40 daqiqada yillar davomida yo'qotganimizni qaytaramiz | Maqolim 1-son — Transcript
Full transcript
- 0:00Assalomu alaykum, azizlar. Youtube'da
- 0:01yangi loyiha boshlayapmiz. Bu
- 0:02loyihamizning nomi Maqolim. Biz endi
- 0:04o'zbek xalq maqollarini ommalashtiramiz.
- 0:07Eshitganlarimiz bor, eshitmaganlarimiz
- 0:08bor. O'ta foydali maqollar bor.
- 0:10O'shalarni biz bilmaymiz ko'pincha. Men
- 0:12o'zim ham bilmasdim. Ya'ni millat
- 0:13sifatida bizda ko'p uchraydigan
- 0:14kamchiliklar bor. Do'st qadriga
- 0:16yetmaslik yoki ustoz qadriga yetmaslik.
- 0:17Shuning uchun ustoz otangdan ulug' degan
- 0:19maqol bor. Mana shu qadriga yetmaslik
- 0:21degan narsalarimiz bor. Ya'ni bizning
- 0:22millatimizga xos. Biz yashayotgan
- 0:23tumanga, shaharga, davlatga, millatga
- 0:26xos bo'lgan kamchiliklarimiz bor.
- 0:27Maqollar o'sha kamchiliklarimizni
- 0:29bartaraf qilish uchun aytiladi va eng
- 0:30ko'p unutamiz. Chunki agar
- 0:31unutmaganimizda bu narsani maqol qilib
- 0:33o'tkazish foydasi yo'q, kerak emas edi.
- 0:35Maqol o'zgarmasdan 500 yildan beri
- 0:36kelyaptimi? Demak, unda shu yerda
- 0:38ko'tarilgan muammo hali ham bor. O'tirib
- 0:40o'ylab qoldim. Shunaqa maqollarimiz bor
- 0:41ekan, dodalarimiz bizga aytib yurgan
- 0:43ekan va ehtiyot bo'lgin, hoy semizlikni
- 0:45qo'y ko'taradi. Agar sen semirayotgan
- 0:47bo'lsang, puling ko'payib
- 0:48tanglashayotgan bo'lsang, kibirlashib
- 0:49ketayotgan bo'lsang, demak, senga bu
- 0:51yaxshi ta'sir qilmayapti. Qisqagina uch
- 0:52tagina so'z, semizlikni qo'y ko'taradi.
- 0:54Bo'ldi va butun umr esimizda qoladi.
- 0:56Unutmaydigan, esimizda turmaydigan narsa
- 0:58maqol bo'lmaydi. Esimizdan chiqib lekin
- 1:00bizga foydali bo'lgan narsa maqol
- 1:01bo'ladi.
- 1:03O'tirib o'ylab qoldimda mana shu 40 ta
- 1:05son davomida, 2 yildan oshiq vaqt
- 1:07davomida Iqtibos loyihasida juda ko'p
- 1:10mutafakkirlarni, tadbirkorlarni,
- 1:12marketologlarni, o'tmishda o'tgan
- 1:14psixologlarni, har xil odamlarni
- 1:16iqtiboslarini olib chiqdik va ularni
- 1:18yoydik.
- 1:19Qaysidir joylarda odamlar kelib turib,
- 1:20"Aziz aka, bilasizmi, Navoiy bunaqa
- 1:21degan, Alisher Navoiy bunaqa degan" deb
- 1:23o'zimga ham aytishni boshlashdi. Demak,
- 1:24men aytdim, bu odamlarni demak, biz
- 1:26mashhur qilamizmi yoki o'zi mashhur
- 1:27bo'layotgan joyda tezlashtirishga
- 1:28qarashib yuboramizmi? Endi agar yoya
- 1:31olsak, demak, xalq maqollarini
- 1:33yoysak-chi? O'zbek xalq maqollarini
- 1:36eshitganlarimiz bor, eshitmaganlarimiz
- 1:38bor. O'ta foydali maqollar bor.
- 1:40O'shalarni biz bilmaymiz ko'pincha. Men
- 1:42o'zim ham bilmasdim. Yaqindagina menga
- 1:43bitta maqol aytib berishdi. Misol uchun,
- 1:45semizlikni qo'y ko'taradi degan maqol
- 1:46aytishdi. Mazza qildim. O'tirib bir kun,
- 1:49ikki kun, uch kun o'ylab yurdim. Ya'ni
- 1:51kim, hamma ham uning qo'liga kelgan
- 1:52boylikni ko'tara olmaydi. Hamma ham
- 1:54mashhur bo'lib ketishni ko'tara olmaydi.
- 1:56Hamma ham unga
- 1:57rahbarlikni yoki
- 1:59hokimiyatni bersangiz ko'tara olmaydi.
- 2:00Ya'ni semizlikni faqat qo'y ko'tararkan.
- 2:02Mol semirib ketsa yotib qolarkan. Tovuq
- 2:04semirib ketsa ucha olmay qolarkan,
- 2:06qimirlay olmay qolarkan, tuxum ham qo'ya
- 2:07olmay qolarkan, qiynalib qolarkan. Qo'y
- 2:09bo'lsa semirsa, qancha semirsa ham
- 2:10yugurib yuraverarkan yaylovlarda. Shu
- 2:12maqolni aytishdi-da, o'tirib o'ylab
- 2:14qoldim. Shunaqa maqollarimiz bor ekan,
- 2:15dodalarimiz bizga aytib yurgan ekan
- 2:18va ehtiyot bo'lgan, "O'y, semizlikni
- 2:19qo'y ko'taradi. Agar sen semirayotgan
- 2:21bo'lsang, puling ko'payib
- 2:22dangasalashayotgan bo'lsang, puling
- 2:24ko'payib kibrlashib ketayotgan bo'lsang,
- 2:26demak senga bu yaxshi ta'sir qilmayapti.
- 2:28Demak eski holating yaxshiroq edi.
- 2:29Qisqagina
- 2:31uchtagina so'z, "Semizlikni qo'y
- 2:32ko'taradi". Bo'ldi. Va butun umr
- 2:34esimizda qoladi. Hamma yoqda,
- 2:36atrofimizda ham ko'ramiz. Qanaqangi zo'r
- 2:38bu, qarang. Muallif ham shart emas. Xalq
- 2:40maqoli. Keyin o'ylab qoldim,
- 2:43"Nega biz mana shunaqa maqollarni
- 2:44yoymasligimiz kerak? Axir ular
- 2:45qisqagina". Qarang, bugungi
- 2:47maqollarimizni eng uzuni
- 2:50oltita so'zdan iborat ekan. Asosan uchta
- 2:52yo to'rtta so'z.
- 2:54Bo'ldi, bittada esimizda qoladi.
- 2:55Qisqagina.
- 2:56Keyingisi bular bizning millatimizning
- 2:58maqollari. Ya'ni o'zimizning
- 3:01tabiatimizdan, o'zbek biz qanaqa
- 3:02insonlarmiz?
- 3:04Ko'proq qatlda yuramiz, qanaqa ishlar
- 3:05bilan shug'ullanamiz, qanaqa
- 3:06tadbirkorliklar qilamiz, nima
- 3:08kamchiliklarimiz bor? O'zbek xalqini
- 3:10uzoq yillardan beri kelayotgan
- 3:12kamchiliklari bor-da. U boshqa
- 3:13millatlarda bo'lmasligi mumkin. Misol
- 3:15uchun o'zbek millatining o'ziga xosligi
- 3:17biz bolalarni yaxshi ko'ramiz. Hozirgi
- 3:18dunyodagi eng ko'p farzand ko'radigan
- 3:20millatlardan bittasimiz.
- 3:22Ya'ni Osiyoda ham uchtadan ko'p farzand
- 3:24ko'radigan yagona bir nechta millatning
- 3:26bittasimiz. Demak bizga
- 3:28xalqimizda ko'p farzandli bo'lgan degan
- 3:30maqollar yo'q tariximizda.
- 3:33Chunki bizda odat bo'lgan bu narsa.
- 3:35Yoki mehmonga bo'lgan
- 3:37nima deydi?
- 3:38Hurmat yoki mehmonday bo'lgan izzat
- 3:39haqida maqollar juda kam. Nimaga? Chunki
- 3:42o'zi mehmon do'stmiz. Lekin
- 3:43kamchiliklarimiz bor. Misol uchun
- 3:45to'ylik, to'ylarga och bo'lishimiz
- 3:47mumkin, maqtanishga och bo'lishimiz
- 3:48mumkin. Ya'ni millat sifatida bizda ko'p
- 3:50uchraydigan kamchiliklar bor. Yoki
- 3:52do'stning qadriga yetmaslik, yoki
- 3:53ustozni qadriga yetmaslik. Shuning uchun
- 3:54ustoz ustoz otangdan ulug' degan maqol
- 3:56bor. Mana shu qadriga yetmaslik degan
- 3:58narsalarimiz bor. Ya'ni bizning
- 3:59millatimizga xos, biz yashayotgan
- 4:01tumanga, shaharga, davlatga, millatga
- 4:03xos bo'lgan kamchiliklarimiz bor.
- 4:05Maqollar o'sha kamchiliklarimizni
- 4:07bartaraf qilish uchun aytiladi. Bundoq
- 4:09qaraladida ey o'g'lim, sen bunday manaqa
- 4:12xato qilyapsan, ustozingga baqirib
- 4:14qo'yapsan. Bizga bu narsa xos, shuning
- 4:16uchun ustoz otangdan ulug' deb eslatib
- 4:17qo'yiladi.
- 4:19Va biz qayerdandir, qaysidir fransuz
- 4:21mutafakkirini, Montaigne'ni misol uchun
- 4:23fikrlarini olsak, u o'zining xalqiga
- 4:25aytgan bo'lishi mumkin.
- 4:26Bizning xalqimizga tegishli ekanmi u,
- 4:28tegishli emasmi ekan, qayerdan bilamiz?
- 4:30Shuning uchun ham maqollar bizga eng
- 4:31ko'p foyda olib kela oladigan, xuddi
- 4:33aspiringa o'xshaydi. Boshingiz og'ridi,
- 4:35ichdingiz.
- 4:36Isitma chiqdi, ichdingiz.
- 4:38Yuragingiz o'ynashni boshladi, ichdingiz
- 4:40o'sha Corvalol'ni, ya'ni kerakli paytda
- 4:42kerakli dori bo'lib qo'yiladi. Va eng
- 4:44ko'p unutamiz.
- 4:46Chunki agar unutmaganimizda
- 4:48unutmasak bu narsani maqol qilib
- 4:50o'tkazishni foydasi yo'q, kerak emas
- 4:51edi. Ya'ni hech qayerda ko'rmaysizki,
- 4:53ovqatingni vaqtida ye, qorning ochsa
- 4:55ovqat ye, chanqadingmi suv ich degan
- 4:57maqol ko'rmaymiz.
- 4:59Yoki bolalaringga qara, bolalaringni
- 5:00boqmasdan tashlab qo'yma degan maqol
- 5:02ko'rmaymiz.
- 5:03Lekin onangga, onangga, onangga degan
- 5:05maqollarni ko'ramiz. Ya'ni onangga
- 5:06yaxshilik qil, onangga yaxshilik qil
- 5:07degan so'zlarni, hikmatlarni eshitamiz.
- 5:09Nega? Chunki unutib qo'yamiz.
- 5:12Unutmaydigan, esimda turadigan narsa
- 5:14maqol bo'lmaydi.
- 5:15Esimizdan chiqib, lekin bizga foydali
- 5:17bo'lgan narsa maqol bo'ladi. Va ular
- 5:19foyda olib keladi, hikmat olib keladi.
- 5:21Chunki agar foydali bo'lmaganda, men
- 5:23dodam menga aytib berdi bitta maqolni,
- 5:25tasavvur qiling, semizlikni qo'y
- 5:26ko'taradi degan maqolni aytib berdi da.
- 5:28Men uning foydasini ko'rmadim hayotda.
- 5:30Yo'q, hamma ham boyib ketsa, hammani
- 5:32hayoti zo'r bo'larkan. Agar boy bo'lsa,
- 5:34hamma odamlar yaxshilashib borarkan.
- 5:35Mashhurlik hammaga foyda olib kelarkan
- 5:37deb ko'rdimmi, maqol xato bo'lib
- 5:39chiqdimi,
- 5:40men o'zimning bolamga aytmayman u
- 5:41maqolni.
- 5:42Bolam, semizlikni qo'y ko'taradi
- 5:44demayman unga. Semizlikni hamma hayvon
- 5:46ko'taradi. Semirish kerak, boy bo'lish
- 5:47baquvvat bo'lishi kerak, mashhur
- 5:48bo'lishi kerak deb etardim, maqolda
- 5:50to'g'irlab ketardim. Maqol o'zgarmasdan
- 5:52500 yildan beri kelyaptimi? Ha, demak
- 5:56o'n nishatdagi ko'tarilgan muammo hali
- 5:58ham bor.
- 5:59Bizda hali Yusuf Xos Hojibdan beri yetib
- 6:02kelayotgan maqollar bor ekan. Shu borada
- 6:03kitobni o'qidim. 1000 yillik
- 6:04maqollarimiz bor ekan.
- 6:06Undan eskirroqlari ham bor ekan. Navoiy
- 6:08hattoki o'zlarining asarlarida 400 ga
- 6:10yaqin maqollarni eslab o'tgan ekanlar.
- 6:12Navoiydan beri kelayotgan, 500 yildan
- 6:14beri kelayotgan maqollarimiz bor ekan.
- 6:16Ya'ni bizning xalqimiz yaxshi ko'rgan
- 6:17maqollarni. Og'izdan og'izga o'tkazgan,
- 6:19bolalarga o'tkazgan, ustozlar
- 6:21shogirdlariga o'tkazgan. Bu bizga tabiiy
- 6:23holat hisoblangan.
- 6:24Shu hozir biz endi falonchi millioner,
- 6:26falonchi milliarder bunaqa debdi, Jek Ma
- 6:28bunaqa debdi, Baffet bunaqa debdi deb
- 6:30ularning pulini orqasidan yoki kecha
- 6:31ko'tarilib olganining orqasidan yoki
- 6:33mana shu nimadir bilmasa kerak,
- 6:34bo'lmasam boy emasdi deganining
- 6:35orqasidan o'zining sohasidan
- 6:37tashqaridagi bo'lgan iqtiboslarni ham
- 6:38oldik. Bu ham foydali bo'ldi deb
- 6:40o'ylayman. 40 ta son chiqardik.
- 6:43Lekin yana ham foydaliroq bo'ladi ekan
- 6:45o'ylab qarasak, maqollarni
- 6:46jonlashtirish. Hech kim bu ishni men
- 6:48ko'rganimchalik
- 6:50qilib ko'rayotganini ko'rmaganim uchun,
- 6:52maqollar haqida kam gaplashayotganimiz
- 6:54uchun Youtube'ga qaytib shu loyihani
- 6:56boshlashga qaror qildik. Faqatgina bitta
- 6:59narsani qo'shib o'tmoqchiman. Demak,
- 7:00maqollarni tanlashda men filtrlar
- 7:01qo'yaman. Filtrlar qo'yganda deganda
- 7:04olib istalgan maqolni tushirib
- 7:05ketmayman. Maqol albatta
- 7:08ozgina bo'lsa ham yashadik. Men shuni ha
- 7:10rostdan shunaqa ekan deb ko'zim bilan
- 7:12ko'rgan bo'lishim kerak.
- 7:13Ha, ozgina shuni uchqunlarini men
- 7:14ko'rdim.
- 7:16O'qib berish emas maqsad. Yo'q, mening
- 7:17hayotimda ham bo'ldi, bolalarim yoki
- 7:19qizlarim yoki o'quvchilarim yoki
- 7:21do'stlar mening hayotimda shu qanaqa
- 7:22maqolni ko'rdim. Shunaqa sodir bo'ldi va
- 7:25menga ta'sir qildi. Endi sizlarga ham
- 7:27aytib beryapman. Ya'ni shaxsiy
- 7:28tajribadan o'tkazish. Ikkinchisi albatta
- 7:31buyuklarning tajribasidan ham o'tgan
- 7:32bo'lishi kerak. Eng kamida misol, misol
- 7:34Navoiyda ko'rgan bo'lishim kerak,
- 7:35G'azzoliyda ko'rgan bo'lishim kerak,
- 7:36Jomiyda ko'rgan bo'lishim kerak. Yoki
- 7:38Fitratda, kimdadir shu maqol kelgan
- 7:40bo'lishi kerak. Ular ham tasdiqlagan
- 7:41bo'lish kerak.
- 7:43Yoki
- 7:44yana yoki emas, undan keyingisi
- 7:46statistika ham shuni tasdiqlashi kerak.
- 7:47Ya'ni atrofimizda yig'ilayotgan
- 7:49kuzatuvlar, statistikalar, ya'ni
- 7:51o'zimizni emas, boshqalarning hayotida
- 7:52ham shuni ko'rayotgan bo'lishimiz kerak.
- 7:54Ana shu uchta filtirdan o'tsa bu maqol,
- 7:56keyin ha, mana bu rostdan foydali maqol
- 7:59ekan. Chunki men hozir olgan maqol
- 8:00kitobda minglab maqollar bor.
- 8:03Hamma sini olib, tap-tap-tap alfavit
- 8:05bo'yicha o'qib keta olmaymiz.
- 8:06Biz eng hayotimizda ko'p foyda
- 8:08beradiganlarini tanlab olishimiz kerak.
- 8:11Mana bu yerda ham men eng birinchi
- 8:12tanlagan maqolim, o'zimni qilgan
- 8:14xatoyimni, oldin o'tmishda qilgan
- 8:16xatoyimni sizlar qilmasliginglar uchun
- 8:18tanladim va kuzatuvimda ham ko'rdim.
- 8:21Demak, birinchi maqolimiz:
- 8:22Dehqon bo'lsang shudgor qil.
- 8:25Mulla bo'lsang takror qil.
- 8:27Ha, sakkizta so'z ekan eng uzun
- 8:28maqolimiz, boya oltita deb adashibman.
- 8:30Qaytalaman. Dehqon bo'lsang shudgor qil,
- 8:33mulla bo'lsang takror qil.
- 8:35Ya'ni yerda bir nima ekmoqchi bo'lsang,
- 8:39yerni shudgor qil, ya'ni adar. Bu ladi
- 8:41tegini tepasiga qilasan.
- 8:42Hozir traktorlar qiladi bu narsani. Biz
- 8:44oldin yoshligimizda, balki undan oldin
- 8:46ham
- 8:47oddiy belkurakdan olib turib, tegini
- 8:49adarardik. Bir narsa o'sishi uchun, yer
- 8:52foydali bo'lishi uchun, havo aylanishi
- 8:54uchun, ichidagi minerallar har xil joyga
- 8:56tarqalishi uchun shudgor qilinadi.
- 8:58Ya'ni busiz dehqonchilikni tasavvur
- 8:59qilib bo'lmaydi. Yerni olib turib,
- 9:01shunday qo'yib ketaversangiz, o'smaydi
- 9:02narsalar aytmoqchi bo'lgan narsa yoki
- 9:03zo'r o'smaydi.
- 9:05Mulla bo'lmoqchi bo'lsang yoki mulla
- 9:07bo'lish niyating bo'lsa, takror qil.
- 9:09Mulla nima degani? Mulla o'zi mavlo
- 9:11so'zidan olingan, xizmatchi degani.
- 9:13Ya'ni biror mavzuni zo'r biladi.
- 9:15Bizda bu yerdagi maqolda din mavzusi
- 9:17bo'ladi o'z aslida, lekin boshqa
- 9:19sohalarga ham tushadi bu. Istalgan
- 9:21sohada bir xizmatchi, mutaxassis,
- 9:22ekspert bo'lmoqchi va o'sha narsa bilan
- 9:25foyda keltirmoqchi odamlarga. Mavzuni
- 9:27zo'r tushunmoqchi.
- 9:29Savollarga zo'r javob bermoqchi.
- 9:31Xizmatchi, mavlo, mulla bo'lmoqchi.
- 9:32Unaqada takror qil.
- 9:35Ko'p takror qilsang, xuddi yerni gor
- 9:37qilganday, shundagina mulla bo'lasan.
- 9:39Ya'ni bir mavzuni zo'r bilmoqchi
- 9:41bo'lsang, zo'r mutaxassis bo'lmoqchi
- 9:43bo'lsang, zo'r hunarmand, ishchi, zo'r
- 9:46tadbirkor, farqi yo'q, kim bo'lsa ham,
- 9:47zo'r bo'lmoqchimisan, takror qil, qaytar
- 9:49o'sha narsani.
- 9:50Ya'ni bu maqol nimaga aytildi? Demak,
- 9:52qilmas ekanda odamlar takror. Demak, biz
- 9:55bir marta olarkandek, bo'ldi, menga
- 9:57yetadi deb tashlab qo'yarkandek. Chunki
- 9:59maqsad dehqonlarni yaqinlashtirish
- 10:01emas-ku. Chunki dehqonlar shu yillar
- 10:03davomida
- 10:05hosilni e, o'rib kelyapti-ku. Ya'ni
- 10:07dehqonni ko'rsatib turib, dehqonni
- 10:09misolida bizga mullalarni ko'rsatish,
- 10:12ya'ni bizga aytish, "Ey, yigit, yosh,
- 10:14o'qiyapsanmi, talabamisan, bir nima
- 10:15o'rganyapsanmi, takrorla, qaytar,
- 10:18qayta-qayta qil".
- 10:19Ya'ni
- 10:21xotirangda bir narsa qolguncha o'qi.
- 10:24Demak, bir narsani o'qishdan maqsad biz
- 10:26xotiramizga tushishi, eslab qolishimiz
- 10:29kerak. Eslab qolmasak, o'qishimizdan
- 10:32foyda yo'q. Endi bu ma'lumotni men
- 10:33nimaga qayerda xato qilganimni
- 10:35tushuntirib beraman. Mana oldin
- 10:36kitoblarni bir marta o'qib ketardim.
- 10:38Hatto kichkina bitta kanalim ham bor
- 10:39edi. "Bu yil o'qigan kitoblarim",
- 10:41derdimda, kitoblar sonini yozib
- 10:42ketardim.
- 10:44Vaqt o'tdi, yillar o'tdi, men bu narsani
- 10:45xatoligini hozir tushunib yetyapman.
- 10:47Ya'ni 20 ta, 30 ta, 50 ta kitob, nima
- 10:49keragi bor?
- 10:51Nechtadan nechta narsa esingda qoldi? 50
- 10:53ta kitob o'qibsan.
- 10:54Endi aytib ber, aytib bera olmaysan. Men
- 10:56shaxsan o'zim aytib bera olmasdim. Keyin
- 10:58mana yaqin-yaqindan bitta kitobni
- 11:00uchinchi marta, to'rtinchi marta,
- 11:01beshinchi marta o'qishni boshladim.
- 11:03Qayta-qayta takror qilishni boshladim.
- 11:05Shunda esimda qolishni boshladi o'qigan
- 11:07narsalarim. Chunki oldin o'qiganmanku.
- 11:09Endi miyamga joylashyaptimi? Endi esimda
- 11:12qolgandan keyin u haqda o'ylab yura
- 11:14olasizda, esingizda qolgandan keyin. Ha,
- 11:16fikrlab, qayerdadir g'oyalar kelib
- 11:18qoladi, qayerdadir kimdir aytgan gap
- 11:20bilan bog'laysiz. Natijada
- 11:23o'sha xotirangizga tushadi. Endi
- 11:25xotirangizga tushgandan keyin amal
- 11:27qilish oson bo'ladi. Biz mana aytamiz,
- 11:29nimaga o'qiganimizga amal qila olmaymiz,
- 11:30nimaga bilganimizga amal qila olmaymiz?
- 11:31Chunki biz bilmaymiz, xotiramizda
- 11:33turmaydi. Yana bitta maqol bor
- 11:34xalqimizda, takrorlash bilimning onasi
- 11:36deydi.
- 11:38Nima degani onasi degani? Ha, o'shandan
- 11:40tug'iladi degani. Ya'ni takrorlaysiz,
- 11:41takrorlaysiz, takrorlaysiz, o'shandan
- 11:43bilim tug'iladi.
- 11:45Onadan tug'iladiku bola.
- 11:46Xuddi shunaqa, Youtube videoni bir marta
- 11:49ko'rardim, o'tib ketardim.
- 11:51Bir marta ko'rib o'tib hech narsa
- 11:53bo'lmas ekan. Bir marta ko'rib turib
- 11:55konspekt qilsangiz ham hech narsa
- 11:56bo'lmas ekan.
- 11:57Bir marta ko'rib, konspekt qilib,
- 12:00konspektni qayta-qayta o'qish kerak
- 12:01ekan.
- 12:03Ya'ni birinchi ko'rish
- 12:05o'sha yerdagi ma'lumot menga arziydimi,
- 12:07qaymog'i bormi? Bor-a? Bo'ldi,
- 12:09qaymog'ini ajratib olamiz.
- 12:10To'xtatamiz. Endi shuni bir hafta o'tib,
- 12:13bir oy o'tib, bir yil o'tib mayli, uch
- 12:15yil o'tib mayli, bir hafta o'tib takror
- 12:17qilamiz.
- 12:18Qani nimani bor ekan o'zi bu yerda?
- 12:20Deb maqsad demak takror ekan. Birinchi
- 12:23o'qishdan maqsad ikkinchi marta o'qishga
- 12:25arziydimi, yo'qmi?
- 12:27Birinchi marta ovqat yeb ko'rishdan
- 12:28maqsad o'sha yana qayta-qayta yeyishga
- 12:30arziydimi, yo'qmi? Bir marta bir odam
- 12:31bilan gaplashishdan maqsad shu odam
- 12:33bilan kelajakda yana gaplashishga
- 12:34arziydimi? Men shu xatoni qilardim,
- 12:36ya'ni bir marta o'qib ketardim. Yuzlab
- 12:37kitoblarni shunchaki o'tib ketganman.
- 12:39Yaxshiyamki, ichidagi narsalarni olib
- 12:41qolgan ekanman. Hozir afsuslanmayapman
- 12:43shu narsaga. Ya'nikim yotog'iga chizib
- 12:44ketganman yoki dasturga o'tkazib
- 12:46qo'yganman, ya'ni note taking deydi.
- 12:48O'shalarni notlab olib qo'yganman yoki
- 12:49highlight qilib turib ichidagi muhim
- 12:50narsalarni olib olganman.
- 12:52Endi hozir kitobni o'zim
- 12:53takrorlamayotgan bo'lsam ham, o'sha
- 12:55yozib olgan konspektlarimni takrorlab
- 12:56o'tiribman.
- 12:58Hozir men sizga aytayotgan narsam
- 13:01xotirada bo'lmasa foydasi yo'q ekan
- 13:02bilgan narsangiz.
- 13:03Xotirada bo'lmasa amal qila olmaysiz.
- 13:05Xotirada bo'lsa amal qila olasizmi?
- 13:07Ne fakt. Lekin xotirada bo'lmasa aniq
- 13:09amal qila olmaysiz. Shunchaki ehtimoli
- 13:11oshadi. Hozir biz qanaqa zamonda
- 13:12yashayapmiz, shunday deb qo'yay. Kontent
- 13:14ko'paygan zamonda yashayapmiz.
- 13:16Youtubeda video shunaqangi ko'payaptiki,
- 13:18hamma tilda. Nafaqat o'zbek, balki rus
- 13:20tilida ham, ingliz tilida ham.
- 13:22Hattoki bir marta ko'rishga vaqtimiz
- 13:23yo'q.
- 13:24Qanaqa ikki marta ko'rish mumkin bitta
- 13:26videoni? Zerikarli. Bir martaga vaqtimiz
- 13:28yo'q. Reelslar shunaqangi ko'payib
- 13:30ketganki,
- 13:31hattoki bitta bloggernikini,
- 13:34bitta shaxsiy brend yurgizayotgan
- 13:35odamnikini, bitta ekspertnikini,
- 13:37hammasinikini ko'rib chiqa olmaymiz.
- 13:39Vaqtimiz yo'q.
- 13:41Kitoblar shunchalik ko'pki, bir marta
- 13:43o'qishga vaqt yo'q, yarimigacha
- 13:44bormaymiz kitoblarni.
- 13:46Ya'ni abundant, juda ko'p ma'lumotlar
- 13:49zamonida yashayapmiz.
- 13:51Bitta kitobni olib, hamma yog'iga chizib
- 13:52tashlab, uni hamma yog'ini o'qib chiqib,
- 13:54bitta intervyuni qayta-qayta ko'rib, uni
- 13:56yodlab chiqish yo'q bo'lib ketdi bu
- 13:57narsalar.
- 13:58Mana o'zimizdan misol. O'zingizga savol
- 14:00bering, men o'zimga beraman.
- 14:02Siz etmaysizki, telegramga rossa
- 14:04xabarlarni follow qilib qo'yamiz.
- 14:06Necha marta kirib tekshiramiz shuni?
- 14:08Reelslarni saxranit qilib qo'yamiz,
- 14:09tekshirib ko'ramiz. Qachon biz kirib uch
- 14:11yil oldingi reelsni bitta qayta ko'rib
- 14:12chiqdik?
- 14:14Qayta, ya'ni mana shu yaxshi ma'lumot
- 14:16bo'lgan edi, shu yerda shuni qani bir
- 14:17qayta ko'rib chiqay deb, saqlangan
- 14:19reelslarga kirib ko'rdik.
- 14:22Yo'q. Juda kam foiz, men o'zimdan
- 14:23aytaman. O'zimda shunaqa bo'lsa, shu
- 14:25maqola bilib turib yana,
- 14:27bilib turib, juda kam qaytaman. Oxirgi
- 14:29payt,
- 14:30oxirgi olti oy yoki bir yil menda
- 14:32shunaqa bo'lyapti, yangi YouTube video
- 14:34deyarli ko'rmay qo'ydim.
- 14:36Faqat bir, uchta, to'rtta odam bor,
- 14:37o'shalarni yangi videosi chiqsa
- 14:38ko'raman.
- 14:39Faqatgina eski menga juda katta foyda
- 14:41olib kelgan videolar bor. O'shalarni
- 14:43takrorlab yotibman.
- 14:45Yetti daqiqalik, o'n daqiqalik, o'n besh
- 14:46daqiqalik, yigirma daqiqalik. Va katta
- 14:48foyda olyapman, ya'ni yangini
- 14:49ko'rganimdan ko'ra, o'sha eskini
- 14:50ikkinchi marta ko'rganimdan foyda
- 14:51olyapman.
- 14:53Chunki birinchisida men tushunishga
- 14:54harakat qilyotgan edim-da, ya'ni nima
- 14:55deyapti o'zi, qani tushunib olish kerak.
- 14:56Ikkinchi marta ko'rganimda eslab
- 14:58qolishga harakat qilyapman.
- 14:59Eslab qolganimdan keyin miyamda turadi u
- 15:01narsa.
- 15:02O'ylayman u vaqtda, fikrlayman,
- 15:03ishlatishni boshlayman, amal qilishni
- 15:04boshlayman. Chunki shuncha kontent
- 15:06ko'rishdan nima foyda axir?
- 15:08To'g'ri, siz aytishingiz mumkin, "Men
- 15:09idish yuvishim osonroq bo'lsin,
- 15:11ha, idishlarim yig'ilib qolgan edi mana,
- 15:13anaqa qilib ko'rib qolaman Youtubeda.
- 15:15Idishlarim yig'ilib qolibdi, qilib
- 15:16olsangiz oldida ko'rar ekanmiz deydi,
- 15:17ya'ni idish yuvib, bu zo'r.
- 15:20Men xursand bo'laman bunga, ya'ni balki
- 15:21ashula eshitgandan yaxshiroqdir bu
- 15:23narsa.
- 15:24Lekin u birinchi marta bo'lish tarafdori
- 15:25ekanman men. Ya'ni birinchi martasida
- 15:27mayli shunaqa idish bo'lib eshitdim,
- 15:29ikkinchisida o'tirib qani qayerda men
- 15:31takror qilmayapman? Qayerda
- 15:33yodlamayapman men?
- 15:34Miyamga tashlab qo'ymayapman shuni.
- 15:37Emmattin tadqiqoti chiqdi, adashmasam,
- 15:40ya'ni iyunda, iyun oyida chiqdi,
- 15:4125-iyunda. Aaa, biz sun'iy intellektga,
- 15:44ChatGPTga suyanishimiz, unga
- 15:47ishlarimizni qildirishimiz,
- 15:48matnlarimizni yozdirishimiz, undan
- 15:49savollarimizni javobini so'rashimiz
- 15:51bizning xotiramizni pasaytiradi. Mana
- 15:53shu tadqiqotdan bo'limlar chiqarib
- 15:55qo'yamiz hozir. O'qib chiqsanglar
- 15:56bo'ladi, qisqagina tadqiqot.
- 15:58Ya'ni xotirani butkul, mutlaq pasayish
- 16:02zamoni boshlandi bizda endi. Chunki
- 16:03millionlab odamlar sun'iy intellektga
- 16:05ishlatyapti. Men o'zim biroz, ozgina
- 16:07ishlatib ko'rgan odam sifatida aytaman,
- 16:09u yerdan nima ma'lumot olsam esimdan
- 16:11chiqadi.
- 16:12Chunki u menga bir ma'lumotni bersa,
- 16:14tasavvur qiling, men undan so'radim.
- 16:16Balki topib ko'r dedim. Aaa, kvartsning
- 16:18nechta turi bor dedim.
- 16:21So'raganman shu savolni adashmasam. Aaa,
- 16:23javobini aytdi. Esimda yo'q hozir men.
- 16:26Chunki men uni eslab qolib nima qilaman,
- 16:27so'rasam berarkan-ku javobini.
- 16:29Natijada xotiram pasayapti. Mana qaysi
- 16:32birimiz oxirgi marta telefon raqamlarini
- 16:33eslab qolyapmiz? Bir odam telefon
- 16:35raqamini aytsa, to'xtang yozib olaylik
- 16:36deymiz.
- 16:37Mayli, telefon raqam kerak emasdir.
- 16:39Chunki kontaktimizga bitta saqlab
- 16:40qo'yamiz, bo'ldi shu bilan bizga boshqa
- 16:41kerak bo'lmaydi. Lekin o'sha telefon
- 16:43raqamlariga o'xshab biz amal qilishimiz
- 16:45kerak bo'lgan narsani eslab qolmasak
- 16:47qanaqa bo'ladi u?
- 16:49Aaa, bo'lmaydi-da. Chunki siz amal
- 16:50qilishingiz uchun yodingizda turishi
- 16:51kerak. Yodingizda turishi uchun takror
- 16:52qilish kerak.
- 16:53Aaa, takror
- 16:55qilish mayli, bir marta o'qigan
- 16:57narsamizni unutib yuboryapmiz. Takror
- 16:59qilish uchun qayergadir yozib olishimiz
- 17:01kerak, biz yozib olmayapmiz ham. Sun'iy
- 17:02intellektga ishonyotgan paytimizda
- 17:04ma'lumot olyapmiz, unutilyapti.
- 17:07Mana shu muammo bor. Biz shunchaki
- 17:09tashlab qo'yyapmiz kontentlarni, saved
- 17:11messagelarni yig'ib, yig'ib, yig'ib
- 17:13boryapmiz, qachondir qaytaman deb, lekin
- 17:14qaytmayapmiz. Vaholanki yangini
- 17:16to'xtatib, shunchaki eskinani orasida
- 17:18yursak ham, qancha narsa bo'lardi.
- 17:21Mana o'zimdan aytaman, mana shu
- 17:22YouTube'ga bormi yoki mana yangi
- 17:23boshlagan maqolam loyihamizga bormi,
- 17:26yoki insho loyihamizga bormi, baribir
- 17:27muhitdagi hammasiga eng zo'r g'oyalar,
- 17:29eng foydali g'oyalar, mana shu eski
- 17:31narsalarni yozib olasiz,
- 17:32turadi miyangizda,
- 17:34qarab o'ylaysiz.
- 17:36Hattoki biznesdagi eng zo'r g'oyalarimiz
- 17:37ham shunaqa bo'lgan. Ya'ni mana shu
- 17:38odamni ishga olishimiz kerak, mana shu
- 17:39yerda filial ochishimiz kerak. Ya'ni
- 17:41bilgan narsamizni eshlash orqali.
- 17:44Miyamizda shuni bilamiz, amal qilaylik
- 17:45qani?
- 17:46Ha deb yangi, yangi, yangi. Chunki miya
- 17:47yangilik xohlaydi. Aristotel aytgan hali
- 17:492000 yil oldin.
- 17:51Odam bilgisi keladi.
- 17:53Hamma narsani savolini, javobini topkisi
- 17:55keladi degan. Ya'ni "All men desire to
- 17:57know" deydi. Bilishni xohlaydi. Lekin
- 17:59eslab qolishni xohlamaydi. Xotiraga
- 18:01eslab qolish qiyinda.
- 18:02Ya'ni bo'ldi, bir mavzu, mana bu nima
- 18:04bo'larkan
- 18:06deb savol keladi. U savolning javobini
- 18:09bir marta topgan, ChatGPT'dan so'rab,
- 18:11bilmaydi, esida qolmagan, lekin endi
- 18:13qiziqishi o'lib bo'ldi.
- 18:15O'lib bo'ldi.
- 18:17Bora ko'rib ko'r, falonchini anaqa
- 18:19poytaxti nima edi? Ya'ni deylik,
- 18:21Ekvadorning poytaxti, deylik kerak
- 18:22bo'lib qoldi deylik kimgadir. Navbatda
- 18:23kerak bo'lsa, Kito poytaxti edi
- 18:25Ekvadorning.
- 18:26Ekvadorning poytaxti nima edi?
- 18:29Bilmaydi u, lekin aytadiki,
- 18:31"Bilaman", deydi. "Bilmasam ham, oldin
- 18:34so'raganmanku, topganmanku javobini.
- 18:36Shuning uchun menga bu qiziq emas endi",
- 18:38deydi.
- 18:39Qiziq emas.
- 18:41Xuddi shunaqa tutishni boshlaymiz
- 18:42o'zimizni. Ya'ni "Men buni javobini
- 18:45bilmoqchi emasman. Qaysi un turlari
- 18:47foydali, qaysi un turlari zararli,
- 18:48masalan uchun, bilasizmi? Foydali va
- 18:49zararli un turlari bor. Ya'ni ichagimiz
- 18:51uchun. Ba'zi un turlari ichagimizda
- 18:53selik, seliak kasalligini chaqiradi.
- 18:55Lekin siz shuni hozir qidirib topsangiz
- 18:57Google'danmi, ChatGPT'danmi, javobini
- 18:59bilib olsangiz,
- 19:00eslab qolmasangiz, keyingi safar
- 19:02qidirmaysiz ham. Chunki qidirgansizda.
- 19:04Qidirganingiz esingizda, lekin javob
- 19:06esimizda yo'q.
- 19:07Mana shunaqangi jiddiy muammo oldida
- 19:09turibmiz, sun'iy intellekt
- 19:09ommalashayotgani uchun. Shuning uchun
- 19:11men mutlaqo o'zimga taqiqladim.
- 19:13Boshqa kimga ham taqiqlayman? Men o'zi
- 19:14o'ziga o'zi xo'jayinku, o'zimga o'zim
- 19:16taqiqladim.
- 19:17Demak, bir narsani bilmoqchi bo'lsam,
- 19:19Google ga kiraman, o'sha yozilgan
- 19:20maqolani, o'sha topilgan kitobni
- 19:22o'qib, o'sha yerdan
- 19:24o'shaning ichidan topishga harakat
- 19:26qilaman.
- 19:27Tayyor sun'iy intellekt javobiga
- 19:28suyanmayman. Chunki esimda qolmayapti u
- 19:30javob, nimaga kerak u menga? Bir
- 19:31sekundda topib beryapti-ku, eslab
- 19:32qolmasam u narsani. Ertaga qidirmayman
- 19:34ham. Maqsad demak bizning miyamizda,
- 19:36xotiramizda ushlab turish, agar u bizga
- 19:37foydali, kerakli bilim bo'ladigan
- 19:39bo'lsa.
- 19:40Tabiiy agar falonchi joy taxti, falonchi
- 19:42joyda kurs necha pul ekan, esingizda
- 19:44qolishini xohlamayotgan narsa bo'lsa,
- 19:45so'rayavering.
- 19:46Muammo yo'q. Esimizda qolish bilim
- 19:47haqida gaplashyapmiz, chunki bu yerda
- 19:49bizning maqolda "mulla" deyildi. Ya'ni
- 19:51bu mulla bu ilmini, bilimini
- 19:53ishlatadigan odam.
- 19:55Kundalik hayot davomida ishlatadigan
- 19:56odam.
- 19:59Ikkinchi maqolimiz.
- 20:01Biz bu yerda ikkita maqolni
- 20:02birlashtirdik. Kitobimizni ham birlashib
- 20:04kelgan ekan, yonma-yon.
- 20:05Biz ham birlashtirib yubora qoldik.
- 20:08Demak, birinchi maqolimiz: "Hisoblashgan
- 20:11do'st emas".
- 20:13Sen bilan hisoblashadigan odam sening
- 20:14do'sting emas
- 20:16degan ma'noda. Bu birinchi maqolimiz.
- 20:17Ikkinchi maqol, shuning davomi: "Hisobli
- 20:20do'st ayrilmas".
- 20:22Buni deyarli hammamiz eshitganmiz.
- 20:24"Hisobli do'st ayrilmas" deb turib,
- 20:25bolalar misol uchun shu yerda to'lab
- 20:27yuboradi, o'rtaga bo'lib.
- 20:28Yoki qarzini yopib yuboradi, yoki bir
- 20:30nimani olgan bo'lsa, qaytarib beradi.
- 20:31Chunki ey, oramizda oldi-berdilar
- 20:33ko'payib ketmasin, ertaga hisobli
- 20:34bo'lsak, ayrilmaymiz, oxirigacha
- 20:36do'stligimiz davom etadi deyishadi.
- 20:38"Hisobli do'st ayrilmas" shu yerda.
- 20:40Lekin bizda
- 20:42teskarilik yoki ziddiyat borga
- 20:43o'xshayapti. "Hisoblashgan do'st emas".
- 20:47Ya'ni shunday
- 20:48ovqatlanishga bordi ikkita do'st, menyu
- 20:50keldi, hisob keldi, ikkiga bo'lib
- 20:52to'lamoqchi deyapti do'stingiz. "Ikkiga
- 20:54bo'lib to'lab olaylik" deyapti. U
- 20:55hisoblashyapti-ku, u do'stmi, do'st
- 20:57emasmi?
- 20:58Ayrilib ketasizlarmi, ayrilib
- 20:59ketmaysizlarmi?
- 21:01Yoki siz uchun uch-to'rt marta to'lab
- 21:02yubordi ba'zi joyga, misol uchun bir
- 21:03joyga bordilar, sizga to'lab yubordi har
- 21:04safar 500 ming, 1 milliondan-da.
- 21:06Shuni olib, "Kel, sen to'lab yubor
- 21:08yo'limni", hisoblashyapti siz bilan.
- 21:11Yoki
- 21:12hisoblashmayapti. Qaysi biridir, do'st?
- 21:14Shuni tagiga yetamiz bugun. Mana shu
- 21:16ikkita maqolni bir-biriga solishtirib.
- 21:17Demak, hisoblashgan do'st emas deganda
- 21:19xalqimiz nima demoqchi?
- 21:21Bu
- 21:22biz inson sifatida, mana o'zimda ham
- 21:24bo'lgan, inson sifatida miyamizda doim
- 21:26tablo turadi, do'stlarga nisbatan.
- 21:29Yoki munosabatlarga nisbatan, deylik.
- 21:31Xo'p, u menga nima qildi? Men unga nima
- 21:33qildim?
- 21:34Ha, xo'p, u menga to'yda mana shuncha 50
- 21:35dollar bergandi, men unga mana bu yerga
- 21:3750 dollar berib yubordim. Xo'p, u menga
- 21:38ikki marta kelib yordamlashib yubordi,
- 21:39men unga mana bu yerda yordam berib
- 21:40yubordim. Miyamizda doim tablo turadi.
- 21:43Ya'ni, u nimalar qilib qo'ydi menga, men
- 21:44men unga nimalar qilib qo'ydim? Mana bu
- 21:46yerda yordam berib yubordim, menyusini
- 21:47to'lab yubordim, mana bu yerda ana odam
- 21:49bilan tanishtirib qo'ydim. A u bo'lsa
- 21:50menga a-a, ikki martagina yuk tashishga
- 21:52qarashib yubordi. Ha, demak, men
- 21:53plyusdamen.
- 21:55Mana shunaqa tablo yuradi miyamizda.
- 21:56Menda ham yurgan. O'shandan bilaman, men
- 21:58miyalarni o'qimayman, men o'zimdan kelib
- 21:59aytaman.
- 22:00Demak, menda shunaqa bir paytlar tablo
- 22:01yurgan va bu tablo mana shu
- 22:04narsani yuritadigan odam
- 22:08do'stiga nisbatan yuritsa, u do'st emas
- 22:10ekan, demak.
- 22:11Ya'ni, bu tablo bo'lishi tabiiy holat.
- 22:13M-m, biznesda bo'lishi mumkin, xodimga
- 22:15nisbatan yuritishingiz mumkin, misol
- 22:16uchun, a-a, hamkorlaringizga nisbatan
- 22:18yuritishingiz mumkin, misol uchun, u
- 22:19menga nimalar qilib berdi, menga nechta
- 22:21narsa olib kelib berdi, men unga qancha
- 22:22pul berdim.
- 22:23Lekin do'stga nisbatan yuritayotgan
- 22:25bo'lsak,
- 22:26demak, biz uni do'st deb ko'rmaymiz yoki
- 22:29u bizga nisbatan yuritayotgan bo'lsa, u
- 22:30bizni do'st deb ko'rmayapti.
- 22:32Do'stga nisbatan minnat qilinmaydi. Men
- 22:35mana buncha qilib qo'ydim.
- 22:36To'rtta yaxshilik qildim unga, u menga
- 22:37ikkita yaxshilik qildi.
- 22:39Bu, agar oldi-berdi bo'lsa, bu biznes,
- 22:42bu savdo hamkorlik, bu. Oldi-berdi, bu
- 22:44do'stlik emas.
- 22:45Aniq qilib olish kerak. Siz o'zingiz ham
- 22:47kimgadir nisbatan, xo'p, u menga mana
- 22:49buncha narsa qilib qo'ydi, men unga
- 22:50to'rtta, u bo'lsa sakkizga to'rt,
- 22:52sakkizga to'rt, demak, hisob u tarafda,
- 22:54demak, u menga yana to'rtta yaxshilik
- 22:55qilish kerak, dedikmi? Do'st emas u.
- 22:58Ya'ni, biz uni do'st deb bilmayapmiz.
- 23:01"Sen do'st emassan", deyapti xalqimiz,
- 23:02agar hisob yurita olgan bo'lsang
- 23:03miyenda, buxgalteriya qilayotgan
- 23:04bo'lsang, kirim-chiqim qilayotgan
- 23:05bo'lsang.
- 23:07Men unga to'rt marta to'lab yubordim, u
- 23:08menga ikki marta to'lab yubordi, xo'p,
- 23:10demak, qarz dor yana ikki martasida hali
- 23:12ham yaxshi, ketdik, anaqaga, qanoqchiga
- 23:14boraylik, bitta qotlaylik.
- 23:16Hisobni olib, o'tkazib yuborib, qani,
- 23:18uchga to'rt qilib qo'yaylik, deb. Mana
- 23:19bu do'stlik emas.
- 23:21Bu qilish xatomi? Yo'q, xato emas,
- 23:23aytganimizdek, boyagi ba'zi joylar bor,
- 23:24biznes
- 23:25hamkorliklarida balki, balki xodimlar
- 23:28munosabatlarida plyus-minuslarni ushlab
- 23:29turish kerak. Balans deydi, balans
- 23:31yuritish deydi buni otini.
- 23:32Kirim-chiqimlarni. Lekin do'stga
- 23:33nisbatan
- 23:35to'xtamay berasiz.
- 23:36Yoki u sizga to'xtamay beradi.
- 23:38Schyot yurgizmaysiz, hisob yurgizmaysiz,
- 23:39kimga nima o'tib ketib qoldi, kim
- 23:41qayerda nima berdi, u menga nima sovg'a
- 23:42qildi, telefon sovg'a qildimi, boshqami,
- 23:43men unga kichkina narsa, hisob yo'q.
- 23:45Ketdi, plyus-minus bir-biriga o'tib
- 23:47ketdi.
- 23:48O'shanda
- 23:50demak, haqiqiy do'stlar ekan. Chunki siz
- 23:51uni yaxshi ko'rasiz, u siz bilan katta
- 23:53bo'lgansiz, siz u eng qiyin
- 23:54paytlaringizda bo'lgan. Siz uni
- 23:55do'stsiz, u hisob yuritilmaydi u yerda.
- 23:58Kerak bo'lsa, u
- 23:59o'nu bir hisob, endi agar hisoblasak,
- 24:02o'nu bir bo'lgan bo'lishi mumkin, u yoq
- 24:04tarafdan ham, bu tarafdan. Mana shunaqa
- 24:05hisobga qaramayapsizmi? Demak, do'st
- 24:07ekansizlar.
- 24:08Shunaqa demoqchi xalqimiz.
- 24:11Ya'ni minnat qildimi, men senga mana
- 24:13bunaqa qildim, dedimi, mana bunaqa
- 24:14qilganman, dedimi,
- 24:16bo'ldi, do'st emas ekan. Demak, minnat
- 24:18qilganini o'zi miyasida ushlab turgan,
- 24:19o'sha paytgacha deganda, shu paytgacha
- 24:21ushlab kelgan miyasida, degan.
- 24:23Men senga mana bunaqalar qildim, mana
- 24:24bunaqalar qildim, deb sanab beryapti ana
- 24:25u, urishib ketganda bo'ladi u o'zi.
- 24:27Bo'ldi, u miyasida ushlab yurgan, etib
- 24:28tashladimi,
- 24:29demak, hisoblab yurgan, demak, do'st deb
- 24:30o'ylamagan, u foydasi yo'q, bo'ldi.
- 24:32Do'st deb o'ylamasak ham bo'ladi. Yoki
- 24:33siz o'zingiz etib tashlayapsiz, yoki
- 24:34ushlab turibsiz schyot.
- 24:36Demak, uni yaqin inson sifatida ko'ra
- 24:37olmayapsiz. Siz onangizga onangizga yoki
- 24:39farzandingizga hisoblab yurmaysiz-ku,
- 24:40unda olib, tak, men buni o'qitib
- 24:42qo'ydim,
- 24:43xo'p, 20 ta upakovka non olib berdim,
- 24:46xo'p, men buni to'rt marta sayohatga
- 24:47olib chiqdim, xo'p, endi nimalar qilib
- 24:49berarkan bu menga, xo'p, bitta porsh
- 24:51qarz bo'ldi mana shu paytgacha,
- 24:53demaysiz-ku, demaymiz-ku, bolalarimizga
- 24:54nisbatan yoki ota-onamizga nisbatan
- 24:56qilmaymiz-ku mana bunaqa. Do'st ham
- 24:57shunday. Hisob yurib, o'chirib
- 24:59qo'ysangiz tabloni,
- 25:01demak, do'stlik bo'ladi. Shunaqa
- 25:02demoqchi xalqimiz. Endi ikkinchi qismiga
- 25:04o'tamiz. Bu endi alohida ikkita-ikkita
- 25:05maqol bu. Ikkalovini birlashtirdik.
- 25:07Ikkinchi maqol ikkinchi qismiga o'tamiz.
- 25:09Hisobli do'st ayrilmas. Qanaqasiga unda?
- 25:12Desa,
- 25:14buni qanaqa tushunamiz?
- 25:16Hisobli do'st ayrilmas degani,
- 25:18siz do'stligingizga xavf tug'dirish
- 25:21mumkin bo'lgan haq masalalari bor-ku,
- 25:24haqlar o'tib ketish, ana shuni hal qilib
- 25:26qo'yasiz do'stingiz bilan.
- 25:28Ya'ni boyagi joyga qaytamiz.
- 25:30Siz,
- 25:31demak, restoran kirdingiz,
- 25:33hisob keldi, to'lab yubormoqchisiz va
- 25:36do'stingiz aytyapti, "Kel, men yarmini
- 25:38men beraman", deyapti. Hisobli do'st
- 25:39ayrilmas degan maqolni shu yerda
- 25:41ishlatyapti.
- 25:42U nimaga ishlatyapti? Desa, u sizdagi
- 25:45nobodo norozi bo'lib berayotgan
- 25:47bo'lsangiz yoki men do'stim puli yo'q
- 25:48deb o'ylab berayotgan bo'lsangiz, "Yo'q,
- 25:49mening pulim bor.
- 25:51Kel, mana shu hisobni to'g'irlab
- 25:52qo'yaylik. Ertaga do'stligimizga xato
- 25:54ketib qolmasin". Yoki 500 dollar qarz
- 25:56olib turdingiz, esidan chiqib ketdi
- 25:57uning bergani, lekin siz bir oydan
- 26:00keyin, ikki oydan keyin, uch oydan keyin
- 26:01qaytarib berdingiz, "Mana", deb.
- 26:02U haq edi. Ya'ni do'stligimiz bundan
- 26:04qimmat turadi. Shuning uchun
- 26:05hisob-kitobni qilib qo'yaylik joyiga.
- 26:08Mana shu yerda nozik nuqta.
- 26:10Ya'ni pullar o'tib o'tib ketayotgan
- 26:12paytda, plyus-minuslar o'tib ketayotgan
- 26:13paytda, "Voy, do'stligimizga putur
- 26:16yetmasin, shu pulni to'g'irlab
- 26:17qo'yaylik. Hisobli do'st ayrilmas". Yoki
- 26:20sen menga kelib, "Mana bu, mana bu
- 26:21ishlarni qilib ber", ding.
- 26:22U o'zi so'ramasligi kerak.
- 26:26O'zi so'ramasligi kerak. Ya'ni
- 26:27so'rovchiga emas tegishli bu narsa,
- 26:30beruvchiga tegishli. Ya'ni siz
- 26:31do'stingizni
- 26:33pulini berib qo'ying bir narsani qilgan
- 26:34bo'lsa, olmasa, o'zi biladi. Shuning
- 26:36uchun hisobli do'st ayrilmas. Lekin o'zi
- 26:39minnat qilsa, boyagi hisoblashgan do'st
- 26:41emasga tushadi.
- 26:42Mana shu yerdan biz nozik nuqtani
- 26:43ajratamiz. Demak,
- 26:46hisobli do'st ayrilmas,
- 26:48do'stingni tekinga ishlatma degani.
- 26:51Ana, soddalashtirsak, do'stimku, qani
- 26:54mashinasiku, o'zinikiyu, benzin nima, va
- 26:56arzmagan pul, qani do'stim mana shuni
- 26:57tashlab ber shu
- 26:5910 tonna narsamni deyish, yo chaqirib,
- 27:02do'stim, sen menga shuncha tashlab
- 27:03berding, ko'chada shuncha pul topgan
- 27:04bo'larding, mana, ko'chaga berishingiz
- 27:06mumkin bo'lgan pulni do'stingizga
- 27:07berish, mana shunda hisobli do'st
- 27:09ayrilmas.
- 27:10To'g'rilab ketasiz balansni.
- 27:11Lekin u aytsaki, "Hisobli do'st
- 27:13ayrilmas, do'stim, mana shuncha ish
- 27:15qilib qo'ydim, endi pulini ber", desa, u
- 27:16hisoblashgan do'st emasga tushib qoladi.
- 27:18Mana shu yerda nozik nuqtamiz yotibdi.
- 27:20Xo'p, bu ikkinchi maqolimiz edi.
- 27:25Mana shu filtrga tushirsak,
- 27:27kamayib ketadi do'stlarimiz.
- 27:29Ya'ni ko'p kishilar tanish, yaqin,
- 27:31jo'ra, og'ayni, ulfatligimizni bilamiz,
- 27:33bu yomon emas.
- 27:34Lekin o'sha filtirmizdan o'tgan
- 27:36do'stlar,
- 27:37xotirjam do'stim bor deya olamizda.
- 27:39Mayli, 10 yilda topilar, 20 yilda
- 27:40topilar, 30 yoshingizda topilar. 10
- 27:42yildan keyin sinab, sinab, sinab
- 27:43topasiz, lekin shundagina,
- 27:46"Do'stim bor ekan", deysizda.
- 27:48Ya'ni o'zi,
- 27:50o'zi sizni ishlatsa, haqqingizni shundoq
- 27:52beradi, "Hisobli do'st ayrilmas", deb
- 27:54turib.
- 27:55Lekin,
- 27:56a, u nimadir qilsa, hisob,
- 28:00"Hisoblashgan do'st emas", deydi.
- 28:02Qarang, shunaqa do'st. Ikkala taraf ham
- 28:03shunaqa, eng qizig'i. Ya'ni sizni
- 28:05mehnatingizdan foydalansa, "Mana, mana",
- 28:06deb beradi,
- 28:08lekin o'zi nimadir qilsa, e, esida ham
- 28:09turmaydi u.
- 28:11Ya'ni o'ng qo'li qilganini chap qo'li
- 28:13bilmaydi, lekin siz qilib qo'ysangiz,
- 28:15sizga berishga harakat qiladi. Ya'ni
- 28:16ikkala maqolni shunaqa qilib ishlatamiz.
- 28:18Shunda ikkita do'st bir-biriga shunaqa
- 28:20maqol qilsa, qani,
- 28:21qanchalik chiroyli do'stlik bo'ladi. Bu
- 28:22yoq taraf, bu yoq tarafga nimadir xizmat
- 28:24qildirsa, shartta pulini berishga
- 28:25harakat qiladi, lekin o'zi qilsa, qilib
- 28:26ketadi.
- 28:27Mana shu emasmi do'stlar, ya'ni fidoiy,
- 28:29fidoiy bo'lib ketishda. Bu ikkinchi
- 28:30maqolimiz edi.
- 28:32Uchinchi maqolimiz vatan haqida, qarang.
- 28:35Do'st haqida gaplashdik,
- 28:37takroriy ilmni olish haqida gaplashdik,
- 28:39bitta vatan qoldi muhim mavzulardan.
- 28:41A, va bunga ham xalqimizni zo'r maqoli
- 28:43bor ekan. Ayrilmagin elingdan,
- 28:47quvvat ketar belingdan.
- 28:49Maqollarni menga yoqqan joyi
- 28:52esda qoladi-da.
- 28:53Qofiya bilan qilinadi.
- 28:55Yana buni yozilishi ham zo'r. Ikki
- 28:57qator, uch qator, ya'ni uzunligi bir
- 28:58xil. Ayrilmagin elingdan, quvvat ketar
- 29:00belingdan. Eslab qoldingiz-da mana. Shu
- 29:03joyi menga juda ham yoqayotgandi. Ya'ni
- 29:05yodlash qiyin emas. Miyangizda ushlab
- 29:07turish qiyin emas. Ya'ni qaror qabul
- 29:09qilayotganingizda shundan miyangizga
- 29:10keladi.
- 29:12Buni endi
- 29:13a
- 29:15maktab o'quvchilari bilan ko'p ishlaymiz
- 29:16bizlar.
- 29:17Maktabda ishlaganimiz uchun, a elidan
- 29:19ayrilgan bolalar bilan ko'rishamiz.
- 29:22Ya'ni elidan ayrildi deganda, u
- 29:24O'zbekistonda yashab turib, ya'ni
- 29:25o'zbeklardan ayrilishi mumkin odam.
- 29:28Amerikada yashab turib, Arabistonda
- 29:30yashab turib, Malayziyada yashab turib
- 29:31elidan ayrilmasligi mumkin bir odam.
- 29:34Ya'ni eldan ayrish haqida bu o'shani
- 29:36yonida bo'lish degani emas faqat. Ya'ni
- 29:38faqat o'shani qo'shnisi bo'lib yashash,
- 29:39ichida yashash O'zbekistonni degani
- 29:41emas. Chunki 7 millionga yaqin
- 29:42adashmasam o'zbeklar bizdan tashqarida
- 29:44yashayapti. O'zbekistondan tashqarida,
- 29:45elidan tashqarida, jismonan tashqarida
- 29:47yashayapti.
- 29:49Va
- 29:51a ularni biz elidan ayrilgan deya
- 29:53olmaymiz.
- 29:53Lekin O'zbekistonni ichida 40 millionga
- 29:55yaqin, men 35 millionga yaqin odam
- 29:56yashayotgan bo'lsa, hammasi ham elida
- 29:58bilan birlashgan deya olmaymiz.
- 30:00Ichkaridan turib turib elidan ayrilib
- 30:01qolgan insonlar bo'lishi mumkin.
- 30:02Ichkaridan turib O'zbekiston tarixini
- 30:04bilmaydiganlar, ichkaridan turib o'zbek
- 30:05millat tilini bilmaydiganlar, ichkaridan
- 30:07turib o'zbek millatini, ya'ni
- 30:08O'zbekistonliklarni yomon ko'radigan
- 30:10odamlar bo'lsa, u elidan ayrilgan deb
- 30:12hisoblanadi.
- 30:14Bitta sayt xat ko'rib qoldim.
- 30:16To'qqiz yoshdan 16 yoshgacha bolalar
- 30:18qaysi muhitda katta bo'lsa, o'sha yerda
- 30:20elim derkan, vatanim derkan. Demak, el
- 30:23sifatida bizlar bu kitob sayt xatda ham
- 30:25link berib ketaman. Jonathan Haidt
- 30:26kitobida kelgan.
- 30:27A demak, 16 yoshgacha biz qayerda katta
- 30:30bo'lgan bo'lsak,
- 30:31umrimiz qayerda o'tgan bo'lsa, o'sha
- 30:33yerda men e biz elim derkanmiz. Ya'ni
- 30:35mening xalqim, mening odamlarim. Moyi,
- 30:37svoyi deydi-yu, svoy deydi-yu. Mana shu
- 30:39maniki, mening odamlarim, biz bittamiz
- 30:41deb etarkanmiz. 16 yoshgacha katta-katta
- 30:43bo'lgan bo'lsak. Demak, tasavvur qiling,
- 30:45bitta ota
- 30:4716 yoshgacha katta bo'ldi, deylik,
- 30:49O'zbekistonda katta bo'ldi, katta bo'lib
- 30:51o'sdi va o'zbek millati bilan katta
- 30:53bo'ldi va 40,
- 30:5530 yoshida farzandli bo'ldi, Rossiyaga
- 30:57ko'chib ketdi, o'sha yerda farzandli
- 30:58bo'ldi, bolasi o'sha yerda 16 yoshga
- 31:00to'ldi. Yoki Amerikada, yoki Kanadada,
- 31:02yoki Avstraliyada, yoki Yaponiyada,
- 31:03farqi yo'q.
- 31:04O'sha yerda u 16 yoshgacha o'sha yerda
- 31:06yashadi. Ota 46 yosh bo'ldi.
- 31:09Ota 20 yildan beri o'sha chet el
- 31:11davlatda, deylik, Rossiyadami,
- 31:12Kanadadami, farqi yo'q.
- 31:14Bola 16 yosh bo'ldi, 16 yildan beri
- 31:16o'sha yerda.
- 31:17Qarang, mana shu yerda ota o'sha 40
- 31:20yoshida ham, 20 yildan beri chet elda
- 31:22bo'lib turib ham,
- 31:23elim deb o'zbeklarni aytarkan.
- 31:25Bola 16 yoshda elim deb o'sha yerda
- 31:27bizlar katta bo'lgan o'rtoqlarini
- 31:28aytarkan.
- 31:30Ha, joiz hadis kitobida ham keladi. Va
- 31:31buni o'zim ham ko'ryapman. Amerikada
- 31:3316-14 yoshgacha katta bo'lgan bolalar
- 31:35bor, "I'm American" deb turadi menga,
- 31:37yuzimga qarab. Ota necha yosh, bunaqa
- 31:39emas, mana bunaqa deb bergan javobimni
- 31:40deydi. Rus, Rossiyada katta bo'lgan bola
- 31:42bor, Kanadada katta bo'lgan bola bor,
- 31:43Yaponiyada katta bo'lgan bolalar bor,
- 31:44"Men yaponman" deb turadi.
- 31:46Endi,
- 31:49mana shu sababdan otani eli boshqa,
- 31:52bolani eli boshqa bo'lishi mumkin.
- 31:55U bir-birini davomi bo'lsa ham,
- 31:57genetikasi o'tgan shundoq. Lekin
- 31:58shunchaki o'zini bitta bir qismini
- 32:01bilmaydi.
- 32:02Chunki u o'zbek tilini bilmaydi, chunki
- 32:03u shu yerda yurib katta bo'lmagan.
- 32:04Shuning uchun u uchun o'sha madaniyatni
- 32:06bilmagan, tarixni o'qimagan. A Navoiyni
- 32:08bilmaydi.
- 32:10Bizni maktablarda majbur qilib
- 32:11o'qishadi-ku, Navoiy bormi, Oybek bormi,
- 32:13Cho'lpon bormi, hammasini taniymiz-ku.
- 32:15Shuni bir qismi deb bilamiz o'zimizni.
- 32:17Shu sababdan ham
- 32:18biz ota
- 32:21agar o'zini farzandi uni elidan
- 32:22bo'lishini xohlasa, tanitish kerak ekan.
- 32:24O'zi qaysi sharoitda katta bo'lgan
- 32:26bo'lsa, o'sha sharoitga qo'shib kattaroq
- 32:28qilish kerak ekan. Ya'ni o'zbeklar bilan
- 32:29o'ylab, o'zbek tarixi bilan o'ylab,
- 32:31o'zbek tili bilan o'ylab.
- 32:32Endi bu yerda patriotizm
- 32:35yoki millatni dardini o'ylash kerak.
- 32:37O'sha o'zbek bo'lishi kerak emas, yo'q.
- 32:39Maqol bizga nima deyapti? Quvvat ketar
- 32:41belingdan deyapti.
- 32:43Ya'ni u bolani o'ziga foyda. Chunki
- 32:45deylik Fransiyada bitta bola katta
- 32:46bo'ldi.
- 32:47U men o'z fransuzman deyapti, lekin
- 32:50fransuzlar uni qabul qiladimi?
- 32:52Italiyaliklar uni qabul qiladimi? Voy
- 32:53sen fransuzchani zo'r bilarkansan keyin
- 32:55o'zi endi bizaniki sen, sen svoy senki,
- 32:56sen bilan choyxona o'ynaymiz deydimi?
- 32:58Yoki inglizlar qabul qiladimi? Yoki
- 33:00xitoylar qabul qiladimi? Ko'rinishimiz
- 33:02ham boshqachaku, yaponlar qabul qila
- 33:03qabul qilmaydi. Nechtasi bilan
- 33:04gaplashsiz?
- 33:0520 yil shu yerda yashab katta bo'lgan
- 33:07bo'lsa ham qabul qilishmaydi. Ayniqsa
- 33:09o'sha yo'g'on madaniyat, ya'ni
- 33:10madaniyati o'ta uzoq yillarga
- 33:12cho'zilgan, 1000 yil, 2000 yillik
- 33:14tarixli millatlar qabul qilmaydi. Qabul
- 33:16qiladigan ikkitagina, uchtagina millat
- 33:17bor. Bittasi Amerika, bittasi
- 33:19Avstraliya. Ya'ni o'zi yaqindagina
- 33:21madaniyat paydo bo'lgan, 200-300 yillik
- 33:23yillik yosh davlatlar qabul qiladi.
- 33:26Shuning uchun Amerikada har xil millatli
- 33:28larni ham qabul qilinib, ko'tarilib
- 33:29ketayotganini ko'rasiz. Boshqa
- 33:31millatlarda bo'lsa ko'rmaysiz.
- 33:33Qabul qilishmaydi. Sen bizaniki, sen
- 33:35o'zimizniki undan, bundan deb natijada
- 33:37boyagi yoshlarda identity crisis
- 33:39bo'ladi. Ya'ni shaxsiy krizis bo'ladi,
- 33:41men kimman o'zi? Kimga yaxshilik
- 33:43qilishim kerak?
- 33:44Bularga yaxshilik qilaman, bularga
- 33:45xizmat qilaman, bolalarini o'qitib
- 33:46beraman desam, bular men seni begingsan
- 33:48deyaptiku.
- 33:51O'zimni millatim yo'qku, men o'zbek
- 33:52tilini bilmayman, ya'ni u qayerdan
- 33:54yo'qotib qo'ygan o'zini.
- 33:55Ya'ni beldan quvvat ketishdi xalqimiz
- 33:57shuni aytgan.
- 33:58Ya'ni ish qilgisi kelmay qolishi,
- 33:59motivatsiyasi bo'lmasligi, katta
- 34:01narsalar qilgisi kelmasligi va bu
- 34:02ko'proq o'sha hamma pullarini topib
- 34:04bo'lgan, hamma erishadigan yutug'iga
- 34:06erish bo'lgandan keyin 40-45 yoshda
- 34:08demak duch keladigan muammo emas. Aynan
- 34:10shu chet elda yashayotgan
- 34:11o'zbeklarimizga tegishli deb aytsak
- 34:13bo'ladi buni. Eldan ayriladigan bo'lsak
- 34:15maqolimizga ko'ra quvvatimizdan belimiz
- 34:16ketadi.
- 34:18E, uzr, belimizdan quvvatimiz ketadi.
- 34:20Ya'ni ish qilolmaydigan bo'lib qolamiz.
- 34:22Nima uchun qilamiz o'zi, nima uchun,
- 34:23kimga qilishimiz kerak bu narsani?
- 34:25Shuning uchun men O'zbekistondagi ikkita
- 34:26katta tadbirkorlarga mana shu gapim
- 34:27menga juda yoqdi. Ko'p bolalarga
- 34:29sababchi bo'ldi deb o'ylayman. Nega
- 34:30ketmadingiz, millionlaringiz bor,
- 34:31milliardlaringiz bor deganda
- 34:33men qayerga boraman? Amerikagami,
- 34:35Germaniyagami, Yevropagami, boshqagami?
- 34:36Men ular uchun hech kimman.
- 34:38Navbatdagi bitta millioner man, pulim
- 34:40kerak ularga xolos. A bu yerda men katta
- 34:42ishlar qila olyapman, bu yerda men
- 34:43elimga, millatimga yaxshilik qila
- 34:44olyapman deyishdi.
- 34:46Xursand bo'ldim men eshitib. Qancha odam
- 34:47buni eshitib qolgan. Ya'ni siz bu yerda
- 34:49keraksiz. Uyimizga ham qo'ysak, Azimjon
- 34:51bilan Azimjon ham shu sababdan
- 34:52Yevropadan qaytib keldi. Chunki u mana
- 34:55shuni elim deb biladi shu yerdagi
- 34:56millatni.
- 34:57Elim deb biladi va ularga men yordam
- 35:00berishim kerak, qutqarishim kerak,
- 35:01dardini kamaytirishim kerak deb biladi.
- 35:03Mana shu el haqida bo'lish, ya'ni siz
- 35:05Angliyada yashab turib ham elingiz
- 35:06haqida o'ylashingiz mumkin. Shularni
- 35:08o'qitishim kerak, shularga jiyanlarimga
- 35:09yordam berishim kerak, ya'ni yonimizdan
- 35:11butun 30 million aholini o'ylash shart
- 35:12emas.
- 35:13O'zingizga tegishli bo'lgan odamlardan
- 35:14o'ylash mumkin-ku. Jiyanlarni
- 35:15o'qitaylik, shular qiynalib ketdi, men
- 35:17endi oyoqqa turib oldim. Shu qani sen
- 35:18ingliz tiliga borib tez, matematika o'qi
- 35:21deb qilishimiz mumkin. Yonimizdan
- 35:23boshlashimiz mumkin. Ko'pchiligimizni
- 35:24kuchimiz yetadi. Agar bu podkastni
- 35:26ko'rayotgan bo'lsangiz, demak sizni
- 35:27bo'sh vaqtingiz bor, demak siz
- 35:28fikrlisiz, demak siz azizim bo'lsangiz
- 35:30ham pul orttira olgansiz, chunki
- 35:31Youtube'ga kiryapsiz, diqqatingiz bor.
- 35:33Ya'ni yo ki hozir yo ki kelajakda yaxshi
- 35:35pul topasiz, Xudo xohlasa.
- 35:37Maqtayib ketdim men tomoshabinlarimizni.
- 35:39>> [kulgu]
- 35:40>> Aaa
- 35:41>> [tomoq qirish]
- 35:43>> Demak bu aaa mana shu el, elni g'amini
- 35:46o'ylash, elni bir qismi bo'lish.
- 35:48Elni g'amini o'ylamagan
- 35:51aaa ya'ni Navoiyning misralari bor edi,
- 35:53adashmasam. Odam demangil kim ani, xalq
- 35:56g'amidin bo'lmasa, o'zga g'amimas,
- 35:57shunaqa adashgan bo'lishim mumkin,
- 35:59yaxshi eslay olmadim, ya'ni xalq g'amini
- 36:00o'ylagan odamgina odam bo'ladi.
- 36:03El bo'ladi. Ya'ni boshqa xalq deganda bu
- 36:0430 million odamni o'ylash shart emas.
- 36:06Ya'ni qaytaraman.
- 36:07Eng kamida o'zimizdan tashqari ya'ni
- 36:09kimlardir o'ylash. Oilamizni,
- 36:10farzandlarimizni, ota-onamizni,
- 36:11qarindoshlarimizni, jiyanlarimizni.
- 36:13Ketdi, bir-biriga ulanib ketaveradi.
- 36:14Keyingi maqolimiz
- 36:17kalla haqida.
- 36:19Bir kalla kalla
- 36:21ikkita kalla
- 36:23mahalla yoki tilla deganini o'qiganman.
- 36:26Ikkita kalla tilla degan maqollarni
- 36:28o'qidim. Farqi yo'q, qofiya to'g'ri
- 36:29kelsa mahalla desa ham bo'ladi.
- 36:31Qanaqasiga ikkita kalla
- 36:33bitta, ikkita bo'lib qoldi. Ikki barobar
- 36:34deganda ko'paydi, tilla bo'lib qolishi
- 36:35mumkin. Yoki mahalla bo'lishi mumkin.
- 36:37O'rtacha mahallada, mana bizning
- 36:39mahallada 1500 ta odam yashaydi
- 36:40taxminan. 1500 ta bilan 3000 ta orasida
- 36:43bo'ladi mahallalar o'zi. Qanaqasiga
- 36:45bitta kalla kalla bo'ladi-da, ikkita
- 36:47kalla mahalla bo'ladi yoki tillaga
- 36:48aylanib qoladi degan savol, maqol.
- 36:50Mantiq qidirish kerak-da.
- 36:52Keyin men o'tirib qidirdim. Shu maqolni
- 36:54bilardik endi.
- 36:55Ha, masala bu yerda shuaro degan.
- 36:57Ya'ni mashvaratda, ya'ni maslahat
- 36:59qilishda.
- 37:00Ya'ni bitta odam
- 37:03bittagina odam. Ikkittagina odam bo'lsa,
- 37:05u ancha baland. Ikki barobar emas, 10-15
- 37:07barobar baland.
- 37:08Demak, biz tupik dediyu,
- 37:09Boshiberko'chaga kirdikmi, maslahat
- 37:12qilsak, butun mahallani miyasi biz bilan
- 37:15bo'ladi.
- 37:16Tasavvur qiling, 200 mingta odam
- 37:17o'tirganday bo'ladi shu muammoni
- 37:18tepasida. Yoki tilla, misol uchun mm,
- 37:22bir kalla tilla.
- 37:24Kalla necha kilo bo'ladi?
- 37:26Hech kim o'lchamaganmi kallasini?
- 37:28Bir 5 kilo chiqsa kerak. A, 5 kilo tilla
- 37:30bilan qaysi muammoingiz hal
- 37:31bo'lmaydi-da?
- 37:32O'ylab ko'rdingizmi? Bir gramm tilla
- 37:34hozir 600 dollar bo'lsa, 1000 grammi mm,
- 37:36600 ming bo'ladimi? 5 kilosi 3 million
- 37:39dollar bo'ladi. 3 million dollar bilan
- 37:40qaysi muammoingiz hal bo'lmaydi?
- 37:42Tilla deyilyapti-da, demak, bu
- 37:44muammolarni yechish vositasi.
- 37:46Ikkita kalla.
- 37:48Ya'ni mashvarat qilish, muhokama qilish.
- 37:51Mm, Boshiberko'chaga kirdikmi, qani,
- 37:53maslahatlashaylik mana shu yerda nima
- 37:54deysiz? Shu yerda. Ada,
- 37:56amaki, doda, a, ustoz, nima deysiz shu
- 37:59yerda, do'stim? Mana shunaqa mana bu
- 38:01vaziyat bo'lyapti. Mayli, xotin, misol
- 38:03uchun, xotinim bilan maslahatlashaman
- 38:04desa.
- 38:05A, perspektiva yangi, tashqaridan
- 38:07qarash. Yo'q, sizga bu a, siz hissiyotga
- 38:09berilib qolyapsiz, bunaqa bu ish bilan
- 38:10shug'ullanmaganingiz yaxshi deb aytadi
- 38:11kimdir.
- 38:12Yoki dodangiz aytadi, yo'q, bu ish oxiri
- 38:14tugamaydi, yaxshilik bilan tugamaydi
- 38:15deydi.
- 38:16Bu o'zimiz
- 38:18doim ishlarni zo'r tomonlarini
- 38:19ko'raveramiz-da. Voy, vaay, ketadi,
- 38:21zo'r, anavi bunday o'xshab ketdi yo,
- 38:23maslahatlashgan paytimizda risklarini
- 38:25ham oldin olishni boshlaymiz.
- 38:29Misol, mana shu loyiha, Maqolim loyihasi
- 38:30ham maslahat bilan boshlandi. Ikkita,
- 38:32uchta odam bilan maslahatlashdim va nomi
- 38:35o'zgardi orada.
- 38:37Chetelcha nom bo'layotgan edi, o'zbekcha
- 38:38nomga o'zgartirdik.
- 38:40Maqollarni tanlashda prinsip o'zgardi.
- 38:42Maqollarga, demak, "Maqol o'zi" degan
- 38:44g'oyaga kelishni boshladi. Bu hammasi
- 38:46mana shu maslahatdan.
- 38:48Ya'ni,
- 38:50shuncha odam bilan mana bunday olib
- 38:51chiqdingiz, gaplashdingiz, nimaga endi
- 38:52o'zbek maqollarini olib chiqmaslik kerak
- 38:54degan muhokamalar bo'ldi. Mana shundan
- 38:56keyin, keyin shu hayolga keldik.
- 38:58Chunki ikkita odam
- 39:00bitta odamdan ikki barobar yaxshi emas,
- 39:0110-15 barobar yaxshi.
- 39:03Keyin nimada bitta zo'r gapi bor edi,
- 39:04podkastida aytgan,
- 39:06odam birovni kamchiligini o'zini
- 39:08kamchiligidan ko'ra besh barobar yaxshi
- 39:10ko'rar ekan.
- 39:12Ya'ni, besh barobar kamchiligingizni,
- 39:14boshqalarning kamchiligini ko'rasiz.
- 39:15O'zingizda bitta ko'rsangiz,
- 39:17boshqa odamni beshta kamchiligini
- 39:18ko'rasiz.
- 39:19Tasavvur qiling, besh barobar biz
- 39:20samaralimiz.
- 39:22O'zimiznikini ko'rmaymiz, lekin boshqa
- 39:24odamnikini zo'r ko'ramiz.
- 39:25Mana bu
- 39:26qilganimni ham kamchilik sifatida
- 39:27ko'ramiz-da. Mana shu joyini kesib
- 39:29qo'yib yuborsangiz-da.
- 39:30A lekin o'zimizni bunday qilganimizni
- 39:31bilmaymiz, "Buni maqsadli qildim"
- 39:32deymiz. Lekin boshqa odamda, "Voy,
- 39:34g'alati ishlar qildi" deymiz.
- 39:36Mana shunaqa, ya'ni boshqa odamniki oson
- 39:37ko'rinadi.
- 39:39Xuddi shunaqa, tashqaridagi odam bizdagi
- 39:41fikrlashimizdagi kamchilik, g'oyamizdagi
- 39:43kamchilik, g'oyamizdagi ustunlik.
- 39:45Hattoki Jon Bosh kitobi ham bor, "Center
- 39:47of Leadership" degan, markazlashganda.
- 39:49Aaa,
- 39:50leadership,
- 39:51yetakchilik degan.
- 39:53O'sha kitobda ham aytadi, "O'zingizni
- 39:54qobiliyatlaringizni topish uchun ham
- 39:55boshqa odamlardan foydalanish kerak"
- 39:57deydi.
- 39:57Hattoki biz o'zimizni qobiliyatlarimizni
- 39:59topolmaymiz.
- 40:00Sizga kimdir aytsa, "Sen zo'r gapirasan"
- 40:01yoki "Zo'r misollarni zo'r ishlaysan"
- 40:03yoki "Tahliliy fikrlashingiz zo'r,
- 40:04ijodkorligingiz zo'r, voy, matningiz
- 40:06zo'r" desa keyin biz, "Aaa" deymiz.
- 40:09Qaysidir iqtibosimizda gaplashdik,
- 40:10chunki biz tez yuradigan odam tez
- 40:11yurishini bilmaydi.
- 40:13Boshqalar sekin yuradi deb o'ylaydi.
- 40:16Jahldor odam jahldorligini bilmaydi
- 40:17o'zini.
- 40:18Boshqalar shunchaki yumshoq deb
- 40:20o'ylaydi. Mana o'zim jahldorman demaydi.
- 40:23O'zimizga qiyin baho berishimiz.
- 40:25Mashinani ichida o'tiribsiz-da.
- 40:27U mashinani
- 40:28ichida o'tirib, qaysi rang,
- 40:31qanaqa marka, nechinchi yil chiqqan,
- 40:33farasi qanaqa, Malibu o'zida to'rt xil
- 40:35fara bormi?
- 40:37O'tirib uch xil fara bormi, uch xil
- 40:38ichki rang bormi? Ichida o'tirib siz
- 40:39topishingiz kerak farasi qanaqaligini.
- 40:41Rangini topishingiz kerak, qiyin.
- 40:43Ichida o'tirib topib bo'lmaydi.
- 40:44Ichida o'tirib hamma xususiyatini, odam
- 40:46o'zini ichida, tanasida o'tirib turib,
- 40:48mana bunaqa ekanmanda, mana bunaqamanda,
- 40:50mana tez jahldorman-da, mana o'zi
- 40:52tahlil, fikrlashim kuchli deya olmaydi,
- 40:53qiyin. Shuning uchun maslahatlashish.
- 40:56O'zini g'oyalariga ham shunaqa, o'zini
- 40:58qilmoqchi bo'lgan ishlariga ham shunaqa.
- 40:59Ya'ni shuning uchun ikkita kalla tilla
- 41:02yoki mahalla.
- 41:03Ikkilanlikmi?
- 41:05Maslahatlashishimiz kerak. Endi kim
- 41:06bilan desa, mana ba'zi kriteriyalar bor,
- 41:08bu maqolda kelmagan, o'zim
- 41:10kuzatuvlarim. Albatta bu odam hakim odam
- 41:12bo'lishi kerak.
- 41:13Qarorlari to'g'ri, ya'ni uzoq muddatda
- 41:1510, 20, 30 yilda o'ylaydigan odam
- 41:17bo'lishi kerak. Hakimligini qayerdan
- 41:18bilasiz? Shu kungacha u chiqargan
- 41:19qarorlari to'g'ri.
- 41:21To'g'ri qilib kelgan, adashmagan. Ya'ni
- 41:23deylik xotinini to'g'ri tanlagan
- 41:24bo'lishi mumkin, bolalarga to'g'ri
- 41:25tarbiya bergan bo'lishi mumkin,
- 41:26obro'sini yaxshi saqlab kelgan bo'lishi
- 41:28mumkin, deylik
- 41:29ishini to'g'ri bajaradi, birovga birovni
- 41:31aldamagan bo'lishi mumkin, odamlar uni
- 41:33hurmat qiladi, ya'ni hakimni belgisi
- 41:34qarorlari to'g'ri u odamni.
- 41:38Ikkinchisi, albatta u rostgo'y odam
- 41:40bo'lishi kerak. Chunki bir odamga sizga
- 41:42ba'zan noqulay haqiqatni aytadi-da u
- 41:44odam.
- 41:45Noqulay ha, bo'lmabdi-da, dabdala narsa
- 41:47o'ylabsan.
- 41:48Yo'q, yig'ishtir buni endi, yo u
- 41:49davlatga borma, u davlatda sen
- 41:51qiynalasan, u to'qima, deyish uchun u
- 41:53sizga noqulay haqiqatni aytyapti.
- 41:56Noqulay haqiqatni ayta oladigan, demak
- 41:57rost, yolg'on gapirmagan odam bo'lishi
- 41:59kerak.
- 42:02Va endi yana aytganim,
- 42:05bu yerda ikkita kalla deb kelyapti
- 42:06maqolda, lekin ikkita bo'lishi shart
- 42:08emas.
- 42:09Uchta bo'lishi ham mumkin, to'rtta
- 42:11bo'lishi ham mumkin. Faqat boyagi
- 42:13bir-biriga teskari gap gapirganda uyalib
- 42:15qolmasligingiz [tomoq qirish] uchun
- 42:16odamlar maslahat berayotgan yoki
- 42:18muhokama qilayotgan, mashvarat
- 42:19qilayotgan odamlar
- 42:21galma-galdan borib so'rashingiz mumkin
- 42:23yoki o'rtaga tashlashingiz mumkin. Hamma
- 42:24ideyalarni bersin, nima qilsa bo'ladi
- 42:26shu yerda deb.
- 42:27Adashmasam qaysidir tadbirkorlarda
- 42:29shunaqa guruh ham bor ekan, master mind
- 42:30deyisharkan, ya'ni bir nechta odamlar
- 42:32yig'ilib, hamma bitta odam muammosini
- 42:35yechishga harakat qilar ekan. Mana shu
- 42:36mashvarat, mana shu shuro, ya'ni
- 42:38baribir ko'pchilik bitta odamdan bir
- 42:41necha barobar karra darajasiga aqlliroq
- 42:44bo'ladi, chunki har xil tarafdan
- 42:45qaraydi. Har xil tajribadan keladi.
- 42:47Kimdir yurist bo'lgan, yuridicheskiy
- 42:49tajribasini olib keladi. Kimdir doktor
- 42:50bo'lgan, doktorlik tomonidan olib
- 42:51keladi. Kimdir xalqaro, Dubaylarda
- 42:53biznes qilib yurgan, o'sha yerdagi
- 42:54tajribasini olib keladi-da. Har xil
- 42:55tomondan olib kelishni boshlaydi.
- 42:58Va oxir-oqibat o'zingiz, lekin hammasini
- 43:00hisobga olib
- 43:01hayotingiz uchun qaror chiqarishingiz
- 43:03kerak bo'ladi.
- 43:04Do'stlar,
- 43:06bu demak, eksperimental deymiz, ya'ni
- 43:08tajribaviy qildik bu loyihani,
- 43:10maqollarni yoyish foydali bo'lyaptimi
- 43:13sizga? Izohlarda yozing. Bu videoni
- 43:15ko'paytirib yuborib, ko'rishlar sonini
- 43:17ko'paytirib olish uchun aytmayapman. Biz
- 43:19albatta bu loyihani foydaliligini
- 43:20bilishimiz kerak. Shundagina biz buni
- 43:22davom ettira olamiz. Bular, bu sohaga
- 43:25demak, lingvistlarni joriy qilib, bu
- 43:27maqollarni tagiga yeta olamiz,
- 43:28izlanishlar qila olamiz, eng foydali
- 43:29maqollarni topa olamiz. Chunki vaqt
- 43:31sarflaydi bu, sarflanadi bu videolar va
- 43:33foydali bo'layotgan bo'lsagina keyin biz
- 43:35bu ishda, ya'ni davomiy qila olamiz.
- 43:38Shuning uchun albatta izohlarda
- 43:39yozinglar, foydali bo'ldimi yoki oddiy
- 43:41narsalarni gapirdikmi? Ya'ni chunki men
- 43:43bilolmayman bu narsani. Bu maqollardan
- 43:44men foyda olmadim degani
- 43:46siz ham foyda olmadingiz degani emas.
- 43:47Buning uchun biz izohlarda ichkaridagi
- 43:49fikringizni bildirishingiz kerak.
- 43:50Yozsangiz, Xudo xohlasa, biz buni
- 43:52o'qisak va foydali deb bo'layotganini
- 43:55sezsak, o'zgarish olib kelganini bilsak,
- 43:57maqolim loyihasi davom etadi, Xudo
- 43:59xohlasa. Rahmat, sog' bo'ling.
About this transcript
This page contains the full transcript of 40 daqiqada yillar davomida yo'qotganimizni qaytaramiz | Maqolim 1-son by Aziz Rakhimov, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 6,603 words across 1,503 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.
What you can do with it
Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.
Free YouTube transcript tool
YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.