2) KPSS-AGS Vatandaşlık - Anayasa Hukuku | 1982 Anayasası - Genel Tekrar - Esra Özkan Karaoğlu -2026 — Transcript

Full transcript

1. 0:03[müzik]
2. 0:09[müzik]
3. 0:10Herkese selamlar. Umarım keyifler
4. 0:12yerindedir. Arkadaşlar ilk genel tekrar
5. 0:14videosunu çektim. Maalesef ara vermek
6. 0:16zorunda kaldım çünkü hastalanmıştım.
7. 0:18Devamlı çekememiştim. Sonra ev taşıma
8. 0:21sürecim girdi devreye. Şehir değişikliği
9. 0:23yaptım. Eşyaları dolabın içine attım.
10. 0:26Daha düzenlenecek hemen vallahi stüdyoya
11. 0:28koştum. Gecikme için özür diliyorum.
12. 0:30Sizler nasılsınız? Umarım sizler de
13. 0:32iyisinizdir arkadaşlar. Sınav
14. 0:34yaklaşıyor. Genel tekrarları
15. 0:35izliyorsunuz. Her ünite sonunda üniteyi
16. 0:37bitirdikçe lütfen soru bankasından
17. 0:39sorularınızı çözün. Bakın benim soru
18. 0:41bankasını çözdüyseniz sınava girmeden
19. 0:43önce muhakkak bir kez daha çözerek girin
20. 0:46arkadaşlar. Bu ünite sonlarında şimdi
21. 0:48mesela 1. üniteyi bitirdik ya biz yeni
22. 0:502. üniteye geçiyoruz. Şimdi 1. ünite
23. 0:52bittikten sonra sorularını çözüp
24. 0:54pratikodan tekrar okumalarınızı muhakkak
25. 0:57yapın ki kalıcılık sağlasın size. Bütün
26. 1:00üniteleri bitirdikten sonra da branş
27. 1:02deneme çözümünü lütfen unutmayın. Hazır
28. 1:05mıyız? Evet diyorsunuz. O zaman hadi
29. 1:08başlayalım gelin. Şimdi ikinci ünitemiz
30. 1:10anayasa hukukuna giriş yapacağız.
31. 1:13Anayasa nedir diyelim. Başlayalım
32. 1:14isterseniz. Ana yavruyu doğuran dişiydi
33. 1:17değil mi? Yasaların da doğduğu yerde. En
34. 1:19tepedeki normdı anayasa. Devletin
35. 1:22kullanım kılavuzu gibi düşünün demiştim.
36. 1:24Neydi anayasanın tanımı? Devletin
37. 1:26şeklini, yapısını, organlarını,
38. 1:29organlarının birbirleriyle olan
39. 1:31ilişkilerini düzenleyen, kişilerin temel
40. 1:33hak ve hriyetlerini güvence altına alan
41. 1:35temel metin anayasa metniydi arkadaşlar.
42. 1:37Şu an yürürlükteki anayasamız hangi
43. 1:39anayasaydı? Evet, harikasınız. 1982
44. 1:43anayasasıydı. 1982 anayasası sert ve
45. 1:46kazu bir anayasalardaydı, değil mi?
46. 1:48Yazılıydı aynı zamanda. Şimdi yazılı
47. 1:50anayasa okuyabiliyorsam bir metin
48. 1:51halindeyse yazılı anayasaydı. Metin
49. 1:54halinde değilse okuyamıyorsam bu yazısız
50. 1:56bir anayasaydı. İngilizlerin yazısı
51. 1:58yazılı bir anayasası yok demiştik
52. 2:00hatırlıyorsanız. Peki dünyadaki ilk
53. 2:02anayasal belge kime aitti? İngiliz magna
54. 2:04kartısıydı. İngilizlere ait olduğunu
55. 2:06söylemiştim. Dünyadaki ilk yazılı yazılı
56. 2:09olan anayasa ise ABD anayasası diye
57. 2:12söylemiştik. Sonra bir diğer ayrım vardı
58. 2:14arkadaşlar. Neydi? Çerçeve mi anayasa
59. 2:17yoksa kazoistik mi? Çerçeve sadece genel
60. 2:20hükümleri düzenliyordu. Ayrıntıya
61. 2:22girmiyordu. Kazoistik detaycı demekti.
62. 2:25Bak dibine kadar giriyordu. Bütün
63. 2:27detayları veriyordu. Mesela bir
64. 2:29anayasayı çerçeve düşünün. Şu avcumu
65. 2:31hakları vardır insanların der geçerken.
66. 2:33Diğeri hakları vardır şunlardır böyle
67. 2:36kullanılır, böyle sınırlanır, böyle
68. 2:37düzenlenir diye bütün detayları veren
69. 2:40anayasa türüydü. Hatırlıyorsanız yumuşak
70. 2:42anayasa kolay değişen anayasaydı. Eee,
71. 2:45bir de sert ya da katı anayasa vardı.
72. 2:47Değiştirilmesi zor anayasaydı. Bir
73. 2:49anayasada değiştirilmesi ne kadar güçse
74. 2:52o kadar da ne oluyordu? Sert oluyordu.
75. 2:54Mesela bak, bizim tek, yumuşak ve tek
76. 2:57çerçeve anayasamız 1921 anayasasıydı.
77. 2:59Niye? E, Milli Mücadele Dönemi
78. 3:01anayasasıydı arkadaşlar. Savaşın
79. 3:03ortasında oturup detaylı bir anayasa da
80. 3:05hazırlayamazlardı. Değişmeye hükümler de
81. 3:07koymadılar ama 24, 61, 82 sertti.
82. 3:11Nereden anladım peki? Mesela 24'ün 1.
83. 3:14maddesi değişmezdi. Devletin şekli
84. 3:17cumhuriyettir. Aynı madde 61'de de
85. 3:19kaldı. Değişmez. O zaman 61 de sert bir
86. 3:21anayasa. Değişmez maddesi var. 82'nin
87. 3:24ilk 3 maddesi değişmiyor. O zaman 82
88. 3:26anayasası en sert anayasadır. Hatta en
89. 3:29kazuistik anayasadır. En sert ve en
90. 3:32kazuistik yani detaylı hazırlanan
91. 3:33anayasamız 1982 anayasasıydı. Şimdi
92. 3:37anayasaların içine girdiğimde orada tek
93. 3:39tek özelliklerinden de bahsedeceğim.
94. 3:41Yine Osmanlı Türk Anayasa tarihine bir
95. 3:43uzanalım arkadaşlar. Çok kısaca bir hani
96. 3:46zemini oturtayım diye ilk kez izleyenler
97. 3:48de olabiliyor. Malum tekrarlarla da ben
98. 3:50yapacağım diyen arkadaşlarım var
99. 3:52aranızda. O yüzden küçük küçük gireceğim
100. 3:54hepsine. Şimdi bizde anayasacılık
101. 3:56hareketi anayasal belgelerle başladı
102. 3:59arkadaşlar. Dünyadaki ilk belge Magna
103. 4:01Kartı demiştim hatırlıyorsanız.
104. 4:03Anayasacılık hareketleri Osmanlı'da
105. 4:05neyle başlamıştı? Senedi ittifakla
106. 4:08başladı. Bakın, senedi ittifak ilk
107. 4:10anayasal belgeydi ve misak niteliği
108. 4:13taşıyordu. Yani bir anlaşma niteliği
109. 4:14taşıyordu arkadaşlar.
110. 4:16Anayasal belge dedik. Arkasından ikinci
111. 4:19anayasal belgemiz olan ne geldi?
112. 4:21Tanzimat fermanı geldi. Tanzimat fermanı
113. 4:26ve sonrasında islahat fermanı. Bunlar
114. 4:30benim için ne anlamda önemi var? Hukuk
115. 4:33sistemi de neyi etkiliyor? Dikkat edin
116. 4:35arkadaşlar. Bunlar kesinlikle bakın ne
117. 4:39değil? Anayasa değillerdir. Peki nedir
118. 4:42anayasa değil? Ne o zaman bunlar?
119. 4:45Anayasal belge olarak geçiyor ve bu
120. 4:48belgelerin arkasından ilk Osmanlı Türk
121. 4:52anayasası karşımıza çıkıyor. Anayasanın
122. 4:54temellerini atıyor aslında. Ve ilk
123. 4:56Osmanlı Türk anayasası olarak karşımıza
124. 4:59ne çıkıyor arkadaşlar? 1. Meşrutiyeti
125. 5:01ilan ediyoruz ve ne diyoruz? Kanuni
126. 5:04esasi. Kanuni Esasi tarihimiz neydi?
127. 5:091876.
128. 5:12Ne olarak geçiyor arkadaşlar dedik. İlk
129. 5:15Osmanlı Türk anayasasıdır. İlk Osmanlı
130. 5:20Türk anayasası olarak geçer. Ve biz neyi
131. 5:23ilan etmiş olduk? 1. Meşrutiyeti.
132. 5:26Peki bir de meclisimiz var arkadaşlar. O
133. 5:29zaman meclisin adı ne? Meclis-i Mebusan
134. 5:32adında bir meclis var. Bakın meclisi
135. 5:35Mebusan adında bir meclisimiz var.
136. 5:37Mebusan. Bu meclis çift kanatlı bir
137. 5:40meclis. Derste de anlatırken demiştim ki
138. 5:42bu özelliğini bileceğiz. Çünkü aynı
139. 5:44özellik bir de 61'de karşımıza çıkacak.
140. 5:47Bu benim için önemli bir özelliktir. Bir
141. 5:49kanadı Meclis-i Ayan, bir kanadı da
142. 5:54neydi? Meclis-i Mebusan.
143. 5:58Mebusan. Burada ben şunu anlıyorum.
144. 6:01Diyorum ki artık yasama dediğim yapı
145. 6:03yani meclis yapısı çift kanatlı. 61'de
146. 6:07de Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu
147. 6:09var. Yine çift kanatlı olarak karşıma
148. 6:11çıkacak arkadaşlar. Ve kanunu esasiye
149. 6:13göre artık dediler ki seçimler kaç yılda
150. 6:16bir yapılır? Seçimler 4 yılda bir
151. 6:20yapılır gibi bir özelliğimiz de vardı
152. 6:23burada. Şimdi biz Osmanlı dediğimizde
153. 6:26padişah var arkadaşlar. Ancak bir meclis
154. 6:28açıldı. Meclisin açılmasıyla birlikte
155. 6:30her şey, tüm yetkiler mecliste mi
156. 6:32geçmişti? Hayır. Yine padişahın mesela
157. 6:34mutlak veto yetkisi vardı. Padişahın
158. 6:36meclisi fesetme yetkisi vardı. Sürgün
159. 6:38yetkisi vardı. Sansür yetkisi vardı.
160. 6:40Burada hala padişahta yetkiler eee ciddi
161. 6:44anlamda fazlaydı. Ve sonrasında biz ne
162. 6:47olduk? O eee istibdat dönemi dediğimiz
163. 6:49bir döneme girdik arkadaşlar. Arkasından
164. 6:52anayasa rafa kaldırıldı. Bir baskı
165. 6:55dönemi yaşandı. Fakat bir kere anayasa
166. 6:57adı alınmıştı ve bu ilerletilmeliydi
167. 6:59arkadaşlar. O yüzden tekrar 1908 yılında
168. 7:03ikinci meşrutiyeti ilan ettik. Ancak
169. 7:06burada olan hükümler mesela padişahın
170. 7:08meclisi fesetme yetkisi. Şimdi açacaksın
171. 7:12fes edeceksin. Aç açacaksın fes
172. 7:14edeceksin. Bu süreç hep başa döner.
173. 7:16Bunları birazcık daha e böyle garanti
174. 7:18altına almak gerekiyordu. 1908'de
175. 7:21meşrutiyeti ilan ettik biz ve 1909
176. 7:25yılında bu anayasada birtım
177. 7:28değişikliklere gidildi. 1909'da
178. 7:31değişiklikler yapıldı. Değişikliklerin
179. 7:33özetini söyleyeceğim. Ne oldu? Padişah
180. 7:37yetkilileri. Padişah yetkileri ne olmuş
181. 7:40olabilir? Yetkileri harikasınız.
182. 7:43Azaltıldı, daraltıldı. Meclisi mebusan
183. 7:47yetkileri
184. 7:49artırıldı arkadaşlar. Ne oldu diyorum
185. 7:51peki? Şuraya Meclis-i Umumi diyelim.
186. 7:54Meclis-i Umumi adında bir meclisimiz var
187. 7:56arkadaşlar ve iki kanatlıydı. Padişahın
188. 7:59yetkileri daraltıldı. Meclis-i
189. 8:01Mebusan'ın yetkileri artırıldı. Peki
190. 8:04nereden anladım? Mesela dedim ki
191. 8:05padişahın meclisi fesetme yetkisi
192. 8:09kaldırıldı mı acaba? Kaldırıldı
193. 8:11demiyorum. Bak direkt kaldırıldı
194. 8:13diyemezsiniz. Lütfen dikkat edin. Bu
195. 8:14düşürüyor. Padişahın meclisi fesetme
196. 8:17yetkisi sınırlandırıldı arkadaşlar.
197. 8:19Fesedebilirsin ancak tekrar açmak
198. 8:22koşuluyla gibi bir sınırlama getirildi.
199. 8:24Padişahın mutlak veto yetkisi vardı.
200. 8:27Meclisten çıkan bir kanuna hayır dediği
201. 8:29an konu kapanıyordu. O veto yetkisi
202. 8:31yumuşatıldı. Arkasından padişahın sürgün
203. 8:34yetkisi kaldırıldı. Sansür yetkisi
204. 8:35kaldırıldı ve bir tık daha meclisi
205. 8:38mebusan yetkileri artırıldığını gösterdi
206. 8:41bu değişiklikler. Bana arkasından milli
207. 8:44mücadele dönemi dediğimiz bir döneme
208. 8:46girdik arkadaşlar.
209. 8:481921 anayasası şimdi gelecek benim
210. 8:51karşıma. 1921
211. 8:54anayasası diyeceğiz.
212. 8:57Milli Mücadele Dönemi Anayasası olarak
213. 8:59da geçer 21. anayasası arkadaşlar. Şu
214. 9:02bizim ilk Osmanlı Türk anayasamızdı.
215. 9:05Buraya geldi. Milli Mücadele Dönemi
216. 9:07Anayasası dediğimiz bir anayasa.
217. 9:08Normalde bir anayasa geldiğinde diğerine
218. 9:10bay bay diyoruz. Ancak dikkat. 21.
219. 9:13anayasasının gelmesiyle kanuni esasi
220. 9:15yürürlükten kalkmadı. Yani bu dönemde
221. 9:18ikili anayasal süreç yaşandı arkadaşlar.
222. 9:22Hem 21. anayasası hem de kanun esasi
223. 9:24vardı. İkili anayasal süreç yaşandı
224. 9:28burada. Tamam. Burada zaten bir şeyler
225. 9:31adım adım değişecekti. Tepki çekmeye de
226. 9:33gerek yoktu. Ki anayasası zaten nasıl
227. 9:36bir anayasaydı arkadaşlar? Yumuşaktı ve
228. 9:40çerçeveydi. Sadece genel hükümleri
229. 9:43düzenliyordu.
230. 9:44Dolayısıyla çok detaylı değildi. Bazı
231. 9:47yerlerde de kanuni esaslı devreye ne
232. 9:49yapıyordu? Giriyordu. Burada anlaştık
233. 9:51mı? 1921 anayasası benim tek yumuşak ve
234. 9:55tek çerçeve anayasamdır. Lütfen
235. 9:56unutmayın arkadaşlar. Hükümet sistemi
236. 9:59olaraksa 21. anayasasında meclis
237. 10:02hükümeti sistemi benimsenmişti. Meclis
238. 10:04hükümeti sistemi benimsenmiştir burada.
239. 10:08Yani 21 döneminde meclis başkanı aynı
240. 10:12zamanda devletin de başıydı. Ayrı bir
241. 10:14cumhurbaşkanlığı makamı var mıydı? Hayır
242. 10:17yoktu arkadaşlar. 21 anayasası temel hak
243. 10:19ve hürriyetlerden söz etmemiş bir
244. 10:21anayasa arkadaşlar. 21. Anayasası temel
245. 10:24hak ve hürriyetlerden
246. 10:26çünkü zaten çerçeve diyor bakın. Temel
247. 10:29hak ve hürriyetlerden söz etmemiş bir
248. 10:31anayasadır. Söz etmemiştir.
249. 10:36Seçimler kanun esasiye göre kaç yılda
250. 10:38bir yapılıyordu? Bakın 4 yılda bir.
251. 10:40Atatürk dedi ki ben seçimleri 2 yılda
252. 10:42bir yapacağım. 2 yıl arkasından da
253. 10:43cumhuriyeti ilan edeceğim dedi ve dediği
254. 10:45gibi de oldu. Yani 21 anayasasına göre
255. 10:48seçimlerimiz 2 yılda bir yapılır olarak
256. 10:51düzenlendi. Seçimler 2 yılda 1 yapılır
257. 10:55diye düzenlendi. Biz 1923 yılında ne
258. 10:59yaptık arkadaşlar? 23 yılında
259. 11:02cumhuriyetimizi
260. 11:04ilan ettik. İlelebet diyelim. Sonsuza
261. 11:07dek cumhuriyet. Cumhuriyet ilan edildi
262. 11:10ve cumhurbaşkanlığı makamı geldi.
263. 11:14Cumhuriyet ilan edildi.
264. 11:18Cumhuriyetin ilan edilmesiyle birlikte
265. 11:20dikkat hükümet şekli cumhuriyettir.
266. 11:23Hükmü geldi. Hükümet şekli dikkat bak
267. 11:26devlet şekli demiyorum. Hükümet ne
268. 11:28demek? Yönetmek. Hükmetmek, yönetmek
269. 11:31aslında yönetim şekli cumhuriyet oldu.
270. 11:3324'te de devlet şekli cumhuriyet oldu
271. 11:36diyeceğiz birazdan. 23'te hükümet şekli
272. 11:38ne oldu arkadaşlar? Cumhuriyet dedik ve
273. 11:42cumhurbaşkanlığı makamı oluşturuldu.
274. 11:45Cumhurbaşkanlığı
275. 11:46makamı oluşturuldu. Hatta o zaman dendi
276. 11:50ki bak 23'te söyleyeceğim ama şimdi şu
277. 11:53an böyle olmadığı için kafanız
278. 11:54karışmasın diye yazmayacağım buraya.
279. 11:56Arkadaşlar cumhurbaşkanlığı makamı
280. 11:58oluşturuldu ve dendi ki cumhurbaşkanı
281. 12:01meclisin içinden yani vekillerin içinden
282. 12:04meclis tarafından seçilir diye bir hüküm
283. 12:06geldi. O zamanlar meclis seçiyordu
284. 12:08cumhurbaşkanı. Ta ki 2007 yılına kadar
285. 12:11bak 2007 yılından sonra dendi ki
286. 12:14cumhurbaşkanını halk seçer. Şu anda da
287. 12:16günümüzde hala böyle aklınızın bir
288. 12:18kenarında bir not olarak kalsın. Tamam
289. 12:20mı? Cumhuriyetimizi ilan ettik.
290. 12:22Cumhuriyeti ilan ettik. Şimdi hem 21 hem
291. 12:25kanun esasi var arkadaşlar baktığımızda
292. 12:27bu iki anayasa birbirinden farklı
293. 12:29anayasalar ve Atatürk'ün de katkısının
294. 12:32olduğu bir anayasamız tekrar devreye
295. 12:34giriyor. 1924
296. 12:37anayasası dediğimiz anayasamız devreye
297. 12:39girdi arkadaşlar. 24 anayasasının
298. 12:44ilan edilmesiyle birlikte, kabul
299. 12:46edilmesiyle birlikte ikili anayasal
300. 12:49süreç sona erdi. Ne demek bu? ikili
301. 12:52anayasal süreç sona erdi.
302. 12:56Süreç sona erdi. Yani hem 21 yürürlükten
303. 13:00kalktı hem de kanuni esaslı yürürlükten
304. 13:02ne yaptı? Kalktı. Madde 1 değiştirilemez
305. 13:06dediler. Türkiye devleti bir
306. 13:08cumhuriyettir. Devletin şekli. Türkiye
307. 13:11devleti bir cumhuriyettir arkadaşlar.
308. 13:16Madde 1 değiştirilemez hüküm olarak
309. 13:19baktı. 24 de geldi. Hala aynı madde
310. 13:21geçerli arkadaşlar. Dolayısıyla değişmez
311. 13:25[boğazını temizler] bir hüküm olduğuna
312. 13:26göre 24 anayasası nasıl bir anayasa?
313. 13:29Sert ve detaylı hazırlandı. Sert ve
314. 13:32kazoistik bir anayasa olarak 24
315. 13:34anayasası bizim karşımıza çıktı
316. 13:36arkadaşlar. Anlaştık mı?
317. 13:3924. Anayasası la birlikte başkent
318. 13:42Ankara hükmü girdi. Başkent Ankara hükmü
319. 13:45anayasaya 24 anayasası ile beraber
320. 13:48girdi. Ama ne zaman değişmez hüküm oldu?
321. 13:511982 ile değişmez hüküm oldu. Şimdi ben
322. 13:54derste bunları daha detaylı anlattım.
323. 13:56Elbette şimdi tekrar yaptığımız için
324. 13:57anayasaların özelliklerini de yani böyle
325. 13:59daha önemli olan özellikleri soru değeri
326. 14:02taşıyan özelliklerine bakıyoruz
327. 14:04arkadaşlar. Bilginiz olsun. Tamam mı?
328. 14:0624. anayasasının kendi özelliklerinden
329. 14:08ziyade eee yapı bu dönemde bazı
330. 14:12değişiklikler yapıldı. Bakın adım adım
331. 14:13gidilmesi gerekiyordu. Pat diğer şey
332. 14:15değişemezdi. Tepki çekmeye gerek yoktu.
333. 14:18Birtım değişikliklere de gittik. Hemen
334. 14:20şunu da yazalım. Karma hükümet sistemi
335. 14:22benimsenmişti. Burada da karma hükümet
336. 14:25sistemi benimsenmişti. Dediğim gibi 24.
337. 14:28anayasası dönemine yapılan değişiklikler
338. 14:31bizim için önemli değişiklikler
339. 14:33arkadaşlar. Peki ben 24. anayasası
340. 14:35döneminde ne gibi değişiklikler yaşadı?
341. 14:38Hadi gelin şimdi onlara bakalım. Bazı
342. 14:40değişiklikler
343. 14:41anayasa değişiklikleri oldu. Yapılan
344. 14:44anayasa değişiklikleri vardı. Bir de 24
345. 14:47döneminde yapılan bazı değişiklikler
346. 14:49vardı kanunlarda. Anayasada neler
347. 14:53değişti? Mesela bak devletin 1928
348. 14:57yılından 24. anayasasında devletin resmi
349. 15:00dini İslam'dır diye yazdı. 1928
350. 15:04yılında
351. 15:06devletin resmi dini
352. 15:10İslamdır ibaresi kaldırıldı arkadaşlar.
353. 15:12İslamdır ibaresi
354. 15:14kaldırıldı.
355. 15:18>> 1934.
356. 15:20Bak hatta bunu şöyle vereceğim size.
357. 15:22Bazılarında anayasa değil dönem
358. 15:24değişikliği dedim ya. Kanunlarda da
359. 15:26yapıldı. 1930,
360. 15:281933,
361. 15:301934. Derste de size BM V diye
362. 15:34vermiştik. Hani hatırlıyorsanız 1930'da
363. 15:37kadınlara belediye seçimlerine katılma
364. 15:40belediye yazamadım. 33 muhtarlık
365. 15:45ve 34te vekillik seçimlerine katılma
366. 15:48dediğimiz genel oy ilkesi. Bak bu bir
367. 15:52anayasa değişikliği. Genel oy ilkesi
368. 15:541934 yılında karşımıza ne yaptı? Çıktı.
369. 15:57Yine 1934 yılında bir şey oldu. Ne oldu
370. 16:00acaba? Seçmen yaşı ile ilgili
371. 16:03var mı aklına gelen? Seçmen yaşı
372. 16:0718'den
373. 16:0822'ye çıkarıldı arkadaşlar. Tamam. 1934
374. 16:12yılında seçmen yaşı
375. 16:1718'den
376. 16:1922'ye çıkarıldı
377. 16:23ve bir anayasa değişikliği önemlidir.
378. 16:25Soru potansiyeli vardır. 1937
379. 16:29Atatürk ilkeleri.
380. 16:32Atatürk ilkeleri kabul edildi. Özellikle
381. 16:36bakın cumhuriyetçilik, milliyetçilik,
382. 16:38laikçilik, halkçılık, inkılapçılık,
383. 16:40devletçilik. Bunların içinde bana
384. 16:42sınavda en çok şu çıkıyor. O yüzden
385. 16:44yazacağım buraya. Laik devlet ilkesi ne
386. 16:47zaman kabul edilmiştir? Atatürk'ün tüm
387. 16:49ilkeleri girdi 37'de ama ÖSYM genelde
388. 16:52laik devlet ilkesi ne zaman kabul
389. 16:54edilmiştir diye sorabiliyor bana.
390. 16:55Arkadaşlar başka bu dönemde şunlar da
391. 16:58önemli soru potansiyeli anlamında. Yıl
392. 17:011946
393. 17:03>> tek dereceli seçim uygulamasını geçirdi.
394. 17:06Tek dereceli seçim
395. 17:101950.
396. 17:141950 yılında da şeyi de söyleyelim.
397. 17:161946'da tek derece seçim yapıldı ve çok
398. 17:20partili seçim yapıldı arkadaşlar. Onun
399. 17:24öncesinde tek parti vardı biliyorsunuz
400. 17:26ki çok partili seçim yapıldı. 50
401. 17:28yılından önce ise seçimlerde açık oy
402. 17:30gizli sayım vardı. 50 yılında dedik ki
403. 17:33artık gizli oy ne var? Açık sayım döküm
404. 17:39getirildi. Bu değişiklikler önemlidir.
405. 17:42Bak daha önceki yıllarda sınavlarda 46
406. 17:4534 şey genel oy ve şu 37 laik devlet ilk
407. 17:48sınavlarda karşımıza çıktı. Bilginiz
408. 17:51olsun. O yüzden bu değişiklikler önemli.
409. 17:53Evet. Şimdi arkadaşlar en son yine size
410. 17:56soracağım. Toparlayacağız. Hep beraber
411. 17:58zaten 24. anayasası döneminde birtım
412. 18:00değişiklikler yapıldı. Sonra bak 50'de
413. 18:03gizli oy açık sayım döküm falan yapıldı.
414. 18:04Biliyorsunuz ki 60'larda maalesef bir
415. 18:06darbe yaşandı arkadaşlar. Darbe
416. 18:09demokrasi çöküyor. Orada asker yönetime
417. 18:11el koyuyordu. Arkasından şimdi
418. 18:12detaylarına girmeyeceğim. Burada derste
419. 18:14girdik zaten. Mantığı neydi? Görmüştük
420. 18:16orada. Arkasından darbe anayasası olarak
421. 18:19geçen bir anayasamız yürürlüğe giriyor.
422. 18:21O anayasada hangi anayasa? 1961
423. 18:26anayasası arkadaşlar.
424. 18:2861 anayasası ne anayasasıymış?
425. 18:31Darbe anayasası olarak geçiyor ve kurucu
426. 18:34meclis tarafından hazırlanıyor. Darbe
427. 18:36anayasasıdır.
428. 18:39Kurucu meclis tarafından da hazırlanmış
429. 18:41bir anayasadır. 61. Anayasasında
430. 18:44kuvvetler ayrılığına geçiyoruz biz
431. 18:46arkadaşlar. Kuvvetler ayrılığı dediğimiz
432. 18:48hükümet modeline geçiliyor ve buradaki
433. 18:51hükümet modelinin adı parlamenter sistem
434. 18:55olarak bizim karşımıza çıkıyor.
435. 18:56Biliyorsunuz ki 82 anayasasının ilk
436. 18:59halinde de parlamenter sistem vardı. Biz
437. 19:022017 yılında bir anayasa değişikliği
438. 19:05yapıldı ve cumhurbaşkanlığı hükümet
439. 19:07sistemine geçiş sağladık. Parlamenter
440. 19:09sisteme biz burada geçiş yapıyoruz. 61
441. 19:11anayasasına ilişkin özellikle bilmemiz
442. 19:14gereken bazı şeyler var. Yine onları
443. 19:16vereceğim. Lütfen ana dersi videolarına
444. 19:19bakmayan arkadaşlarım tüm detaylar için
445. 19:20oraya baksınlar. Soru olarak benim
446. 19:22karşıma neler çıkabilir? 61 anayasası
447. 19:25ile birlikte arkadaşlar birtım
448. 19:27yenilikler geldi. Burada meclis yapısı
449. 19:30bir farklıydı. Dikkat edin. Şimdi bak
450. 19:32yasama erki çift başlıydı. Yasama erki
451. 19:36çift başlı. Burada da arkadaşlar çift
452. 19:40başlıdan kastım ne? Bir kanat millet
453. 19:43meclisiydi.
454. 19:44Bir kanat da neydi?
455. 19:46Cumhuriyet senatosuydu. Cumhuriyet
456. 19:50senatosu ve millet meclisi olarak yasa
457. 19:52merkez çift başlıydı. Bu özelliği nerede
458. 19:54gördüm? Önemli dedim. Bir de arkadaşlar
459. 19:57meclis-i umum bak kanuni esasi meclis
460. 20:00umumi de yasama erki çift başlıydı.
461. 20:02Şimdi ben çiftli ikili kelimelerini çok
462. 20:05kullandım. Kafanız karışmasın diye. Bir
463. 20:06kez daha toparlıyorum onları. Bakın
464. 20:08şimdi biz dedik ki
465. 20:10kanuni esasi kanuni esasi ve 61
466. 20:14anayasasında yasama erki yani meclis
467. 20:16yapısı günümüzdeki Türkiye Büyük Millet
468. 20:18Meclisi var ya şu an meclis deyip
469. 20:19geçiyoruz tek bakın ama 20 şey eee 1876
470. 20:24kanuni esasi ve 61'de yasa merki çift
471. 20:26başlıydı. Kanuni esasi meclis umumi
472. 20:30adında bir meclis var. Millet meclisi
473. 20:32var. Aman benim benim de beynim beynim
474. 20:34yanda. Meclisi Ayan ve Meclisi
475. 20:37Meybus'dan oluşuyordu. 61. Anayasasında
476. 20:40ise Millet Meclisi ve Cumhuriyet
477. 20:41Senatosu vardı. Sorusu nasıl gelir?
478. 20:43Şöyle gelir. Şöyle çıktı. Sınavda da
479. 20:45anayasaları öncül olarak yukarıya
480. 20:47yazıyor.
481. 20:49Aşağıda soru olarak diyor ki yasama erki
482. 20:52çift başlı olan anayasalar hangileridir?
483. 20:54Hangileri o zaman? Kanunu Esası ve 61
484. 20:58anayasası. Peki ikili anayasal süreç ne
485. 21:01zaman yaşandı? Bu ne demek? Hangi
486. 21:02dönemde iki anayasa kullanıldı demek? 21
487. 21:05döneminde ikili anayasal süreç ne zaman
488. 21:08sona erdi? 24 anayasasıyla da sona
489. 21:11erdirdik. Tamam. Bunları
490. 21:12karıştırmıyorsunuz. Anlaştık mı? Evet.
491. 21:15Arzu anlaştık değil mi?
492. 21:16>> Anlaştık.
493. 21:16>> Evet. Çekimi ara verince anlatırken
494. 21:19böyle bir nefes nefesi kalıyorum. Su
495. 21:21içeyim. Durun.
496. 21:22>> Evet.
497. 21:22>> Ben yorumlarınızı okuyorum. Hepsi şey
498. 21:24yine su için. Evet. İlk videoda da
499. 21:26söyleim
500. 21:27>> vallahi. Evet. İçin. Bana da biri
501. 21:29hatırlatsa keşke evde. Burada
502. 21:30anlatıyorum ya. Mecbur içiyorum.
503. 21:34Su da güzel bir şey. Bizim Ankara'da
504. 21:37sebilimiz de yoktu. Şimdi biz taşındık
505. 21:38ya. Burada çok sıcak sebebil almam
506. 21:40lazım.
507. 21:41>> Çok soğuk içemiyordum orada.
508. 21:44Şu an bir görseniz evin halini. Eşyaları
509. 21:47dolapların içine attık. Taşınalı daha 45
510. 21:49gün oluyor. Hepsi beni bekliyor. Yardıma
511. 21:51beklerim. Buyurun gelin.
512. 21:54Arzu sen de gelmedin hiç yardıma falan.
513. 21:56>> Gelem.
514. 21:57>> Ne zaman geleceksin? Yerleşince mi?
515. 21:58>> El bir gün.
516. 22:00>> Elbet bir gün buluşacağız. Şimdi
517. 22:02taşınmak gerçekten çok zormuş biliyor
518. 22:04musunuz? Aşırı zor taşınmak gerçekten.
519. 22:07Yani kardeşimi de çok özledim zaten. Biz
520. 22:10hiç ayrılmamıştık.
521. 22:12>> Yok.
522. 22:12>> Evet. Çok özledim onu. Çok ağladık.
523. 22:14Aşırı ağladık. Hatta biz yoldaydık.
524. 22:16Düşün bak eee Aydın'a Ankara'dan Aydın'a
525. 22:20geldik ya. Yoldayken aradım kardeşimi
526. 22:22böyle Aydın 2 saat falan kalmıştı.
527. 22:25Görüntülü böyle bir aradım. Allah'ım
528. 22:27nasıl hüngür hüngür ağlıyor. O ağlıyor
529. 22:28ben ağlıyorum. O ağlıyor, ben ağlıyorum.
530. 22:30Ne yapacaksak böyle.
531. 22:32Allah kimseyi sevdiklerinden ayrı
532. 22:34koymasın.
533. 22:35>> Gördüklerinden geri koymasın. Amin.
534. 22:38>> Sizin atanmanız çabukça olsun. Emek
535. 22:41veren herkesine. Amin. Evet. Günlük
536. 22:43duamızı yaptık. Devam edebiliriz. Siz de
537. 22:45bana dua edin. Ne olur ara sıra ya
538. 22:47lütfen. Bazen gerçi şey oluyor. Eminim
539. 22:50ki ediyorsunuzdur. Allah razı olsun.
540. 22:53Öznur hoca var ya şimdi biz Öznur
541. 22:54hocayla konuşuyoruz. Bazen de böyle hep
542. 22:56hastalıklarımız denk geliyor onunla. Bir
543. 22:58arıyorum ki Esra şuram böyle buram a
544. 23:01benim de sırtım tutmuyor ayağım tutmuyor
545. 23:02bacağım tutmuyor falan diye. Sonra
546. 23:04diyoruz ki öğrencilerimizin duası olması
547. 23:07acaba yaşıyor muyduk ya
548. 23:09>> bu kadar duaya diyoruz bu haldeysek
549. 23:12Allah'ım sağlıklı bir ömür nasip et ya
550. 23:14Rabbim amin. Evet dua edin tamam mı?
551. 23:16Böyle güzel dualar edin. Sağlıkla
552. 23:19yaşasınlar. Armlıkla yaşasınlar. Huzurlu
553. 23:20yaşasınlar. Evet. Siz de amin. Bize
554. 23:23küçükken hep şey derlerdi biliyor
555. 23:25musunuz? Anneannem rahmetle işte dua
556. 23:27ederdik. U böyle anneannem hep şey
557. 23:29öğretirdi. Başkalarına da dua etmeyi
558. 23:31öğretirdi. Ben de küçük çocukluk haklı.
559. 23:33Anneanne kendileri edemiyor mu onlar?
560. 23:35Ben onlara niye diyorum derdim.
561. 23:37Anneannem de derdi ki, "Bak bir
562. 23:38tarafında bir melek var, bir tarafında
563. 23:40bir melek var derdi. Onlar sen dua
564. 23:42edince başkasına ettiğin zaman mesela
565. 23:45işte şuna sağlık ver dediğinde o
566. 23:47melekler de dermiş ki buna da 10 katını
567. 23:48ver Allah'ım dermiş. Anneannem öyle
568. 23:50anlatırdı artık. Bilmiyorum doğru mu?
569. 23:52Öyle mekanı cennet olsun.
570. 23:54>> Evet. Amin. Şimdi 61 döneminde
571. 23:58arkadaşlar buraya geliyorum. Hemen
572. 24:02diyeceğim ki dikkat sınavda çıktı.
573. 24:05Anayasa Mahkemesi kurulmuştur.
574. 24:08Anayasa Mahkemesi ne zaman kurulmuş? 61
575. 24:12anayasasıyla kurulmuştur. Önemlidir.
576. 24:14Dikkat. Laik devlet ne zaman gelmişti?
577. 24:1637. Anayasanın 2. maddesinde yazıyor bu
578. 24:20şu an. 82'de yine şu anda 82'nin 2.
579. 24:23maddesini yazan bazı şeyler 61'ile
580. 24:25geldi. Ne bunlar? Sosyal devlet ilkesi
581. 24:29sınavda çıktı arkadaşlar. Sosyal devlet,
582. 24:32demokratik devlet,
583. 24:36hukuk devleti ilkeleri 61ile kabul
584. 24:39edilmiştir. Önemlidir. Ve 61'ile insan
585. 24:42haklarına
586. 24:45dayalı devlet ilkesi dayalı devlet
587. 24:48ilkesi kabul edilmiştir. Dikkat 82.
588. 24:51Saygılı insan haklarına dayalı devlet
589. 24:54ilkesi. 65 anayasası bizim en özgürlükçü
590. 24:56anayasamızdı arkadaşlar. Temel hak ve
591. 24:58hürriyetler en özgür şekilde özellikle
592. 25:00sosyal ve ekonomik haklar ve ödevler
593. 25:02sistematik olarak en geniş şekilde eee
594. 25:05burada düzenlenmişti. O yüzden insan
595. 25:07haklarına dayalı devlet anlayışı
596. 25:09geçerken 82'de insan haklarına saygılı
597. 25:12devlet anlayışının olduğunu lütfen
598. 25:14unutmayın. Tamam mı? Bilmem gereken en
599. 25:16önemli kısımlar bunlar. İşte MGK
600. 25:18karşımıza burada çıktı yine. O da bir
601. 25:20aklınızın bir kenarında bulunsun. Sonra
602. 25:237173'te bir muhtura verilmişti. muhtura
603. 25:25yarı darbeydi. Hükümete istifa et
604. 25:27uyarısında bulunulmuştu. Hükümet istifa
605. 25:29etmişti. 7173 değişiklikleri yapılmış.
606. 25:33Yürütme güçlendirilmiş. Temel hak ve
607. 25:35hürriyetlere birtım sınırlama sebepleri
608. 25:37gibi sebepler getirilmişti arkadaşlar.
609. 25:39Arkasından 80'de bir darbe daha olmuştu.
610. 25:42Yine bir darbe anayasamız vardı ve şu an
611. 25:46yürürlükte olan anayasamız o anayasaydı.
612. 25:49Hangisiydi o? 1982
613. 25:53anayasası karşımıza çıktı. Zaten bütün
614. 25:55detaylı bir şekilde 82 anayasasını
615. 25:58işleyeceğim arkadaşlar. Çok kısa
616. 25:59bahsedelim. Burada yine 82 anayasası da
617. 26:03darbe anayasası olarak karşımıza çıktı
618. 26:05arkadaşlar. Şimdi bu iki anayasada da
619. 26:08darbe anayasasıydı. Yani asker yönetimi
620. 26:10el koymuştu. Arkasından bir kurucu
621. 26:12meclis toplanmıştı. Kurucu meclisin bir
622. 26:15kanadı asker kanat, bir kanadı sivildi.
623. 26:17İkisinde de arkadaşlar kurucu meclis
624. 26:19anayasayı hazırlamıştı. Anayasa halk
625. 26:22oylamasına sunarak kabul edilmişti.
626. 26:2461'de %60'ların üzerinde bir evet oyuyla
627. 26:27kabul edilmişti. 80 der 82 anayasası %97
628. 26:32gibi rakamlarla kabul edilmişti ve farkı
629. 26:34şuydu arkadaşlar. 82 anayasasındaki
630. 26:36referandum cumhurbaşkanı seçimiyle
631. 26:38birleştirildi. Yani 82 anayasasına evet
632. 26:41denmesiyle Kenan Evren cumhurbaşkanı
633. 26:43olmuştu. Bak her iki anayasada darbe
634. 26:46anayasası, her ikisi de halk oylamasına
635. 26:48sunuldu. 82 anayasasında ek olarak
636. 26:5161'den farklı olarak eee 82 anayasasının
637. 26:54kabul edilmesiyle birlikte Kenan Evren
638. 26:56cumhurbaşkanı olmuştu. 61.000 İnsan
639. 26:59haklarına dayalı devlet anlayışını
640. 27:00benimserken 1982 anayasası insan
641. 27:04haklarına
642. 27:06saygılı devlet anlayışını benimsemiş bir
643. 27:10anayasa olarak karşımıza çıkmıştı.
644. 27:12Anlaştık mı? Şimdi biz zaten arkadaşlar
645. 27:1582 anayasasının bütün detaylarına
646. 27:17girerek işleyeceğiz. Ne zaman geldi, ne
647. 27:19oldu? Yürürlükte olan anayasamız 1982
648. 27:22anayasası olduğu için şimdi ben tahtamı
649. 27:24temizleyeyim. 1982 anayasasının kapağını
650. 27:27açıp başlayacağız. Geliyorum. Eee,
651. 27:30stüdyoda küçük bir misafir var. Gördünüz
652. 27:32mü? Nasıl güzel bebek daha ik aylık podi
653. 27:34adı. Minoş, stüdyodaki sinekleri yesin.
654. 27:39[kahkaha]
655. 27:39Sen yeme daha bebek sinamı yemesen.
656. 27:41Tamam mı? Sen de sınava girecek misin?
657. 27:44He? Sen de girecek misin sınava? Çok
658. 27:46minnoş. Baksanıza çok güzel değil mi?
659. 27:48Biş
660. 27:53kamerada iri duruyor olabilir. Daha 2
661. 27:55kilo ama. Ne 2 kilosu? Şey 2 aylık 1
662. 27:57kilo. Bir bir 1 kilo bu. Kamera şişman
663. 28:00gösteriyor. Beni de şişman gösteriyor.
664. 28:02Bak elbise geniş. Ben şişman değilim
665. 28:04gördüğünüz gibi. Tamam mı? Kilo almış
666. 28:07mı? Büyüdün mü? Sen Arzu ablana git. Ben
667. 28:10de dersleri anlatayım. Tamam mı?
668. 28:11>> Gel.
669. 28:11>> Tamam mı? Anlaştık mı? Anlaştık mı?
670. 28:16Anlaştık mı? Arzu
671. 28:19>> bekleyin geliyorum. Bu daha bebek olduğu
672. 28:21için yerlere bastırmıyorum.
673. 28:24Geliyorum. Geldim.
674. 28:27Evet. Şimdi
675. 28:291982 anayasasının içine giriş yapıyoruz
676. 28:33arkadaşlar. 82 anayasasının genel
677. 28:35esasları diyeceğiz. Ona bakacağız ama
678. 28:37önce bir kapağı açalım bakalım. 82
679. 28:40anayasası şu anda yürürlükte olan
680. 28:41anayasamız bizim biliyorsunuz ki en sert
681. 28:43ve en kazuistik anayasaydı. 82 anayasası
682. 28:46başlangıç metni ile başlıyor. Başlangıç
683. 28:49ve 7 kısımdan oluşuyor arkadaşlar 1982
684. 28:53anayasası.
685. 28:54Peki anayasadan bu anlamda soru nasıl
686. 28:57gelir? Bir kere şöyle geldi.
687. 28:58Aşağıdakilerden hangisi anayasa metnine
688. 29:01dahil değildir diye sordu. Metninden
689. 29:03kasıt içindekilere dahil değildir. Bak
690. 29:05şimdi başlangıç metni dediğimiz
691. 29:08başlangıç hükümlerine gireceğim.
692. 29:10Başlangıç hükümleri anayasa metnine
693. 29:11dahildir ve 7 kısımdır. Bütün kısımlar
694. 29:14da dahildir ama madde kenar başlıkları
695. 29:17anayasa metnine dahil değildir demiştik
696. 29:19arkadaşlar. O anayasada yazıyor ya madde
697. 29:21yazısı. Onlar anayasa metnine dahil
698. 29:23değil. Peki başlangıç hükümlerine
699. 29:25bakacağız. Başlangıç hükümlerini
700. 29:27okuduğumuzda anayasada bu bir metindi
701. 29:29biliyorsunuz ki anayasanın ana fikrini
702. 29:31anlarız demiştik. Ne yazıyordu başlangıç
703. 29:33hükümleri içerisinde? Atatürk ilke ve
704. 29:35inkılaplarına bağlılık. Yurtta sulh
705. 29:37cihanda sulh arzu ve azmilik
706. 29:40millet iradesinin üstünlüğü. Atatürk
707. 29:43milliyetçiliği ve medeniyetçiliği.
708. 29:45Eşitlik ve sosyal adalet. Türk
709. 29:47varlığının Türk varlığının devletiyle ve
710. 29:50ülkesiyle bölünmez bütünlüğü. Türk
711. 29:52vatandaşlarının milli varlığa karşı hak
712. 29:55ve ödevlerde, nimet ve külfetlerde ve
713. 29:58millet hayatının her türlü tecellisinde
714. 30:01ortak olduğu, her vatandaşın vatandaşın
715. 30:04eşit biçimde anayasada yer alan temel
716. 30:07hak ve özgürlüklerden yararlanması,
717. 30:09çağdaş medeniyet düzenine ulaşma azmi ve
718. 30:12kuvvetler ayrılığı gibi hükümler bizim
719. 30:14başlangıç hükümlerimiz. Soru nasıl
720. 30:15gelir? Aşağıdakilerden hangisi 82
721. 30:18anayasasının başlangıç hükümleri
722. 30:20arasında yer almaz diye karşımıza
723. 30:22çıkabilir. Peki başlangıç anayasaya
724. 30:24dahil dedim. Bir de 7 kısım vardı. Şey
725. 30:27gibi düşünün mesela ünite. Ünite gibi
726. 30:29düşünün. Tamam mı? Bir ünitesi bu. 7
727. 30:31ünitesi varmış gibi düşünebilirsiniz.
728. 30:33Nedir 7 kısım? 1. Genel esaslar. 2.
729. 30:36temel hak ve hürriyetler. Bak şimdi
730. 30:38burayı bitirip genel esaslar başlığına
731. 30:40gireceğim. Bir sonraki dersimde temel
732. 30:42hak ve hürriyetlere gireceğim gibi.
733. 30:44Cumhuriyetin temel organları yani
734. 30:46yasama, yürütme, yargıdır temel
735. 30:48organları. Mali ve ekonomik hükümler,
736. 30:51çeşitli hükümler, geçici hükümler. Bir
737. 30:54dakika arzu bu ne? 7 kısımdan oluşuyor
738. 30:56şu an. Çeşitli çeşitli hükümleri iki
739. 30:58kere yazmışız. Hemen düzeltiyorum. Ben 8
740. 31:00demişim 7 tane. Tamam mı? Hemen çeşitli
741. 31:03hükümleri iki kere yazmışım. Silelim.
742. 31:05söyledim zaten. Çeşitli hükümler, geçici
743. 31:07hükümler ve son hükümler olmak üzere 7
744. 31:10kısımdan oluşuyor. Tamam mı? Bak
745. 31:11sayalım. 1 2 3 4 5 6 7 tane kısımdan
746. 31:16oluşur dedik. Anlaştık mı? Evet. Şimdi
747. 31:19arkadaşlar genel esaslar dediğimiz
748. 31:21bölüme hadi gelin başlayalım. Anayasanın
749. 31:24ilk 11 maddesi genel esaslarını
750. 31:26oluşturuyor arkadaşlar. İlk 11 madde.
751. 31:28İlk 11 maddeye bir bakalım. Şöyle size
752. 31:31ders notunun sonuna şu 11inciyi de
753. 31:33ekleyin demiştim. baskıda çıkmamıştı. O
754. 31:34hala yoksa sizlerin elinizdeki
755. 31:36kitaplarda yoksa sonrakilerde koydum ama
756. 31:38elinizde yoksa yazın madde 11'i. Tamam
757. 31:40mı? İlk 11 madde genel esaslar. Madde 1
758. 31:43ne diyor? Devletin şeklini anlatıyor
759. 31:45arkadaşlar 1inci maddemiz. Ve Türkiye
760. 31:47devleti bir nedir? Cumhuriyettir.
761. 31:511924,
762. 31:531961
763. 31:54ve 1982 anayasalarının ortak değişmez
764. 31:59hükmüdür arkadaşlar. Yani 1. madde bu üç
765. 32:02anayasada da aynıdır. Ortak değişmez
766. 32:06hükmü nedir? Çok güzel sorudur.
767. 32:08Kitaplarda görürsünüz zaten. Türkiye
768. 32:10devleti 24'ten bu yana bir cumhuriyet
769. 32:13olarak karşımızda arkadaşlar. İkinci
770. 32:15maddede de cumhuriyetin niteliklerini
771. 32:17anlatıyor bana ve Türkiye Cumhuriyeti
772. 32:19Devleti milli dayanışma ve adalet
773. 32:21anlayışı içinde insan haklarına saygılı.
774. 32:24Başlangıçta belirtilen temel ilkelere
775. 32:26dayanan Atatürk milliyetçiliğine bağlı
776. 32:29laik, demokratik, sosyal bir hukuk
777. 32:31devletidir." diyor. Tahtayı bitirince
778. 32:34ikinci maddeyi başlık olarak açacağım.
779. 32:36Tek bakacağız. Laik devlet ne?
780. 32:38Demokratik devlet ne? Cumhuriyetin
781. 32:39niteliklerine bir kez daha gireceğiz.
782. 32:41Önemli bir kısımdır. 3.ün maddemizde
783. 32:43devletin bütünlüğünden, resmi dilinden,
784. 32:46bayrağımızdan, milli barşımızdan ve
785. 32:49başkentimizden bahsediyor ve şunu
786. 32:50söylüyor. Türk devleti, Türk vatanı bir
787. 32:53bütündür. Arkadaşlar resmi dili Türkçe
788. 32:56bayrağı şekli kanunda belirtilen beyaz
789. 32:59ay yıldızlı albayrak milli marşı
790. 33:01İstiklal Marşı Başkenti Ankara'dır.
791. 33:04Başkent Ankara hükmü ne zaman girmişti
792. 33:05anayasaya? 1924'te girmişti. Dikkat
793. 33:08edin. Ne zaman değişmez hüküm olmuştu?
794. 33:1082 ile. Niye değişmez oldu? Çünkü ilk 3
795. 33:13madde 82 ile değişmez oldu. Bakın 24 ve
796. 33:1661'de 1. madde değişmiyordu. Devletin
797. 33:18şekli değişmez hüküm olarak 3. maddeyle
798. 33:21karşımıza çıkmıştı. Peki, İstiklal
799. 33:23Marşı'nın Milli Marş olarak anayasaya
800. 33:25girmesi ne zaman? O 1982 anayasasıyla
801. 33:28olmuştu arkadaşlar.
802. 33:314. madde, ilk üç madde değişmez.
803. 33:34değiştirmesi teklif dahi edilemez
804. 33:36diyerek değişmeyen hükümleri içeriyor.
805. 33:39Madde 5, devletin temel amaç ve
806. 33:41görevlerini anlatıyor arkadaşlar. Ve
807. 33:43diyor ki devletin temel amaç ve
808. 33:45görevleri Türk milletinin bağımsızlığını
809. 33:47ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini,
810. 33:51cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak,
811. 33:53kişilerin ve toplumun refahı, huzuru,
812. 33:56mutluluğunu sağlamak, kişinin temel hak
813. 33:59ve hürriyetlerini sosyal hukuk devleti
814. 34:01ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak
815. 34:04surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve
816. 34:07sosyal bir engel varsa o engelleri
817. 34:10kaldırmak. İnsanın maddi ve manevi
818. 34:13varlığının gelişmesi için gerekli
819. 34:15şartları hazırlamaya çalışmak Türk
820. 34:17devletinin görevleri, devletin temel
821. 34:20amaç ve görevlileri olarak karşımıza
822. 34:21çıkıyor. 6. maddemiz egemenlikten
823. 34:24bahseder ve egemenlik kayıtsız şartsız
824. 34:27milletindir arkadaşlar. Hiçbir sınıfa,
825. 34:28hiçbir gruba, hiçbir zümreye verilemez
826. 34:31diyor. Madde 7 yasama yetkisi. Yasama
827. 34:34yetkisi Türk millet hızına kim
828. 34:35tarafından kullanılıyor? Türkiye Büyük
829. 34:37Millet Meclisi'nde olduğunu söyler. daha
830. 34:40önceki yıllarda sordu. 82 anayasasına
831. 34:42göre yasama yetkisi aşağıdakilerden
832. 34:44hangisine aittir? 1982 anayasasına göre
833. 34:47yürütme yetkisi ve görevi
834. 34:48aşağıdakilerden hangisine aittir? Madde
835. 34:508. Yürütme. Kimmiş yürütme?
836. 34:53Cumhurbaşkanı. Madde 9 yargı yetkisini
837. 34:56anlatır ve yargı yetkisinin Türk milleti
838. 34:58adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerde
839. 35:03olduğunu söyler arkadaşlar. Bağımsız ve
840. 35:05tarafsız mahkemelerce kullanılır.
841. 35:0810. madde kanun önünde herkesin eşit
842. 35:11olduğunu söyleyen bir maddedir. Yine
843. 35:12önemli bir maddemiz. 2004 yılında
844. 35:15kadınlar ve eşit haklar, erkekler eşit
845. 35:17haklara sahip diyerek 2004'te kadınlara,
846. 35:202010'da çocuklara, yaşlılara,
847. 35:23engellilere hak ve vazife şehitlerinin
848. 35:26dul ve eğitimleri malum ve gaziler için
849. 35:29pozitif ayrımcılık geleceği
850. 35:31söylenmiştir. Şimdi kanunun önünde
851. 35:32herkes eşittir. Evet. Ama şimdi şu
852. 35:34saydığım gruba bazı konularda birtım
853. 35:37ayrıcalıklar tanınabilir. Bu eşitlik
854. 35:39ilkesine ters değildir ve biz buna
855. 35:42pozitif ayrımcılık grubu diyoruz
856. 35:44arkadaşlar. Madde 11. Anayasanın
857. 35:47bağlayıcılığını ve üstünlüğünü söylüyor.
858. 35:49Normlar harisinde en üst norm
859. 35:50biliyorsunuz ki anayasaydı. Kanunlar
860. 35:52anayasaya aykırı olamaz. Yasama, yürütme
861. 35:55gibi yapılarımız anayasaya uymak
862. 35:57zorundadır diyen bir maddemiz. Anlaştık
863. 35:59mı? Böylelikle ilk 11 madde genel
864. 36:02esasları anlattı. Arkadaşlar şöyle
865. 36:03kenara çekileyim. Belki ekran görüntüsü
866. 36:05almak istersiniz. Hemen bir bakın. Şimdi
867. 36:08tahtayı temizleyeceğim. İkinci
868. 36:10maddemizdeki cumhuriyetin niteliklerini
869. 36:13tek açarak gideceğiz. Geliyorum. Evet,
870. 36:15cumhuriyetin nitelikleriyle devam
871. 36:17ediyoruz kaldığımız yerden. Anayasamızın
872. 36:19ikinci maddesi cumhuriyetimizin
873. 36:20niteliklerini anlatıyordu. Türkiye
874. 36:22Cumhuriyeti Devleti Milli Dayanışma ve
875. 36:24Adalet Anlayışı içinde insan haklarına
876. 36:26saygılı, başlangıçta belirtilen temel
877. 36:29ilkelere dayanan Atatürk
878. 36:30milliyetçiliğine bağlı laik, demokratik,
879. 36:33sosyal bir hukuk devletidir diyordu
880. 36:35cümle olarak. Biz bunu madde madde
881. 36:37yazdık. Soru nasıl geliyor? 82
882. 36:39anayasasına göre aşağıdakilerden hangisi
883. 36:41cumhuriyetin nitelikleri arasında yer
884. 36:43almaz? der. İnsan haklarına dayalı
885. 36:44devlet der. Yanlış o 61'de. Ya da
886. 36:47başkentin Ankara olması der. Yazabilir
887. 36:49ama başkent Ankara doğru fakat
888. 36:51cumhuriyetin niteliklerinde değil. O 3.
889. 36:53maddedeydi. Ya da egemenliğin kayıtsız
890. 36:55şartsız millete ait olması doğru ama
891. 36:57ikinci maddede değil. Cumhuriyetimizin
892. 36:59nitelikleri bunlardır. Şimdi tek tek
893. 37:01bunlara bakacağız. Ne demek istiyor?
894. 37:03İnsan haklarına saygılı devlet.
895. 37:05İnsanların doğuştan yalnızca insan
896. 37:07olmaları sıfatıyla birtım hakları vardır
897. 37:09ve devlet bu haklara saygı duyar. Temel
898. 37:12hak ve hürte sınırlamalar anayasaya
899. 37:13uygun bir şekilde yapılır. Sonraki
900. 37:15dersimizde göreceğiz zaten bunu. Yine
901. 37:18cumhuriyet niteliklerinden birisi şunu
902. 37:19söylüyor. Başlangıçta belirtilen temel
903. 37:22ilkelere dayanan devlet anlayışı vardır.
904. 37:24Bak bu değişmez bir hüküm. Yine
905. 37:26başlangıç metni değişmez demiyorum ama
906. 37:28dikkat edin tamam mı? Başlangıç metnine
907. 37:31dayanan devlet anlayışıdır. Değişmez
908. 37:33olan. O metin değişebilir ki değişti de
909. 37:35daha önceki yıllarda. O ne olursa olsun
910. 37:38ona dayanan devlet anlayışı değişmiyor
911. 37:40arkadaşlar. Atatürk milliyetçiliğine
912. 37:42bağlı devlet. Atatürk'ün milliyetçilik
913. 37:44anlayışı subjektif milliyetçilik
914. 37:46anlayışıdır. Din, dil, ırk birliği
915. 37:49aramaz arkadaşlar. Mesela resmi dilin
916. 37:52Türkçe olması hangi ülkenin
917. 37:53yansımasıdır? Atatürk milliyetçiliğinin
918. 37:56yansımasıdır gibi düşünebilirsiniz.
919. 37:57Tamam mı? Bir diğer ilkemiz laik devlet.
920. 38:01Şimdi tek tek bunlara bakacağız. Laik
921. 38:03devlet ilkesi ne zaman gelmişti? Hemen
922. 38:05bir hatırlayalım. 1937 yılında gelmişti.
923. 38:08Atatürk ilkeleri anayasaya girmişti
924. 38:10biliyorsunuz ki.
925. 38:1137'de geldi. Ne zaman değişmez hüküm
926. 38:13oldu? 82 ile. Anayasamızın 2 ve 3.
927. 38:16maddesinde yer alan tüm hükümler 82 ile
928. 38:18değişmez olmuştu arkadaşlar. Laiklik
929. 38:21nedir dediğimizde hep birazdan hep şey
930. 38:22derdik değil mi? Din ve devlet işlerinin
931. 38:24birbirinden ayrı olması. Laik devlet
932. 38:26kapsamında din hürriyeti ve din ve
933. 38:28devlet işlerinin ayrılığı olarak
934. 38:30inceleyeceğiz arkadaşlar. Şimdi din
935. 38:31hürriyetine baktığımızda inanç hürriyeti
936. 38:33ve ibadet hürriyeti diye hürriyetlerimiz
937. 38:35vardır bizim. İnanç olarak ben
938. 38:37dilediğime inanabilirim değil mi? Evet.
939. 38:39Peki ibadet noktasında bir sınırlama
940. 38:42yapılabiliyor muydu? Benim inancıma biri
941. 38:44bir şey söyleyebilir mi? Söyleyebilir de
942. 38:45önemli mi? Hayır. Müdahale edebilir mi?
943. 38:47Hayır. Mutlak bir inanç hürriyeti vardı.
944. 38:50Derste örneklerde vermiştik. İnanç
945. 38:52hürriyeti mutlaktır arkadaşlar. Ama
946. 38:55ibadet hürriyeti mutlak değildir.
947. 38:58Sınırlanabiliyordu. Değil mi? Mutlak
948. 39:00değildir. İnanç hürriyeti sınırsızdır.
949. 39:03Ama şimdi ben inandığım şeyi ibadet
950. 39:06ederken bir sınırlama olabilir miydi?
951. 39:09Evet. Mesela şimdi şey düşünün. E ne
952. 39:12olsun? Şimdi hayvanlar üzerinden örnek
953. 39:14de vermek istemiyorum. Ya da şöyle
954. 39:15düşünelim. Pandemi sürecinde
955. 39:17biliyorsunuz ki camilere falan giremedi.
956. 39:19Cemaat oluşturulamadı. Niye? Riskli bir
957. 39:21durum vardı. Bakın ibadet hürriyetine
958. 39:22bir sınır ne yapabiliyor? Gelebiliyor
959. 39:24demek ki. Anlaştık mı? Mutlak bir inanç
960. 39:26hürriyeti varken mutlak bir ibadet
961. 39:27hürriyeti yoktur demiştik arkadaşlar.
962. 39:30Din ve devlet işlerinin ayrılığı
963. 39:32kapsamında da diyor ki bir devletin laik
964. 39:34olabilmesi için devlet tüm din
965. 39:36mensuplarına eşit davranmalıdır.
966. 39:40Devletin resmi bir dini olmamalıdır.
967. 39:421928 yılında devletin resmi dini
968. 39:45İslamdır ibaresi çıkarılmıştı. Din
969. 39:47kurumları ile devlet kurumları
970. 39:48birbirinden ayrılmış olmalıdır. Din
971. 39:51hizmetlerinin de kamu hizmeti olarak
972. 39:53kabul edilmesi gerekir ve hukuk
973. 39:54kuralları din kurallarından
974. 39:56etkilenmeyecek ki laik devlet olabilsin.
975. 39:59Hangisi laik devlet gereklerinden
976. 40:01biridir değildir gibi kitaplarda sıkça
977. 40:03karşılaşırız zaten. Bir diğer ilke
978. 40:06sosyal devlet ilkesi. Sosyal devlet
979. 40:08ilkesi 1961 anayasasıyla girmişti. Ne
980. 40:11zaman değişmez hüküm oldu? 82 ile
981. 40:14değişmez hüküm oldu arkadaşlar. Sosyal
982. 40:16devlet benim bir sosyal refahım için
983. 40:18uğraşan devlettir aslında. E sosyal
984. 40:20refah olabilmesi için benim böyle refah
985. 40:23ferah eee ferah ferah ferah yaşayabilmem
986. 40:26için diyor ki vatandaşının asgari geçim
987. 40:29düzeyini sağlamayı kendine borç edinen
988. 40:31devlettir. Sosyal refahı için uğraşan
989. 40:34bir devlettir. Ne gibi amaçları var
990. 40:35diyorum. Bak amaçları harikadır. Fırsat
991. 40:37eşitliği sağlar. Herkese eşit fırsatlar
992. 40:39sunmaktır amaçlarından birisi. İşsizliği
993. 40:42önlemek, sosyal güvenliği sağlamak.
994. 40:45İnsanca yaşam için tedbirler almak, emek
995. 40:48sermaye dengesini sağlamak, milli
996. 40:50gelirin adaletli bir şekilde
997. 40:52dağıtılmasını sağlamak amaçlarıdır. Peki
998. 40:54bunlar için ne yapıyorsun diyorum.
999. 40:56Birtım araçlar kullanıyorum diyor. Şimdi
1000. 40:58şunu düşünün. Herkes aynı vergiyi
1001. 41:00ödeyebilir mi? Hayır arkadaşlar. Ne
1002. 41:02kadar kazanıyorsan o kadar alıyorum.
1003. 41:03Seni zora sokmuyorum ben diyor. Bak
1004. 41:05bunun adına biz artan oranlı vergi
1005. 41:07sistemi deriz. Vergide adalet ilkesi
1006. 41:09vardır. Az kazanandan az, çok kazanandan
1007. 41:11çok vergi alıyorum diyor. Refahın için
1008. 41:13kamulaştırmalar yapıyorum. Mesela
1009. 41:15hastane yapıyorum, park yapıyorum, bahçe
1010. 41:17yapıyorum sana diyor. İşte işsizliği
1011. 41:19önlemek amaçlarından bir tanesi. Bazı
1012. 41:22yerlerde devletleştirmeler yapabiliyorum
1013. 41:23diyor. İdare hukukunda işlemiştik. Neydi
1014. 41:25kamulaştırma? Özel mülkiyette bulunan
1015. 41:27bir taşınmaza, kamu yararı gerekçesiyle
1016. 41:30bedelinin ödenmesi suretiyle devlet
1017. 41:32tarafından el konulmasıydı.
1018. 41:34Devletleştirme neydi? Yine özel
1019. 41:35mülkiyeti gibi işletmeye bir girişime,
1020. 41:37bir teşebbüse el konulmasıydı. Planlama
1021. 41:40faaliyetleri yapıyorum ve senin eee
1022. 41:42anayasada sosyal ve ekonomik hakları
1023. 41:44güvence altına aldım diyor. Sosyal
1024. 41:46güvenlik hakkın anayasada vardır diyen
1025. 41:49bir ilke olarak karşımıza çıkıyor.
1026. 41:51Fırsat eşitliği sağlayan sosyal refahım
1027. 41:54için uğraşan devlet sosyal devletti.
1028. 41:56Benim hukuki güvenliğim için uğraşan
1029. 41:58devlet anlayışı ise hukuk devletidir
1030. 42:00arkadaşlar. Hukuk devlet ilkesi yine
1031. 42:031961 anayasasıyla kabul edilmiş. 1982
1032. 42:07ile değişmez bir hüküm olarak karşımıza
1033. 42:08çıkmıştır. Benim kendimi güvende
1034. 42:10hissedebilmem için. Şimdi şunu düşünün.
1035. 42:12Birileri var ki o kadar keyfi işlemler
1036. 42:14yapıyor ki hiçbir şekilde denetlenmiyor.
1037. 42:16O budur yapar, o şudur yapar, o bunun
1038. 42:18oldur yapar. Böyle bir şey olamaz diyor.
1039. 42:20O zaman olursa keyfilik olursa hukuki
1040. 42:22güvenlik falan kalmaz arkadaşlar. Bir
1041. 42:25devlet yapısında güvenlik olacaksa
1042. 42:27hukuki anlamda hadi gelin bakalım neler
1043. 42:29gerekiyormuş. İdare mali anlamda
1044. 42:31sorumludur. İdare yüzünden zarara
1045. 42:33uğrarsam idare benim zararımı
1046. 42:35gidermelidir diyor. Yasama ve yürütme
1047. 42:37işlemlerinin yargısal denetimi
1048. 42:38yapılacak. Mesela kanun çıktı. Anayasaya
1049. 42:40uygun mu değil mi diye denetlenecek gibi
1050. 42:42düşünün. Denetlemelerin olması gerekir.
1051. 42:44Kanun önünde herkes eşittir. Bak dikkat
1052. 42:47edin. Kanun önünde herkesin eşit olduğu
1053. 42:50hukuk devletinde yer alırken fırsat
1054. 42:52eşitliği sağlanması sosyal devletin
1055. 42:55amaçları arasında yer alır. İkisini
1056. 42:56karıştırmayın. Genelde yer değiştirir.
1057. 42:58Sorularda. Hukukun genel ilkelerine
1058. 43:00bağlı kalınmalı. İdari faaliyetler belli
1059. 43:03olmalı. Kuvvetler ayrılığı olarak
1060. 43:05hükümet modeli benimsenmeli ki bizde şu
1061. 43:07an cumhurbaşkan hükümet isim var.
1062. 43:10Anayasa her şeyden üstündür. Anayasanın
1063. 43:12üstünlüğünü kabul etmeli ve dolayısıyla
1064. 43:14yasalar anayasaya uygun olmalı.
1065. 43:16Arkadaşlar temel kamu hakları anayasal
1066. 43:19güvence altına alınmalı. Ki bizde temel
1067. 43:21kamu hakları vardı ya. Kişi hakları,
1068. 43:22sosyal haklar, siyasi haklar. Anayasal
1069. 43:25güvence altında olmalı. Kafasına göre
1070. 43:27konut dokunulmazlığım ihlal edilmemeli.
1071. 43:29Kafasına göre seyahat üretim
1072. 43:30engellenmemeli. Bu olursa eğer önüne
1073. 43:34geçerlerse, engellenirse o zaman ben
1074. 43:35hukuki güvende hissedem kendimi. Dikkat
1075. 43:38edin. Anayasada güvence altına alınmış
1076. 43:40sosyal ve ekonomik haklar sosyal
1077. 43:42devletin araçlarında yer alırken
1078. 43:45tamamından bahsediyorsa temel kamu
1079. 43:47haklarının anayasada güvence altında
1080. 43:48olması diyorsa bu hukuk devletinin
1081. 43:50yansımasıdır.
1082. 43:52Yargı bağımsız olmalı. Kimseye müdahale
1083. 43:54etmemeli. Bir hakime mesela müdahale
1084. 43:56edilmemeli. Karar verirken şuna da
1085. 43:57dikkat et. Bak bu yargıladın şunun oğlu
1086. 43:59şunun kızı denmemeli diyor arkadaşlar.
1087. 44:02Yargı bağımsız olacak ve kanuni hakim
1088. 44:05güvencesi olması lazım. Çok önemli bir
1089. 44:06ilkedir. Tek başına sınavlarda çıkar. Ne
1090. 44:08demek bu kanuni hakim güvencesi? Kimse
1091. 44:12bağlı olduğu mahkeme dışında başka bir
1092. 44:14mahkemede yargılanamaz.
1093. 44:17Kimse bağlı olduğu mahkeme dışında başka
1094. 44:19bir mahkemede yargılanamaz. Anlaşımı
1095. 44:21keyfi bir mahkeme kurup yargılayamazsın
1096. 44:24da diyor mesela burada nasıl çıktı
1097. 44:26sorusu şöyle çıktı. Kanuni hakim
1098. 44:28güvencesi aşağıdakilerden hangisini
1099. 44:30ifade eder diye sordu arkadaşlar. Neydi
1100. 44:33kanun hakimi güvencesi? Kimse bağlı
1101. 44:35olduğu mahkeme dışında başka bir
1102. 44:36mahkemede yargılanamaz. Bir kez de şöyle
1103. 44:38çıktı. Kanuni hakim güvencesi hangi
1104. 44:40ilkenin yansımasıdır? Hukuk devleti
1105. 44:43ilkesinin yansımasıdır. Bak bunlar
1106. 44:44yansımasıdır diye sorabilir. Mesela
1107. 44:47kanun önünde eşitlik ilkesi hangi
1108. 44:49ilkenin sonucudur? hangi ilkenin
1109. 44:50yansımasıdır? Resmi dilin Türkçe olması
1110. 44:53hangi ilkenin yansımasıdır? Atatürk
1111. 44:54milliyetçiliğinin mesela seçimlerin
1112. 44:57serbest olması hangi ilkenin
1113. 44:58yansımasıdır ya da sonucudur? Demokratik
1114. 45:00devlet ilkesinin. Devletin resmi bir
1115. 45:02dininin bulunmaması hangi ilkenin
1116. 45:04yansımasıdır? Laik devlet ilkesinin
1117. 45:06gibi. Böyle sorularda karşımıza
1118. 45:07çıkabiliyor. Anlaştık mı? Önemlidir
1119. 45:09kanunun hakim güvencesi. Bir de dikkat.
1120. 45:12Bir devlet hukuk devleti ise eğer
1121. 45:14arkadaşlar hukuk devleti için şu
1122. 45:16söylenir. Hukuk devletinde idarenin
1123. 45:19yapmış olduğu işlem ve eylemlere karşı
1124. 45:22yargı yolu açıktır. Soru nasıl geldi?
1125. 45:26İdarenin yapmış olduğu işlem ve
1126. 45:28eylemlere karşı yargı yolunun açık
1127. 45:30olması hangi ilkenin sonucudur? Hukuk
1128. 45:32devleti ilkesinin sonucudur. Peki bazı
1129. 45:35işlemler var ki yargı yolu kapalı. E ne
1130. 45:38dedim ben? idarenin yapmış olduğu
1131. 45:40işlemlere karşı yargı yolu açıktır.
1132. 45:43Ancak bazı işlemlere yargı yolu
1133. 45:45kapalıdır. Yani bunlar hukuk devleti
1134. 45:47ilkesinin istisnaları olarak karşımıza
1135. 45:50çıkıyor. Yasama kısıntısı da diyoruz.
1136. 45:52Yargı yolu kapalı işlemler neler? Bak
1137. 45:54kural ne? Bir daha söylüyorum. Hukuk
1138. 45:56devletinde idarenin yapmış olduğu işlem
1139. 45:59ve eylemlere karşı yargı yolu açıktır.
1140. 46:01Ancak bu durumun bazı istisnaları vardır
1141. 46:03ve bunlara karşı yargı yolu kapalıdır.
1142. 46:06Hadi gelin yargı yolu kapalı işlemler
1143. 46:08nelermiş ona bakalım. Yüksek Askeri
1144. 46:10Şuranın terfi işlemleri ile kadrosuzluk
1145. 46:14nedeniyle emekliyi ayırma işlemlerine
1146. 46:16kapalı arkadaşlar. Hakimler Savcılar
1147. 46:19Kurulu'nun meslekten çıkarma haricindeki
1148. 46:21kararlarına kapalı. Meslekten çıkarmaya
1149. 46:23açık. Onun dışındaki kararlara kapalı.
1150. 46:26Kamu görevlileri hakem kurulu kararları
1151. 46:28ne olduklarını görmüştük de derste temel
1152. 46:30haklarda yine bahsedeceğim. Yüksek hakem
1153. 46:33kurulu kararları tahkim kurulu
1154. 46:35kararlarına karşı yargı yolu yine
1155. 46:37kapalıdır. Silahlı kuvvet mensuplarına
1156. 46:39verilen disiplin cezaları, Sayıştay
1157. 46:41kararları ve Yüksek Seçim Kurulu
1158. 46:43kararlarına karşı yargı yolu nedir?
1159. 46:46Kapalıdır. Peki memurlara verilen
1160. 46:48disiplin cezalarına karşı kapalı mıdır?
1161. 46:50Hayır. Memurlara verilen disiplin
1162. 46:52cezalarına karşı yargı yolu açıktır.
1163. 46:53Bazen seçeneklere onu koyabiliyor.
1164. 46:55Aklınızın bir kenarında bulunsun. Tamam
1165. 46:57mı?
1166. 46:59Sosyal devletin sorduğunda hukuk
1167. 47:00devletinden atar. Hukuk devletinin
1168. 47:02sorduğunda buradan bir şey atar. O
1169. 47:03yüzden bu söylediğim şeylere lütfen siz
1170. 47:05de dikkat edelim. Bir diğer
1171. 47:06cumhuriyetimizin ilkesi Demokratik
1172. 47:08Devlet ilkesi. Demokratik devlet ilkesi
1173. 47:11de yine 1961 anayasasıyla kabul edilmiş
1174. 47:13bir ilkeydi. Ne zaman değişmez hüküme
1175. 47:16olmuştur? 1982 anayasasıyla değişmez
1176. 47:19hüküm olarak kabul edilmiştir
1177. 47:21arkadaşlar. Demokratik devlet kapsamında
1178. 47:24demokrasiden, seçimlerden ve siyasi
1179. 47:26partilerden bahsedeceğim. Tahtta isteyip
1180. 47:28devam edeceğiz. Evet, seçim ilkeleri ve
1181. 47:31siyasi partilerle devam edeceğiz. Parti
1182. 47:32kuracağız şimdi ama önce birazcık
1183. 47:34demokrasiden bahsedelim isterseniz. Azı
1184. 47:36demokrasi nedir?
1185. 47:38Demokrasi halkın
1186. 47:43Evet. Demokrasiden bahsedebilmek için
1187. 47:45bir şeylerin olması gerekiyor. Bir arada
1188. 47:46olması gerekiyor arkadaşlar. Şimdi
1189. 47:48düşünsenize azınlığın fikri önemsenmesi,
1190. 47:50bir tane parti olsa, seçimler belli
1191. 47:52aralıklarla tekrar edilmesi demokrasi
1192. 47:55olur mu? Olmaz. O zaman demokrasiden
1193. 47:57bahsedebilmek için belli aralıklarla
1194. 48:00tekrar eden seçimlerin yapılması
1195. 48:01gerekir. Seçimlerin serbest olması
1196. 48:03gerekir. Birden fazla siyasi partinin
1197. 48:05var olması gerekir. Muhalefetin iktidar
1198. 48:08olma şansının olması lazım. azınlığın
1199. 48:10korunması lazım gibi birtım özellikler
1200. 48:13var. Temel kamu haklarının anayasal
1201. 48:14güvence altında olması gerekir. Peki
1202. 48:17bizde seçimler var mı? Var. Belli
1203. 48:19aralıklarda tekrar ediliyor mu? 5 yılda
1204. 48:21bir tekrar ediliyor. Birden fazla siyasi
1205. 48:23partide var. O zaman hadi gelin şimdi
1206. 48:25seçim ilkeleri ve siyasi partiler
1207. 48:26diyelim. Başlayalım arkadaşlar.
1208. 48:28Ülkemizde seçimlerde nisbi temsil
1209. 48:30sistemi uygulanır. Yani her parti
1210. 48:32mecliste oy aldığı oranda vekil çıkarır
1211. 48:35bizlerde. Ve seçim ilkeleri temsilde
1212. 48:38adalet, yönetimde istikrar ilkeleriyle
1213. 48:41bağdaşacak şekilde düzenlenir. Seçim
1214. 48:44kanunlarında yapılacak değişiklikler bir
1215. 48:46yıl içinde uygul yapılacak seçimlere
1216. 48:49uygulanamaz. Tamam. Dikkat. Seçim
1217. 48:51kanunlarında yapılacak değişiklikler bir
1218. 48:53yıl içinde yapılacak seçimlere
1219. 48:55uygulanmaz. 82 anayasasına göre
1220. 48:58aşağıdaki kanunlarda yapılacak hangi
1221. 49:00aşağıdaki kanunlardan hangisinde
1222. 49:02yapılacak değişiklikler bir yıl içinde
1223. 49:04yapılırsa uygulanmaz derse cevap ne?
1224. 49:06Seçim kanunları olacak. Anlaştık mı?
1225. 49:09Şimdi bizim ülkemizde nisbi temsil
1226. 49:11sistemi var dedik. Seçim ilkelerimizin
1227. 49:13içerisinde neler var? ÖSYM'nin sevdiği
1228. 49:16bir başlık. Yine hangisi Türk seçim
1229. 49:18ilkeleri arasında yer almaz diye çıkarır
1230. 49:21karşımıza. Bir kere diyor ki genel oy
1231. 49:23ilkesi vardır. Genel oy ne demek? Genel
1232. 49:26oy ilkesi 1934'te gelmişti
1233. 49:28hatırlıyorsanız. Din, dil, cinsiyet
1234. 49:31ayrımı gözetilmeksizin
1235. 49:33herkesin oy kullanmasıdır arkadaşlar
1236. 49:35genel oy ilkesi. Tamam. Herkesin oy
1237. 49:38kullanması genel oydur. Ama bunun tabii
1238. 49:40ki seçmen olmanın koşulları yok mudur? O
1239. 49:42da vardır. Birazdan gireceğim. Herkesin
1240. 49:45oy kullanması genel oyken herkesin
1241. 49:47oyunun aynı olmasına biz ne deriz?
1242. 49:50Eşit oy deriz arkadaşlar. Eşit oy ilkesi
1243. 49:53herkesin oyu aynıdır. Cumhurbaşkanı da
1244. 49:56olsan, vekil de olsan, bakanda olsan,
1245. 49:57memurda olsan, işçi de olsan ne olursan
1246. 50:00ol herkesin oyu tek oydur diyen bir
1247. 50:03ilkedir. Seçimlerimiz
1248. 50:06tek dereceli yapılır. 46'da gelmişti
1249. 50:09biliyorsunuz ki tek dereceli seçimler.
1250. 50:11Öncesinde çift dereceli seçim vardı. Biz
1251. 50:14önce birilerini seçiyorduk. Sonra
1252. 50:15seçtiğimiz kişiler bizi yönetecek
1253. 50:17olanları seçiyordu. Şimdi bizzat gidip
1254. 50:19kendimiz seçiyoruz ve bunun adına ne
1255. 50:20diyoruz biz? Tek dereceli seçim ve
1256. 50:23seçimler serbesttir. Seçimlerin
1257. 50:26serbestliği ilkesi vardır arkadaşlar.
1258. 50:28Seçimlerin serbestliğinden kasıt
1259. 50:31anayasada da serbest oy diye de geçer.
1260. 50:33Bu şey değil. İster oy ver ister oy
1261. 50:35verme demek değil. Vermek zorundayız
1262. 50:37oyumuzu. Burada şunu söylüyor. İstediğin
1263. 50:39kişiye istediğin partiye oyunu ne
1264. 50:41yapabilir? Ne yapabilirsin?
1265. 50:42Verebilirsin. Çünkü paravanın arkasında
1266. 50:44zaten nesin? Yalnızsın. Baskı olmaz
1267. 50:46seçimlerde sen oy verirken gizli oy açık
1268. 50:50sayım döküm ilkesi vardır. Gizli oy açık
1269. 50:54sayım döküm. Paravan arkasında oyunu
1270. 50:58verirsiniz. Sonra paravan açılır. Açık
1271. 51:00sayım döküm yapılır. 1950'de karşımıza
1272. 51:02çıkmıştı. Genel oy, eşit oy, tek
1273. 51:05dereceli seçim, seçimlerin serbestliği,
1274. 51:07gizli oy, açık sayım, döküm ve seçimler
1275. 51:10yargı organlarının genel yönetim ve
1276. 51:12denetim altında yapılır. Yani ne
1277. 51:14diyeceğiz o zaman biz buna? Seçimlerin
1278. 51:18yargısal denetime
1279. 51:21tabi olması. Seçimler yargısal denetime
1280. 51:24tabidir arkadaşlar. Tamam mı? Seçimler
1281. 51:26yargı organlarının genel yönetimi ve
1282. 51:28denetimi altında yapılır. Burada da
1283. 51:31sorumlu olan yapı kimdir? Yüksek Seçim
1284. 51:34Kurulu YSK tarafından genel yönetime
1285. 51:37denetimi yapılır. Gireceğim şimdi içine
1286. 51:39ama dedik ki biz herkes oy kullanır.
1287. 51:41Genel oy ilkesi vardı ama arkadaşlar bu
1288. 51:44da çok genel bir tanım oldu sanki değil
1289. 51:46mi? Seçmen olma koşullarını taşıyan
1290. 51:48herkes kullanır aslında. O halde şuraya
1291. 51:50şöyle söyleyelim mi? Şimdi bakın bizde
1292. 51:52seçmen olma koşulları vardır. Hangi
1293. 51:55koşulları taşıyacağım ki ben?
1294. 51:59Tahtayı hazırlayıp çekmeye üşendim.
1295. 52:01yazarken anlatayım dedim. Sizi böyle
1296. 52:03bekletiyormuşum gibi geliyor ama idare
1297. 52:05edin artık. Ne olmam lazım benim? Mesela
1298. 52:08İngiliz burada oy kullanabilir mi?
1299. 52:09Hayır. Ne olması gerekiyor kişinin?
1300. 52:12>> Türk vatandaşı olması gerekir
1301. 52:14arkadaşlar. Türk vatandaşı
1302. 52:17olmak. Yaş
1303. 52:1918 yaşı doldurmuş olması gerekir. 18
1304. 52:24yaşı doldurmak.
1305. 52:28Kısıtlı olmaması gerekir kişinin.
1306. 52:30Kısıtlı
1307. 52:32olmamak.
1308. 52:36Seçmen kütüğünde kaydınızın olması
1309. 52:38gerekiyor. Seçmen kütüğüne kayıtlı
1310. 52:41olmak.
1311. 52:46Seçmen kütüğünde kayıt şart. Tamam. Bir
1312. 52:48de yasak olursa yine kullanamazsın. Kamu
1313. 52:50hizmetlerinden bir yasağınızın olmaması
1314. 52:52lazım. Kamu hizmetlerinden yasaklı
1315. 52:57olmamak gerekiyor. Yasaklı değil o.
1316. 52:59Yasaklı olmamak.
1317. 53:03Bu koşuları taşıyan herkes oy kullanır.
1318. 53:05Peki ben bu koşuları taşıyorum. Tamam
1319. 53:07mı? Dedi ki sen oy kullanamazsın. Aa
1320. 53:11neden dedim? Çünkü sen silah altındaki
1321. 53:13er ve er başsın dedi. O zaman şöyle
1322. 53:15söyleyelim mi? Şuraya gelelim. Acaba
1323. 53:16kimler oy kullanamaz? Hadi gelin
1324. 53:18bakalım. Kimler oy kullanamaz?
1325. 53:22önemlidir bu da arkadaşlar.
1326. 53:24Aşağıdakilerden hangisi oy
1327. 53:25kullanamayacaklardan biridir ya da
1328. 53:27değildir gibi sorularla karşı karşıya
1329. 53:28kalırız. Öncelikle diyor ki kışla da
1330. 53:31siyaset hoş olmazdı zaten arkadaşlar.
1331. 53:34Silah altında bulunan er ve er başlar.
1332. 53:37Silah altında bulunan vatan hizmeti
1333. 53:40yapıyor diyor. Bulunan er ve erba
1334. 53:42başlarımız.
1335. 53:47Askeri öğrenciler.
1336. 53:50Askeri öğrenciler.
1337. 53:55Bir de
1338. 53:58taksirli suçlar hariç. Taksirli suç
1339. 54:01neydi? İstemeden işlenilen suç.
1340. 54:03İstemeden işlenilen bir suç. Mesela
1341. 54:06silah temizlerken omzunu yaralamak
1342. 54:08demiştik hatırlıyorsanız. Taksirli
1343. 54:10suçlar hariç.
1344. 54:13Ceza infaz kurunda bulunan ceza infaz
1345. 54:17kurunda bulunan hükümlüler oy kullanamaz
1346. 54:21arkadaşlar. Ama taksirli suçtan hüküm
1347. 54:24giymişse o kullanır. Tutukluyla hükümlü
1348. 54:26aynı şey değildi. Tutuklu masumiyet
1349. 54:28karinesi gereğince neydi masumiyet
1350. 54:29karinesi? Suçluluğu mahkeme kararınca
1351. 54:32tespit edilinceye kadar kimse suçlu
1352. 54:34sayılamıyordu. Tutukluyken oy
1353. 54:36kullanabilir kişi. O yüzden dikkat edin.
1354. 54:38Seçenekleri onu koyarlar. Tutuklular oy
1355. 54:41kullanabilir. Tutuklular
1356. 54:44oy kullanilirler.
1357. 54:48Tamam. Şeyleri yazmamıza bile gerek yok.
1358. 54:50Anayasada bunlar yazıyor. İşte ayırt
1359. 54:51etme gücü olmayan kişi kullanamaz. 18
1360. 54:53yaşın altındaki kişi kullanamaz. Türk
1361. 54:55vatandaşı olmayan kişi kullanamaz.
1362. 54:57Bunlar zaten klasik şeyler. Peki acaba
1363. 54:59yurt dışında bulunan Türk vatandaşları
1364. 55:01kullanıyor mu? Kullanıyor mu? Arkadaşlar
1365. 55:03yurt dışında bulunan Türk vatandaşları
1366. 55:05genel seçim dediğimiz meclis
1367. 55:07seçimlerinde, cumhurbaşkanlığı seçiminde
1368. 55:10ve anayasa değişikliği olması durumunda
1369. 55:11referandumlarda oy kullanırlar. Ancak
1370. 55:14yerel seçimler dediğimiz mahalli idare
1371. 55:16seçimleri de diyoruz ya hani yerel
1372. 55:18seçimler yani belediye seçimleri.
1373. 55:20Bunlarda oy kullanamazlar. Bir daha
1374. 55:21toparlıyorum. Yurt dışında bulunan Türk
1375. 55:24vatandaşları genel seçimlerde,
1376. 55:26cumhurbaşkanlığı seçiminde ve
1377. 55:28referandumlarda oy kullanırken yerel
1378. 55:30seçim yani belediye seçimlerinde oy
1379. 55:32kullanamazlar. Anlaştık mı? Dedik ki
1380. 55:36anayasa ne diyor? Seçimler yargı
1381. 55:37organlarının genel yönetim ve denetimi
1382. 55:39altında yapılır. Buna ilişkin arkadaşlar
1383. 55:41bir de Yüksek Seçim Kurulu dediğimiz bir
1384. 55:43yapımız var bizim. YSK nedir, ne yapar?
1385. 55:45Tanımı da çıkıyor sınavda. Zaten
1386. 55:47okuduğunu anlama sorusu gibi oluyor
1387. 55:48tanımı. Yüksek Seçim Kurulu şunu yapar.
1388. 55:51Seçimlerin başlamasından bitimine kadar
1389. 55:54geçen süre içinde seçimin düzen içinde
1390. 55:56yönetimini sağlamak. Seçimlerle ilgili
1391. 55:59itiraz ve şikayetleri inceleyip kesin
1392. 56:01karara bağlamak, milletvekillerinin
1393. 56:04seçim tutanaklarını kabul etmek,
1394. 56:05cumhurbaşkanı seçim tutanağını kabul
1395. 56:07etmek, Yüksek Seçim Kuruluun görevleri
1396. 56:10arasında yer alır. Tamam. tanımına
1397. 56:11dikkat edin. Seçim kelimesi hep geçiyor
1398. 56:13zaten. Yüksek Seçim Kurulu 7 asil 4
1399. 56:17yedek üyeden oluşur. 7 asil 4 yedek
1400. 56:21üyeden oluşur.
1401. 56:25Yargıtay ve Danıştay genel kurullarınca
1402. 56:27belirlenir. Üy genel kurullarından gelir
1403. 56:30üyeleri. 7 asil 4 yedek toplamda 11 tane
1404. 56:32üyesi vardır arkadaşlar ve üyelerinin
1405. 56:35görev süresi 6 yıldır. Üyeler 6 yıl
1406. 56:40görev yaparlar.
1407. 56:42Yüksek Seçim Kurulu anayasada hangi
1408. 56:44bölümde düzenlenmişti?
1409. 56:47Anayasada yasama bölümünde
1410. 56:48düzenlenmişti. Yargıyı anlatırken atıfta
1411. 56:50bulunacağım tekrar buraya. Bilginiz
1412. 56:51olsun. YK anayasanın yasama bölümünde
1413. 56:54düzenlenmişti arkadaşlar. Bir de YSK
1414. 56:57kararlarına karşı yargı yol neydi?
1415. 56:59Kapalıydı. Yani YSK kararları kesindir
1416. 57:03diyebilir miyiz o zaman? Evet. YK
1417. 57:05kararları kesindir diyoruz arkadaşlar.
1418. 57:07Anlaştık mı? Peki şimdi seçim
1419. 57:09ilkelerimizden bahsettik. Hadi gelin ne
1420. 57:12yapalım? Parti kuralım. Siyasi partiler
1421. 57:14diyelim. Ders de pijama partisi mi
1422. 57:16kurmuştuk, atama partisi mi? Ne
1423. 57:18kurmuştuk Arzu? Pijama
1424. 57:20>> atama. Şimdi atama, atama partisi
1425. 57:22kuralım. Tamam. Siyasi partiler
1426. 57:24diyeceğiz şimdi arkadaşlar. Siyasi parti
1427. 57:27benzer siyasi görüşe sahip olan Türk
1428. 57:31vatandaşlarının bir araya gelerek
1429. 57:33kurduğu bir örgüttür arkadaşlar. Siyasi
1430. 57:35parti kurabilmek için en az 30 Türk
1431. 57:39vatandaşının bir araya gelmesi diğer
1432. 57:41koşulları da taşıyarak yeterlidir.
1433. 57:44Siyasi partilerimizin merkezleri
1434. 57:46Ankara'da bulunur. Ancak yurt dışında da
1435. 57:49teşkilatlanma olabiliyor. Şimdi ben size
1436. 57:53şeyi de söyleyeyim mi? Siyasi parti
1437. 57:54grubuyla aynı şey değildi. Siyasi parti
1438. 57:56grubu mecliste bir siyasi partiyi temsil
1439. 58:00eden de en az 20 milletvekilinden oluşan
1440. 58:02yapıydı. Siyasi parti 30 Türk
1441. 58:04vatandaşının bir araya gelmesiyle
1442. 58:05kuruluyordu. Önceden izin almadan
1443. 58:07kurulur siyasi parti arkadaşlar. Peki
1444. 58:10ben şimdi size desem ki ben şu partide
1445. 58:11üyeyim. Rengin belli olur değil mi? Bazı
1446. 58:13meslekler var ki rengini belli etmemesi
1447. 58:15lazım. Sizler de inşallah atandığınızda
1448. 58:17partiye üye olamayacaksınız arkadaşlar.
1449. 58:20Memuriyeti sona erdirmeye kadar gider.
1450. 58:22Çünkü bazı gruplar var ki onlar siyasi
1451. 58:25parti üyesi olamaz. Kimler üye olamaz?
1452. 58:28Hadi gelin ona bakalım.
1453. 58:31Öncelikle diyor ki hakimler ve savcılar
1454. 58:34siyasi parti üyesi olamazlar. Hakimler
1455. 58:36ve savcılar.
1456. 58:39Sayıştay mensupları. Iı o da olamaz.
1457. 58:41Yüksek yargı organı mensupları. Hayır.
1458. 58:44Sayıştay dahil yüksek yargı organı
1459. 58:47mensupları olamazlar. Mesela Anayasa
1460. 58:50Mahkemesi üyesi Danıştay Başkanı gibi
1461. 58:53düşünebilirsiniz. Yüksek yargı
1462. 58:56eee hakimler şey hakimler savcılar
1463. 58:59sayıştade dair yüksek yargı organı
1464. 59:01mensupları silahlı kuvvet mensupları
1465. 59:05yine siyasi parti üyesi olamazlar.
1466. 59:08Silahlı kuvvet mensupları. Peki memurlar
1467. 59:11olabilir mi arkadaşlar? Memurlar olamaz
1468. 59:14işte siz atandığınızda olamayacaksınız.
1469. 59:17Yaptıkları hizmet bakımından işçi
1470. 59:18niteliği taşımayan diğer kamu
1471. 59:20görevlileri de olamaz. yaptıkları
1472. 59:25hizmet bakımından hizmet bakımından
1473. 59:29işçi niteliği taşımayan
1474. 59:35diğer kamu görevlileri de olamaz.
1475. 59:38Acaba yüksek öğrenim öğrencisi olabilir
1476. 59:40mi?
1477. 59:43Yüksek öğrenim öğrencisi yani üniversite
1478. 59:45öğrencisi olabilir. Yüksek öğrenim
1479. 59:47öncesi öğrenci olabilir mi? Olamaz.
1480. 59:49Dikkat. O zaman diyeceğim ki bak yüksek
1481. 59:53öğrenim
1482. 59:56öncesi öğrenciler, yüksek öğrenim öncesi
1483. 59:59öğrenciler siyasi partiye üye olamaz.
1484. 1:00:02Bir de kimler olamaz onu yazmadık.
1485. 1:00:04Devlet memurları siyasi partiye üye
1486. 1:00:07olamaz. Kimler partiye üye olamaz der.
1487. 1:00:10Dikkat şıklara avukatlar yazar.
1488. 1:00:14Memur avukat değilse bu olabilir. Bir
1489. 1:00:16sıkıntı yoktur. Avukatlar olabilirler
1490. 1:00:18arkadaşlar. Ve dikkat edin şunu da
1491. 1:00:20yazacağım. Yüksek öğrenim öğrencisi yani
1492. 1:00:24bir üniversite öğrencisi siyasi parti
1493. 1:00:26olabilir. İşçiler siyasi partiye üye
1494. 1:00:29olabilir. Seçeneklerde genelde bunlar
1495. 1:00:31yazar. Bunlar siyasi partiye üye
1496. 1:00:35olabilirler diyoruz. Tamam. Peki şimdi
1497. 1:00:38partiyi kurduk. Parti kur oy verelim
1498. 1:00:41hadi. Siyasi partilerin uymaları gereken
1499. 1:00:43esaslar var. Siyasi partilerin
1500. 1:00:47uymaları gereken birtım esaslar var
1501. 1:00:50arkadaşlar. Uyması gereken esaslar nedir
1502. 1:00:53bunlar? Şimdi bunlara bakacağız. Bir
1503. 1:00:56kere diyor ki, "Siyasi partiler ticari
1504. 1:00:58faaliyette bulunamazlar." Kısa kısa
1505. 1:01:00yazacağım. Siyasi partiler ticari
1506. 1:01:04faaliyette ne yapamazmış? Bulunamazmış.
1507. 1:01:07Bak ticari faaliyette bulunamaz.
1508. 1:01:10Uluslararası kuruluşlardan, yabancı
1509. 1:01:12devletlerden, Türk uyruğundan olmayan,
1510. 1:01:15gerçek ya da tüzel kişilerden, mali
1511. 1:01:18yardım alan siyasi parti temelli
1512. 1:01:20kapatılır. Kapatılan parti başka bir
1513. 1:01:22adla kurulamaz. O zaman bak ne dedim?
1514. 1:01:25Hemen şuraya özet. uluslararası
1515. 1:01:28kuruluşlardan,
1516. 1:01:29yabancı devletlerden, yabancı
1517. 1:01:32devletlerden ve Türk uyruğundan olmayan
1518. 1:01:35gerçek ya da tüzel kişilerden mali
1519. 1:01:38yardım alan siyasi parti ne yaparmış?
1520. 1:01:41Temelli kapatılır. Kapatılan parti başka
1521. 1:01:44bir adla kurulamaz arkadaşlar. Peki
1522. 1:01:48diktatörlük savunabilirler mi? Hayır.
1523. 1:01:50Siyasi partiler diktatörlük
1524. 1:01:53savunamazlar.
1525. 1:01:55Siyasi partiler
1526. 1:01:58eski Türk devletlerine ait eski Türk
1527. 1:02:00devletlerine ait bayrak, flama ve
1528. 1:02:03benzeri amblemler kullanamazlar. Bak
1529. 1:02:06eski Türk devletlerine ait bayrak, flama
1530. 1:02:09ve benzeri amblemler ne yapamazlar?
1531. 1:02:12Kullanamazlar. Suç işlenmesine teşvik
1532. 1:02:16edemezler. Suç işlenmesine teşvik ne
1533. 1:02:20yapamıyorlar? Edemiyorlar arkadaşlar.
1534. 1:02:22Tamam. Peki, siyasi partiler laik
1535. 1:02:26cumhuriyet gereklerine ters
1536. 1:02:27davranabilirler mi? Hayır. Siyasi
1537. 1:02:29partiler laik cumhuriyet gereklerine,
1538. 1:02:31demokratik toplum gereklerine, hukuk
1539. 1:02:33devleti gereklerine nasıl davranmalıdır?
1540. 1:02:36Uygun davranmalıdır arkadaşlar. Tamam.
1541. 1:02:39Anayasada yazan şeylere uygun davranması
1542. 1:02:41gerekir siyasi partiler.
1543. 1:02:44Peki şeyi söyleyelim. Eee mesela siyasi
1544. 1:02:48parti kapatıldı benim yüzümden. Tamam.
1545. 1:02:50Siyasi partinin kapatılmasına neden olan
1546. 1:02:53üyeler kurucu da dahil 5 yıl süreyle
1547. 1:02:56başka bir partiye katılamaz arkadaşlar.
1548. 1:02:59Vekilse vekilli biter mi? Bitmez.
1549. 1:03:01Bağımsız vekil olarak devam eder. Demek
1550. 1:03:04ki siyasi partinin kapatılmasına neden
1551. 1:03:07olan üyeler kurucu da dahil 5 yıl
1552. 1:03:09süreyle başka bir partiye katılamaz.
1553. 1:03:12Milletvekili ise vekilliği sona ermez.
1554. 1:03:14Ancak nasıl vekili olarak kalıyor?
1555. 1:03:16Bağımsız milletvekili olarak kalıyor
1556. 1:03:18diyoruz. Tamam mı? Şimdi söyleyeceklerim
1557. 1:03:20soru potansiyeli anlamında önemli
1558. 1:03:22arkadaşlar. Siyasi partilerde bir baraj
1559. 1:03:25var. Her parti meclise giremez. Partiler
1560. 1:03:29oy aldıkları oranda giriyorlar demiştik
1561. 1:03:31hatırlıyorsanız ki. Bir barajımız var.
1562. 1:03:33Bu barajlardan bir tanesi siyasi
1563. 1:03:36partilerimizin meclise girme barajı. Bir
1564. 1:03:40tanesi de siyasi partilerin devletten
1565. 1:03:43mali yardım almaları için aşmaları
1566. 1:03:46gereken baraj. Meclise girmek için
1567. 1:03:48geçerli oyların en az %7'sini almaları
1568. 1:03:51gerekirken mali yardım için geçerli
1569. 1:03:54oyların en az %3'ünü alması gerekiyor
1570. 1:03:56bir siyasi partinin önemlidir. Peki
1571. 1:03:59şimdi geleceğim. Siyasi partiler mali
1572. 1:04:02anlamda denetleniyor arkadaşlar. Acaba
1573. 1:04:05siyasi partilerle mali denetimi kim
1574. 1:04:08yapacak? Sayıştay değil. Dikkat.
1575. 1:04:10Sayıştay değil. Mali denetim Sayıştaydan
1576. 1:04:15yardım alır. Bak Sayıştay yardımıyla
1577. 1:04:18dikkat cevap D. Anayasa Mahkemesi
1578. 1:04:21tarafından yapılır. Anayasa Mahkemesi
1579. 1:04:25tarafından
1580. 1:04:27yapılır. Tamam. Siyasi partilerin mali
1581. 1:04:30denetimini kim yapıyormuş? Anayasa
1582. 1:04:32Mahkemesi. Sayıştaydan yardım alıyor
1583. 1:04:34arkadaşlar. Peki siyasi partilerde
1584. 1:04:37kapatma nasıl oluyor? Siyasi partilerin
1585. 1:04:40kapatılmasında usul ne arkadaşlar?
1586. 1:04:43Kapatılması için dava açılıyor. Parti
1587. 1:04:45kapatma davası Yargıtay Cumhuriyet
1588. 1:04:47Başsavcısı tarafından açılır. Bak
1589. 1:04:49Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının
1590. 1:04:52Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının
1591. 1:04:55açacağı dava üzerine açacağı dava
1592. 1:05:00üzerine
1593. 1:05:02kim tarafından kapatılır? Yine dikkat
1594. 1:05:05Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılır
1595. 1:05:08arkadaşlar. Anayasa Mahkemesinin
1596. 1:05:12ay ters yazdım şöyle /3te ellerim de
1597. 1:05:15kirlendi /3te çoğunluğunun kararı ile
1598. 1:05:19kapatılır.
1599. 1:05:21O halde Anayasa Mahkemesini kapatma
1600. 1:05:23kararı alan kim?
1601. 1:05:25Aman onu değil. Yanlış söyledim. Tersi.
1602. 1:05:27[kahkaha]
1603. 1:05:27Siyasi partileri kapatma kararı alan
1604. 1:05:29kim? Anayasa Mahkemesi. Siyasi
1605. 1:05:32partilerin mali denetimini yapan kim?
1606. 1:05:34Yine Anayasa Mahkemesi olarak karşımıza
1607. 1:05:37çıkıyor. Peki Yükseköğretim Kurulundaki
1608. 1:05:39öğretim üyeleri acaba siyasi partilere
1609. 1:05:41üye olabilir mi? Yükseköğretim
1610. 1:05:42kurulundaki öğretim elemanlarının siyasi
1611. 1:05:44partiye üye olması ayrı bir kanunla
1612. 1:05:46düzenlenir arkadaşlar. Diyor ki sen
1613. 1:05:48üniversitede hocasın. Geliyorsan partiye
1614. 1:05:50ilminle bilminle gel. Partimi aydınlat
1615. 1:05:52üst kademelerde görev alabilir koşuluyla
1616. 1:05:54olabilirsin gibi ayrıca bir düzenlemesi
1617. 1:05:57vardır diyoruz. Tamam mı? Böylelikle
1618. 1:05:59cumhuriyetimizin temel niteliklerini de
1619. 1:06:01ne yapmış olduk? Tamamlamış olduk. Şimdi
1620. 1:06:02size bir soru soru geliyor. Yorumlara
1621. 1:06:04yazıyorsunuz. Bu arada videoları
1622. 1:06:06beğenin, yorum yapın, değil mi? Arzu da
1623. 1:06:09istiyor bunu. Ne kalp oluyor?
1624. 1:06:11>> Ha. Kanalımıza abone olun lütfen
1625. 1:06:13arkadaşlar. Tamam mı? Evet. Şimdi bir
1626. 1:06:16soru geliyor. Soruyla bitiriyorum.
1627. 1:06:18Başkent Ankara hükmü hangi anayasal
1628. 1:06:21düzenlemeyle değişmez hüküm olarak kabul
1629. 1:06:24edilmiştir? İstiklal Marşı Milli Marş
1630. 1:06:27olarak hangi anayasada ilk kez yer
1631. 1:06:29almıştır diyorum. Hoşça kalın.
1632. 1:06:37oho