:45Facia oğlum facia.
1:27:47>> Pimapen takıyoruz.
1:27:48>> Kurban olduklarım. Yapmayın bak bu
1:27:50tarihi eserler günümüze öyle kolay
1:27:52kalmıyor. Kalmıyor kardeşim. Ha ben
1:27:55devlet politikası olarak hala Ani'nin
1:27:57bilerek yapılmadığı şeyindeyim kardeşim.
1:27:59Bilmiyorum çünkü çok önemli bir bir haç
1:28:02bölgesidir Hristiyanlar için. Aniye
1:28:04uğrayıp böyle giderlerdi Nazım. Aniye
1:28:07uğrayı böyle. Bizde de vardı. Bakma sen
1:28:08şimdi şimdi esen Suriye alayları vardı
1:28:10Osmanlı Devlet'te. Urfa'ya gitmeden
1:28:12hacim olunur derlerdi mesela.
1:28:14>> Tabii Urfa'ya gidilirdi mesela Urfa'dan
1:28:18tekrardan şeye Mekke Medine'ye
1:28:20gidilirdi. Nerede kalmadı o seferler?
1:28:23Şimdi ben şunu anlatıyorum. 1064'teki
1:28:27yapılan bu sefer yani oradan özellikle
1:28:31böyle kiliselerin yoğun olduğu bir yeri
1:28:33alınması hemen Abbas halifesi harekete
1:28:36geçirdi. Sen fetihlerin babasını yaptın
1:28:39dedi. Yani ne demek o? En büyük fetih
1:28:41hareketlerinden birini yaptın sana. O
1:28:43yüzden Ebul Feth fetihlerin babası
1:28:45unvanı verdi. Nereye aldığı için? Aniyi
1:28:48aldığı için.
1:28:50Kars'taki arkadaşlar benim ne demek
1:28:51istedi veya oraya gidenler anlıyor.
1:28:54Önemli bir coğrafya, önemli bir kale. Ve
1:28:57bugün restore edilmesini çok istesem de
1:29:00benim tahminim bu sebepler var. Belki
1:29:02ödenek, belki başka bir şey. Ama buralar
1:29:05çok güzel şekilde ışıklandırılıp çok
1:29:07güzel bir şekilde gece gündüz demeden
1:29:09ziyaretçi alınabilecek bir yer. Yani ane
1:29:11Ankara'da olduğunu düşünemiyorum. Yani
1:29:13gerçekten muhteşem bir yapıt yani.
1:29:15İnşallah o bölgeleri tekrardan canlı
1:29:18şekilde görmeyi nasip eder. Sonuçta
1:29:20Kars'a geliyorsun. Kars'tan da bir 40-50
1:29:22km daha gidiyorsun yani. Evet yazalım.
1:29:251064'te
1:29:28Sultan Alparslan ne yapıyor
1:29:31görüyorsunuz.
1:29:33Ani'yi fethetmiştir.
1:29:37Bunun üzerine
1:29:42Abbasi halifesi hangi unvanı veriyor
1:29:45bakalım? Abbasi halifesi
1:29:48Ebul
1:29:50Fet.
1:29:52Ebul Ebu yani sürekli olarak değerli
1:29:55arkadaşlar baba anlamında kullanılan bir
1:29:56kelime. Hani biz bunu ne yazıyoruz? İşte
1:29:59Nazım bin Hüseyin mesela onun gibi onun
1:30:02başına gelincek ismi yani neymiş?
1:30:04Fetihlerin
1:30:06babası. Doğru mu Nazım?
1:30:08>> Güzel. Evet bunu yapıyoruz. Şimdi
1:30:11Alparsan çok güçlü, çok kuvvetli bir
1:30:13adam ve gözünü nereye dikiyor
1:30:15arkadaşlarım? Özellikle aşağı taraflara,
1:30:17Şam'a, Halep'e dikiyor. Tabii eee bundan
1:30:22önce bir olay var. Çok anlatılmıyor bu.
1:30:23Ben olayı bir sizlerin anlaması için
1:30:26anlatıyorum. Yani Romen Diojen denen
1:30:27adam ana ben Sultan Alparsan'ı
1:30:30yakalayayım öldüreyim olmamıştır. Şöyle
1:30:33oluyor. Şimdi sene 1067 yılına geliyor.
1:30:36Bir tane komutan var. Sultan
1:30:38Alparslan'ın önemli komutanlarından
1:30:39biri. Afşin. Afşin diyor ki Sultan
1:30:42Alparsan git diyor Anadolu'yu bir bak
1:30:44diyor. Almaya çalış bakalım alabilecek
1:30:46miyiz? Çünkü Anadolu'yu istiyoruz. Ve
1:30:49Afşin gidip Kayseri'ye alıyor. Dikkat.
1:30:52Af Kayseri'yi alınca 1067
1:30:561071 yıllar arasında yani 4 yıl boyunca
1:31:00hani o bir kere olmuyor onu anlatıyorum.
1:31:02Romen diojen hem de tahtını da
1:31:04sağlamlaştırabilmek amacıyla Anadolu
1:31:07seferine çıkıyor. Amaç ne? Böyle yavaş
1:31:09yavaş yerleşmeye çalışan Türk milletini
1:31:11Anadolu'dan atmak hızlıca. Üçlenmesini
1:31:14istemiyoruz Anadolu onlar istemiyor.
1:31:16Romen diojen bu 1067'den sonra yapılan
1:31:19seferlerde bazılarında başarısız,
1:31:21bazılarında başarılı ama bizimkiler de
1:31:22inanılmaz yıpratma savaşı veriyor. En
1:31:24son 1071'de
1:31:27Malazgirt
1:31:29Rahve Ovası'na geliyor. Rahve.
1:31:32Buraya geldiği zaman zaten Alparslan da
1:31:35onun oraya geldiğini duyunca hızlıca
1:31:37şeyden Halep'ten yukarı çıkıyor. Tabii
1:31:41iki ordu bu arada kapışacak belli. Şimdi
1:31:45Alparsan'ın takdini bilmeyenimiz yok.
1:31:46Alparslanın takdiri nedir? Alparsan önce
1:31:49sahte ric yapacak ve görünmeyen
1:31:52yerlerden atlarını çıkartacak. En son
1:31:55geri dönecek ve kıskaç altına alacak.
1:31:57Yani şöyle bakıyoruz buraya. Burası
1:32:01Rahve ovası. Bu ovanın bu tarafında
1:32:05değerli arkadaşlar bizlerin dizilimi bu
1:32:07şekildedir. Bunlar Sultan Alpassa'nın
1:32:11ordusudur. Bunlar ise değerli
1:32:13arkadaşlarım Bizans İmparatorluğu'nun
1:32:16ordusudur. Şimdi zaten dizilimde yamuk
1:32:20var. Doğru mu? Şimdi nedenini
1:32:23anlatacağım. Şimdi tabii ki her savaş
1:32:25öncesi de elçiler gider gelir. Tabii
1:32:28bizlerde bir tane elçimiz var. Mahalle
1:32:30Ban diye bir elçi. Çok da açık sözlü bir
1:32:33elçi. Hatta giderken Alk Partian da
1:32:36vedalaşıyor. Yani sana orada ters bir
1:32:37laf ederse ben kellem gider ama olsun.
1:32:40Eee dinim için, vatanım için feda olsun
1:32:41diyerek gitmiştir. Şimdi bu biliyorsunuz
1:32:45ki arkadaşlar bizim sayımız 50.000
1:32:46civarında. Adamların sayısı bazı
1:32:48kaynaklarda 200, bazı kaynaklarda 300.
1:32:49Hatta bazı kaynaklarda 600.000'dir de
1:32:51böyle bir rakam yok. 200.000 civarı
1:32:54olacağını düşünüyoruz. Ön tarafta ise
1:32:56ücretli askerler olan peçenekler var,
1:32:58uzlar var, kumanlar var. Yani kıpçaklar
1:33:00onlar da önensalar. Çünkü adama ücret
1:33:02vermişsin herhalde. Arkada savaş diyecek
1:33:03halin yok. En öndeler.
1:33:06Şimdi 200.000 kişilik bir kitleyi bir
1:33:09ovaya doldurduğunuzu düşünün arkadaşlar.
1:33:11Bugün böyle 200.000 kişilik konserler
1:33:13falan oluyor. Şöyle bir bakıyorsun. Lan
1:33:15adamlar bir adım herkes geri git dese
1:33:18inanılmaz bir uzaklığa ya bir adım geri
1:33:20gitsin herkes dese yani böyle bir
1:33:22yayılma alanı düşün. Bir de 200.000 kişi
1:33:24her bir kişi iki kişi meşale yakıyor.
1:33:26Aman Allah'ım kıyamet gibi bir ordu.
1:33:29Sultan Alparsan yine de savaş çıkmaması
1:33:33için biraz daha devlet alanlarına biraz
1:33:35baskısı oldu. Elçi gönderdi. O bizim
1:33:38muhaleb gönderdi. Muhaleban gitti ama o
1:33:41Romen di uçuyor.
1:33:44Alparslanı diyor diyar diyar
1:33:45gezdireceğim diyor. Atıma bağlayıp diyor
1:33:47yakalayacağım onu diyor. Eee diyor ben
1:33:50diyor onun diyor sul telini kabul etmem
1:33:52diyor. Siz diyor bu Anadolu'dan
1:33:54çıkacaksınız diyor ve soruyor elçiye.
1:33:57diyor ki isfahan mı daha güzeldir
1:34:00Hemedan mı diyor. Bizim elçi de isfahan
1:34:03güzeldir diyor. Ha çünkü diyor ben de
1:34:06duydum diyor hemedan çok soğuk. O yüzden
1:34:08diyor isfan geleceğiz diyor. İsfan'da ne
1:34:10yapacağız? Orada biz kışlarken diyor
1:34:13hemedan da diyor atlarımızı çay işte
1:34:15katırlarımızı eşeklerimizi orada şey
1:34:17yapacağız kışlayacağız. İsfan'da onlar
1:34:19kalacakmış. Hemedan da atları kalacakmış
1:34:21beyefendinin ayrı ayrı yerleri. Bu arada
1:34:24bizim muhalefan dayanama dedi ki vallahi
1:34:26dedi hemedan da atların kışlayabilir
1:34:28dedi. Senin nerede kışlayacağını Allah
1:34:30bilir dedi. Ondan sonra tabii Sultan
1:34:32Altparsa'nın adam mevcut barış teklifini
1:34:35kabul etmeyince savaş kaçınılmaz. Bundan
1:34:38artık geri dönüş yok. Neyse Malan geri
1:34:41geldi anlattı
1:34:43dedi. Teklif ettim kabul etmedi. Savaş
1:34:45düzenine almaktan başka çare yok ama
1:34:4750.000 200.000 çok büyük fark var.
1:34:49inanılmaz derecede ne?
1:34:53İnanılmaz derecede bir olay var değerli
1:34:56arkadaşlar. Tabii bir de buralarda
1:34:58maneviyatı yükseltmek lazım. Şimdi
1:35:00Sultan Alparsan ne yaptı? Atının
1:35:01kuyruğunu bağladı. At kuyruğu bağlamak
1:35:03ve üzerine beyaz bir elbise giymek,
1:35:05beyaz bir ata binmek. Ben ölüme
1:35:06gidiyorum demek. Bir sultan olarak ölüme
1:35:08gitmesi demek. Arkadaki askeri de
1:35:10etkiliyor. Sonuçta başkomutan o kardeşim
1:35:13çıktı dedi ki aranızda dedi geliyor
1:35:15kulağıma sürekli. Biz bunlara karşı
1:35:18başarılı olamayız. Kendi kendimizi yok
1:35:20edeceğiz. Irkımızı sona erdirecekler.
1:35:22Yapmayalım. Ne olalım? Ne yapalım?
1:35:24Toprak verelim. Aldığımız bölgelerden
1:35:26geri çekilelim diyor. Askerlerin
1:35:27bazıları üst düze komutanlar bunlar bu
1:35:29arada. Çünkü korktular sayıdan. Sonra
1:35:31dedi ki ben dedi en önde savaşa
1:35:34gideceğim askere hitaben.
1:35:36Aralarınızda evine karısına dönmek
1:35:40isteyen varsa ki burada çok absürt
1:35:42laflar da var söylemiyorum.
1:35:44Geri dönsün.
1:35:46Şimdi ben askerlik yaptığımda bizim bir
1:35:49komutan çıkacak atın üstünde. Arkadaşlar
1:35:52biz Tokat'tan sallıyorum. İşgal
1:35:55altındaki Allah korusun Sivas'ı
1:35:56kurtarmaya gideceğiz.
1:35:59Kendisine güvenmeyen dönsün karısının
1:36:01hemen dedi. Karısının yanına dedi. Lan
1:36:04nasıl döneceksin? Ne diyeceksin adama?
1:36:06Ben el kaldırıp ben gidebilir miyim?
1:36:08Diyebilir misin? Diyebilir mi? Nazım
1:36:11askeresin. Murat nasıl diyeceksin ya?
1:36:15diyemezsin ya. Adamın, senin
1:36:17başkomutanın zaten şehadetini kendi
1:36:20beyazı giyerek zaten göstermiş. Sen bu
1:36:23saatten sonra bunu yapamazsın. Ama ne
1:36:25yapmak zorundasın? Askere hem moral
1:36:27vermek, hem gaza getirmek hem de iyi
1:36:28savaş takdini iyi uygulamak lazım.
1:36:30Sultan Alparslan Rahve Ovasın'ın
1:36:32engebeli bazı yapılarını iyi
1:36:34değerlendirdi. Bakın ne yaptı şimdi bu
1:36:36bizim askerimiz.
1:36:38Bu kırmızılar düşman. Doğru mu kardeşim?
1:36:40Romen diyor hocam. Şimdi savaş
1:36:42biliyorsunuz ki öncü birliklerle başlar.
1:36:44İlk öncü birlik ileri doğru atılır.
1:36:46İleri doğru atılır. Yani şöyle siyah
1:36:49nerede?
1:36:51Bizim öncü birliklerimiz atıldı. Doğru
1:36:53mu? Doğru. Peki bunların öncü birlikleri
1:36:55de atıldı mı kardeşim? Şöyle.
1:36:58Ancak bir öncü birliğini kimse görmüyor
1:37:01burada.
1:37:03Rah ve orasının gerisinde iki yan
1:37:05tarafta duruyor ve bunlar bir çukurun
1:37:07orada duruyor ve kimse görmüyor.
1:37:08Bunların sayıları yaklaşık olarak beşer
1:37:10binden 11'dir. Öyle söyleyeyim. Bu iki
1:37:14çarpışmadan sonra bizim askerimiz
1:37:16süratle geri geliyor. Nereye doğru
1:37:19kaçıyor. Ancak bu kaçma normal bir kaçma
1:37:22değil ki. Biz buna sahte ricyoruz. Yani
1:37:24bizim Turan takvinin ilk aşamasını
1:37:27yapıyoruz. Sahteden geri çekiliyoruz.
1:37:30Peki bunu gören Bizans askeri, bunu
1:37:32gören Bizans komutanı Romen Diojen la
1:37:35demez mi? Arkadaşlar her hükümdar kendi
1:37:38hazinesini getir. Bilmeyenler için
1:37:40söylüyorum. Savaşlarda her iki hükümdar
1:37:43da birbirlerine güç gösterisi olsun diye
1:37:47iç hazinelerini getirir. Kanuni de
1:37:49getiriyordu, Yavuz da getir. Her padişah
1:37:52getirir. Bu bir güç gösterisi kim kimden
1:37:54az? Çünkü asker yağma yapacak. Asker
1:37:56ganimet peşine koşacak. Peki buradaki
1:37:59askerler demez mi lan? Bunlar geri
1:38:01kaçıyor. Fırsat bu fırsat. Alparsan'ın
1:38:04hem hazinesine çökelim hem Türkleri bu
1:38:06coğrafyadan hemen atalım diye ve
1:38:08ilerlediler. İlerleyince bakın ne oldu.
1:38:10Şuradaki askerimiz geri gitmemiş miydi
1:38:12kardeşim? Bu askerimiz şu an burada
1:38:14değil mi Nazım? Bunları görüyorlar
1:38:16mıydı? Görmüyorlardı. Bakın şu dörtlü
1:38:19gitti artık. Herkes artık bizimkileri
1:38:23kov
1:38:25ya. Buradaki askerimiz süratle burayı
1:38:29çevirmeye başladı. Çevirdi. Ne yaptı
1:38:31kardeşim? Şimdi yavaş yavaş bir hilal
1:38:33şeklini alıyoruz. Farkında mısınız? Bura
1:38:36ne oldu şimdi? Hilal oldu bak.
1:38:40Sonra bu kaçan askerimiz de geri döndü
1:38:43mü kardeşim? Bu iki bağlantı birbirine
1:38:45sağlandı mı? Şöyle.
1:38:47E bu 50.000 kişilik asker ovanın içinin
1:38:53komplesinde 200.000 1000 tane askeri
1:38:56çemberin içine aldım. Aldı mı Murat?
1:38:59YouTube aldı mı YouTube'dakiler? Bunun
1:39:01içinde Romojen yok mu şu an? O da öne
1:39:04gitti. Alparsanı öldüreceğim diye. E
1:39:0750.000 tane bizim neferimiz buradaki
1:39:11200.000 askere ver Allah'ım ver. Ver
1:39:14Allah'ım ver. Doğru mu kardeşim?
1:39:17>> Senin buradan kaçışın var mı ya? Heh.
1:39:20Senin buradan kaçışın var mı? Yok. Peki
1:39:23bunların arasında kaçamayan da kim? Kim
1:39:25kaçamadı ya? Orada kim var? E Romediojen
1:39:28var. Sen 200.000 kişini zaten almışsın
1:39:32hemen 50.000ini. Bir de senin savaş
1:39:34esnasından hemen başlamadan önce. E
1:39:37kardeşim bunlar Oğuzlar. Bu taraftakiler
1:39:39kıpçaklar. Bu taraftakiler işte atıyorum
1:39:42Peçenekler. Oğuz Peçenek zaten akraba.
1:39:45Şimdi uzaktan birbirlerini kesiyorlar.
1:39:47Tamam mı? Ulan diyor bu bizim küs ama
1:39:50dayıoğlu değil mi ya diyor. E orada
1:39:53Türkçe kelimeler konuşuyorlar.
1:39:55Nasıl olacak? Türkçe kelimeler, Türkçe
1:39:58bayraklar,
1:40:00Türkçe sancaklar, tuğlar hepsi bizim
1:40:04peçenek askerleri Uzlar ve kumanları da
1:40:07yanına alarak ne yaptılar biliyor musun?
1:40:09taraf değiştirdi.
1:40:115.000 tane ücretli asker Bizans parasını
1:40:14verdi. Ona rağmen gitti peçenekler bu
1:40:16tarafa geçti. Bu da savaşta moralmen
1:40:19açısından, moral açısından düşünebiliyor
1:40:21musun? Ne kadar önemli. Sayısının önemi
1:40:23yok ki ise 5 kişi geçsin. Sayının önemi
1:40:25yok. Ama 5.000 kişilik en öndeki
1:40:27kuvvetin bu tarafa geçmesiyle beraber
1:40:30düşünebiliyor musun Selçuklu
1:40:31askerlerinin ne kadar inancının
1:40:34arttığını ve geriden kalkan iki sağ ve
1:40:37sol taraftaki askerlerin çevirmesiyle
1:40:39beraber akşam oldu. Şimdi akşamını
1:40:42anlatıyorum size. Hava karardı.
1:40:45Esir edilenler alındı. İnanılmaz bir kan
1:40:47gölü. Her tarafta yaralı insanlar kılıç
1:40:49yarası arkadaşlar
1:40:51neyle tedavi edeceks bu kılıç. Kolun
1:40:53kopuyor, kafan kopuyor, atın ölüyor. Ama
1:40:55bir tane adam var. Böyle bir tane ağaç.
1:40:59O ağacı bulacağım gittiğimde. O ağac
1:41:01hala var. O ağacın altında
1:41:04soluk soluğa kalmış. İnanılmaz dedi.
1:41:07Susuz kalmış. Selçuklu'nun içinde de
1:41:08köle askerler var. Gulam dediğimiz.
1:41:12Şöyle gulam askerinin tekü şöyle bir
1:41:13baktı. Ağacın altında birisi var.
1:41:15Hareket ediyor. Hemen yavaşça yanaştı.
1:41:19Ağacın arkasına çıktı. Bıçağı boğazına
1:41:21dayadı. Öldürecek. Çünkü kelle getirene
1:41:24para var. Kelle getirene ganimet var.
1:41:27Düşün işin bu tarafı da var. Asker için
1:41:28düşünün. Artık ganimet zamanı.
1:41:31Tam bıçağı boğaza dayadı Romen Dio'nin.
1:41:34Romen Dio şöyle bir baktı.
1:41:37Artık ne dedi veya ne konuştu bilmiyor.
1:41:41Bulam askeri şöyle kıyafetlerine bakınca
1:41:43dedi ki bu öldürdüğümüz hiç düşman
1:41:45askerleri gibi değil. Yani uzun bir
1:41:47pelerin üzeri işleme var yanında taç
1:41:49var. Ulan dedi bura önemli bir herhalde.
1:41:52Ben bunu öldüreceğime sağ götürsem belki
1:41:54bana daha fazla baş veya para verirler
1:41:56dedi. Gulam askeri aldı boğazına bıçağı
1:41:59daya dayaya çadıra götürdü. Çadırda kim
1:42:02var? Sultan Alparslan. Getirdikleri kim?
1:42:04Romen Diojen. Romen Diojen şok. Sultan
1:42:07Alparslan'ın karşısında Gulam askeri de
1:42:09çok. Onun Romen Diojen olduğunu
1:42:10bilmiyor. Düşünebiliyor musun sahneyi?
1:42:12Yani sahneyi yaşa. Sahneyi
1:42:16sahneyi. Tarih böyle öğrenilir.
1:42:20Ve tabii ki askere hemen para verildi.
1:42:23Bahşler verildi gulam askerine. Hemen
1:42:25Romen diojen bir bakıldı ki sol
1:42:27tarafında hemen şurada bir şöyle bir
1:42:30kılıç ya da bıçak izi var. Yani mifer
1:42:32delinmiş belli. Hemen mifer çıkarttılar.
1:42:35Oradaki yarasını hemen tedavi etmeye
1:42:37başladılar. Tabii Romendi korkuyor
1:42:40sonuçta. Sen bundan tam 24 saat önce
1:42:44adama diyordu ki seni diğer diğer atıma
1:42:47bağlayıp gezdireceğim. Ne oldu şimdi?
1:42:50Ne oldu şimdi? Savaş bir şanstır
1:42:54general. Üzülmeyiniz diyen ileride
1:42:56Mustafa Kemal de ya Atatürk'ümüz de bu
1:43:00hikayeyi General Trikopisi'e anlatacak.
1:43:03Bunu da zamanı geninde anlatacağım. Ne
1:43:05oldu biliyoruz? Sultan Alparsan tedavi
1:43:08edi. Dedi ki bu bir esir değil. Bu kral.
1:43:10Ben de yenilebilirdim. O yüzden herkes
1:43:12ne yiyorsam getirin kralımıza da verin.
1:43:14Gerçekten aralarında da çok ciddi
1:43:16dostluklar oldu. Bazı Bizans kaynakları
1:43:18onu aşağılamak için Müslüman bile oldu
1:43:19diyorlar. Romen dijenin Müslüman olup da
1:43:22gitti. Yani bazen korkudan da olursun
1:43:24arkadaşlar. Şimdi Alparslan orada Allah
1:43:26Müslüman desen ne diyeceksin kurban
1:43:28olayım?
1:43:30Ne diyeceksin ya?
1:43:32O yüzden burada Alparslanla özellikle
1:43:35Dioje'nin kendi içinde bir muhabbeti
1:43:37var. Muhabbet şu
1:43:39tabii biraz kendine geldi. Su falan
1:43:41içti. Yemeği de yedi kardeşim. Kahvemizi
1:43:44de içti. Ondan sonra
1:43:48YÖcen dedi sana bir şey söyleyeceğim.
1:43:49Sen dedi beni niye barış teklifimi
1:43:50reddedin? Ben sana dedi o kadar
1:43:52söyledim. Sen benim az olduğuma şey
1:43:54yaptın değil mi? Yani kendi çokluğuna
1:43:56göre. O da evet dedi. Peki dedi bu
1:43:58sahneyi tam tersine çevirelim. Şu an ben
1:44:01senin elinde bir esir olsaydım ne
1:44:03yapardın dedi. Bak şimdi cümle bu.
1:44:06dedi ki açık söyleyeyim
1:44:09direkt öldürürdüm veya öldürmezdim
1:44:13seni dediğim gibi atlara bağlayıp diyar
1:44:16diyar gezdirdim bunu yapardım açık söyle
1:44:18ama diyor mesele artık o değil artık
1:44:20mesele benim yani diyor ne olacağım diye
1:44:23bir korku var adamda romen diyor diyor
1:44:25ki benim diyor sana ne yapmamı beklersin
1:44:27diyor hani soğan sen esirsin diyor ki
1:44:30bana üç şey yapabilirsin diyor romen
1:44:32diyorş kendi kafasıca kurmuş Bir benim
1:44:36yaptığım gibi beni bir kafese koyarsın
1:44:38Anadolu'da diyar diyar gezdirirsin. Beni
1:44:40kahrımdan öldürürsün.
1:44:42İki, e biraz sonra beni celladını
1:44:45çağırırsın. Hatta kendin bile kılıcında
1:44:47beni öldürebilirsin.
1:44:50Üç ne diyor Sultan Abbas? Üçüncüsü ne
1:44:51diyor? Üçüncüsü diyor konuşmaya bile
1:44:54gerek ymiyorum herhalde. Yapmazsın
1:44:55diyor. Artık ne düşündüyse bizim şey
1:44:57Romen diyor yapmazsın herhalde diyor.
1:44:59Şimdi aklıma gelmiyor da diyor. O dediği
1:45:02ney biliyor musun? söyle diyor beni
1:45:04serbest bırak. Romen diyor diyor ki şey
1:45:06sudan ben ilk iki tanesi sadece aklıma
1:45:08bile getirmedim ki benim hep senin
1:45:10dediğin gibi üçüncü seçenek yani seni
1:45:12serbest bırakmak ama serbest bırakırken
1:45:14önce kendi aramızda bir sözleşme yapalım
1:45:16ondan sonra seni serbest bırakayım hatta
1:45:18bırakırken de yanına Selçuklu askeri
1:45:19vereyim ki başına bir şey gelmesin.
1:45:21Çünkü Romen Düje'nin Malazgit'te esir
1:45:23düştüğü haberi nereye gitti? Bizans'a
1:45:25gitti. Bizans'ta tah çoktan değişti ya.
1:45:28Yeni gelen eskiyi ister mi arkadaş? Yeni
1:45:30adap daha çıkmış. Romen Diojen'i mi
1:45:32bekler?
1:45:34Bekler mi? E Romen Diojen biraz daha
1:45:36sağlığı iyi oldu. 20 gün sonra Selçuklu
1:45:38askerleri verdi biliyorsunuz. Bazıları
1:45:40Tokat Kalesi'de, bazıları Kütahya
1:45:41Kalesi'e yakalanıp hapsedildiğine yeni
1:45:44gelen imparatorun gözlerine mil
1:45:46çektirdiğini. Niye mil çekilir? Mil
1:45:48çekmek ne demek? Bilen var mı aranızda?
1:45:50Mil çekmek ne demek lazım? Söyle
1:45:51bakayım.
1:45:52>> Göz kapakların dağ.
1:45:53>> Evet. Göz kapakları dağlanıp şurası
1:45:56birbirine yapıştırılır.
1:45:59Gözün içine şey sokmak değil. ik bir
1:46:01>> Evet tam gözler.
1:46:03>> Tabii o ayrı. Yani göz kapaklarını
1:46:06şuraya değdirdiğin zaman şu ikisine
1:46:07burasını yapıştırıyorsun arkadaşlar. Bir
1:46:09daha bura ne olmaz? Açılmaz. Demiri
1:46:11böyle kaynatmak gibi düşün. Bir de
1:46:13direkt göz bebeklerine. Şimdi belki ben
1:46:15dinlerken bazı arkadaşlar şey yapar ama
1:46:17maalesef ki bunlar hayatların
1:46:19gerçekleri. Ne işkenceleri var dünyada?
1:46:21Göz bebeklerini ateşin değdirilmesi veya
1:46:23göz bebeğini değirsen olmaz. Yandı gitti
1:46:24bitti işte. Ya insan acısını hayal
1:46:27edemiyor ya. Öyle bir şey. Göz bu ya.
1:46:29Hani her şeyden sakındığımız bir şey ya.
1:46:32>> Yani Orta Çağ'da çok normal. Göze mil
1:46:35çekme denilen olay o kadar normal ki. E
1:46:39adamı kör et. Kör bir adamdan yani kör
1:46:42edilmiş bir adamdan hangi asker emir
1:46:44alacak ya? O yüzden yeni imparator eski
1:46:47imparatoru bunu yaptı. Peki Sultan
1:46:49Alparslan böyle mi davrandı?
1:46:51Bak bir Hristiyanı Hristiyan neyı
1:46:53yaparken bir Müslüman bir Hristiyana
1:46:55neyi yaptı?
1:46:57Yıllar sonra Mustafa Kemal Atatürk
1:46:59General Trikopis önüne gelince general
1:47:02Trikopis dedi ki ben ne olacağım?
1:47:05Ne olacağım ben dedi. Korkuyor.
1:47:08E atıp tutuyordu Mustafa Kemal
1:47:09Atatürk'ün hakkında. Onu öyle yapacağım,
1:47:12böyle yapacağım. Nerede Mustafa? Yani
1:47:13gözükmüyor diyordu.
1:47:16Mustafa Kemal
1:47:19bu hikayeyi anlattı
1:47:22ve anlattıktan sonra dedi ki benim atam
1:47:26zamanında senin atana ne yaptıysa ben de
1:47:29sana aynısını yapacağım.
1:47:32Tarih bilmeseydi Mustafa Kemal bunu
1:47:34anlatabilir miydi?
1:47:38O kadar önemli işte bu tarih dersi.
1:47:41Yeri geliyor 50.000
1:47:43200.000 yiyor. Yeri geliyor 1600 kişi
1:47:46Çiçinin ordusu Hoa'ya perişan ediyor.
1:47:49Yeri geliyor 40 kişi mağlup oluyor da
1:47:512500 Çinliyi öldürüyor.
1:47:56Bu inançtır,
1:47:59inanmaktır. Bir dava üzerine gitmektir.
1:48:04Alparsan bize bugünkü yurdumuzu bize
1:48:07bahşeden adamdır.
1:48:10Çok büyük bir adam.
1:48:12çok büyük. Ve bu Malazgit Savaşı'ndan
1:48:15sonra tarihin bir cilvesi herhalde Romen
1:48:19Diojen de ölecek. Aynı sene Sultan
1:48:22Alpars'tan da tahminlerimi söylüyorum.
1:48:24Tahminlerimi. Yusuf Arazmi diye bir adam
1:48:27var. Batini olduğu tahmin ediliyor. Bir
1:48:29battini tarafından hançerlenerek şehit
1:48:31edecek. Bakın Sultan Alparslan'da ne
1:48:34oldu? Tabii ki şehit edildi. E peki
1:48:38Malacis Savaşı bitti. Tek çadırda Romen
1:48:41Dijen mi var ya?
1:48:43Çağırdı bütün savaşa katılan üst düzey
1:48:46komutanları. Artuk gel dedi. Artık Bey
1:48:50efendim şey Mengücek gel dedi. Dilmaç
1:48:53gel dedi. Danışment gel dedi.
1:48:56Artık dedi Bizans'ın Anadolu'da gücü
1:48:58kırıldı. Bundan sonra yapılacak fetih
1:49:00hareketlerinde fethedenin malı fethedene
1:49:02aittir.
1:49:04Şöyle bir şey var mı? Fethedenin malı
1:49:06fethedene ait komutana söylüyorsun bunu.
1:49:08E komutan ne yapar o zaman? Ben gideyim
1:49:10bir yerleri alayım ki o topraklar benim
1:49:12olsun be. E 1071 Malazgir Savaşı'ndan
1:49:15sonra Dilmaç Bitlis'e gidip Bitlis alı
1:49:17oranın adı Dilmaçğlu olur.
1:49:20Doğru mu? Mardin Diyarbakır Elazığ
1:49:22Harput bölgesine giden Artuk Bey Artuk
1:49:24oğullarını kurar. Divri Erzincan
1:49:27bölgesine giden Mengücek Bey Mengücek
1:49:30oğullarını kurar. Saltuk Bey Erzurum'a
1:49:32gider Saltukoğullarını kurar. Danışment,
1:49:35Sivas, Tokat, Malatya o civarlara doğru
1:49:37yayılır. E o da neyi kurar?
1:49:39Danışmentoğullarını kurar. O zaman
1:49:41Anadolu'da BSD'ye bağlı ilk Türk
1:49:44beyitleri kurulmuş mu aslında? Evet,
1:49:46kurulmuştur.
1:49:48Anadolu'da Fetheden'in malı Fethedene
1:49:50aittir. Yani kılıç hakkı meselesi
1:49:52yüzünden bakın Anadolu işlerine
1:49:53komutanlarını göndermiştir. Çünkü
1:49:55Bizans'ın Anadolu'da gücü kırıldı
1:49:57biliyor herkes.
1:50:00Bu o kadar önemli bir zafer ki İslam
1:50:01ülkelerinin sultanı unvanını verecek
1:50:03Abbas Halifesi Sultan Alparsan'a
1:50:06ve ilk defa birans imparatoru, bir
1:50:10Müslüman sultanı esir düşecek. Romen
1:50:12dioja
1:50:14bu kadarını.
1:50:16Anadolu'nun kapısı Türklere açılmıştır.
1:50:20O kadar kıymetlidir ki Sultan Abbasan.
1:50:22Bugün bile Türkiye'de en çok konulan
1:50:26erkek isimlerinden bir tanesi
1:50:28Alparslanır.
1:50:30Doğru mu kardeşim?
1:50:33Tabii bunda TRT'deki Alparsan dizisinin
1:50:36de çok etkisi bizim millet biraz daha
1:50:38abartıyor. Kılıçla seyreden, Kalkan'la
1:50:40seyreden, atla seyreden var da olayın
1:50:42mantık açısından, gururlanması açısından
1:50:44önemli bir adamı işliyoruz. Sultan
1:50:46Alvars O zaman bizler de burayı silelim.
1:50:49Benim bir peçetemi alabilir miyim?
1:50:53Fiberoptik
1:50:56>> Asperos pembe gücümü ver bakayım.
1:51:01Şurayı bir silelim. Bu taktiğin genel
1:51:02adı Tura. Doğru mu Nazım? Sahteden geri
1:51:06çekilme, kurt kapanı yapma, hilal yapma.
1:51:09Ama toplamdaki ismi ney? Turan. O zaman
1:51:12bizler de şuraya Malazg Savaşı ile
1:51:14alakalı ne yazalım Nazımcığım? Şu tek
1:51:16olan şeye.
1:51:20>> 1071'de
1:51:22Muş dikkat
1:51:25bir sınavda soru olarak geldi. Malazgirt
1:51:26Meydan Muharebesi hangi sınırlarında
1:51:29yapıldı? Muş. Doğru mu? 1071'de Muç
1:51:33Malazgirt'te yani Rahve Ovasında
1:51:36bu savaş yapıldı.
1:51:39Evet. Söylemeye gerek yok herhalde.
1:51:40Nazım. Evet. Malz Savaşı'nın sonuçlarını
1:51:42lazım. Başla.
1:51:43>> Anadolu
1:51:44>> Anadolu'nun kapısı Türklere açıldı.
1:51:48Türklere açıldı. Devam.
1:51:52>> Anadolu'da ilk Türk İslam devletleri
1:51:55kuruldu.
1:51:56İlk Türk İslam devletleri yani
1:51:59beylikleri kuruldu. Öyle söyleyeyim.
1:52:02Devletleri kurulu. Biraz önce
1:52:03saydıklarım ondan hariç de var. Devam.
1:52:07>> Bizans imparatoru Romen Diojen.
1:52:13Sultan Alparsan'a esir düştü.
1:52:16Evet.
1:52:20>> Şimdi buraya dikkat. Şimdi 1071 doğru mu
1:52:23kardeşim? Bizans baktı ki bu Türklerle
1:52:26baş edilemez. O zaman benim ne yapmam
1:52:28lazım? Avrupa'dan yardım istemem lazım.
1:52:30İşin ilginç tarafı senin Bizans dediğin
1:52:32devlet Ortodoks.
1:52:35Ortodoksların nefret ettikleri Katolik.
1:52:38Katoliklerin nefret ettikleri Ortodoks.
1:52:40Ama çare nereyi bıraktırmıyor? En sona
1:52:43bu düşmana karşı birlikte olmayı çare
1:52:45bıraktırıyor. Bunun üzerine Bizans
1:52:48İmparatorluğu nelerden yardım
1:52:50istemiştir? Katolik dünyasından ve Papa
1:52:52önderliğinde Türk İslam dünyası üzerine
1:52:56bir sefer başlayacak. Bu seferler
1:52:58tarihte iril ufaklı 14 tane olacaktır.
1:53:00Tarihi haç seferleri olarak geçecektir.
1:53:02İlk başlangıçta 1092'dir. Yani Melih
1:53:04Şa'ın ölümüyle başlayacaktır. Aslında
1:53:06bunu demek istiyorum. Yani ne demek
1:53:08istiyorum 1097 bu arada pardon 1097
1:53:10yılında başlayacaktır. O zaman bizleri
1:53:12tek başına atamayan anlayacağını anlayan
1:53:14Bizans Avrupa'dan yardım isteyerek haç
1:53:17seferlerine sebep olmuştur.
1:53:19Haçlı seferlerinin
1:53:23başlamasına neden olmuştur. Doğru mu
1:53:25lazım?
1:53:28Neden olmuş? Devam.
1:53:31>> Türklerin batıya ilerleyişi
1:53:33hızlanmıştır. Doğru. Batıya ilerleyişi
1:53:38hızlanmıştır. Evet.
1:53:43>> Sultan Alparslan'a ne unvanı veriliyor
1:53:46değerli arkadaşlarım? İslam ülkelerinin
1:53:50neyi?
1:53:51Sultanı unvan verilmiştir. Sultan-ı
1:53:54unvan verildi. Peki burada savaşta taraf
1:53:58değiştiren arkadaşlar gelin bakın. Tamam
1:54:01Oğuz Gıpçak yıllarca mücadele ettiniz
1:54:02ama bugün o gün değil diyerek onları da
1:54:05yanına alarak is ama orada ana kitle
1:54:07peçeneklerdir. Unutmayın peçenekler
1:54:09atıyorum 4.000 kişise diğerleri 1000
1:54:11kişidir. O yüzden dikkat edin sınavda
1:54:12sorulara. Hangisi taraf değiştiri?
1:54:14Şimdiye kadar çıkan tüm sınav soruları
1:54:17peçenekler üzerindedir. Evet. Notlar
1:54:18onlar mı kardeşim?
1:54:20>> Evet. Bu savaşa yani
1:54:24Malazgirt'e değerli arkadaşlar yurt
1:54:26açan. Doğru mu? Şimdi yurt açmak farklı
1:54:29bir şey. Yurt tutmak farklı bir şey.
1:54:32Yurt kurtarmak farklı bir şey. Yurdu
1:54:34açtık. Yurt bizim diyebiliyor muyuz
1:54:35hala? Hala içeri giriyoruz daha ileride.
1:54:37Miro Kefelon diye bir savaş olacak
1:54:38Anadolu Selçumet ile Bizans arasına. Bu
1:54:40savaşta o zaman yurt tutan olacak.
1:54:43İleride de Mustafa Kemal Atatürk'ümüzle
1:54:46beraber kahraman milletimizin başlatmış
1:54:48olduğu bu seferler sonucunda da büyük
1:54:50taarruz sonucunda da yurt kurtaran
1:54:52savaşına biz büyük taarruz diyeceğiz. O
1:54:54zaman şu şunu yazalım. Bu savaşa yurt
1:54:57açan Mir Kefelon'a doğru mu kardeşim?
1:55:02Yurt tutan
1:55:06ve büyük taarruza ise
1:55:09büyük taarruza ise nede isim verilmişti
1:55:12kardeşim?
1:55:13Yurt kurtaran
1:55:16yurt kurtaran
1:55:20adı verilmiştir.
1:55:23Evet. Uyarı yapalım lazım.
1:55:29>> Peçenekler, Uzlar hatta kumanlar.
1:55:33Uzlar ve kumanlar
1:55:35taraf değiştirmişlerdir.
1:55:40>> Savaşın
1:55:42kazanılmasında önemli bir rol
1:55:44oynamışlardır.
1:55:46Önemli bir rol
1:55:48oynamışlardır.
1:55:50Onu da söyleyelim.
1:55:52Ama şimdiye kadar devlet neyi alıyor?
1:55:54Sadece buradan peçenekleri aldığını
1:55:56lütfen unutmayalım. Şimdi Alparsa'nın
1:56:00savaş öncesi göndermiş olduğu elçiye
1:56:05Romen Dioje'nin verdiği cevap çok
1:56:07kıymetlidir. Bakın çünkü o Malazgit
1:56:09savaş öncesine döndüğü için sınavda sana
1:56:12o metni verirler. Beyefendi, hanımefendi
1:56:13hangi savaş öncesi diye sorar. Sen zaten
1:56:15Romedoji bildikten sonra onu zaten bir
1:56:17kere savaş var. O da malaz başla Nazım.
1:56:20>> Ne
1:56:21>> ya? Birazını yazalım. Söyle bana.
1:56:26>> Romen diojen. Dur şurayı bir yazayım.
1:56:28lazım. Ben kendim
1:56:30savaş öncesi
1:56:33kendisine gönderilen
1:56:38Selçuklu
1:56:40Selçuklu
1:56:42eee ne derler ona? Elçisine. Doğru mu?
1:56:45Elçisine.
1:56:47Önce
1:56:50İsfahan mı değil mi? Hemedan mı? Bunlar
1:56:54e İran'da iki kent sorusunu sormuş.
1:57:00Sonra da o ünnü laf var ya onun sonunu
1:57:02yazıyoruz. Yani zaten şey hali uzun hali
1:57:05burada. Sonra da söyle kardeşim
1:57:07atlarımızı
1:57:12hemedanda
1:57:14kışlayacak.
1:57:17Kendimiz ise orası güzel ya o yüzden
1:57:19diyor. Kendimiz ise
1:57:23isfahanda
1:57:25hışlayacağız. Ne demek bu? Sizin bütün
1:57:27ülkenizi ele geçireceğiz demek.
1:57:29Kışlayacağız
1:57:31demiştir.
1:57:32Bunun üzerine
1:57:34bunun üzerine Selçuklu elçisi ne
1:57:39demişti?
1:57:42Elçisi. Atlarınız.
1:57:45Hatta onun uzun var. Atlarınız,
1:57:46eşekleriniz, katırlarınız da biz
1:57:48atlarınız diyelim. Atlarınız hemanda
1:57:52kışlayabilir.
1:57:55Ancak
1:57:57sizin
1:57:59nerede kışlayacağınızı
1:58:06Allah bilir.
1:58:09Şunu uydurdum onu söyleim. Allah bilir
1:58:11demiş. Uydu ama değil mi kardeşim?
1:58:13>> Evet. Kışlayacağınızı ben bilemem
1:58:15demiştir. Yani orada kastedilen o. Şimdi
1:58:17gelelim oradaki ü tane şey yazmaya söyle
1:58:20kardeşim benim. Efendim?
1:58:24>> Ne tarafa almıyorum diyorum.
1:58:27>> Niye
1:58:29şöyle mi olsun diyorsun? Neden?
1:58:33Yo. Niye da burra gözüküyor mu kira?
1:58:36Murat gözüküyor mu burada? Oğlum masa
1:58:39gözükmüyorsa masayı çeksem de bir şey
1:58:41olmaz. Tamam. İyi var mı sıkıntı?
1:58:43>> Zuma girecek.
1:58:44>> Ha Zoom'a mı girecek? He tamam o zaman
1:58:45sıkıntı yok. Zaten üste Zoom'a girersin.
1:58:47Şey Murat üst tarafta yazdın var ya
1:58:49kardeşim oraya girersin.
1:58:51Of çok savaştım ya yemin ediyorum.
1:58:54>> Of Romen dijen de yakaladık biliyorum.
1:58:57Olay olmuyor bazı şeyler. Evet başla
1:59:00bakan lazım. Ü tane şey
1:59:03>> şimdi geleceğiz buraya.
1:59:06Büyük Selçuklu
1:59:09devletinin
1:59:11en parlak zamanı Sultan Melikşah
1:59:15dönemidir. Buraya dikkat.
1:59:18Son zamanlarda Evet. Alparslan Melikşah
1:59:20üzerinden gidiyor devlet. Yani ÖSYM
1:59:22özellikle Melikşah dönemi son zamanlarda
1:59:24çokça sorulmaya başladı. Şimdi buras
1:59:26şimdi en yüksek dönem deyip geçiyoruz ya
1:59:28öyle değil. Onun içeriği de var. Senin
1:59:30Sultan Melikşah denen adam Sultan
1:59:32Alparslan'dan sonra başa geçmiş. Devlete
1:59:35en parlak zamanı yaşatmış. Yemen'den
1:59:38Adene, Şam'dan Kudüs'e kadar fethetmiş.
1:59:42İnanılmaz büyük bir coğrafya. Doğru mu
1:59:47kardeşim?
1:59:48Bu soru haritalı şeklinde.
1:59:522024'te soruldu. Tamam mı kardeşim?
1:59:54haritalı şeklinde Büyük Selçuklu
1:59:56Devleti'nin o ünlü büyük her tarafa
1:59:59aldığı harita yani Sultan Melişah dönemi
2:00:01haritasına verdi. Hangisine ulaşılamaz
2:00:03dedi. Halbuki İstanbul kabak gibi
2:00:05gözüküyor. Yani Trakya böksü oraya gitme
2:00:07var mı? Var mı kardeşim? İstanbul ne
2:00:08zaman fed zaten Fatih Feed öyle bir
2:00:10cümle ama harita sorusu geldi. Büyük
2:00:13Selçuklu Devleti'nde en parlak dönemi
2:00:14yaşatan Sultan Melikşahsa mantıken bir
2:00:17devletin en parlak zamanı ilk
2:00:18sorunlarında çıktığı zamandır. Demek ki
2:00:20buralarda bazı sorunlar olacak. Onu
2:00:21anlatacağım ama Selçuklu zamanında
2:00:24özellikle Büyük Selçukda şunu
2:00:26söyleyeyim. Sultan Melikşah fetih
2:00:28hareketleri için hep birilerini
2:00:29göndermiştir. Efendim mesela Atsız diye
2:00:32bir adamı göndermiş. Kudüs'ü
2:00:33fethettirmiş mesela. Sonra Atsızın bazı
2:00:36başarısızlıklarından dolayı Tutuşu
2:00:37göndermiş. Gitmiş tutuş mesela devam
2:00:39ettirmiş. Efendim bu esnallarda Türkiye
2:00:42Selçuklu Devleti biraz palazlanmaya
2:00:43başlamış. Mesela Kutalmışoğlu Süleyman
2:00:45Şah'la yapılan savaşı kazanmış. Kutalmış
2:00:48Süleyman Şah Fıratmağında boğulmuş.
2:00:50ölmüş ama Büyük Selçuklu Devleti bu
2:00:52dönemde dikkat edin Anadolu Selçuklu
2:00:55Devleti ile ne yapmaya başlamış artık?
2:00:57Sürtüşmeye iki amcaoğlu devlet çünk
2:00:59Anadolu Selçuk Devleti şu an işlemediğim
2:01:00için anlamıyorsunuz bayağı bir artık
2:01:02mücadeleye başlamış. İki amcaoğulları
2:01:04artık kavga ediyor yani. Anlatabildim
2:01:06mi? Çünkü Türkiye Selçuklu'un da gözü
2:01:08İran taraflarında bunların da gözü bu
2:01:10tarafta. Bayağı bir sıkıntı var. Ama
2:01:12Sultan Melikşah döneminin bir önemli
2:01:14özelliği var.
2:01:16eee
2:01:17kendisi zehirlenerek öldürülecektir ve
2:01:19bu dönemin en önemli adamı Sultan
2:01:21Alparsan'ın getirmiş olduğu vezir Nizami
2:01:23Mülkle de arası açılacaktır. Bakın bir
2:01:25daha söyleyeyim. Evet onu görevden
2:01:26almayacaktır ama göreve mesela vezir
2:01:29Nizamı Mülk'ün yeğeni mi geldi görev?
2:01:31Onu az edecektir. Mesela devlet
2:01:33kademelerinde Nizamül Mülk'ün etkisini
2:01:34kıracaktı. Biraz da burada eee hatunun
2:01:36da etkisi var. Terken hatun denen bir
2:01:38kadın zaten. Ondan sonra inanılmaz
2:01:40olaylar başlayacak. Onu da söyleyeyim.
2:01:42Melikşah'la Melikşah devleti
2:01:45bıraktığında inanılmazdır arkadaşlar.
2:01:47Hani Osmanlı Devleti haritalarını
2:01:48görüyoruz ya aynı bırakmışlar. Elinde
2:01:50haritaları tarih olan. Aç bakalım
2:01:52Birçetin haritasına bir bak bakalım.
2:01:54Senin bugün Kudüs denilen yeri
2:01:56fethetmiştir ya. Hani biz böyle Kudüs
2:01:58deyip geçiyoruz ya. Orayı fetheden adam
2:02:00Melikşah'tır. Gönderdiği atsız
2:02:02fethetmiştir.
2:02:04Sonuç
2:02:06en parlak dönem her zaman nedir
2:02:09değerler? ilk sorunlarına çıktı yer.
2:02:10Hatta size çok ilginç bir şey vereyim.
2:02:12Bu dönemde Abbas halifesi gene bir
2:02:14sorunlar yaşayacak. Bu sefer de Sultan
2:02:15Melikçe olaya dahil olacak. Yine ona da
2:02:17doğunun ve batının hükümdarı unvanı
2:02:19verecek. O zaman Selçuklu Devleti'nde
2:02:22iki hükümdara doğunun ve batının
2:02:24hükümdarı unvan demiş. İlki Tuğrul
2:02:26sonrası Melikşah. Bu arada Melişah
2:02:28döneminde bir adam kendisi Mısır'daki
2:02:32İsmaili tarikatının dailerinden yani
2:02:35davetçilerinden veya onu yayma
2:02:37eğiliminde olan insanlara verilen isim
2:02:39Dai. Bu işleri yapıp da kendini
2:02:41öldürenlere ise Fedai adı verilir. Bu
2:02:45dailerden en önemlilerinden bir
2:02:46tanesinin adı Hasan Sabbah'tır. Değerli
2:02:50arkadaşlarım bu adam özellikle İran'ın
2:02:53içinde bir kare adası bir dağ Elbur
2:02:55eteklerinde Alamut adında bir yeri
2:02:58kendine mesken edinecek arkadaşlar.
2:03:01Birçok inanılmaz filmlere konu olan,
2:03:03birçok eee romana konu olan ki Vladimir
2:03:06Bartolt'un birçok eseri var. Alamutç
2:03:09Alamut kitabını bir okuyun ya kesinlikle
2:03:11okunması gereken kitaplardan bir
2:03:12tanesidir. Alamut eee Bartold herhalde
2:03:15yazı şeyi değil mi? Bir bakar mısın
2:03:16Alamut'un yazarı kimdi? Belki
2:03:18karıştırabilirim. Alamut mesela okuyun
2:03:21kardeşim. İnanılmaz bir adamın
2:03:22faaliyetlerini inceliyorsunuz. Şimdi
2:03:24buradaki temel mantığı anlamayanlar için
2:03:26söyleyeyim. Şimdi hocam bir adam ne
2:03:29yapmış olabilir de acaba hem Selçuklu
2:03:33sünni yapıda olduğu için onların devlet
2:03:34adamlarını öldürme hem de insanları
2:03:37kendi mezhebine doğru çekme. Arkadaşlar
2:03:40senin Hasan Sabbat dediğin adam o Alamut
2:03:42Kalesinden Kartal yuvası diye
2:03:43adlandırılan yerde yaşıyor. Zaten onu
2:03:46çok gören insan yok ama onu görmekten
2:03:49ziyade onu görmeden seven onu görmeden
2:03:52değerli arkadaşlarım uğrunda ölenler
2:03:54yetiştirmiş. Selçuklu'nun Sünni yapısına
2:03:57karşı çıkan Şii ve Şii'nin eğilimli olan
2:03:59mezhepleri Selçuklu'nun özellikle önemli
2:04:02devlet adamlarını
2:04:04suikastlerle öldürmüştür. Bu öldüren
2:04:06insanlara feda edin. Niye feda edin
2:04:07diyor? Kendini de feda ediyordu o
2:04:09yüzden. Aa hocam niye kendini feda
2:04:11ediyor ki bu adamlar? Bir insan suikast
2:04:13öldürebilir. Günümüzde de birçok suikast
2:04:15var. Suikastçi öldürüyor, kaçıyor.
2:04:17Bunlar kaçmıyor. Bir sebebi var. Çünkü
2:04:19inanç onları kaçmamaya doğru eğitmiş.
2:04:22Bir fedayı şunu düşünüyor. Şunu
2:04:25düşünüyor.
2:04:27Bana bir görev verildi Hasan Sabbah
2:04:29tarafından. Neymiş görev? Vezir Nizami
2:04:31Mülkü'ü öldüreceğim. E vezir Nizami
2:04:33Mülkü'ü öldürmek kolay mı? Herif sarayda
2:04:34yaşıyor ve sarayda odası var. Önce yavaş
2:04:37yavaş yavaş yavaş sarayın içine bu
2:04:40adamları Bu adamlar en uygun
2:04:44anı bulana kadar sabrediyorlar.
2:04:48Ya senin vezir Nizami mülk adama odacısı
2:04:51yok mu?
2:04:5223 yıl bekliyoruz. La böyle bir şey
2:04:54olabilir mi ya? 23 yıl bekliyorsun.
2:04:58Nasip ya. Abdest almaya giderken Nizami
2:05:02mülkü hançerle öldürüyorsun. Zehirli
2:05:03hançerle hançer taşırlardı. Onların
2:05:06silahları o. Eee öldürdün hocam.
2:05:09Kaçmıyorlardı. Niye kaçmıyor biliyor
2:05:11musun? Böyle yapıyorlar.
2:05:13Öldürün beni de cennete gideyim. Çünkü
2:05:15adamın kaçma gibi niyeti yok. Çünkü
2:05:17sapbah taraftarları onu şöyle kandırmış.
2:05:20Bir
2:05:22siz şu Kur'an-ı Kerim'deki elif ram işte
2:05:29lamra ya da elif mim ra siz bunların
2:05:32anlamlarını biliyoruz mu ya? Ona ne
2:05:33deniyordu? Hurufu mukata mı deniyordu?
2:05:35Bir bakar mısın? Bir tam ismi de aklıma
2:05:36gelmedi. Sen bunların anlamını biliyor
2:05:38musun diyordu. Yeni geçmiş Müslüman
2:05:40olmuş Oğuzlara.
2:05:42Bak bizim başımızdaki Hasan Sappa
2:05:45bunların hepsinin anlamını biliyor. Gel
2:05:47seni bir kaleye götürelim de bir
2:05:48konuşalım. Kalede ne gösteriler var?
2:05:50Daha kaleye girer girmez kendini aşağı
2:05:52kaleden atanlar mı? Kendi yolunda o
2:05:54tarafa doğru çıkarken sen ne şanslı
2:05:56adamsın da Hasan Sabba'ın yardımcısıyla
2:05:58veya onunla görüşeceksin diyenler mi?
2:06:00Orada Afyon içirip ki bu şeyin diğer adı
2:06:02biliyorsun Haşaşilik. Afyon'u içirip de
2:06:05bu Alamut Kalesinin hemen arkasındaki
2:06:08yapay cennete götürülüp yapay cennette
2:06:12uyandırılıp oradaki hurilerden tutup da
2:06:14bal akan ırmaklardan tutup da şarap akan
2:06:16ırmakları tutup da sen cennettesin
2:06:19denilmiştir. Lan şimdi Nazım kendini
2:06:21biliyor lan. Daha Nazım yeni Müslüman
2:06:23oldu. Ne ara ya dedi ben dedim orç yok
2:06:25namaz yok hac yok. Kurban olum. Benden
2:06:27nasıl cennete geldim ya? Diyorlar sen ne
2:06:29yapıyorsun diyorlar ya. Sen ne yaptığını
2:06:32biliyor musun? Sen gittin vezir Nizamil
2:06:35Mülkü'ü öldürdün. Allah da seni
2:06:37cennetine koydu diyor. Hop. Orada da
2:06:39cennette tekrar Afyonu için ön tarafa
2:06:41getir. O kalenin ön tarafına. Kalenin ön
2:06:44tarafında tekrar ayıldır. Adam ne gördüm
2:06:46zannediyor? Rüya. E bu rüyada da ne
2:06:48yapacaklar? E sappah enin büyük rüya
2:06:50yorumcusu.
2:06:52Öf öf. Diyorlar ki sana Allah tarafından
2:06:55görev verilmiş. Görev bir de kendilerini
2:06:57yırtıyorlar böyle. O görevi bana
2:06:59verecekti. Allah sana vermiş.
2:07:02Adamlar adamı gazlıyorlar ya. Başka bir
2:07:04şey de. E bu çocuk ne yapar o zaman?
2:07:06Kendini cennette gören bir adam sizce
2:07:09bunun mükafatı olarak Nizam Mülkü
2:07:11öldüreceğinde cennete gideceğini
2:07:12düşünmez mi? O yüzden Ançeri saplıyor da
2:07:15gelin beni öldürün diyor.
2:07:18Niye
2:07:20öldürün ki cennete gideyim? Ben zaten
2:07:22görevimi yapmıyorum. Kaç tane Selçuklu
2:07:26hükümdarı, kaç tanesi hep bu tehditlerle
2:07:29yaşamıştır?
2:07:31Hep bu tehditlerle.
2:07:34Melikşah bir battini tarafından
2:07:35öldürülmüştür, şehit edilmiştir.
2:07:38Alparsan bana göre bir battini
2:07:40tarafından şehit edilmiştir.
2:07:43Zaten Melikşan ölmesiyle beraber devlet
2:07:461092'den 1118'e kadar dör tane hükümdar
2:07:49birbirine girecekler. Önce Mahmut, sonra
2:07:53Muhammed Tapar değil mi? Muhammed
2:07:55Tapar'dan da önce var. Berk Yaruk sonra
2:07:57Tapar en son Sencer. Dör tanesi taht
2:08:00mücadeleline girecekler. Aynı fetret
2:08:02devri gibi. Onlarda da dör tane adam
2:08:04var. Mahmut, Berk, Yaruk, Tapar, Sencer.
2:08:08En son Sencer'ye gelecek ya. Sultan
2:08:10Sencer bir gün dedi ki toplantı yapıyor
2:08:13divanında. Divanın saltanatları.
2:08:16Bu diyor artık diyor sünni inanç git
2:08:19gide zayıflayıp Oğuzlar battini oluyor.
2:08:22Her battini olan da normal bir battini
2:08:24olmuyor. Gidiyor suikastçı oluyor. O
2:08:26yüzden sünnilik yapısı yani o yapı ve
2:08:29devlet yapısı inanılmaz derecede
2:08:31sıkıntılı durumda. Bunun üzerine ne
2:08:34yapıyor? Diyor ki şey Sencer, ben diyor
2:08:37bu bu adamların üzerine sefer yapacağım
2:08:38diyor. Bak sefer yapacağım.
2:08:41Sabah bir kalkıyor, sabah namaza
2:08:43kalkıyor ya sence yastığının dibinde
2:08:46hançer var.
2:08:50Bir daha söylüyorum. Yastığının dibinde
2:08:53hançer var, not var. İsteseydik senin o
2:08:57yumuşak göğsünden de bu bıçağı sokardık.
2:09:01Ne demek istiyor? Hançer kimin sembolü?
2:09:03Hançer bainilerin sembolü. Sefer iptal
2:09:06ediyor. Çünkü içeride köstebek var. Kim
2:09:09gelip de Sultan Sencer'in oraya
2:09:10yastığının dibine ançer saplayabilir? Ya
2:09:13olaya bakar mısın? Sultan Sencer
2:09:15seferden vazgeçmiştir.
2:09:18O kadar güçlüdür batinilik
2:09:21güçlenmiştir.
2:09:24Ama işte derler ya dinsiz hakkında
2:09:26imansız gelir falan diye bir laf vardı
2:09:28ya. Bunun ileride ileriki yıllarda bir
2:09:30tane adam gelecek hüham diye o kaleyi
2:09:33yıkacak. Batiniliğe tamamen son verecek.
2:09:36Ama battinilik Selçuklu devlet
2:09:39adamlarını suikastle öldürmesi için
2:09:41öldürme öldürdüğünden dolayı inanılmaz
2:09:44derecede devletin aklını yitirmesine
2:09:46sebep olacak. Melikşah gitmiş, vezir
2:09:48Nizami gitmiş. Dör tane de kardeş
2:09:50arasında tat kavgası. En son ne oldu onu
2:09:52da anlatayım.
2:09:55Selçuklu'nun içindeki Oğuzlar eee
2:09:58biliyorsunuz ki devlete vergi veriyor.
2:10:00Bunlardan Müslüman olanı var olmayanı
2:10:01var. Devlete 24.000 1000 koyun vergi
2:10:05veriyor. Bak 24.000 koyun. Ne kadar
2:10:07hayvancılığın geliştiğini senede senede
2:10:09bir sene. Neyse bir bir tane büyük
2:10:11Selçetin tahsildarı gidiyor gene
2:10:13Oğuzlardan vergi alacak. Bir anda kavga
2:10:15çıkıyor. Oğuzlar da bunu saplayıp
2:10:18öldürüyor. Demek ki daha fazlasını
2:10:19istedi. Öldürüyorlar. Tahsildarı
2:10:21öldürüyorlar. Vay diyor Sultan Sencer
2:10:22siz benim tahsilımı öldürünüz. Devletin
2:10:25asıl kurucu olan Oğuzlar ki Kınık
2:10:27Boyundan oradan Kınık Boyunun üzerine
2:10:29gönderiyor. E bu sefer de değerli
2:10:31arkadaşlar o 10.000 000 kişilik orduyu
2:10:33Oğuzlar yeniyor. Bunun üzerine değerli
2:10:36arkadaşlar Sultan Sencer'in bunları
2:10:37gönderdiğini öğrenen Oğuzlar Sultan
2:10:39Sencer'e bir pusu kuruyor ve bu pusunun
2:10:41sonucunda Sultan Sencer yakalandı.
2:10:44Böylelikle 1157 tarihinde Büyük Selçuklu
2:10:48devleti tarihe karış hataylikleri
2:10:51kalıyor. Ondan ayrılan birçok devlet
2:10:53var. Irak Selçukluları var mesela değil
2:10:56mi başkan? Yani Türkiye Selçukluları
2:10:58var, Kirman Selçukluları var. Bunlar var
2:11:01ama o dediğimiz asıl büyük Selçuk
2:11:03dediğimiz Horansan Selçukları yıkılıyor.
2:11:05Bunu da size söylemiş olalım. Evet
2:11:07yazalım kardeşim.
2:11:10>> Dönemin ünlü veziri
2:11:15Nizamül
2:11:17Mülktür.
2:11:19Zaten nereden beri vardır kardeşim?
2:11:23Sultan Abbas'dandır. Evet.
2:11:27>> Bu dönemde bakın nereler alınıyor.
2:11:28Gürcistan. Doğru mu kardeşim? Başka
2:11:32Kudüs, Şam
2:11:35yani Suriye,
2:11:37>> Yemen, Aden. Doğru mu?
2:11:40Fethedilmiştir. İnanılmaz bir fetih. Ya
2:11:43zaten bu kadar önemli olduğunu nerede
2:11:45anlıyoruz? Haritalı soru gelmesinden
2:11:47anlıyoruz. Peki niye yıkıldı bu Büyük
2:11:49Selçuk? Biraz önce anlattım. Melik
2:11:51Şah'ın öldürülmesine ve şehit
2:11:52edilmesinden sonraki dört tane kardeş
2:11:54arasındaki tat kavgaları. 2. Oğuzların
2:11:56bakın hem devlete küsmeleri hem de
2:11:58devlet başkanına esir almaları. 3.
2:12:00Abbasiler sana hep unvan unvan veriyor
2:12:01değil mi? Ne kadar güzel. Tamam da
2:12:03Tuğrul Bey'den bu yana Abbasileri
2:12:05koruyucusu Türk milleti. E artık şeye
2:12:08bile karışıyorsun. Halife şu olsun,
2:12:09küçük Abdurrahman olsun sen olma. E
2:12:11adama karıştıran adam da ne yapar? Kendi
2:12:13eletini sen zayıf tekrar kurmak ister.
2:12:15Bakın atabeylikler var. Ataye neye
2:12:17denir? Hükümdarların küçük yaşta
2:12:19çocuklarının yanlarına gönderilen devlet
2:12:21tecrübesi kazanması gönderilen devlet
2:12:23adamlarına denir. İlk Atabey de vezir
2:12:27Nizamültür. O kadar önemlidir. Vezir
2:12:30Nizami Mülk'ün yetiştirdiği iki adamı
2:12:31görüyoruz. Biri Alparsan, biri Melikşah.
2:12:33İnanılmaz adamlar. Ama bu Atabelikler de
2:12:35zamanla devlet otoritesi ve merkezi
2:12:38otorite zayıflanınca kendi beyliklerini
2:12:40bazıları da kendi devletlerini
2:12:41kuracaklar. Bu da mesela çok önemlidir.
2:12:43Ama asıl önemlilerinden bir tanesine
2:12:45gelelim.
2:12:47Bir gün Karahanlılarla bak hiç alakası
2:12:50yok bizle. Bilmeyen arkadaşlar hiç
2:12:52anlıyor. Karahanlılarla karluklar
2:12:54birbirine giriyor. Halbuki biliyorsunuz
2:12:55Karluk boyu Karahanların kurucusudur.
2:12:56Yani Karahanlılarla karluklar birbirine
2:12:59girince Karahanlılar kendisini de
2:13:01zamanda itaatı altına aldığımızdan
2:13:02dolayı Sultan Sencer'den yardım istiyor.
2:13:05Bunun üzerine Karluklar da vay sen bizim
2:13:07üzerimize Oğuzları salıyorsun diye onlar
2:13:09da Moğolasılı Kara Hıtaylardan yardım
2:13:11istiyor. Olaya bak. Bizimle hiç alakası
2:13:13var mı? Bela gelecek ya ta nereden
2:13:16geliyor? Şimden geliyor. Bak bir daha
2:13:18söyleyeyim. Karahanlıların içindeki
2:13:20karluk boyuyla Karahanlı hükümdarı
2:13:22anlaşamıyor. Karahanlıları itaat altına
2:13:24alındığından dolayı Selçuklular
2:13:26tarafından Karahanlı hükümdarı Selçuklan
2:13:28yardım istiyor. Karluklar da
2:13:29Karahitaylardan. Kim savaşıyor biliyor
2:13:31musun? Karah itaylarla Selçuklular.
2:13:33Sonuç karitaylar 1121'de 1141'de özür
2:13:36dilerim Katvan Savaşı'nda Selçukluları
2:13:39mağlup ediyordu zaten. Ondan sonra
2:13:41Selçuklu'nun askeri gücü sıfırlanıyor
2:13:43neredeyse. Bu da yine büyük Selçuketin
2:13:46yıkılmasının en önemli nedenlerinden
2:13:48biridir. Hadi bir yazalım kardeşim.
2:13:53>> Batinilik
2:13:55hareketi sonucunda Evet.
2:13:59Devlet adamlarının
2:14:02suikaste uğraması. Güzel. Devam.
2:14:06>> Abbasilerin
2:14:09Selçuklu aleyhine değil mi kardeşim?
2:14:13Gizli faaliyetlerde bulunması.
2:14:16Gizli faaliyetlerde bulunması. Evet.
2:14:19Devlet küs
2:14:20>> Oğuzların devlete küsmesi
2:14:27ve isyan etmesi. O tahsillar meselesi.
2:14:29İsyan etmesi. Kimi esir alıyorlardı? Bir
2:14:31kere daha söylüyorum. Gelebilir her
2:14:33zaman unutma. Sultan Senceri esir
2:14:35alıyorlar. Devam.
2:14:37>> Melikler arasındaki
2:14:41taht kavgaları. Doğru mu? Özellikle
2:14:42Sultan Melikşah'tan sonraki. Ben o
2:14:45adamların isimlerini de bir yazayım.
2:14:47Mahmut. Doğru mu kardeşim? Berk Yaruk
2:14:50eee
2:14:52ne Tapardı? Muhammed Tapar ve Sultan
2:14:56Sencer. Dördü en sonu zaten Sultan
2:14:58Sencer. Devam.
2:14:59>> Melik veylerin bağımsız.
2:15:01>> Melik ve Atabeylerin
2:15:05bağımsızlık çalışmaları,
2:15:07bağımsız olma istekleri ya da Evet.
2:15:121141'de
2:15:14Kara Hıtaylar, bunlar Moğol asılı bir
2:15:17kabile ile yapılan Katvan Savaşı'nın
2:15:22kaybedilmesi. Kat savaşıın kaybedilmesi
2:15:26var mı?
2:15:28>> Sultan Sencer'in
2:15:31vefatı bu devletin yıkılmasında etkili.
2:15:35Not Nazım ne yazalım?
2:15:38>> Evet. Şimdi ben bir adamdan bahsedeyim.
2:15:41Şimdi biliyorsun Urfa o zamanlar için
2:15:43hem Hristiyanlar için de çok kutsal bir
2:15:45yer. Daha sonra Müslümanlar için de
2:15:46olacak.
2:15:48Burada bir adam var. Mateos. Bu adam
2:15:50Mateos Vekai'ini yazmıştır. Mateos
2:15:52Vekanesi çok önemli bir kaynaktır. Çünkü
2:15:54dönemin Sultan Alpaslan'la Melikşah
2:15:56dönemini anlatar. Alpaslanı hiç sevmez.
2:15:58Hatta öyle yardırır Alpaslan'a. Böyle
2:16:01yaptı bize şöyle yaptı. Çünkü Malacutt'ı
2:16:03kazandı ya. Ama ısrarla Melikşah'ı çok
2:16:05över. Melik Şah'ın adalette olduğundan,
2:16:07hükmettiğinden, Melik Şah'in acayip
2:16:09derecede mesela Antakya'ya kadar
2:16:10gittiğini falan yazar ya. O kadar böyle
2:16:12incelemiş, irdelemiş. Melikşe hakkında
2:16:14çok övücü sözler söyler. Ama genel
2:16:17manada Urfalı Mateus'tan özellikle
2:16:19Selçukluların yani Oğuzların bölgeye
2:16:22yapmış oldukları keşif hareketlerinden
2:16:24başlayarak Alparsan ve Melihşah
2:16:26dönemlerini anlatan bizim için o dönemin
2:16:29önemli kaynaklarından biridir. Urfalı
2:16:32Mateos ve kaynamede hangi devleti
2:16:35anlatıyormuş? Büyük Selçuklu. Onu da
2:16:37yazalım. Urfalı Mateos,
2:16:41Sultan, Alparslan ve Melikşah
2:16:45dönemlerini anlatmıştır. Melikşah
2:16:47dönemleri hakkında
2:16:50>> bilgiler vermiştir.
2:16:52Tabii ki bir kere daha söyleyelim.
2:16:55Bu Horasan Selçuklularından hariç fark
2:16:58ettiyseniz bazı devletler ve bazı
2:17:00atabelikler kuruluyor. Onların da
2:17:01isimsel olarak bilmenizde yarar var.
2:17:04Söyle bakalım kardeşim. Irak
2:17:06Selçukluları. Doğru mu? Irak'ta demek ki
2:17:10parçalanınca bu kuruluyor. Devam. Kirman
2:17:13Selçukluları İran bölgesinde. Doğru mu
2:17:15kardeşim? Devam.
2:17:18Suriye Selçukluları. Evet.
2:17:22Türkiye Selçukluları. Bizim için
2:17:23ilgilendiren taraf hangisi olacak? Bunu
2:17:25işleyeceğiz. Atablikler var. Söyle
2:17:27bakalım.
2:17:29>> Şam atabeyliği.
2:17:31Diğer adı neymiş bunun? Börüler. Evet.
2:17:37>> Musul ve Halep Atabeyliği. Bunun adı
2:17:42neymiş?
2:17:44Zengiler. Evet.
2:17:47>> Azerbaycan Atabeyli. İldizler mi?
2:17:51Atabeyli. İl Denizliler. Bir tane daha
2:17:54olması lazım.
2:17:55>> Salgurlar mı? Fars Atabeyli.
2:17:59Salgurlar. Arkadaşlar biz bu devletleri
2:18:01de işlemeye kalksak var ya ilk Müslüman
2:18:03Türk devleti bitmez. Vallahi daha
2:18:05istemediğimiz 2iü tane var. Yemin
2:18:06ediyorum bak Sacoğullarını işlemiyoruz.
2:18:08Samanoğullarını işlemiyoruz. Bunlar da
2:18:10var. Ha Tahiriler var. On Allah'tan
2:18:13bizim şimdi diyoruz ya hocam bu kadar da
2:18:15biz bu biz Türk tarihi falan incelemeye
2:18:17kalksak var ya anlatmaya ÖSYM dese ki
2:18:20Tahirler de dahil. Efendim o da dahil bu
2:18:22da dahil Sacoğulları dahil Samanoğulları
2:18:24dahil vallahi işin içinden çıkamaz.
2:18:27Bakın üç tane de eliştim sadece Gazneli,
2:18:29Karahanlı, Gazneli, Selçuklu. Bana göre
2:18:32soru burada. Bu tahtada soru var. Ne
2:18:34yapacağız? Tabii ki önce işaretlememizi
2:18:37yapacağız. Hadi bakalım başlıyoruz.
2:18:41Gelelim bir başlayalım bakalım.
2:18:44Hazır mıyız? Nazım Murat
2:18:46YouTube'dakiler.
2:18:48Evet çektik güzelce. Hep beraber
2:18:50başlıyoruz. Bu arada bir peşte alabilir
2:18:51miyim? Hiç peşte falan vermiyorsunuz lan
2:18:53Murat'la.
2:18:55>> Hangisi kardeşim? Bu peçete değil ki
2:18:57artık. Bu bir ıslak mendil oldu. Evet
2:19:00peçete alayım.
2:19:03Ana vallahi bu Ankara neymiş böyle ya?
2:19:07Gerçekten alet
2:19:09>> istediğin kadaret sıcak yani.
2:19:12Of şu tere bak ya. Alnımdan çıkan ya.
2:19:15Lazım
2:19:19bizim öğrencilerin de orada çıkıyordur
2:19:21emin ol. Gerçekten öyle. Evet
2:19:23başlıyoruz. Bir Talas Savaşı özelliği
2:19:25ne? Hangi Türk boyunun yardımıyla? Karl
2:19:29yardımıyla. Özellikle Talas Savaşı'nın
2:19:31sonuçları bilinmek zorunda. Doğru mu
2:19:33Nazım? Geldim geldim geldim geldim.
2:19:36Özellikle bir Talas kelimesiyle Talas
2:19:38Savaşı ile alakalı bir şey soracaklarsa
2:19:40özellikle yıllar sonra bu savaşın
2:19:42önemiyile alakalı Türkistan, Çinlileşme,
2:19:45Karluk veya Batı Türkistan kelimeleri
2:19:47geçiyorsa anlayın ki bu Talas Savaşı ile
2:19:50ilgili. Kağıt ilk defa hangi kentte
2:19:52üretiliyor? İslam dünyasında.
2:19:54Semerkant'a dikkat. Semerkant'ın daha
2:19:56evvelden çıkan sorusu. Şehirlerin şahı
2:19:58ışıldayan inci kaşkar. Buhara'ya ise ne
2:20:01isim veriliyordu? İslam'ın Roması. Burra
2:20:04bir kere açıldı. Buradan soru gelebilir.
2:20:05Dikkat. Geldik buraya değerli
2:20:07arkadaşlarım. Bur tamam. Karahanlılar.
2:20:11Şimdi bir Orta Asya'da kurulmuş ilk
2:20:14Müslüman Türk devleti
2:20:16karanlar. Lütfen dikkat. Kurucusu Satuk
2:20:18Buğra Han değil. Bak eşleştirme
2:20:21sorularında kurusu Bilge Küladan.
2:20:25Peki Türkçeyi resmi dil olarak
2:20:26kullanmaları tamamıyla beraber
2:20:28Türklerden oluşmaları ulusçuluğa verilen
2:20:32önemi gösterir. Han, Hakan gibi
2:20:35unvanları kullanması da eski Türk
2:20:37geleneklerinin devam ettiğini gösterir.
2:20:39Örnek ikili teşkilat gibi. Devam edelim.
2:20:42Müslüman olan kim? Satukran. Peki
2:20:45Semerkant'ta ilk medrese açıldı mı? Bu
2:20:47medreseye ilk burslu öğrencilik sistemi
2:20:49başlatıldı mı? İlk defa gulam sistemi
2:20:52nerede görülür? Karanlar. Ribat ney?
2:20:54Ribat. Ribat. Ribat. Dikkat ribata
2:20:58bak. Ribat.
2:21:00Kervansaray'dan farkları var. Sen sadece
2:21:02kervansaray diyemezsin buraya. Bur kale
2:21:04ya. Secbat gördün mü kardeşim? Kale.
2:21:06Kale. Bildiğin kale. Ankara Kalesi gibi.
2:21:08Afyon Karahisar Kalesi gibi bir kale.
2:21:11Ama bunun içinde ticaret var. İslami
2:21:12yayma merkezi var. Tüccarlar gelip
2:21:14konaklayabilir. Gazilerin sığınak
2:21:15merkezi savaştan kaçıp oraya gelebilir
2:21:17gibi birçok işlevi vardır. Dikkat. Peki
2:21:20geldim buraya. Gazneler diğer adı ne?
2:21:23Bir sınavda geldi sadece Yeminilerdir.
2:21:25Dikkat. Burada kurulduğu yerin adını
2:21:28aldığını lütfen bilelim. Bazı kentler,
2:21:30bazı devletler kurulduğu yerin adını
2:21:32almıştır. Şimdi sana sorun lazım.
2:21:35Karamanoğulları
2:21:37kurucusunun adını mı almıştır? Kurulduğu
2:21:40yerin adını.
2:21:43Bu soruyu size soruyorum. Bütün
2:21:45YouTube'dakiler Karamanoğulları
2:21:48kurulduğu yerin adı mıdır, kurucusunun
2:21:50adımıdır.
2:21:51Hadi bakalım.
2:21:53>> Bilmiyor.
2:21:55Evet. Dikkat. Sultan unvanını sizler de
2:21:58biliyorsunuz ki ilk kullanan hükümdar
2:22:01sizler de biliyorsunuz ki Gazneli
2:22:04Mahmut'tur. Şuradaki bilgi sadece onu mu
2:22:06kullandı? Özellikle hangi seferi çok
2:22:08önemliydi?
2:22:09Hayır hayır. Sumnat seferi çok
2:22:12önemliydi. Ondan sonra aldığı unvanın
2:22:14adı nedir? Put kırıcı unvanını aldı.
2:22:17Hindistan'a 17 sefer yapmasının
2:22:19nedenlerini biliyorsunuz. Yeraltı,
2:22:20yerüstü, zenginlik, bölücü mezheplere
2:22:22karşı İslam dünyasının liderini. Bugün
2:22:25Pakistan, Bangladeş gibi devletler varsa
2:22:27kimin sayesinde? Gazeli Mahmut'un
2:22:30sayesinde. İlk dört seferine kim de
2:22:32katılıyor? Bir Tahkim Malül Hint bir
2:22:35kitap yazıyor. 4'ten sonra ölme
2:22:37tehlikesi artınca sarayımın en değerli
2:22:39hazinesi diyen Gaznel Mahmut onu
2:22:40sarayına çekiyor. Dikkat Shiva'daki
2:22:42putları yıktıktan sonrası çok önemlidir.
2:22:45Üç tane savaş yapıyor Oğuzlarla. En son
2:22:48Oğuzlarla yapılan Danakanlı Savaşı'ndan
2:22:50sonra Gazneler eski hükmünü yitiriyor.
2:22:53Bir başka Türk devleti kuruluyor. Dikkat
2:22:55o zaman size 1040 yılındaki hangi
2:22:57savaşın sonunda bir devlet yıkılma
2:22:59sürecine girerken yeni bir devlet
2:23:00İran'da kurulmuştur? Cevap Dandanakan.
2:23:03Doğru mu kardeşim? Büyük Selçuk
2:23:05Devleti'nin başındaki adam kim? Dukak
2:23:08geldi. Nerede Müslüman oldu? Cent'te.
2:23:11Daha sonra Selçuk Bey başa geçti. Doğru
2:23:12mu kardeşim? Selçuk'tan sonra
2:23:16Arslan Bey başa geçti. Arslan Yavguy'yu
2:23:18aldı. Gazeli Mahmut'u hapsetti. Sonra
2:23:20Mikail geçti. Mikail öldü. Oğulları
2:23:23Tuğrul ve Çağrı Bey geçti mesela. E
2:23:26bunlara baktığınız zaman değerli
2:23:27arkadaşlarım hatta ders notunda da
2:23:29yanlış yazmış ha. Dukak'ın oğlu değil ki
2:23:31şey. E ne derler? Mikail'in oğludur.
2:23:34Babasıdır yani. Onu demek istiyorum.
2:23:35Dukak'ın oğulları ayrı. Onları söyledim.
2:23:38Evet. Düzeltelim onu. Şimdi gelelim bir
2:23:41başka olaya. Tuğrul ve Çağrı beylerin
2:23:43kurduğu yer olan İran coğrafyasından
2:23:45dolayı resmi dillerin Farsça olduğunu
2:23:47biliyoruz. Bakın dikkat edelim. Kurulan
2:23:49yer yani şurası
2:23:51İran topraklarındaki BSD değil mi? O
2:23:55zaman bu devlet hangi devletlere karşı
2:23:57mücadele edecek ilginç şekilde yani iki
2:24:00Türk devletine karşı mı? Zamanla da
2:24:02hangi devleti kendi itaatini altına
2:24:04alacak? Karaanıları alacak. Bunu da size
2:24:06söyleyeyim. BSD'nin ama yayılma alanı ne
2:24:09taraf olacak? Her zaman Anadolu olacak.
2:24:12Bunun içinde hangi adam Tuğrul'un abisi?
2:24:15Çağrı Bey Anadolu'ya 15-21 yılları
2:24:17arasında ne yapmıştı? Keşif hareketleri
2:24:20yaptı. Geldik buraya. Bunu yapan adam
2:24:22kim?
2:24:23Çağrı beydir. Döndük. Bizans'ta yapılan
2:24:26ve Liparit denilen bir adamın esir
2:24:29alındığı savaş hangisi? Peki 1055 Bağdat
2:24:32seferini yapan Tuğrul Bey'e halife
2:24:34tarafından hangi unvan verildi?
2:24:37Uğunun ve batının. İndik. Sultan
2:24:40Alparslan Ebul Feth unvanına nereyi
2:24:42alarak? Bin kilise anlamına gelen Ani'yi
2:24:45alarak yaptı. Fetihlerin babası. Hepimiz
2:24:48biliyoruz ki Malazgirt savaşı
2:24:50öncesindeki bu not çok kıymetlidir.
2:24:54Hemedan İsfan olayı artı Malazgirt
2:24:56Savaşı'nın sonuçları başlı başına
2:24:58sorudur. Yani bu aşağıdakilerden
2:25:00hangisi? Mal meydan sonuçlarından biri
2:25:02deydi. Ne yazacak oraya? Miri Kefeno'nun
2:25:04sonucuna yazak. Miri Keöfen'nun sonucu
2:25:05ne? Anadolu'yu yurt edinme. Yurt edindik
2:25:09mi biz daha kapısını yeni açtık.
2:25:11Anlaşıldı mı? Lütfen dikkat.
2:25:13Malazgirt'tle daha kapıyı yeni açtık.
2:25:15Biz Miri Keferon'la Anadolu'yu yurt
2:25:17tutacağız. Anlaşıldı mı? Güzel. Miro
2:25:19Keferon'un diğer adı ne? Yurt tutan.
2:25:22Malazgirt'in yurt açan. Büyük taarruzun
2:25:25yurt kurtaran. Özellikle hangisini,
2:25:28hangi boyu soruyorlar? Seçeneklerin
2:25:30taraf değiştirmesini
2:25:32soruyorlar. Geldim buraya.
2:25:36Gönderdi
2:25:39şeyi. Atsızı. Atsız Kudüs Şam'ı aldı.
2:25:43Sonra bir takım başarısından dolayı
2:25:45tutuşu gönderdi. Tutuş gitti Atsızı
2:25:47öldürdü. Yani Selçuklu devleti her işini
2:25:50büyüme Melikşah yapmıyor. Adamları var
2:25:53gönderiyor ve büyük bir harita ortaya
2:25:55çıkarıyor. Yemen, Aden, Kudüs, Şam,
2:25:59Halep bunların hepsini almıştır. Ya kim
2:26:01aldı bunları kardeşim? En parlak dönemi
2:26:03yaşatan Sultan Melikşah aldı. Ama en
2:26:05parlak dönem ilk sorunlar. Kim var
2:26:07burada? Hasan Sabbah. Dünyanın ilk
2:26:11terörizm faaliyeti masum insanları kendi
2:26:15inancı doğrultusunda öldürülmesi
2:26:17olayıdır. Bunlardan önce Sultan
2:26:19Alparslan. O da var. Melikşah ve aynı
2:26:22yıl Nizam Ümin üçü birden ölecek.
2:26:24Melikşah bazıları karısı zehirl falan
2:26:27diyor da kim görmediğimiz şeyler
2:26:28hakkında da öbür tarafta da
2:26:30>> öbür tarafta da birbirimizi beklemeye
2:26:32hiç gerek yok diye düşünüyorum. Doğru mu
2:26:35kardeşim? Hak helali için. O yüzden
2:26:37tarih dersinin bir tarafı da böyle bir
2:26:40sıkıntılı durumu da var. Yani o yüzden
2:26:42çok araştırmak lazım. Doğruyu konuşmak
2:26:44lazım. Evet. Gelelim buraya. Tabii ki
2:26:47burada şunu bilmek lazım. Büyük Selçuk
2:26:49devletinin yıkılma nedenleri her zaman
2:26:51soru olarak gelir. Ama bunlar açısından
2:26:53bir tanesi var. Kara hayla yapılan hangi
2:26:56savaş? Katvana dikkat. Bak katvan beş
2:27:00defa sınav sorusu olmuş. Bize şöyle ne
2:27:02alaka falan gibi geliyor da alakası yok.
2:27:04Kat geliyor. Katana' dikkat ediyoruz
2:27:06arkadaşlar. Peki bir adam, bir adam kim
2:27:10kardeşim?
2:27:12>> Urfalı Mateus özellikle Alparslan ve
2:27:14Melikşah dönemiyle alakalı bize
2:27:16vekenamesine büyük bir ne vermiştir
2:27:18kıymetli dostlar? Bilgiler vermiştir.
2:27:20Bunu da söyleyelim. Dikkat edin bu
2:27:22devletler arasında Irak'ı saydım. Doğru
2:27:24mu kardeşim? Kirman'ı saydım. Suriye'yi
2:27:27saydım. Türkiye yani Anadolu Selçuklu
2:27:29Devleti'ni saydım. Horasan'ı niye
2:27:31saymadım? Orasan zaten büyük Selç gerçek
2:27:34adı. Anlaştık mı? O yüzden çıkan bir
2:27:36sınav sorusu. Aşağıdakilerden
2:27:38hangisi büyük seletinin yıkılmasıyla
2:27:40ortaya çıkan devletlerden biri dedi?
2:27:42Cevap Horasan zaten devletin adı o.
2:27:45Anlaşıldı mı arkadaşlar? Ya zamanda
2:27:47yanlış bilgiler verirlerse kitaplarda bu
2:27:49çocuklar da hep yıllarca yanlış
2:27:50yaptılar. Hala eski MEP kitaplarına
2:27:52bakıyorsun biliyorsun aralara. Hala
2:27:54uğrasan Selçukluları yazıyor. Çünkü
2:27:56Selçuklu tarihi Mustafa Kemal Atatürk
2:27:59sayesinde olmuştur. Fuat Köprülü sayısı
2:28:02yoksa Selçuklu'yu bilen yoktu ya. Hatta
2:28:06hala anlatıyorum. Bugün Fuat Köprülü
2:28:08olmaz. Anadolu Selçuklu Devleti'ni
2:28:10anlatmayacağız. Anadolu Selçuklu Devleti
2:28:13bu kadar büyüklükte 1075 1308 Türkiye'de
2:28:171650 üzerinde eser bırakmış. Bugün
2:28:21Cumhurbaşkanlıın Forsunda AS'de bile yok
2:28:23ya. La böyle bir şey olur mu ya? Ya ver
2:28:26bana şu cumhurbaşkanlıın forsunu var ya.
2:28:28Vallahi kuyruklu yıldız yaparım ben onu.
2:28:30Kaç tane daha Türk devleti var biliyor
2:28:32musun? Yani anlaştık mı? Burası da tamam
2:28:34mı kardeşim? Evet. Bizler şöyle ortaya
2:28:37doğru bir çekelim hafifçe. Böylelikle
2:28:40kaç saat oldu bu arada? Savaş mavaş. Çok
2:28:42uzun sürdüm. Yapacak bir şey yok.
2:28:45Muratçığım
2:28:48fena yoruldum ama gerçekten karanlığı.
2:28:51Bir de bur ya üçünden bir tane. Yani bu
2:28:54tahtadan üçünden bir arkadaşa soru
2:28:56gelecek ya. ön lisans, sorteim lisans
2:28:58eKPS dördünden hatta AGS de katıyorum.
2:29:00Beşinden 5 tane sınavdan iki tane net
2:29:04sadece bu tahta.
2:29:06Yani öyle düşün
2:29:10nasıl 3,5'a? 3,5'a gidemeyiz ya mümkün
2:29:12değil. Nasıl 3,5 saat olacak? Ben
2:29:14kendimi biliyorum. 3,5 saat olma
2:29:16ihtimali yok. Orada bir hata var.
2:29:19Olduysa da canımız sağ olsun. Aman ne
2:29:20diyeceğiz yani? Ne ki? Yani öğrencim
2:29:23alışmış oğlum. 3 saat 07 dakikalara.
2:29:25Evet. Bir sonraki videomuzda ne
2:29:27işleyeceğiz peki? Mısır'da kurulan Türk
2:29:29İslam Devletleri biliyorsunuz Tolunu,
2:29:31IŞİD, Eyyüb'ü Memlük. Anadolu'da kurulan
2:29:33Dimaş Danışman, Seluk, Mengücü, Gartuk,
2:29:35Çakal ve bir de Orta Asya ve Yakoğu'da
2:29:38kurulmuş olan diğer Türk İslam
2:29:39devletleri veya bazılarını işte
2:29:41hepinizin bildiği Harzemşah, Safevi,
2:29:43Akkoyunlu, Karakoyunlu, Cengiz, Timur
2:29:45gibi küçük devletler işeceğiz. Bir
2:29:47sonraki videoda devam edeceğiz.
2:29:50Kendinize iyi bakın. Esen kalın.
2:30:03[Müzik]

About this transcript

This page contains the full transcript of 5) KPSS / AGS Tarih - İlk Türk İslam Devletleri (I) - Ramazan Yetgin - 2026 by Benim Hocam, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 18,032 words across 3,646 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.