YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → 15) KPSS / AGS Tarih - Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti V - Ramazan YETGİN - 2026

15) KPSS / AGS Tarih - Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti V - Ramazan YETGİN - 2026 — Transcript

by Benim Hocam · 17,987 words · 3,603 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:00[Müzik]
0:07Değerli arkadaşlarım hepinize
0:08merhabalar. Osmanlı Devleti Kültür
0:10Medeniyeti'nin 5. ve son videosuyla
0:12karşınızdayız. Yine kameramanımız Sadıç
0:15Murat. Nasıl geçti Saadışlık?
0:17>> Mükemmel hocam.
0:18>> İyiydi değil mi? Öğrendin mi toy
0:20babasını?
0:21>> Öğrendim hocam da benlik değil
0:23>> oğlum. Senlik bir şey olamaz zaten.
0:25Mümkün değil. Benlik de bir şey değil
0:26zaten. Biz toy babası biz dün Nazım
0:29vardı bu arada. Karşımızda Merve var. D
0:31Nazım vardı. Nazım'a şimdi toy
0:33babalığını bilmiyor. Ben dedim oğlum bak
0:34Toy Babalığı sıkıntılı. Bir gün gelir
0:36sana teklif ederler. Hani bizim toy
0:37babamız ol da ne de olsa baba şam babası
0:39hiçbir şey bilmediği için tamam kabul
0:41ederim derse bütün düğünü sen yaparsın
0:43dedim de ha öğrendi onu. Var mı toy
0:45babalık sizde düğünlerde?
0:46>> İlk defa duydum.
0:47>> İlk defa duydun değil mi? Anadolu'nun
0:48aslında bir geleneğini çok az kişi
0:50biliyor artık. Çünkü çok az kişi yapıyor
0:52da o yüzden biz sadece düğünlere çeyrek
0:55götüren tayfa olarak kalmaya devam
0:57edeceğiz. Bugün ekonomiden bahsedeceğiz.
1:01Ortalama 4 senede biri gelmiş. En son
1:042022'de gelmiş. Tekrar 2026'ya gelince
1:06ulan bu sene de öyle bir şey anlatıyorum
1:08ki Merve hep böyle 56 yıldan beri
1:11gelmeyen sonra. Bu arada Gökhan hocamız
1:12yok şey Nazım hocamız yok bugün. Kendisi
1:15şeyde ne derler ona? Eee hastanede.
1:19Nöbette Allah böyle nöbet tutan
1:20hemşirelerimizin sağlık çalışanlarımıza
1:22gerçekten büyük saygıyı hak ediyorlar.
1:25Korona zamanından başlayarak ki
1:27inanılmaz yoğun çalışıyorlar. Hala da
1:29öyle. O da bir radyolog olduğu için ne
1:31yapıyor? 24 saat MR çekiyor. Çeksin
1:34bakalım. Şimdi biz de neyin emarını
1:36çekiyoruz? Tarihin. Doğru mu? Kitap
1:39çıkarak mı? Tarihin emarı diye.
1:41>> Başlıyoruz. Bu arada Merve geldi bir
1:44Çankırı'yı özledi. Benden sonra
1:45dayanamadı. Memleketini atladı. Bir
1:47gitti bir gezdi geldi böyle hoşuna da
1:49gitti. Hocam dedi haklıymışsınız. Benim
1:51kültürüm çok güzelmiş. Ben artık
1:53Çankır'ın has kızıyım dedi ve ona has
1:56Merve diyoruz artık. Bundan sonra Merve
1:58başlayalım bakalım. Ve özellikle
2:01kavramlar şura çok kıymetli ve vergiler.
2:04Bakacağız ekonomide. Ekonomide IHŞİK
2:082022'de geldi. Geldi. Provizyonizm diğer
2:11adıyla söyleyeyim. Ve şöyledir değerli
2:14arkadaşlar. Osmanlı Devleti'nde iyaşenin
2:16ne olduğuna bakalım önce. Bak bu bir
2:18iyaşedir. İyaşe mal demektir ya. Bu bir
2:20maldır. Efendim bu maldır. Bu kürsü bir
2:22maldır. Alınıp satılabilen her şey
2:25nesnesel olarak maldır. O yüzden Osmanlı
2:28Devletinde de eee nüfusa yetecek kadar
2:31malın olmasına çok özen gösterir.
2:32Özellikle İstanbul'un doyması. Özellikle
2:34İstanbul çünkü Anadolu oraya gelecek.
2:37Önce bir İstanbul doyacak. İstanbul
2:38halkı doyacak. Sonra Anadolu'ya geçiyor.
2:41O yüzden zaten zamanla fark ettiyseniz
2:43İstanbul'daki ticari hayatla Anadolu'nun
2:45çeşitli bir yerindeki ticari hayat aynı
2:47olmamıştır. İstanbul'a gelen bir
2:49malzeme, bir teknolojik ürünün
2:51Anadolu'ya gelmesi de zor olmuştur.
2:53Bunun tabii sebepleri de var. Zamanı
2:54gelince anlatacağım. Şimdi iyaşeciliği
2:57bilmeniz lazım. Bir ülkede bir malın
2:59bulundurulması durumuna biz işecilik
3:01diyoruz. Ancak her mal çok olursa fiyatı
3:05düşer ve ucuzlar. Az olursa bu sefer
3:08stoklanır. Az olan şey stoklanır. Ha çok
3:10olan şey değil. Asla bu unutmayın. Az
3:12olan şey daha da aza indirilir ve en
3:14sonunda da ne olur? Fiyat artar. Kara
3:17borsacılık ve stokçuluk başlar. O yüzden
3:19değerliyse bir de bu mal çok kıymetli
3:21hale gelebilir. İşcilikteki bütün mesele
3:23arz talep dengesinde bunun piyasada en
3:26ucuz şekilde verilmesidir. Eğer bir
3:27denge olursa o zaman olur. Yani gelen
3:30mal ile satıl alınan mal birbirini
3:32kapsıyorsa o zaman herhangi bir sıkıntı
3:34yok. Biz buna ne diyoruz? i edecek. Peki
3:38üretilen mallar nasıl üretilecek? Nerede
3:41üretilecek? Neyle nakliye olacak? Hangi
3:43şehirlere gidecek? Bunların hepsine biz
3:46gelenekçilik diyoruz. Şu iki kavram
3:48dikkat etmeniz gerekir. Bunu sordular.
3:52O zaman ben bunlardan birine bakmalıyım.
3:55Bütün mesele bu. Bunlardan da bakalım
3:57hangileri gelmiş. Bir de 2024 ve 2025'te
4:00yapılan sınavlarda gelenler var. Onları
4:01da söyleyeceğim. Başla bakalım Merve.
4:04İyi aşecilik ne demek? Halkın refahı ve
4:06mutluluğu için
4:07>> halkın
4:09refahı ve mutluluğu için
4:12>> piyasalarda arzu edilen kalitede
4:15>> piyasada
4:16arzu edilen kalitede arzu edilen
4:20kalitede Evet.
4:22>> Ucuz fiyata
4:23>> ucuz fiyata
4:25>> arz talep dengesi gözetilerek
4:27>> arz talep dengesi gözetilerek
4:30talep dengesi gözetilerek Evet. yeteri
4:34kadar mal bulundurulmasıdır.
4:36>> Yeteri kadar mal bulundurmasıdır.
4:40Yeteri kadar mal bulundurması. Evet.
4:42Gelenekçilik. Buyurun.
4:44>> Üretimin ne kadar ve nasıl olacağı.
4:46>> Üretimin ne kadar
4:50nasıl olacağı. Evet.
4:52>> Malların topluma nasıl ulaştırılacağı.
4:54>> Evet. Malların topluma nasıl
4:57ulaştırılacağı ile ilgili ilkenin adına
5:00biz gelenekçilik ismi veriyoruz. Bundan
5:02sonrası şu iki kavrama dikkat. Bu iki
5:04ama bir de bu iki var. Fiskalizm,
5:07merkantilizm. Fiskalizm gelirin devlet
5:10tarafından en üste tutulması, giderin
5:12ise en alta düşürülmesidir. Yani hazine
5:15dolu olacak ama ona rağmen devlet
5:17cibrilik yapacak. Ulan bu ne? Ne zaman
5:19olabilir? Bu yükselme döneminde hazine
5:21dolu. Ona rağmen 10 tane saray
5:23yapılmıyor. Bakın bir tane Topkapı
5:25sarıyla millet yıl geçirdi. Peki dikkat
5:27edelim. Osmanlı Devlette saray
5:29kültürünün en yoğun olarak yapıldığı,
5:31saray, kas ve yalıların en yoğun olduğu
5:33yapıldığı zaman ne zaman olmuş? Dağılma.
5:36Çünkü adam dağılma döneminde olduğunu
5:37bilmiyor ki. Bir de işin bu tarafı var.
5:39Doğru mu?
5:40>> İnsan dağılma döneminde veya kuruluş
5:42döneminde veya yükselme döneminde
5:44olduğunu bilebilir mi ya?
5:47Yani mesela 1. Ahmet duraklama dönemi
5:49padişahı. Ya tamam da o duraklama
5:50döneminin ismini ben vermişim bugün
5:52tarihçi olarak onlara. Yani şöyle bir
5:54durum yok ki. 1. Ahmet ya üzerimde bugün
5:57acayip bir durgunluk var. Acaba
5:59duraklama döneminde miyim? 3. Selim lan
6:02sefere gideceğim ama ayaklarım geri geri
6:04gidiyor. Kesin gerilemedeyim
6:06demiş olabilir mi sizce arkadaşlar? O
6:10yüzden bu duraklama, kuruluş, yükselme
6:12gibi kavramlar o ayrımı bizim günümüz
6:16tarihçileri yapmıştır. O yüzden dikkat
6:19edelim. Yani Osmanlı Devlet'te dağılma
6:20döneminde Mecit, Aziz, Hamit yani Sultan
6:23Abdülvecid, Sultan Abdülit, Sultan
6:25Abdülhamit saray yaparken diyelim ya da
6:28o dağılma döneminde olduğunu bize yapar
6:29mı? Bu kadar para harcar mı? Mantıken
6:32olmaz. Adam onu bilmiyor ki.
6:35Halbuki belki de o günler onlara daha
6:37şaşalı da gelebiliyor olabilir. Halbuki
6:40Yavuz Sultan Selim bakın dikkat
6:42dedesinin yaptırmış olduğu Topkapı
6:44Sarayı Kanuni gücü mü yoktu? Kanuni be
6:46tane saray yaptırırdı. Yaptırmadı. Çünkü
6:48hangi ilkeye uyuyorlar? Fiskalizm.
6:52Dikkat bak. İyaşecilikten sonra en çok
6:55soru geleceğine inandığım yer bir
6:57fiskalizmdir. Şimdi gelelim ikincisine.
7:00Merkantilizm. Bunun bizle bir alakası
7:02yok ki. Bu özellikle Avrupa'da
7:05biliyorsunuz coğrafi geçlerle beraber
7:07birçok kıta bulundu. Bu kıtalardan
7:09insanlar götürüldü. Mevcut oradaki
7:11kültürler ve oradaki insanlar yok
7:13edildi. Oranın madenlerine ve yeraltı
7:16zenginliklerine sahip olundu. O yeraltı
7:18zenginlikleri atıyorum Amerika'dan
7:20Avrupa'ya taşındı. E Amerika'da
7:22Avrupa'da altın ve gümüş inanılmaz fuya
7:24başladı. Kadınlar tokalar, kolyeler,
7:27küpeler. Sadece bunu şöyle düşünmeyin. E
7:29bu işin gerdanlığı var, kemeri var,
7:32Trabzon burması, Adana burası yok mu
7:35kardeşim? He sen alınca şöyle tel gibi
7:37yuvarlasan, yerde yuvarlasan ezilip
7:39büzülecek. Millette neler var? E tamam
7:43da bizdeki zenginlik ölçüsü bu değil ki.
7:45Osmanlı Devleti'ndeki zenginlik ölçüsü
7:47nedir biliyor musunuz mu? Ne kadar
7:49toprağın varsa o kadar zenginsin. Niye?
7:51E çünkü mülk topraklar %5. Herkesin mülk
7:53toprağı yok ki. Herkes devletin
7:55kiracısı.
7:57Mük ne demek ya? Sana ait olacak. Şimdi
8:00bakın arkadaşlar dünyada zaman
8:02zenginliğin kavramları değişmiştir. Şime
8:04bir kadın olarak Merve'ye soralım.
8:05Merve, sence zengin erkek? Hani karşı
8:09cins olarak söylüyorum. Sen bir zengin
8:11erkek olarak nasıl tanımlarsın erkeği?
8:13Erkeğin zenginin sence senin tabirince
8:15nasıldır? Neyi olmalı ki bu çocuğa sen
8:18zengin diyebilsin?
8:19>> Malı mülk olmalı.
8:20>> Tamam. Malı mülk y açacaksın onu. Mal
8:22mülk herkeste var.
8:23>> Evi arabası yı
8:25>> ev araba, yat kat
8:28>> altını.
8:29>> Altını gümüşü. Bankada parası. Evet.
8:32Daha da bir şey.
8:35>> Ah Merve diyor ki, "Her şey olsun kocam
8:38da yanımda olsun." diyor. Ah Merve öyle
8:39olaydı. Doğru mu? Evet. Merve'nin
8:43zenginlik anlayışına göre eee evleneceği
8:46kişinin zannedersem aylık 1 milyon falan
8:48bir geliri olması lazım. Merveciğim
8:51yaklaştın. Yani şurada 1 milyon -22.000
8:53liradan bahsediyoruz. Bir 978.000
8:56liralık bir adam bulursan olacak. Evet.
8:58Merve yavaş yavaş yükseliyor. Şimdi
9:01merkantilizmde anladınız mı? Ne kadar
9:03altının ve gümüşün varsa o kadar
9:05zenginsin. Osmanlı Devleteki ise ne
9:07kadar tarlan varsa, tarımın varsa yani
9:09mülk toprağın varsa o kadar zenginsin.
9:11Peki bir şey söyleyeceğim. O zaman
9:12zenginliğin anlayışı Avrupa'da
9:14değiştiğine göre Osmanlı Devlet'teki
9:15insanlar bu mülk topraklarını satmaya
9:16başlayıp altın ve gümüş alacaklar. Tamam
9:19da altın ve gümüşü herifler üretip bize
9:21satıyor. O zaman benim paramı dışarı
9:23yolluyorum. O zaman ben tarım
9:26arazilerini satıyorum. Dönüyorum oradan
9:28ne alıyorum? Malım, mülkümü şey yapıp
9:31satıp gidip bir de oradan altın gümüş
9:32alıyor. Bir de erime para
9:33kazandırıyorum. Bu Osmanlı Devletin
9:36ekonomik anlayışına zarar vermiştir.
9:39Dikkat! Sınava girdiğin 15 ve 16.
9:41yüzyılda Avrupa'da ortaya çıkan
9:43zenginliğin
9:45altın ve gümüş ile ölçüldüğü sistemin
9:48adı nedir? Merkantilizm.
9:51Bunun Osmanlı Devlet'te zararı var mı?
9:52Var. Çünkü herkes benim altınım gümüşüm
9:54olsun istedi. Zenginliğin kaynağı
9:56değişti. Zenginliğin adı değişti. Bunun
9:57üzerine altın ve gümüşü olan artık
10:00zengin sayıldı. Hala da günümüz öyle
10:02değil mi? Hala altın ve gümüş olan
10:04gerçek gümüş değil de özellikle altın
10:06olan, elması olan, pırlantası olan e
10:08bunlar zengin kategorisindeki insanlar.
10:10O zaman Osmanlı Devletin'e bu anlayış
10:12büyük zarar vermiştir. Şu ikisini de bir
10:14yazalım önce.
10:15>> Tamam.
10:16>> Yaz bakalım. Fiskalizm.
10:17>> Devletin gelirinin en üst düzeye.
10:19>> Gelirinin en üst düzeye. Evet.
10:22Giderlerimizin ise en altı indirilmeye
10:24çalışıldığı ekonomik.
10:25>> Giderlerin
10:27en alta indirilmeye çalışıldığı ekonomik
10:31düzenin adına fiskalizm. Merkantilizm
10:3515 ve 16. yüzyıllarda
10:40Avrupa'da ortaya çıkan
10:43ve zenginliğin kaynağının ne olacaktı?
10:46Altın ve gümüş olarak belirlendiği
10:49ekonomik sistemin adı merkantilizmdir.
10:51Bize büyük zarar vermiş. Geldik Narha'a.
10:54Şimdi Narha anlamayan arkadaşlar için
10:55söyleyeyim.
11:00Şimdi Osmanlı Devleti'nde bakın köşede
11:02bir dükkanın olmasıyla, bir sokağın
11:04girişinde dükkanın olmasıyla, bir Bağdat
11:06Caddesine, bir İstraal Caddesinde
11:08dükkanın olmasıyla, kardeşim Ankara Yeni
11:11Mahalle Şent'de, Sincan'da,
11:13Etimeskut'ta, Pursaklarda bir dükkanın
11:15olmasının bir arzda herhalde fark olması
11:18lazım. Bir insan kalabalığı olması
11:20lazım. İki, köşe başı her zaman iş
11:22yapar. Bir köşebaşı berberle birhanın
11:24içindeki berber aynı parayı
11:26kazanamazlar. Şimdi Osmanlı Devlette
11:27diyor ki kardeşim şimdi bazı farklar
11:29var. İnsanlar şunu yapmalı. İnsanlar
11:32birbirlerinin ustalıklarına güvenmeli.
11:34Ustalıklarına. Bak buraya dikkat.
11:36Fiyatlar aynı. Çünkü düşünebiliyor
11:38musunuz? Türkiye Cumhuriyeti'nde
11:40berberlerin bütün fiyatlarının aynı
11:42olduğunu düşün. Sen kafana fön
11:44çektirmiyor musun? Kafana dem. Saçına
11:46fön çektirmiyor musun? Kafa deme. Saç
11:48olmayınca zaten direkt kafa diyorum.
11:50Evet. Fön çektiriyorsun. Peki diyelim ki
11:52Merve bütün föncülerde fiyat pursaklarda
11:54aynı. 200 lira diyelim.
11:56200 lira fön. Tamam. Güzel. Peki o zaman
11:59sen neyine güvenirsin burada? Ustaisi
12:01iyiyse ona gidersin. Doğru mu? Ha Osman
12:04da bunu yapmış. Bütün berberlerde saç
12:06sakal 500 lira demiş. E ben burada neye
12:08giderim? Fiyat aynıysa mantıken en
12:10iyisine giderim. Bugün erkeklerin
12:11değiştiremediği iki şey vardır. Bir
12:13futbol takımını değiştiremezler. İki
12:15berberini değiştirmezler. Benim berberim
12:17ben hiç değiştirmem. İki iki şey de
12:19alıyor bir para. Saç olmayınca Ramazan
12:22abi öbür tüzene verirsin diyor. Allah
12:23razı olsun. Öyle anlaşıyoruz. Şimdi
12:26berber ne kadar uzakta olursa Merve
12:27dikkat et berber taşınsa daha iyi gider
12:30erkek
12:31>> yani Sincanlama pursaklara gider tıraşın
12:32orada. Evet erkek öyle kolay kolay
12:34değiştirmez ha. Öyledir böyle erkeklerin
12:36değiştiremeyeceği şeyler var. Şimdi
12:38gelelim o zaman NAR sistemindeki bütün
12:40mesele ne? Devletin bir alt ve bir üst
12:43fiyat belirlemesidir. Ben yıllardır
12:45anlatıyorum. Türkiye Cumhuriyeti temel
12:47tüketim maddeleri narı. Yoksa olmuyor
12:50arkadaşlar. Bir emekli adam inanın
12:52görüyoruz. Yah o üç harfli marketlerden
12:55çıkıyor, beş harfliye giriyor. Hangisi
12:56ucuzsa ona giriyor. Ya peki tamam da
12:58kardeşim belirli markaların markalarla
13:01beraber dönemsel olarak belirlense yani
13:046 aylık 6 aylık periyotlarla zam gelsin.
13:06Çünkü sonuçta sen bugün gidiyorsun yarın
13:08gidiyorsun bir daha zam gelmiş. Aynı şey
13:10bu. Bizim bu ülkede bir gün önce alırsan
13:12kardasın ya. Ya böyle bir şey olabilir
13:14mi ya? Ya bu enflasyon denen şey işte
13:17bu. Ama işte burada devletin de bir
13:19müdahale olması lazım ki yıllardır
13:21dediğimi herhalde en sona yapacaklar.
13:23Teşekkür ediyorum devletime. 100 tane
13:26temel ürünü belirleyeceklermiş. Hatta
13:27200 belirlemişler. Bu tarım kredi
13:29kooperatiflerinin marketleri var ya eşit
13:32olacak. Ya doğrusu bu. Türkiye bir
13:34ekonomik dar boğazdan geçiyor kardeşim.
13:36Senin burada bebek mamasıdır, süttür,
13:39peynirdir, zeytindir. İnsanların temel
13:41tüketim maddeleri var. Ama sen bunları
13:44insanlar sabahtan akşama kadar market
13:46dolaşıyor ya. Ya yazık günah değil mi
13:47kardeşim? Tamam bunu virda haline
13:50getirmiş. Hayatından zaten başka bir
13:52işim yok diyen emekliler yapabiliyor ama
13:53çoğu insan gerçekten kazıklanmış
13:56hissiyatı yaşıyor. Aynı mal bir başka
13:58sitede başka fiyata tamam liberalizm
14:00olabilir ama bu kadar uçuk olmamalı.
14:02İşte NAR bunu sağlıyor. Nar diyor ki
14:05Ramazan Yetkin bu kırmızı mürekkepli
14:08kalemin üst fiyatı
14:1110 L alt fiyatı 8 lira. Yani sen 8
14:15liranın altına satamazsın. 10 liranın
14:17üstüne satamazsın. Ne oldu böyle? O
14:19zaman benim 3 tane rakamım olabilir. 8 9
14:2110. Başka satamam ki ben. İşte biz bu
14:24sisteme NARH adı veriyoruz. Narf Osman
14:26Devleti' Türkiye Cumhuriyeti'ne
14:28kesinlikle intikal ettirilmesi gereken
14:30ekonomik anlayışlardan biriydi. Maalesef
14:32ki 1929lara kadar oldu. 1929 Dünya
14:36Ekonomi Krizinden sonra sizler de
14:37biliyorsunuz ki ülkede 47'den yani Dünya
14:41Savaşı'ndan itibaren liberal
14:42politikalarla beraber bu sistem ortadan
14:44kalktı. Ya insanlar aynı şeyi neden bu
14:47kadar fazla parasını versin? Yani aynı
14:49şey ya aynı şey aynı mal. Peki
14:52Türkiye'de sizce NAR uygulanan
14:53ürünlerimiz var mı?
14:55>> Var. Merve söyle bakalım. Nar nerede
14:56uygulanıyor?
14:57>> Ekmek
14:58>> ekmek güzel. O da tam nar değil de
15:01>> ekmekte çok nar ekmek de biliyorsun şey
15:03il il il değişiyor ekmek ama il bazında
15:05evet doğru. Sigara mesela kaçak değilse
15:09biliyorsun aynı uygulanıyor. Gazete
15:12gazete fiyatları Kıbrıs haricinde aynı.
15:14O zaman Osmanlı Devleti'nden aslında şey
15:16Türkiye Cumhuriyeti'nde de bazı şeyler
15:17nark çok uygulanıyordu. Hatırlıyor
15:20musunuz mu? Mesela bir çikolatanın
15:21üzerine fiyatı yazıyordu. Fiyatı.
15:23Hatırladınız mı? Hatta o fiyatlara o
15:25kadar alıştık ki gözümüz hep aynı parayı
15:26vermeye alışmıştık. Mesela hep
15:28hatırlarım bir şey hep 25 kuruştu. Zaten
15:32ülkede enflasyon olduğunu o gün anladım.
15:3350 kuruşa bir çıktı. Aha dedim ülke
15:35gidiyor. Lan iki kat olur mu? 25 lir
15:37çıkarsa %100 demek. Evet. O 25 kuruşlar
15:40şeyleri hatırlarsın. Ufak çikolatalar
15:41vardır, bilmem neler vardı, petite
15:43vardı, bilmem ayıcık vardı. Hep 25
15:45kuruşta. Hep öyle bilinirdi yani. Ne
15:47zaman 50 liraya çık? Aha dedim bitti 50
15:49kuruşa.
15:51Bir de marketçilerin de işine
15:53gelmiyordu. Çünkü üzerinde fiyat yazıyor
15:55ya. E şimdi sen adamdan 50 kuruş
15:57yerlerine 1 lira isteyemiyorsun ki.
15:59Biraz da marketçiler bastırdı. Hani
16:01liberalizmde böyle şeyler olmaz. Üstüne
16:03fiyat konulmaz. Sonuç aynı çikolatayı şu
16:06market 5 liraya, bu market 4 liraya, bu
16:07market 10 liraya satıyor. Allah dinlenme
16:09tesislerinde acıkana yardım etsin. Allah
16:12dinlenme tezi acıkana yardım etsin.
16:14Otobüsten inmeyeceksin daha iyi. La
16:16kardeşim bu nasıl fiyatlar ya? La bir
16:19cacık 100 lira olur mu ya? Caciki ya.
16:22Cacı cac bir caciki 100 lira olur mu ya?
16:26Geçen bayramla gidiyorsun bir yerde hani
16:28gene gidiyorsun gene yollardayız. Ha
16:30durduk bir yere ya kardeşim tamam bunu
16:32verecek gücüm var ama vermem çünkü bu
16:35bir haksız rekabet bir cacık 100 lira
16:37olamaz kardeşim ne bunun malzemesinin ne
16:40kadar tamam işçisi var elektriği var
16:42suyu var bilmem ne tamam da sen de 12
16:44saat değil 24 saat açıksın önünden Kamil
16:47Koç Ulusoy bilmem Kütahyalılar turizm
16:49eksik olmuyor e kardeşim böyle memleket
16:51böyle döner mi ya sizler de
16:53karşılaşıyorsunuz sizler bu ülkede hep
16:55beraber yaşıyoruz aynı gemideyiz
16:58ya cebinde Parası olan var, parası
17:00olmayan var. Otobüslerde şeyi
17:02bekleyenler var. Ne derler ona? Bir
17:05topkek mopkek dağıtsa yiyen insanlar
17:07var. Ben bunları yaşadım kardeşim. O
17:09yüzden bazı şeylerde Türkiye'nin narha
17:13geçmesi lazım. Yani Osmanlı'dan bir şey
17:16alacaksak alacaklarımızdan bir ekonomik
17:18anlayış bu olmalı. Her zaman söylüyorum.
17:20Çünkü eksik rekabet şartları var. Herkes
17:23aynı yerde dükkan açamaz. Herkesin malı
17:25aynı para etmez. O yüzden eksik rekabet
17:27şartlarından dolayı devletin fiyatlara
17:30müdahale etmesine biz NARH adı
17:33veriyoruz. Aha kırmızıyla yazdım. O
17:35zaman kırmızıyla yazacağım. Demek ki
17:37>> olabilir. Devletin
17:40fiyatlara
17:42eksik rekabet şartlarından dolayı
17:45şartlarından dolayı müdahale etmesidir.
17:49Bence ilginç oldu. Ne diyorsun? Geçen de
17:51kırmızıyla gaz askeri yazdım. Gaz asker
17:52geldi. Biliyorum. Sen ne vardın derste?
17:54Her derste bir şey var ha. Merve ayağını
17:57sürüp de mi geliyorsun?
17:59>> Elim benim elim değil. Fadime ananın eli
18:01derler. Biliyorsun değil mi? Yazdıkça
18:02geliyor vallahi. Geldik buraya. Lonca
18:05teşkilatı. Biliyorsunuz ki Ayik
18:07teşkilatında bir adam vardı. Ahi Evran.
18:10Yani Şeyh Nasirettin. Bu adamın kurmuş
18:12olduğu teşkilat tabii ki ileriki
18:13yıllarda isimsel olarak Anadolu'da
18:15faaliyetsel olarak da devam edecek.
18:17Ancak farklarla devam edecek. Mesela
18:19lonca teşkilatı büyük şirketlerin
18:21oluşturduğu bir teşkilattır. Bu
18:23teşkilatın mesela bir başında adam
18:25vardır. Bir ortasında esnafların başında
18:27bir adam vardır. Esnafların güvenliğini
18:28sağlayan bir adam vardır. Yani lonca
18:30teşkilatları günümüzde Ankara ticaret
18:33odasıdır. İstanbul ticaret odasıdır.
18:37Anlaştık. Bunlardır. Kuyumcular Odası
18:40değildir. Ayakkabıcılar Odası,
18:41Manifatüclar Odası değil. Büyük
18:43şirketler hangisinde? Lonca'da. Peki
18:46Osmanlı Devede ticari hayatı genelde
18:47kimlerin elinde? Gayrimüslimlerin de
18:49yani %50 %50 diyelim hadi başlar ama
18:51sonradan inanılmaz gayrimüslimler %92'ye
18:53çıkacak. Yani 100 şirketin 92'si gayrim
18:56müslimlere 8 tanesi Türk ve Müslümanlara
18:58ait olacak. E bu sefer de ne olacak?
19:00Adamlar ticareti komple ele geçirmiş.
19:01Peki lonca teşkilatında gayrimüslim
19:04ağırlık bu kadar varsa ayilik
19:06teşkilatındaki gibi esnaf kepengi
19:09kapatıp savaşa gidiyor mu ilanlara
19:10karşı? Ya da bunlar Bizans'a karşı
19:12gidiyor mu? L ne diyeceksin yanındaki
19:14Ruma?
19:16İkiniz de esnafsınız. Ayakkabıcısınız,
19:18kunduracsınız. Kapatacaksın kepeni. Adam
19:20sormayacak nereye gidiyorsun diye.
19:22Vallah nereye gidel kardeşim? Sizin
19:23soydan adamları kesmeye mi gidiyoruz
19:25diyeceksin. L ne diyeceksin? O yüzden bu
19:28ne olur? Geldiğinde dükkanını
19:30bulamayabilirsin.
19:32Çünkü o adam da sonuçta o millete ait
19:34bir o zaman dikkat. Lonca teşkilatında
19:37amaç sadece para kazanmaktır. O yüzden
19:40Rum, Ermeni, Yahudi, Musevi fark etmez.
19:42Müslüman buradaki temel amaç bir
19:43birliktelik sağlamaktır. Ancak dikkat
19:45cihada gidilmez. Zaten cihada niye
19:47gidilmez? E ordu var Osmanlı Devletin.
19:49Osmanlı Devleti'nin profesyonel bir
19:50ordusu var zaten. O yüzden halktan bir
19:53desteğe ihtiyaç duymamıştır. Evet.
19:55Yazalım bakalım neyi yazıyoruz. Lonca
19:57teşkilatı. Efendim başında bulunanlar
19:59var. Pir denir, şeyh denir. Efendim eee
20:03devletle halk arasına efendim veya işte
20:06esnaflarla halk arasında ketüdağlar,
20:07kahyalar ilişkileri belirler. İşte kahya
20:10bir karar çıkartır. Herkes uyar. Yiğit
20:12başları vardır mesela. Bunlarda şey
20:14yapar. O bölgenin güvenliğini soruyor.
20:16Yani e akşam ki bekçiler diyebiliriz.
20:19Hani bekçiler ne yapıyor? Dolaşıyor.
20:21Onlar da esnafları dolaşıyor. Başla
20:22bakalım.
20:23>> Ahiliğin devamıdır.
20:25>> Ahiliğin
20:27devamıdır. Evet.
20:28>> Gayrimüslimler de girebilir.
20:30>> Gayrimüslimler de girebilir. Zaten en
20:32büyük farkı da budur. Gayrimüslimler de
20:35girebilir. Evet.
20:36>> Cihada gidilmez.
20:37>> Burada cihada gidilmez. Biraz önce
20:39anlattığım mevzudan dolayı. Çünkü yan
20:41komşun Rum, Ermeni, Sırp, Ortodoks,
20:43Katolik. Evet.
20:45Bu teşkilat içinde esnafı koruyanlara
20:47yiğitbaşı.
20:47>> Bu teşkilat içinde esnafı koruyanlara
20:53esnafı
20:55koruyanlara.
20:56Evet.
20:58>> Yiğitbaşı.
20:59>> Evet. Evet.
20:59>> Esnaf ile devletin
21:01>> esnaf ile devletin
21:04>> veya esnaf ile halkın arasındaki
21:07>> veya esnaf ile halkın arasındaki
21:11>> ilişkileri düzenleyenl
21:14>> arasındaki ilişkileri Ketüda
21:18>> diğer adıyla kahyadır.
21:20>> Ketüda
21:22veya kahya. Biz kahya kelimesini
21:25kullanıyor muyuz?
21:26>> Keim kah.
21:27>> Kehvim kahyası. Bir bak bakalım o ne
21:28demekmiş. Sizler de bakın. Evet.
21:32>> Teşkilatın başındakilere ise şeyh veya
21:34planı verilmiş
21:35>> ve teşkilatın başındakilere
21:40şeyh veya pir adı verilir. Şeyh veya pir
21:44adı verilir. Bu arada ilginç ilginç.
21:47Herhalde lonca teşkilatını eee
21:51öğrencilerin çok bildiğini falan
21:53zannediyor. Bizim ÖSYM 14 seneden beri
21:56sormuyor. Çok ilginç. Halbuki sorulacak
21:59bir sorudur lonca. Yani lonca en önemli
22:01sistemlerden biri. Loncay'ya dikkat
22:03ettireceğim bu sene.
22:06Nar merkanten şu dörtlü var ya şu
22:09dörtlü. Bu dörtlü çok önemli onu
22:11söyleyeyim. Lonca bayağıdır gelmiyor.
22:13Derbent ne dedim ben size? Derbent diye
22:15vergi var. Derbent diye bir eee efendim
22:18Osmanlı Devleti'nde askeri teşkilat var.
22:20Y bugün köylerimizin birçok adı
22:22Derbenttir. Hatta Derbent 1, Derbent
22:242,bent 3 diye gider. Ne dedim ben size?
22:26Bir gün yolda giderken Derbent diye bir
22:28köye gelirseniz eğer ismi buysa anlayın
22:31ki o köyde geçit vardır. O köy bir yeri
22:34bir yere bağlıyordur. Veya o köy bir
22:36ilçeyle bir ilin, bir ilçeyle bir
22:38ilçenin, bir kasabayla bir kasabanın tam
22:40ortasındadır. Oradan çünkü geçit veya
22:42köprü vardır. Dere akıyordur büyük
22:44ihtimal ya da köprü vardır. O köprüyü o
22:47derbent köycüler hep korurlar, vergisini
22:49alırlar falan filan ve o vergilere de
22:51geçimlerini sağlarlar. Derben Teşkilatı
22:53dediğimiz olay budur. Geçit ve
22:55yollarından vergi toplarlar. Geçit ve
22:57yolların üzerindeki köylerin adı da
22:58Derbentt'tir. Belki de aranızda şu an
23:00Derbent köyünden beni izleyenler vardır.
23:02Buyurun.
23:03>> Geçitlerin bakım onarımını yapan
23:05>> Geçitlerin bakım ve onarımını yapan
23:11>> Evet.
23:11>> Ve vergisini toplayan teşkilat.
23:13>> Ve vergisini toplayan teşkilat. Bu
23:15vergileri toplarlar. Mesela sel gelmiş
23:18köprüyü yıkmış. Bu köylüler, Derbent
23:20köylüleri hemen yaparlar. O da vergileri
23:22Her geçiten muhakkak ki. Demek
23:24ki ne alınıyor burada? Para. O zaman
23:26Derbent köyleri genelde ipek yolu
23:27üzerindeki şehirlerde olur ağırlık. Veya
23:30Torosların geçitlerindeki köylerinde
23:31olur veya Karadeniz geçitlerindeki
23:33köylerde olabilir. Mesela Zigana
23:35geçidinin üst tarafında sallıyorum.
23:37Köyün adı Derbent olabilir. Çünkü bir
23:39geçit vardı. Evet bugün geçidi biz
23:40belirliyoruz. Oradan biz yapıyoruz ama
23:42Esen Osmanlı Devetteki doğal geçitlerden
23:44bahsediyorum. Bunu unutmayın. Ehli hiref
23:47veya ehli hirfet küçük esnaflardır ya.
23:50Osmanlı devlette kuyumcu, nalburcu,
23:52ayakkabıcı dediğimiz kunduracı,
23:54marangozlar ne sayılmıştır? Hepsi
23:56Necarlar yani. Evet. Küçük esnaf
23:59sayılmıştır. O zaman büyükleri nereye
24:01bağlı? Loncayya. Küçükleri nereye bağlı?
24:03Ha bunlar işte oda. Oda
24:07bilmem kahveci, bilmem ne odası.
24:08Kahvehaneciler odası bilmem ne. Efendim
24:11ne odası vardır. Kunduracılar odası. Hep
24:14böyle odalar var ya bizim esnaf
24:15arkadaşları onlara her ay her sene
24:17paralarını yatırlar. İşte bu odalar
24:18bunlar. Söyle bakalım.
24:20>> Osmanlı Devleti'nde küçük esnafın üye
24:22olduğu esnaf
24:22>> Osmanlı Devleti'nde küçük
24:25esnafın üye olduğu
24:28teşkilattır.
24:30Esnaf teşkilatıdır. Bunu da söyleyelim.
24:33Bunun bir kısmı da sarayda bulunur.
24:34Haberiniz olsun. Ehli menzil. Oo hocam
24:38diyor. Geçen sene ben gittim diyor.
24:39Vallahi menzile diyor. Gittik geldik
24:41diyor. E ne oğlum o menzil? Adıyaman
24:44menzil değil. Menzil teşkilatı. Bir kere
24:47menzilin kelime manasını bileceğim.
24:48Menzil ne demek ya? Mesafe. Mesafe. He.
24:52Şimdi ben neyi anlayacağım? Dikkatli
24:54dinle. Şimdi ben sana bir tane şey
24:56çizeyim. Osmanlı Devleti bir ekonominin
24:59nasıl gelişim? Murat şu tarafa doğru
25:01şurayı bana ver bakayım bir. Şu boşluğu
25:04alanı ver bana. Şurayı kamerayı çevir
25:06kardeşim. Çevir kamerayı oradan. Yeter.
25:12Evet. Harikasın. Şimdi ben sizi ben sizi
25:16Kırıkkale'den Ankara'ya götüreyim.
25:18Götüreyim mi? Götüreyim. Hadi. A'm da
25:20bura Kırıkkale.
25:22Buradan Ankara'ya doğru gideceğiz. Doğru
25:24mu?
25:25>> Amacımız nereye mal götürmek? Ankara
25:28Ulus'ta bulunan Suluhan'a mal
25:30götürüyoruz.
25:32Osmanlı Devleti Kırıkkale'den Ankara'ya
25:34kadar bir yol üzerine kervan sararlar
25:36yapar. İşte ortalama 40 km 30 km o şeye
25:40göre de değişir. Şimdi deve hep düz
25:42gitmez arkadaşlar. Eşek de öyle, katır
25:44da öyle. Niye? E geçitlerden geçiyorsun,
25:47aralardan geçiyorsun, bilmem ne. Şimdi
25:48arabayla gittiğin yeri esen insanlar
25:50araba yolunu kullanarak gitmiyor ki.
25:52Eski Roma yollarını kullanıyor veya
25:53patika yolları kullanıyor. Dikkat. O
25:55zaman ben şurada bir kervansaray var mı?
25:59>> Nerede bu kervansaray? Ankara'nın
26:01Elmadağ ilçesinde.
26:03Elmadağ. Duyduk mu?
26:05>> Hepimizin biliyoruz.
26:07Peki ben bu Elma Dağa gelirken,
26:10Kırıkkale'den Elmadağa gelirken bir
26:13herhangi bir eşkıyanın saldırısına
26:16uğrayabilirim.
26:17Efendim oradan geçerken başıma bir iş
26:20gelebilir ve bunu haber vermem lazım.
26:23Cep telefonu yok. Ateşle desen dumanla
26:26haber veremem. E o zaman benim bir şey
26:29yapmam lazım devlet olarak. Bir bu yolun
26:32üzerinden geçilirken bir menzil
26:34teşkilatı kuruyorum. Menzilciler
26:37genellikle hani bu Elmadağ diye boş yere
26:39örnek vermiyorum. Sonuçta Elmadağ adı
26:42üzerine bir dağ ve bu dağdan şuralarda
26:45insanlar
26:47tepesinde duruyor veya yamacında
26:50duruyor. Bu Kırıkkale'den geçeni gördü
26:53mü? Gördü. Bu neredekine haber veriyor?
26:56Diyelim ki burada da Hasan Oğlan var.
26:58Duymuşsunuzdur.
27:00Hasan Oğlan, köy enstitülerinde yoğun
27:03olduğu veya Lalahan. E bu menzilci diyor
27:06ki Kırıkkale'den Ramazan Yetkin'in
27:08kervanı yola çıktı. Nereye gidiyor bu?
27:10Önce Elmada'a, sonra Hasanoğlan'a, sonra
27:12Lala'a, sonra da Ankara'ya. Tamam. Bu
27:15buna haber verdi. Bu da gitti buradakine
27:18haber verdi. Şimdi buradaki bir tepede
27:20de yine bekleyen adam var. Peki aradaki
27:23mesafe kaç kilometre? Ortalama 40 km.
27:26İşte menzil teşkilatı. Bu kervanın
27:29birbirine haber verdiği, kervanın başına
27:32bir şey geldiği zaman hemen haberleşme
27:34teşkilatını kullanılan kervanlar arası
27:36haberleşmedir.
27:38Menzil kelime manası mesafedir. Sınavda
27:40soru olarak gelebilir. Dikkat.
27:42Menzildeki tam tamamen amaç kervanın
27:45yoluna sağlıklı bir şekilde devam
27:47etmesidir. Peki kervanda at, eşek, deve
27:49katırı yok mu? Bu yükleri kim taşıyor o
27:51kadar malı? ipeğe şunu bunu. Peki ateş
27:54eklemede her insan gibi ölebilir. Yük
27:56taşırken de ölebilir. Boş giderken de
27:59ölebilir. Kaçar da bilir. İpini
28:01bağlamazsın. Kaçmış. E kaçarsa ne
28:04olacak? E senin acilen ne yapman lazım?
28:06Senin acilen o devenin yerine bir deve
28:09koyman lazım. Peki devenin öldüğünü kim
28:12haber veriyor? Sormasay menzilciler.
28:14İşte menzilciler kime haber veriyor?
28:17Hemen buraya yazıyorum.
28:21Evet.
28:22Buraya gelmeden önce Mamak diye bir
28:24ilçemiz var değil mi? Veya Gölbaşı.
28:27Mamak'ta da kim var? Bizim can
28:31kurtaranımız var. Neyimiz var yani?
28:34Çekicilerimiz var. Veya neyimiz var?
28:37Kargo, nakliyatç şirketlerimiz var. Veya
28:41neyimiz var? Merve mal satan yani eşek
28:44kiralayan, deve kiralayan ulaştırma
28:46lojistik şirketimiz var. Böyle
28:48anlatayım. Yani günümüz şartlarını
28:50anlamanız için.
28:51menzilci haber verdi. Dediler ki Ramazan
28:53Yetkin'in kervanında iki deve, bir at,
28:57bir eşek, bir de katır öldü. Şanssızlığa
29:00bak. Peki acilen bana ne lazım? Benim
29:04Ankara'ya ulaştırıp sular malı vermem
29:06lazım. O zaman ben yolda ne yapıyorum?
29:09Bana ikame araç veriyorlar. Hani yolda
29:12kalınca gelip veriyorlar ya beni
29:13diğerini çekler zaten. Öldü hayvan oraya
29:15gömdük. E tamam da üzerindeki malı kim
29:17taşıyacak? O yüzden bana ikame deve,
29:21ikame eşek, ikame katır, ikame işte at
29:24verdiler. Böylelikle ben malımı nereye
29:26ulaştırdım? Sulana. Peki bunları devlet
29:28bedava vermiyor. Tabii ki zaten bunlar
29:30da bedava şirketler değil. Bunlar ney?
29:32Özel şirketler olup sigorta
29:33şirketleridir. Öyle anlatayım. Bunlar
29:36eğer sigortan yoksa bunlar seni ne
29:39yapıyorlar değerli arkadaşlar? Gel
29:40bakalım kardeşim. Devenin işte bir
29:41saatlik ücreti bu. 2 saatlik suluğana
29:43kadar hesap yapılıyor. Bu bu Ramazan
29:46hocam işte 10.000 altın, 5.000 altın bir
29:48para var. E adam malı ulaştırmak
29:50zorunda. Bu parayı veriyor. Böylelikle
29:52bir kervanlar arası haberleşmeyi menzil
29:55sağlar. İki menzilde eğer bu kervanda
29:58başına bir şey gelirse de hemen ne
30:00yapıyor? Bu mekkaricileri haber veriyor.
30:02Mekkar ne demek? At, eşek, deve, katır
30:04gibi. O yük taşıyan hayvanların Arapça
30:07ortak ismi neymiş? Mekkar. Ha taife ne
30:10demek? Yolculuk. At, eşek ve deveyle
30:12yapılan yolculuk. Bu da şirketin adı.
30:14İşte oradaki lojistik şirketin adı
30:15neymiş? Mekkari taifecis. Sen bugün ne
30:18diyorsun? Hepsine çekici diyorsun, değil
30:20mi? Çekici. Başka bir şey diyor mu?
30:23Demiyor. Ya da sigortacı. Bak aynı
30:25isimsel. Yani kuruyemi adının ne olduğu
30:29önemli değil. Adı ne? Kuruyemiş. Eskiden
30:31insanlar şey yapardı. Türkiye'de yanlış
30:33reklam stratejisi. Eee mesela Can kuru
30:36yemiş. Sallıyorum. Can kocaman yazar.
30:39Can aşağıda kuru yemiş. L öyle olur mu?
30:43Ben ne arıyorum? Kuru yemiş. Bitti.
30:45Senin orada Can isminin olmazı, Ramazan
30:47ismin ol, Merve ismin ne anlamı var ya?
30:50Adamlar şimdi düzelt. Ne yazıyor şimdi?
30:52Baklavacı
30:54bitti. Bu kadar. Çok büyük bir marka
30:57değilsen baklavacıyı daha büyük
30:58yazarsın. Mantıken budur zaten. Bakkal
31:04bu kadar kasap. Arkadaşlar Türkiye daha
31:07yeni yeni reklamın ne olduğunu
31:08öğreniyor.
31:11Mekkari Taifesi o malın oraya ulaştıran
31:14şirketlerin ortak adıdır. Mekkari
31:17Taifesi. Mekkari. Ha hocam sen böyle
31:21uzun uzun anlatıyorsun gene her zamanki
31:23gibi. Tamam anlatıyorum da şimdi bu
31:25kavramlardan bir tane soru gelme
31:27ihtimali çok çok yüksek de o yüzden
31:29anlatıyorum. Artı artı bir şey daha
31:31anlatacağım.
31:33Şimdi ben bunları anlattıktan sonra sana
31:36şöyle de bir soru gelebilir.
31:37Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı
31:39Devleti'nde bir ekonomik terim değildir?
31:42Osmanlı Devleti'nin ekonomisinde
31:43uygulanan bir terim değildir. A)
31:45fiskalizm B provizyonizm işte C kapan,
31:50D) bedesten, E darül Kurra. La zaten bu
31:53gelen sınav sorusu. Darül Kurra eğitimle
31:56alakalı. Bunun var mı alakası? Yok. O
31:59zaman ben ekonomik terimleri de
32:00bilebilsem sınavda bir soruyu doğru
32:02yapma ihtimalimi arttırıyorum. Hadi
32:04yazalım bakalım. ve Menzil Teşkilatı
32:07>> kervanlar arasındaki haberleşmeyi
32:08sağlamıştır.
32:09>> Kervanlar arası haberleşmeyi
32:12sağlamıştır. Evet.
32:15Geldik Mekkar tayfesine.
32:17>> Günümüzün kargo veya nakli
32:19>> günümüzün
32:21kargo
32:23veya nakliyat şirketleridir.
32:27Nakliyat şirketleri. Bazen e şey
32:29vermezler. Deve eşeği vermezler. Yükü
32:32kendi develerine yüklerler. Öyle
32:33götürürler. Bir de o işin o tarafı da
32:34var. Yani o yüzden kargo veya nakliyat
32:37diyoruz. Devam edelim. Gedik katkı. Dur
32:40şimdi Osmanlı Devleti'nde bir çırak
32:43çırak oldu. Kalfa kalfa oldu. Usta
32:45olduktan sonra ne yapar? Kendisi iki
32:46usta aynı dükkanda bulunmazsa hoş
32:48karşılanmaz. Gider kendine yeni bir
32:50dükkan açar. Bu dükkanı açarken de
32:52belediyeden bir izin alması lazım. Biz
32:54bu hakka gedik hakkı diyoruz. İki
32:57sınavda geldi. Şimdiye kadar gediyi
32:59soruyorlar. Gediğe dikkat yazalım
33:01bakalım. Hadi bakalım. İş yeri açma
33:04ruhsatıdır.
33:05>> İş yeri açma ruhsatıdır. Bugün bunları
33:09hangi şey veriyor? Belediye veriyor
33:10biliyorsunuz.
33:12Ehli hibre. Vay anam vay. Osman devetine
33:15yine bir başka ekonomik tabirdir. Ehli
33:18hibre. Ehli hibre şudur değerli
33:20arkadaşlar. Şöyle anlatayım.
33:22Şimdi
33:24ülkemizde de biliyorsunuz ki birçok
33:26alanda uzmanlaşmış insanlar var.
33:28Mesela eskiden kuyumculara giderdin.
33:30Kuyumcu altını dişinin arasına alırdı.
33:33Demek ki orada bir şey var. Biz
33:34bilmiyoruz hala. Aslında çok da kuyumcu
33:36da arkadaşım var. Hiç sormadım. Ha şimdi
33:37almıyorlar da böyle alırlardı. Böyle
33:39ezerlerdi veya bazen yere atarlar. O tok
33:42ses çıkması lazım. Tamam. Bizim gene
33:46şeyde baldızın düğününde şey
33:47getirmişler. Sahte altın biliyor mesele.
33:50Hayır öyle de bir şey ki değerli
33:52arkadaşlar şimdi altın getir. Şimdi öyle
33:54bir sıkıntılı bir durum ki bir kimse
33:57zaten bilerek bunu takmaz. Bir kuyumcu
33:59da kuyumcu da belki de kandırmadı. O da
34:00bir anda gaflete düştü sana verdi. E
34:03şimdi kardeşim sen şimdi şu kimseyi
34:04suçlayamazsın ki. Hayır düğünde de
34:06yırttım biliyor musun? Onlar bize yarım
34:08getir diye ben de yarım götürdüm mü?
34:10Herkes de çeyrek şeyde sahtede çeyrekten
34:12çıktı mı? Allah'ım var ya mis gibiyim. O
34:14kadar rahatım ki kuş gibi uyuyorum
34:16diyorum. var. Benlik bir şey yok.
34:17Görüyorsunuz yani damadınız olarak.
34:20Şimdi o meseleyi sen biliyorsun. E
34:22kardeşim sıkıntı. Bir bunu kuyumcu mu
34:24yaptı? 2. Kuyumcu mu verdi bilerek? 3. O
34:28veren bildi de bilerek mi aldı?
34:30Kuyumcudan bana bir sahte altın ver
34:31diye. 4. Gelip bilerek mi taktı? Lan
34:33bütün şeyler ahirete kaldı. Hepsini
34:36hayatta çözemezsin. Şimdi o kaldı
34:38ahirete artık kim kime takarsa ahirete
34:40göreceğiz orada. Ee
34:43Osmanlı Devleti'nde bir işin ehli hib ne
34:47demek? Ehil. Bir şeyde uzmanlaşmak. Yani
34:50bir şey soruyorsun gidiyorsun ona
34:51soruyor. Ya şimdi kardeşim yemek
34:54konusunda uzmanlaşanlar program var
34:56görüyorsun. MasterChef diye bir adam.
34:58Adam değil yani programın adı o. Bir de
35:00zaten bana benziyor biliyorsun. Somer
35:01şef. La kardeşim adam iyi ya. O diyor ki
35:04bilmem bilmem ne sosu konulmuş diyor.
35:06Bilmem bilmem diyor şunu di sen nane mi
35:08koydun diyor. Eri de ne koyduğunu
35:10bilmiyor herhalde. Koydum biraz
35:11karıştırıyordum diyor. Adam yarışmacının
35:15ne koyduğunun karışmacının haberi yok.
35:18Adam onu yiyince o tadı alabiliyor
35:19arkadaşlar. Az bile olsa. Mesela
35:22Merve'de de vardı. Tarçın ney vardı
35:24sende? Tarçın alerjisi değil mi? Merve
35:26şimdi onu kokluyor. Benim bir huyum var
35:28Merve. Senin biliyorsun. Bütün yemekleri
35:30kokluyor. Her yemeği koklar orada. Hocam
35:32bunda tarçın var der. Geçen bir
35:34Beypazarı kurusu geldi.
35:36Beypazarındıaydı. Hocam bunda tarçın
35:38kokuyor dedi. Allah Allah. Şimdi
35:39Beypazarı kurusu yiyoruz da hiç tarçın
35:41marçın hak getire yani. Üç tanesini
35:43ağzımıza atıyoruz. Ana bir baktıdık
35:45gerçekten tarçın varmış ya. Kız
35:47koklayarak bulduk. Bak bu bir gurme. Ne
35:50gurmesi bu? İçinde bir şeyin tarçın olup
35:53olmadığını arka taraftaki yazılanlara
35:55bakmadan bulabiliyor. E mastercheft'teki
35:57adamlar bir gurmedir. Kuyumcular altın
35:59şey ayakkabıcılar.
36:02Onun hangi deriden çantacılar? Onun
36:04hangi deriden yapı hangi deriden
36:05olmadığı derimontçular. Y ehli
36:08ibrezlaşan
36:10kişi demektir. Bak dikkat. Bu ehli
36:13breireyi bir sınavda sordular. Onun yolu
36:15açıldı. Bu ehli breireyi işaretlerken de
36:17zaten yapacağız değerli arkadaşlar.
36:20Başla bakalım. Elibre
36:21>> malın kalitesini kontrol eden
36:23görevlidir.
36:24>> Malın kalitesini
36:27kontrol eden görevlidir. Dikkat. Zaten
36:31bu görevli de bu malı kontrol ettikten
36:33sonra mesela un. Şimdi bana bir un
36:35çeşidi söyle.
36:37>> Kalete unu.
36:38>> Kalete unu. Çok güzel. Murat bir un
36:40çeşidi söyle. Un.
36:42>> Mısır unu.
36:42>> Mısır unu. Rusy mesela. E her birinin
36:46fiyatı niye aynı değil canım? Buğdayın
36:48her bir tarafından çıkan aynı değil ki.
36:50Kepek aynı mı? Beyazı çık. Ya sen ben en
36:54kötüsünü diyoruz. Hayvana en iyisini
36:55veriyoruz. Kendimiz en kötüsünü yiyoruz.
36:57Bu iş böyle. Sen hiç ruh şem yedin mi?
36:59Yem.
36:59>> He bak yememişsin. O en faydalı o. Ama
37:02yiyen var mı? Yok. Çünkü pahalı. Bir de
37:04üretimi az ya. Atıyorum bir şeyden bir
37:06kilodan şu kadar çıkıyor falan. Ya
37:08kardeşim
37:11bu adam bunlara fiyat verecek kime? E bu
37:14adam o narh için fiyat vermek zorunda.
37:17İşte nar için kime başvuruluyormuş?
37:19Bu adama. Bu sığır eti, bu kuzey eti, bu
37:21dana eti, bu keçi eti. Hepsi birbirinden
37:23farklı fiyatı.
37:25Bu işte bu bu karar veriyor. Eli bre.
37:27Ondan sonra fiyatlar alt ve üst olarak
37:29belirleniyor. Kadı tarafından onanıyor.
37:30Olayın aslı bu. 51. O yüzden önemli.
37:33Söyle bakalım ya. Bal bal
37:36ya. Gars balıyla
37:39Antalya Muğla, Ordu, Anzer balı yok
37:42çiçek balı yok lavanta balı 50 tane var
37:45bal var yani. E her birinin kalitesini
37:48ölçüyor. Bu kaliteli bu kalitesiz
37:50kalitesizse fiyatı şu şu bu bu diyen
37:52insanlar bunlar yani. Evet başla
37:54bakalım. Bezirgan
37:56aç kapıyı bezirgan başı. Söyler miydin
38:00eskiden?
38:01>> Söylerdim.
38:01>> Söyler miydin? Ha hayret ya. İlk defa
38:03bir şey yakaladık seninle. Söyle
38:05bakalım. Bezirgende neyim?
38:06>> Büyük tüccarlara verilen isimdir.
38:07>> Büyük tüccarlara verilen isimdir. Esen
38:10küçükken çok söylerdik. Onun oyunu vardı
38:12biliyor musun?
38:12>> Ev oyunu vardı.
38:13>> Büyük tüccarlara verilen isimdir.
38:17Hatırlayamıyorum nasıl oynandığını da.
38:18Şöyle bir eller mi birleştiriliyordu?
38:20>> Evet. birleştiriliyordu. Altından
38:22birileri geçiyor.
38:23>> Evet. Altından birileri geçiyordu. Sonra
38:24vuruyor muyduk? Ne yapıyorduk?
38:25Hatırlayamıyorum ki. Çok eskidendi aç
38:27kapıyı bezirgen başı devamında yok
38:29zaten. Ve ben bir şeyin bir kıtasını
38:31biliyorum. Biliyorsun ondan sonra ben
38:33şeyi biliyorum. İlkokulda dansa davet.
38:36Sen bilir misin dansa daveti? Biliyor
38:37musuz mu arkadaşlar? Dansa daveti
38:40>> 10 erkek. Şimdi 9 erkek var. Eee pardon
38:43özür dilerim. Eee 10 kız var. Yok ya bir
38:46dakika. 10 erkek var. 9 kız var karşıda.
38:48Yani erkekler 10. Kızlar 9 kişi oluyor.
38:51>> Kişi açık.
38:52>> Bir kişi açıkta kalacak. Evet. Allah'a
38:54şükürler olsun hiç açıkta kaldığımız
38:55olmadı da esen böyle değildik yani.
38:58Şimdi 10 erkekten bir tanesi karşı
39:00tarafa geçer. Kızın önünde eğilir. E
39:03seninle dans edebilir miy? İlkokulda
39:05oynadığımız oyunu söyleyeyim. Seninle
39:06dans kız seni kabul ederse sen
39:08ayrılıyorsun.
39:10>> E mantıken bir tane erkek hep boşta
39:12çıkıyor. O erkek ne oluyor biliyor
39:15musun? Biz ele tutuşuyoruz. Bu da bizim
39:18altımızdan geçecek mantıken değil mi?
39:22Her geçerken de vuruyorsun
39:24sürüne sürüne oradan çıkıyor. Bir gün
39:26dedi ki arkadaş hep erkekler mi olacak
39:28ya? Bir tane de kız olsun dedik. Bu
39:30sefer olduk mu biz erkek onlar 10 kız. E
39:33tabii erkeğin gücüyle kızın gücü bir mi?
39:36Anam kız yemin ediyorum perişan oldu.
39:37Annes babası geldi ya. Siz ne yaptınız
39:39benim kızıma diye. E kıza bir koyuyorsun
39:41asfalta yapış.
39:43Dansa davet hiç unutmadığım oyunlardan
39:45biridir yani. Ev çok iyi. Tabii canım.
39:47İlkokularda zındır zımbalar bilmem ne
39:49yediğimiz dayağın attığı hesabı oyun
39:50niyetine dayak yerdik. Muhtesip
39:54ilk Türk İslam devletlerinde de çok
39:56istedik söyledik. Çarşı ve pazarın
39:58denetiminden sorumludur. Kadıyla beraber
40:01çıkar. Bu arada muhtesip kadı zaten bir
40:02muhtesiptir. Bunu bilin. Yani çevre
40:04temizliğine dikkat eder. Gider eee bir
40:07yerin iş yerini kapatır. Çevreye veya
40:09hijyene uymadı diye kapatır. Narhı kadı
40:12belirler. Evet. Ehliği bile sunar ama
40:14narhı gene de kim belirliyormuş? Kadı.
40:16Ya kadının çok görevi var ya o yüzden
40:18her zaman çıkıyor. Söyle bakalım
40:19muhtesi.
40:20>> Çarşı ve pazarı denetleyen görevlidir.
40:22>> Çarşı ve pazarı denetleyen
40:26görevlidir. Yani bunun ileriki
40:29aşamasında kimdir bu? Belediye başkanı
40:31veya hepimizin bildiği adıyla zabıtadır.
40:34Evet bu kavramlar çok dikkat etmeniz
40:36lazım. Bu kavramlardan para kısmında da
40:39ekstra ekleyeceklerim var. Ona
40:41geleceğim. Şimdi geldik şeri vergilere.
40:43Osmanlı Devleti bir vergi cenneti. Zaten
40:46Türkiye Cumhuriyetimizin Osmanlı en çok
40:48hangi konuda örnek aldı diye sorarsam
40:50bana ben bu konu derim. İnanılmaz ya.
40:54Kafa kafayadır şimdi yani. Maşallah ya
40:57kardeşim. Osmanlı devleti ben sana
40:58yazdığım 20 vergi en az ben sana sayarım
41:01150 vergi. Çok vergi alıyordu Osmanlı
41:04Devlet zaten Celal isyanların bir nevi
41:06oradan çıktı zaten. Ya şeri vergiler.
41:08Burada da sıkıntılar vardı. Hadi öyle
41:10anlatayım bak bir daha söyleyeyim.
41:11Mesela gulam sistemiyle ilgili çok soru
41:13gelmeye başladı. Bak arkadaşlar gulam
41:16sisteminde Türk varsa Türk'ü tercih
41:19edersin. O da sağlamsa tabii. Yoksa gene
41:21onlardan İranlı, Afgan, Şubu onları
41:24tercih edersin. Hepsini Türkler. Biz
41:26diyoruz ki varsa öyle bir imkan, o beş
41:28kişiden biri sağlam ve Türkse hani iki
41:31kişi sağlam. Bir Türk var, bir Fars var.
41:32O zaman Türk alır. Ama hiç Türk yok. E
41:35Fars alır, Afgan alır, orada kim varsa
41:37yani bunu böyle bir bulamın mantığı yani
41:40varsa Türkiye alalım yoksa ne yapacak? O
41:43milletlerden, başka milletlerden alacak.
41:44Şeri vergilerle ilgili sıkıntı var.
41:46Özellikle şu anlamda sıkıntı var. Şimdi
41:48şeri ne? Şeriat vergileri peygamber
41:51döneminde uygulanacak. Dört halife
41:52döneminde uygulanacak. Biz buna
41:53bakıyoruz. Öşür müslümanın ürünlerinden
41:57alınan bir oranındaki ürün vergisi. Ürün
42:01ürün. Peki devlet bunu ya nakit olarak
42:03verir, alır ya da ürün olarak yani ayni
42:07alır. Ne demek istiyorum? Mesela Merve
42:11patlıcan üretti. Devlete direkt patlıcan
42:14olarak da verebiliyorsun ya. Çünkü
42:16yaşlısın. Onu gidip pazarda satacak
42:18halin yok. O yüzden devlete ne
42:19veriyorsun? Patlıcan. O sipay alıyor.
42:22Onu patlıcanı satıyor. Kendi vergisini
42:23öyle çıkarıyor. Böyle de var. O zaman
42:25hem ayni olarak alınıyor hem nakit
42:27olarak alınıyor. Onda 1 oranı da bu ama
42:30her yerde aynı uygulanmıyor. Onda 1,2 3
42:32onda 4 5 6'ya kadar çıkmış. Yani ben
42:35müslümanım. Ne de olsa şuradaki
42:37gayrimüslim benden 2 alıyor. Benden onda
42:40bir alıyor. E o zaman ne oluyor? O zaman
42:43Müslümanlık bir avantaj haline geliyor.
42:45Bir gayrimüslime göre. Ama hiç o fark
42:48edilmiyor. Ara ara 16 mil olmuştur.
42:50Osmanett'in öşürü. Öşür müslümanın
42:53üzerinden alınan ürün vergisi. Haraç
42:55gayrimüslimin üzerinden alınan haraç
42:57vergisidir. Haraç vergisi de ürün
42:58vergisidir. Başla bakalım.
43:00>> Müslüman olanların ürünlerinden.
43:03>> Müslüman olanların
43:05evet ürünlerinden
43:07>> 10'la 1 oranında
43:09>> 1/10 oranında alınan vergidir. Tamam.
43:15Garaç gayrimüslim
43:18olanlardan, ürünlerinden 2/10 oranında
43:22alınan vergidir. Alınan vergidir. Cizeye
43:26dikkat. En çok gelen vergi sınav
43:29sorusudur. Bir cizye iki avarızdır.
43:32Şimdi önce cizye geldik arkadaşlar.
43:34Cizye şimdi gayrimüslimler içimizde
43:36yaşıyor mu? Yaşıyor. Askere gidiyorlar
43:38mı? Hayır. O yüzden gayrimüslimleri
43:41devlet olarak ben koruduğum için askere
43:43gelmiş olan çağındaki erkeklerden ne
43:46almaya başlıyorum?
43:48Bir kelle vergisi alıyorum. Baş vergisi
43:50alıyorum. Kafa vergisi alıyorum. Askere
43:52gitmedikleri karşısında ödedikleri bir
43:53vergi alıyorum. Bunun da adına biz ne
43:55isim veriyoruz? Cizye. O zaman cizyesi
43:57siz kimden alınır? Sadece
43:58gayrimüslimlerden alınır. Belirli bir
44:01yaşa kadar alınır. Kadınlardan alınmaz.
44:03Dikkat. Delilerden alınmaz. Papazlardan
44:05alınmaz. Din adamlarından alınmaz. Onu
44:07da size söyleyeyim. Cizyenin de bazı
44:09şartları var. Onu da bilmiş olur. Hadi
44:11bir yazalım bakalım. Gayrimüslimlerin
44:16yapmadıkları için
44:18>> askerlik
44:20yapmadıkları için
44:24ödedikleri vergidir.
44:27Evet. Zekat. Hepimiz de biliyoruz ki
44:30ismi var kendisi yok. Doğru mu? Zekat
44:33acayip bir vergi. Eee,
44:38Türkiye Cumhuriyeti'nde
44:41keşke zorunlu olarak alınabilen bir
44:44vergi olsun. Şimdi diyeceksin hocam o
44:46zaman çünkü kimse vermiyor. Zekat
44:48eskiden nasıl alınıyormuş? Zekat
44:50memurları varmış. Gidip alıyormuş.
44:52E niye? E çünkü vermez ki. Bu İslam'ın
44:55şartlarından biri zekat. Kırta bir. O da
44:57en azı. Lan Hazreti Ömer'e diyorlar ki 4
44:59bir vereyim mi lan? Sen diyor niye kadar
45:00cimlisin lan diyor.
45:03Hzreti Ömer'e biri gelip diyor ki bir
45:06vereyim. Hz. Ömer diyor ki sen ne cimri
45:08adamsın. Allah senin belanı vermesin.
45:10Yani olayın aslında anlatıyorum yani. La
45:134 biri veren kalmadı şimdi. Haz ömer
45:15gezümüze tükür.
45:18Kırta bir cimri diyorlar ya. Kırt 1'e
45:20yani bu ne demek? Kırda bir %2,5.
45:24100 koyunun varsa 2,5ğunu veriyorsun. Ha
45:27bunu eskiden şimdi devlet alıyordu.
45:29Devlet almıyor. Kendi vatandaş kendine
45:31kalmıyor. E vatandaş bazen kendine
45:33bırakırsan da ne oluyor? Hiç vermiyor.
45:35Unutulan bir ibadettir. Zekat. Halbuki
45:38bak Kur'an-ı Kerim'e. Namazla beraber en
45:41çok zikredilen nedir? Zekattır.
45:44Hani hepsi aynı anda namazınızı kılın,
45:46zekatınızı verin. Namaz. E tamam da
45:48kardeşim namazı kılan da vermiyor ya.
45:51Arkadaşlar siz sadakayla
45:53zekatı çok karıştırıyorsun. zekat oturup
45:55hesap yapmanız gerekli. Bir aldığınız
45:58malın üzerinden bir yıl geçmesi gerekir.
46:00Geçin zekatın şartlarına bakın. Çoğunuz
46:02yani şu an değil ama belki de memur
46:04olduktan sonra iki kişinin evine para
46:06girdikten sonra zekat size düşüyor. Yani
46:09bu hepimize düşüyor. Sadece birimizden
46:11birim ödediği için söylemiyorum. Bu
46:13hepimize düşen bir şey. Tamam çocuk
46:16okutuyoruz, bilmem ne yapıyoruz.
46:18Arkadaşlar neyi neye saydırdığınız da
46:20önemlidir hayatta. E benim kalbim temiz.
46:22Allah beni biliyor. E tamam da biliyor
46:24da bu zekat böyle bir şey değil ki. Bu
46:25zekat hesaplama yapman lazım. Gelirini
46:27giderinden hesaplaman lazım. Kalanı bir
46:29kısmını vermen lazım falan. Türkiye'de
46:31düşünebiliyor musunuz? Bu zenginler
46:33zekat verse ne olur?
46:35>> Fakir kalır mı arkadaş? Fakir zengini
46:37kıskanır mı? Hep ondan para geleceğini
46:39düşünerek hem ondan umarak her sene bana
46:41zaten gönderir diyerek onu kıskanır mı?
46:44Yoksa onun daha fazla kazanmasını
46:45isteyip de ne de olsa bana da daha
46:47fazlasını gönderir demez mi?
46:50Zekat bir sosyal yardımlaşmanın,
46:52kıskançlığın ve insanların fakir kalarak
46:56farklı şeyler yapması özellikle
46:58hırsızlık gibi bunları engeller. O
47:01yüzden zekat olayı sanki yani bak şöyle
47:04söyleyeyim hani sanki tekrardan hani
47:07devlet tarafından zorunlu olarak tutulsa
47:09inan hayır demem ya. Çünkü çok önemli.
47:12Çünkü çok gariban var ülkemizde. Çok
47:15bilinmez ya adam söyle ihtiyacı olan
47:18söyler miyim? Bir de bu çıktı ya.
47:20İhtiyacı bana bana söylemedi la. Oğlum
47:23sana kim söylesin ya? Hangi ihtiyacı
47:25olan benim evimde doğal gaz yok. Benim
47:27evimde yakacak kömür yok der ya. Siz iyi
47:30misiniz ya? Siz bulacaksınız siz.
47:34Öyle şey mi olur? E lütfen biraz şey
47:37yapın ya. Ne mahalleler var. Ben seni
47:39götüreyim Ankara'da. İnanamazsın.
47:42La o insanlar bir günden bir gün çıkıp
47:43da söylemişler mi? Söylemezler.
47:47Söylemezler.
47:49İhtiyacı olan sen bulacaksın. İşte
47:50devleti Haz. Ömer zamanında niye adam
47:52adaletli diyoruz işte ya gece boyu
47:55geziyor. Bir sıkıntısı olan, derdi olan
47:56var mı diye. Zekat o yüzden çok
47:59kıymetlidir.
48:00Fakirlik ülkemize kol geziyor
48:02arkadaşlar. Kim ne derse desin. Siz
48:03dışarıdaki hayata aldanmayın. Tatile
48:05giden hep aynı adam. Kafede oturan hep
48:07aynı adam. Bir yere giden hep aynı adam.
48:10La arkadaş bu adamda para var geziyor.
48:12Sen gezemiyorsun. O para sana yetmiyor
48:15çünkü. Geçinmene. Kiran var gelirim var.
48:17Bugün kitap alamayım. kaç tane KPS? Her
48:20gün mesaj geliyor. Hocam bana kitap
48:22gönderebilirsin. Elimden geldiğince
48:23gönderiyorum. Herkes biliyor. Ama bu
48:25işin sonu yok ki. Bizim bir yerde bir
48:28şey zinciri kırmamız lazım hayatta.
48:30İnşallah bu KPS'de bunlardan biri
48:33olacak. Fakirlik çok fazla. Kim ne derse
48:35desin. Her şey alanmayın kardeşim.
48:37Türkiye'de 30 milyon araba varmış. Bu
48:39gösterge mi? Ulan adamın 3 tane arabası
48:41var. 4 tane arabası var. Say bakayım.
48:43Ortalamada olmuyor. Senin dediğin
48:45tutmuyor. Ortalama diye bir şey olmaz.
48:48Milli Eğitim Bakanına göre de ders
48:49liselerdeki sınıf ortalaması 12. O gel
48:52ben bizim liseye bir götüreyim seni
48:54bakalım 12 miymiş? Ya o ortalamalar
48:56yanlış istatistikler doğru değil. O ne
48:59bazında bakacaksın? İl bazında bakarak
49:01cevap verecek. Yoksa dediği doğru 12
49:03kişilik sınıflarda olabilir mi de
49:04olabilir elbette ki ama nerede olabilir?
49:06Bir meslek sesinde olabilir belki.
49:09Eşanfa'ya beraber gidelim. Beraber
49:11gidelim Gaziantep'e. Beraber gidelim
49:13Ankara'da ilçelere. İstatistikler
49:16doğruyu vermez sana her zaman. Bunu
49:18unutmayın.
49:20Tamam. Zekat çok kıymetli bir şey. Allah
49:22hepinize zekat vermeyi nasip etsin.
49:25Benim size en büyük duam budur
49:26arkadaşlar. Hadi bakalım başla.
49:28>> Müslümanlardan deniz ürünleri.
49:30>> Müslümanlardan
49:32deniz ürünleri. Evet.
49:34>> Madenler.
49:36>> Madenler.
49:38Evet.
49:39>> Zirai ürünler.
49:40>> Zirai ürünler. Evet. ve ticari
49:43faaliyetlerden
49:44>> ve ticari faaliyetlerden Evet.
49:47>> elde ettikleri gelirler üzerinden
49:49>> elde ettikleri
49:53gelirler üzerinden
49:55>> verilir.
49:56>> Gelirler üzerinden
49:59en düşüğü kaçta kaçtır?
50:01>> 4
50:02>> 1/ 40'tır. 40 üzerinden alır.
50:07Evet.
50:08Burası tamam mı? En çok soru gelen yer
50:12burasıdır. En çok. Hep beraber
50:14bakacağız. Şimdi evet örfi vergilerden
50:17de geliyor. Şimdi bakacağız örf
50:18vergilere. Dikkat. Örfi vergiler deyince
50:21aklımıza neler gelecek Merve? Hep
50:23beraber bak. Örfi ne demek? Devletin,
50:25şeriatın talep ettiği değil devletin
50:28talep ettiği vergilerdir. Bunlar
50:29toplumsal huzuru sağlamak amacıyladır
50:31veya ani durumlardır. Hepsine bakacağız.
50:33Şimdi örfi vergilerden ağıl diye bir
50:36vergi var. Ağıl. Ağıl ne demek? Osmanlı
50:39Devleti'nde küçükbaş hayvanlarının
50:40tutulduğu yere ahıl denmez mi? Ahır neye
50:43denir? Büyükbaş hayvan.
50:44>> E tamam. İşte bunların hepsine ne
50:46deniliyormuş? Osmanlı küçükbaş
50:48hayvanların ağıllarından da vergi alır.
50:50Çünkü sen ağılı kimin üzerine
50:51vuruyorsun? Devletin toprağının üzerine
50:53vuruyorsun. O yüzden ağıl diye bir vergi
50:55var. Peki ağıl küçükbaş hayvanın
50:57barınağından alınıyorsa anam neyden
50:59alınıyor? Anam küçükbaş hayvanlardan
51:03alınır. O da 40 birdir. Küçükbaş
51:06hayvanlardan alınan verginin adı anam. O
51:09da 1/40'tır. O yüzden yıllarca biz şeri
51:12vergilerin içinde anlattık. Bana göre
51:14hala bak hala söylüyorum bana göre anan
51:18vergisi sıkıntılıdır. Normalde şeri
51:19vergilerin içinde alınmıştır diyorlar.
51:21Evet Fatih döneminden sonra örfye
51:23geçirilmiştir. Çünkü şeri vergiyi almak
51:25zor. Örfü de daha kolay alıyorsun. O
51:27yüzden böyle bir şey yapılmış olabilir.
51:29Zaten ismine dikkat edin. Daha sonra
51:31ismi adet-i anam olarak değişiyor.
51:33Adet-i anam. Sonra bakıyorsun Türkiye
51:37Cumhuriyeti kurulmadan önce 1. Temme
51:39açıldığında ilk açılan ilk eee yasalaşan
51:42kanun anan vergisinin dört misli olarak
51:44belirlenmesi kanunu. Çünkü hayvancılıkla
51:48uğraşan bir ülkeysen en çok nereden
51:50alacaksın? Küçükbaş hayvanlardan 41
51:52oranında alacaksın. Mesela BAÇ.
51:55Başvergisinin hikayesini bilir misiniz?
51:57Bir gün soracaklar onu. Bir gün Osman
52:00Bey germiyan pazarına gidiyor. Bir
52:01geranlı tüccar geliyor. Osman Bey'e
52:04diyor ki ben diyor bu verginin diyor şey
52:06bu pazarın diyor vergisini alayım mı
52:07diyor. Osman Bey sinirleniyor. Tabii sen
52:10kimsin de diyor bu pazarcılardan sen
52:13vergi alacaksın. O da diyor ki, "Hayır
52:15hünkarım" diyor. "Burada" diyor,
52:16"padişah yük başına padişah için
52:18alınır." diyor. Osman diyor ki, "H öyle
52:21desene oğlum aslanım." diyor. "Ben"
52:22diyor, "nsannediyorum ki senin cebine
52:24atıyor zannediyorum diyor." "Öyle
52:25olmamıştır da." Ondan sonra devam ediyor
52:28ve o vergi ilk Osmanlı Devletine vergisi
52:30oluyor. Bu verginin adı BAC vergisidir.
52:33Pazar vergisidir. Bugün pazarcılar
52:35gidiyor da şey yapıyor ya. Bir yer
52:36tutuyor belediyeden. Bu belediyeye bir
52:38rakam veriliyor. Köylü pazarda daha
52:40ucuzdur bu. Eee, o verginin adır işte
52:42baç. Anlaştık. Geldik buraya. Çift hane
52:46biliyorsunuz bir çift öküzü olanların
52:48devlete sürdüklerinde ödediği vergidir.
52:52Devlet diyor ki ben sana kiraladım. Sen
52:53de bunu sürdün. Ver bakayım verim. Daha
52:55öşür şey yok ha.
52:56>> Ürün yok.
52:57>> Ürün yok. Arkadaşlar öşürü de şöyle
52:59anlamayın.
53:01Öşür devletin dönüm hesabı olarak
53:04yaptığı bir şeydir. Yani ne demek
53:05istiyorum? Kaç dönemin var Merve? 10. 10
53:08dönümde geçen sene ne ektin burada?
53:10Patlıcan. Gene mi patlıcan ekeceksin?
53:11Gene patlıcan ekeceğim. Geçen sene ne
53:13kadar patlıcan çıktı? 5 ton. Gene 5 ton
53:16vergiyi peşine alır devlet.
53:18>> Çık
53:19>> sen çıkmayabilir. O da şansın.
53:22Öyle yok. Osmanlıeki sıkıntı vergi ne
53:25işte biliyor musun? Öşür işte.
53:27Çıkmayabilir,
53:29don vurabilir,
53:30hava bozulabilir,
53:32ürün iyi olmayabilir.
53:34>> Eee, böceği var, çekirdesi var, kenesi
53:37var, bilmem neyi var. İşte o yüzden öşür
53:40sıkıntılı bir vergidir. Çünkü peşin
53:43olarak anlıyor. Devlet seni takip eder
53:45mi ya? Sen şu devlete şunu diyebilir mi?
53:46Bu sene 300 kilo çıktı. Ben 300 kilo
53:48verim. Devlet öyle yapmıyor işte. Tarlan
53:5010 dönüm. 10 dönüm 10 dönümde ekiyor mu?
53:52Ekiyorum. 10 dönümden geçersen ne kadar
53:53çıktı? 5. O zaman alayım ben diyor. Şu
53:55kadar patlıcan da diyor fiyatı bu sefer
53:57bu sefer bu kadar olur diyor. Alıyor.
53:59Patlıcanın fiyatına bile geçen sene
54:01nartan karar veriliyor. O yüzden öşür
54:03vergisi sıkıntı. O zaman öbür sene ne
54:05oldu? Yarısı gitti diyelim. Sen
54:07zarardasın. Çünkü onun vergisini bile
54:09vermiş oldum. Anlaşıldı mı durum? O
54:11yüzden Osmand'daki vergiler biraz da ne
54:13olarak böyle keyfi demeyeyim ama çok
54:15sistematik değil. Ürün çıktıktan sonra
54:17değil. Ürün önceden alınıyor.
54:19>> Sıkıntı. Evet.
54:22Mesela şey eee bir cep telefonun var.
54:26Cep telefonu hattına gidiyorsun. İşte
54:27hepimizin bildiği Turkcell'dir,
54:28Vodafone'dur. Gidiyorsun orada senden
54:31özel iletişim vergisini sen ne kadar
54:32kullanacaksın? 24 ay. Senin zaten
54:33kullanacağın 24 ay byle alayım devlet
54:35diyor. 24 ay vergimi ayağı almıyor.
54:37Hepsini birden aldın düşün. E belki de
54:39öleceksin sen. Bir sene sonra
54:42yaşamayacaksın. Nereden bile iletişimin
54:43Allah'la kesildi? Ne yapacaksın sen?
54:46Vermiş oldun.
54:48İşte böyle Osmanlı Devleti ileriki
54:50yıllarda işte Celali isyanları denen
54:52isyanlar niye bu kadar Anadolu'da büyük
54:55nüfusu çıkıyor? Bazı sebepleri de var.
54:56Şimdi Allah var. Yani Osmanlı
54:58Devleti'nde şey konusunda maşallahı var
55:00canım. Çift bozan, tarımı bozan. Dün de
55:04anlattım
55:05bir önceki vergi şeyde de ya arkadaş bir
55:08adam bir sene ekmezse
55:11sonra ikinci sene de ekmezse devlet
55:13tarımı bozduğundan dolayı ne yapıyor?
55:15Çıt bozanmıyor. 3ün senede ekmezse de ne
55:16yapıyor? Elinden toprağı alıyor.
55:19Buradaki mesele ne? Mazeretsiz şekilde
55:22ekmeme. Ne demek? Sakatlandın, gazi
55:25oldun, efendim traktörün altında kaldın.
55:27Paran olmadı, tohumun yetmedi. Gübren
55:29yok. Efendim? Dolu oldu, oldu, savaş
55:32oldu. Sanki olmayacak şeyler hayatta.
55:34Her şey oldu. Eşini kaybettin, oğlunu
55:36kaybettin, kızını kaybettin.
55:37Depresyondasın. Bak bazı şeylere devlet
55:40izin veriyor ama en fazla ne diyor? En
55:43fazla 2 yıl diyor. Daha fazla yok. Evet.
55:45Bu da çift bozar. İltizam. Hatırla
55:49salyaneli eyaletlerde uygulanan sistemin
55:52adı ihale yöntemini iltizam. İltizamı
55:54kazanana mültezim. ömür boyu veriliyorsa
55:57malikaneydi. İltizam da işte o ihaleye
55:59girerken ödenen verginin adıdır. İspenç
56:03gayrimüslimlerin
56:05ödedikleri toprak vergisidir.
56:08Gayrimüslimler de bu vergiyi ödüyorlar.
56:10İspenci ödüyorlar. İmdadiye seferiye,
56:13imdadiye hazeriye. Lütfen kelimeye
56:15bakın. Hazar barış. Öyle anlatayım.
56:18barış zamanı toplanır. İmdadiye seferiye
56:21sefer zamanında toplanır. İmdadiye
56:24cihadiye cihat zamanında toplanır. O
56:27zaman bu devlet barışta da topluyor.
56:29Niye? Sefere hazırlık yapmak için.
56:31Seferde de topluyor. Sefere güçlü çıkmak
56:33için. Cihatta da topluyor. Çünkü seferle
56:35cihat aynı değil. Cihat biliyorsun ki
56:37gayrimüslimlerin üzerine gidilecek. O
56:39yüzden devlet fark ettiyseniz alıyor.
56:41Derbent
56:44Osmanlı Devlette geçit ve köprülerden
56:45alınan vergidir. İznfine.
56:48Bu da boğazlardan geçen gemilerden anlam
56:52verdi. İşte Osmanlı Devleti'nde vergiler
56:54bunlar. Bunlardan hariç o kadar çok bal
56:57vergisi var, balık vergisi var, bağdı
56:59heva var. bedava dediğimiz şey yani
57:01neler var neler Osmanlı Devleti'nde o
57:03kadar çok vergi var ki ama bunlar
57:06sizlere gelebilecek önemli
57:08yazdıklarımızdır. Ama bunlar arasında
57:10bir tanesi var ki şu. Onu bilerek sona
57:13bıraktım. Avarız.
57:16Şimdi
57:19haberleri dinliyorum.
57:22Türkiye Cumhuriyeti'ne şu geçici olarak
57:24geldi diyorum ya. Aha tamam o kalıcı.
57:27Kalıcı olan bir şey Türkiye'de
57:29kaldırılabilir ama geçici olan hiçbir
57:31şey kaldırılmaz. Asla bunun ve vergi ise
57:34bu bile bak bir daha söylüyorum bu vergi
57:38ise ve devlet tarafından açıklaması
57:40geçici olarak yapılmışsa zaten amaç
57:43kalıcı hale getirmektir. O yüzden
57:45mecburiyetten geçici deniliyor. O ileri
57:47zamanlarda ne olabilir? Kalıcı. Bir gün
57:50KDV kalkabilir.
57:52Bak kalkabilir. Ha ben hiç şey yapm özel
57:54için vergisi kalpayı kaldır bunlar
57:56kalkar ama bir şey geçici deniyorsa
57:58zaten kalıcı olması için geçici
58:00deniliyor. O yüzden bizim ülkemizi
58:03tanıyın devleti diye anlatıyorum. Osman
58:05da böyle yapıyordu. Niye geçici olarak
58:07koydu? Neyi geçici? Olağanüstü durum.
58:10Bana bir olağanüstü durum söylesenize.
58:13>> Savaş olağanüstü bir durum mudur?
58:15Savaş
58:17Merve nasıl savaş olış bir durum olmaya
58:19savaş
58:21>> hocam Osmanlı zaten sürekli savaşta
58:23>> tamam ama işte onu olağanüstü yapıyor
58:24işte an tamam sürekli savaşta da canım
58:26yani sonuçta savaş olağanüstü bir durum
58:27değil mi
58:28>> Türkiye kaç seneden beri savaşmış bir
58:31dış ülkeyle
58:32>> 1974 Kıbrıs harekatından beri savaşıyor
58:34mu? Yok ya öyle düşün. O zaman her zaman
58:36olan bir şey değil. Savaş olağanüstü bir
58:39durumdur tabii ki. İki deprem sel bunlar
58:43olağanüstüdür. Efendim herhangi bir
58:45bölgede yaşanan taşkın heyalan
58:47olağanüstüdür. Efendim bir bölgede
58:49kıtlık, açlık olağanüstü durumlardır.
58:53Bunlar olağan yani hayatın akışından
58:55farklı olan şeyler olacak. E peki bunlar
58:58için Osmanlı Devlet'te şunu
58:59söyleyebiliriz. Merve'in dediği gibi. E
59:01o zaman hocam bunlar hep var. E zaten
59:03hep olduğu için devlet de bu vergii
59:04koyuyor. Avarız olağanüstü durumlarda
59:07alınan vergidir. En son 8 yıl önce
59:09çıkmış. Dikkat
59:12dikkat. Avaıza dikkat ediyoruz. Hadi
59:14bakalım. 12 tane sınav sorumuz var
59:16bugün. Bu sene. 4 sınav diyelim. 5 sınav
59:18diyelim. Hatta 13 14 tane kültür
59:20medeniyeten sorumuz var Merve. O 13 tane
59:2314 taneden kesinlikle bir tanesi ekonomi
59:25y hatta iki tanesi iki sınava ekonomi
59:27gelecek. Bakalım hangisini göreceğiz
59:29sınavda. Başla bakalım Anan. Küçükbaş
59:31hayvanlardan alınan vergidir. Küçük
59:33>> baş hayvanlardan al. Hayvandan almıyoruz
59:37ha. Hayvanlardan alınan vergidir. Yani
59:39adamın sahibinden alıyorsun. Ne
59:41diyeceğiz hayvana? Avarız. Olağanüstü
59:46durumlarda alınan vergidir.
59:49Durumlarda alınan vergidir. Eksik oluyor
59:52mu olağanüstü Osmanlı Devlet? O zaman bu
59:54ileride kalıcı olacak.
59:56Pazar vergisidir.
59:58İlk defa ilk vergidir. Osmanlı
1:00:00Devleti'nde alınan ilk vergidir. Osmanlı
1:00:03Devleti'nin ilk vergisidir. Aldığı
1:00:07çift tane. Söyle bakalım.
1:00:09>> Bir köylünün
1:00:10>> Evet. bir köylünün
1:00:11>> bir çift öküz ile tarlayı sürdüğü kadar
1:00:14>> bir köylünün bir çift öküzüyle
1:00:18tarlayı
1:00:20tarla kimin bu arada? Devletin
1:00:23>> tarlayı sürdüğü kadar
1:00:27>> ödediği
1:00:27>> ödediği vergidir. Çit bozan
1:00:30>> 2 veya 3 yıl boyun
1:00:31>> üst üste 2 bazen değişmiş bu 3 yapılmış
1:00:35veya 3 yıl üst üste
1:00:39ekmezse aldığı vergidir.
1:00:42Ekmezse aldığı vergidir. Devam. iltizam
1:00:46>> muccele bedelinin alındığı vergidir.
1:00:49>> Muacele
1:00:51bedelinin
1:00:53alındığı vergidir. Hatırlayın muceleyi.
1:00:55Devletin ihaleye girmeden önce
1:00:57kişilerden aldığı vergi alındığı
1:00:59vergidir. İspenç
1:01:01>> gayrimüslimlerin ödediği toprak
1:01:02vergisidir. Gayrimüslimlerin
1:01:05ödediği toprak vergisidir. ödediği
1:01:09toprak vergisidir. Tarımla alakalı
1:01:12vergiler. Şimdi ben birazdan size bir
1:01:14soru soracağım. Bakalım. Devam. İmdadiye
1:01:16seferiye
1:01:17>> sefer zamanı alınan vergidir.
1:01:19>> Sefer zamanı
1:01:22alınan vergidir. İmdadi Azariye
1:01:24>> barış zamanı alınan vergidir.
1:01:26>> Hiç kaçırıyor mu Osmanlı?
1:01:27>> Asla.
1:01:28>> Asla. Barış zamanı alınan vergidir.
1:01:30Evet.
1:01:32>> Derden geçitlerden ve köprülerden alınan
1:01:34verg. Ekit ve köprülerden alınan
1:01:37vergidir.
1:01:39Köprülerden alınan
1:01:43vergidir. Evet. Ey Sefine
1:01:46>> Boğazlardan geçen gemiler için alınan
1:01:48vergidir.
1:01:48>> Boğazlardan geçen
1:01:52gemiler
1:01:53için alınan vergidir. Bu arada çok güzel
1:01:56bir soru var. Ben bu soruyu çok
1:01:58seviyorum.
1:01:59Size şöyle de sorabilir. Üste 3 tane
1:02:02vergi verip de sorabilir veya 4 tane
1:02:04vergi verip de sorabilir. 1 2 3 4
1:02:05öncüllü veya aşağıdakilerden hangisi
1:02:09Osmanlı? Toprağa dayalı bir vergi
1:02:11değildir. Bakın soruya dikkat. O zaman
1:02:13sen toprağa dayalı olan vergileri bilmek
1:02:16zorundasın. Bak bakayım oraya. Toprağa
1:02:18dayalı hangi vergiler var? Öşür toprağa
1:02:20dayalıdır. Haraç toprağa dayalıdır.
1:02:23Cizzi olabilir mi?
1:02:24>> Zekat olabilir mi? Olamaz. Geldim
1:02:26buraya. Ne var orada? Toprağa dayalı.
1:02:29Bak bakayım. Çift tane toprağa
1:02:31dayalıdır. İspenç toprağa dayalıdır. He,
1:02:34anlaşıldı mı durum? Çok güzel bir
1:02:37kaliteli sorudur. İşte söylüyorum.
1:02:39Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti
1:02:42de toprağa dayalı alınan vergilerden
1:02:45biri değildir? Yazar oraya varız, yazar
1:02:48oraya cizye. Yapar mısın soruyu? Bitti
1:02:51gitti. Bak 5 saniye. Öğrenmen uzun
1:02:54olabilir ama senin yapma süren kısalacak
1:02:57sınavda. Bizim bütün derdimiz bu. Ben
1:03:00böyle uzatacağım, sen orada
1:03:02kısaltacaksın. Tüm dert o zaten derdimiz
1:03:04olduğu için böyle anlatıyor. Diğer türlü
1:03:06ben kısaltacağım. Bu sefer sen sınavda
1:03:08uzatmak zorunda. Lan bu muydu, bu muydu
1:03:10diye. Yanlış yapacaksın. Gerek yok. Soru
1:03:13güzel mi?
1:03:14>> E yazalım denememize biz de Merve.
1:03:17Tamam.
1:03:18>> Başka ne yazabiliriz buradan? Her şey
1:03:20yazabilirsin. Her bir vergiyi sınavda şu
1:03:22İmdadi Hazariye Seferiye şu dört vergi
1:03:25hariç şun hatta iltizam da katmıyorum
1:03:27hepsi çıkabilir. Özellikle Osman Bey'in
1:03:29germeyen tücceriyle yaşamış olduğu o
1:03:31muhabbet hani sen kim olasın ki şey
1:03:34alıyorsun vergil ben de sınav için
1:03:36alıyorum her padişahın adına yük alıyor.
1:03:37O Aşık Paşazade tarihinde geçer zaten. O
1:03:40yüzden Osmanlı Devleti'nin ilk
1:03:41vergisidir diye geçer. Peki Osmanlı
1:03:43Devleti ülkede tabii ki tüketiciyi
1:03:46korumak için de bazı kararlar standart
1:03:48olma. Standard olma ne demektir? Bir
1:03:51ayakkabı giyiyorsunuz. Doğru mu? Hep
1:03:53şunu duymuyor musun? Ya bunun kalitesi
1:03:55değişti.
1:03:56>> Bu bozdu ya. Vardır ya bozdu. Bir sigara
1:03:59içenler çok iyi bilirler. Bozdu ya. Eski
1:04:01tütün tadı yok ya. Ulan ağzımızın tadı
1:04:03bozuldu. Tütünde bozukluk yok. Çay bozdu
1:04:06ya bu çay. La kardeşim günde 40 k 40
1:04:09demlik içiyorsun. Kurban oldum. Bırak da
1:04:11ağzının dadı da bozulsun gayrı ya.
1:04:16Geçen kavun kavunun üzerine çay içilmez
1:04:18biliyorsun de.
1:04:19Bilir misin? Acır. He bilmiyor. Bizim
1:04:22kaybeder diyor ki o diyor bu çok acı
1:04:24diyor ya baba kavunun üzerine yediğin
1:04:27için olmazın. Elmanın üzerine kavurunun
1:04:29üzerine yediğin zaman şey çay acır
1:04:31arkadaşlar. O yüzden bu bozulma
1:04:34dediğimiz şeyin Osmanlı Devleti'nde
1:04:36standardizasyon
1:04:38vallahi bir kelime de söyledim yani bir
1:04:40daha söyleyemem. O yüzden bakarak
1:04:42söyleyeceğim. standardizasyon
1:04:45olmasına çok çalışılır. Zaten NAR
1:04:47biliyorsunuz fiyatları koruma
1:04:49politikasıdır. Ama Osmanlı'de bir
1:04:50politika daha var ki çok önemli. Kapan
1:04:54kapan kapan kapan. Şimdi diyeceksiniz ki
1:04:57hocam bu kapan ne? Daha evvelden de
1:04:59işledim. İstanbul'da bugün un kapanı
1:05:00diye bir yer var. Ne satılıyor burada?
1:05:02Un, balık kapanı, meyve kapanı, sebze
1:05:04kapanı, balık kapanı. İşte hal dediğimiz
1:05:07şey. Hal var ya hal. Hah. Bu haller
1:05:09aslında ne? Toplanca hallerinin adı
1:05:11kapandır. O zaman her bir yerde bir
1:05:14kapan var. Peki kapanlar tüm malzeme
1:05:16geliyor. Örnek suluhan bir kapan olsun.
1:05:19Sulu kapan buraya geldi. O zaman sulu
1:05:21kapan olması tabii. Onun bir ismi olması
1:05:23lazım. Ne yapalım ismine? Ne yapalım
1:05:25ismini? Meyve kapanı yapalım. Meyve.
1:05:29Meyve kapanı. Şimdi Ankara ulusa meyve
1:05:31kapanı var. Yanında da balık kapanı var.
1:05:33Ben gidiyorum. Ben bir marketim.
1:05:35Marketçiyim. Gittim oradan balığı da
1:05:38alıyorum çünkü balık satıyorum. hale
1:05:39girdim. Oradan aldım döndüm. Bir de ne
1:05:41aldım? Meyve kapandığından manavlıkla
1:05:44yapıyorum. Meyvelerimi aldım geldim.
1:05:46Eskiden bu halka açık değildi. Kapanlar
1:05:48şimdi dediğimiz haller açık. Eskiden
1:05:51Osmanlı Devleti ben bir gideyim kapana
1:05:53istediğim malı alayım diyemezsin. O
1:05:55kapanlar sadece kime veriyordu? Esnafa.
1:05:57Sen esnaftan alabiliyordun. Şimdi ne
1:06:00yapılabiliyor insanoğlu? Ankara'da
1:06:02özellikle çok yoğundur. Hale gitmek çok
1:06:04yoğundur. Ankara'da arkadaşlar bunu
1:06:05bilin. Ankara'da en ucuz bir şeyi
1:06:07bulacaksan nereye gideceksin? Ulus'a
1:06:09gideceksin.
1:06:11Aynı şey Kızılay'dan almakla Ulus'tan
1:06:13almak arkadaşlar. Aranızda dağlar var.
1:06:15Baştan söyleim. Ha Ulusa da giderken
1:06:16dikkatli olacaksın. Ben her zaman söyle
1:06:18geziyorum usta. Şunu şöyle cüzdanı
1:06:22korumak için yani onu söylüyorum. Öyle
1:06:23kardeşim sıkıntı yani ulus. Yalan mı
1:06:26kızım? Sen kaç kere bak Ankara'da
1:06:27yaşıyorsun 20 sene. Kaç kere gittin
1:06:29Ulus'ta? Şöyle bir rahatça gezdin
1:06:31>> hiç.
1:06:31>> Hiç gezeme ya işte normalde şu an
1:06:33geziliyor Allah'tan. Kaleye çıkılıyor.
1:06:35Ulus sıkıntılı isim yapmış. Affedersiniz
1:06:38biliyorsun pavyonların hepsi Ankara'da
1:06:39Ulus'ta ağırlıklı. Çankırı Caddesi var.
1:06:41Senin caddenin adı o. Sen biliyorsun
1:06:44yani söylüyorum ama Ulus Ankara'nın
1:06:46merkezi. Mustafa Kemal TBMM'yi orada
1:06:48kurdu. Çünkü Ankara merkez orası Kale
1:06:50Mahallesi var orada. Şimdi Ankara'ya
1:06:52gelen adam Kızılay'ı geziyor. Ondan
1:06:53sonra Ankara'da da bir şey yok yani.
1:06:56Ankara'da deniz yok. Deniz olan yere
1:06:57git. Niye geldin Ankara'ya? Ankara'da
1:07:00bir kere anıt kabir var. TBMM var. TBM
1:07:02var. Geçiyorsun ilçeleri var. Beypazarı
1:07:04ayrı. Nallıhan ayrı. Ankara merkezde
1:07:07Kızılay'da ne arıyorsun sen? Ne
1:07:08bulacaksın Kızılay'da? Ben gitmiyorum la
1:07:10Kızılaya. Ben gitmiyorum. Yıllar olmuş.
1:07:12Ne yapacaksın Kızılay'da ya? İşin yoksa
1:07:14gitmezsin Kızılay'a. Kızılaya kim
1:07:15gidiyor? Dershaneye giden çocuklar
1:07:17gidiyor. İş yeri olan insanlar gidiyor.
1:07:19O arabayı koyacak yeri yok memlekette.
1:07:23Ankara'ya gelen lütfen Ankara'ya
1:07:25gelmeden önce Ankara'da gezilecek derler
1:07:27Ankara tur rehberi gibi böyle Instagram
1:07:29sayfaları bir baksın. Ondan sonra
1:07:31Ankara'yı konuşalım sizle. Ankara'ya
1:07:33gelen her sıkıntı bu. Deniz yok. Oğlum
1:07:35bir deniz var mı dedik?
1:07:37>> Ha deniz var mı dedik yani? Nasıl mı
1:07:39yaşıyoruz? Denizden uzak yaşıyoruz.
1:07:41Yaşıyoruz. Siirt'teki nasıl yapışıyor?
1:07:44>> Mardin'deki nasıl yaşıyor?
1:07:46>> Diyarbakır'daki nasıl yaşıyor? Evet.
1:07:47Stardizasyon söyle bakalım.
1:07:50>> Sanayi ve tarım ürünleri
1:07:52>> sanayi
1:07:54ve tarım ürünlerinin. Evet. Aynı özellik
1:07:56ve kalitede
1:07:59>> aynı özellik
1:08:02ve kalitede
1:08:04>> tüketiciye ulaştırılmasına
1:08:06>> tüketiciye
1:08:09ulaştırılmasına evet
1:08:11>> çalışılmıştır.
1:08:13>> Ulaştırılmasına
1:08:15çalışılmıştır.
1:08:18Bir tane kalem alayım ben. Kalemim bitti
1:08:20çünkü
1:08:21>> hocam onu da ben al
1:08:22>> kardeşim atayım mı sana? Olur.
1:08:24>> Geçen Murat bir şey attım. Bir önceki
1:08:27şeyde Merve' havada yakaladı kalemi. Sen
1:08:30ne diyorsun? Akşam 916 saha maçına
1:08:31kaleci olarak çağırdım. Evet. Nar
1:08:33sistemi biliyoruz. Söyle bakalım.
1:08:35>> Fiyatlar önceden belirlenmiş.
1:08:37>> Fiyatlar
1:08:40önceden.
1:08:42>> Sen buna koyduğuna emin misin? Şey
1:08:44mürekkep
1:08:46>> belirlenmiş. Evet. Sanki yok gibi. Evet.
1:08:49Esnafın belirlenen fiyatların üzerinde
1:08:52>> Esnafın belirlenen
1:08:55fiyatlar üzerinde satış yapmasına izin
1:08:58verilmemiştir.
1:08:59>> Fiyatlar üzerinde satış yapılmasına
1:09:03izin verilmemiştir.
1:09:06Oğlum bu çok kötü ya. Murat görmüyor
1:09:09musun
1:09:09>> hocam? Değişikliğ.
1:09:12>> Murat bu olmaz.
1:09:13>> Bu olmaz çünkü yazan öğrenci
1:09:15arkadaşlarımız var. Olmaz. Merve sen
1:09:16şunu tut bakayım. At sen at. Ben
1:09:18tutarım.
1:09:20Görüyorsun değil mi
1:09:21>> ya?
1:09:23>> Evet. Toplancı halleri kapan. Merve
1:09:25söyle bakalım kapan ne demekmiş?
1:09:28>> Şehre gelen tarım ürünleri.
1:09:30>> Şehre gelen tarım ürünleri. Evet.
1:09:33>> Kapan adı verilen
1:09:35>> kapan adı verilen
1:09:37>> toptancı hallerine.
1:09:41>> Topancı hallerine. Evet. getirilerek
1:09:45>> hallerine getirilerek
1:09:47>> tüketicinin talebine sunulması
1:09:49>> tüketicinin talebine sunmuştur. talebine
1:09:53sunulmuştur. Ancak burada tüketilen
1:09:55ziyade aradaki esnafa verildiğinde
1:09:57söyleyelim. Evet. Bunlar da klasik
1:10:00dönemde tüketiciyi korumaya yönelik
1:10:02alınan tedbirlerdir. Bunları da
1:10:03söyleyeyim. Peki Osmanlı Devlet'te para
1:10:05var mı? Olmaz olur mu? Osman Bey'den
1:10:07beri para var. Peki Osman Bey'in ilk
1:10:10parasının adı neydi? Ne konu bu arada?
1:10:12Para kelimesi
1:10:14genel bir isimdir. Mesela bugün para
1:10:17deyince siz sadece ben mesela bu kaç
1:10:19para deriz, kaç lira deriz? Neyi
1:10:22kastettiğimiz bellidir. Mesela sen
1:10:24paraya bir örnek var. Bakın Merve
1:10:25YouTube'dakiler sizler de para
1:10:27kelimesini eş anlamlısı olarak neyi
1:10:29kullanıyorsunuz?
1:10:33E para mı diyorsun sen?
1:10:34>> Para di
1:10:34>> yok kız olur mu? Mümkün değil.
1:10:37>> Canlı.
1:10:39Money.
1:10:40>> Money. He işte onu demek is söyle.
1:10:42>> Cash.
1:10:43>> Cash. Bak güzel. Cash denir, canlı
1:10:46denir. Spani denir, money denir. Başka
1:10:49var mı böyle aklınıza gelen? Paraya ne
1:10:51isim veriyorsunuz? Paraya bir isim
1:10:52verilir.
1:10:54Evet. Kaç para? Mesela eskiden bizim eee
1:10:57şeyler şeyde de isteyeceğim. Kaç kaime.
1:11:00Kaime demedikleri için gayime derler
1:11:02mesela. Evet. Paranın ismi çok
1:11:04değişiktir. Mesela Meteli'ye kurşun
1:11:06atmak.
1:11:08Orada metalik ne? Gene para. Evet. İşte
1:11:10bunların hepsi aslında paranın diğer
1:11:12hatlarıdır. Peki para ilk kimde vardır?
1:11:14Osman Bey'de vardır.
1:11:18Osman Bey'de basılan para herhalde altın
1:11:20olacak hali yok. Nedir?
1:11:21>> Bakır.
1:11:22>> Bakırdır. İsmi de neymiş?
1:11:24>> Akçe.
1:11:25>> Akçedir aslında Osman Dete diğer adıyla
1:11:27ne? Mangır. Çok ismi vardır bu arada
1:11:29Osman Dete. Peki ikinci padişahımız
1:11:31Orhan Bey zamanında bu sefer ekonomide
1:11:35bir gelişme görülür ki anlaşıldı. Gümüş
1:11:37basılmış. Onun da adı neydi zaten. Yine
1:11:40Akçedir. Peki Fatih Sultan Mehmet
1:11:42ekonomi sizce iyi midir bu zamanlarda?
1:11:45>> Çok iyidir. Fatih Sultan Mehmet
1:11:47zamanında ekonominin iyi olduğunu
1:11:48nereden anlıyorum?
1:11:50Altın basılmasından. Peki adı nedir?
1:11:53Sikke-i hasene yani parlak para. Diğer
1:11:58adıyla ne diye geçer bu? Sultani diye
1:12:01geçer. Geldik buraya. Sultan Abdülmecid.
1:12:04Bu arada çok padişah bastırmıştır arada
1:12:06ama Sultan Abdülmecid'te iki tanesini
1:12:08örnek vereceğim. Sultan Abdülmecid
1:12:12bir tane kağıt para basılmıştı. Bak
1:12:14altından nereye düşmüşüz?
1:12:15>> Kağıt çok değersiz bir şey. Kağıt
1:12:17paranın adına da Kim denilmiş. Bizim
1:12:20anneannelerimizin, babaannelerimizin
1:12:22pazarlarda oğlum bu kaç kaime dediği
1:12:25şeydir.
1:12:27Bu neymiş? Burada da demir miydi?
1:12:30>> Demir.
1:12:30>> Demir. Bunun da adı kuruş.
1:12:34Diğer adıyla ne? Mecidiye. İşte bunların
1:12:37hepsi Osmanlı Devetteki paralardır.
1:12:40Değerli arkadaşlar ben neyi özellikle
1:12:41burada vurgulayacağım? Yani işaretleme
1:12:43kısmında bir ilk parayı, 2. altın
1:12:46parayı, 3 kağıt parayı. Kağıt bunlar
1:12:48çıkmadı zannetmeyin. İki tane sınav
1:12:50sorusu var bunlarla ilgili. Yarı geri
1:12:52gelmişken yanlış şeyi yapacağız.
1:12:54İşaretleme de yapacağız. Peki Osmanlı
1:12:57Devleti'nde şuraya doğru çevirelim. Bir
1:13:00kamera açımızın değişmesi lazım mı artık
1:13:02Murat?
1:13:03Evet. Biraz bence değişmesi lazım gibi
1:13:05görüyor. O zaman şuraya doğru gel. Evet
1:13:0810 dakika ara verdik. Ekonominin son
1:13:10kısımlarına devam edi. Mimari Sinan.
1:13:12Mimari Sinan. Aa ulan bugün var ya
1:13:15sorular ağzımdan çıkıyor. Murat demek ki
1:13:18gelecek Mimar Sinan inşallah. O ya da
1:13:20beni andı. O zaman ne yapıyoruz? 10
1:13:22dakika ara veriyoruz. Ramadora tekniğini
1:13:25biliyorsunuz artık 10 dakika mola, 2,5
1:13:28saat ders mantığıyla gidiyoruz. Hadi
1:13:30bakalım. 10 dakika arayı verdik.
1:13:32Evet 10 dakika mı ola bitti? Ver bakalım
1:13:34Merve Bezi. Şuradan bir elma daha.
1:13:39>> Kırıkkale Hasan Mamak
1:13:43Suluhan'ı bir silelim.
1:13:45Evet burası bir İpek Yolu güzergahındaki
1:13:48Menzil teşkilatıyla neyi anlatmıştık
1:13:50burada? Mekkari
1:13:53taifesi arasındaki ilişkiyi anlatmıştık.
1:13:55Bunu da böyle sildikten sonra artık
1:13:58silecek bir bezde yer kalmamış
1:14:00arkadaşlar.
1:14:01Bu hafta yıkama günü kimdi?
1:14:04Hale bak hale. Neyse kalsın burada.
1:14:07Şimdi Osmanlı Devleti'nin ekonomisi niye
1:14:08bozulur? Tabii ki şundan dolayı bozulur.
1:14:10Enflasyon diye bir şey ortaya çıkar.
1:14:12Merkantilizmle beraber altın ve güç
1:14:14ülkemize girer. Tabii ki coğrafya
1:14:16işlerle beraber ipek ve baharat yolu
1:14:18önemli kaybeder. Akdenizlar önemini
1:14:19kazanır. Osmanlı Devleti'nde özellikle
1:14:22savaşların uzun sürmesiyle beraber artan
1:14:25masraflar ve ganimet gelirlerinin
1:14:26azalması da büyük etkendir. Rüşvet
1:14:28iltimasın, torpilin artmasıyla beraber
1:14:31özellikle rüşvetin Osmanlı kurum ve
1:14:33kuruluşlarında çok fazla artması da yine
1:14:35bir ekonomik sıkıntıyı giderir. Saray
1:14:37masraflarının çok artması da yine ayrı
1:14:39bir sorundur. Kapitülasyonların
1:14:42yaygınlaştırılması.
1:14:44Şimdi kapitülasyon meselesini anlamayan
1:14:46arkadaşlar için şöyle anlatayım.
1:14:49Şimdi
1:14:51Merve seni memur yapalım gene.
1:14:53>> Hayırlı uğurlu olsun. Nereye atın?
1:14:55>> Çankır at.
1:14:56>> Çankırıya değil. Bu sene seni Balıkesir
1:14:58Bandırma'ya atıyorum. Bandırma'da okudu
1:14:59ya. O yüzden çok istiyor orayı.
1:15:01Balıkesir Bandırma'ya atadım şimdi.
1:15:02Bilerek atadım sen oraya. Turistik bölge
1:15:05mi ora?
1:15:05>> Öyle ya da böyle turistik bölge. Peki
1:15:07Bandırma'ya atandığın zaman ev kiraları
1:15:10yüksek. Her şey yüksek. Kıtıklı kanaat
1:15:12geçiriyorsun. Öğretmensin. 506.000 L
1:15:14maaş alıyorsun. Merve maaşı aldığın günü
1:15:18hesap et. Yani 15'indesin. 15 sabah
1:15:21diyelim ki günlerden cumartesi gittin
1:15:23kartı taktın 50.000 liraya yatmış. Tamam
1:15:26mı? Yaz ayı ekler yok. Öyle her şeyi
1:15:28isteme. Ne var? 50.000 L nakit param
1:15:31var. Şimdi gittim Bandırma merkezde
1:15:34güzel bir lokanta var. Sen biliyorsun
1:15:36orayı. Lokantaya gittin, oturdun, bir
1:15:40tane yemek söyledin. Bu yemekten sonra
1:15:43yanına işte ayran istedin, kola istedin,
1:15:45döndün işte üstüne tatlı istedin. Her
1:15:47şeyi de yiyorsun. Ha he. Benim babaannem
1:15:49de öyle yapardı.
1:15:51>> Giderdi. Her ü aylığını aldığın zaman
1:15:53bizim orada bir etkantası var. Sirk
1:15:54hemen oraya oturur. Klasikler var. Biz
1:15:56de öyleydik. Öğrenim kredisini aldığımız
1:15:57gün de bizim de gittiğimiz bir lokanta
1:15:59vardı. Hep oraya gidiyor. Aynı mantık
1:16:00için. Peki sen 50.000 000 lira maaşla
1:16:04gittiğinde 1.000 L hesap gelse hani
1:16:06tabiri caizse sana koyar mıy
1:16:09>> Murat? Sana koyar mı?
1:16:12>> Murat oğlum cimrileşme lan. 50de biri
1:16:15gitmiş lan. O kadar da değil ya. Tabii
1:16:17ki bu olay sizin ekonomik bütçenizde
1:16:19işte ayda yılda bir yaptığınız bir şey
1:16:21olduğunuz için çünkü kendini de
1:16:22hissetmen lazım. Maaş alıyorsun hep kıt
1:16:24kanaat geçiniyorsun. Diyorsun ki ben
1:16:26günüm bugün olsun diyorsun. Tamam güzel.
1:16:28Ayın 13'ü geldi Merve.
1:16:31Maaşa kaç gün var?
1:16:33gün böyle kredi kart falan da
1:16:34kullanmıyorsun. Ayın 13'ü geldi. Aynı
1:16:37lokantaya gittin. Aynı menüyü yedin.
1:16:42Gene hesap 1.000 L geldi.
1:16:44Cebinde 3.000 liran var ya da 2.000
1:16:47liran var. 2.000 liran var. 1.000 L
1:16:49geldi ama hesap. Bu sefer verirsen ne
1:16:51olur?
1:16:52>> Üzülürsün. Çünkü insanların para
1:16:54harcamak şeyi aynı olsa da cebindeki
1:16:57paranın miktarı ne yapıyor? İşte
1:16:59kapitülasyon bu. Sen güçlüyken, paran
1:17:02varken seni etkilemez. Ama senin ne
1:17:04zaman paran azaldı, vergi gelirlerin
1:17:06düştü, ganimet gelirlerin azaldı, hepsi
1:17:08seni etkilemeye başlar. Çokken verdiğin
1:17:10gözüne gözükmüyor ama azken verdiğin çok
1:17:14gözüne gözüküyor. Artık bu arada bir
1:17:15kişiye de şey değil. 10 lokantaya birden
1:17:18gitmeye başladın. Şün kapitasyon eskiden
1:17:20sadece Fransa'ya verin. Sonra gittin
1:17:22Venediye'ye verdin. Sonra döndün şeye
1:17:23verdin. Önce Venediye'ye verdin. Sonra
1:17:25gittin şeye Fransa'ya. İtalya'ya,
1:17:27Almanya'ya, İngiltere'ye, Rusya'ya.
1:17:30E o zaman ne olur? Zaten kapitülasyon ne
1:17:32demek? Herkesin şuna 5 lira öderken o
1:17:35elemanlar 1 lira ödüyor. Zaten çoğunda
1:17:38vergi indirimi var. Sen vergi
1:17:40indirmenden mahrum kalıyorsun. Senin
1:17:41maaşın azalıyor git gide. O zaman da
1:17:43kapitülasyonlar seni olumsuz yolda
1:17:46etkiliyor. Hadi söyle bakalım bir.
1:17:48Osmanlı ekonomisi niye bozulmuş?
1:17:50>> Saray masraflarının artması.
1:17:51>> Saray masraflarının artması.
1:17:55Evet.
1:17:56Savaşların uzun sürmesi ve ganimet
1:17:58gelirlerinin azalması.
1:17:59>> Savaşların uzun sürmesi
1:18:03ve ganimet gelirlerinin azalması
1:18:07ve ganimet gelirlerinin
1:18:10azalması. Evet.
1:18:11>> İpek ve baharat yolunun
1:18:14>> ipek ve baharat yolunun Evet. Coğrafi
1:18:18keşifler sonucu önemini kaybetmesi.
1:18:20>> Coğrafi keşifler sonucu önemini
1:18:22kaybetmesi.
1:18:23Coğrafi keşifler sonucu
1:18:26önemini kaybetmesi. Evet. Devam.
1:18:30>> Kapitülasyonların yaygınlaştırılması.
1:18:32>> Kapitülasyonların yaygınlaştırılması.
1:18:36Kapitülasyonların
1:18:38yaygınlaştırılması. Devam.
1:18:40Yapılan ekonomik anlaşmaların ülke
1:18:42ekonomisine zarar vermesi
1:18:43>> Yapılan ekonomik anlaşmaların
1:18:48ülke ekonomisine zarar vermesi.
1:18:51Ülke ekonomisine
1:18:54zarar vermesi. Evet. Sık padişah
1:18:57değişikliği sonucunda gü
1:18:59>> sık sık sık padişah değişikliği sonucu
1:19:04culus bahş verme oranının artması
1:19:07değişikliği sonucu culus bahşişinin
1:19:11artması culus bahşişinin
1:19:15artması vermezsen daha sıkıntı kellenin
1:19:17de gidebiliyor. Devam.
1:19:19>> Tımar sisteminin bozulması.
1:19:21>> Tımar sisteminin bozulması.
1:19:25Evet.
1:19:26Rüşvet ve Evet.
1:19:28>> Son mu? Rüşvet
1:19:30ve iltimas. Yani torpilin artması,
1:19:33iltimasın artması. İşte Osmanlı
1:19:35Devlet'in ekonomisinin bozulma nedenleri
1:19:38hemen hemen bunlardı. Peki Osmanlı
1:19:39Devlet bankacılık teşkilatıyla ilgili
1:19:41söyleyeyim arkadaşlar. Osmanlı Devlet'te
1:19:43bankalar kuyumculardı.
1:19:45Tamam. Demek ki Osmanlı Devlet'te banka
1:19:47dediğin şey eskiden neymiş? Kuyumcu.
1:19:49Kuyumcuya bir teminat getiriyordun.
1:19:50kuyumcu da sana para veya altın
1:19:52veriyordu. Bu bankacılık sistemi Osmanlı
1:19:54Devleti'nde ileride ta'lerde
1:19:58falan anca bir banka kurulacak. Günümüz
1:20:00bankacılık, modern bankacılık anlamında.
1:20:02Onun da ismi bankı ders adet. Dersadet
1:20:05ne demek? İstanbul. Tersten oku.
1:20:07İstanbul bankası. Bunu kim kurdu biliyor
1:20:10musunuz? Galatalı bankerler kurdu. Hani
1:20:12o ünlü bir tane aile var ya zengin aile.
1:20:15Her şeyi burnuna sokan, Yahudileri
1:20:16fonlayan, Rşit ailesi. O ailenin kurduğu
1:20:19bankadır o. O bankada çok kişi bilmez.
1:20:22Hani o aileler var ya bir ton dünyanın
1:20:23en zengin aileleri diye lanse edilen
1:20:26ailelerin Osmanlı Devletin ekonomik
1:20:27sistemine getirdiği en büyük şeydir bu.
1:20:30E çünkü para veriyorsun.
1:20:33Evet belki insanı satın almıyorsun ama
1:20:35ekonomisini ve 10 sene satı. Şimdi
1:20:37arkadaşlar 10 senelik kredi çeken
1:20:38arkadaşlarımız var. Duyuyoruz değil mi?
1:20:40Ev kresi, araba kresi. 10 sene sen ne
1:20:42yapıyorsun?
1:20:4410 sene boyunca o sisteme bağlı
1:20:45kalıyorsun. Çıkamıyorsun, edemiyorsun.
1:20:47Ha eline bir büyütü miktar geçecek de
1:20:49kapatacaksın da zaten adam olunca
1:20:50faizini alıyor. Sonra parasın alıyor. Ya
1:20:54keşke herkes şu akrabalık ilişkileri
1:20:55eski günlere diyor. L kardeşim ben hiç
1:20:57bilmem ya. Benim babam ev alırdı ya da
1:20:59amcam ev alırdı. Herkes birbirine para
1:21:00verirdi. Altın verirdi, dolar verirdi.
1:21:02Neyse işte verirdi. O zaman mark vardı.
1:21:04Mark verirdi. Ama ne oldu biliyor musun?
1:21:06Biri sistemi bozdu. Dayı ödemedi. Dayı
1:21:09ödemeyince kefil kim? Babam. E bu sefer
1:21:12banka babadan talep etti. E ne oldu
1:21:14ondan sonra? E dayı sadece kendine zarar
1:21:16vermedi ki. Bu aileye de zarar verdi. O
1:21:18yüzden insanlar artık akrabalar
1:21:20birbirlerine para vermiyor. Zaten parayı
1:21:22veren de kalmadı. Arkadaştan borç
1:21:24istiyorsun diyelim. Elinde cebinde
1:21:26parası var. Kaç lira parası var? Diyelim
1:21:28ki 2.000 L istemişsin. 2.000 L vermiyor.
1:21:31Ne yapıyor musun? Kardeş diyor. Evde
1:21:32altınım var da diyor ben altınları
1:21:34getirdim. Yalan yalan. Niye o aman o
1:21:37değer kaybeder de bilmem ne olur diye
1:21:39insanlar artık bunları düşünüyor ya
1:21:41gerçekten söyleyeyim bankı der saadet o
1:21:44ailelerin Osmanlı Devletindeki artık ne
1:21:47yapma zaten girdikten sonra dikkat edin
1:21:4945
1:21:511918 Mondros diyelim yani yıkılması 1922
1:21:53de 18 aslında 18 45 50 70 sene sonunda
1:21:57Osmanlı Devleti yıkılıyor. Başla
1:21:58bakalım. İlk açılan Osmanlı Bankasıdır.
1:22:01>> İlk açılan Osmanlı Bankasıdır. Hani
1:22:05görünüşte kim açmıştır? Galatalı
1:22:07bankerler açmıştır. Galatalı bankerler
1:22:11tarafından açıldı. Bank Osmani veya
1:22:14diğer adıyla Bankı Şahane Osmani. Dikkat
1:22:17Osmani Banka. Tersten okuyoruz ya bu
1:22:19bütün kelimeleri. Osmanlı Bankası. Lan
1:22:21şimdi diyorsun ki Osmanlı Bankası. Vay
1:22:23be. O zaman kesin bizimkiler açtı
1:22:25arkadaşlar. O da biz açmadık. Bunu da
1:22:27İngilizler açmıştır ve para basmaya
1:22:29yetkili bankadır. Peki Bank Osman
1:22:31Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra
1:22:32hangi bankaya yetkilerini devredecek?
1:22:35Hangi banka? Merkez Bankası'na para
1:22:38basmaya yetkili bankaya. Söyle bakalım.
1:22:40>> Osmanlı Devleti'nin paralarını basmaya
1:22:42yetkili.
1:22:43>> Osmanlı Devleti'nin parasını basmaya
1:22:47yetkili İngiliz bankasıdır.
1:22:50İngiliz bankasıdır. Hani okuduğu zaman
1:22:53ne oluyor?
1:22:55He sanki bizim banka gibi. Türkiye'de
1:22:58çok öyle ürün var. Okuduğu zaman Türk
1:22:59zannediyorsun, alıyorsun. Başka bir
1:23:01ülkenin. Evet. Memleket sandıkları.
1:23:03Dikkat arkadaşlar. Bugün Ziraat
1:23:05Bankası'na gidin. Ziraat Bankası'ı ya da
1:23:07tarihçesini okuyun. Şimdi 1860 Memleket
1:23:10Sandıkları adıyla kurulmuştu. Memleket
1:23:11sandıklarından sonra adını değiştirecek
1:23:15ve ileride Ziraat Bankası adını 1888
1:23:17tarihinde alacaktır. Ziraat Bankası
1:23:20dikkat Türkiye Cumhuriyeti'nde kurulan
1:23:22bir banka değil. bir Osmanlı Devleti
1:23:25bankasıdır. Zaten kuruluşunda da
1:23:27biliyorsunuz ki Mithat Paşa diye bir
1:23:28adamın çok büyük rolü vardır. Bugün
1:23:30Ankara'daki Ulus'taki genel merkez
1:23:33binasında bir heykel vardır. Böyle
1:23:35oturan bir heykel böyle oturur. Gördün
1:23:37mü? Gelen geçen Atatürk zannedi. Şimdi
1:23:38heykeli Atatürk zannetme lan o Atatürk
1:23:41değil. O Mithat Paşa heykele biraz bak.
1:23:43Hiç Atatürk heykeli görmedin önünde.
1:23:46O Mithat Paşa. Mithat Atatürk değil o.
1:23:49İnsanlar öyle zannediyorlar. Tamam.
1:23:51Mithat Paşa'nın rolü çok büyüktür.
1:23:53Memleket sandıkları. Daha sonra bakın
1:23:55adı ne olarak değiştirmiş? Ziraat
1:23:56Bankası. Başla bakalım.
1:23:58>> Çiftçiyi ucuz kredi verebilmek için
1:24:00>> Çiftçiyi ucuz kredi verebilmek amacıyla
1:24:05kurulmuştur. Verebilmek amacıyla
1:24:08kurulmuş zaten. Dikkat edelim. Ziraat
1:24:10Bankası'nın amblemi ne? Buğday. Başak.
1:24:13Evet. Devam et bakalım. Ziraat Bankası
1:24:16>> 1888'de
1:24:18>> Zira Bankası olarak ismini değiştirmiş.
1:24:19>> Ziraat Bankası olarak
1:24:23ismini değiştirmiştir.
1:24:25>> Kurulmasından İmhat Paşa'nın rolü
1:24:26büyüktür.
1:24:26>> İsmini değiştirmiştir. Aynen öyle.
1:24:28Kurulmasından İmtihat Paşa rolü
1:24:30fazladır. İhtibar-ı Milli Osmani Bankası
1:24:32İttihat Terakkicilerin bankasıdır. Bu
1:24:35milli ekonomi adına yapılmıştır. Daha
1:24:37sonra ise İş Bankası ile birleştirilmiş.
1:24:39Söyle bakalım.
1:24:40>> İttihatçıların bankasıdır.
1:24:42>> İttihatçıların bankası. Evet. 1924
1:24:45senesinde
1:24:47>> 1924'te
1:24:49İş Bankası ile birleştirilmiştir.
1:24:53İile birleştirilmiştir. Bunu da
1:24:55söyleyelim. Evet. Ekonomi dediğimiz
1:24:57kısım budur. Şimdi geldik mimari ve
1:24:59sanata son dönemlerde çokça sorunun
1:25:02geldiği yer. Genel tüpte de gelebiliyor.
1:25:03Nerede de gelebiliyor? Tarihte de
1:25:05gelebiliyor. Çıkan bütün sınavlar
1:25:07sorularını da söyleyeceğim bu arada.
1:25:09Dikkat. Osmanlı Devleti'in mimari
1:25:10deyince aklımıza ilk gelen adam Mimar
1:25:12Sinan'dır. Osmanlı Devlet'in mimari
1:25:13deyince ilk akla gelen camilerdir
1:25:16arkadaşlar. O yüzden Osmanlı Devlet'te
1:25:17mesela ilk cami İzlik'te bulunan Hacı
1:25:19Özbek camidir. Çarşı eee mahallesi veya
1:25:23Çarşı Cami diye de anılır. Hacı Özbek
1:25:26Cami İznik'teki ilk Osmanlı eseridir.
1:25:29Camisel anlamda söyleyeyim. Tabii ki
1:25:31Osman cami mimarisi deyince aklımıza
1:25:32Mimar Sinan geliyor ama Mimar Sinan
1:25:34yaptığı eserlerden o kadar çok eser
1:25:36yapmıştır. Kayseri bu arada ağır
1:25:39naslıdır. Eee aslında devşirmedir. Ocağı
1:25:41alınmıştır. Yeniçeri ocağında bir savaş
1:25:43esnasında köprü yaptığından dolayı da
1:25:46ileride mimar başılığa yükseltecektir.
1:25:48Kanunu Sultan Süleyman zamanında
1:25:49inanılmaz eserler yapacaktır. 99 yaşında
1:25:52vefat edecektir. İnanılmaz bir adam.
1:25:54Yapmadığı herhangi bir şey kalmamış.
1:25:55Türbe, külliye, cami, bedesten, çarşı,
1:25:58arasta, hamam. inanılmaz tabii ki. Mimar
1:26:01Sinan bizim medar iftarımızdır. Üç tane
1:26:03ama yaptığı esere dikkat. Öyle bir ayrım
1:26:06yapmış ki çok ilginç onun ustalık dediği
1:26:10esere UNESCO talip olmuş. Bakın şimdi
1:26:12insanoğlu yaptığını nasıl biliyor? Bak
1:26:14insan kendinden eminse diyor ki bu benim
1:26:15çıraklık eserim. Bu diyor benim kalfalık
1:26:18eserim. Aha da diyor bu ustalık eserim.
1:26:20Lan niye gidip UNESCO çıraklık eserini
1:26:22korumuyor da Ustalık eserini koruyor.
1:26:24Adam da biliyor ne yaptığını. Herkes
1:26:26bilmez mi ne yaptığını?
1:26:27>> Bilir.
1:26:27>> Bilir kardeşim.
1:26:29Herkes bilir ne yaptığını. O yüzden
1:26:31bakın dikkat edin. Üç tane eserini
1:26:33ayırmış. Çıraklık eserim, kalfalık
1:26:34eserim, ustalık eserim. UNESCO koruma
1:26:37altına hangisini alıyor? Ustalığı.
1:26:38Düşünebiliyor musun? Edirne Selimiye
1:26:40Cami işte restorasyon. Her sene
1:26:41restorasyonda inşallah iyi çıkar. Kimse
1:26:44için de görmüyor. Bakalım ne çıkacak.
1:26:45Ben de merak ediyorum vallahi. Bizde
1:26:47restorasyon facia olduğu için inşallah
1:26:49Mimar Sinan'ın eserine sahip
1:26:51çıkabiliriz. Evet. Başla bakalım mimari.
1:26:53>> Osmanlı Devleti'nin ilk camisi.
1:26:56>> Osmanlı Devleti'nin
1:26:59ilk camisi.
1:27:00>> Evet.
1:27:01>> İznik de Hacı Özbek camidir.
1:27:03>> İznik Hacı Özbek camidir.
1:27:07Hacı Özbek camidir. Devam edelim.
1:27:11Mimar Sinan'ın yaptığı önemli camiler de
1:27:13şunlardır.
1:27:14>> Mimar Sinan'ın yaptığı
1:27:17önemli camiler ise şunlardır.
1:27:20Önemli camiler ise şunlardır. Sizler de
1:27:23biliyorsunuz ki İstanbul'dadır. O
1:27:25çıraklık eserim dediği cami. Caminin adı
1:27:28Şehzade camidir. Kalfalık eserim dediği
1:27:31hangisidir?
1:27:31>> Süleymaniye.
1:27:33>> Süleymaniye camidir. Ve ustalık eserim.
1:27:36Dikkat bunlar ikisi İstanbul'dadır ama
1:27:38bu Edirne'dedir. Hangi cami? Selimye
1:27:40>> Selimiye Cami'ye dikkat. Selimiye Cami
1:27:42kim tarafından koruma altındadır?
1:27:45>> UNESCO tarafından. Efendim?
1:27:47>> Allah
1:27:47>> Allah tarafından. Aferin lan. Vallahi
1:27:49Allah dedi en sona şey Murat. Evet. Gel
1:27:53nota bakalım. Yim.
1:27:55>> Selimiye Cami 2011'de
1:27:57>> Selimiye Cami 2011'den itibaren
1:28:03UNESCO koruması altındadır.
1:28:05>> UNESCO koruması altındadır. Evet devam
1:28:08edelim. Şurada bir şey var. Bir not.
1:28:10Osmanlı hocam devletinin ilk 6 minareli
1:28:14camisi
1:28:15>> dur. Osmanlı Devleti'nin ilk 6 minareli
1:28:19camisi. Şimdi buraya dikkat
1:28:22arkadaşlar. Biliyorsunuz caminin
1:28:24minaresi demek ne kadar minare o kadar
1:28:26devlet gücünü isimgeler. Mesela ilk
1:28:28kurulduğunda İslam ülkeleri tek minare.
1:28:30O zaman Selçuklular hatırlayın Anadolu
1:28:32Selçukluları zaten adı üstünde çifte
1:28:34minareli medrese, çifte minareli cami.
1:28:36Çift yapılmasının sebebi neydi? Devletin
1:28:38gücünü de göstermekte. O zaman 4 ve 6
1:28:42minareli camilere hangi devlete
1:28:44rastlanır? En büyük Türk İslam devletine
1:28:45yani Osmanlı Devleti' rastlanır. Bunu
1:28:47bilelim. Mesela padişahların yaptığı
1:28:50camilere kendisinin ismini taşıyan
1:28:52camilere selatin camiler denir. Selatin.
1:28:55Duydunuz mu öyle bir şey? Padişahın
1:28:57yaptığı cam. Bana bir tane Selatin cami
1:28:59söyle bakalım.
1:29:00>> Selimiye
1:29:00>> mesela. Selimiye değil mi? Selimle
1:29:02alakalı başka. Sultan Ahmet.
1:29:06>> Sultan Ahmet Cami işte. Fati Sultan
1:29:09Mehmet Cami kardeşim padişah adı
1:29:11taşıyorsa selatindir. Bunu bilelim. Peki
1:29:14Osmanlı Devleti zamanla her zamanki gibi
1:29:17Avrupa'dan da etkilenerek cami yapmaya
1:29:19yani barok ve gotik tarzında camileri
1:29:22işte ilk defa bunları üslupsal olarak
1:29:24kullanmış. Mesela eee İstanbul'da Nuru
1:29:27Osmaniye semti var. Bu semte
1:29:29gittiğinizde lütfen o camiye dikkatli
1:29:31bakın. Tam bir cami gibi anlayamazsınız.
1:29:33Böyle tarzı tam bir cami havası vermez.
1:29:36Hani camiyi biliriz ya. O caminin adı
1:29:39Nuru Osmaniye camidir. Bayağı uzun bir
1:29:41şey oldu. Ne derler? Yapımı oldu. En son
1:29:443. Osman zamanında tamamlandığından
1:29:46dolayı da ismi Osman'ın nuru anlamında,
1:29:48Osmanlı'nın nuru anlamında nuru Osmaniye
1:29:51olmuştu. Evet. Onları da bir yazalım.
1:29:52Hadi bakalım. İlk altı minareli cami
1:29:55hangi cami? Sultan Ahmet
1:29:58>> camidir. Biliyorsunuz Sultan Ahmet
1:29:59Cami'nin özellikle mimarlığını
1:30:03sedefkar Mehmed Ağ yapmıştır. Notta mı
1:30:06bu? Devamında mı?
1:30:08>> Devamında hocam.
1:30:10>> Bu caminin
1:30:13mimarlığını
1:30:15kim yapıyor?
1:30:17Sedefkar
1:30:19Mehmet Ağ yapmıştır. Sakın ola ki gidip
1:30:22de Mimar Sinan'ın yaptığını düşünmeyin.
1:30:25Zaten sınavda size soru olarak nasıl
1:30:26gelecek? Aşağıdakilerden hangisi Mimar
1:30:29Sinan'ın yaptığı eserlerden biri
1:30:31değildir? Büyük bitmel hangi camiyi
1:30:33verirler? Sultan Ahmet'i ama Sultan
1:30:35Ahmet Cami Sedefter Mehmet Ağ dikkat bu
1:30:38arada hepimizin bildiği bir köprü var
1:30:40biliyorsun Saraybosan'da bulunan Mostlar
1:30:42köprüsü yine Mosar köprüsü de Mimar
1:30:44Sinan değil Mimar Ayrettin yapmıştır.
1:30:46Yine hepimizin bildiği bildiği Tajmahal
1:30:49biliyorsunuz ki evet Mimar Sinan'ın
1:30:52öğrencileri gitmiştir ama Mimar Sinan
1:30:53gitmemiştir. Tac gene bir eee Mimar
1:30:56Sinan eseri değildir. Şimdi hepimizin
1:30:58bildiği bazı şeyleri biz Mimar Sinan
1:31:00yaptı zannedebiliriz. O yüzden sizi
1:31:02uyarıyorum. Selahatin camileri de
1:31:04söyledim. Hadi notu yazalım bakalım.
1:31:06>> Sultan Ahmet Cami
1:31:07>> H
1:31:08>> 1609 1617 yılları arasında inşa edilen
1:31:12>> Sultan Ahmet Cami 169
1:31:15>> Evet.
1:31:15>> 1617 yılları arasında.
1:31:17>> Evet bu not değil mi bu arada? Evet. İnş
1:31:20>> inşa edilen Evet.
1:31:21>> Osmanlı Devleti'nin ilk 6 minareli
1:31:23camisidir.
1:31:24>> Osmanlı Devleti'nin ilk 6 minareli
1:31:27camisidir.
1:31:29>> Evet.
1:31:29>> Bu camiye biliyorsunuz turistler
1:31:31Çinlilerinden dolayı arkadaşlar blue
1:31:33mosc derler. Yani ne demek? Mavi cami
1:31:36>> süslemelerinde kullanılan mavi Çinlerden
1:31:39dolayı.
1:31:39>> Evet. Blue Moskü.
1:31:43Doğru mu? Şöyle yazdım. Evet. Gelelim
1:31:45öbür şeye. Normal şeye.
1:31:47>> İlk batı tarzında yapılan cami.
1:31:49>> İlk batı tarzı yapılan cami hangi
1:31:53camiymiş? İstanbul'da bulunan Nuru
1:31:56Osmaniye camidir. Bunu da söyledim. Bu
1:31:59da Selatin camilerin notu mu?
1:32:01>> Yok hocam. Şey Mostar köprü.
1:32:04>> Evet. Onu da yazalım. Onu da şurada
1:32:05yazalım.
1:32:06>> Mostar köprüsünün
1:32:09köprüsünü Mimar Hayrettin yapmıştır.
1:32:12Dikkat. Mimar Hayrettin yapmıştır. Demek
1:32:16ki bir Mimar Sinan eseri değil. Ama
1:32:17Mimar Hayrettin de Mimar Sinan'ın
1:32:19öğrencisidir. Yapmıştır. Not kısmında
1:32:21onu yazalım istersen. Şeyi Selahattin'i.
1:32:24>> Tamam.
1:32:25>> Osmanlı Devleti'nde
1:32:26>> bizzat padişahların yaptırı
1:32:28>> bizzat padişahların yaptırdığı
1:32:31padişahların
1:32:32yaptırdığı camilere ne isim
1:32:34veriliyormuş? Cami
1:32:36>> Selatin Cami. Selatin Cami adı
1:32:41verilmiştir.
1:32:44Verilmiştir. Sultan Selim, Sultan Ahmet,
1:32:47Nuhu Osmaniye. Fark etmez. Bunların
1:32:49hepsi ne? Selatin Cami. Geldik sanata.
1:32:52Sanat bu mimariydi. Geldik sanata ki
1:32:55Osmanlı Devlet'e sanat deyince ilk
1:32:57aklımıza ne gelir? Hat. Çünkü Osman
1:32:59Devlet'te resim ve heykelcik sanat aşağı
1:33:00doğru giderken hat sanatı ise inanılmaz
1:33:03yerde önem kazanmıştır. Hat ile uğraşana
1:33:06sizler de biliyorsunuz Hatt denir. Ancak
1:33:08şöyle bir soru gelmez. Nasıl gelmez?
1:33:11Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti
1:33:13uğraşan hattatlardan biri değildir? Ya o
1:33:14zaman oraya Adana'ya Hattat Osman yazsan
1:33:16adam yapmaz mı ya? Öyle değil. O zaman
1:33:19ne yapıyor? Ne yapıyor ÖSYM?
1:33:22Hattat ile başlamayanları yukarıya metin
1:33:25olarak veriyor. Örnek vereyim.
1:33:27Yeseriadeyi izzet işte Kaz asker Mustafa
1:33:31bilmem izzet efendim Şeyh Hamdullah
1:33:35hangi sanat dalıyla uğraşmıştır? Çıkan
1:33:37sınav sorusudur. Ben çok uyarıyorum bu
1:33:39konuda. Aşağıdakilerden hangisi Osman
1:33:41Devlet'te bir hattat değildir? Ziyet bu
1:33:43değil. Böyle değil. Hattatların ismini
1:33:46veriyor ama başı hattat ile başlamayan
1:33:48örnek Hafız Osman. Şimdi Hafız Osman'ın
1:33:50sen hat sanatıyla uğraşmadığını
1:33:51bilmezini nasıl yapacaksın? O yüzden
1:33:53hatatı vermeyecek size. Hafız Osman bir
1:33:56en çok gelir. Şeyh Hamdullah kesin
1:33:58gelir. Ahmet Karahisari kesin gelir. Bu
1:34:01üç adamda da başta hat var mı? Sonda hat
1:34:03var mı? O zaman sen bunu bilmezsen soru
1:34:05yapabilir mi? Yapamam. O yüzden biz de
1:34:07sana buraya şu üç adama dikkat. Amasyalı
1:34:11Şeyh Hamdullah çok önemli adam. Kaz
1:34:14asker Mustafa İzzet var. Yeselizade var.
1:34:17Efendim Hafız Osman var. Bunları bir
1:34:19yazalım. Hat çok önemli bir sanat. Başla
1:34:21bakalım. En büyük Osmanlı hattatı.
1:34:24>> En büyük Osmanlı hattatı. Bakalım
1:34:28kimmiş? Tabii ki kıbleül hatatin. Ne
1:34:31demek o? Hattatların kıblesi. Kıbletün
1:34:35hattatin unvanlı kimmiş?
1:34:39Şey
1:34:40>> Şeyh Hamdullah'tır. Bu adamı bilmek
1:34:41zorundasınız arkadaşlar. Kimse buna
1:34:43bakmadan at sanatı yapamazmış. Şeyh
1:34:46Abdullah. Devam.
1:34:47>> Ahmet Karahisari'ye.
1:34:48>> Şimdi önemli kişileri yazıyoruz. Ahmet
1:34:51Kara Hisari. Devam.
1:34:53>> Kaz asker Mustafa İzzet.
1:34:54>> Kaz asker Mustafa İzzet.
1:34:57Bak hiç Hattat ismi var mı?
1:35:00>> Yok. Devam.
1:35:01>> Yesizade Mustafa İzzet.
1:35:02>> Yesizade
1:35:04Mustafa İzzet. Evet.
1:35:07>> Ve Hafız Osman.
1:35:10>> Mustafa İzzet değil mi? İzzet ve Hafız
1:35:14Osman önemli hat sanatçılarıdır. Bu
1:35:17arada hat nedir? Arapçayı
1:35:20güzel yazma sanatıdır.
1:35:23Güzel yazma sanatıdır. Bir padişahımız
1:35:25var. Ünlü hat sanatçısıdır. Kimmiş o?
1:35:27Mustafa mıydı?
1:35:28>> Evet.
1:35:29>> I Mustafa ünlü bir hattattır. Ünlü bir
1:35:34hattat padişahtır.
1:35:36Hattat padişahdır.
1:35:39Hatta anladık mı hocalarım? Hatta
1:35:41özellikle Şeyh Hamdullah. Çünkü bütün
1:35:45sınav sorularında o adam verilmeden
1:35:46hattı sormamışlar. ayıp olur diye yani.
1:35:48Çünkü en büyüğünü vermeden en
1:35:50küçüklerini vererek başlayamaz. ÖSYM
1:35:52minyatür neydi? Minyatür bir şeyi
1:35:55küçültme sanatı ama perspektif
1:35:57kurallarına uyulmayacak. Yani şimdi ben
1:36:00Merve'yi önümde görüyorum. Merve'yi
1:36:02önümde görüyorum. Çünkü Merve göz
1:36:04hizamda olduğu için daha büyük
1:36:05gözüküyor. Murat. Murat'ı da görüyorum
1:36:08ama Murat'ı
1:36:11daha küçük görüyorum. Zaten normalde bu
1:36:13değil mi? uzaklaştıkça küçülecek. Ama
1:36:15Osmanlı Devleti veya minyatür sanatında
1:36:17ben şunu yapamam. Ya padişahım ben seni
1:36:21arkaya çizdim. Çizdiğim için de sen
1:36:23arkada olduğun için seni de şu kadar
1:36:25çizdim.
1:36:27Seni küçülttüm böyle. Hao
1:36:29mu la bu? Ne yapacaksın sen? Sen mecbur
1:36:32adamı büyük çizeceksin. Everesti arkaya
1:36:35çizdin. Şu dağlar arkada bir fark etmez.
1:36:38Şey sultan Everest dağa kadar çizmen
1:36:40lazım.
1:36:42Perspektif kurallarına uyulmayan. Bir
1:36:46ikincisi bu ayrıca yapana musafvir
1:36:49tasvir sanatı olduğu için nakkaş adı
1:36:51verilen Osmanlı Devleti'nde çok önemli
1:36:55bir sanatçı vardır. Bunları bilim. Biri
1:36:57Matrakçı Nasu, biri Nakkaş Sinan Bey. Bu
1:37:00adamlar gerçekten bu işin piridir
1:37:03diyebilirim size. Minyatürde. Özellikle
1:37:06Nakkaş Sinan Bey'in gül koklayan Fatih
1:37:08en çok gelen
1:37:102022'den beri gelen üç sınav sorusudur.
1:37:13Bak 2022'den beri kaç defa gelmiş farklı
1:37:15sınavlarda? Üçü de aynı soru. Hemen gül
1:37:17koklayan Fatih diye yazın. Bakın zaten
1:37:19ben de yan tarafta veriyorum şimdi
1:37:20onları sırayla. Gül koklayan Fatih
1:37:23görüyorsunuz. Bu gül koklayan Fatih
1:37:26tablosu kime ait? Bitti bu kadar soru.
1:37:28Sorunun cevabı ne?
1:37:29>> Nakkaş Sinan Bey. Fatih Sultan Mehmet
1:37:32Zaman. Evet. Bir yazalım bakalım
1:37:33minyatürü.
1:37:35>> Bu sanat dalıyla uğraşanlara musavir ve
1:37:37>> bu sanat dalıyla uğraşanlara Evet.
1:37:42>> Musavvir veya nakkaş.
1:37:44>> Musavvir veya nakkaş denir. Musavvir
1:37:47veya nakkaş adı verilir. Evet.
1:37:50>> Levni.
1:37:52>> Peki ünlü nakkaşçılar kimlerdir bakalım?
1:37:55Levni.
1:37:56Özellikle Nuale devrinin Nakkaş
1:38:00Osman. Evet.
1:38:01>> Matrakçı Nasu.
1:38:03>> Matrakçı Nasu. Bu Kristüstan Süleyman
1:38:06zamanında. Evet.
1:38:08>> Ve Nakkaş Sinan Bey.
1:38:09>> Nakkaş Sinan Bey. Evet.
1:38:12>> En bilinen misafirlerdir.
1:38:14>> En bilinen musavirlerdendir.
1:38:18En bilinen musavirler arasındadır. Bu
1:38:20arada kalem bitti. Şey
1:38:22>> eee
1:38:23>> ver ver.
1:38:25At at sıkıntı yok. Ben tutarım. Bak
1:38:27tuttum.
1:38:28>> Hadi bakalım. Al.
1:38:30>> Evet.
1:38:32Ulan bu ne sıcak ya? Allah'ım ya rabbim
1:38:34ya resul ya. Bu kuraklık vallahi bu
1:38:37küresel ısıma doğru ben kendimde
1:38:38yaşıyorum. Küresel ısınma sanki geldi
1:38:41bende kaldı gibi. Evet. Minyatürle ilgi
1:38:43var mı? Söyle.
1:38:44>> Nakkaş Sinan Bey.
1:38:45>> Evet. Nakkaş Sinan Bey. Evet.
1:38:49>> Gül koklayan Fatih eseriyle. Gül
1:38:52koklayan Fatih eseriyle
1:38:55>> minyatür sanatına
1:38:56>> minyatür sanatını portre görünümüne
1:38:58çevirmiştir. Minyatür sanatını portre
1:39:02görünümüne çevirmiştir.
1:39:04Portre görünümüne
1:39:07çevirmiştir.
1:39:09Evet. Olay bu.
1:39:12Tes
1:39:14eee kelimenin manası dahap kökünden
1:39:17gelir. Altın demek Arapça. Şimdi
1:39:21altınlamak yaldızlamak anlamına gelir.
1:39:24Levhalarda süslemesi yapılır ama
1:39:26genellikle Kur'an-ı Kerim süslemelerinde
1:39:28kullanılır. Onu söze söyleyeyim. Bir
1:39:30süsleme sanatıdır tesp. İkantetlerinde
1:39:33de anlattım. Gene burada da anlatıyorum.
1:39:35Tes ile uğraşana müzehip adı verilir.
1:39:38Yine Kara Mehmet bu dönemin ünlü
1:39:40temsilind var zar bir tane birkaç tane
1:39:42daha adam var ama bunlar arasında
1:39:44özellikle Fati Sultan Mehmet zamanında
1:39:47ve özellikle Yavuz Sultan Selim eee
1:39:50Safavi seferi yani Safavilerle yaptığı
1:39:52Çaldıran Zaferinden sonra İran'daki o
1:39:55Tebriz'deki Nakaşhane'yi getiriyor
1:39:57saraya. Orada işte önemli adamlar
1:39:59geliyor. İşte bu tesip sanatıyla
1:40:01uğraşanlar. O yüzden Yavuz Sultan Selim
1:40:03zamanından itibaren tesif sanatı
1:40:04ünlenmiştir. Ama direkt sınavda
1:40:06kelimenin köküne gelerek soruyorlar.
1:40:09Altınlamak, yaldızak anlamına gelen ve
1:40:12genellikle Kur'an-ı Kerim süslemelerine
1:40:14kullanılan diye gelir. Haberiniz olsun.
1:40:15Başla bakalım.
1:40:16>> Bu sanatla uğraşana müzekkip denir.
1:40:19>> Bu sanat dalı ile
1:40:22uğraşana müzehip denir.
1:40:25Müzehip
1:40:27denir. Evet. Kara Mehmet en ünlü
1:40:30temsilcisidir.
1:40:31>> Kara Mehmet en ünlü temsilcisidir. Kara
1:40:34Mehmet en ünlü temsilcisidir. Ancak şeyi
1:40:39yazmamız lazım. Kelimenin manası ne?
1:40:42Kelime manası dikkat altınlamak,
1:40:46yaldızlamaktır.
1:40:48Altınlamak,
1:40:49yaldızlamaktır.
1:40:52Bunu da sizlere söylemiş olalım. Nerede
1:40:55kullanılıyor ağırlıklı? Genellikle
1:40:58Kur'an-ı Kerim süslemelerinde genellikle
1:41:01Kur'an-ı Kerim süslemelerinde
1:41:04kullanılmıştır.
1:41:05Süslemelerinde
1:41:08kullanılmıştır. Çıkan bir sınav sorusu.
1:41:10Geldik resme arkadaşlar. Bakın dikkat
1:41:13edin. Hat, minyatür, tesip, resim. Zaten
1:41:16ilk dördü kafadan. Yani soru gelirse
1:41:18genelde nereden geliyor? Bu dördünden
1:41:20biri geliyor. Doğru mu Merve? Şimdi
1:41:222025'te
1:41:23güncel olaylar kısmında sizler de
1:41:25biliyorsunuz ki bir 2 sene önce
1:41:28anlattığım soru çözüm videolarına bir
1:41:29adama çok değindim. Bakın arkadaşlar o
1:41:32adam geldi en sona sınav sorusu oldu.
1:41:34Birazdan sınav sorusunda söyleyeceğim
1:41:36ama önce resim sanatına bakalım. Şimdi
1:41:38Osman Dete resim sanatı başlarda iyi
1:41:41değil. Yani başlarda Tanzimata kadar iyi
1:41:43değil ha. Evet. Hükümdarlardan resmini
1:41:46portresini yaptıranlar olmuş. Örnek Far
1:41:47Sultan Mehmet yaptırmış. İtalyan sanatçı
1:41:50belli var. Bazı ünlü e İstanbul'un
1:41:54fethini falan yapan faustalar falan var.
1:41:57Önemli kişiler gelmiş bakın ama kesik
1:42:00kesik yani oturup da bir ilerleme yok.
1:42:01Mesela sarayın içinde bir resim bölümü
1:42:03yok ya da öyle bir şey yok. Ne zaman
1:42:05resim ilerledi? Tanzimatla beraber
1:42:07Cumhuriyet dönemiyle başladı. Öyle
1:42:08söyleyebilirim. Resmini yaptıran ilk
1:42:10Osmanlı padişahı Fatih Sultan
1:42:11Mehmet'tir. Ha o zaman ben şunu
1:42:13söyleyeceğim. Fatih'in gördüğüm resmi
1:42:16aslında o da tam bir gerçek değildir.
1:42:18Onu da size söyleyeyim. Çünkü Fatih
1:42:21Flash TV'de vardı yaşlandırma tekniği
1:42:22yapmak. He Fatih Sultan Mehmet o resmi
1:42:25çizdirirken bazı kaynaklar diyor ki yani
1:42:27benim aynımı çizme beni yaşlandırma
1:42:29tekniğiyle çiz. Bakın çünkü Farsultan
1:42:32Mehmet İstanbul'u fethettiğinde kaç
1:42:33yaşındaydı?
1:42:35Düşünün bak kaç yaşındaydı İstanbul'u
1:42:37fethettiğinde? 1453'te fethetti. Kaç
1:42:39yaşındaydı Fatih Sultan Mehmet? Çok
1:42:42gençti, küçüktü.
1:42:4419, 20, 21'li yaşlardaydı. Ee, e o zaman
1:42:47bu adam da ne yaptı? Belini geldikten
1:42:50sonra saraya onu belki de 40-45 yaş gibi
1:42:52çizdi. Daha sonra bir adam geldi resmini
1:42:56yaptırdı. Devlet dairelerini asırdı.
1:42:59Mahmut. Mahmut geldi devlet dairelerini
1:43:01astırdı. Elife gavur padişah dediler.
1:43:04Sonra Tanzimat döneminde ressamlar
1:43:06ortaya çıktı ki bunlardan bir tanesi var
1:43:08ki Paris'i eğitime gönderildi. Bu adam
1:43:11geldi. Geldikten sonra gelmeden önce de
1:43:14Paris'teki resim sergisinin açılışını
1:43:16Abdullaz'e davet edildi. Abdülaziz de
1:43:17kalktı ta Fransa'ya kadar gitti. O resim
1:43:19tabii bahane de borç para bulmak var
1:43:21işin içinde. Bir bir ton siyasi olay.
1:43:23Ama niyet o hani gidişat görünen neden
1:43:25o. Yani bu adam ülkeye geldi ve bu adam
1:43:29bir resim sergisi açtı. Bu adamın adı
1:43:31Şeker Ahmet Paşa. Zaten Osmanlı'de iki
1:43:35tane adam öğreneceğim. Biri Şeker Ahmet,
1:43:38diğeri Osman Hamdi Bey. Ya Şeker Ahmet
1:43:42Paşa ne yapmış kardeşim? Bir şey
1:43:44yapıyorsa genellikle
1:43:47eee tatlılı efendim eee meyveli eee
1:43:52böyle okunduğu zaman ismimize böyle hoş
1:43:55gelen şeyler yapmış. Mesela en ünlü
1:43:58tablosu 2005'te geldi. Geçen ik sene
1:44:00önceki derste anlattığım olay. Narlar ve
1:44:03ayvalar onun en ünlü tablosudur. Nar
1:44:06tatlı mı?
1:44:08>> Ayva tatlı mı? Tatlı değil mi?
1:44:10>> Sen hayvanın çürünü yiyorsun o zaman.
1:44:11Tatlıdır hayva. Evet. Ekmek hayvası
1:44:14yyordur. Ondır o. Evet. Neymiş o zaman?
1:44:16Narlı. Nar en azından ne? Tatlı. Yani
1:44:18meyve olacak. Mesela
1:44:21eee en ünlü tablolarına Şekerhid'in
1:44:25şey üzümlü natürm
1:44:28üzüm nasıl? Meyve tatlı mı? Merve tatlı.
1:44:31Karpuz dilimli natürm Hadi karpuza da
1:44:34acı de göreyim.
1:44:35>> He. E o zaman bu adam ne yapmış? Nerede
1:44:38bir leke var ya bende? Şurada. Şurada
1:44:40mı?
1:44:40>> Ne oldu?
1:44:41>> Kalem.
1:44:42>> Kalem olur. Evet. Karpuz dilimli natürm
1:44:45kimindir o zaman?
1:44:46>> Şeker Ahmet'in. O zaman benim aklıma
1:44:47gelecek. He senin şeker Ahmet Ramazan
1:44:50hoca bana ne dedi? Tatlı matalı bir şey
1:44:52çıkarsa yapıştır şeker Ahmet. Anlaşıldı
1:44:54mı bu durum?
1:44:56Anlaşıldı mı Murat? YouTube'dakiler.
1:45:01Murat
1:45:02>> hocam.
1:45:03>> He anlaşıldı mı? Sana soruyorum.
1:45:04>> Evet hocam.
1:45:05>> Niye cevap vermiyorsun oğlum? Allah
1:45:06Allah. YouTube'dakiler siz anladınız mı?
1:45:08Bir şey tatlı olursa olacak. Murat
1:45:12lolliipop ararken top şeyin adı ne?
1:45:14Tablonun adı bu. O zaman ne cevap
1:45:16kardeşim? Şeker Ahmet Paşa.
1:45:21Olay bu. Merve Revani yerken. Revani
1:45:24nasıl bir şey? Tatlı, şerbetli bitti.
1:45:27Anlaşıldı mı? Hadi bakalım. Siz
1:45:29YouTube'dakiler Şeker Ahmet Paşa olsanız
1:45:32bir tablo yapsanız ama içinde tatlı bir
1:45:34şey geçecek. O tablonun adına ne
1:45:36verirdiniz? Yorumlara bekliyorum sizleri
1:45:38de. Bunu da söyleyeyim. Bu arada bir
1:45:39peşte verirseniz. Orada peşneler artık
1:45:42>> bıraktı beni saldı yani.
1:45:47Ver bakalım. Osmanlı kültür medeni de
1:45:50anlatmak kolay mı Murat?
1:45:52>> Hey yavrum e orada dinliyorsun.
1:45:54Dinliyorsun değil dineliyorsun. B
1:45:56dinliyorsun gibi gelmiyor da. Evet
1:45:58geldik buraya. Hangisine geldik? Resim
1:46:01sanatını bir yazalım ve Osman Dede diğer
1:46:03sanatlarını da tek işleyeceğiz. Başla
1:46:06bakalım. Resim. resmini yaptıran Osmanlı
1:46:08padişahı
1:46:09>> resmini yaptıran
1:46:12ilk Osmanlı padişahı bakalım kimmiş kim?
1:46:17>> Fatih Sultan Mehmet.
1:46:18>> Evet Fatih padişahı Fatih Sultan
1:46:21Mehmet'tir. Evet devam et.
1:46:24>> Resmini devlet dairesine astıran
1:46:26>> resmini devlet dairesine astıran
1:46:33astıran kimdi?
1:46:35Mahmuttu. Evet.
1:46:38>> Osmanlı Devleti ressam yetiştirebilmek
1:46:40için.
1:46:40>> Osmanlı Devleti ressam yetiştirebilmek
1:46:44için.
1:46:45>> Paris'te
1:46:47>> yetiştirmek için. Paris'te
1:46:51>> Mekteb Osmani adında kurum açmıştır.
1:46:54>> Mekteb-i Osmani adında kurum açmıştır.
1:46:58Osmani adında bir kurum açmıştır. Evet.
1:47:02Devam. İlk resim sergisini
1:47:04>> İlk resim sergisini kim açıyor?
1:47:08>> Şeker Ahmet Paşa.
1:47:09>> Şeker Ahmet Paşa açmıştır. Dikkat.
1:47:11Bundan sonra bir daha dikkat
1:47:12dinleyeceğiz. Şimdi Şaker Ahmet Paşa'nın
1:47:15dediğim gibi birçok eseri var ama
1:47:17bunların birkaçını veriyorlar. Özellikle
1:47:18Narlar Ayvalar önemli. O da sınavda soru
1:47:20olarak geldi. O zaman orayı atlıyoruz.
1:47:23Ora gelmeyecek bize. Ne gelecek o zaman?
1:47:25Eğer gelirse ya Osman Hamdi'nin
1:47:27eserinden ya Gül Koklayan Fatih
1:47:29Portresinden gelecek. Yani Nakkaş Sinan
1:47:31Bey'in bu eseri. Peki hepimizin bildiği
1:47:34bir adam var. Sanayi Nefse mektebinin
1:47:35kurucusu, Osmanlık müzesisi ve arkili
1:47:37olan Osman Hamdi Bey var. Osman Hamdi
1:47:39Bey deyince aklımıza gelen ilk şey
1:47:41kaplumbağa terbiyecisi oluyor. Ama bu
1:47:43çok basit kaçar. O yüzden farklı şeyleri
1:47:46de sorabilir. Örnek silah taciri çok
1:47:49ünlü bir tablosudur. Silah taciri veya
1:47:52Kur'an okuyan kadın bak çok büyük müzede
1:47:55paraya satılan bir şeydir. Kur'an okuyan
1:47:58kadın. Şimdi ben şu IGS eee soru bankamı
1:48:02verir misiniz oradan? Hücrelendirmiş
1:48:04soru bankası var ya Murat.
1:48:06>> Oradan
1:48:07>> kalk kalk. Aradan kalkabilirsin. Ne
1:48:09olacak sanki? Kalk.
1:48:13Ver onu bir. Ben şimdi orada size bir
1:48:16şey göstereyim. Ver bakalım.
1:48:18Nerede o sayfa? Hemen bakıyoruz. Osmanlı
1:48:21Devleti kültür medeniyet ekonomi.
1:48:24Görürü geçtik.
1:48:26Bak bakayım buraya bir.
1:48:29Yakınlaştır kardeşim.
1:48:36Ne yaptın Murat? Ne yapıyorsun oradan?
1:48:38Yakınlaştırıyordun ya. Zoom yapıyordun.
1:48:40Ne oldu ona?
1:48:42>> Allah Allah.
1:48:46>> Oğlum dünyadaki bütün yayıncılar
1:48:47kamerayı koyuyorlar, çekiyorlar. Her işi
1:48:49de yapıyorlar. Bizde niye bu olmuyor ben
1:48:51bilmiyorum. Bak buraya bak. Bak şu
1:48:54tabloya bak. Şura. Yook. İkisi de aynı
1:48:57yermiş. Şura bak. Görüyor musun? Hangi
1:49:00tablo bu? Bir Kur'an okuyan kadın. Bak
1:49:03buraya. Şuraya geldik mesela. Burada
1:49:05hangisi var?
1:49:07Bu ne? Silah taciri. Döndük. Şu tarafa
1:49:10geldik. Burada ne var? Gül koklayan
1:49:12Fatih. Bak size bunlardan bir tanesi
1:49:15gelecek artık. Çünkü narlar, ayvalar
1:49:17bitti. Onu sordular. O geçti. Hayırlı
1:49:20uğurlu olsun. Bundan sonra size gelecek
1:49:22olan tablo sorular. Onun arka sayfasında
1:49:24da devam ediyor. Evet, devam edelim
1:49:25bakalım. Kaplumbağa terbiyecisi.
1:49:28>> Kaplumbağa terbiyecisi.
1:49:32Evet.
1:49:33>> Kur'an okuyan kız.
1:49:34>> Kur'an okuyan kız veya kadın diye gelir.
1:49:37Kur'an okuyan kız. Evet.
1:49:40>> Yeşil cami önü.
1:49:41>> Yeşil cami önü. Evet.
1:49:44ve silah taciri gibi
1:49:45>> ve silah taciri gibi
1:49:49>> tablolarıyla ünlenen
1:49:53tablolarıyla ünlenen kimmiş kıymetli
1:49:56dostlar? Osman Hamdi Beyd'dir. Bu arada
1:49:59Osmanlı Devlet'te bir de kadın ressamız
1:50:02vardır. Bu kadın ressamı çok kişi
1:50:04bilmez. Hatta size şöyle Mustafa Kemal
1:50:07Atatürk'ün ilk böyle e yağlı boya
1:50:09portresini çıkan çizen kadındır. Çok
1:50:11büyük ressam. Şimdiye kadar gelmemesi
1:50:13bile abestir. Bak söylüyorum. Mihri
1:50:16müşrik. Osmanlı Devleti'nde şimdi kimi
1:50:19sordular? Şeker Ahmet'i sordular.
1:50:21Soracakları kişi ya Osman Hamdi Beydir
1:50:22ya İbrahim Çaldır eğer sekerse
1:50:25Mihri Müşvik Osmanetten ziyade eee hem
1:50:29orada o zaman yetişmiş hem de Cumhuriyet
1:50:31döneminde Atatürk'ün ilk yağlı boya
1:50:33portresini çizmiştir. Çok önemlidir.
1:50:35Miri Müşfik söyle bakalım.
1:50:37>> Osmanlı Devleti'nin
1:50:39ilk kadın ressamı.
1:50:40>> Osmanlı Devleti'nin ilk kadın ressamı
1:50:44>> müş.
1:50:44>> Evet. ressamı Mihri Müşfiktir. Mihri
1:50:49müşfiktir. Evet. Gelelim şeyi de yazalım
1:50:52hemen. Müziği de yazalım. Osman Devlet
1:50:54söyle bakalım.
1:50:55>> Kuruluş döneminde mehthane vardı.
1:50:57>> Hepiniz biliyorsunuz ki kuruluş
1:50:59döneminde mehterhane vardır. Evet.
1:51:02>> Önemli bestekarlar yetiştirildi burada.
1:51:04>> Evet mehterhane vardı. Söyle bakayım
1:51:05önemli bestekarları.
1:51:08>> Iri.
1:51:09>> Evet. Buadei kaç liranın arkasına şu an?
1:51:14Evet. Merve.
1:51:15>> He aman Merve 200'den aşağı taşımadığı
1:51:20için bilmez. Kız 100 liranın arkasında
1:51:22kim var?
1:51:23>> Buyurizade YRI var. Tabii devam.
1:51:25>> Hacı Arif Bey.
1:51:26>> Hacı Arif. Evet.
1:51:28>> Tamburi Cemil Bey.
1:51:29>> Tamburi Cemil Bey. Evet. Bunların hepsi
1:51:31Osman Devlet'in ünlü bestekarlarıdır.
1:51:34Evet.
1:51:35>> Abdülkadir Meragi.
1:51:37>> Abdülkadir Meragi.
1:51:39Abdülkadir
1:51:42Meragi. Evet. Supi Ezgi.
1:51:45>> Supi Ezgi. Evet.
1:51:46>> İsmail Dedefendi.
1:51:48>> İsmail Dede Efendi. Çok önemlidir bu.
1:51:50İsmail Dede Efendi. Evet.
1:51:53>> Ve Zekai Dede. Önemli.
1:51:55>> Ve Zekayı dede.
1:51:57Zekayı dede. Dede gördün mü? Yapıştır.
1:51:59Müzik. Anlaştık mı? Önemli
1:52:02temsilcilerdir. Bestekarlardır. Var mı
1:52:04başka?
1:52:05>> Var hocam. Mahmut zamanında.
1:52:08>> Evet. Mahmut zamanında. Dikkat
1:52:11arkadaşlar. Yeniçeri ocağının
1:52:12kaldırılması kısmında anlatacağım. Bir
1:52:14şey kuruluyor. Önemli bir eee kuruluş
1:52:18kuruluyor. Mızıkkayi Hümayun Mehterhane
1:52:20kapatılıyor. Yerine Donizetti kardeşler
1:52:23geliyor İtalya'dan Mehterhaneen'in
1:52:25yerine Mızıkayumaini kuruyor. Bunu
1:52:27nerede anlatacağım? Mahmut saatlarında
1:52:30anlatacağım inşallah. Bunu da size
1:52:31söyleyeyim. Aşağıda bir notumuz var. O
1:52:33notu da yazıp son kısma geçiyoruz. Söyle
1:52:35bakalım.
1:52:36>> 3ün Selte.
1:52:37>> Aa 3. Selim Dilara. Dilara bak gazel
1:52:40düştü dağlara değil mi? Suzi dilara
1:52:43makamını bulmuş.
1:52:43>> He. 3. Selim suzi dilara makamını
1:52:47bulmuştur.
1:52:49Makamını bulmuştur. Kendisi zaten.
1:52:53Nedir? Kendisi neyzendir.
1:52:56Kendisi neymiş? Neyzen.
1:52:59Çok üzülürüm. Düşünselim
1:53:01patronu hallitsandan sonra odasına giren
1:53:04yeniçeriler katlederken bile elinde ne
1:53:06iş çalıyordu? Eee, neyle kılıç
1:53:08savunulabilir mi? Son neyle savundu
1:53:11kendini? 3. Selim, Osmanlı Devleti'nin
1:53:12önemli padişahlarından bir tanesi de
1:53:15yine değerli arkadaşlar katledilerek
1:53:17öldürülmüştür. Hangi isyan? Kabakçı
1:53:19Mustafa isyanıyla. Evet, burası tamam mı
1:53:21canım?
1:53:21>> Tamam.
1:53:22>> Şimdi buraya geleceğiz. Osmanlı
1:53:24Devlet'te birçok
1:53:26sanatta var. Kalemiş. Efendim çinicilik,
1:53:30halıcılık, telkari, gümüş işleme,
1:53:32malakari biliyorsunuz duvar süsleme.
1:53:34Vitray önemli bir cam sanatıdır. Dikkat
1:53:36son zamanlarda vitray soruluyor. Tombak
1:53:39var efendim geliyorsa heykel var. Osman
1:53:41Devlet heykelini yaptıran ilk Osmanlı
1:53:42padişah Sultan Abdülaziz'dir.
1:53:46Opera sonradan geliyor. Ankara'da
1:53:48Ankara'da opera diye bir yer vardı. Sıye
1:53:50ile Ulus'un arasında hala operada çünkü
1:53:52orada opera var. Efendim, ebru sanatı
1:53:54biliyorsun. Bulut bulutlanmak bir
1:53:56sınavda geldi. Direkt şeyini sordular.
1:53:58Bulut bulutlanmak. Evet. Ebru. E ahşap
1:54:01işlemeciliği var. Ahşap oymacılığı var.
1:54:03Ciltçilik, mücellitçilik var. Osmanlı
1:54:05Devleti kitapları böyle yapan. Şimdi
1:54:07onları tek tek şöyle bir yazalım
1:54:09istersen Merve. Bunlar hangilermiş?
1:54:11Başla bakalım. Kalem işi.
1:54:13>> Duvar süsleme sanatıdır.
1:54:15>> Duvar süsleme sanatı.
1:54:18Peki Osman Dete çinicilik hangi
1:54:20şehirlerde ünleniyor? Diyarbakır'da.
1:54:23İznik'te hep zaten önemlidir. Kütahya'da
1:54:26bir şehir daha var.
1:54:27>> İstanbul
1:54:28>> ve İstanbul'da
1:54:30kiriciliğin merkezleri bunlardır.
1:54:33Halıcılık hangi hallar önemli?
1:54:36>> Uşak, Bünyan.
1:54:37>> Uşak, BYan, Hereke olması lazım.
1:54:40>> Evet. Isparta. Here, Isparta önemli
1:54:43halıcılık merkezleridir. Daha da
1:54:45Türkiye'de de vardır. Telkari
1:54:48>> gümüş işlemeciliğidir.
1:54:50>> Gümüş işleme sanatıdır.
1:54:53İşlemeciliği sanatıdır. Özellikle şu an
1:54:55Mardin bu noktada birinci sıradadır.
1:54:57Malakari
1:54:58>> duvar süsleme sanatı.
1:55:00>> Duvar süsleme sanatıdır. Kabartma
1:55:02ağırlıklı. Duvar süsleme sanatıdır.
1:55:05Vitray
1:55:06>> cam süsleme sanatı. Cam süsleme
1:55:08sanatıdır. Son zamanlarda
1:55:11iki sınavda görmem hasebiyle vitraya ben
1:55:13dikkat ettireceğim size. Vitra önemli.
1:55:15Evet. Tombak.
1:55:17>> Eşyalar altın ile kaplanır.
1:55:19>> Eşyalar altın ile kaplanır. Evet.
1:55:21>> Bu işleme tombak denir.
1:55:23>> Altın ile kaplanma işlemine tombak
1:55:26denir.
1:55:27Tombak denir. Vay be. Eşyalar altın ile
1:55:31kaplanıyor. Güzel. Heykel.
1:55:34heykelini yaptıran tek Osmanlı padişah
1:55:36>> heykelini yaptıran tek Osmanlı padişahı
1:55:43sizler de biliyorsunuz ki Sultan
1:55:45Abdüliz'dir.
1:55:47Aziz opera
1:55:50>> 3. Selim zamanında başlamıştır.
1:55:52>> 3. Selim zamanında başladı. Evet.
1:55:55>> Milli Osmanlı operet kumpanyası
1:55:57kurulmuştur.
1:55:58>> Milli operet kumpanyası kurulmuştur.
1:56:03Devam. Ebru.
1:56:05>> Kelime manası bulut veya bulutlamaktır.
1:56:07>> Kelime manası bulut veya bulutlanmaktır.
1:56:12Bulut veya neymiş? Bulutlanmaktır.
1:56:15>> Uğraşana ebrana adı veriyor.
1:56:17>> Yani öyle diyorlar. Bazıları bunu kabul
1:56:19etmiyor. Bu arada ebru ustaların soruyor
1:56:20mu diyor. Bizim öyle bir şeyimiz yok
1:56:22diyor. Uyduruyorsunuz diyor. Tab tabi
1:56:24>> şeyde var hamam önünde işte ebru
1:56:26yapıyorlar ya.
1:56:27>> Ebruzen ebruzen diye geçtim. Hiç kimse
1:56:28bağa bakmadı yani. Demek ki o değil.
1:56:31Akşam işlemecili söyle bakalım.
1:56:33>> Rahle, mihrap
1:56:35>> Rahle, mihrap
1:56:36>> ve vaaz kürsülerinde uygulanmıştır.
1:56:38>> Ve vaaz kürsülerinde
1:56:41uygulanmıştır. Arkadaşlar tarihe bir
1:56:43camiye gidiyorsanız lütfen kürsüye bir
1:56:46bakın ya. Bak oraları çok atlıyorsunuz.
1:56:48Asıl oymacılık işte ahşap oymacılığı ve
1:56:50içe geçme orada. Yani mihraba bakmadan
1:56:53çıkıyorsunuz, kürsüye bakmadan
1:56:55çıkıyorsunuz, rahlelere bakmadan
1:56:58çıkıyorsunuz. Haberiniz olsun. Tarihi
1:57:00cami gezmeyi bilmiyoruz.
1:57:04Hep düşündüğümüz şu. Ulan benden önce
1:57:05acaba burada hangi padişah kıldı? Benden
1:57:07önce acaba hangisi? Oğlum tamam da kıldı
1:57:09kılan kıldı gitti. Sen kendine bak. Git
1:57:12önce bir şöyle bir bak. Bursollu Cami.
1:57:15Ya bizim tarihi yerlerde rehberlerimiz
1:57:17olması lazım artık ya. Ya bu böyle olmaz
1:57:20ya. Ya tarihi camide birisinin anlatması
1:57:22lazım. Şu harta şunu yazıyor burada bunu
1:57:24yazıyor burada. Biraz daha böyle
1:57:26kafileyle gidilip gelinmesi lazım.
1:57:28bireysel ilgili et vakit zamanlarında
1:57:30oluyor ama bu eksikliğimiz de var bizim
1:57:33haberiniz olsun. Evet. Çilkçilik söyle
1:57:35bakalım. Uğraşana mücellit adı verilir.
1:57:38>> Uğraşana mücellit adı verilir. Mücellit
1:57:42adı
1:57:43verilir.
1:57:45Cçilik hala matbaalarda yoğun olarak
1:57:47yapılır. Geldik divan edebiyatına. Yazil
1:57:50ve edebiyat. Osmanlı Devletinin değerli
1:57:52arkadaşları resmi dili kanuni esasında
1:57:54belirtildiği gibi Türkçedir. Ama
1:57:56yazarken nasıl yazılıyordur? Osmanlı
1:57:58harfleriyle yani eee Arap harfleriyle
1:58:01yazılıyordur. Osmanlıca denilen bir dil
1:58:03ortaya çıkarılmıştır. Osmanlı edebiyat
1:58:05kısmı divan edebiyatı, tasavvuf
1:58:06edebiyatı ve halk edebiyatı olarak
1:58:09buralar çok edebiyat konuları olduğu
1:58:11için çok girmiyoruz ama burada bilinmesi
1:58:13gereken insanları da bir yazalım. Ondan
1:58:15sonra sporu diyelim. Ondan sonra genel
1:58:17tekrar yap. Söyle bakalım Divan
1:58:18Edebiyat'ta kimler var? Baki.
1:58:20>> Baki. Evet.
1:58:21>> Fuzuli.
1:58:22>> Fuzulinin en ünlü hislerini bilir misin
1:58:24Merve?
1:58:28>> Hadi ya. Bilirsin ya. Abo
1:58:32Fuzuliin
1:58:33en ünlü eseri nedir? YouTube'dakiler.
1:58:36Hepinizin bildiği bir eserdi. O yüzden
1:58:37sordum. Hadi bulun bakalım. Devam.
1:58:40>> Nabi.
1:58:41>> Nabi. Evet.
1:58:42>> Ruhi.
1:58:43>> Ruhi. Hep de dört harfli. E
1:58:45>> Nefi.
1:58:46>> Nefi.
1:58:48Kız Merve. Senin sevgilinin adı olmayan
1:58:50var ya. Ruh devam. He
1:58:54>> Naili.
1:58:55>> Ne?
1:58:56>> Naili.
1:58:56>> Naili.
1:58:57>> Evet. Tasavvufçulara gelelim.
1:59:00>> Söyle bakalım.
1:59:02>> Pir Sultan Abdal.
1:59:03>> Pir Sultan Abdal. Evet.
1:59:06Devam.
1:59:07>> Ak Şemsettin. Akşemsettin. Evet.
1:59:11>> Eşrefoğlu Rumi.
1:59:12>> Eşrefoğlu Rumi. Ünlü cami bıraktı ya.
1:59:15Neydi o? Eşref olan kalan cami
1:59:18Beyşehir'dedir. Evet devam.
1:59:19>> Hacı Bayram Veli
1:59:21>> Hacı Bayram Veli Ankara Solfa'da
1:59:24doğmuştur. Camisi Ulusla Evet. Mezar
1:59:27>> kaygusuz aptal.
1:59:29>> Kaygusuz aptal.
1:59:31Evet.
1:59:33>> Ümmi Kemal.
1:59:34>> Ümmi Kemal.
1:59:36Bunlar da tasavvufçular. Halk edebiyatı.
1:59:39Kimler var?
1:59:40>> Köroğlu.
1:59:40>> Köroğlu. Evet.
1:59:42>> Öksüz.
1:59:43>> Öksüz.
1:59:46Dadaloğlu.
1:59:48>> Dadal hayali burada mı?
1:59:52>> Yok hocam.
1:59:52>> Devam et.
1:59:53>> Karacaoğlan.
1:59:54>> Karacaoğlan bizim oralı biliyorsun değil
1:59:56mi? Mersin mutludur. Devam. Bir de
1:59:59Karaca kız var. He.
2:00:00>> Cevheri.
2:00:01>> Cevheri.
2:00:02>> Aşık Ömer.
2:00:03>> Aşık Ömer.
2:00:05>> Hocam bu arada şeye de baktım. He Leyla
2:00:08ile mecunesi.
2:00:10>> E e ya işte ben hepiniz biliyor diye
2:00:14rahat davranıyorum da işte bazen oluyor
2:00:16Leylile Mecnun. Tabii. Şimdi geldik
2:00:19spora. Ulan Osmanlı Devlet'e spor var mı
2:00:21diyor. Lan Osmanlı Devlet'de spor olmaz
2:00:22olur mu? Osmanlı Devlette padişahların
2:00:24yarısından çoğu ata çok iyi bindikleri
2:00:26için onlara hünerli at birinci anlamında
2:00:29cindi ve güreş tekkeleri açtırdıkları
2:00:32için güreşçi biliyorsunuz t Orhangazi
2:00:34hatta 1. Murat 1. Murat hatta derler ya
2:00:36Orhangazi'den beri Kırkpınar yağlı
2:00:38güreşleri
2:00:39Edirne çok önemli Türkiye'nin en önemli
2:00:43Osmanlı Devleti'den kalan miraslarından
2:00:45biridir. Kırkpınar yağlı güreşleri. E
2:00:48Osmanlı Devleti'nde hünerli atminicileri
2:00:50var. Osmanlı Devlet'in sonlarına doğru
2:00:51olimpiyatlara bile katılmıştır. Osmanlı
2:00:53Devleti'nde özellikle sporu
2:00:55yaygınlaştıran adam Selim Sırrı
2:00:56Tarcan'dır. Bugün bak İstanbul'da her
2:00:59yerde spor salonlarından verilen
2:01:00isimlerden biridir. Niye bu adamların
2:01:02isimleri veriliyor kardeşim? Demek ki
2:01:04Osmanlı Devleti'ne gerçekten spora sahip
2:01:07çıkılmışlardı. Osmanlı Devleti'de
2:01:08biliyorsunuz ki Beşiktaş'ın kuruluşu 3.
2:01:1119035'te
2:01:13Galatasaray 1907'de Fenerbahçe değil mi?
2:01:161910'da imalat-ı Harbiye yani benim
2:01:18tuttuğum takım olan eee Ankaragücü gibi
2:01:20takımlar kurulmuş. Özellikle ik meşruti
2:01:23zamanında iyice futbol serbest
2:01:24bırakılıyor. İlk beden eğitimi öğretmeni
2:01:27Mehmet Faik Üstün Hitman'dır mesela
2:01:28Galatasaray Lisesi'e. Yani bunların
2:01:30hepsi aslında nedir? Osmanlı Devlet'te
2:01:32spor yok bunun şeyi var tabii ki ama
2:01:35günümüz gibi değil arkadaşlar. Siz
2:01:37diyorsunuz ki Halter olsun. E adam
2:01:38Halter kaldırmıyor. 4. Murat da
2:01:40kendisine dubalar yapmış. İki tane
2:01:42Halter görünüyor. Onları kaldırıp
2:01:43çalışıyordu 4. Murat. 4. Murat'ta 56
2:01:45kiloluk kılıcı var. Kim kaldırıp da kim
2:01:47sallayacak onu? Kendini geliştir. Çünkü
2:01:50yeniçeri öldürecekti. Küçük yaşta çıktı
2:01:51tahta. Spor yapmadan durabilir miydi?
2:01:54>> Duramazdı. Mecbur onu yaptı. Kendini
2:01:55geliştirdi. Cüssesini büyüttü. Yaşı
2:01:57küçüktü ama cüsse büyük olunca insan
2:01:59tarafından yani padişah deyince böyle
2:02:01bir ismim ne olması gerekiyor böyle uzun
2:02:03boylu geniş omuzlu falan. Riyad edilen
2:02:07genellikle hükümdar şeyleri de budur
2:02:09zaten. Osman Devlet için konuşuyorum.
2:02:11Evet. Başla bakalım. spor
2:02:12>> Orhan Bey döneminde.
2:02:15>> Evet. Orhan Bey döneminde
2:02:17>> ilk defa güreş tekkeleri açılmıştır.
2:02:19>> İlk defa güreş tekkeleri açılmıştır.
2:02:22Güreş tekkeleri açıldı. Devam.
2:02:26>> 1. Murat döneminde ise
2:02:28>> 1. Murat döneminde
2:02:31>> Edirne'de Kırkpınar yağlı güreşleri
2:02:33>> Edirne'de Kırkpınar yağlı güreşleri
2:02:36başladı.
2:02:38Yağlı güreşleri
2:02:40nerede yapılmaya başlanıyor ülkemizde?
2:02:42Direkt sınavda çıkar bu yerin Edirne.
2:02:44Yani bunu vermez yani. İli sorar size.
2:02:47Evet devam edelim.
2:02:47>> 5. Murat ve Sultan Abdülez.
2:02:50>> 5. Murat ve Sultan Abdüllaziz
2:02:55önemli.
2:02:56>> Güreş.
2:02:57>> Önemli güreşçilerdir. Önemli güreşçi
2:02:59padişahlardır. Güreşçi padişahlardır.
2:03:04Güzel. Devam.
2:03:05>> Adalı Halil.
2:03:06>> Adalı Halil. Oo, çok önemli. Evet.
2:03:08>> Ve Koca Yusuf.
2:03:09>> Ve Koca Yusuf.
2:03:11Hikayesi çok ilginçtir ya. Evet.
2:03:13>> Ünlü Osmanlı güreşçilerinden.
2:03:15>> Ünlü Osmanlı güreşçilerindendir.
2:03:21Devam. Şu hocay birazdan anlat.
2:03:23>> Okulu ile uğraşanlara.
2:03:24>> Okçuluk ile uğraşanlara Nazım. Okçuluk
2:03:28ile
2:03:29uğraşanlara
2:03:32Eros mu denir?
2:03:33>> Keman keç.
2:03:34>> He kemankeç. Evet. verilmiştir.
2:03:36>> Keman Keş adı verilmiştir. Devam.
2:03:41>> Hünerli at binicilerine
2:03:43>> CDi.
2:03:44>> Evet.
2:03:44>> Hünerli at binicilerine
2:03:48ne isim verilmiş?
2:03:49>> CD. Gundi değil C adı verilmiştir.
2:03:53Devam.
2:03:54>> İlk kez ders müfredatına giren
2:03:56>> ilk kez Osmanlı ders müfredatına dikkat
2:04:01ders müfredatı hangi ders girmiştir?
2:04:03Hangi şey?
2:04:03>> Jimnastik. Evet. İlk kurulan Beşiktaş'ın
2:04:06da ne ismi? Ne?
2:04:07>> Beşiktaş jokey kulübü mü?
2:04:08>> Jimnastik.
2:04:09>> Jimnastik değil mi? Evet.
2:04:11>> İlk beden eğitimi devam.
2:04:12>> Jimnastik de deniliyor. Jimnastik de
2:04:14deniyor. Ya bunu bir çözemedik ya.
2:04:16Jimnastik adı verilmiştir. Bilen
2:04:18arkadaşlar varsa doğrusunu yazabilirler.
2:04:20>> Devamında hocam. İlk beden eğitimi
2:04:22öğretmeni Mehmet Faik.
2:04:24>> İlk beden eğitimi öğretmeni.
2:04:27Öğretmenin adı neymiş?
2:04:29>> Mehmet Faik.
2:04:31Mehmet Faik üstün idmandır.
2:04:36Üstün idmandır. Ulan arkadaş adamı zaten
2:04:39Allah beden eğitimi öğretmeni olsun diye
2:04:41yaratmış. Kurban olduğum değil mi? Somat
2:04:42demek hocam.
2:04:43>> Somat Selim Sırı Tarcan'ı Milli
2:04:45Olimpiyat Komitesi'ni kurmaz. Onu da
2:04:47şuraya yazalım. Selim Sırrı Tarcan neyi
2:04:51kurmuş?
2:04:52>> Milli Olimpiyat Komitesi.
2:04:54>> Milli Olimpiyat
2:04:57Komitesini kurmuştur. komitesini
2:05:01kurmuştur.
2:05:03Evet, burası da böyle. Böylelikle
2:05:06Osmanlı Devleti kültür medeniyet 5.
2:05:08videosuyla sona erdirdik. Şu kadar
2:05:12peçete harcadım. Aha bunları sana Merve.
2:05:16Ulan Merve diyorum verecek başka bir şey
2:05:17bulamadım. Terlii peçetesini bana
2:05:19veriyor diye.
2:05:22Evet. Şimdi Merveciğim sen şunları bir
2:05:25al bakalım.
2:05:27Bunu da ben buraya koyayım.
2:05:29Şöyle gelelim. Neye yapıyoruz şimdi?
2:05:32Genel tekrar.
2:05:34Evet, genel tekrarımızı bir yapalım.
2:05:36Hazır mıyız Murat?
2:05:38>> Doğuştan
2:05:39>> efendim.
2:05:39>> Doğuştan.
2:05:40>> Doğuştan hazırsın. Peki.
2:05:42İyaşecilik geldi sınavda. Ancak geldi
2:05:45diye bir daha gelmeyecek diye bir şey
2:05:47yok. Özellikle diğer adını da bilerek
2:05:50bilin. Provizyonizm. Ama bana göre soru
2:05:53gelirse ya fiskalizmden
2:05:56ya merkantilizmden ya da Allah'ın
2:05:59hikmeti kırmızıyla yazdım n'tan veya
2:06:02bayağıdır sorulmayan loncadan veya
2:06:06menzil teşkilatından
2:06:09veya gedik hakkından veya ehli hibreden.
2:06:13Şimdi evet çok kavram var farkındayım
2:06:15ama mesela taşiş yazmadım. Taşiş parayı
2:06:19ayarlama demek mesela. Bu da bir
2:06:21ekonomik kavram. Taşiş, tashih, yine
2:06:24parayı ayarlama demektir. Züuf akçe yani
2:06:27akçenin oranın içindeki atıyorum değerli
2:06:30madeni azaltıp değersiz madeni çoğaltma
2:06:33için züf zayıf akçeden aklınıza gelsin.
2:06:36Akçe zayıfsa ne olur? Onun içindeki
2:06:37değer azaltılmış demektir. Mesela bunlar
2:06:39da Osmanlı Devlet'in ekonomik kavramları
2:06:42arasında vardır. Kısaca tekrarlayayım.
2:06:44Fiskalizm gelirinin en üstüden en az alt
2:06:46aşağıya inmesi. Merkantilizm Avrupa'da
2:06:48çıkan ekonomik anlayış. fiyatlara eksik
2:06:51rekabet şartlarından dolayı devletin
2:06:53müdahale etmesi lonca ahiliğinin devamı
2:06:54dikkatsimler katılıyor buraya. Buraya
2:06:57dikkat etmeniz lazım. Ahilikte
2:06:58katılmıyordu.
2:07:00Menzil kervanlar arası haberleşmeyi
2:07:02sağlıyordu. Hatırlayalım. Ve Gedik hakkı
2:07:04belediyede iş yeri açma hakkıdır.
2:07:06Belediyenin iş yeri açma hakkı ruhsatı
2:07:08vermesidir. Ehli ibre bir işteki
2:07:10ustalaşmaktır, uzmanlaşmaktır. Özellikle
2:07:13NART karar verirken bu adamlara danışır.
2:07:16Muhtesipi de işaretleyim. Çünkü muhtesip
2:07:17de geldi sınavda. Belediye işlerinden
2:07:19sorumlu belediye başkanı veya çarşı ve
2:07:21pazarı denetleyen görevli. Cizye'ye
2:07:24dikkat. Cizye Osmanlı Devletine.
2:07:27Gayrimüslimlerin askere gitmemeleri
2:07:29karşısında ödedikleri verginin adı
2:07:30neydi? Merve Cizye vergisidir. Gelelim
2:07:33bu tarafa doğru. Geldik anam. Neydi bu?
2:07:37Özellikle küçükbaş hayvanlardan alınan
2:07:40verginin adıydı. Avarız neydi?
2:07:42Olağanüstü durumlar. İlk verginin adı
2:07:45Baçlı. Çift bozan neydi? Üst üste
2:07:48ekmeyenden alınan vergiydi. İspik son
2:07:51iki sınavda geldi farklı sınavlarda.
2:07:54Gayrimüslim ödediği toprak vergisinin
2:07:56adıdır. İspç geliyorum buraya. Başka da
2:07:58var mı orada? Yok. Geldim buraya.
2:08:01Buraya. Buraya. Kapanın ne olduğunu
2:08:03biliyor muyuz?
2:08:05>> Evet. Neymiş? Kapan? Toplancı
2:08:07halleridir. Un kapanı, balık kapanı,
2:08:09sebze pakanı, bakanı,
2:08:12kapanı. Evet. Bunlar bedesten ise bak
2:08:14buraya bedesten yazmadık bu arada.
2:08:16Bedesten de bir ekonomik tabirdir.
2:08:18AVM'lerdir. Günümüzdeki ticari malların
2:08:20depolanıp satlandığı yerlere biz
2:08:22Bedes'ten adını veriyoruz. O zaman
2:08:24burada kapana dikkat ediyoruz. Geldik
2:08:26Osmanlı Devlet'te. Özellikle ilk parayı
2:08:29bastıran kim? Osman Bey. Ama ilk altın
2:08:31parayı bastıran kim? Fas Ahmet. Ancak
2:08:33burada şunu soruyorlar. O paranın adı
2:08:37ney? Sikke-i hasene. Parlak para yani
2:08:39altın para. Kaimeyi biliyor muyuz? Kaç
2:08:42kaime? Kağıt para. Bunu da biliyoruz.
2:08:44Onu da işaretleyelim. Kaime neymiş Osman
2:08:46dediği cinsi ne? Kağıt para. Peki
2:08:48altından kağıda düşmek ekonomik anlamda
2:08:50ne kadar kötüye doğru gittiğimizi de
2:08:52göstermiş olur. Geldik buraya. Osmanlı
2:08:55Devlet ekonomisini bozma nedenleri
2:08:56çıkarsa hepiniz yaparsınız. Çok rahat.
2:08:58Bankaya dikkat. Bir Osmanlı Devletin ilk
2:09:01bankası kimmiş? Merve
2:09:02>> bankı.
2:09:02>> Bankı dershane. Peki para basmaya
2:09:04yetkili bir banka mı? Hayır. Para
2:09:05basmaya yetkili bankayı biz kimlere
2:09:07vermişiz? İngilizlere. Bankanın adı
2:09:10Banka Osmani ileride adını değiştirip
2:09:13banka Şahane Osmani. Yani Şahane Osmanlı
2:09:16Bankası oldu.
2:09:18Memleket sandıkları adını ileride ne
2:09:20olarak değiştirecek? Ziraat Bankası. Çok
2:09:22güzel. Demek ki ilk adı neymiş bunun?
2:09:25Memleket sandıkları. Osmanlı Devleti'nde
2:09:28özellikle Mimar Sinan'ın yaptığı üçünü
2:09:31de bilmek zorundasın size. Çünkü bir
2:09:33metinde boşluk doldurma verebilirler.
2:09:36işte eee
2:09:38çıraklık, kalfalık, ustalık senin bunu
2:09:40bilmeni isterler ama ustalık eseri
2:09:42adamın da dediği gibi bakın diğerlerini
2:09:43UNESCO korumazken ustalık eserin
2:09:46dediğini korumaktadır. Çünkü adam
2:09:47yaptığı işi biliyor. Geldim buraya.
2:09:51Osmanlı Devleti ilk 6 minareli camisi
2:09:54Sultan Ahmet'tir ama mimarı Mimarı Senan
2:09:57değildir. Kimdir? Sedefkar Mehmet Ağdır.
2:10:01Ve buna yabancılar Çinlerinden dolayı
2:10:03blue moscu mavi cami demektedirler.
2:10:05Osmanlı Devlet'in batı tarzındaki ilk
2:10:07camisi Nur Osmaniye'dir. Gene
2:10:09İstanbul'dadır. Mostar köprüsü
2:10:11kesinlikle Mimar Sinan'a ait değildir.
2:10:13Osmanlı Devlet'ten yapılan padişah
2:10:16eksenli camilere Selatin camiler de. Lan
2:10:19bu da Çin setliği gibi vallahi tahta
2:10:21bitmiyor ya. Farkında mısın? Çek çek
2:10:22çek. Hat en çok çıkanıdır.
2:10:27Ama hattı sorarken aşağıdakilerden
2:10:28hangisi hattatlardan biri değildir? A)
2:10:30Hattat Osman, B) Hafız değil. Hattat
2:10:32kelimesini kullanmadan soracaklar. Yani
2:10:34Osmanlı Devleti'nde soruyu bak bir daha
2:10:36söylüyorum. Ahmet Karahisari virgül Şeyh
2:10:40Hamdullah virgül Hafız Osman hangi sanat
2:10:43dalıyla uğraşmıştır? Soru bu kadar ya.
2:10:45La bunu kim bunu bilmeyen bir adam yapma
2:10:48şansı var mı? Hat hat. Özellikle Şeyh
2:10:50Hamdullah'tan aklına gelsin. Değerli
2:10:53arkadaşlarım bak şu adamları bilmeniz
2:10:56lazım. Şeyh Hamdullah 1, Ahmet
2:10:59Karahisari 2, Hafız Osman 3. Diğerlerini
2:11:03de verseniz sor ama bunları kesinlikle
2:11:04veriyor. Geldik buraya. Minyatür
2:11:07sanatıyla özellikle Matrakçı Nasu.
2:11:10Hepimizin bildiği Lale Devrin ünlü
2:11:12minyatürsü kim?
2:11:13>> Levni. Ama özellikle
2:11:17gül koklayan Fatih minyatür normalde
2:11:20küçük olması lazım ama gül koklayan
2:11:22Fatih'e bakıyorsunuz. Kocaman. O zaman
2:11:25minyatürü bir portre görünümüne geçiren
2:11:26adam Nakkaş Sinan son iki senenin en
2:11:28büyük sorusudur. Nakkaş Sinan'a dikkat.
2:11:31Demek ki bize narlar ayvaları soranlar
2:11:34bize gül koklayan Fatih de farklı
2:11:36sınavlarda gelse de KPS'de geleceğinin
2:11:38işareti. Ben aldım o işareti. Ben aldım.
2:11:41Sizleri de alın. Geldim buraya. Tesibin
2:11:44kelime manası neymiş? Altınlamak,
2:11:47yaldızlamak. Dahap kökünden gelir. Dahap
2:11:49Arapçada altın demektir. Ama genellikle
2:11:51nerede kullanılır peki? Kur'an-ı
2:11:53Kerim'in süslemelerinde
2:11:56indik buraya. Resmini yaptıranı
2:11:58biliyoruz. Fatih Sultan Mehmet kime
2:11:59yaptırmıştı bu arada? İtalyan sanatçı
2:12:01>> Bellini'ye yaptırmıştı. Şimdi geldik
2:12:04geldik. Heh. İlk resim sergisini açan
2:12:08adam Şeker Ahmet Paşa'dır.
2:12:11Özellikle Kur'an okuyan kız silah taciri
2:12:15tabloları kime aittir? Osmanlı Devlet'in
2:12:18ilk müzecisi Osman Hamdi Bey'e aittir.
2:12:20Osmanlı Devlet'in ilk arkeoloğudur.
2:12:22Sanayi Nefse mektebinin kurucu ama şu
2:12:25kadını atlıyorlar.
2:12:27Ya bunu atlamamak lazım. Mihrimşu bir
2:12:29kadındır. Tektir yani. Artı bir de
2:12:31nedir? Yani özellikle Cumhuriyet
2:12:33döneminde Mustafa Kemal'in yağlı boylu
2:12:35tabloların yarısından çıp gördüklerini
2:12:37mirif şkindir. Ha biz bilmediğimiz için
2:12:39öyle oluyor. Evet müzik
2:12:43Mahmut Mehterhane'yi kaldırdı. İleride
2:12:45ıslahatlar kısmında anlatacağım.
2:12:46Mızıkayı hümay kurdu. Bir sınavda geldi.
2:12:493. Selim hangi makamla çalmıştır? Hangi
2:12:51makamı söylemiştir? Suzi Dilara.
2:12:55Geldik.
2:12:58Sanat dallarından son zamanlardakileri
2:13:01söylüyorum. Neymiş bir tanesi? Vitry.
2:13:03Diğeri ne? Soru olarak gelen Ebru'ya
2:13:06dikkat ettik. Şuradan soru beklemiyorum
2:13:08çünkü edebiyatın konusuna çok giriyor.
2:13:10Gelirse yapar mısınız? Abdal. Sonunda
2:13:14abdal olanlar neydir? Tasavvuf edebiyatı
2:13:17sonu üç hep dört. Bak bunlar bu arada
2:13:19hepsinin gerçek adı değil ha. Hepsi
2:13:20bunların takma mahlasıdır. Yani Baki'nin
2:13:22adı baki değil. Ruhiin adı ruhi değil.
2:13:24Fuzulin adı belki Fuzul olabilir. O olab
2:13:27fuzuli. Ben hiç zannetmiyorum. Hep
2:13:29sonunda iyiler var. Bak gördünüz mü?
2:13:31Hepsinin sonunda iyi var. Bunlar divan
2:13:33edebiyatçı. Hepsi de bunların
2:13:35takmatları. Fuzulin eserinin adı neydi?
2:13:37Leyla ile Mecnun kasesi. Güzel. Geldik
2:13:40buraya. Sporda
2:13:43sporda Kırkpınar yağlı güreşler bu zaten
2:13:46şey güncelde gelir gelirse hangi ilde
2:13:48yapıldığını bileceksiniz.
2:13:51>> E bir ara sorduk. Kafkasör yaylasındaki
2:13:54Kafkasör yaylasını bilir misin? Nerede
2:13:57Murat? Nerede Kafkasör?
2:14:00Biliyorsunuz ya. Haber okurken
2:14:03dinliyorsunuz. Kafkasör Yaylası. Yaz
2:14:05bakayım Kafkasör Yaylası nerede?
2:14:08Orada şendikler var.
2:14:11Ülkemizde ne neler var? Deve güreşleri
2:14:13var, boğa güreşleri var. Boğa güreşi
2:14:15falan yok zannediyoruz değil mi? Biz de
2:14:17var. E bir İspanya gibi değil tabii ki.
2:14:20>> Artvin'de tabii ki
2:14:22>> Kafkasor.
2:14:23Şimdi o yüzden bu tür yerleri
2:14:25sorabilirler. Nerede onu? Kırkpınar
2:14:27Yağlı güreşleri Edirne'di. Ya
2:14:29Edirneliler şu an gülüyor bize. Niye
2:14:31gülüyor?
2:14:32>> E çünkü çok basit ol onlara göre. Doğru
2:14:34mu? Evet. Geldik Koca Yusuf. Böyle hayat
2:14:37hikayesine gerçekten çok üzüldüğüm bir
2:14:40güreşçi. Onu yenen yoktu dünyada. Bir
2:14:43Amerikan turnesinde
2:14:46eee
2:14:48bir yere giderken gemi battı. Koca Yusuf
2:14:50da
2:14:52ölmedi.
2:14:55Kayıya tutundu. Aşağıda kayıklar var ya.
2:14:57O kayıya tutulduğunda maalesef ki
2:15:00kendisinin cüssesi çok iyi olduğundan
2:15:02dolayı kayığın ön tarafı doğru aşağı
2:15:04doğru hani şeye doğru kaymaya başladı.
2:15:07Hem insanlar o tarafa doğru gelmeye
2:15:08başladı hem de kayıyı tuttuğu yerde yani
2:15:11ön arka alabora olmak üzereydi. Maalesef
2:15:14ki parmaklarını kestiler. Bir eline
2:15:17keseri ya da bir şey eline geçiren bir
2:15:19adam parmaklarını keserek vurarak yani
2:15:21eee koca koca Yusuf'umuzu
2:15:24öldürmüşlerdir. Değerli arkadaşlarım bu
2:15:26da Koca Yusuf'un hikayesi çok acıklıdır.
2:15:29Bence herkes bir okusun Koca Yusuf'u.
2:15:31Son zamanlarda böyle Twitter'da,
2:15:32Instagram'da görüyorum. Hep onu
2:15:34paylaşılan büyük bir resmi vardır
2:15:36Amerika'ya gidince. Sizler de araştırın
2:15:38bakayım. Koca Yusuf kimdir? Bunların
2:15:39hepsi bizlerin milli değerleridir. Öyle
2:15:41söyleyeyim. Onu yenen yoktu dünyada.
2:15:44Öyle bir adamdı Koca Yusuf. Öyle
2:15:45söyleyeyim size. Böylelikle Osmanlı
2:15:48Devleti neyine geldik? Kültür
2:15:50medeniyetinin sonuna geldik. Normalde
2:15:51sorunlardan sonra normalde eee 27 adet
2:15:55soru çözüyorum ama dedi ki Gökhan Öz
2:15:57hocam hocam illa ben çözeceğim. Osmanlı
2:15:59Kültür Mediyeti çok seviyorum. Tamam
2:16:00dedim. Bunun üzerine Gökhan Öz hocamız
2:16:02bildiğim kadarıyla 55 ile 61 arasında mı
2:16:0459 muydu neydi? Bir soru çöz. Yani benim
2:16:07iki katım soru çözecek. O yüzden Gökhan
2:16:09hocanızla bundan sonraki videonuzda
2:16:11Osmanlı Devleti Kültür Medi ayrı
2:16:13alıyoruz. Çünkü bur soru çıkan bir yer.
2:16:155 videoda üç sorunuz var. Hayırlı uğurlu
2:16:17olsun. Ön lisans, ortaöğretim, KPS'de
2:16:20üçer soru, AGS'de 1 veya 2 soru, EKPS'de
2:16:24kesin 1 veya 2 soru. Hepsi sizlere
2:16:27gelecek. 3te 3 yapmanız dileğiyle. Bu
2:16:29sona özellikle bu ünitede kolay bir
2:16:32ünite değil çünkü bol sorusunu hemen iki
2:16:34kaynağımızdan çözüyorsunuz. Yolumuza
2:16:38Osmanlı Devleti'ni kurmakla devam
2:16:40ediyoruz. Kuruluş döneminde görüşmek
2:16:42dileğiyle.
2:16:54[Müzik]

About this transcript

This page contains the full transcript of 15) KPSS / AGS Tarih - Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti V - Ramazan YETGİN - 2026 by Benim Hocam, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 17,987 words across 3,603 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.