YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → 3) KPSS / AGS Tarih - İslamiyet Öncesi Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti - Ramazan YETGİN

3) KPSS / AGS Tarih - İslamiyet Öncesi Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti - Ramazan YETGİN — Transcript

by Benim Hocam · 12,198 words · 2,445 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:00[Müzik]
0:07Değerli arkadaşlarım hepinize
0:08merhabalar. Geldik 3. videomuza.
0:11Biliyorsunuz siyasi tarih işledik. Nazım
0:13ve Murat kardeşimle yolculuğumuza devam
0:15ediyoruz. 3ünc videoda ise İslam
0:17öncesindeki Türk devlet ve boylarının
0:19kültür ve medeniyetini işleyeceğiz. Ne
0:20demek hocam bu ya? Bu insanlar ne yer,
0:23ne içer? Neye inanır? Ekonomik
0:25faaliyetleri nelerdir? Yazısı var mı?
0:27Dili var mı? Edebiyatı var mı? ordusu
0:29nasıl gibi. Buradan ağırlıklı olarak
0:31şunu söyleyeyim değerli arkadaşlarım. Üç
0:33sınav esas alınıyor. Yani lisans,
0:36önlisans ve ortaöğretim. Bu KPS'den
0:39üçünden iki tanesi gelecek ama bunu
0:41bilmiyoruz. Anca sınavda gör ama bir
0:43tanenize kesinlikle siyasi tarih
0:44gelecek. AGS'ye giren arkadaşlar
0:47genellikle siyasi tarihten değil yine bu
0:49üniteden olacak. İslam kültür medeniyet
0:51iki videoda bitecek. Yani aslında İslam
0:53Türk Türk tarihi videosu kültür
0:55medeniyetle beraber toplam dör videodan
0:58oluşacak. Peki gelelim hükümdara daha
1:01doğrusu kültür medeniyetinin başına. Ya
1:03kardeşim bu kültür medeniyet nasıl
1:05oluşuyor? İnsanların, devletlerin,
1:08halkın, toplumun koymuş olduğu yasalar
1:10var. Bu yasalarla beraber ediyor ve bir
1:12de devlet kavramı var. Şimdi devlet
1:13biliyorsun il veya el adıyla. Doğru mu?
1:17Ele güne rezil olmak ne demek orada? El
1:20dediği ne? He o el kelimesi günümüzde ne
1:23olmuş değerli arkadaşlar? Çevre olmuş.
1:25Evet. Ama normalde il veya el aslında
1:27devlet demek. Peki devlet dört şeyden
1:30oluşuyor İslamiyet öncesinde. Bir
1:32bağımsız olmadan devlet olamazsın. Doğru
1:35mu?
1:362022'de oksızlık o kadar üzerine vurgu
1:39yaptım. O sene sınavda çıktı. Sınav
1:40iptal oldu. Neyse o ayrı konu. Oksızlık
1:43ne demek kardeşim? Bağımsızlık. Sızlık.
1:45Sızlık zaten sınavda da gelirse çok
1:47rahatlıkla yaparsın. Peki halk yani
1:50diğer adıyla kün. Biliyorsunuz
1:51Uygurlarda manevizm dinine de kün unvanı
1:54veriliyordu. O ayrı bu ayrı onu
1:55söyleyeyim. Kün ne anlama geliyor? Halk
1:57anlamına geliyor. Peki Nazım bağımsız
2:00olmak için başka hangi kişiye daha
2:01ihtiyaç var? Halka ihtiyaç var. Evet.
2:05>> Ve teşkilata ihtiyaç var. Kün ne?
2:08>> Halk.
2:08>> Eee halkı söylediğimize göre. He.
2:11Ülkesiz olur mu lan? Nasıl? Allah rız.
2:13Dör tane şey bir daha sayalım. Bir
2:15oksızlık yani bağımsız. İki kün yani
2:17halk. 3 ülke olacak. 4 değerli
2:20arkadaşlarım teşkilat olacak. Bunlar
2:22olacak devlet olacak. Bir önce onu bir
2:24yazalım. Nazım hemen unutmadan başla
2:26kardeşim. İslam öncesi kültür medeni.
2:28>> Yönetim anlayışı.
2:29>> Evet.
2:30>> Coğraf coğrafi şartlar.
2:32>> Yönetim anlayışı nasıl olmuş? Bir
2:34coğrafi şartlar. Evet.
2:36>> Anlayışı
2:38>> kut anlayışı
2:41>> Türk cihan hakimiyeti
2:44oluşturmuştur. Doğru mu?
2:47Bunları zaten kavramsal olarak
2:48geleceğim. Peki ülke
2:51değerli arkadaşlarım diğer türlü
2:52teşkilat.
2:55Kün yani ney? Halk ve tabii ki oksızlık.
3:01Bu bir daha çıkacak göreceksiniz. Diğer
3:03adıyla ney? Bağımsızlık.
3:06Ancak şöyle bir basit beklemiyorum. Yani
3:08İslam ingisinde bağımsızlığa ne isim
3:10vermiş? Oksik. Hayır böyle gelmeyecek.
3:12Diyelim ki Orun abi dedinden bir metin
3:14verecek. Metinde neyi kastediyor
3:15soracak. Oksızlık. Yani orada bir
3:17bağımsız yaşama vurgusu varsa anlayın ki
3:20o oksızlık. Örneğin Hoan Yeeh'in Çiçi
3:22ile yapmış olduğu mücadelede ben Çin'e
3:24bağlanmayı reddediyorum demek ne demek
3:26kardeşim? İstiklal demek. Yani
3:28bağımsızlık demek. Ben olsam soruyu
3:31böyle sorarım. Çünkü doğrusu da bu
3:33zaten. Direkt direkt olarak yapıldığı
3:35zaman sızlık sızlık öğrenci oradan
3:38bilmeyen de yapabiliyor. Ama burada
3:40değerli arkadaşlar bir metin verilirse
3:42ki öyle olması lazım. Eee sorunun cevabı
3:44da oksızluk olacak. Şimdi gelelim
3:46hükümdara. Bir arkadaşlar hükümdarlar
3:49sizler de biliyorsunuz kut anlayışına
3:51göre seçiliyor. Kut ne demek? Kut
3:53devleti yönetme etkisinin gök tanrı
3:55tarafından bir aileye verilmesi. Örnek
3:58Tuku ailesine Hunlarda efendim
4:01Uygurlarda Yağakar ailesine Göktürklerde
4:04Aşina boyuna veriliyor. Aşina ailesine.
4:07O zaman bunların verilme sebepleri de
4:08onlar destansı hikayeler. Oraya
4:09geçiyorum efendim. Buradaki en önemli
4:12mesaj şu. Türk milletinde özellikle
4:15hükümdarlığın görevleri fazla
4:16arkadaşlar. Yani hükümdarlar öyle
4:18filmlerde anlattığım gibi tahta oturuyor
4:20sadece emir veriyor değil. Mesela İslam
4:21öncesi Türk hükümdarları bir başka yani
4:25çadırda yaşayan bir adamdan da açıkçası
4:27çok fazla bir şey yani farkı yok gibi
4:29bir şey. Bir açı doyuracak çıplağa
4:31giydirecek. Orun abilerinde biliyorsunuz
4:33en çok üstüne durulan vazifelerden bir
4:35tanesi hükümdarın en büyük görevlerinden
4:37bir tanesi sayılır. Ne yapacakmış? Açı
4:39doyuracak. çıplağa giydirecek. Bu bir.
4:42Bu sosyal devlet anlayışını gösterir. En
4:43çok gelen sınav sorularından biridir. 2.
4:46Kurultaya başkanlık edecek. 3. Ordunun
4:48başına sefere çıkacak. 4. Törelerin
4:50değişmesi için kurultaya teklifte
4:52bulunacak. Doğru mu?
4:53>> E kardeşim bağımsızlığı kurulacak.
4:55Efendim yargıcu yani mahkemelere
4:57başkanlık yapacak. Suçları bazen
4:59cezalandıracak. Elçi kabul edecek. Elçi
5:01gö. Hepsi hükümdarın görevi kardeşim.
5:04Hükümdarların görevleri çok fazla ama
5:07hükümdarın bir de yardımcısı demeyeyim
5:10de yardım eden diyeyim. Ona
5:12vazifelerinde, sorumluluklarında ona
5:14yardımcı olan birisi var. Onun da adı
5:17Hatun.
5:19Hatun önemli mi Murat? İslam öncesinde
5:23önemli. Bugün önemli mi? Hep önemli.
5:27Kardeşim senin hatun dediğin kişi bir
5:30kere Hakan'ın eşi olması vazifesinden
5:33hariç bir kendine ait sarayı var. Sarayı
5:36arkadaşlar saraydan kastettiğimiz illa o
5:38şey otağdan kastediyoruz veya yerleşik
5:40yaşama geçmişse gerçekten saray oluyor.
5:412. kendine ait askeri var. 3 dikkat
5:46Hakan ile biliyorsunuz Hatun kurultayda
5:49alınan tüm kararlardan sonra yarlığı adı
5:52verilen bir ferman yayınları. Fermanın
5:53adı neymiş?
5:54>> Yarlığı. Bu yarlığı fermanda ne yazıyor
5:57biliyor musun? Hakan ile hatun buyurur
6:00ki 4. Bak bakayım Göktürk parasının
6:04üzerinde bir Hakan bir Hatun var. 5.
6:07Uygur'un bayrağına bak. Uygur bayrağına
6:10Hakan ile Hatun var. Demek ki devlet
6:13idaresinde ne kadar etkili olduklarını
6:15gösteriyor. Ya Tomris Hatun var. Boğarık
6:18Hatun var. Anlattık. Metehan var.
6:21Metehan'ın eşi zamanda seferden
6:24döndürdü. O kadar etkililer yani. Bakın
6:27hatun bu konuda her zaman sınavda soru
6:30çıkmaya aday bir yerde. Diğer adı da
6:31katundur zaten. Bunu da böyle bilelim.
6:34Hatun önemli. Ancak şunu bir eee
6:38atlamadan şey yapmayalım arkadaşlar.
6:40Kurultay biliyorsunuz ki toplandığı
6:41zaman Hakan bazen yokken, Hakan yokken
6:44kurultay başkanlığı şey yapmaz, hatun
6:46yapmaz ama devlet başkanlığına naiplik
6:49yapar. Ne demek istiyorum? Devlet
6:50başkanının yerine devlet başkanı olur.
6:53Kim? hatın alır ya. Gerektiğinde naiplik
6:56bile yapmışlardır. O yüzden hükümdarın
6:58görevleri ve hatun çok kıymetli. Peki
7:03ülke yönetiminde özellikle devletin
7:05yönetilmesi amacıyla birçok kurum ve
7:07kuruluş ve üye vardır. Bunlardan
7:09özellikle bazılarını bilmek zorundasınız
7:12arkadaşlar.
7:14Ayüki.
7:16Ayi hocam bu ne ya? Hiç ilk defa
7:17duyuyorum. Evet. Ayükü hükümet demek.
7:20Demek ki İslam öncesinde de bir hükümet
7:23gibi bir şey var ve bunun da adı Ayuk.
7:26Mesela Aygıcı, bugünkü başbakan anlamına
7:28gelen o zamanlardaki başvezir anlamına
7:31gelen vezir. Diğer adı ügedir mesela.
7:33Bunların bazılarını bilmek zorunda.
7:34Örnek Tudun vergi memurudur veya
7:37validir. Tamam. Tutuk askeri validir.
7:41Emi, otacı doğru mu? Tabip doktordur.
7:44Efendim Tigin vardır. Tigin'i
7:46biliyorsunuz ki hükümdarın oğullarına
7:48Tigin adı verilir. Dikkat.
7:50Bunu ileride anlatacağım.
7:53Sizler de biliyorsunuz ki Osmanlı
7:55Devleti'nde eee 7 yaşına gelen
7:57şehzadeler ilk eğitimine başladıktan
7:59sonra 12 yaşına sancaklara gönderir.
8:01Sancak dediğimiz illere. Niye? Tecrübe
8:03kazansın diye. O bölgelerde valilik
8:05yaparlar. Bakın bunun ta aslı İslam
8:07öncesindedir. 7 yaşına gelen çocuklar
8:11yanlarına eee inanç, inal veya ataman
8:14adı verdikleri bir kişiyle beraber bir
8:16bölgeye gönderilir. O bölgede değerli
8:18arkadaşlarım ordu komutanı olur. Dikkat.
8:21Peki İslam öncesindeki bu uygulamada
8:24çocuğun adı normalde Tigin. Diyelim ki
8:27kültigin. Tamam. Kültigin. Güzel değil
8:30mi? Peki, kültig'in yanına inanç, inal
8:33veya Ataman adı verilen bunun
8:34Osmanlı'daki adı Lala, Selçuklu'daki adı
8:36Atabeydir. Önemli bir devlet adamıdır. O
8:38devlet adamları bunları yetiştirir.
8:40Çocuklara lala günümüzdeki dadı bakıcı
8:42gibi düşünün. Peki kardeşim bu adamlar
8:45Tigin olarak gittiler ama ordu komutanı
8:48olunca isimleri değişti. Şad unvanı
8:51aldılar. Ş A D Ş. Örnek Kürşad.
8:56He o zaman senin Kürşat dediğin bir
8:58hanedan üyesi miymiş aslında? Bir ordu
9:00komutanı mıymış? Kürşadon'un adı mıymış?
9:04Kürşadon'un adı değil ki ya. Kürşadon'un
9:06unvanı.
9:07Anlaştık mı? Zaten ben size ilk başta ne
9:10anlattım? Hatırla. Bunların hiçbirinin
9:13adı gerçek değil. Yani adamın idi.
9:16Mesela şi şi bilmem ne. Kürşat'ın gerçek
9:19adından bahsiz. Kürşat diyorsunuz.
9:22Anlaşıldı mı arkadaşlar? O yüzden
9:24unvanları da bazılarını bilmekte büyük
9:27fayda var. Tigin tigin inanç inal
9:30atamanam veya şadı bilmek zorundayız.
9:32Buyruk bakan demek mesela. İşte bunları
9:35bir yazalım. Yazdıktan sonra zaten
9:37önemli yerlerini de söyleyeceğim
9:39arkadaşlar.
9:42>> Yok yok şurayı şurayı söyledim. Şurayı
9:44anlattım. Ondan sonra geçeceğim burayı.
9:46Ha anladım ben seni.
9:48>> Ya kurultaydan sonra orayı bir
9:49anlatayım. Ondan sonra ikisi de
9:51gözüküyor ya şeyde. O yüzden Nazımın hiç
9:54gözünden de kaçmıyor lan. Vallahi
9:55billahi yemin ediyorum. Evet. Nazım bir
9:58başlayalım bakalım. Hükümdarın görevleri
10:00Nazım.
10:01>> Dağınık boyları toplamak.
10:05Güzel. Bunlara tes deniliyor. Devam.
10:09>> Halkı doyurmak.
10:10>> Halkı
10:12>> doyurmak ve giydirmek.
10:16Evet.
10:17>> Ordunun başında sefere çık.
10:18>> Ordunun başında sefere çıkmak.
10:23Sefere çıkmak. Devam.
10:25>> Adalet. Adaleti sağlamak. Könelik
10:30adaleti sağlamak. Evet.
10:33>> Ülkenin bağımsızlığını korumak.
10:38Bağımsızlığını
10:40korumak. Başka?
10:41>> Töre hükümlerini uygulamak.
10:43>> Töre hükümlerini uygulamak.
10:45Töre hükümlerini uygulamak. Güzel.
10:48Devam. Kurultaya başkanlık.
10:50>> Kurultaya başkanlık etmek.
10:53Kurultaya
10:55başkanlık etmek. Evet.
11:00>> Açı doyurup çıplağa giydirmek. Hemen
11:03hemen şu halkı doyurmakla da aynı şey.
11:05Açı doyurmak
11:07ve çıplağı
11:09giydirmek.
11:11Doğru mu? Bu hangi devlet anlayışıdır?
11:14Özellikle sosyal devlet. Peki bu da
11:16sosyal devlet midir? Bu da sosyal devlet
11:20anlayışır. Bu arada şunu da söyleyeyim.
11:21töre hükümlerini uygulamak ve yeni
11:23töreler koymak. Ne oldu buna ya?
11:28Yani benden bir kıl düşme ihtimali yok.
11:30Saç kılı versen peçeteyi.
11:33>> Öen
11:34>> peçeteyi ver kardeşim. Sendir o
11:36bendirşme ihtimali. Şuraya bir şey
11:38yapayım bakayım.
11:41Evet. Yeni töreler
11:44koymak. Tamam mı kardeşim? Olay bu.
11:47Şekil. Peki. Hatunu bir yazalım önce.
11:49Hatun diğer adı hatun. Bu arada ne iş
11:50yapar mı? Söyle.
11:51>> Devlet yönetiminde söz sahibidir.
11:53>> Devlet yönetiminde
11:54>> söz
11:55>> söz sahibidir.
11:59>> Evet.
11:59>> Gerektiğinde devlet başkanlığı naiplik
12:01yap.
12:01>> Gerektiğinde devlet başkanlığı ve
12:03naiplik yapar. Gerektiğinde
12:07devlet başkanlığı.
12:09Yani değerli arkadaşlarım bunun ismi
12:10neymiş? Naiplik.
12:15Evet. 2 3.
12:16>> Elçileri kabul.
12:18>> Elçileri kabul eder. Güzel.
12:22Evet.
12:24>> Kurultaya katılır.
12:28Kurultaya katılır. Evet.
12:32>> Hakan ile hatun buyurur ki, değil mi?
12:36Hatun buyurur ki diye başlar. Alınan tüm
12:40kararlar.
12:44Bir kere daha söyleyeyim. kendine ait
12:46ordusu vardır. Kendine ait askeri
12:48vardır. Kendine ait otağı vardır. Hatun
12:51çok çok önemlidir. Biz iki yerde hatunun
12:53önemli olduğunu söylüyoruz. Bakın bir
12:54kere daha söylüyorum. Hangi parada var?
12:58Göktürk parasında var. Ayrıca dikkat.
13:00Bunu bir gün soracaklar. Uygur bayrağı.
13:04Doğru mu? Hem Hakan var hem Hatun var.
13:07İkisini bir koyacaklar. Yorumla
13:09diyecekler. Yorumla.
13:13Şimdi onu nasıl yorumlarsın? Bir kadının
13:15devlet yönetiminde etkili olu bayrağı
13:17konulmuş. İki seçenekler verecek. Dört
13:20çocuk sahibi oldukları olabilir mi
13:22sence?
13:243. Hakan'ın şey hatunun sarı rengi
13:26sevdiğine.
13:28Arkadaşlar tek çıkacak yorum var. Onu
13:30anlatıyorum. Başka yorum yapamam
13:31bayraktan ya. Bayrağın rengi sarı ya. O
13:33yüzden diyor başka yorum yapamazsın. O
13:36yüzden yorumlar hep idari ve sosyal
13:38hayatta kadının önemli bir duruşunun
13:40olduğunu, yetkisinin olduğunu gösterir.
13:42Evet. Gelelim şu devlet görevlerini bir
13:44yazalım kardeşim. Are you key ne
13:47demekmiş?
13:49Hükümet aygıcı
13:53vezir buyruk
13:56bakan. Tudun vergi memuru veya vali
14:02veya vali APA
14:06sivil yönetici.
14:08Apaarkan kimdi? Kimdi Apatarkan? Vezir
14:11Tonyukukuk. Ağılı, hazineden sorumlu
14:14görevli.
14:16Hazineden sorumlu görevli otaçı veya
14:21emçi, hekim,
14:23tutuk, askeri vali,
14:27erkin,
14:29Oğuz hükümdarlığına verilen unvan
14:33bitikçi veya tamgacı
14:36yazışma işlerinden sorumlu.
14:40Yarlı
14:42Hakan'ın neyi? Emri. Tigin
14:47hükümdarın neyi oluyor yani? Oğlu. İnanç
14:51inal ataman ne demektir?
14:54Tiginlerden sorumlu devlet adamı.
14:57Tiginlerden sorumlu devlet adamı. Bir
15:01kere daha söyleyeim bunu. Selçuktaki adı
15:03Atabey. Osmanlı'daki adı Lala. Şat
15:06hanedan üyesi komutan. Doğru mu
15:09kardeşim? Bunu da devlet görevleri
15:11gelmişken yazmış olalım. Peki bizim
15:13hükümdarın biliyorsunuz ki İslam
15:15öncesinde birçok sembol var. Şimdi
15:17burayı anlamayan arkadaşlar için şöyle
15:19anlatayım. Burada iki şeyi bilmek
15:20zorundasın. Bir hala İslam yok. İslam
15:24olmadığı için İslam'la gelen bazı neler
15:26vardır? Hükümdarlık sembolü ve unvanları
15:28vardır. Ama biz İslamiyet öncesini
15:30işlediğimizden dolayı sınavda sana
15:32İslamiyet mi soruyor, İslam öncesi mi
15:35soruyor? Yani Türk İslam mı soruyor,
15:37İslam öncesi mi soruyor? Ona dikkat
15:38etmeniz lazım. Şöyle anlatayım.
15:41Mesela Hakan. Bak hep duydunuz. Kaan,
15:46Han, İlteber, Ilteriş, İdikut, Şanyu,
15:50Tanhu, Erkin, Ilber, ilik. Lan ne
15:55söylersen söyle İslam öncesi var. Peki
15:57bir şey söyleyeceğim. İslam öncesinde
15:59ben sultan dedim mi? Sultan İslamiyet
16:02gelir. Padişah dedim mi? Şah dedim mi?
16:04Hah. Bunlar İslam'la gelecek. O yüzden
16:07sınavda İslamiyet öncesi mi, İslam mı
16:09ona bakacağız. İki arkadaşlar semboller
16:13şöyle anlatayım ben size.
16:15Mesela
16:17bu halkın
16:20halkın terlediği zaman veya bir yere
16:23silmek için kullandığı şeyin adı ne?
16:25Peçete.
16:27Bu hükümdarın bezi.
16:30Şimdi diyorsunuz hocam ne alaka? Şimdi
16:32arkadaşlar bunu sen kullanıyorsun.
16:34Hükümdar neyi kullanıyor? Bezi. Sen bunu
16:37ağzından siliyorsun. Hükümdar bununla.
16:40Sen sofraya ağzını siliyorsun. Hükümdar
16:42değil mi? Islak mendille, bilmem neyle.
16:45O zaman sen ikisi aynı şey değildir. Bu
16:48bir semboldür. Bu sadece Hakan da olur.
16:50O zaman bir şey sadece Hakan'da varsa ne
16:52olur? O zaman sembol olur. Örnek otağı.
16:56Otağ ne ya? Kocaman 50 kişinin, 100
16:58kişinin kaldığı, bütün hükümet
16:59üyelerinin kaldığı, elçilerin kabul
17:01ettiği büyük bir çadır. Halkın kaldığı
17:03çadırlar ne? Yurt. Yurt. Yurt. Halkın
17:07kaldığı çadırlara ne isim verilmiş? Otağ
17:08denilmiyor ki. Yurt deniliyor. Onun da
17:10sebebi şu. Konar göçer bir toplum
17:13olduğumuzdan dolayı biliyorsunuz
17:14herhangi bir saldırıda çadırı hemen
17:15katlayıp vın kaçtık bir yere tekrardan
17:18kurduk. O zaman bu ne diyor? Burası
17:20benim yurdum. İşte yurt kelimesi oradan
17:22gelmedir. 2022'de EKPS sınav sorusudur.
17:25Halkın kaldığı çadırlara ne isim
17:26verilişli? Engelli kardeşlerimize
17:28sorulan saçma bir sorudur. Yani otağı
17:31sorsa anlarım da yurdu niye soruyorsun
17:33çocuklara? Ya çok zor soru tabii. Halkı
17:35kaldı çadırlar. Demek ki otağla yurd
17:39fark var. Devam edelim. Mesela nöbet.
17:43Nevbet ne demek? Davul. Arkadaşlar sizi
17:45her gün ailenizden birisi 9 kere davula
17:48vurup mu uyandırıyor yoksa alarmla mı
17:50uyanıyorsunuz? E bu hükümdarı hasp
17:53gelenek değil mi ya? Uz kere davula
17:56vurulmasıdır.
17:57Çadır mesela o çadırın yönü doğudur.
18:00Mesela doğu onunu göster. Tu
18:02biliyorsunuz bir özellikle hayvan
18:05tüyünün kılının arkasındaki at
18:07kuyruğunun ve sende o yok. Senin tuğun
18:10yok ki. Ok yay. Hükümdarın kullandığı
18:13okla senin kullandığın ok bir
18:15olmayabilir. Yay bir olmayabilir.
18:18>> Aynı da olabilir ama gelişmiş haldir
18:20yani. Mesela ne vardır mesela? Kama
18:23bıçak demek. Hükümdarın kamasıyla senin
18:25kaman bir değil. Kamçı
18:28belge diğer adıyla hükümdarıyile seninki
18:31bir değil. Anlaşıldı mı arkadaşlar?
18:34Mesele şuna bakacağım. Mesela hükümdarın
18:36ordusu var. Senin var mı ordun? Mesela
18:38ordu bir nedir o zaman? Hükümdarın tacı
18:40var. Sende var mı?
18:42Sende var mı ya? Sende toka var. Onda
18:45tac var. Aradaki fark bu zaten. O yüzden
18:47hükümdarın unvan ve sembollerine
18:49baktığınız zaman onda yani halkın içinde
18:51birisinde olmama durumudur. O zaman tek
18:54biz de yazalım bakalım hükümdarın unvan
18:56ve sembolleri nelerdir. Önce sembolleri.
18:59Başla kardeşim.
19:01Otağ. Yanına parantez açtım. Ne demekmiş
19:04otağ? Çadır. Devam.
19:07>> Nevbet davuldur. Davul. Davul çalma.
19:10kere günde.
19:13Kılıç. Evet.
19:15Yay. Evet. Kemer. Diğer adı ney? Kur
19:18değil mi bunun? Evet. Devam.
19:21Tu. Diğer adıyla ney? Sancak.
19:25Kamçı diğer adı ne? Berge. Evet.
19:28>> Ordu.
19:29>> Ordu.
19:31Evet.
19:33>> Toy. Arada toy iki şeklinde kullanılır.
19:35Ziyafet anlamında da kullanılır,
19:37kurultay anlamında da. Şuraya ziyafet
19:38yazalım. Arkadaşlar hükümdar bütün halka
19:42sizce ücretsiz yemek verebilir mi?
19:44Verebilir. Doğru mu kardeşim? Peki sen
19:47anca iftar vermeye veremezsin. Başka
19:49veremezsin. O yüzden hükümdar bütün
19:51halkı doyurabilirken sen sadece
19:53akrabalarını ve çevreni doyurabilirsin.
19:54Aynı olabilme şansı var mı? O yüzden toy
19:57toplama görevi de hükümdara aittir.
19:59Devam.
20:01>> Örgin taht. Onun oturduğu tahtla senin
20:05evdeki kanepe aynı mı? Değil. Devam.
20:07Kotuz.
20:09>> Kotuz sorguç. Evet.
20:12Kama
20:15bıçak mı demek? Evet.
20:18Güzel. Peki gelelim unvanlara. Söyle
20:20bakalım. Han Hakan'ı bir yazalım. Han ve
20:24Hakan. Evet. Kaan. Doğru mu?
20:28>> Yabgu. Batı karalı sorumlusuna verilen
20:30unvan. Devam.
20:31>> İl teber. İl devlettir. Ona göre
20:33düşünün.
20:35İlik. Evet.
20:37Kara
20:39İlteriş
20:41idikut
20:43erkin Oğuzlardaki hükümdar. Evet. Tanhu,
20:47Şany sonsuzluk demektir bunlar. Ilber,
20:52Ayengri. Ayengri kime verilmiş olabilir?
20:56>> Evet. Ay Tengri kime verilmiş olabilir?
20:59>> Uygurlara. Çünkü Mali olduklarından
21:01dolayı. Anlaştık mı? Burası tamam mı?
21:03Peki Göktarla. Şuraya doğru geçelim
21:05biraz.
21:07Yah senin Gök tanrı dediği inandığın
21:09dinin
21:11tanrısı bir hükümdar
21:14ona üç tane özellik veriyor. Yani bu üç
21:16özellik ona yüklenmiş geliyor. Sende
21:19bende var mı kardeşim? Yok. Bir kere bu
21:21çocuk bir kere kutu var. Kanyoluyla
21:23devlet yönetim yöneticilerinden bir
21:25tanesinin olmasının en büyük adayı. Bu
21:27bir. İki doğduğunda değerli arkadaşlar
21:29bu diğer insanlardan daha güçlü bir
21:32şekilde doğuyor ve askeri yetenekleri
21:33oluyor. Şimdi destanlarda çok görürsünüz
21:37işte Metehan
21:39işte Oğuz Kaan destanda Oğuz Kaan diye
21:41geçen aslında Metehan'dır. İşte Oğuz
21:43Kaan doğdu doğar doğmaz konuştu.
21:45Konuştuktan sonra 1 yaşında ata bindi.
21:48İşte koyuna bindi. 2 yaşında ata bindi.
21:493 yaşında boğayı devirdi. Bunların olma
21:51ihtimali var mı? Ama inanış öyle bir
21:53inanış ki hükümdar dediğin kişi Allah
21:56tarafından, Tanrı tarafından güçle
21:58gönderiliyor. Askeri bir güçle. Ve
22:00bunlar hükümdar olduktan sonra Tanrı
22:03onlara 7 yıl müfret veriyor. Bir daha
22:06söylüyorum. Kaç yılmış? 7. Günümüzde
22:08hala öyledir. Bu ülkemizde 7 yıl kış
22:12varsa 7 yıl yaz ya da 7 yıl kuraklık,
22:15kıtlık varsa 7 yıl bolluk vardır.
22:17Bunların ta sebepleri t İslam öncesinden
22:19gelir.
22:217 yıl ne yapacak peki? Gök Tanrının
22:23kendisine vermiş olduğu bolluğu adaletli
22:25bir şekilde halkına dağıtabilirse yani
22:27ülüş yapabilirse yani payı hisseyi
22:30boylara ayırırken gerçekten iltimas
22:33geçmeden boyun ihtiyacı kadar
22:34verebilirse o zaman ona bir 7 yıl daha
22:38verir. Anlaşıldı mı? Ne zaman kuraklık
22:41kıtlık başlarsa, ne zaman işte havalar
22:43bozulmaya başlarsa, ne zaman soğuk
22:45artmaya başlarsa hak ne düşünüyor
22:46biliyor musun? Bu biz tanrımızı
22:49öfkelendirdik. Niye tanrımızı
22:50öfkelendirik? Çünkü Hakan'a verilen eee
22:53işte sorumluluğu, görevi Hakan yerine
22:54getirmedi. Suçu kime bulunur? Hemen
22:56Hakan'a bulunur. Evet. O zaman
22:58Göktağan'ı üç şeyle donatıyor. Bir
23:00yazalım onları. Göktağan'ın donattığı üç
23:02şey. Bir, kut siyasi bir şeydir. Doğru
23:05mu? Birazdan anlatacağım. İki, küç güç
23:08demektir. Askeriyle alakalıdır. Ülüş pay
23:11veya hisse demektir. Anlaştık mı başkan?
23:15Üleşmek kelimesini günümüzde çok kullan.
23:16Ben misket oynarken falan üleşirdik
23:18yani. Ne demek üleşmek? paylaştırırdık.
23:20Yani ümmek
23:22>> efendim
23:23>> ütmek
23:24>> ütmek. O yenmek anlamında kullan. Evet
23:26ütmek. Doğru söylüyor. Hiç üttün mü?
23:29>> Çok ütt lan. Ne saçma saçma kelimeler.
23:32Gelelim Kuta. Kut bir kere daha
23:34söyleyeyim. Gökdağın'nın hükümdara
23:35vermiş olduğu ve hükümdarın ailesinin
23:37erkek çocuklarına vermiş olduğu yönetme
23:39anlayışına kut adı verilir. Kut
23:41anlayışına göre sülalenin içindeki bütün
23:44erkeklerin tahta çıkma hakkı vardı. Peki
23:47bu neye sebep olacaktı? Sizler de tahmin
23:48edim ki tat kavgalarına. Bu neye sebep
23:50olacaktır? Türk devletlerinin kısa
23:52ömürlü olmasına ve tat kavgalarından
23:55dolayı zayıflamasına bir başka devletin
23:56de bu parçala yönet politikasıyla bu
23:59devletlere de son vermesine sebep
24:00olacak. Demek ki kut eee e siyasi bir
24:02şey. Eee bu arada kutbah demektir, talih
24:05demektir, şans demektir, saadet
24:07demektir. E çünkü kutu olan Senin kutun
24:09var mı?
24:10>> Yok. Benim kutum var mı? Senin kutun var
24:11mı kardeşim? YouTube'dakiler kutunuz var
24:13mı?
24:15Yok.
24:16>> He kutumuz yok. Kutumuz olsaydı İslam
24:19öncesi ne olabilirdik? Prens, hükümdar
24:21olabilirdik. Böyle bir şansımız yok. O
24:23zaman notu şöyle yazalım. Gök tanrının
24:27Gök Tanrının
24:29hükümdara
24:32ve ailesine
24:36devleti yönetme yetkisi vermesine
24:39devleti yönetme yetkisi vermesine
24:43bakalım ne ismi veriliyormuş.
24:46Kut adı verilmiştir.
24:48Kut adı verilmiştir.
24:52Bu durum
24:54taht kavgalarına
24:59Fat kavgaları da
25:02devletin parçalanmasına sebep olmuştur.
25:06Devletin
25:08parçalanmasına neden olmuştur.
25:12Neden olmuştur.
25:14Doğru mu? kardeşim. Doğru. Güzel. Bu
25:17arada bir kalem verin bana. Siyah var mı
25:19burada? Var kardeşim.
25:22Evet. Şu klimayı da bir kapatalım. Şey
25:25Murat kardeşim sana gelmiyor mu klima
25:28ya? Bir tek sen soğuyorsun var ya
25:30aramızda. Kimse soğuduğu falan yok
25:32burada.
25:34Klima direkt Murat'a çarpıyor
25:35arkadaşlar. Kameraman arkadaşlarımız
25:37zaten hareket edemiyor. Ben anladım
25:38orada. Evet. Şimdi bizim eskiden İslam
25:42öncesinde üç tane anlayışımız var. Bu üç
25:45anlayışı devletin sürekliliğinin
25:46sağlanması amacıyla. Devlet tabii ki
25:50özellikle üç tane kavrama çok büyük önem
25:53veriyor. Bu kavramlar her zaman sınavda
25:54soru olarak gelir. Dikkat ettireceğim
25:56zaten çizerken de. Biri Türk Cihan
25:58hakimiyeti mefkuresi. Ne demek ya? Türk
26:01cihan hakimiyeti mefkuresi şu demektir.
26:03Tüm dünyayı Türkler yönetsin. E tüm
26:07dünyayı Türkler yönetmesi için o zaman
26:08Türklerin Orta Asya'dan çıkıp farklı
26:10kıtalara gitmesi lazım. Göç etmesi
26:12lazım. Orada devlet kurması lazım ve
26:14diğer toplumları da kendi bünyesinin
26:16içine alması lazım. Bu bir. Peki bu
26:17kendi bünyesine alacağın Sırp'ı,
26:19Bulgarı, Ermenisi, işte atıyorum
26:22Arapları, İranlıları, Farsları. Peki
26:24neyle yöneteceksin? Bunlar her an isyan
26:25edebilir ama nizamı alemle. Yani
26:28devletin düzenini sağlamak için o
26:30toplumları adaletle yönetmeye biz Nizamı
26:32alem deriz. Peki hocam bu bir anda
26:35olacak bir şey değil ki kardeşim. Eee,
26:37yani bir anda bir dünyanın hemen Orta
26:40Asya'dan Amerika'ya gidecek hali yok. Bu
26:43kısım kısım olabilir. Anca o zaman nasıl
26:45olacak bu? Hedef koyuyorsun. Örnek,
26:49ben Ötükendeyim. Hedefim ne? İdil kenti.
26:52İdil Bulgaristan'ın. O zaman oraya
26:54gittiğim zaman ne oluyordu arkadaşlar?
26:55Hedefime vardım. Şimdi hedefi bir daha
26:57değiştiriyorum. Belgrad bir daha
26:59değiştirdim. Viyana bir daha
27:02değiştirdim. Atıyorum tam uzak
27:03bölgelere. O zaman ne oluyor? küçük
27:06küçük
27:07ya da büyük büyük fark etmez. Hedefler
27:10konulmasına biz kızılelma diyoruz.
27:13Kızılelma bu bir tabir. Ulaşılması
27:16gereken uzun vadeli stratejilerin
27:18oluşmasına neden olan ve kısım kısım
27:20alınmasına neden olandır. Bu Kızılelma
27:23olacak ki Türk Cihan hakimiyeti olacak.
27:25Nasıl olacak yoksa
27:27böyle bir dünyada böyle bir hak var mı?
27:29Amerika'dan başlatıp da silip süpürsün
27:30de tekrar geri yerine gelsin. Böyle bir
27:32şey yok. O yüzden kızılelmamız neymiş?
27:35hedef koyuyoruz. O hedefe vardığımızda o
27:37hedefi değiştiriyoruz. Örnek
27:39Fatih Sultan Mehmet yani ı Mehmet ilk
27:42tahta çıktığında onun için hedef
27:43nereydi? Yani Kızılelma nereydi?
27:45İstanbul. Çok güzel. Peki İstanbul'tan
27:47sonra hedefini başka yere koymak
27:48zorunda. Şimdi nereye koydu? Belgrad'a.
27:50Belgradı kuşatta alamadı. Sonra Kaan
27:52Sultan Süleyman geldi Belgrad'ı aldı.
27:55Onun kızıl elmasını gerçek. Şimdi nereye
27:56koydu? Viyana'ya. E o zaman Kızıl elma
27:58sürekli değişiyor. Aynen. Anlaşıldı mı?
28:00O yüzden bu üçlüyü bilmemiz lazım. Hadi
28:02bir yazalım bakalım. Türk Cihan
28:04hakimiyeti, Nizamı Alem ve Kızılelmayı
28:08doğduğu yerden.
28:10>> Güneşin
28:12doğduğu yerden Evet.
28:16>> Battığı yere kadar olan coğrafyayı.
28:18Sanki bu laf bir yerden tanık geliyor
28:20değil mi?
28:21>> Yere kadar olan
28:24coğrafyayı Evet.
28:28>> Türk hükümdarlarının
28:30idare etmesine biz ne isim veriyormuşuz
28:32başkan?
28:34Peki Uld hatırlıyoruz mu? Bizans'ın
28:36Trakya valisine ne dedi? Yukarı kaldırdı
28:39kafasını. İstersem dedi güneşin
28:41doğduğundan battığı her yere kadar
28:43buraları zaptedebilirim. Neyi
28:44kastediyor? Ah sana soru. Ulduzun lafını
28:47verecek sana. Bu ne diye soracak? Cevap
28:49ne? Türk cihan hakimiyeti mefkuresi yani
28:52ideali. Oğlum bunu verdin de bu da gene
28:54aynı. Ben mi yanlış şey aldım? Şuna
28:57devam. Nizam-ı alem
29:01>> Tanrı adına
29:05dünya hakklarını öyle yazayım. Dünya
29:08haklarını adaletle yönetme. Doğru mu?
29:12Adaletle yönetme. Kızılelma'ya gelelim.
29:16Her zaman değişen ve varıldığında
29:18>> her zaman değişen ve hedefe varıldığında
29:21>> tekrardan
29:23>> hedefe varıldığında
29:26tekrardan hedef koymadır. Tekrardan
29:29hedef koyma durumudur.
29:31Hedef koyma ülküsüdür. Anlaşıldı mı
29:34arkadaşlar? Bunlar söylediklerim
29:37İslam öncesindeki hükümdarların
29:39özellikle devletin sürekliliğini
29:41arttırabilmek için yaptıkları. Mesela
29:42Osmanlı Devleti bunun adı değişecek.
29:43Devleti ebet müddet olacak.
29:45Nizam-ı alem olacak. Gene
29:48>> ilahi kelimatullah olacak. İslam öncesi
29:49ama İslam'dan sonra ama bu buradakilerin
29:51anlattıklarımız her İslam öncesi için
29:53önemli kelimelerdir. Bu arada devletler
29:57biliyorsunuz ki Orta Asya dediğiniz yer
29:59o kadar büyük bir yer ki arkadaşlar.
30:00Çöller var mı? Var mı kardeşim çöller?
30:03Orta Asya'da var. Orta Asya'da çöl
30:04olmadığını falan zannediyor arkadaşlar.
30:06Orta Asya'nın yarısından çöl. Devam
30:08edin. Biz çölü hep genelde Afrika'yla
30:10özdeşleştiriyoruz ama çöl kavramını
30:12bence çok bilmiyoruz. Çöl istiyoruz ki
30:14arkadaşlar böyle belgesellerde
30:16izlediğimiz çöller olsun.
30:18>> Çölleşme diye bir şey var. Gele bir de o
30:20zamanı düşünün arkadaşlar. Bir çöl var.
30:22Çöl iklimlerinde genellikle geceleri çok
30:24soğuk olur. Gündüzlerin aksine çok sıcak
30:27olur. Yani arasındaki ısı farkından
30:30dolayı zaten o kum tepecikleri oluşur
30:32falan filan. Ne demek istiyorum?
30:33Çölleşme çok yoğundur. Orta Asya'da
30:35dağlar var mı? Var. Kingan dağları var.
30:37Altay dağları var. O dağlar var. Bu
30:39dağlar. Her yer dağ dolu. Göller var mı?
30:42Var. Akarsular var mı? Var. E kardeşim
30:45bu coğrafyayı idare etmek kolay mı? Ya o
30:47yüzden Orta Asya çok büyük bir coğrafya
30:49olduğundan dolayı bütün devletler
30:52Hunlardan başladı. Dikkat Hunlardan.
30:54Hunlar özellikle Mete ne yaptı? Kendini
30:56ortaya koydu. Batıyı ve doğu diye ikiye
30:59ayırdı. Bazıları sağ sol, bazıları kuzey
31:01güney diye ikiye ayrıyor. Ama genellikle
31:03kullanılan doğu ve batıdır. Böylelikle
31:06devlet doğudan yöneticılır.
31:09Çadırların yönü doğuyadır. Doğu kutsal
31:12kabul edilir. O yüzden doğuda Hakan
31:14oturur. Diğerinde kim oturur peki
31:16batıya? Ya kardeşini ya amcasını. Yani
31:18ama hanedandan biri olmak zorunda. Bir
31:20komutan gönderemiyor. Yine hanedan üyesi
31:22olacak. Teyzeğlu, amcaoğlu, amcası veya
31:24dayısı veya dayıoğlu olacak veya kardeşi
31:26olacak. Genellikle kardeş ve amca
31:28olmuştur. Onu söyleyeyim. Peki batı
31:30tarafına gidene de ne isim verdi? Yabgu.
31:32Şimdi dikkat. Bumin kanan istemi Yabgu.
31:36Ha istemi onun adıymış. Yabgo onun
31:39unvanı. Doğru mu? Buonun adıymış. Kaun
31:42unvanı. Anlaşıldı mı? İkili teşkilat ilk
31:45defa nerede görülmüştür? Hunlarda.
31:48Asyaından sonra uygulanmaya devam etmiş.
31:50Hatta Müslüman olduktan sonra bakın
31:52Müslüman oldu. Normalde adetlerimizi
31:53değiştirmemiz lazım. Karahanlılarda hala
31:56iki teşkilat devam etmişti. Peki dikkat.
31:58İkili teşkilat bize zarar mı veriyor,
32:01yarar mı veriyor? Şimdi baktığın zaman
32:03çok büyük bir coğrafya. Biz bunu ikiye
32:05bölerek yönetelim. Biliyorsun zaten Batı
32:07kendi içinde serbest ama bütün
32:09anlaşmalarda falan doğuya sormak
32:10zorunda. Hikaye niye? Çünkü
32:16amca ve kardeş ne yapabiliyor? Çin'in
32:19baskılarından dolayı veya Çin'in bunlara
32:21hediyelere boğmasından dolayı veya
32:22Çin'in buna bağımsızlık alametleri
32:24göndermesinden sonra doğuya saldırıyor.
32:26O yüzden ikili teşkilat yine Türk
32:28devletlerinde tat kavgalarına sebep olup
32:30yine devletlerimizin kısa süre içinde
32:31yıkılmalarına neden olur söyle.
32:34Kafası alın. Bir şey söyleyeceksin
32:35zannettim.
32:37>> Kışkırtıyor. Evet. Batı başlayalım.
32:41>> Batıdan başlayalım.
32:45>> Ha ayrı metin yok. Tamam. Söyle bakalım.
32:47Doğudur.
32:48>> Devletin merkezi doğudur. Güzel.
32:56Batıda ise
32:58genellikle
33:00hükümdarın neye oturuyormuş? Kardeşi
33:02veya amcası. Hükümdarın
33:06kardeşi
33:08veya neye oturuyormuş? Amcası
33:11oturmuştur.
33:13Evet. Bunlar yapanlar.
33:16>> Batı kanadı sorumlusu
33:19Batı kanadı sorumlusu
33:22Yabgu unvanını alır. Yabgu unvanını
33:27alır. Evet.
33:30>> İleride bu durum
33:33taht kavgalarına sebep olmuş.
33:37Taht kavgalarına
33:39neden olmuştur. Doğru mu kardeşim?
33:42İlk defa Asya Hun Devleti'ni
33:44uygulamıştır. İlk defa Asya Hun
33:46Devlet'te meta uygulamıştır. Bu arada
33:48Hun devletinde
33:50uygulanmış
33:53tır. Zarar veriyor mu bize? Çok zarar
33:56veriyor. Neden? Çünkü Batı sürekli
33:58olarak neye saldıracak? Doğuya
34:00saldıracak. Şimdi öbür tarafa doğru
34:03geçiyoruz. Yani kurultayı bir işleyelim
34:05bakalım. Nasıl biliriz? Biraz ondan
34:08bahsedeyim. günümüzde bakanlar kurulu
34:11efendim veya hepinizin bildiği adıyla
34:13işte
34:15meclis veya işte toy veya veya
34:19kengeş adı verilen bir ismi vardır. Bu
34:22arada kurultaydaki şu dikkat edin toy
34:24ismine arkadaşlar. Toy normalde
34:27kurultaydan sonra kurultay üyelerine
34:29verilen yemeğin adıdır ama zaman zaman
34:32bu isim artık yemekten ziyade hem
34:34kurultayın adını almış hem de ziyafet
34:36adını almış. Bu ziyafeti veren kim?
34:38Tabii ki Hakan veriyor. Demek ki
34:40kurultayın diğer isimleri sorulmuş mu
34:42şimdiye kadar KPS'de veya AGS'de ya da
34:44herhangi bir sıntulu.
34:45Kurultay, toy, kengeş. Çıkan bir KPSS
34:48sınav sorusu. Hemen söylüyorum. Bir
34:50kurultay, iki toy, 3 kengeç. Yukarıdaki
34:52verilenlerden hangileri İslam
34:54öncesindeki devlet yönetimi ile alakalı
34:56kavramlardı? Üçüdür. Çünkü kurultayın
34:58diğer isimleridir. Anlaştık mı? Var mı
35:01sıkıntı? O zaman dikkat. Peki kurultay
35:03nedir?
35:05Devlet meselelerinin
35:07görüşüldüğü ve karara bağlandığı yerdir.
35:101.
35:12Kurultay Hakan'ın başkanlığında toplanır
35:15ve Hakan sadece yer almaz. Yanında
35:17hatun, yanında boy beyleri, yanında
35:20komutanlar, yanında hanedan üyeleri ve
35:23devletin ileri gelenlerinin toplandığı
35:25önemli bir kuruluştur. Her türlü mesele
35:28görüşülür. Dikkat, bir daha söylüyorum.
35:31Her türlü mesele, sosyal, ekonomik,
35:33askeri ve dini, dikkat, dini meseleler
35:37görüşüldüğü halde kurultayın içinde bir
35:39din adamı yer almaz. Bak din adamı yer
35:43almaz. Günümüze de hemen örnek vereyim.
35:45Eski biliyorsunuz bakanlar kurulu
35:46toplantılarında mesela Diyanet İşleri
35:48Başkanı var mı? Yok. Ama dini
35:50meselelerle alakalı görüşülüyor mu?
35:51Mesela bir cami yıkılmış tekrar
35:53yapılacaktır. Başka bir şey vardır. Bir
35:54ibadet özgürlüğünün kısıtlanması veya
35:56sağlanması vardır. Bugün hükümetlerde de
35:58bunlar görüşlebilir. Ama din adamı var
36:00mı? Yok. Diyanet İşleri Başkanı var mı?
36:02Yok. Burada da yok. Kan veya baks adı
36:04verilen bir din adamının kurultayda işi
36:06yok. Ama dini konular görüşülüyor mu?
36:07Evet. Bir tane örnek vereyim. Bu örneği
36:09verdim.
36:11Hatırla bakalım. Bilge Kaan, "Budist
36:14olalım ve şehirleri surlarla çevirelim
36:16derken o Budist olma dini bir şey değil
36:18mi? E demek ki dini konular görüşülüyor.
36:20Peki orada kim çıktı? Kam veya Şaman
36:23veya baksı olur mu öyle şey? Biz
36:24Gökdarlığı yayın önü. Sen ne yapıyorsun
36:26dedi. Yok karşıkan vezir toyuktu. Onu
36:29anlatmak istiyorum. Bunlar da. Peki
36:32şimdi biliyorsunuz arkadaşlar öyle
36:33kafamıza göre oturamayız.
36:36Bugün de böyledir, yarın da böyle
36:39olacak. Bundan sonra da böyle olacak.
36:40Bundan önce de böyleydi. Arkadaşlar
36:42gelenekler oluşur toplumlarda. Sen şimdi
36:45kurultayda şöyle bir şey olabilir mi ya?
36:47Yani şimdi kurultayda normalde Hakan
36:49oturdu tahta. Hemen ikinci bir taht
36:51verir. Orada hatun oturur. İşte diyelim
36:53ki burada amcaoğlu var, teyze oğlu var,
36:56dayıoğlu var. Bu tarafta boy beyleri
36:58var. Atıyorum 26 tane Türk boyu var. 26
37:00tane Türk boyunun her biri var. Dikkat
37:0426 tane Türk boyunun hepsinin gelmesi
37:06bekleni. Peki iki tanesi gelmedi.
37:07Atıyorum Oğuzlara peçenekler gelmedi.
37:10Gelmezse ne olur? İsyan sebebi sayılır.
37:12Zaten o gelmemelerinin sebebi de zaten
37:13isyan etmektir. O yüzden kurultayda boy
37:17beylerinin katılımı çok önemlidir. Hatta
37:19şunu söyleyeyim. Boy beyleri katılır.
37:21Eğer ziyafete de katılmazsa yine isyan
37:24sebebi sayılır. Katıldı.
37:27Kurultaya katıldı. Kararlarına da
37:29katıldı ama gitti toya katılmadı.
37:31Ziyafet yemedi. Yani Hakan'ın yemeğinden
37:33yemedi. Sıkıntı vallahi sıkıntı. İsyan
37:36sebebi hemen anlaşılıyor. Yani eğer
37:38yemezse herkes böyle bakıyor yiyor mu
37:40yemiyor mu? Yerse sıkıntı yok ama
37:42yemezse isyan sebebi say hemen onun boyu
37:44beyleri o esnada tutlanabilir. Bunları
37:46da herkes biliyor. Senin kurultay
37:49dediğin şeyde şöyle bir şey olabilir mi
37:51ya? Hakan'la Hatun yan yana oturuyor.
37:53Diyelim ki burada işte onun teyzesinin
37:55oğlu var. İşte halasının kızı var.
37:57Bilmem ne var. Ya yenge ya sen şuradan
38:00çekç dayımın yanına ben oturayım
38:01diyebilir mi ya? Diyebilir mi başkan?
38:04Hatunu yarından kaldırabilir mi ya? Ben
38:07askerliğimi Tokat'ta yaptım. 48 piyade
38:09eğitim alayında. Hemen onun çıkışında da
38:12Mehmetçik Dershanesi tarih
38:14öğretmeniydim.
38:15Şimdi Mehmetçik dershanesi tarih
38:17öğretmenliği yaparken bahsettiğim yıllar
38:192006. Ha daha ok vardı yani öyle
38:20söyleyeyim sana.
38:232006'da gittim asker. Neyse askerin ol
38:25şakama 20 yıl olmuş ha. Nazım vallahi
38:27sen daha yeni geldin bilmen şimdi 20
38:29yıl. Neyse Memeç dershanesinde tarih
38:32öğretmeniyim arkadaşlar. Şimdi uzman
38:34çavuşun asubayların, subayların
38:36çocukları geliyorlar böyle biliyorsunuz
38:38ki lojmanların altlarında oluyor
38:39genelde. Ben de duruyorum. Bir öğrenci
38:41geldi ya hocam dedi benim dedi askeriz
38:44yani hocam dedi ben dedi sınava
38:46gireceğim yazı sınava getir bakalım
38:47hangi konuları verdi hoca hemen verdim.
38:49Çocuk gitti atıyorum 95 aldı. Onu duyan
38:51diğer uzman çavuşun çocuğu geldi. Diğeri
38:53geldi diğeri geldi. 13 kişiyle başladı.
38:55115 kişiyle kapattık dershaneyi. Ama her
38:57öğretmen var. Şimdi sağ olsun şimdi
39:01şimdiye kadar tarihleri bir gelince
39:03hepsinin de komutan eşleri yani anneler
39:06çocukların anneleri demişler ki ya bu
39:08Ramazan hocayı ve oradaki diğer hocaları
39:10hani bir ziyafet verelim zaten bunlar
39:12asker. Biz ne yiyeceğiz arkadaşlar? Her
39:13gün indi çıkıyordu o zamanlar. Şimdi
39:15Allah'tan sordum da geçen şey dışarıdan
39:17yemeğe dönmüşler. Neyse biz de öyle
39:19nerede mısır, nerede çekirdek öyle bir
39:22şey nerede var askerde? Dediler ki
39:24Ramazan hocam gel bakalım buyurun. İşte
39:27atıyorum Albayın eşisi çağırıyor.
39:29Albay'ın işini çağırması Albayın
39:31arasında herhangi bir fark yok
39:32arkadaşlar. Anladın mı?
39:34>> Hatunla Hakan arasındaki hiç fark olm.
39:36Allah'ım diyorum ne oldu ki acaba? Bir
39:38gittim tebrik ettiler bizi. Yani
39:40çocuklarımız ilk defa tarihten birden 5
39:41aldılar. Hocam dediler size bir ziyafet.
39:43Biz asker gibi gözle bakmıyorduk.
39:45Öğretmen olduğumuz için size bir ziyafet
39:47vermek istiyoruz. Eee kameleya var
39:49burada. Kameleye buyurun dediler. Biz de
39:50bizim 8 doğ tane arkadaşlarla beraber
39:53Kamele'ye doğru gittik. Şimdi ben
39:55patavatsız ya. Oturdum bir yere.
39:58Asker geldi bir bakıyor koşa koşa
39:59geliyor askere. Bak işte orada asiz
40:01yazan var ya. He sizin isminiz asiz mi
40:03olandan? He he he. Ondan sonra geldiler.
40:06Ne yapıyorsun dediler. Ne yapıyorsun
40:08dedim. Otur dediler. La oğlum dedi oraya
40:09oturma. Kalk dedi oradan. Niye? Buras
40:11Albay'ın koltuğu. E yana oturdum. Bu
40:15yarbayın koltuğu. Bu ne? Binbaşının
40:17koltuğu. Bu ne? Teymen'in koltuğu. Ben
40:20nereye otur kalk dedi ayakta bekle. Ne
40:21abi? Ne oturmaz dedim. Arkadaşlar biz
40:25askeriyede sene 2006'da öyle kafamıza
40:28göre git oraya otur denilince bile
40:30oturamıyorduk. Albayın eşinin koltuğu
40:32ayrı, Binbaşınınki ayrı, onunki ayrı
40:34bunu ve hala bir hiyerarşi var. Ne
40:38konuşuyorsun sen?
40:40Ayakta bekliyorsun. Bir sandalye
40:41çekiyorlar ekstradan. Öyle oturuyorsun.
40:45Yeriz olur mu bu işler?
40:47Yani senin kurultayda ya yenge ben şu
40:50dayımla bir şey konuşacağım deyip
40:52tahtına sen oturabilir mi ya? La ben
40:542006'da oturamadım diyorum. Eskiden
40:56nasıl oturacağım?
40:58Anladın mı? Kurultayda bu oturma
41:01düzenine orun adı verilir. Orun her
41:05zaman sınavda çıkması muhtemel çıkmış
41:07sınav sorularından biri. Yine garip ve
41:09KPS'cilere sordular orunda.
41:12Engelli çocuklarımıza sordular. Hepimize
41:15gelebilir. ÖABT'de gelebilir. Sosyal
41:16ÖABT sınıf, ÖABT, AGS, KPS'nin herhangi
41:19üç düzeyinden biri. Oru bilmen lazım.
41:22Orun oturma düzeni. Ble kavana göre
41:25oturama. Boy beyleri de öyle. Hangisinin
41:28hayvanı fazlaysa, hangisinin boyundaki
41:30insan sayısı fazlaysa o oraya oturur.
41:33Örnek Oğuz. Oğuz en başa otur. Kimek
41:36toplamış 500 kişi gelmiş. Kimek ne
41:38olacak? 26 son. Zurnanın son deliği.
41:41Anlaşıldı mı? Bak işlerken bile kim
41:43ekleri en sona işler. Bütün meseleyi
41:46anladık mı? Biz bu düzene Orun adı
41:48veriyoruz. Hakan Orunu bilmemiz lazım.
41:49Peki hocam kurultaya geldik. Hakan dedi
41:52ki
41:54yeni bir yasa getiriyor. Ne? Bütün işte
41:58hayvanlarımız
42:00kahverengi at olacak.
42:02Siyah attan vazgeçiyoruz dedim. Olur mu
42:05öyle şey? Böyle saçma karar mı olur
42:07bilmem ne falan. Fark ettiniz
42:09arkadaşlar. Son kararı gene kim verir?
42:11Hakan verir. Ancak Hakan verdiği
42:13karardan mesul olur. Ne demek istiyorum?
42:15Kurultay şerh düşmüştür. Böyle saçma bir
42:17karar olamaz. Hakan' da demiş ki olacak.
42:20Yine kurultay tamam dedi. Hakan'ın
42:22dediği gibi oldu. Eee sonra at bulamadık
42:24kahverengi. Ne oldu? Hakan'ın dediği
42:26yanlış olduğu ortaya çıktı. Hakan'la
42:28kurultay üyelerinin arası bozuldu. Hatta
42:30kurultay gitti Hakan'dan habersiz
42:32toplandı. Hakan'ı görevden aldı. Senin
42:35Hakan dediğin yeni töre koyabilir.
42:37Sıkıntı yok. Ama o töreye bir kendi
42:39uyacak. 2. Onun uygulamasının takipçisi
42:42olacak. 3. Akla mantığa aykırı
42:44olmayacak. O zaman Hakanlar buralarda
42:46yeni töreler koyarlar mı? Töre dediğin
42:48ne? Kanun arkadaşlar. Hakanlar yeni töre
42:51koyarlar ama şartları var. Töreyi takip
42:53edecek. Töreye kendisi de uyacak. Töreye
42:55kendisi uymazsa kurultay ondan habersiz
42:57gelip toplanıp görevden alabilir. Tapo
42:59kanun başına geldi. İnal ka'nın başına
43:00geli. Birçok kananın başına kurultay
43:02ekstradan ondan hariç toplanıp görevden
43:05almıştır. He o zaman ben soruya
43:07bakacağım. Hakan töre getirdi. Kurultay
43:10itirazına rağmen kabul ettiyse o zaman
43:12son söz Hakan'da.
43:14Hakan töre getirdi veya bir teklif
43:17getirdi. Kurultay reddetti. O zaman
43:19kurultay burada ne arkadaşlar? Karar
43:21organı. Şimdi o zaman biz kurultaya
43:23direkt danışma organı veya diyerek karar
43:25organı diyemiyoruz. Soruya bakmamız
43:27lazım. Doğru mu? Örnek Budizmi getiren
43:29ve şehirlerin surlarla çevrilmesi
43:31teklifi reddedilmedi mi? E o zaman
43:33kurultay bazı şeyleri reddedebiliyormuş.
43:35O zaman burada kurultay danışma mıdır?
43:36Karar mıdır? karardır. Burayı anladınız
43:39mı? Peki biz kurultay, toy ve kengeç
43:41dediğimiz bazı şeylere dikkat farklı
43:44devletlerde farklı isimler vardır. Onlar
43:47da birazdan gelelim. Önce şu kurultayı
43:48bir yazalım başta karşı.
43:49>> Günümüzün bakanlar.
43:51>> Evet. Günümüzün
43:53bakanlar kuruludur.
43:58Bakanlar kurulur. Evet.
44:03>> Sadece danışma meclisi değildir. Bu
44:05soruya bakacağız değil mi?
44:07Evet. Danışma meclisi değildir. Bazen
44:10danışma bazen karardır. İşte evet
44:13>> yı
44:15>> genelde yılda
44:17iki veya 3 defa toplanır. Bunun sebebini
44:20anlatacağım. İki veya 3 defa toplanır.
44:24>> Evet.
44:25>> Kaan olmadığı zamıy
44:27>> Evet. Kaan yoksa kim başkanlık eder?
44:30Aygıcı başkanlık eder. Demek ki hatun
44:33etmiyormuş. Kim ediyormuş?
44:34Aygıcu başkanlık ediyor. Çünkü Hakan
44:36Hatun Hakan'ın yerine geçtiğinden dolayı
44:38o devlet işlerinde Aygücü hemen buraya
44:40başkanlık ediyor. Dikkat. Niye yılda iki
44:42defa üç defa toplanıyor biliyor musun?
44:43Bazen bahar aylarında bir de sonbaharda
44:45toplandın. Sebebi şudur. Hayvan ve mal
44:47sayımı vardır. Niye? Şimdi diyeceksiniz
44:49ki hocam hayvanla malı niye sayıyorsun?
44:52Arkadaşlar ona göre kurultaydan ona
44:54toprak hisse pay çıkacak. O yüzden
44:57kurultaydaki o pay hisse dediğimiz şeyin
44:59adı ülüş. İşte o yüzden onlara atıyorum
45:02ne verilecekse o ver ne verilecekse onun
45:05nüfusuna göre veriliyor. O zaman dikkat
45:08Türk milletinde özellikle boylar
45:09nüfusunun artması için çabalarlar mı
45:11daha fazla pay alabilmek için? Evet. O
45:13yüzden boy beylerini sonbahar ve bazen
45:15ilkbaharda, bazen sonbaharda bazen eee
45:18yaza doğru muhakkak ki ne olur? İki defa
45:20toplanır. Peki hocam acil bir şey oldu.
45:23Savaş çıktı. O zaman da toplanır.
45:26Öğrenci şuna da takılıyor. Hocam bir
45:29kaynakta gördüm. Yılda iki defa toplanış
45:31siz dediniz. Ha KPS'de adam onu soracak.
45:35Kurultay senede kaç kere toplanır? Ya
45:37takılmayın bazı şeylere ya. KPSS'nin
45:39özel özünü kaçırmayın. Yılda o yüzden
45:42bak ne yazdım. İki veya ü defa. Peki
45:44savaş zamanlarında toplanır mı?
45:46Toplanır. Her zaman mı toplanır?
45:48toplanır. Genellikle demek, genellikle
45:51demektir. Ekstralar var mı demektir.
45:53İstisnalar var mıdır? Var. Anlaşıldı mı?
45:56Hayvan sayımı, mülk sayımı yapılır.
45:58Bunun sebepleri var. İşte vergi işte
46:00toplamak için devlet bakımından öbür
46:02tarafa da ülüş hisse pay vermek. O
46:04yüzden iki veya üç defa toplandığını
46:06bilelim. Devam edelim kardeşim.
46:10>> Her türlü
46:13>> devlet ve toplumsal meseleler görüşülür.
46:17Evet. Toplumsal
46:20meseleler görüşü.
46:23Doğru mu? Evet. Dini şeyler de dahil.
46:26Tabii isteğ
46:28>> dini konularda dahil. Hakan'ın isteğiyle
46:31töreler değişir. Hakan'ın isteği ile ne
46:35değişiyormuş?
46:37Töreler değişebilir.
46:40Evet.
46:43>> Evet. görevine uymayan veya töreye
46:45uymayan Hakan. Töreye uymayan Hakan ne
46:51olurmuş? Görevinden kurultay tarafından
46:54alınabilir. Kurultay tarafından
46:57alınabilir. Evet.
47:02>> Katılan tüm üyelere toya katılan
47:05anlamında değil mi? Toygun adı verilir.
47:08Toy gun adı verilir. Oturma düzenine de
47:13isim verilir kurultayda orun. Kurultayda
47:16oturma düzenine orun adı verilir. Oturma
47:21düzenine
47:22orun adı verilir. Doğru mu Nazım?
47:26>> Harikasın Nazım. Söyle bakayım.
47:27Tabgaçlarda bunun adı nedir? Yani toyun
47:29adı nedir?
47:32>> Nazırlar Meisi. Çok güzel. Peki
47:35Hazarlarda ihtiyarlar mıyız?
47:39Peçeneklerde Komenton değil mi? Tuna
47:43Bulgarlarında Millet Meclisi doğru mu?
47:46Avrupaında seçkinler meclis.
47:50Ha demek ki kurultay da aslında genel
47:51bir isim. Bakın farklı milletlerde ne
47:54kadar farklı isimleri var. Bir ara
47:57verdik. Aradan sonra devam ediyoruz.
48:00Evet değerli arkadaşlarım tabii ki bu
48:01meclisleri de işledikten sonra ara
48:03vermeyi unutmayalım. Bu arada bu çok
48:04önemli. Şimdi geldik sosyal hayata.
48:07Şimdi Türk milletinin sosyal hayatı
48:08biliyorsunuz ki konar göçer yaşama
48:10bağlıdır. Yani konar göçer yaşamlarda
48:13nasıl bir bozkırla mücadele, doğayla
48:15mücadele varsa ta ilk çağ
48:16uygarlıklarında hatırlayın. Tarih
48:18bilimine giriş derslerinde hatırlayın.
48:19Oradaki mücadelenin bir farklı versiyonu
48:21var. Sadece burada işi kolaylaştıran at.
48:24Eğer at olmasaydı gerçekten Türk milleti
48:27zor durumda kalabilir. Çünkü atı
48:29evcilleştiren de bizim millet olduğu
48:30için çok çok kıymetli. Tabii ki aslında
48:33bugün kullandığımız bugün düğünlerde
48:36efendim törenlerde kınalarda söylenen
48:39sözler, yapılan adetler eskisi gibi
48:42anlamı bilinmese de bak eskisi gibi
48:45anlamı bilinmese de yine de yapılmaya
48:48devam ediyor. Efendim işte bir kız evden
48:50çıkarken işte üzerinden şeker dökmek,
48:54efendim eşeğe basmadan geçmek aslında
48:56birçok adetimizi İslam öncesinden
48:57aldığımızda söyleyebiliriz. İşte ata
48:59binip gitmek hala köylerde yaygın adetçe
49:01köprüden geçmek atla. Hala bunlar
49:04Ege'de, Akdeniz bölgesinde, İç Anadolu
49:06bölgesi, Doğu ve Güneydoğu'da ama
49:08Marmara bölgesi yani yoğun şehirleşme ve
49:10sanayinin olduğu bölgelerde bunu
49:12yapmanız mümkün değil. Adam akşamki şeye
49:14geç kalıyor. İstanbul trafiğinde ne
49:16düğüne geç kalanlar var yani hani onu
49:18düşünüldüğü zaman onlar tabii ki
49:20kırsalda daha yoğun şekilde yaşanıyor.
49:22Şimdi tabii ki düğünlere törün adı
49:24verilir. Tamam mı arkadaşlar? Yani
49:26efendim işte eee bahar bayramı Nevruzdur
49:29mesela. Yine bakıyoruz bu dönemde anneye
49:32mesela ö adı verilir. Öksüz kelimesi
49:34zaten buradan gelme. Babaya kan adı
49:36verilir. Efendim içeceğe kımız adı
49:39verilir. Doğru mu? Bunlar hep sosyal
49:41hayatta görülen şeylerdi. Ancak
49:43bunlardan ziyade ÖSYM'nin sorduğu yer
49:45burası değil. Biliyorsun ki toplumu
49:47oluşturan ve devlete kadar götüren bir
49:49hiyerarşik yapılanma var. Bu yapılanmayı
49:52muhakkak KPSS'ye giren her öğrenci yani
49:55herhangi bir sınavda tarih varsa ve
49:57İslamiye dü soruluyorsa muhakkak
49:59bilmemiz lazım. Peki bu ne hocam?
50:01Arkadaşlar bizim günümüzde aileler yok
50:04mu? En temel taş. Aile birleşi ne
50:06oluşturuyor kardeşim? Sülale. Sülale
50:08birleşince aslında hepimiz bir boya
50:10bağlıyız. Hani sadece boyumuzu
50:11bilmiyoruz şu an. Boy, boy dediğin bodun
50:14dedinen milletim. millette devlet
50:15oluşturuyor. Ancak bu günümüzdeki
50:18isimleri o yüzden ÖSYM sorarken o günkü
50:20adlarıyla soruyor. Örnek aile dediğine
50:23okş doğru mu? Sülale dediğine uruk. Boy
50:26dediğine gene boy veya bot. Budun veya
50:28bodum millet demek il devlet demek. Ama
50:31bu alttan üste doğru bir hiyerarşik
50:34sıralamadır. Yani aileden devlete
50:36gidecek. O zaman senin bunu muhakkak ki
50:40bilmen lazım. Sayalım. Ouş, uruk, boy,
50:42budun. Senin bir kere bunu hızlıca
50:45sayman lazım. Hocam ben ezber yapmak
50:47istiyorum ya. Yapamıyorsun ki. Yavaş
50:49yapıyorsunuz ezber. Mesela bazı şeyleri
50:51ezberlemek istiyorsunuz. Biraz hızlı. O
50:53kuş vuruk boy budur değil. Sayuruk boyun
50:56>> Murat say.
50:58>> Bitti. Bu kadar. Siz de ağzınızdan
51:01çıktıkça kulağımız duydukça ezber değil.
51:04Öğrenme yeteneğimiz var. Beynimize bir
51:06de ikide bir ezber ezber demeyelim.
51:07Tarife ezber dersi değil. Mantığa
51:09tuturma dersi. Birazdan mesela konar
51:11göçer yaşamın nasıl etkilediğini
51:13göstereceğiz. Bunu bilmemiz lazım. Ouş,
51:16Uruk, boyunu neil. Şimdi gelen iki sınav
51:18sorusunu söylüyorum.
51:20İslam öncesinde toplumsal hiyerarşide
51:23boyların birleşmesine ne oluşmuştur?
51:25Cevap Budun. 2inci soru. Bunun alttan
51:29üste sıralamasını istediler. Oguş, Uruk,
51:31Boy, Budun diye sordular zaten. İlledi
51:33biz devlet. Evet. Bunu yapar mıyız
51:34kardeşim? Yaparız. O zaman sosyal
51:36hayatta bir ona dikkat edelim. Ondan
51:38sonra Türk konar göçer yaşamının
51:39etkisini yazacağız. Şurayı bir
51:41tamamlayalım istersen. Şöyle çekelim
51:43şunu da şöyle. Evet. Başla bakalım.
51:45Sosyal
51:46>> anneye babaya.
51:48>> Anneye ök. Babaya neysi veriliyormuş?
51:53Kan adı verilir.
51:56Arkadaşlar çok eşlik yok.
51:58>> Monogomi ne demek? Yani tek eşlik.
52:01Monogomi tipi evlilikler
52:05görülür. Mono kelimesini ileride monarşi
52:09kelimesiyle de eşleştirebilirsiniz. O da
52:11tek kişilik. Evet.
52:13>> Düğünlere
52:16tören aslında değil mi? Günümüzdeki
52:18törün.
52:19Evet.
52:22>> Aşağı madde mi?
52:24>> Halk eğlencelerine ne isim veriliyormuş?
52:27Şölen adı verilir.
52:31Şölen adı verilir. Evet.
52:34Bahar bayramı
52:36>> bahar bayramı
52:39ve Nevruz vardır.
52:41>> Evet.
52:43>> Evet.
52:45>> Halkın kaldığı çadırlara yurt denir.
52:51Çadırlara yurt denir. Bir sınavda geldi.
52:53Söyledim. Yurt adı verilir. Evet.
52:59toplumda
53:02hiyerarşik bir
53:05yapı bulunur.
53:07Şimdi biz bu yapıya değerli arkadaşlarım
53:10söylüyoruz. Buraya diyelim ki ne
53:12yazalım? Oguş yazalım. Doğru mu? Buraya
53:15uruk yazalım. Buraya boy veya bot
53:19yazalım. Buraya bodun yazalım. Buraya il
53:22veya el. Doğru mu kardeşim? Şimdi
53:24bunların anlamı var. Oguş ne demekmiş
53:26kardeşim? Aile uruk ne demek? Sülale.
53:31Boy zaten boy. Budun veya bodun millet.
53:36İl ne demekmiş? Devlet. Evet. Şuradaki
53:38notu ben ekliyorum. Yani o notu
53:40eklemenize gerek yok. Sınavda dikkat
53:44alttan üste doğru mu?
53:49Doğru mu kardeşim? Yoksa üstten alta
53:52doğru mu soruluyor? Arkadaşlar bir
53:54sınavda da böyle gelme ihtimali var.
53:56illa size alttan üste diye sormayabilir.
53:58Üstten alta doğru mu soruluyor? Buna
54:00dikkat etmeniz lazım.
54:03Alta doğru mu diye soruluyor. Buna
54:06dikkat etmek lazım
54:09diye bakılır. Genelde peki nasıldır?
54:11Genelde alttan üste doğrudur. Bunu da
54:14böyle bilelim değerli arkadaşlar. Peki
54:16şimdi Türk toplumu konar göçer bir
54:18yaşama sahip. Peki benim konar göçer
54:20yaşamlarda bir bağımsızlık duygusu
54:23gelişmiştir.
54:25Niye gelişmiştir? Ya Çin sana saldırıyor
54:27gidiyor. E baktın Çin'e karşı gücün
54:29yetmiyor. Ne yapıyorsun? Gidiyorsun
54:30başka bir yerde muhakkak tekrardan orada
54:33eee toplumla beraber tekrar devletini
54:35kurabiliyorsun. İki mesela konar göçer
54:39bir yaşamda öyle düşünün size mimari
54:42eser görülür mü? Görülür mü görülmez mi?
54:45Görülmez tabii ki. Konar Göçer yaşamda
54:47mimari eser niye gözü? Hepsi kes çatıda
54:49kalıyor. Mimari ve eser yok. Mesela
54:51Konar Göçer yaşamda hapis cezaları uzun
54:54mu olur kısa mı? Kısa. Çünkü adamı senin
54:57hapsedeceğin herhangi bir mimari yapı
54:58yok ki. Peki konar göçer yaşamda mesela
55:04küçük sanat eserlerine mi rastlanır? El
55:07sanatlarına yoksa büyük yapılara,
55:09heykellere falan mı rastlanır?
55:11>> Küçük arkadaşlar taşınabilir. Çin sana
55:12saldırdı geliyor. Sen çadırı topladın.
55:15Çadırı toplarken sen kocaman bir heykel
55:18yapmışsın da o heykeli götürme şansın
55:20var mı Allah'ını seversen? O yüzden
55:22küçük küçük neler yapılıyor? Biblolar.
55:24Mesela din ve inanışta da anlatacağım.
55:26Biz bunlara töz adı veriyoruz. Tözler
55:28aslında ölen bir kişinin yadigardır.
55:30Yani bize bıraktığı şeylerdir. Bugün
55:31günümüzde Allah muhafaza ama
55:33ebeveynlerimiz ölmeden önce son anda bir
55:35şeyler alınır. Doğru mu kardeşim? Öyle
55:37hasta yatağındayken kimi tespihini alır,
55:39kimi seccadesini, kimi Kur'an'ını alır,
55:40kimi Tabii bunlar alınır. Bunlar ne?
55:42Ondan hatıra kalmış. biraz küçük
55:44heykelcikler yapardı bizim Türk toplumu
55:45ama bu tapınma yok yani putçuluk yok.
55:48Bir daha söylüyorum. Sadece onların bir
55:50gelen bize yadigarına bir töz adı
55:52verilir mesela. He ama mesela büyük bir
55:54mimari şeye rastlanmaz. Büyük sanat
55:56eserlerine rastlamaz. La kardeşim sen
55:59Orta Asya'da kazıyorsun, kazıyorsun,
56:01kazıyorsun. Kültiginin başını
56:03buluyorsun. Nerede bu adamın devamı ya?
56:07Kazdın kazdın başını buldun. Niye başını
56:08buldun? Kültinin devamı nerede bunun?
56:10Çünkü devamı yok. Anca başını toplayıp
56:13gidebilirsin oradan. Doğru mu kardeşim?
56:16O savaş esnasında ne yapacaksın? Koca
56:17şimdi Zeus'un heykelleri var
56:19Yunanistan'da. Doğru mu? Efendim başka
56:21ülkelere gidiyorsun Uzakdoğu'da falan.
56:23Adam 10 metre yatmış. 10 metre yatan
56:25heykel var. La bunu kim taşıyacak ya? O
56:28orada kalıyor zaten.
56:29>> He sen taşınabilir bir sanat eseri
56:32yapacaksın. Bütün meselede bu zaten o
56:34sanat eserlerinin yarısı sanço da hayvan
56:35üslubu olmak zorunda. Şeyde sanat
56:37kısmında anlatacağım. Evet yazalım
56:39bakalım. Konar göçer toplumun
56:41özellikleri. Bu arada bir şey
56:42söyleyeceğim. Konar göçer toplumlarda
56:44yazı geç mi kullanılır erken mi?
56:47Geç. Senin yazıyla ne işin var ya? Senin
56:51yazıyla ne işin var? Bir daha devam
56:54ediyorum. Mesela konar göçer toplumlarda
56:57mesela yazı geç kullanıldığını söyledik.
56:59Peki sizce kölecilik anlayışı var mıdır?
57:01Köle yani sosyal sınıf farklılıkları var
57:04mıdır? Köle efendi ilişkisi var mıdır?
57:06Senyör vasal ilişkisi var mıdır? Yok. Bu
57:08anca yerleşik toplumlarda görülür
57:10arkadaşlar. İşte o yüzden bizler de
57:12konar göçer yaşamla alakalı ne yapalım?
57:14Bildiklerimizi bir yazalım. Başta
57:16kardeşim.
57:16>> Bağımsızlık duyguları
57:18>> bağımsızlık yani istiklal bağımsızlık
57:21duyguları gelişmiştir.
57:27Evet.
57:28>> Mimari eser görülmemiştir.
57:29>> Mimari eser görülmemiştir.
57:35Görülmemiştir. Evet. Tarım görülmemiştir
57:38mesela. Evet, devam.
57:38>> Taşınabilir sanat eserleri
57:40>> taşınabilir sanat eserleri
57:41yapılabilmiştir.
57:43Taşınabilir sanat eserleri
57:46yapılmıştır. Evet.
57:48>> Yazı geç kullanmış.
57:50>> Yazı geç kullanılmıştır. Çok güzel. O
57:53zaman sözlü hukuk kuralları vardır.
57:54Doğru mu? Yazı geç kullanılmıştır. Evet.
58:00>> Hapis cezaları kısadır. 10 günü geçmez
58:02arkadaşlar. Hapis cezaları
58:06kısattır. Bu arada şunu da söyleyeyim
58:09arkadaşlar.
58:11Şunu da belirtmekte büyük fayda var.
58:13Kısmında da anlatacağım. Hapis
58:15cezalarının 10 günü geçmemesinde
58:17zannediliyor ki bütün hukuk kurallarında
58:19böyle alakası yok. Adam öldürmüşsen
58:21öldürülüyor. Kısas var. İdam da var.
58:24Bunun kısmında anlatayım gelişe. Evet.
58:26Hapis ezaları hepsi değil yani. Evet.
58:28Toprak mülkiyeti gelişmemiştir.
58:30>> Toprak mülkiyeti gelişmemiştir. Tüm
58:32topraklar devletin.
58:36>> Evet.
58:37>> Sosyal sınıf ayrımı
58:39>> sosyal sınıf ayrımı görülmemiştir.
58:42Sosyal sınıf ayrımı görülmemiştir.
58:48Güzel. Devam.
58:51>> Dokumacılık.
58:55Halıcılık.
58:57Ve ne gelişmiştir? Çadırcılık
58:59gelişmiştir.
59:02Çadırcılık
59:05gelişmiştir. Evet.
59:06>> Ordu millet anlayışı.
59:09>> Ordu millet anlayışı vardır. Çok güzel.
59:12Ordu millet anlayışı vardır. Evet.
59:15Orduda hafif süre.
59:18>> Orduda hafif
59:22süvari
59:24birlikleri
59:27ön plana çıkmıştır.
59:30Evet.
59:31>> Ticaret hayvan ürünlerine
59:34>> ticaret hayvan ürünlerine
59:38zaten bir tanesinin adı kürk yolu zaten.
59:40Düşünebiliyor musun? hayvan ürünlerine
59:44dayalı yapılmıştır değil mi?
59:51>> Yapılmıştır. Güzel. Gelelim hukuka.
59:54Nazım hukuku nasıl bilirsin? İslam
59:55öncesi hukuk var mı
59:57>> arkadaşlar? Olmaz. Olmaz. Töre var. Siz
59:59istiyorsunuz hukuk kuralları. Bir
1:00:00anayasa, bir yasa. Ya adam zaten konar
1:00:02göçer yaşamından dolayı ne kullanmıyor?
1:00:03Yazıyı kullanmıyor. O zaman insanlar
1:00:05arasında töreler var. Günümüzde de var.
1:00:08Ancak töre derken değerli arkadaşlar
1:00:10kastettiğimiz bir mesela köyde yazılı
1:00:12olmayan kurallar vardır. Yani köylü buna
1:00:14riayet eder. Doğru mu kardeşim? Şu gün
1:00:17şunun suyu gelecek. Bugün bunun suyu
1:00:19gelecek. Aslında bu bir yazılı değildir
1:00:20ama köylü bunu bilir. Mesela şimdi bizim
1:00:23töreler hala günümüzde yoğun şekilde
1:00:26kınan düğünlerde çok şekilde devam
1:00:29ederler. Onu baştan söyleyeyim. Hala
1:00:32birçok eğlence adetimiz törelere göre
1:00:34yapılır. Hatta adam mesela Arğ'dır.
1:00:38Ankara'ya gelmiştir. Çoğu zaman töreği
1:00:40uygulayamadığı için çok üzülür. Yani ya
1:00:42böyle olacaktı da yıllarca konuşulur. Ya
1:00:44senin bizim oğlanın düğünde şunu yapacak
1:00:46da biz ağrıda olsak bunu yaparız da
1:00:48İzmir'e taşındı da böyle olmuyor
1:00:50arkadaşlar. Oluyor. Ancak hukuk
1:00:51kurallarında töreler
1:00:54nasıl yapılıyor ona bakmak lazım. Bir
1:00:57Hakan'ın neyi isteğiyle olur. Bak bunu
1:01:00dikkat. Millet de talep eder, Hakan da
1:01:02onu kurultaya getirir. Başka nazım
1:01:04töreler nasıl oluşuyor?
1:01:06Evet.
1:01:09>> Eee, Türk gelenek gelenekleri töre değil
1:01:11mi? Başka
1:01:15>> bir
1:01:17anlayışı.
1:01:17>> He, kut anlayışı. Kut, Kut anlayışı
1:01:20değerli arkadaşlar törelerin oluşmasına
1:01:21etkili. Çünkü kut anlayışından dolayı
1:01:23Hakan seçiliyor. Artı kutun özellikle
1:01:26Göktağarnı tarafından bir hükümdara
1:01:27verildiğine inanılan anlayış da
1:01:28hükümdara ithalsizlik yapmak da yasak. O
1:01:30yüzden Hakan'ın koymuş olduğu töreler
1:01:32hemen kabul edilmiştir ve kabul
1:01:34görmüştür. Bu arada şunu da söyleyeyim.
1:01:37Tabii ki töreler yasız hukuk kuralları
1:01:39olması vesilesiyle değişmez hükümleri de
1:01:41vardır. Yani mesela tüm hukuk kuralları
1:01:43değişebilir ama şu dört tanesi değişmez.
1:01:45Bunları tek tek sayalım. Adalet, körülik
1:01:49diğer adıyla değişmez. Tüzlük ne demek?
1:01:52Eşitlik değişmez. İyilik ne demek? Uzluk
1:01:55değişmez. Kişilik diğer adıla insanlık
1:01:57değişmez. Demek ki törelerin dört
1:02:00değişmez kuralı vardır arkadaşlar. Bunu
1:02:02bilelim. Hukuk kurallarına mahkeme
1:02:04başkanına yargıç, yargı mahkemeye yargı,
1:02:07ona yargıcı yani yargıç denir. Aslında
1:02:09günümüzde kullandığımız bir kelime.
1:02:11Hukuktaki bilmen gereken şey konar göçer
1:02:14yaşamın etkisidir. Bu arada dikkat hapis
1:02:16cezaları 10 günü geçmez. Ama bazı
1:02:17suçlarda bir barış zamanı birine hançer
1:02:20çekmek idam. Barış zamanı birinin bağlı
1:02:24atını çalmak idam. Bir başka boydan
1:02:26herhangi bir tecavüz vakası idam. İdam
1:02:30olmaz olur mu ya? İslam öncesinde idam
1:02:31çok var ama bazı suçlar için. O da ne?
1:02:35Toplumda sorun yaratan suçlar. Yani
1:02:37hırsızlık yapmıştır adam. Hırsızlık
1:02:39malını geri verir. 10 gün yatar çıkar.
1:02:41Bir daha da gözü üstünde olur devletin.
1:02:43Zaten onu yapamaz. Ama bazı suçlarda
1:02:45idam var mı? Var tabii ki. Barış zamanı
1:02:48kılıç çekiyorsun ya. Hançer çekmek.
1:02:49Niye? E çünkü barış çok az oluyor. Az
1:02:51olduğu için o günlerinin değeri bilinsin
1:02:53diye bir de boylar arası kavgaya sebep
1:02:54oluyor. Günümüzde bile haberlerde
1:02:56izliyorsun. İzlemiyor muyuz ya? Bir tane
1:02:58çocuk bir diğer mahallenin bir tane
1:03:00çocuğuyla top oynarken kavgaya atıyor.
1:03:02İki mahalle birbirine giriyor. Ya çocuk
1:03:03ya bu çocuk ikisinin annesi babası ne
1:03:06yapması lazım ya? Bunlar çocuk kardeşim.
1:03:08Gel buraya bakım sen de gel buraya geçin
1:03:09evlerinize diyemiyorsun.
1:03:12Senin çocuk benim çocuğu dövmüş bir de
1:03:14ben onu döveyim. Orada büyükler
1:03:16karışınca çocuk kavgasından aile
1:03:18kavgalarına düşüyor. Haberlerde neler
1:03:20görüyoruz, neler sizler de biliyorsunuz.
1:03:21Töreler ne yüzden önemlidir? İşte o
1:03:23törelerde eğer iki tane kişi bazı
1:03:26mahallelerin, bazı kültürlerin
1:03:28törelerini bilse ya bunlar çocuklu
1:03:29kardeşim olur mu öyle şey? Hadi siz
1:03:30evinize, biz evimize çeker. Biz de ne
1:03:32yapıyoruz? Adam tencereden atlıyor.
1:03:35Oğlum ne oldu? Ne oldu? Ne bu sinir ya?
1:03:39Bu milletteki bu sinir ne?
1:03:42inanılmaz öfke dolu. Bir yerden çıkacak
1:03:44çıkarabilmek için inanılmaz. Haberlerde
1:03:47bazen siz donmuyor mu kanız ya? Hiç
1:03:49ufacık şeylerden insanlar öldürülüyor
1:03:51veya yaralanıyor.
1:03:53Her gün kuriye ile şeylerin
1:03:56haberlerinden bıktık vallahi ya.
1:03:58Motosikletler o ona çarpıyor, o ona
1:03:59çarpıyor, o ona duruyor. Yazık günah
1:04:01değil mi kardeşim ya? O da insan, o da
1:04:02insan. Hele biri açıkta gidiyor yani.
1:04:04Olay mı bu işler? Bugün birçok
1:04:06üniversite öğrencisi kurcilik yapıyor.
1:04:07Doğru mu kardeşim? Mecburiyetten,
1:04:09>> mecburiyetten para kazanmak için yapıyor
1:04:10bu çocukları ya. Ya biraz daha sakin
1:04:12olsak ne var yani? Bu da bu da bir başka
1:04:15çocuğun evladı yani. Ya evladı evladı
1:04:18üniversiteye gitmiş. Belki neler yaşadı
1:04:20neler belki de bir depremci de kazandı
1:04:22gitti para yok çalışıyor. Ya birazcık
1:04:24daha saygı duysak ne var yani? Ha
1:04:26onların içinde de hız yapıp da trafiği
1:04:30tehlikeye sokan yok mu? Maalesef ki
1:04:32yarım saat kotalarından dolayı insanlar
1:04:34uçarak gidiyorlar yemek servisi vermeye.
1:04:36Yemek soğumasın şu bunun. Çok zor işler
1:04:38arkadaşlar. Çok zor. Yapmadığımız işler
1:04:41hakkında kolay, çok rahat konuşuyoruz.
1:04:43Halbuki gerçekten çok zor işler. Zaten
1:04:45memleket söylüyorum zaten
1:04:48kızlarımızı kaser yaptı. Erkeklerimizi
1:04:51de kuruya yaptı. Evet. Ben sana
1:04:53söyleyeyim. Bu ülkede okuyanı okumayana
1:04:56eleman yaptılar.
1:04:58Bir daha söylüyorum. Bu ülkede okuyanı
1:05:01okumayana eleman yapıyor.
1:05:04O yüzden bu sınav KPS diye bir sınavın
1:05:06varlığı çok kıymetli. İki gün sonra
1:05:08olmazsa ne yapacaksın?
1:05:11Adam Instagram hesabına yazıyor. KPSZ ZD
1:05:15ne Zedesi ya? Ne zedesi? Afzde olur,
1:05:18deprem zor, KPSD diye bir şey ben kabul
1:05:20etmiyorum.
1:05:22Bu olmasa devlet memuru olamıyorsun. Bir
1:05:23kere burada meseleye olur. Ha şu olur.
1:05:2695 almışsın devlet seni atamaz
1:05:28mülakatlarını. O zededir. Gerçekten
1:05:29doğru yani. Daha adam 2026'ya yeni
1:05:33hazırlıyor. KPSde ZD yazmış yani.
1:05:35Bakıyorum iki gün önce profil oluşturdu.
1:05:36La oğlum bir gir bakalım. Bir gir. Bir
1:05:39gir. Senin elindeki olan bir puanı al
1:05:40bakalım. Hemen Zed yazmak kolay. Ne
1:05:43zedesi ya? İki gün sonra KPS olmasa ne
1:05:46yapacaksınız? Şey herkes bir düşünsün
1:05:47bakayım. Nasıl devlet memuru
1:05:48olacaksınız? Her bakanlık kendi sınavını
1:05:50yaparsa nasıl olacakmış? Hadi bir bana
1:05:51anlatsın bakalım.
1:05:52>> Nasıl hazırlanacaksınız hocam?
1:05:54>> Nasıl hazırlanacaksın? Hangi kaynaktan?
1:05:56Hangi yayından? Hangi yayın iyi
1:05:57olabilir? Hangi mevzuatı bilmek
1:05:59zorundasın? Karayolların ayrı bir
1:06:00mevzuatı var. Bu tarafın bakanlığın ayrı
1:06:02mevzuatı var. Üniversitelerin ayrı
1:06:03mevzuatları var. Nasıl olacak bu iş? Bu
1:06:06işler kolay mı? Şimdi genel bir sınava
1:06:07giriyorsunuz. Varken değerini bilelim.
1:06:10Ben KPS keşke hiç olmasaydı. Nüfusumuz,
1:06:13üniversite mezunuz az olsa da
1:06:15eskilerdeki gibi öğretmem devlet memuru.
1:06:17Siz eskiden devlet memuru öğretmenin
1:06:19nasıl atandığını biliyor musunuz bu
1:06:20ülkede? Arkadaşlar KPSS'den önce nasıl
1:06:22atanıyorduk? Evet yine torpil vardı
1:06:24doğru ama bir öğretmenliği bitiren bir
1:06:27kişi valiliğe başvuruyordu. İl
1:06:28valiliğine il valiliği onu atıyordu
1:06:30ihtiyaca göre. E tabii ki orada da çok
1:06:33işler dönü zaten o işler döndüğünden
1:06:34dolayı KPS geldi adaletli olsun diye.
1:06:37Anlaşıldı mı? O yüzden lütfen bu
1:06:39zedeleri şunları bunları bırakalım. Ne
1:06:41zedeler var bu ülkede yani? Allah'a
1:06:44şükürler olsun elimiz ayağımız tutuyor.
1:06:47Doğru mu? Bir tane kız vardı ya bak
1:06:49ayağım tutuyor yürüyebiliyorum.
1:06:50Elhamdülillah çok şükür diyordu.
1:06:52Elhamdülillah çok şükür abi. Ben her
1:06:53zaman bu işe bu gözle bakarım. Bugün
1:06:55bunları görebiliyorsan,
1:06:56izleyebiliyorsan, anlayabiliyorsan
1:06:58senden daha şu an kıymetli hiçbir şey
1:07:00yok. Önce sağlık ondan da ondan gerisi
1:07:02yok yani. Evet. Hukukla başlıyorsunuz
1:07:03lazım.
1:07:04>> Sosyal düzeni sağlayan
1:07:05>> söyle.
1:07:06>> Sosyal düzeni sağlayan
1:07:09>> sosyal düzeni sağlayan
1:07:12örf, adet gelenek ve göreneklere ne isim
1:07:17verilir?
1:07:19>> Evet töre adı verilir. Töre zaten söz.
1:07:21Evet onu söyleyeyim. Peki törelerin
1:07:24oluşmasına üç tane etken var. tarafından
1:07:27>> kut anlayışı ile devamı mı var bunun?
1:07:30>> Ve Hakanlar tarafından
1:07:32>> Hakanlar tarafından
1:07:34evet
1:07:37>> Hakanlar olmaz olmaz.
1:07:39>> Evet. Konular yasalar.
1:07:40>> Konular yasalar. Evet. Evet. İki
1:07:43>> kurultayda alınan kararlar.
1:07:44>> Kurultayda alınan kararlar. Bir saniye.
1:07:49Evet. 3.
1:07:50>> Türk toplumun gelenek ve görev
1:07:51>> Evet. Türk toplumunun
1:07:54gelenek ve
1:07:57göreneklerini söyleyebiliriz. Değerli
1:07:59arkadaşlarım burada iki tane notumuz
1:08:02var. Ben bu notu söyleyeyim. Şimdi töre
1:08:03ile ilgili gelen sınav sorularına genel
1:08:05sözlü yapıdan soruluyor. Bu bir. 2.
1:08:07Törelerin değişmez hükümlerinden
1:08:08geleceğim birazdan. Ama şu iki tane
1:08:10laftan bir tanesi bir gün sizlere
1:08:12gelebilir. Bak bir t iki tanesinden bir
1:08:15tanesi bir gün sizlere gelebilir. Mesela
1:08:17Altay Türklerinde bir atasözü var.
1:08:20Kürk yakasız yaka. Doğru mu efendim?
1:08:27>> Tanrı insansız, kürk yakasız ve millet
1:08:29yasasız olmaz. Burada kastedilen ne?
1:08:31Töre. Diğeri ne?
1:08:36>> Ne? Başını söyle.
1:08:37>> İşan.
1:08:37>> İşp Kaan. La bu İşpar Kaan vallahi bak
1:08:40yemin ediyorum hep sorular var. Geçen de
1:08:42İşpara Kaan özellikle kendisine
1:08:44özellikle Çin'den dolayı çok baskı
1:08:46olduğundan dolayı hatırlayın İşbara
1:08:47Kaan'ın ünlü lafı neydi? İşte haraç
1:08:49veririm, şunu veririm ama Çin
1:08:50elbiselerini giyemem. Adetlerini
1:08:52giyemem. Bak gene baskı yemiş. Ne diyor
1:08:54bu sefer de? Diyor ki bizim kuzey
1:08:55bölgemizde idare edenlerle idare
1:08:58edilenler arasındaki kaideleri ben
1:09:00bozamam. Kastettiği ne? Töreler.
1:09:03Bu iş para kaana dikkat değil mi
1:09:05kardeşim?
1:09:06>> Bu anlamda işar. Evet. Başlayalım
1:09:08bakalım. Şunu bir yazayım önce ben.
1:09:10İşarakan gene bakın ünlü bir sözü neymiş
1:09:13değerli arkadaşlar? Bizim
1:09:16kuzey bölgelerimizde
1:09:20idare eden ile idare edilenler
1:09:24arasındaki
1:09:26arasındaki kaideleri
1:09:30bozmaya ben cesaret edemem falan
1:09:33tarzında bir kelimesi var. Tamam. İkinci
1:09:35laf ise altay türklerinde. Doğru mu?
1:09:38Altay Türklerinde
1:09:41insan
1:09:43tanrısız,
1:09:45kürk
1:09:47yakasız
1:09:50millet
1:09:52yasasız
1:09:54olmaz demiştir. Doğru mu lazım? Olmaz
1:09:58demiştir. Peki şu törelerin dört
1:10:00değişmez kuralını bir yazalım. Önce
1:10:04>> söyle.
1:10:05Töreler halkın isteği de
1:10:08>> töreler
1:10:10halkın
1:10:11>> hakan
1:10:12>> ya hakanın isteği
1:10:16ile kurultayda ne yapılır? Değişir.
1:10:20Nasıl günümüzde değerli arkadaşlarım
1:10:22töreler değişiyor mu? Kanlar değişmiyor
1:10:24bizim ülkümüze. La kardeşim eskiden
1:10:27uçakta sigara içiliyordu. Uçakta la uçağ
1:10:29uçak uçak
1:10:31>> trende. Ben daha üniversiteye giderken
1:10:33eee Dumupa Üniversitesi' Kütahya'ya
1:10:36vagonlar ayrılıyordu. Şimdi ayrılıyor mu
1:10:37ayrılmıyor mu bilmiyorum da vagonlar
1:10:40sigara içilenlerle sigara içilmeyenler.
1:10:41Otobüs ya lan Ankara'dan Silifke'ye
1:10:43otobüse gidiyorum zaten yaşımız 13 14.
1:10:46Ana bir sigara çilirdi. Otobüsler.
1:10:48Otobüslerde küllük vardı arkadaşlar.
1:10:51Yani oturduğumuz koltuğun arkasında
1:10:53küllük vardır. Y ne rezaleti bak ben
1:10:55kullanan birisi olarak kullanıyorum.
1:10:57Söylüyorum. Rezalet yani şu ülkede çıkan
1:11:00bana göre en güzel kanunlardan bir
1:11:02tanesi budur ya.
1:11:03>> Evet. Evet. Millet sigara şehir yapıyor
1:11:05artık. Şehir. Şehir. Sigara içilmiyor
1:11:07şehirde. Yasak. Yasak kardeşim. Sigara
1:11:11satılmayan ülkeler var. Mesela Suudi
1:11:13Arabistan ben Umre'ye gittiğimde
1:11:14Allah'tan yanıma almışım. L
1:11:16satılmıyormuş. Sigara satılmıyor. Sigara
1:11:18içmek serbest de satılsın. satılmıyor
1:11:20yani. Bulursan işliyor adam yani.
1:11:22Allah'tan Türk bakkalları vardı da
1:11:23yırttık vallahi. Tanesini sağ 100
1:11:25liradan verdiler o zaman 20 liralık şeyi
1:11:29sigarayı. Yani anlatacağım bazı kanunlar
1:11:31nasıl değişiyorsa günümüz şartlarına
1:11:33göre böyle değişecek. Evet. Şimdi
1:11:35törelerin dört değişme zümünü bir
1:11:36yazalım kardeşim. Könülü diyelim. Doğru
1:11:39mu?
1:11:41Ne demekti küllük? Adalet. Ne yazalım
1:11:44ikinciye? Uzluk yazalım.
1:11:47Ne demek? İyilik,
1:11:51tüzlük yazalım. Tüzlük,
1:11:54eşitlik
1:11:57ve kişilik yazalım. Değerli arkadaşlarım
1:11:59ne demekmiş kişilik?
1:12:01>> İnsanlık. Evet. Bunlar törenin dört
1:12:04değişm Bak. A, B, C, D seçenekleri. E'ye
1:12:07başka bir şey verecek. Diyecek ki
1:12:09oksızlık. Ne alakası var? Orun diyecek.
1:12:11Ne ilgisi var? O yüzden yok. Bunları da
1:12:14yazalım kardeşim. Üç madde.
1:12:15>> Mahkemeye yarama yar.
1:12:17>> Evet. Mahkemeye ne isim veriliyormuş?
1:12:20Yargı. Bu arada hükümdar da mahkeme
1:12:22başkanı oluyor. Ve mahkeme başkanına
1:12:27>> ya da yargan veya ne isim veriyormuş
1:12:29arkadaşlar? Yargıcı adı verir. Evet.
1:12:32Devam.
1:12:34>> Hapis cezaları
1:12:3710 günü geçmez. Tabii bazı suçlarda.
1:12:39Evet.
1:12:42>> Devamı mı?
1:12:44İdam belirli suçlar için uygulanmıştır.
1:12:47Belirli suçlar için uygulanmıştır. Bir
1:12:50şey söyleyeyim size değerli arkadaşlar.
1:12:53Onlara gerek yok. Mesela bizim günümüzde
1:12:56Allah korur. Bir insan böyle hapse,
1:12:59cezaevine düştüğü zaman e çok garip
1:13:01şekillerde düşen insanlar var. Hani
1:13:02diyorlar ya kader mahkumu diye. Adam
1:13:05kavgayı ayırıyor, başına bir şey
1:13:07geliyor. Bir şey oluyor başına bir şey
1:13:08geliyor. Efendim imzası takdir ediliyor.
1:13:11Borca giriyor bir şeyler. Yani
1:13:12Türkiye'de her hapse giren değerli
1:13:14arkadaşlar şey değil yani bir suçlu
1:13:16şeyle bakmay tabii ki suçlu olanları
1:13:18geçiyorum. Şimdi bizde bir tabir var
1:13:21mesela bir bir şey olursa yazık oldu biz
1:13:24yazık oldu. Yaşlı çocuk gencecik çocuk
1:13:26gitti. Yazık kelimesi oradan gelir.
1:13:28Yazık. Yazık oldu derler. Evet. Yani
1:13:32hukuk kavramındaki bir başka kelime de
1:13:34yazuktur. Yazık daha günümüze kadar da
1:13:37gelmiş. Yazık kelimesiyle özleş. Yazık
1:13:39suçlu demek. Yani öyle söyleyeyim ben
1:13:40sana. Şimdi bir tane dikkatimiz var. Bu
1:13:43dikkati bir yazalım. Şu tarafa doğru bir
1:13:44gelelim. Evet, başlayalım bakalım. Son
1:13:46sütundayız bu arada.
1:13:50Bunu da anlatayım ben. Devlet ile
1:13:54vatandaşın
1:13:58>> karşılıklı görevlerini bildiren
1:14:02yazısız sözleşmeye bildiren. Bugünkü
1:14:05tüzük kelimesi de buradan gelir. Yazısız
1:14:08sözleşmeye bu arada kalem bitiyor. Ne
1:14:10isim verilirmiş?
1:14:12Tüz adı verilir. Tüz.
1:14:15tüz adı verilmiştir.
1:14:18Arkadaşlar tüz kelimesi, tüzük kelimesi
1:14:21buradan gelmedir. Bu bir. Bu ikincisinde
1:14:22başka bir şey daha söyleyeyim. Şimdi
1:14:26hani bizde şey var ya mesela ben biz bu
1:14:29ülkede doğduğumuzda Nazım biz devletle
1:14:31şöyle bir sözleşme yapabiliyor muyuz?
1:14:32Doğar doğmaz bu erkekse askere gidecek.
1:14:36Ticaretle uğraşa mecbur vergi verecek.
1:14:38Şunu olacak ya gerek yok ki bu ülkede
1:14:40sen bu ülkenin vatandaşısan zaten
1:14:42devletle aslında otomatik bir sözleşme
1:14:43yapıyorsun. Devlet sana Türkiye
1:14:45Cumhuriyeti kimlik kartını veriyor. Bu
1:14:47kimlik kartına sahip olduktan sonra bazı
1:14:48yükümlülüklerin var. Doğru mu? Bu
1:14:50yükümlülükleri sağlıyorsun. Mesela
1:14:52ilkokula gitmek zorunlu gibi.
1:14:54Anlatabiliyor muyum? Mesela işte 12
1:14:56yıllık kesintisiz eğitim gibi. Şimdi
1:14:57bazı şartlar var. İşte bu şartlara
1:14:59oturup da biz doğar da olmaz babamız
1:15:01anamız bizim yerimize imzalamıyor. Bizim
1:15:03oğlan da bunu yapacak. Bizim oğlan da
1:15:04şunu yapacak. Size söz veriyoruz demek.
1:15:06O kimlik ne zaman verilir sana senin
1:15:07sorunu büyük mülklerin tabekken aslında
1:15:09sana yazır. İşte bu yüzden buna tüzim.
1:15:11Bu sözleşmedir.
1:15:14Bak diğeri sözlü hukuk kuralı. Töreyle
1:15:16karıştırma. Bu sözleşme yazısız
1:15:18sözleşme. Bunu da böyle bilelim. Peki
1:15:21ordu, vay anam vay. Ordu bizim
1:15:24milletimiz için çok çok önemli bir şey.
1:15:26Çünkü ordu millet anlayışıyla hareket
1:15:28eden bir milletiz. Ama bir şeyi yanlış
1:15:30anlaşılmayı ben bir ortadan kaldırayım
1:15:32arkadaşlar. Ordu vardı zaten. Metehan
1:15:36geldikten sonra orduyu disipline edip
1:15:38onlu sistemi buldu. Yoksa ordu yoktu
1:15:40diye bir şey yok. Yani Teoman zamanında
1:15:42da ordu var. Ama Meta kendisine verilen
1:15:45tümeni iyi etleyip eğitip de içine 10
1:15:48100.000 tümen ya da 10.000 yani tümen
1:15:50ismini koyduktan sonra işler değişti ve
1:15:52biliyorsunuz çavuş oku ısıklı oku buldu
1:15:54attı. Payteng savaşına ilk defa geri
1:15:56çekilme sahte ricatı yapıp Turan'ı
1:15:58uyguladı. Metan gerçekten dünyaya birçok
1:16:01şekilde bir atecileştirmemiz zaten bu
1:16:03noktada çok önemli. İki üzengi kullanıp
1:16:05dengede kalabilmemiz çok önemli. 3. Et
1:16:07konservesi bastırma. Bastırma dediğimiz
1:16:10günümüzdeki pastırmadan kastediyoruz.
1:16:12Kurutulmuş et. Aa hocam kurutulmuş eti
1:16:14ne yapacak asker? Oğlum savaş bir gün mü
1:16:16sürüyor? Hepsi muaş meydan muharebesi
1:16:18gibi. 2 saat mi? Adam günlerce savaşıyor
1:16:20ve yiyecek gıda maddesini senin askere
1:16:22vermen lazım. O yüzden pastırma
1:16:24kelimesindeki bastırma oradan gelmedir.
1:16:27Mesela kurutulmuş et kurutulmuş şeyler.
1:16:29Konserve mesela
1:16:31yelek. Yelek yelek. Ceket pantolon. Aa
1:16:36hocam nasıl oluyor bunlar? Y ceket
1:16:39deyince bizim öğrencinin aklına takım
1:16:41elbise geliyor. Takım elbisenin ceketi
1:16:43olabilir mi ya? Avcı yelekleri yelek.
1:16:46Onun eskisi ceketti. Yelekler şuralarda
1:16:48her şeyde bir şey vardı. Bıçağı buraya
1:16:50koyarsın, okları buraya koyarsın, arkaya
1:16:52bir şey koyarsın. Sen tam tesisat
1:16:54gidersin. Bunun adı yelek. Peki bu
1:16:56yeleklere dikkat edelim. Çok sıkıdır
1:16:58değil mi? Sıkıdır. Ve içinde de arşlar
1:17:00günler var. Günümüzde de yelek yiyen
1:17:02insanlar görüyorsun. Ve o yelekler sıcak
1:17:04tutar. Bizim düşündüğümüz gibi değildir.
1:17:06Peki neden kardeşim sen at üzerinde
1:17:08gidiyorsun ya? At üzerinde o rüzgarın
1:17:10etkisiyle senin zaten bir rüzgarın
1:17:12etkisi var. İki değerli ok atacaksın.
1:17:14Okun yönünü iyi yap. İyi tespit etmen
1:17:16lazım. Okun o en ucundaki kısmının iyi
1:17:18olması lazım. Okun kullanılan ağacı iyi
1:17:21olması lazım ki bazı şeyler işte hun
1:17:24süvarisi diye dünyaya nam salınıyor. Hun
1:17:26okçusu diye. Ya biz dünyayı en çok hangi
1:17:30alanda etkilemiş olabiliriz?
1:17:32>> Savaş askerlik alanında. Dur. Hangi
1:17:34alanda etkil sistemi bizden aldılar. Atı
1:17:38atla beraber süvari kısmını bizden
1:17:40aldılar. Efendim pastırma kurutulmuş
1:17:42konserveyi bizden aldılar. Üzengiyi
1:17:44bizden aldılar. Bak aldıklarını
1:17:45söylüyorum. Savaş taktiklerini bizden
1:17:47aldılar. Turan, sahte ricat, geri
1:17:50çekilme, kurt kapan hepsini biz yaptık.
1:17:52Efendim başka neyi aldılar mesela
1:17:53bizden? Yelek, pantolon, çizmeyi
1:17:55aldılar. Arkadaşlar bak bir savaşa
1:17:59gidiyorsun. Atın üstündesin. Şöyle geniş
1:18:00kıyafet giyebilir miyim? Geniş kıyafet
1:18:03giyersen ne olur? Ne olur? Allah için
1:18:05bir başka adam seni tutar. Hop
1:18:07indiriverir aşağı. Oradan tutar. Yani
1:18:09elbisenden tutar. Peki yelek giyersen,
1:18:11pantolon giyersen, çizme giyersen o
1:18:14pantolonun şeyini eee paça kısmını o
1:18:18çizmenin içine sokup çizmeyi bağlarsan
1:18:20hiçbir şekilde adamın seni bir yerden
1:18:22yakalayıp da tutup indirme şansı olamaz.
1:18:24Bir de üengiyi ayaklarına takıyorsun ki
1:18:26atın üzerinde çok daha dengeli
1:18:28gidiyorsun. İşte bunların hepsi Türk
1:18:29milletinin dünyayı askerlik alanındaki
1:18:32etkilediği şeylerde. Sınava girdin.
1:18:34Dünyayı en çok hangi alanda etkilediğimi
1:18:37sorarsa dünya tarihçi konuşuyorum. Türk
1:18:39milleti askerlik alanında etkilemiştir.
1:18:41Bunu da bilelim. 10lu sistem nedir?
1:18:43Günümüzde hala kullanıyoruz. 10
1:18:45başındaki efendim birlik var. Bu
1:18:47birliğin başında 10 başı var. 100 başı,
1:18:491000se 1000 başı. 10.000 ise bunun adına
1:18:51tümen verip tümen başı oluyor. Olayın
1:18:54aslı bu. Bunu bir yazalım kardeşim.
1:18:56>> Orduyla başlıyoruz arkadaşlar. Ordu
1:18:57millet anlayışı
1:18:59>> bir ordu millet anlayışı vardır.
1:19:03Ordu millet anlayışı vardır. Şu kalemi
1:19:07bir değiştireyim ya. Şunu bir al
1:19:08kardeşim. Aynı yerde durmasınlar. Sonra
1:19:11hep aynı kalemi kullanıyorum. Oysa bu
1:19:13mavi.
1:19:14Hepsinin de kapağı mavi. Bu kırmızı. Bu
1:19:17da.
1:19:18>> Evet. Bu da siyah. Şükürler olsun.
1:19:20Başla.
1:19:21>> Ordular ücretsiz.
1:19:23>> Evet. Ordularımız ücretsiz biliyorsunuz.
1:19:26ücretsizdir.
1:19:28Ancak Hazarlar biliyorsunuz ki ücretli
1:19:31asker almışlardır. Hazarlar hariç. Evet.
1:19:35>> Her son hazır olduğundan dolayı askerlik
1:19:37özel bir meslek olarak
1:19:38>> askerlik özel bir meslek değildir.
1:19:41Sınavda bu soru da geldi. O askerlik
1:19:43özel bir meslek değildir.
1:19:47Zaten sen yaşam koşullarından dolayı
1:19:49sürekli küçük yaştan beri askerliğe
1:19:51alıştırıyorsun. Devam.
1:19:55Metehan'ın
1:19:56tahta çıktığı
1:20:00milattan önce 209 doğru mu? Kara
1:20:04kuvvetleri komutanlığıın
1:20:06kuruluş
1:20:09yıl dönümü olarak günümüzde de
1:20:11kutlanmaya devam eder arkadaşlar.
1:20:13Notumuza geldik.
1:20:15>> Şimdi değerli arkadaşlarım İslam öncesi
1:20:18biliyorsunuz ki muhakkak yıpratma
1:20:20savaşları olacak. İstihbarat
1:20:21faaliyetlerimiz olacak. Bunun Osman'daki
1:20:22adı Akıncı. Bizler de sınır boylarına
1:20:25örnek Hunlar kimle savaşacak değil bir
1:20:26Çinlerle. Sınır boylarına muhakkak ki
1:20:29Osmanlı Akıncı adı verilen birlik var.
1:20:31Buradaki adı yelmedir. Bu birlikler
1:20:33keşif yapar. İstat ve bunları da iletir.
1:20:36Yani günümüzdeki MIT ajanının veya ileri
1:20:38derecedeki özel harekat birliklerimizin
1:20:40o bölgedeki istihbarat çalışmalarını
1:20:42yapan grubun adı yelmedir. Dikkatli
1:20:45sınav da gelecek midir? İslam öncesinde
1:20:48düşmanın durumunun öğrenilmesi amacıyla
1:20:50gönderilen keşif birliğine isim verilir.
1:20:51Yani ispara toplayan birliğe yelme adı
1:20:54verilir. Onu da yazalım. İslam öncesinde
1:21:00düşmanın durumunun öğrenilmesi amacıyla,
1:21:04düşmanın durumunun
1:21:06öğrenilmesi amacıyla
1:21:14gönderilen keşif birliğine
1:21:17gönderilen keşif birliğine dikkat ne
1:21:21ismi veriliyormuş?
1:21:22Yelme adı verilir değerli arkadaşlar.
1:21:26Onu da söyleyeyim. Birçok kavramla
1:21:28karşılaşabilirsin. Yaka mesela sınır
1:21:30demek. Yaka şu yaka var ya sınır demek
1:21:32mesela. Onu da söyleim. Söyle kardeşim.
1:21:35Türkler dünyayı askeri al
1:21:37>> Türkler
1:21:38dünyayı
1:21:41en çok askerlik
1:21:44alanında etkilemiştir.
1:21:46Bunlar hep çıkan sınav sorularıdır. Bunu
1:21:48da söyleyeyim. Ama basittir. Artık
1:21:50herkes hemen hemen bunları yapar. Evet.
1:21:5110.000 kişilik
1:21:54Tümen adı verilir. Başında kim var?
1:21:56Tümen başı.
1:21:59Evet. 1000 kişiye ne ismi verir? Tabur.
1:22:02Taburun başına kim var? Tabur başı değil
1:22:05değil mi? Bin başı. Güzel. Evet. 100
1:22:07kişi bölük başında kim var? Yüzbaşı.
1:22:1410 takım olur. Başında kim var?
1:22:1810 başı. Olay bu. Evet. Peki Türkler
1:22:21dünyayı en çok askerlik alanında
1:22:22etkiledik. Bir onlu sistem 2. Devam.
1:22:26>> Et konservesi
1:22:29>> yapmaları.
1:22:323. Üzengiyi kullanmaları.
1:22:36Üzengeyi kullanmaları. Evet. Devam.
1:22:40>> Ceket.
1:22:42Pantolon.
1:22:44Devam.
1:22:45>> Deri kuşak ve çizme kullanmaları.
1:22:49çizme kullanmaları.
1:22:52Bir şey söyleyeyim mi? Bazı tarih
1:22:54filmlere bakıyorsunuz. Adam var ya
1:22:57resmen yani saraya gidecek kıyafetlerle
1:22:59savaşa gelmiş. Görüyorsunuz değil mi?
1:23:02Eski filmlere lütfen dikkatli bakın.
1:23:03Bakın eski filmlerdeki kullanılan
1:23:05kıyafetler aslında o dönemi yansıtıyor.
1:23:07Adam var ya yemin ediyorum sanki bir
1:23:08davete baloya çağrılmış da savaşa öyle
1:23:10gidiyor mesela. Biz de aksine ne kadar
1:23:14hafif malzeme varsa o kadar alıyoruz.
1:23:16Hem atın daha hızlı koşmasını sağlamak,
1:23:17ata ağırlık vermemek hem kendimize
1:23:19ağırlık vermemek. Ağırlığımız zaten
1:23:21hafif piyade süvari birliklerimiz ve
1:23:23tabii ki ve tabii ki ok atmak. Ok, ok,
1:23:25ok. En büyük meselemiz ok arkadaşlar.
1:23:28Tamam. Yani o gürzdür, baltadır,
1:23:30sobadır. O yıllar sonra İslam'da işte
1:23:32Osmanlı'da çok ünlenecek ama burada
1:23:34ünlenenler ne? Okt arkadaşlar.
1:23:36>> Efendim?
1:23:38>> Ha bu arada Nazım hocanızın Ankara'da
1:23:40değerli arkadaşlar Pusat Müzesi
1:23:41>> Pusat
1:23:42>> efendim.
1:23:42>> Türk Pusat Müzesi var. Aynen öyle.
1:23:44Ankara'da kalenin orada değerli
1:23:46arkadaşlar giderken sağda dönerken
1:23:48solda. Evet.
1:23:49>> Okçuluk müzesi.
1:23:50>> Evet. Okçuluk müzesi. Giriş ne kadar?
1:23:52>> Öğrenci 90.
1:23:53>> Öğrenci 90. He.
1:23:57>> Evet. Ok çalmak serbest arkadaş. Gelince
1:23:59bir toplu şekilde şey yaparız diyor.
1:24:01Evet. Ankara'ya gezecek arkadaşlar.
1:24:03Ankara Kalesi'nin içinde yani yukarı
1:24:05doğru çıkarken Türk Pusat Müzesi var.
1:24:07Karşısında zaten hangi müze vardı?
1:24:08>> Anadolu
1:24:09>> Anadolu Medeniyetleri Müzesi var. Oraya
1:24:10gittiğiniz kelime müzesi var. Ankara
1:24:11Kalesi eskiden çok kötüydü. Şimdi çok
1:24:13iyi ya. Şimdi inanılmaz iyi ya. Adası
1:24:17olduk orada.
1:24:17>> Tabii tabii. Çok güzel oralar çok güzel
1:24:19oldu yani. Eski ulusu hatırlıyorum da
1:24:21gitmeye korkardı yani şimdi hatırla
1:24:23şimdi nerede nereye
1:24:24>> böyle resimler açıklatro
1:24:27>> tiyatro var vardı zaten o tiyatro
1:24:29kapatılmıştı tekrar geri açıldı. Evet
1:24:31Roma yürüyüş yolu var
1:24:32>> ya. Ankara'nın merkezi ulus kardeşim.
1:24:34Ankara'nın merkezi Kızılay değil ki.
1:24:35Hala ben burayı anlamadım kızla yapay
1:24:37bir yer. İş yerleri, doktorlar,
1:24:39dershaneler, kolejler, şunların bunların
1:24:41olduğu bir yer. Yani Ankara'nın
1:24:42merkezediğin yer Kızılaydır. Yani
1:24:43>> bayram
1:24:44>> tabii ki doğrusu. Evet devam edelim.
1:24:48>> Savaş
1:24:50>> savaş taktiklerinin
1:24:53kullanılması.
1:24:56Bazı kelimeler vardır arkadaşlar
1:24:58askeriyede kullanılan kelimeler. Onları
1:25:00bir yazalım. Not
1:25:02>> askere sü. Dur şimdi bekle.
1:25:06Şimdi kıymetli dostlar yıllardan beri
1:25:08bildiğiniz bir eee ata söz diyeyim ya da
1:25:10şey diyeyim deyim diyeyim. Su uyur
1:25:13düşman uymaz. Arkadaşlar su değil o. Sü.
1:25:16Sü uyur. Yani asker uyur düşman uymaz.
1:25:19Su uyur dediğim nehir şu bu. Bizim bir
1:25:21bardak su dediğimiz su değil. Bir kere
1:25:23bir şunun doğrusunu bölelim. Sü uyur
1:25:25yani asker uyur. Düşman uymaz. Ama
1:25:28zamanında sü diyemeyen halkımız ne
1:25:29demiş? Su demiş. Evet. Askere şü
1:25:34>> veya er adı verilir. Evet.
1:25:37>> Ordu komutanı verilir.
1:25:39>> Ordu komutanına
1:25:43ne isim veriliyor? Tarkan
1:25:46>> adı verilir. Zaten biliyorsun birçok eee
1:25:49kim oynuyordu ya Tarkan'ı? Kim
1:25:50oynuyordu? Edison mu oyn şey? Kartal
1:25:52Tibet oynuyordu değil mi?
1:25:54>> Bizim eski biliyorsun ulan bir sahne var
1:25:55hala aklından g ahtapot sahnesi. Belki
1:25:58bilen arkadaşlar biliyordur. Şimdi
1:26:00biliyorsun değil mi? Ahtopot sahnesi
1:26:01bulurlar bence. Yazı bulabilirler bence.
1:26:03>> Ha bulurlar bulurlar abi. Tarkan'ın
1:26:04ahtapot sahnesi. Böyle bir şey yok ya.
1:26:07>> Böyle bir şey olamaz ya. Nasıl bir
1:26:10teknolojidir o ya? Lütfen baksınlar
1:26:12YouTube'da. Targan'ın ahtapot sahnesi.
1:26:14Benim ne demek istediğimi anlayacaklar.
1:26:15Böyle bir ahtopot da yok yani. Hani
1:26:17uyduruk. Evet. Ama birçok bilinç
1:26:20geliştirme de önemlidir. Tarkan
1:26:21filmleriyle Cüneyt Tarkan filmleri.
1:26:23Evet. Kaan muhafızları bür al
1:26:24>> kale
1:26:25>> Kaan muhafızları
1:26:27>> Kaan muhafızlarına
1:26:29Börü değil mi adı verilmiştir. Bu arada
1:26:32bir şey söyleyeyim sana Nazım. Belki
1:26:34arkadaşlar da bilmiyorlardır. Eee
1:26:36göklüklerin diğer adının börülü börüler
1:26:39olduğunu da bilin. Göklükler diyoruz ya
1:26:41aslında diğer adı Börüler. Evet devam.
1:26:43>> Oğuzlarda ise Ordu komutan
1:26:46>> Oğuzlarda ise ordu komutanına
1:26:50ne isim veriliyor?
1:26:52Sübaşı adı verilmiştir.
1:26:56Adı verilmiş arkadaşlar. Birçok şey var.
1:26:58Miifer var. Tolga denilen başlık var.
1:27:00Doğru mu? Peki biz birçok savaş taktiği
1:27:02kullanıyoruz. Başla bakalım hangi savaş
1:27:04taktiği?
1:27:05>> Turan. Doğru mu? Sahte ricat.
1:27:10Bunu bir yerde anlatacağım size.
1:27:11Sahteden geri çekilme. Yani kurt kapanı.
1:27:14Doğru mu? Başka ne var? Pusu var.
1:27:18Pusu bunların üçün birleşme asla neyi
1:27:21oluşturuyor? Turan dediğimiz hilalatan.
1:27:23Not kısmına da şunu yazalım mı lazım?
1:27:29Orduyla alakalı bir şey yazmamız lazım
1:27:31değil mi? Başımız bir dursun. Bunu en
1:27:34son şeydeken yazım. Evet. Şimdi kıymetli
1:27:36dostlar bu anlattıklarımın hepsi
1:27:40İslam öncesi kültür medeniyetinin
1:27:42birinci versiyonu. Bir de bunun ikinci
1:27:43versiyonu var. İkinci versiyonda ne
1:27:44işleyeceğiz? Ekonomi işleyeceğiz mesela.
1:27:46lazım. Ne işleyeceğiz? Yazı, dil ve
1:27:48edebiyat işleyeceğiz. Bilim, sanat,
1:27:50sporu işleyeceğiz. Din ve inanışı
1:27:52etkileyeceğiz. Şimdi işaretleme zamanı.
1:27:56Evet, işaretlemeleri bir yapalım
1:27:58bakalım. Şunu şöyle bir geri şöyle bir
1:28:00çekelim bakalım hangi işaretlemeleri
1:28:02yapacağız. Hazır mıyız başkan? Bir,
1:28:05bizim
1:28:07ülke, teşkilat, kün dediğimiz halk ve
1:28:11oksızlığa, bir kere daha dikkat edim.
1:28:13İptal olsa da fark etmez. O bir daha
1:28:14gelecek. Oksuzluğa dikkat. Bunlar neyi
1:28:16oluşturuyor? Bizim devletimizi oluşturan
1:28:19etmenler. Burada hepsini biliyoruz.
1:28:21Hükümdarın görevlerini özellikle sosyal
1:28:23devlet anlayışı ile alakalı açı doyurmak
1:28:26ve çıplağa gidirmek. Bunu Orhun
1:28:29abidelerinde verecekler size. Orhun
1:28:31abidelerinde ilsizi ilsizleştirmiş işte
1:28:34bilmem açı doyuramış oradan onu yapmış
1:28:37ziyafet vermiş. Bunun ne anlama
1:28:39geldiğini soracak. Sosyal devlet
1:28:40anlayışı. Gelelim hatun her zaman çıkar.
1:28:43Bakın, Göktürk parası sorularda geldi
1:28:46ama Uygur bayrağı gelmedi. Dikkat, Uygur
1:28:48bayrağında ne var? Hem Hakan'ın hem de
1:28:50hatunu var. Dikkat. Hakan ile hatun
1:28:53buyurur ki diye başlayan bir cümle
1:28:55aslında nerede kullanılır? Kurultayda
1:28:58kullanılır. Bunu da unutmayalım. Şimdi
1:29:00gelelim bu sembollerden bir kere ne yok?
1:29:03Bak sembollerden ne yok? Mesela tıraz
1:29:06diye bir şey yok. Bahsettin mi? Hilat
1:29:08diye bir şey yok. Hutbe diye bir şey
1:29:10yok. Ama bakın diğerlerinin hepsi var.
1:29:12Mesela okla alakalı şunu söyleyeyim.
1:29:13Biraz önce söyledim ama ok mesela
1:29:15herkeste var arkadaşlar. Yay herkeste
1:29:17farklı olabilir. O yüzden ok herhangi
1:29:19bir eee hükümdarlık sembolleri arasında
1:29:21kalmaz. Halkın attığı ok ile senin eee
1:29:24hükümdarın attığı ok arasında herhangi
1:29:26bir fark yok. Ben orada kastedim yayın
1:29:28farklı olmasıyla alakalıdır. Yay var.
1:29:30Onu söyleyeyim. Geldik buraya. Mesela
1:29:32Han Hakan var. Sultan var dedin mi? Şah
1:29:34var dedin mi? Padişah var dedin mi? Yok.
1:29:37O zaman sen sınavda neye bakacaksın?
1:29:39İslam öncesinde mi? İlk Türk İslam
1:29:41devletimi. Bakacağın en önemli yargı bu.
1:29:44Gelelim buraya. Özellikle Kut ve Ülüşe
1:29:47dikkat ediyoruz artık. Kut bu arada
1:29:49saadet, baht, talih, şans anlamına
1:29:53taşır. Onu da söyleyeyim. Kutun bize
1:29:55zararı var mı? Tabii ki var. Çünkü tat
1:29:57kavgalarına sebep oluyor. Peki Türk
1:29:59Cihan hakimiyeti mefkuresi diye
1:30:01gelebilir. İdaliyada tüm dünyayı ne
1:30:03olacak? Biz yönetim dünyayı yönetmen
1:30:05için orayı alman lazım. Peki nasıl
1:30:06alacaksın?
1:30:08Kızılelmayla hedef koya koya alacaksın.
1:30:11Peki onları nasıl yöneteceksin? Nizam-ı
1:30:14alemi düzene sokarak yöneteceksin. Peki
1:30:16ikili teşkilat ilk defa kimde uygulandı?
1:30:18Asya unlarında. Doğru mu? Onu bir
1:30:19bulalım. Metehan uygulamıştır. Amaç ne?
1:30:22Yönetim işlerini kolaylaştırmaktır.
1:30:23Ancak zamanla batı kanadına atanan
1:30:26özellikle Yabgu unvanlı kişiler Çin'in
1:30:29sürekli olarak doğuya doğru
1:30:30kışkırtmasından dolayı batı doğuya
1:30:31saldırınca sürekli tahk kavgaları
1:30:33yaşanı. Demek ki iki teşkilat iyi bir
1:30:34şey değil. Diğer adıyla federatif devlet
1:30:37anlayışıdır. Bunu da söyleyeyim. Devlet
1:30:39görevleri, bak dikkat etmeniz
1:30:40gerekenleri söyleyeyim. Devlet
1:30:42görevlerine dikkat. Hatta şö şöyle
1:30:44çekeyim. Bir saniye. Şöyle çekeyim.
1:30:48Tamam. Bir gözüküyor mu buradan rahatça?
1:30:51Ayyi bilmek zorundasın. Ay ne demekmiş
1:30:53kardeşim? Hükümet. Ayguyu bileceğim ne?
1:30:56Vezir. Buyruğu bileceğim ne? Bakan.
1:30:59Bakın aşağı doğru iniyorum. Direkt
1:31:00indim. İndim indim. Tigini biliyor
1:31:02muyum? Ne demek? Hükümdarın şu onları da
1:31:06işaretleyeyim şöyle.
1:31:10>> Tigin inanç inal veya ataman ne demekti?
1:31:12Tiginlerin eğitimden son adamı. Bunun
1:31:15Selçuklu'daki adı Atabey. Osmanlı'daki
1:31:17adı Lala. Şat ne demekti? Hanedan üyesi,
1:31:20komutan. En bildiğimiz şat kim? Kür şat.
1:31:24Güzel. Geldik buraya. Kurultayın diğer
1:31:27iki ismini bilmek zorundasın. Toy veya
1:31:29neymiş?
1:31:30>> Kengeç. Peki kurultayda hakan isteğiyle
1:31:33ne değişebilir? Töreler değişebilir. Her
1:31:35türlü meseleler dini meseleler olsa
1:31:37görüşülür mü? Görüşülebilir. Peki tüm
1:31:39katılan üyelere toygun oturma düzenine
1:31:44orun adı verir. Bunlar arasında daha
1:31:45şimdiye kadar soru gelmedi ama dünya
1:31:48hali özellikle şu Hazarlardaki
1:31:50ihtiyarlar ve peçeneklerdeki komentona
1:31:53icik dikkat edelim. Olur mu? Dünya hali.
1:31:55Geldik sosyal hayata. Sosyal hayat.
1:31:57Sosyal hayat. Ouş Uruk boy buduril. Say.
1:32:01>> Ouş Uruk değil.
1:32:02>> Say Murat.
1:32:04tersten say
1:32:07yaparlardı. Hatırlıyor musun? İstersen
1:32:09söyletirlerdi. Cumalar çıkışında
1:32:11>> şeyde şey ne derler? Okullarda. Evet.
1:32:15Ouş, Uruk, Boy, Bodun, İl bunları
1:32:19biliyoruz. Geldik buraya. Konar göçer
1:32:22yaşamın etkilerini yapar mıyız? Yaparız.
1:32:24Evet. Mantık düşünelim. Yazı olabilir
1:32:26mi? Mimarel olabilir mi? Balık adı
1:32:29verilen şehirler olabilir mi? Kent adı
1:32:31verilen şehirler olabilir mi? Olamaz.
1:32:34Konar göçem yaşamda tabii ki taşınabilir
1:32:37sanat eseri olur mesela. Doğru mu
1:32:38kardeşim? Evet. Şimdi geldim geldim.
1:32:40Hukuk
1:32:42yazısız hukuk kurallarına töre denir.
1:32:44Törenin oluşumunda üç etken bunlardır.
1:32:47Özellikle bir gün şu işbara başımıza iş
1:32:50açacak doğru mu?
1:32:52>> Heh. Biz iş açmadan ne yapalım kardeşim?
1:32:54Şu adamın laflarını bir ezberleyelim.
1:32:56Çünkü demek ki iş barakahan niye
1:32:59soruluyor? Çünkü çok çim altında,
1:33:02baskısı altında kalmasına rağmen adam
1:33:04Türk törelerinin değişmezliğine sürekli
1:33:06vurgu yapıyor. İki tane sözü var. Birini
1:33:08siyasi hayatte söyledim. Şimdi bir
1:33:09ikincisi de kültür medeniyet kısmında
1:33:12insan tanrısız, kürk yakasız, millet de
1:33:15yasasız olmaz. Geldik buraya. Könelik
1:33:202015'te geldi sınav sorusuna. Tarih
1:33:22ABT'de adaletin ismini istediler. Cevap
1:33:24ne? Könilik geldi mi? Geldi. Peki
1:33:27dördünü birden sorabilirler mi? Evet.
1:33:29Aşağıdakilerden hangisi törelerin
1:33:32değişmez hükümlerinden biri değildir?
1:33:34Yazar oluyor. Oksızlık ana. Oksızlık
1:33:35bağımsızlık olur mu öce? Bağımsız
1:33:37olmadan olur mu diye düşünülsün. Cevap
1:33:38yanlış. Anladın mı? Çok güzel.
1:33:43>> Heh. Hapis cezaları 10 günü niye
1:33:44geçmiyordu? Konar göçer yaşamdan dolayı
1:33:47da geçmiyordu. Şuraya doğru gidelim
1:33:49şimdi.
1:33:51Doğru mu? Tüzü biliyor muyuz? Tüzük
1:33:54kelimesi yazısı sözleşme. Bu ordu bizim
1:33:57biliyorsun Türklerin dünyayı en çok
1:33:59etkilediği alanlardan biri. Yelmeye
1:34:01dikkat ettiriyorum. Gönderilen keşif
1:34:04birle Osmanlı'daki adı biliyorsunuz ki
1:34:09akıncı. Peki biz milattan önce 209
1:34:11yılını Kara Kuvvetleri Komutanlığı kuruş
1:34:13neyi kutluyoruz? Mete'in tahta çıktığı
1:34:16günü kutluyoruz.
1:34:18Sınava girdim. milattan önce 209
1:34:20tarihinde kara kuvvetleri kurulu işte
1:34:22kuruluş yıl dönem olarak kutlanıyor.
1:34:23Bunun sebebi ne? Hemen yazar oraya işte
1:34:25Metehan'nın bilmem Metahan'nın tahta
1:34:28çıktığını esas alıyoruz. Tamam mı
1:34:30arkadaşlar? Bunu unutmayalım. Geldik
1:34:32buraya. Dünyayı en çok askerlik alanında
1:34:34etkilediğimizi söyledik. Kullanılan
1:34:36savaş takditlerini biliyoruz. En son şu
1:34:38savaş taklitleriyle alakalı şu Turan'ı
1:34:39bir söyleyelim. 1071 biliyorsunuz ki
1:34:44Malazgirt'te
1:34:471396'da
1:34:50Yıldırım Beyazıt Niibolu Savaşı'nda
1:34:52doğru mu kardeşim? 1526'da
1:34:55Kanun Sultan Süleyman zamanında nerede
1:34:57uygulandı? Mohaç meydan muharebesinde.
1:35:02Bir saniye.
1:35:05Ve
1:35:06Atatürk tarafından değerli arkadaşlar
1:35:08sizler de biliyorsunuz ki büyük
1:35:10taarruzda
1:35:12büyük taarruzda Yunan'ı biz ne yaptık?
1:35:14Büyük taarruzda Turan takdirle yendik.
1:35:16Büyük taarruzda Turan takdi
1:35:19uygulanmıştır.
1:35:21Turan takdiri uygulanmıştır.
1:35:25Turan takdirin ilk uygulandığı savaşta
1:35:28Meta'nın Pyteng savaşıdır ya da Baydeng
1:35:30savaşıdır diye geçer. Bunu da böyle
1:35:33bilelim. Değerli arkadaşlarım İslam
1:35:35Kültür Medeniyet'in ilk videosu bitti.
1:35:38İkinci ve son videosunda görüşeceğiz.
1:35:40Peki ne yapıyoruz peki? Şu an bir şey
1:35:42yapmıyoruz. Okuduk. okumalarınız
1:35:43önündeki ders notunu okuyorsunuz veya
1:35:45harital tarihi veya konu an altını
1:35:47okuyorsunuz. Benim şu çizdiğim yerleri
1:35:49sizlerle çiziyorsunuz. Bu bir. 2. Bu
1:35:52üniteden yani bu ünitenin son videosunu
1:35:54da izledikten sonra hem KPS soru bankası
1:35:57hem de eee KPS AGS yazan soru bankası
1:36:00çift soru bankasından artık sorularınızı
1:36:02çözer hale geliyorsunuz. Bir sonraki
1:36:04videoda görüşmek dileğiyle.
1:36:13[Müzik]

About this transcript

This page contains the full transcript of 3) KPSS / AGS Tarih - İslamiyet Öncesi Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti - Ramazan YETGİN by Benim Hocam, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 12,198 words across 2,445 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.