YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → 14) KPSS / AGS Tarih - Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti IV - Ramazan YETGİN - 2026

14) KPSS / AGS Tarih - Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti IV - Ramazan YETGİN - 2026 — Transcript

by Benim Hocam · 17,232 words · 3,498 segments · language tr · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:00[Müzik]
0:07Değerli arkadaşlarım hepinize
0:08merhabalar. Osmanlı Devleti Kültür
0:10Medeniyet. Kaçıncı videodayız Nazım? 4.
0:13videodayız. Muratcığım ne yapıyorsun?
0:15>> Bugün güzel giyinmişsin. Hayır nereye
0:17gidiyorsun?
0:18>> Düğüne hocam.
0:19>> Düğüne mi? Toy babası mısın?
0:21>> Sağ dış mısın? Nerede toy babası
0:23olacağız diyorsun. O para bizde toy
0:25babası olsam kendi düğünümü yaparım
0:27diyorsun. Evet. Toy babalık var.
0:28Türkiye'de hala çok yoğun şekilde devam
0:30ediyor ama zor.
0:31>> Kirve mi?
0:32>> Kirve değil. Toy babalı. Sen bilmez
0:34misin toy babalığı?
0:34>> Bilmiyorum.
0:35>> Oo ilk bak o zaman sana biri toy babası
0:39olur derse hayırdı.
0:41Anlaştık mı? Sakın beni yapmayın. Ben
0:43kirve olayım de. Sadıç olayım de. Tamam
0:45mı? Ne diyime bile olurum ama toy babası
0:48olmam de. Toy babalığı zor lan bütün
0:50düğünü sen yapıyorsun neredeyse.
0:52>> Toy düğün zaten. Düğün.
0:53>> Tabii tabii. Aynen öyle. O dü neredeyse
0:55o düğünü komple sen yap. Toy babalı
0:57Türkiye'de çok yaygın hala. Yüklerde
0:59>> parası olan böyle kolay değil. He.
1:00>> Yörüklerde mi?
1:01>> Yörüklerde olur mu? Sadece yörüklerde
1:03şeylerde var. Doğuda var ağırlıklı.
1:05Tabii Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu
1:07bölgesinde var. Bazı yerlerde tabii ki
1:08var. Yani sonuçta adam İstanbul'da
1:11mesela Ağrılıdır, İstanbul'a gitmiştir
1:12veya toy babalığı orada devam eder.
1:14Kars'ta yoğun, Iğdır'da yoğun.
1:16>> Yeni bir bilgi.
1:17>> Ben sana söyleyeyim sakın düşme o
1:19hataya. İsmini bilmediğin şeylere girme.
1:22Önce bir bak okuldan.
1:25Kıymetli dostlar bugün eğitimdeyiz.
1:26Aslında en önemli yerlerden bir tanesi
1:28yine kaç sene olmuş? Sorayım mı?
1:31Söyleyeyim mi?
1:3325 24 23.
1:37O da kaç sene olmuş?
1:39>> Evet. 5 6 seneye giriyorsun. O zaman 6
1:41senede bir geldiğine göre o zaman biz
1:43gene buraya dikkat edeceğiz. Özellikle
1:45son zamanlarda şeyi sormayı bıraktılar
1:49Osmanlı Devleti'nin bilim insanları ama
1:50tekrar gelecektir. Bir ara çok yoğun
1:52şekilde soruluyor. Sonra bırakılıyor.
1:53Tekrardan mesela ilk Türk İslam'a
1:55dönüyorlar. Sonra buraya dönüyorlar.
1:58Benim için bu 6 ve 7. ünite yazan yani 6
2:02eğitim 7 e bilim insanları yani eee
2:06inşallah sorusunu yakalayacağız diye
2:08tahmin ediyorum. Eğer buradan sorulursa.
2:10Kıymetli dostlar Osmanlı Devleti eğitim
2:12hepimizin günümüzdeki ismiyle örgün,
2:14yaygın, askeri ve
2:17meslek eğitimleri olarak dört kısma
2:19ayırır. Mesleği biliyorsunuz ailik
2:21teşkilatı. Orayı geçiyorum. Askeri bakın
2:23üç tane acemi olanlar hoca var. donanma
2:26da var yeniçeri ocağında var. Osmanlı
2:29Devleti kurulduğunda ne demiştim size?
2:31Kapıkulu ocağı iki temel esasa dayanır.
2:33Acemi olanlar ve yeni çeri. Arkadaşlar
2:37buralardan sizlere soru yok. Sorunun
2:39geldiği yer şu yaygında da yok. Yaygının
2:42ne olduğunu biliyor musuz mu? Yaygın
2:43eğitim.
2:45Nazım, senin bana bakarak ders anlatman
2:47yaygın eğitimdir. Benim sana şu an 40
2:49dakikalık, 50 dakika, bir saatlik yani
2:51bir süre içinde teneffüs kullandırarak,
2:54soru çözüm vererek yani seni derse
2:56hazırlay ve ders sonrasına hazırlıyorsan
2:58bu örgündür. Yani yaygın bir kişinin,
3:02bir kızın annesinin pilav yapışına
3:04bakarak o yapması. O zaman yaygın eğitim
3:0624 saattir aslında baktığın zaman
3:08uyumadığın an hepimiz bir aslında yaygın
3:10eğitimin içindeyiz. Kim biz bir şey
3:12soruyoruz Murat'a oradan bir şey ama
3:14örgün öyle de ki örgün planlı programlı
3:17öğretim Osmanlı Devleti aslında tam da
3:19böyle değil de hani biz günümüz
3:21şartlarına söylüyoruz bakın örgünlerde
3:22verilmiş. Zıby mekteplerinde, medresede
3:26ve sarayda. Önce saraydan başlayalım.
3:29Sarayda hatırlayın okul iki taneydi.
3:32Doğru mu?
3:33>> Ama bir de şehzadelerin okulu var.
3:37Şehzade Orhan, Şehzade Murat, Şehzade
3:40Mehmet. E ne olacaktı onlar? Gelip
3:42bizden mi ders alacaklar? O dönemin en
3:45ünlü öğretmenleri saraya gelir ve onlar
3:48hac dediğimiz yani hoca hace-i sultani
3:51sultanların hocaları oluyorlar.
3:53Akşemsettin böyle Molla Gürani böyle. Bu
3:55insanlar ders veriyorlar. Şehzadeg
3:58mektebinde küçük yaştaki şehzadeler 7
4:01yaşlarına geldiklerinde 7 yaşından 12
4:04yaşına kadar eğitim alırlar. 12 yaşından
4:07sonra da fark ettiyseniz nereye
4:08yollanıyordu? sancaklara gidiyorlardı.
4:10Şimdi Şehzadegan mektebiyile
4:12başlayacağız sizlerle beraber. Bu tarafa
4:14doğru geleceğiz. Aslında ilk Enderun'dan
4:16başlayalım. Hatırlayalım. Enderun okul
4:19muydu?
4:20>> Başka ne yazalım buraya?
4:21>> Erkek çocukları eğitim
4:22>> devamında mı?
4:24>> Erkek çocukları eğitim görür. Evet.
4:27>> Devlet memurları yetiştirmek
4:29>> eğitim görür. Başka? Devlet memuru
4:31yetiştirmek amaçlı amaçlamıştır.
4:33>> Devlet memuru yetiştirmek amaçlanmıştır.
4:36Yeteri kadar zaten Enderunu anlattığımız
4:38için burayı kısa geçiyorum. Devlet
4:39memuru yetiştirilmesi
4:43amaçlanmıştır. Bu Enderun devşirme
4:45çocukları giriyordu. Daha sonra Türk
4:47çocukları ve Türk aileleri çocukları da
4:49girmeye başladı. Enderun mektebi
4:51devşirme sistemiyle alır. Müslüman yapar
4:53ve ardından da devlet kademeler
4:55sadrazamlığa kadar yükselir. Bunu da
4:57böyle bilelim. Harem. Bu da okul mu?
5:01>> Burada kim görüyor? Kız çocukları eğitim
5:04görür.
5:06Kız çocukları eğitim
5:09görür. Değerli arkadaşlar, haremle
5:10ilgili şu yanlış da düzelteyim.
5:12Haremdeki bütün kadınlar padişahın eşi
5:14değildir. İleride sadrazam, vezir,
5:18nişancı, kazaser, aklınıza kim geliyorsa
5:20üst düzey rütbeli ümera dediğimiz
5:23sınıfın eşleri olurlar. Tamam. Yani
5:25Osmanlı Devleti buna niye bu kadar
5:27dikkat ediyor? Çünkü değiştirme
5:30sisteminden eğer almazsan bir Türk
5:32ailesinden ya da farklı bir aileden,
5:34farklı bir ırktan önemli değil. Aldın ya
5:37tamam. Ne olur o zaman? E şimdi yenge
5:40gelir
5:41kanuniye. E bizim köyde bir Mustafa'nın
5:44oğlu var da e çok işsiz. Şunu bir yeri
5:47içeri yapıver olmaz mı?
5:49>> Olmama şansı var. Sarayda katibe ihtiyaç
5:52yok mu? Var. Nişancının yanında defterde
5:55ara hesabına mehesabına tutar. makine
5:57falan kullanın. Ha arkadaş bunun sonu
5:59gelir mi? O yüzden bu tür kızların ve
6:02erkeklerin değiştirilme sistemine tabi
6:05tutulmasının temel sebebi devletin
6:08merkezi otoriteyi güçlendirmek
6:10istediğinin kanıtıdır. Tımar sistemi
6:12uygulaması güçlendirmeye kanıttır. Kız
6:14çocuklarını bu şekilde almaya alması,
6:17eğitmesi, yine erkek çocuklarını
6:18eğitmesi hepsi merkezi otoriteyi
6:21güçlendirme çalışmalarıdır.
6:23Yoksa diğer türlü Osmanoğulları
6:26haricindeki diğer ailelerde devletin
6:28içinde sızacak, devlet içinde güçlenecek
6:31ve iki gün sonra belki de
6:33Osmanoğullarından kutu alıp kendileri
6:34yapmaya çalışacaklar. Evet. Buraya
6:36yazalım. Ne yazalım peki?
6:37>> Değiştirme kökenler.
6:39>> Evet.
6:39>> Ve zamanla Türk kızları.
6:41>> Değiştirme kökenler.
6:43>> Zamanla Türk kızları
6:44>> ve zamanla Türk kızları. Evet.
6:46>> Her eğitim almış. Türk kızları eğitim
6:50almışlardır.
6:51Bunu zaten daha evvelden harem kısmında
6:54anlattık. Şimdi gelelim Sıbyan
6:57mektebine. Ha Şehzade gene pardon. Evet
6:59söyle bakalım.
7:00>> 7 yaşına gelen şehzadeler.
7:02>> 7 yaşına gelen şehzadiler.
7:05Şehzadilerle bir tek ortak noktamız var.
7:07İkimiz de 7 yaşında okula başlıyoruz.
7:09Farkında mısın? Evet. 7 yaşına gelen
7:11Şehzsadeler.
7:11>> 12 yaşına kadar
7:13>> 12 yaşına kadar. Ben de 12 yaşına kadar
7:14aldım lazım. Bizim zamanında ilkokul 5
7:16yıldı.
7:185 yıldır tabii
7:19>> tabii tabii ilkokula ama ilkokul gibi
7:21değil işte ilkokul, ortaokul, lise
7:23karışık. Bir de o günün bilgisi var. Bir
7:26de orayı düşün. Şimdi 1500'lerdeki
7:28bilgiyle 2000'lerdeki bilgi aynı değil.
7:30Üzerine bir 500 yıl daha. Şimdi Osmanlı
7:33Devleti'nde Orhan Bey döneminde KPSS
7:35olsa
7:36müfredat sadece Osman ve Orhan.
7:39Doğru değil mi? Hayır. Tarih dersi ne
7:41koyacaksın daha? Hadi birazcık da
7:43Selçuklu'yu koyalım. E şimdi öyle oluyor
7:45mu? Hani şimdi o zaman geçtikçe bilgi
7:47birikimi de artıyor. Devletler yıkılıyor
7:49falan. Daha net e görmeye başlıyorsun
7:52buradan bakıp o tarafı. Ya o yüzden tek
7:55ortak noktamız şehzadeyle bu. 12 yaşına
7:57kadar eğitim alırlar.
8:01Şimdi ünlü hocalar geliyor ya Nazım.
8:03YouTube'dakiler. Ünlü hocalar da aynı
8:06ilk gün. İlk gün sonuçta çocuğu da bir
8:09şey hazırlamak lazım. Biliyorsunuz geçen
8:10haftalarda oryantasyon vardı. Neydi?
8:13İlkokul 1'e başlayacak çocuklar. masaya
8:15alışsın, sıraya alışsın, efendim
8:17öğretmen alışsın, okul yolunu bilsin
8:19diye bir hafta boyunca bir sabahtan
8:21ölene kadar kalırlar. Genelde kreşlerde
8:23de var. E bu çok önemlidir. Hem aileler
8:26değerli arkadaşlar öğrencilerini
8:27gönderdikleri okulu tanırlar, öğretmeni
8:30tanırlar, müdürü tanırlar ve tabii ki
8:32burada öğrenci de gezdirilir. İşte
8:35tuvalet burası, bahçe burası, şu ilkokul
8:361. Arkadaşlar hatırlayın ilkokul
8:38birinizi diyeceğim. Ben hatırlamıyorum.
8:39Sen hatırlıyor musun?
8:40>> Hiç hatırlamıyorum ya bende. İlkokul 1
8:44yok. Yani bildiğin yok. Birazdan
8:46anlatırım ama şehzadigan mektebinde
8:48tabii ki şey şimdi niye yok biliyor
8:50musun? Böyle bir organizasyon olmadığı
8:53için yok ve seni mutlu eden bir tarafı
8:54yok. Şimdi zorluklarla geçen bir hayat
8:57olursa hayatında ilkokul 1de senin için
9:01normal hayatın bir parçası olur. Peki
9:03şöyle olsaydı
9:05babamla annem beni bir eşeğe
9:06bindirselerdi.
9:09Ama öyle Osmanlı birazdan anlatacağım.
9:11Efendim sarayın bir kısmından içeri
9:13girseydim. Enderine kadar eşekle
9:16gitseydim. Oradan beni atıyorum annem
9:18babam karşılasaydı. Efendim hocamın
9:21elini öpseydim. İlk derse başlasaydım
9:24efendim derste ilk molada ilk molada
9:26hemen abur cubur öteberi yeseydim.
9:29vardı ya bir tane çocuk vardı iftara da
9:32ne yapacaksın diye. Eşişek neydi ya?
9:34Çocuk bir şey diyordu.
9:35>> Yiyeceğim dedi.
9:36>> He he. Bir tane çocuk var ya iftarda ne
9:38yapacaksın diye diyordu da bir şey diyor
9:40ya. Hocam eşen samanı koyduğu gibi ben
9:43de önüme ekmek giyeceğim diyor. Aynı
9:44mesele. La kardeşim aç gidiyorsun aç
9:47geliyorsun okuldan. Neyini
9:48hatırlayacaksın o günlerin? O yüzden
9:50şehzadegan mektebinde unutulmaz bir gün
9:52yaşatılır çocuğa ki önemli bir şeye
9:55önemli bir şeye başladığı anlaşılsın
9:57diye. Aslında bunun adı da Amin alayıdır
10:01ya da diğer adıyla bedi besmenedir. Yani
10:03aslında bedi besmele desek de diğer
10:05adayı da ismi de Amin alayıdır. Amin
10:07alayını birazdan şu sıbyan mektebinde
10:09biraz daha açıklayacağım. O zaman
10:10yazalım mı lazım? Yapılan ilk derse.
10:14>> Yapılan ilk derse. Bedi besmele.
10:18Hadi bir araştırın bakayım bu bedi
10:19besmele kelimesel olarak ne demekmiş?
10:22Veya amin alayı denir. Şimdi amin
10:25alayını sadece nerede öğretmek yanlış?
10:27Sadece sadece sıbyan mektebinde öğretmek
10:30yanlış. Nerede de var aslında? Burada da
10:32var. Yani normal garibanın çocuğu,
10:36garibanın çocuğu, halkın çocuğu bu denli
10:38bir şafşatayla okula gidecek. Koca
10:41şehzade yürüyerek gidiyor. Böyle bir şey
10:42olabilir mi ya? Burada da var yani. Amin
10:45alayı adı verilir.
10:47Gelelim Sıbyan mektebine.
10:51Niye ilkokulu hatırlamadığımı
10:52anlatacağım birazdan. Şimdi arkadaşlar
10:55size hepinizi ilkokul yıllarınıza geri
10:57götürüyorum. Aranızda tabii ki YKS'den
11:00yeni çıkmış arkadaşlar biraz daha net
11:01hatırlar da ya ben yaşım geldi 43'e.
11:04Bundan kaç sene öncekini hatırlayacağım.
11:0536 yıl önceki güne gidiyorum.
11:08Yaş geri götürme var kardeşim. hipnozla
11:10gidiyoruz. Bakın şimdi
11:14ilk günümü şöyle hatırlıyorum.
11:16Eee, o zamanlar siyah önlük vardı.
11:19Bildiğiniz siyah önlük. Beyaz yakalı
11:21bir, eee, yani yakamız vardı. O
11:23bembeyaz. Bunu işte kolayla, molayla,
11:25sodayla, annem gül her hafta yıkarlardı.
11:28Niye lan? Savaş alanı gibi ilkokul.
11:31Hatırlayın arkadaşlar ilkokulun olduğu
11:33yerlerde oturan arkadaşlar varsa zil
11:36sesinden sonra müthiş bir teneffüs
11:38bahçesine koşuşturma. Niye koştuğunu
11:40kimse bilmiyor. Sadece enerjini atmak
11:42istiyorsun herhalde. E e ora yakanı
11:45çeker. Ora bilmem ne çelme takar. Akşam
11:48eve bir geliyor savaşlar gelmiş gibi.
11:50Yaka zaten kaymış şurada. Biliyorsun
11:52değil mi? Düğme zaten kopmuş. E zaten
11:55bir tane önlüğüm var kardeşim. Bir tane
11:56önlüğüm bir tane de beyazı yakama. Başka
11:58da yok. E kadın ne yapsın annemiz? Her
12:00gün onu yapıyor. Şimdi beni özellikle
12:03yaşı 40'ı açmış arkadaşlar gayet iyi
12:05anlıyorlar. Önlük zamanları işkenceden
12:07başka bir şey değil. Mavi
12:09>> ma sen ben ilk ik seneyi siyah önlük
12:11giydim. Sonradan mavi önlük giydim. Sen
12:13de mavi önlük giydin. Evet.
12:14>> Yani yaşı 35'lerden sonraki tüm
12:16arkadaşların hatırlayabileceği bir
12:18şeydir bu. Yani şimdi Osmanlı Devlet'te
12:20ilk gün çocukların sıbyan mektebi bu
12:23arada nerededir onu da söyleyeyim. ya
12:24caminin altındadır ya hocanın evidir.
12:26Yani sıbyan mektebini öyle çok büyük bir
12:28kurumsal ilkokul gibi düşünmeyin.
12:31Mahallenin hocası bu sübyan
12:33mekteplerinde sıbyan sübyan değil. Bir
12:35de bu kelimeyi de doğru kullanalım ya
12:36arkadaş. Biz niye kelimeleri yanlış
12:38kullanıyoruz ya? Hadi ben Ankaraca
12:40konuştuğum için k'yi g yapıyorum. Hadis.
12:42E tamam da canım gene anlaşılıyor bizim.
12:46Eczane. Eczane var mı başka? Ne bileyim
12:50ırmağa yırmak
12:51>> yırmak. Yani belli bir tane iğneye inne
12:55çok var bizde yani
12:57sıbyan. Ve bu çocuklar değerli
12:59arkadaşlar hocanın ya evine ya da öyle
13:02caminin altındaki mesleği. Burada ne
13:04öğrenir? Genelde Kur'an-ı Kerim elif ba
13:06öğrenecek.
13:08Bu çocuk o güne önem versin diye
13:12bir ata veya zenginse at
13:16fakirse eşek. Biz olsak koyuna kesin
13:19binerdik. lazım onu. Hadi diyelim biz de
13:21eşeğe bindirdiler. Gidiyoruz. Giderken
13:23mahallenin içinden geçerken atıyorum
13:25bakkal gelir hemen içine şeker atar. Bir
13:29komşu gelir hemen bir para atar. Bir
13:32tanesi gelir bir yiyecek atar.
13:34Böylelikle o eşehirin iki tarafındaki
13:36heybeler dolmaya başlar. Dolar. Bunlar
13:38senin bu arada. Niye böyle bir şey
13:39yapılıyor? O ilk gün heyecanını azalt ve
13:42önemli bir şeye başladığını bil diye.
13:44Lan senin benim zaman öyle bir şey mi
13:45var? Annemiz elimizden tuttu götürdü.
13:49Hei
13:50>> yani onu anlatacağım. Sıbyan mektebine
13:53olay bu. Bütün herkes böyle geldi mi?
13:56Aileler de geldi mi o hocanın evi veya
13:58sıbyan mektebinin hemen dibine gelindim.
14:01Hoca ellerini açar. Ellerini açtıktan
14:04sonra bir dua eder. Dualarda biliyorsun
14:06kesik kesik amin denildiği için amin
14:08amin amin. Bir de giderken de çok dua
14:10edilir. Yani eşeği bindirildi çocuk.
14:12Giderken de zihne açık olsun. Allah
14:14zihin açıklığı versin. Efendim milletine
14:16faydalı olsun. vatanına, dinine, İslam'a
14:18faydalı olsun diye birçok dua ediliyor.
14:20Çokça fazla amin denildiği için bu alaya
14:23yani o çocukların topluca gitme olayına
14:25amin alayı denir. Dikkat.
14:30Amin alayı iki yerdedir. Bir şehzadelere
14:32yapılan ki onlar daha şatafatlıdır. Bir
14:35de bizimkilere yapılan bizler.
14:38Arkadaşlar çocuk şaşırır. Lan ben nereye
14:40gidiyorum? Padişah mı olacağım acaba
14:42falan öyle bir şey olursun ya. Halbuki
14:45sıbyan mektebine gidiyorsun. Bu arada
14:46kız erkek fark etmisin. Herkes
14:48ücretsizdir. Herkes bunlara gider ve
14:50buralarda eğitimi görür. Özellikle 4 ve
14:526 yaşlarındaki çocukları almaya özen
14:54gösterir. Ölüm yaşı
14:57eğitim basamağının ilk yaşını etkiler.
14:59Hiçbir zaman unutmadım. Ölüm yaşı
15:01insanların evlilik yaşlarını etkiler.
15:03Şöyle anlatayım. Bugün Osmanlı
15:06Devleti'nde 50 yaş ölüm yaşıysa. Ölüm
15:08yaşı ne demektir? Ortalama ömür yaşı. 50
15:11yıl.
15:12Mantıken insan son 5 senesinde
15:14rahatsızlıklar başlatacak. 45 yıl. E
15:17tamam da senin hayatın 45 yıla
15:19sığdıracak. E bu 45 yılın içinde bir
15:21evleneceksen erken evleniyorsun. Bizim
15:23bir alt yani bizim bir an annelerimiz 18
15:2719 20 21'lerde. Ulan anneannelerimiz 13
15:3014 15 yaşlarında evlenmişler.
15:33Ölüm yaşı yükselirse
15:37evlilikler gecikir. Yani Türkiye'de ölüm
15:39yaşı şu an kaç olmuş kardeşim? ortamı
15:416870 arası. O zaman evlenme yaşı
15:43otomatikman 20'lerden 30'lara doğru.
15:46Ölüm yaşı 100 olursa
15:49>> heh 40 45. Bunun neyle alakası varmış
15:51kardeşim? Ölüm eşiyle. Ölümün ortalama
15:54yaşıyla. O yüzden Türkiye'de sağlık
15:56sektörünü ileri gitmesiyle beraber şimdi
15:58eskiden insanlar çocuk ölüyordu. Bebek
15:59ölümlerinin neden olduğunu insanoğlu
16:01bulamıyordu. Şimdi anne karnında dahi
16:03bebeğe müdahale var. Var yani bunlar
16:06gerçek. E bunlar olunca da teknoloji
16:08ilerleyince de sağlıklı bir yaşamın
16:10evresini çoğaltmaya çalışıyor insan.
16:12Gene de çok zor. Türkiye'de özellikle
16:15Ortadoğu'da savaşın, göçün çok yoğun
16:18olduğu yerlerde çok zor. Ama gene
16:20binlerce şükürler olsun 1000 yıldır bu
16:21topraklardayız. Çok badirel hatta gene
16:24biz buradayız. Bütün mesele bu. E şimdi
16:27sıbyan mekteplerini anladık mı? Sıbyan
16:29mektebi ilkokul basamağındaki çocukların
16:32amin alayı denilen ki ben size iki alay
16:34öğrettim şu an. Söyleyin bakayım hangi
16:36alay? Bir tane surre alayı, hacca
16:38gidenler. İkincisi ney? Amin alayı.
16:41İkisinden biri bir gün sınavınıza
16:42gelecek. Ama hangisi gelecek inşallah
16:45onu bilmiyorum. Ne zaman geleceğini de
16:46bilmiyorum. Bu videoyu şu an belki 2026
16:49için ileride 2027 veya 2028 için
16:51izleyenler de olacak. Onlara da
16:53gelebilir. Fark etmiyor. Sınavda hep
16:55beraber göreceğiz. İlkokul çok kıymetli.
16:58Çünkü ilkokula alışamayıp ilkokulu
16:59bırakmak isteyen, depresyona giren
17:01çocuklar, ailelerinden koparıldı denilen
17:03çocuklar. Eee, akran zorbalığı. Aman
17:06Allah'ım ya. Ya bu akran zorbalı nasıl
17:08başa çıkacağız bu ülke olarak ya?
17:11Uğradın mı hiç Akran Zorbalı?
17:14>> Akran Zorbal'ın en affini sana
17:15söyleyeyim mi? Sana bir lakap takılması.
17:19Hiç takıldı mı sana lakap? Murat senin
17:22hiçbir lakabın var mıydı?
17:24Lisede, üniversitede, ilkokulda? Evet.
17:26YouTube'dakiler hadi bakalım bugün
17:28aşağıya sizlere lisede veya üniversitede
17:31veya köyde veya sülalenize takılan
17:34lakaplar var mı? Aşağı yazıyorsunuz. Ben
17:36bir göreyim bakayım. Hangi bana yoğurtçu
17:38derlerdi.
17:39>> Silkeli mi ya?
17:41>> Neyden? Neyden olabilir? Nazım geceden
17:43yoğurt dağıtıyor. Oğlum neyden olaca
17:46silfkeli olduğu için ama bu en masumu ya
17:48neler var neler ben söylemek
17:49istemiyorum. Evet liselerde çok şey
17:51akran zorbalığı çok fazla. Şimdi sıbyan
17:54mektepleri aynı ilkokullardaki gibi
17:56bizki gibi çok kalabalık değildir.
17:58Osmanlı nüfusa oranladı zaten değil.
17:59Bizdeki gibi de ben bir gittim ilkokula.
18:03Yani şimdi hocalar oturtturuyor
18:05biliyorsun. Bir sınıf düzeni vardır. İlk
18:07derste belirlenir. O işte kısa boylular.
18:09Ramazan gel oğlum şuraya bir otur
18:11bakayım. Oturturduğu yer iki tane kızın
18:13arası. Hala unutmam o anımı. İki tane
18:16kız. Aa sırada bu kadar ha. Yemin
18:18ediyorum ha şu kürsü kadar. Şurada
18:20oturuyorum. Hep ben böyle değildim. Ben
18:22de ufaktım. Arkadaşlar oturuyorsun
18:24arkadaki zaten hani öyle bir planlama
18:26yapılıyor ki bazen hocalar bazen önüne
18:28senden daha uzunu geliyor zaten
18:30göremiyorsun efendim bazen iki kızın
18:32arasına oturuyorlar bazen iki erkeğin
18:34arasına oturuyorlar beden eğitimi
18:36dersinde şeyde soyunuyorsun
18:38>> sınıfta
18:40yah arkadaş biz bu olayları aşamazsak
18:43hiçbir zaman eğitimde ileri gidemeyiz
18:45kardeşim mahremiyet duygusunu daha orada
18:46yitiriyorsun ya orada yitiriyorsun ya
18:50sen beni iki kızın arasına koydular ilk
18:52Old geçen videolarımda da anlattım ya.
18:55Kardeşim zaten tahtayı göremiyorsun. Bir
18:57de iki tane kız bazen hani senin hani
19:01küçük yaşlarda bu ortaya oturtturma
19:03meseleleri çoktu arkadaşlar. Neden? Hani
19:06erkekler hep erkeklerle kızlar hep
19:07kızlarla oturduğu zaman şey olmaz yani.
19:10Bu bu kızlar denge sağlıyor ya. Mesela
19:12tam söveceksin ulan diyorsun yanımda kız
19:15var sövmeyeyim. Evet gerçekten öyle. O
19:17yüzden böyle bir denge sağlar. Orada
19:20kadınım, kızım vardı arkadaşlar.
19:22Oturdum. Oturuyorsun. Belli bir saatten
19:24sonra şey başlıyor. Neydi onun ismi?
19:26Bizim yanındaki arkadaş. Ramazan buraya
19:27bir çizgi çeker. Böyle bir de bu da
19:29çizgi çeker. Ramazan burayı geçme. Sen
19:31de burayı geçme. Heh. Akşama kadar böyle
19:34dur
19:35>> la. Böyle durulur mu ya? Böyle eğitim
19:37olabilir mi ya? Biz de gıcıklığına şey
19:39yaparız. Şöyle parmağımızı alıp buraya
19:41geçerdik. Buraya geçer. Hemen bağırdı.
19:43Hocam öğretmenim Ramazan şey
19:46>> sınırı geçti.
19:47>> Sınırı geçti. Ne yaptı? Çizgiyi geçmişim
19:49o sınırı geçmeye. Ondan sonra şikayet.
19:52Sonra Ramazan yetkin kalktı atlaya tek
19:55ayağı üstünde bekle. Bekle Allah bekle
19:58bekle Allah bekle. Dayak yoktu da
20:00dayaktan beter şeyler vardı. Ulan bazen
20:02diyorsun ki keşke dövseydi de diyorsun
20:04ayakta beklemeyeyim. Çöp kenarının
20:06dibinde herkes sana bakar. Bir tanesi
20:09kalemin içine kağıt koyar sana atar.
20:12Kimden geldiğini de anlaman.
20:15Uç kavgaları. Uç uç lan. Yani uçlu
20:18kalemler yeni çıkmış. Tamam mı? Herkes
20:19birbirinden uç istiyor. Biz de akıllıyız
20:21ya. Şimdi 07'ye ihtiyacım var. Hep 09
20:23var mı derdim. Kimse de yok derdi. 09'u
20:26kim kullansın? İşte bir tane kız var.
20:29Hep kızlar verdi. Allah razı olsun. 07
20:30var Ramazan'da. Ha bende 07 var. 09 yok
20:33derdi. Ha ben de 07 arıyorum derdim.
20:36Hemen giderdik. Ulan bir tane kalemle 5
20:38sınıf geçtim lan. Ha öyleydi arkadaş.
20:41Yokluk gerçekten çok kötü ya o zamanlar.
20:43Ama herkes lazım. Hani sınıfında desem
20:45ki şu da çok zengin ya bunun da durumu
20:48çok iyi. Yok öyle bir şey yani.
20:50Sıbyan mektebi ilkokulu niye
20:52hatırlamadığım belli oluyor yani.
20:54Tamamen hafızamdan silmişime. Ha
20:56ortaokulu hatırlıyorum. İlkokulda tek
20:58hatırladığım şey eee okuma yazma
21:01söktükten sonra siz nerede
21:03hatırlıyorsunuz? Kurdele takılırdı. Ulan
21:06o kurdeleyle nasıl koşa koşa eve geldim.
21:08Anne dedim okuma yazmayı söktüm. İşte
21:10ilk sınıfta 7 kişiden biriydim. Hemen
21:12kurdele takıyorlar mesela. Hemen anneler
21:14ağlarlar.
21:16>> E şimdi bende çocuğum var. Ben de
21:17çocuğum böyle koşa koşa sevinçli bir şey
21:19anlattığı zaman oturup dinliyorum. Ha
21:21çünkü onun mutluluğu dünyaya bedel. Onun
21:24için o onun için o ileride benim böyle
21:28anlattığım gibi anlatacağı bir anı. Yani
21:31çocuklarınız varsa lütfen sizin yanınıza
21:34şu an ders izliyorsa geliyorsa bile hani
21:37şu an bir şey anlatacaksa lütfen videoyu
21:38durdurun ve onu dinleyin ondan sonra
21:40geçin. Özellikle anneler, babalar şu an
21:43beni dinleyen arkadaşlar ileride sizler
21:45de böyle yapın. Yani hiçbir şey
21:47çoluğunuzdan, çocuğunuzdan önemli değil
21:49arkadaşlar. 5 dakika dinleyi verin. Ne
21:51olacak sanki? Bir peşte verin bakalım.
21:53Yani burası böyle. Sıbyan mektebini
21:55anladın mı kardeşim? Sıbyan mektebi
21:58ilkokul için çok kıymetli zamanlar.
22:01Okuma yazmayı orada öğreniyor. Sınıf
22:03öğretmenlerimiz asla unutulmaz. Sizler
22:05de biliyorsunuz. Unuttu mu sınıf
22:06öğretmenler?
22:08>> Yaşadığını yaşayıp yaşamadığını
22:09bilemiyorum. Azize Tombalıoğlu benim
22:12sınıf öğretmenimdi. Eğer yaşıyorsa Allah
22:15selamet versin. Kendisini çünkü yıllarca
22:16aradık bulamadık.
22:20En son şeye çıkacaktım Üge'ya.
22:22Öğretmenimi kaybettim diye de onunla
22:23kabul etmezler diye çık. Çok seviyorduk.
22:26Anne gibi ikinci annemiz. İnsan sınıf
22:28öğretmenini gerçekten unutulmuyor.
22:30Öğretmenler unutulmuyor. E sizler de
22:32aranızda öğretmen olarak arkadaşlar var.
22:33Sizler de ileride çocuklar üzerine böyle
22:35izler bırakın inşallah. Sıbyan
22:36mektebiyle başlayalım.
22:38>> Eğitimin ilk basamağıdır.
22:39>> Eğitimin ilk basamağıdır.
22:42Eğitimin ilk basamağıdır. Evet.
22:46>> Yarım madde.
22:47>> Evet.
22:48>> 4 6 yaş.
22:50>> 46 yaş arası
22:52>> çocuklar.
22:53>> Çocuklar Evet. Bu mekte, bu mekteplerde
22:55eğitim görmüşlerdir.
22:56>> Bu mekteplerde eğitim görmüşlerdir.
23:00Tamamdır.
23:01>> Okulun ilk gün,
23:02>> okulun ilk günü
23:05yapılan törenlere
23:08yapılan törenlere amin alayı
23:11denilmiştir. Aynı mantık. Bakın amin
23:14alayı denilmiştir. Bir gün soru gelince
23:17beni boş doldurma da gelebilir. Çok
23:19güzel boş doldurmadır. Anlatın, anlatın,
23:21anlatın. bir yere boşluk verir, buna bu
23:23denir diye sorabilir. Haberiniz olsun.
23:25Geldik Osmanlı Devleti'nin orta dereceli
23:28ve lise dediğimiz aslında ortayla liseyi
23:30bu karışıktır aslında. Medrese
23:32eğitimine. Şimdi Osmanlı Devlet'te
23:34biliyorsunuz ilk medrese Orhanbey
23:36döneminde İzlik'te açıldı. Bazı
23:37kaynaklar İzmit dese de çok doğru değil.
23:39Bazı kaynaklar diyor bunu. Eee, İzlik'te
23:42bir tane medrese açıldı. O günümüze
23:44ulaşmadı. Günümüze ulaşan gene
23:45İzlik'tir. Yan yana Süleyman Paşa
23:48Medresesi. Süleyman Paşa kimdi? Orhan
23:49Bey'in
23:50>> oğlu. Süleyman Paşa Gelibolu Fatih.
23:52Şimdiye kadar zaten sorulmaması da bir
23:54acayip de ya inanılmaz. Bugün Gelibolu
23:56dediğiniz yarımadayı Marmara Sakarya'da
23:59Bolu'ya kadar olan kısmı yukarı
24:01tarafları fetheden adam hani adı Orhan
24:04Bey dönemin adı da yapan işi oğlu e
24:08Süleyman Paşa Gelibolu Fatih boşları
24:11ünlenmedi. Yani bugün ileride
24:13göreceksiniz anlattıkça Süleyman Paşa
24:14Gerç şimdiye kadar sormaması da çok
24:16ilginç. Yani böyle bir şehzade eee
24:19hükümdar olamadı. Öldü. Attan düştü
24:21>> ama attan düştü öldü. Eğer ölmese büyük
24:23ihtimal Orhan Bey'den sonra kim
24:24geçecekti? 1. Murat değil. Büyük bir
24:26ihtimal Süleyman Paşa geçecekti. Allah
24:28rahmet etsin. Vatan için büyük mücadele
24:30vermişler. Medreseler Osmanlı
24:33Devleti'nde ilk olarak İznik'te açıldı
24:35ve günümüze ulaşan en eski medrese
24:36Süleyman Paşa medresesidir. Eee, bir şey
24:39söyleyeceğim. Osmanlı Devleti
24:39kurulduğunda yani kurulduk 1299 kabul
24:42edelim. E 1326 senesinde şey geçiyor
24:45başa. Neydi onun ismi? 1324'te Orhan Bey
24:47geçiyor. E tamam da kardeşim oradan
24:50bakıyorsun. 25 sene. E bu tarafa
24:51bakıyorsun Orhan Bey zamanında toplam 50
24:53sene. 50 sene içinde Osmanlı Devleti
24:55yeni bir devlet. Orhan Bey döneminde
24:57teşkilatlanma başlıyor. Ben nereden
24:59öğretmen bulacağım? Tamam. Sen bir
25:02medrese açıyorsun ya Vizyon'de vardı ya
25:06şeye kütüphane müdürü olarak
25:07yollanmışlar. Bir de kütüphanemiz olsa
25:09aynı mantık ya arkadaş. Medreseye
25:12öğretmen yok. Sıkıntı buradan kaynaklan.
25:14Evet bir tane atadık. Davudu Kayser ilk
25:18öğretmendi. Kayserini Davut. Bak
25:20Kayserili Davut
25:23Nazımı Divan 4 divanlı Nazım
25:27Muradı Siva. Murat Sivasi ne demek?
25:30Sivaslı Murat
25:32Silifkeli Ramazan.
25:35Acemi Rıza. Acemi Rıza derken Acemilik
25:38anlamında Acem yani İranlı Fars. Efendim
25:41bakıyorsun işte Azeri bilmem ney Gürcü
25:44bilmem ney Ermeni. Ya Osmanlı
25:47Devleti'nin kuruluş yıllarına bak. Bütün
25:49hocaların isimleri geldikleri
25:52coğrafyanın isimlerini almışlardır.
25:54Davudu Kayseri de böyledir. Kayserili
25:57Davut söyle.
25:57>> Sadece Kürdü var.
25:58>> Evet. Evet. Aynen öyle.
26:01>> E kardeşim şimdi sen bunlara baktığın
26:03zaman o zaman Osmanlı Devleti'nin
26:05medreseler kuruluş döneminde ne
26:06anlıyorsun? Osmanlı Devleti'nin büyük
26:08bir öğretmen açığı var. Bunu tamamlamak
26:10için çevre illerden ve bölgelerden
26:12öğretmenler almış. Onların sonlarında da
26:15Arabi, Acemi, Kürdi aklınıza gelebilecek
26:18bütün ırklarla alakalı veya şeyler,
26:20milletlerle alakalı şeyler yazar. Bunun
26:22da sebebi neymiş? Medreselerde öğretmene
26:24duyulan ihtiyaç.
26:27Medreselerde eğitim dili Arapçadır ve
26:30medreselerde sınıf geçme kitap geçme ile
26:33alakalıdır. Ne demek o? Kitabı geçemeyen
26:37medreseyi de dersi geçemiyor. Şimdi
26:39bizde nasıl bütün dersler aynı anda
26:41veriliyor biliyorsunuz liselerimizde ve
26:44kitap geçme diye bir şey yok. O
26:46kitaptaki verilen bilgi ve müfredattan
26:48kazanımlardan geçme var. Öyle değil.
26:50Osmanlı Devleti diyelim ki bu bir kitap.
26:52Ne? Kimya-i Saadet okutuluyor veya fizik
26:57öğretilecekse kitabül menazir şeyin
26:59neydi onun ismi? İbn Heysem'in. Bu
27:00kitabı veriyorlar öğrenciye. Öğrenci
27:03önce anlatıyor olayı. Öğrenciye soruyor.
27:05Öğrenci bu kitabı alıyor, ezberliyor.
27:08İşte zaten o ta ezberci sistem Osmanlı
27:11Devleten gelme. Bunu ezberliyor. Sınavda
27:14hoca sadece o kitaptan soruyor. E
27:16böylelikle ben kitabı geçersem dersi de
27:18geçmiş sayılıyorum. Peki sonra diğer
27:20dersi alıyorum. Diğer dersi alıyorum.
27:22Böylelikle 4 yıllık, 5 yıllık medrese
27:25eğitimimi
27:27tamamlıyorum. Medrese eğitimi bittikten
27:29sonra ise iki türlü şey olabilirim. Bir
27:32kadı olabilirim. İki, müderris
27:34olabilirim, hekim olabilirim, mühendis
27:37olabilirim. Bunlar için bazıları tabii
27:39ki özel mesleklerdir. Şimdi bir insanın
27:41mühendis olabilmesi için eee özel bir de
27:44ihtisas medresesine gitmesi lazım.
27:46Sadece mühendisliklerle ilgili alması
27:48lazım. Çünkü medresede genel bir ders
27:49alıyorsun. Ama örnek ben Kur'an öğretisi
27:53olacağım. O zaman Kur'an öğretisin olan
27:54Darül Kurra'ya gideceksin. Hadis
27:56öğretisi olacağım o zaman darül Hadis'e.
27:58Efendim mühendis olacağım darül
27:59endeseye.
28:01Öyle gidiyorsun.
28:02Bir yıl daha yüksek lisans yapıyorsun.
28:05Öyle anlatayım. Böylelikle atanıyorsun.
28:07Öğretmen atamalarında bir sınav şartı
28:09yok. Medreseyi bitiren herkes zaten
28:11otomatikman öğretmendir. Zaten öğretmen
28:13açı kapatamıyoruz ki. Medrese açıyorsun,
28:16öğretmen bulamıyorsun. Öğrenci
28:17buluyorsun da öğretmen bulamıyorsun. O
28:18yüzden medreselerde
28:21öğretmenler için herhangi bir sınav
28:23yoktur. Medreseyi bitiren bir öğretmen
28:26eee mantık olarak merkeze çekilir.
28:28Merkeze çekilme demek bekler. O bekleme
28:31süresine mülazım denir. Yani lazım olan
28:33canlan. Lazım olunan insan demek. Ne
28:36zaman lazım olunca? Gel kardeşim sen şu
28:38Tokat'taki şu medreseye git. Mersin'deki
28:41şu medreseyi atanıyor. Atanınca da onun
28:44adı müderis oluyor. Ancak müderisi
28:46günümüzdeki profesör gibi
28:48düşünebilirsiniz. Yani müderis deyince
28:49klasik bir öğretmen aklınıza gelmesin.
28:52Çünkü bu kadar ağır kitaplardan
28:54geçtiklerinden dolayı gerçekten bu işin
28:56profesörü oluyorlar. Medreseyi bitiren
28:58öğrenciler böyle. Peki hocam
29:01medreselerden bazılarına bir kitap
29:03okudum. 20'li medrese yazıyor, 30'lu
29:05medrese yazıyor, 40'lı, 50'li, 60'lı,
29:0770'li medrese yazıyor. Hocam bunlar ne?
29:09Hani o 20 30 40 medresedeki öğrenci
29:12sayısı değil. öğretmenin aldığı maaşı
29:16gösterir. Aa, anlaşıldı mı? O zaman 70
29:21akçe alan bir öğretmen Akşemsettindir.
29:24Çünkü en iyi öğretmense en iyi maaşı
29:26alacak. 60'sa sallıyorum Ebu Suud
29:29Efendidir. 50 ise 6 zadedir. İşte 40'sa
29:34Dursun fakihtir. Sallıyorum. 30'ssa
29:37Davudu Kayserid'ir. Lan biz olsak biz
29:3920'li. Biz Osmanlı'da olsak ne nereye
29:41atanıyoruz ilk öğretmen olarak? 20'li
29:43medrese. Sonra yükseliyoruz 30 sonra
29:46yükseliyoruz. 40 o büyük medreselere
29:49Fatih zamanında açılan Sahnı Seman
29:51dikkat
29:53Shanı Seman 8 medrese
29:56ve Kanı Sultan Süleyman zamanındaki
29:58Süleymaniye medreselerine atanıyoruz.
30:00Bunlar da Osmanlı'nın ilahiyat fakültesi
30:03anlamındaki çok büyük medreseleridir.
30:05Bunları da atamamız gerçekleşebilir ama
30:07çok bilgili olmak şartıyla. Osmanlı
30:10Devleti'ndeki medreselerle alakalı hemen
30:12hemen bilmeniz gereken özellikler
30:14bunlardır değerli arkadaşlar. Bir
30:15yazalım. İleride de medreseler bozulacak
30:17tabii ki her zamanki gibi. Önce
30:19medreselerin özellikleri başla kardeşim.
30:21>> İlk medrese.
30:22>> İlk medrese. Evet.
30:23>> Orhan açılan
30:25Orhan Bey döneminde açılan
30:30Evet.
30:31>> Orhanes
30:32>> İznik Orhaniyesidir.
30:35İznik Orhaniyesidir. Evet. lazım.
30:38>> Günümüze kadar
30:39>> günümüze gelen günümüze kadar gelen ise
30:44>> gelen ise
30:47Süleyman Paşa medresesidir.
30:50>> Süleyman Paşa medresesidir. Evet. Devam.
30:53>> Medreseye atan
30:55>> medreseye
30:56atanan ilk müderris. Bakalım kimmiş? Bu
31:00arada kalemi değiştirelim. Çok gıcırtı
31:02yapıyor.
31:03>> Davudu
31:06Kayserid'ir.
31:08Davudu Kayseridir.
31:11Ver kardeşim ben
31:14devam. Nazım
31:16>> Fatih döneminde.
31:17>> Fatih döneminde. Evet.
31:19>> Mavi bu kardeşim.
31:20>> Mavi mi?
31:21>> Aha maviyle yazdım.
31:22>> Geçende kırmızıyı biliyorsun. Şeyde sen
31:25yoktun. Merve derstey de kırmızıyla
31:28yazdım. Şey Kaz askeri büyük Selçi'nin
31:30şeyini anlatırken 2025'te geldi soru
31:32olarak. Evet.
31:35>> Soruyu siliyormuşum gibi oluyor ama
31:37yazalım. Fatih
31:39döneminde. Evet.
31:40>> Günümüzün İslam ayarında
31:42>> günümüzün
31:43İslam enstitüsü veya değerli
31:46arkadaşlarım ilahiyat fakültesi İslam
31:48Enstitüsü ayarında hangisi açıldı?
31:51>> Sahnı Seman Medreseleri açıldı. Bunu
31:54zaten Fatih döneminde de anlatacağım.
31:56Devam.
31:57Zamanında,
31:58>> Kanuni döneminde Evet.
32:00>> Süleymaniye medreseleri açıldı.
32:02>> Süleymaniye medreseleri açıldı. Bunlar
32:04iki çok önemli medrese. Süleymaniye
32:07medreseleri açıldı. Devam.
32:10>> 17. yü kadar akşen akli.
32:12>> 17. yüzyıla kadar
32:16akli yani pozitif ve nakli. Nakil ezber
32:21ezbere dayalan dersler.
32:23>> Evet. Nakli dersler birlikte okutuldu.
32:27Bu bozulma nedenlerinden biraz sonra
32:29göstereceğim. Evet.
32:30>> 17 yıldan sonra
32:32>> 17. yüzyıldan sonra akli bilimlerden
32:35bazı dersler kaldırılmış.
32:37>> Akli bilimlerden
32:39bazı dersler kaldırılmıştır.
32:41>> Evet. Bazı dersler kaldırıldı. Evet.
32:45>> Eğitim dili Arapçadır.
32:46>> Eğitim dili Arapçadır.
32:50Evet. Nazımam.
32:52>> Hı hı.
32:52>> Medres 20.
32:54>> Medreselerde kaçlı vardı? 20. 30 40 50
32:58Bu neyi gösteriyordu? Akçe kimi alıyor?
33:01Öğretmen alıyor. Evet. Medreseyi kadı.
33:06>> Medreseyi bitiren ne oluyor? Aslında
33:08bütün mesele bu. Kadı. Evet.
33:11>> Muhit. Stajyer öğretmen yani.
33:13>> Müderis.
33:14>> Müderris. Atanan öğretmen.
33:15>> Hekim nişancı.
33:16>> Hekim nişancı. Çünkü nişancı niye
33:19atanıyor? Eee nişancı değerli arkadaşlar
33:21örfü hukukun temsil azın. Devam. Hızlı.
33:24Sor.
33:25>> Tamam. Önemli değil. Sen de
33:26>> medreselerde başarısız öğrenciye.
33:28>> Medreselerde
33:29>> başarısız öğrenciye.
33:30>> Başarısız öğrenciye. Evet.
33:32>> Tahşra çıkma cezası
33:33>> taşraya çıkma cezası verilir. Bizdeki
33:36adı tahsikname bunun cezası verilir.
33:40Evet.
33:40>> Öğrencinin doğru yere gidip halka ders
33:42anlatırsa dur ona geleceğim. Halka
33:45öğrencinin
33:47ders anlatmasına kim anlatacağım onu?
33:50Ders anlatmasına bir isim veriliyor.
33:52Nasıl neydi?
33:53>> Cerre.
33:54>> Cerre. çıkmak denir. Şimdi ben hemen
33:58anlatayım arkadaşlarım. Şimdi bu biz bu
34:01çocukları medreseye köylerden,
34:03kazalardan topladık ve bu çocuklar
34:05medreselerde eğitimi görüyorlar. Ama
34:07bazı dersler stajını yapmak zorunda
34:09unutmamak için. Yazın aynı bizler gibi
34:11tatilleri var. Yaz tatilleri ve yaz
34:13tatillerinde köylerine geri dönüyorlar.
34:16Köy kahvelerinde öyle anlatayım.
34:18Oturuyorlar bütün köylüyü topluyorlar.
34:21En şimdi köylünün anlayabilmesi için
34:23senin en basit yöntemi bulup anlatman
34:25lazım. Köylülere anlatıyorlar. Köylüler
34:27de vay bizim köyden adam çıktı. Hani
34:30vardır köyleri bizim köyden ilk defa bu
34:32çıktı diyerek sevinirler ve o çocuğa
34:36harçlık verirler. Bir daha söylüyorum. O
34:38çocuğa harçlık verirler. Hani sonuçta
34:40çocuk tekrar İstanbul'a gidecek. Örnek
34:42nerede? Çankırı'da. Çankırı'da çocuk
34:44geri gelmiş yaz tatine. Çankırı Çerkez
34:47kendi köyüne ders anlatıyor. Ama bu
34:49sefer de ne var? Onlar para veriyor.
34:51Şimdi bu neye dayanır? Gönül rızanına
34:53dayanı. Peki iki gün sonra
34:57bu cerre çıkan çocuklar, bu arada cer ne
34:59demek? Bir araştırın bakayım. Cerre
35:01çıkan çocuklar geldi köylüyü gene
35:04topladı, anlattı. Köylünün de hoşuna
35:07gitmedi. Atıyor fizikten bir konu,
35:09biyolojiden bir konu. Hoşuna gitmedi.
35:12Lan ben ne para vereceğim dedi. Bu git
35:14gide dedi saçmalıyordu. Bizim öyle olur
35:16genelde. İlk başlarda hoşuna giden şey
35:18daha sonra hoşuna gitmez. Kimse gelmez.
35:19Neyse başladı anlattı. Kimse para
35:21vermedi. Bu sefer çocuk zor kullanarak
35:24para almaya kalktı. Bak bir daha
35:26söylüyorum. Zor kullanarak. Peki o zaman
35:29zor kullanan bir medrese öğrencisini bu
35:31köylü ne yapar? Döver. E klasik olarak
35:34bu da medrese öğrencileri diğer
35:36arkadaşlarını toplayıp köyü basar.
35:38Böylelikle ne olmaya kalkar? Bir para
35:40yüzünden. Yani o harçlık o zamanlar burs
35:42diye bir şey. Adam akıl yok. Bu bursu
35:44kim sağlıyor? O köylü. köylü sağlıyor.
35:47Ona destek veriyor ki İstanbul eğitim
35:48görsün diye. Böyle çok olay yaşanmıştır.
35:51İleride biz bu isyanları suhte isyanları
35:53yani öğrenci isyanları olarak
35:56açıklayacağız. Peki medreseyi bir çocuk
35:58bitirdiyse tıp yani 1 bu5 yıl bir yıl
36:02daha okursa darü tıpa giderse ne olur?
36:05Tıpçı mı?
36:07>> Hekim olur. Darül hadise girerse hadis
36:10öğreticisi olur. Bunlar ihtisas
36:13medreseleri diye gider. Darül Kurra
36:16Kur'an öğreticisi olur.
36:21Darül Hendese'ye giderse de ne olur?
36:23Mühendis olur. Hendese değil mi? Bak
36:27mühendis oluyor. Peki akademik kariyer
36:30basamakları vardır. Yani bir çocuk okula
36:33medreseye başladığında adı nedir? Softa
36:36veya suhte. O zaman medreseye başlayan
36:39öğrenci. Medreseye başlayan öğrenci.
36:43Bizde de var mıydı Nazım mesela lise 1'e
36:45başladı veya üniversite 1'e cik derlerdi
36:47bize.
36:48>> Cik mi?
36:48>> Cike He. Cik cık cık. Daha yani daha
36:51yeni
36:52anlamadım. Sizde ne derlerdi? Hiç
36:54>> hatırlamıyorum.
36:55>> Hatırlamı Murat hatırlıyor musun?
36:57>> Bizde bir şey demiyorlar.
36:58>> İşte bir şey demiyorlar mı? Üniversiteye
36:59böyle başladığı zaman her üniversitenin
37:01ilk 1. sınıflarına bir şey derler.
37:04Aa siz
37:05>> çömez derler.
37:06>> Nerede okudunuz oğlum? Bir apartmanda mı
37:07okudunuz? Ne yaptınız?
37:08>> Torun.
37:09>> Torun.
37:09>> Ok.
37:10>> Torun
37:10>> asker. Bu askerde bir oğlum ya. Dede
37:13torun devamı da var. Ben getirmeyim.
37:16>> Çöm derler.
37:16>> Ha çöm mesela bize cik derlerdi.
37:19>> Cik size çöm der. Bak çöm bu kullanılan
37:22bir kelime. Sizlerde ne derlerdi
37:23üniversiteye gittiğinizde hepiniz
37:25üniversite bittiniz. Üniversitelerde
37:27değişik değişik isimler konuyor. 1.
37:28sınıfa gelenlere. Peki diyelim ki
37:31medrese 4 sene. Doğru mu Nazım?
37:33Danışment ne olur? Bu çocuk 1. sınıfa
37:35başladı. Hiçbir şey bilmiyor ama 2.
37:36sınıftan itibaren danışılacak kişi.
37:38Danışment o demektir. Yani ne demek
37:40danışment? Bilgili öğrenci.
37:42>> Bilgili öğrenci artık okulu biliyor,
37:44hocayı biliyor, her şeyi biliyor. Cik
37:47değil artık o. Cik cik. Muhit. Muhit ne
37:51demek?
37:52>> Stajyer öğretmen veya mezun. Senin
37:56mezuncu adın neymiş? Muhit. Mülazım.
37:59Atama bekleme süresi.
38:02Atama bekleme süresi. Ana hocam burada
38:05da var. Evet ama bizim düşündüğümüz gibi
38:08değil. En azından bir KPS gibi sınav
38:10yok. Böylelikle bekleme sürende o kadar
38:12fazla zaten açık var arkadaşlar. Biraz
38:14bekliyorsun. Bu en fazla 3 ay olmuş. 3
38:17ay sonra kesinlikle bir medreseye
38:19atanıyorsun. Medreseye atanan profesör
38:25diğer adıyla müderris. Yani öğretmene
38:28verilen isim müderristir. Kıymetli
38:30dostlar bunlardan şimdiye kadar şu soru
38:32geldi. Darül kur. Onlar nasıl sorular
38:35hemen söyleyeyim. Aşağıdakilerden
38:37hangisi Osman? Ekonomik bir terim
38:39değildir. Bak ekonomik bir terim
38:42değildir. Oraya Darül Kura. Darül Kura
38:44neyle alakalıymış? Evet eğitimle alakalı
38:46bir şey. Ekonomiyle alakalı bir şey
38:48değil. O yüzden Darül Kurra bu şekilde
38:50gelmiştir. Bunlarla ilgili soru gelir
38:52mi? Bakacağız. Ama medreselerin
38:54özellikleri her zaman bizim için çok çok
38:56kıymetli. Peki medreseler harika şekilde
39:00açıldı. İyi öğretmenler getirildi,
39:02tutuldu. Fatih döneminde Sahnı Semanlar.
39:05Sahnı Seman'a öğrenci yetiştirsin diye
39:08tetinme medresi. Şöyle düşünebilirsiniz.
39:10İmam hatip ortaokulları
39:12adı tetinme. Eee ilahiyat fakültelerinin
39:15adı sahne sevan. Öyle düşünebilirsin.
39:17Hani liseden o tarafa geçiliyor. Ya
39:19arkadaşlar medreselerde her zamanki gibi
39:2117. yüzyıla kadar akli ve nakli bilimler
39:23birlikte okutuldu. Akliye örnek vereyim.
39:26Cebr yani matematik işte hendese
39:30geometri. trigonometri efendim bunlar
39:32branş branşta ayrılıyor. Matematiğin
39:34birçok kolu var. Logaritması ayrı
39:35işleniyor. Bilmem neyi ayrı işleniyor.
39:37Efendim ney var mesela? Heyet, coğrafya
39:41ya da astronomi.
39:43>> Evet. Gök bilimi astronomi diye geçer
39:45genelde. Coğrafya, kozmografya
39:46okutuluyor. Bak bunların hepsi akli
39:48bilimlerdir. Mantık, felsefe, birçok şey
39:51var. Ama nakli bilimler genellikle İslam
39:54tarihiyle alakalı olan Kur'an-ı Kerim,
39:57kelam, fıkıh, siyer, peygamberin hayatı,
40:01efendim nedir? Sünnet, peygamberin
40:03yaptıkları davranışları, eee, megazi,
40:05peygamberin savaşları. Bak bunlar
40:07genelde ezbere dayalı ve yaptıkça
40:09öğrenilen şeyler. Bunlar birlikte
40:11okutuluyordu. Şimdi hepinize soralım.
40:14Hadis mi öğrenmek daha kolaydır,
40:16matematik mi? Hadis. Bugün hani derler
40:19ya 40 tane hadisi bilir. İnsanoğlu
40:21duyuyor yani çevreden duyuyor bir
40:23şekilde alıyorsun. Arkadaşlar matematik
40:24öyle herkesten duyabileceğin bir şey
40:26değil. Oturup gerçekten buna önem vermen
40:28lazım ki öğrenebilesin. Şimdi dikkat
40:31hayatın günlük açısında öğreneceğin ve
40:33ezberlemeye ezberlemeye gerek duymasan
40:35bile aklında kalacağı her şey aslında
40:37nakli bilimlere girer. Dikkat. Bu 17.
40:40yüzyıla kadar bu kadar güzelce gitti. Bu
40:42arada 16. yüzyılda reform ve rönesans
40:44olmuş. Avrupa o üzerindeki karanlık
40:47çağımış. Rönesans ve reform Osmanlı
40:50Devleti hiç sallamamış. Reform zaten
40:52sallamaz. Hatta işine gelir. Ama
40:54Rönesans sadece güzel sanatlar diye
40:56anlatıldığından dolayı büyük sıkıntı
40:59yaşayacak. Zaten Osmanlı Devlet'in resim
41:00ve heykel sanatı çok geridedir. O yüzden
41:02Osmanlı Devletin Rönesans'ı
41:03anlayamamıştır. Osmanlı Devlet'in
41:04anlayamadığı bir başka noktası ileride
41:06sanayi inkılabı olacaktır ve Fransız
41:09ihtilali ona hayatın gerçekleri bize
41:11öğretecektir.
41:13Şimdi size şöyle bir şey söyleyeyim.
41:15Osmanlı Devleti özellikle 17. yüzyıla
41:17kadar okutulan akli ve nakdi bilimleri
41:19okuturken ileriki zamanlarda
41:21biliyorsunuz öğretmen maaşları çok
41:23yüksek. Şimdi bir öğretmen düşelim. Ben
41:27şimdi benim oğlum 5 yaşında. Ömer'den
41:30bahsedelim. Ömer diyelim ki öbür sene 6
41:33oldu. 7 oldu bak. 7 7
41:36yaşında oğluma getiriyorum. Gel bakayım
41:38oğlum sen buraya. Bir okutturuyorum ona
41:4040 tane hadisi bir ezberletiyorum. Tam
41:42da alma çağlarında ezberliyorlar.
41:44Elifba'yı öğretiyorum. Dönüyorum
41:46siyerleri Bedir Savaş, Uhut Savaşı,
41:48Hendek Gazvesi, Uhut hepsini
41:49anlattırıyorum. Böylelikle
41:53hocanın oğlu hocadır anlayışını
41:55getiriyor. Ana hocam bu ne? Benim oğlum
41:58da benim gibi hoca olacak. Bunun temel
42:01sebebi aslında hoca bulunamamasından
42:02kaynaklanıyor başlarda. Hocanın oğlu
42:04hoca. Beşik ulemalığını getiriyorum.
42:08Alimin oğlu alimdir. Ya bir şey
42:10söyleyeyim. Senin baban ne meslek
42:11yapıyor kardeşim?
42:12>> Ben emekli de. Emekli yani normal demek
42:14istedim.
42:14>> Askeri dik
42:15>> e askeri dikim evinde bir terzi miydi?
42:17>> Çalışandır.
42:18>> Çalışandı. Sen nesin?
42:20>> Öğretmensin. Murat baban ne iş yapıyor
42:21kardeşim?
42:22>> Makam.
42:23>> Makam şu. Sen nesin?
42:24>> Kameraman.
42:25>> Kameraman. E benim babam mimar. Ben
42:27neyim? Öğretmen. Bir insanın babasının
42:29aynı mesleği yapması ne kadar zor.
42:31Gerçekten öyle. Çoğumuzun yoktur yani.
42:33İlla öğretmen oğlu öğretmen olacak diye
42:35bir şey yok. Mühendisin oğlu mühendis
42:37olacak diye bir şey yok. Ama Osmanlı'da
42:39bir açık bulan müderrisler ne de olsa 70
42:42hakça kendi alıyor diyelim. 60 akçı.
42:43Oğlan da bir başlıyor 20 akçı etti sana
42:4680. 7 yaşındaki çocuklar 17 yaşındaki
42:48çocukların derslerine girdi lan. Kim
42:50sallar ya lan? Ben KPS'ye ilk başladım.
42:53İlk daha KPSS derse başlıyorum.
42:55Ankara'da yaşım
42:5827 28 öyle anlatayım. 27 veya 28'dir.
43:03Anam sınıfa bir geldim. Oha
43:06kardeşim herkes saçlı sakallı. Aman
43:09Allah'ım. Bir bakıyorlar bana aşağı
43:11inmişler daha birinci ders başlamadan bu
43:13adam mı bizim dersimize girecek diye.
43:15Ben daha derse başlamadan arkadaşlar
43:16KPSS öğrencileri öyle diir hemen
43:18görüntüden bile karar verir. Bak görüntü
43:20var ya hani insanlar tecrübeli hocalar
43:23isterler. Ben de şimdi yolda ailelerle
43:24velilerle karşılaşıyorum ya. At
43:26atadığımız bir öğrencinin velisi de yan
43:28yana gezerlerken ya hocam senin bu mu
43:30diyorlar. E düşünün bir de bundan 10 yıl
43:32öncesini inandıramıyorduk ya bunu hoca
43:35olduğuna. Yok hocam seninle hocam hoca
43:37olmaz diyor. Öyleydi yani. Şimdi düşünün
43:427 yaşındaki bir çocuğun size ders
43:44anlattığını arkadaşlar ne yaparsınız? Ne
43:47öğrenebilirsiniz ki?
43:50Öğretmenin tipinden, sesinden dahi
43:53etkilenilen bir meslek olduğunu asla
43:55unutmayın. Ses çok etkileyicidir. Öyle
43:58ya da böyle kardeşim. Bu bir gerçek. Bu
44:00Allah yetisidir. Herkeste bulunmaz. Adın
44:03öğretmen olabilir. Mesleğin öğretmen
44:05olabilir ama öğretmenlik mesleğini
44:07yapmak ayrı bir şeydir.
44:09Ses tonu çok önemlidir. İnmesi, çıkması,
44:12konuşma. E sen 7 yaşındaki çocuk lan
44:14daha dün 5 yaşında aguyordu ekmeğe.
44:17Ekmeğe agı diyordu ya. La bu çocuk şimdi
44:19sana ders anlatır hale geldi. Amaç ne?
44:21Babasının daha fazla para kazanması. Eee
44:24ya e ya bu sistemi bozmaz mı? Peki bu
44:25çocuğun matematik öğretme şansı var mı?
44:27Cebir, heyet, astronomi var mı? Böyle
44:29bilgisayelerde
44:33o pozitif bilimlerin ders saatleri önce
44:35azaltılıyor, sonra kaldırılıyor ve
44:38sadece nakli bilimler devam etmeye
44:39başlıyor. Bu da medreselerin en bozma
44:42nedenlerinden bir tanesidir. Medreselere
44:45kapasitesinin üstünde öğrenci almak.
44:48Benim ilkokul 1'deki 50 kişili okumam
44:49gibi. Şu an bizim arkadaşların hepsi
44:52beni dinleyenler. Hemen hemen herkes lan
44:55tamam küçüğü diye de 50 kişi de olmaz ki
44:57be kardeşim. Geçen Urfa'da vardı
44:58haberleri çıktı 68 kişi.
45:01>> La adamın teneffüze çıkması 10 dakika
45:03zaten teneffüs. 10 dakika
45:0668 kişi. Ve sonra bakan açıklıyor
45:08arkadaşlar biz 12 kişi ortal ortalama
45:1112'de bazı yerlerde 12 değil işte bazı
45:13yerlerde 68. Özel okullar falan olmasa
45:16zaten şimdiye bu okulların falan yetme
45:18ihtimali yok.
45:22Kapasitenin üzerinde öğrenci alınması da
45:24neyi etkiler? öğrenmeyi etkiler. 3.
45:28Medreseler niye bozuluyor? Avrupa'daki
45:30bilimsel gelişmeleri takip edemediğin
45:32için bozuluyor. 4. Medreseler niye
45:34bozuluyor? O cerret çıkan çocukların
45:38köylülerle çatışması yüzünden bu sefer
45:41de o medrese öğrencileri aynı isyancılar
45:44gibi suhte isyanlarını başlatıyor.
45:46Birçok köylü, birçok o yetişmiş çocuğu
45:49öldürüyor.
45:51Kaç tane medrese öğrencileri bu suhte
45:53isyanlarını öldürmüştür?
45:56Mersin'de özellikle suhte insanlar
45:58nerede başlamış kardeşim?
45:59>> Mersin.
46:00>> Mersin'de başladı. Eee devam ediyoruz.
46:03Niye bozuluyor medrese kardeşim?
46:05Medreseler niye bozulur lazım başka?
46:07Düşün bakayım. Niye bozulur?
46:08>> Niye bozulur? Rüşvet.
46:10>> Rüşvet. İltimas. Aman hocam sen benim
46:13oğlana bir dikkat et. Hocam medresenin
46:15neyi eksikti ya? Şuradan çıkarır hemen
46:17200 lir ya. Medresede ne eksik? Fotokopi
46:19makinesini bir alalım ya. Yok mu hocam?
46:22Medresenin de boyası iskimş. Şurayı bir
46:24yaptırak da sen bizim oğlanı şu hocaya
46:26ver.
46:27Yok mu bugün?
46:28>> Var.
46:29>> He.
46:30>> Ne değişmiş ya? Bana bir söylesin biri.
46:33Binanın adı değişmiş, devletin adı
46:35değişmiş. Mantık hala aynı mantık.
46:40O yüzden hayatta ve tarihte ders almayan
46:43bütün milletler bakın eğitim seviyemizin
46:46ne halde olduğunu benim anlatmama dahi
46:48gerek yok. istedikleri kadar üst düzey
46:50bürokratlar eğitim sistemimiz iyi dese
46:52de ben iyi olduğuna inanmıyorum. Kendi
46:55gözlemlediğim liselere öğrencilerimiz
46:57geliyor. Görüyoruz. Görüyoruz.
47:02Bir de her şey ders bilmek de değil ki
47:03ya. Bir de bu bu da çıktı. Çocuğun
47:04matematiği çok iyi olmuş olabilir.
47:06Kimyası 5 olmuş olabilir. 100 olmuş
47:09olabilir. Ama iyi bir insan olmadıktan
47:10sonra ben ne yapayım?
47:12Anne babaya itaatkarsızsa, çocuk çocuğa
47:15kötü davranıyorsa, kumar, alkol, sigara
47:17bağımlısısa, bilmem neyse 50.000 tane ne
47:19şey var. Millet zaten kumarı artık
47:20telefondan oynuyor. Yazık, yazık. Ne
47:24hale geldik? Ee, ne yapayım? Ama
47:27biliyorsa sayısı kendine biliyor.
47:30İlimle bilimi birleştirirsen bir şey
47:33olur. Hanımefendiler, beyefendiler.
47:35Yoksa iki türlü de bir tanesi eksik
47:36kalır. Bunu bilin. Medreselerin bozulma
47:39nedenleri her zaman sınavda soru olarak
47:42gelir size. Dikkat. Başlıyoruz kardeşim.
47:45>> Bir notu yazar. Başla.
47:48>> Yöneticilerin bilim alanında çalışmaları
47:49desteğin uzatması
47:50>> yöneticilerin
47:52bilim alanında ne yapması? çalışmalara
47:56desteğin azalması.
47:57>> Çalışmalarında desteğinin azalması.
48:01Desteğinin azalması.
48:04Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u
48:06fethettiğinde fethetme nedenlerinden bir
48:08tanesi İstanbul'u bir bilim ve kültür
48:10merkezi haline getirmek ve sarayda huzur
48:13derslerinde Bizanslı bilim insanlarıyla
48:16tartışmaktı. Adamın İstanbul'u alma
48:19nedenlerinden bir tanesi de bu
48:20İstanbul'u bir bilim ve kültür merkezi
48:22haline getirmek. Hayalim Bizanslı bilim
48:25insanlarıyla sarayda huzur dersleri
48:27yapmaktır. Şunu unutmayın. Padişahın
48:29önünde yapılan her şeye huzur adı
48:32verilir. Huzura çıkmak, huzur dersi,
48:34huzur iftarı, aklınızdak huzur
48:36eğlencesi, hiç fark etmez. Adı ne olursa
48:38huzurla başlıyordur. Asla bunu
48:40unutmayın. Fatih Sultan Mehmet, Gani
48:42Sultan Süleyman ne büyük önem verdiler.
48:44Mahmut Eğitime Abdülhamit inanılmaz
48:46eğitime önem veren padişahlardır. Devam.
48:50iç müfredatının
48:51>> medreselerin kendi iç müfredatının
48:55Hı hı.
48:56>> gelişimi zorlaştırması,
48:57>> gelişimi zorlaştırması
49:00yani sen dünyayla uyum sağlayamıyorsun.
49:03Tırması Evet.
49:05>> Ulemanın akli bilimleri gereksiz görmes
49:07>> ulemanın akli bilimleri gereksiz
49:11görmesi.
49:13Gereksiz görmesi. Maalesef bu da var.
49:16Evet. Rüşvet ve iltim.
49:18>> Rüşvet
49:20>> ve iltimas. İltimas torpil demektir.
49:23İltimasın
49:24artması.
49:26Türkiye'nin ağacı şu iki sorundan
49:28kurtulması lazım. Lazım. Eğer önünü
49:30görecekse. Ne rüşvet ne iltizam. O
49:32yüzden KPS önemli. KPS gibi sınan
49:34varlığı kaldırdıktan sonra o zaman
49:36anlarsınız rüşvet neymiş, iltimas
49:39neymiş. Zaten var da bir de işin bu
49:41tarafları da var ya. Çok haberler var.
49:44İnşallah. Yani eee gerçekten toplum
49:47bozulunca çok sıkıntı ya. Yani bu rüşvet
49:50ne olacak böyle ya? Bu ülkede bir şey
49:51halledemiyor ya. Yıllar önce demiş ya
49:54şair. Selam verdim rüşvet deyip
49:56almadılar diye. Gerçekten öyle ya. Bu
49:58memleket ne hale gelmiş? Bir de
50:00değişmiyor da anlatıyorum anlatıyorum
50:01gene aynı şeyi anlatıyorum. Devam.
50:04Beşik ulemalığının getirilmesi.
50:06>> Beşik ulemalığının getirilmesi.
50:10Beşik ulemalığının
50:12getirilmesi. Yani alimin oğlu alimdir
50:16anlayışı. Alimin oğlu alimdir anlayışı.
50:21Alakası var mı? Yok. Devam.
50:23>> 19. yüzyılda yeni eğitim kurumlarının
50:25açılması
50:26>> 19. yüzyılda
50:28yeni eğitim kurumlarının açılması. E
50:30hocam ne güzel. Bak şimdi anlatacağım
50:32farkı. Yeni eğitim kurumlarının
50:35açılması. Arkadaşlar azınlıklar ayrı
50:38okul açır. Ayrı bir müfredat yaparsa
50:40milletler ayrı millet. Mesela Amerikan
50:42okulları açılıyor. İngiliz okulları,
50:43Fransız okulları, İtalyan okulları, Rus
50:45okulları, İran okulları açılıyor ve
50:46Avusturya okulları ve İtalyan okulları
50:48açılıyor. Lan hepsinin müfredatı
50:50birbirinden farklı. Ortak bir müfredat
50:52yok ki. Artı Türk tarihi yok.
50:56Türkçe dersi yok. Böyle bir şey olur mu
50:59ya? Benim ülkemde adam misyonerliğin
51:02adını okul koymuş. Oğlum onun adı
51:04misyonerlik ya. Gerçekten söylüyorum. Bu
51:07zamanında Osmanlı Devleti iki yolla
51:08yapılmış. Bir demir yolu yapma bahanesi.
51:10Ülkemize gelip tarihimizi çaldılar.
51:13Tarihi eserlerimizi.
51:15İki misyonerlik faaliyetleriyle milleti
51:18Hristiyan yapma veya hangi milletteyse
51:20hangi mezhepteyse oraya yapma çalışması
51:22oldular. Satın aldılar. ajan yaptılar
51:24kendilerine.
51:27Amasya'daki Merzin Kolej'in Amerikan
51:29Merzivan kolej dili olsa da konuşsa
51:31Kurtuluş Savaşı'da neler yapmış. Güya
51:34okul. Güya okul. Yeri gelince inkılap
51:37tarihini anlatacağım. Devam.
51:40>> Avrupa'daki gelişmelerin takip
51:42edilemesi.
51:43>> Avrupa'daki
51:44gelişmelerin takip edilememesi.
51:49Takip
51:50edilememesi.
51:52Evet. Tekno
51:55söyle.
51:55>> Göçler sonrasında kentten geldiğim
51:58>> göçler sonrasında
52:00>> kentlere gelen nüfusun kentlere gelen
52:02nüfusun
52:04Evet.
52:04>> Medreselerde barındırı
52:07>> nüfusun
52:08medreselerde
52:11>> barındırılması. Aşağı indim.
52:13>> Barındırılması. Evet. Medresenin hayır
52:15hayır kurumu gibi görülmesi.
52:16>> Medreselerin hayır kurumu olarak
52:19görülmesi
52:22>> olarak görülmesi neymiş? Bozulmayı
52:24artırmıştır. Bunun sonucu olarak da ne
52:26çıkıyor? Bir kere daha suhtey nota
52:28gelelim lazım.
52:29>> Tetimme medresi.
52:30>> Tetimme medresesi
52:34sahnı seman'a öğrenci yetiştirmiştir.
52:37Sahnı seman medresesine ne yetiştirmiş?
52:41Öğrenci yetiştirmiş. Yani şunu ne olarak
52:43düşünün dedim ısrarla. İmam hatip
52:45liseleri olarak düşünün. Sağın seman da
52:47ilahiyat fakülteleri olarak
52:48düşünebilirsiniz. Evet eğitimin genel
52:51kısmı bu. Bir soru gelecek ya buradan ya
52:54oradan. İnşallah tabii ki eee biz
52:56anlatıyoruz da gelmeye debilebilir ama
52:5812 tane sorudan ordu toprak yönetimi
53:01yani bir öncekinden bir bu tahtadan da
53:03bir bekliyorum. Devlet yönetimi zaten
53:05kesin ve ekonomi ve sanat kalacak oradan
53:08da. Yani aslında 5 tablomuz var. 5'in 3
53:114 tablosundan zaten kafadan geliyor
53:13arkadaşlar. Ama bunu anca sınav günü
53:15beraber göreceğiz. Şimdi
53:1810 dakika aramız var. Aradan sonra bilim
53:21insanları ki 24 tane bilim insanı
53:23işleyeceğim. Bunlar arasında 12 tanesi
53:25yani yarı yarıya soru gelme ihtimali ve
53:28daha evvelden çıkmış sınav soruları var.
53:30E çıkmışsa
53:32>> çıkabilir, çıkmamışsa
53:34o da çıkabilir. O yüzden ikisine de
53:37hakim olmak zorundayız. Evet, bir 10
53:39dakika aramız var. Ramadora tekniği ile
53:4110 dakika ara, 3 saat dersle bu
53:44tekniğimiz devam ediyor. Hadi bakalım
53:46aradayız.
53:47Evet, geldik bilim insanlarına. Bakalım
53:49bilim insanlarından 24 tane bilim
53:51insanı. Normalde var 100150 tane de
53:54sınavda gelebileceğini düşündüğümüz 12
53:57tane veya onlardan sekerse gelebilecek
54:0012 tane. Aslında 12 ayrım var. Eee,
54:02biraz da bilgimizde olması lazım. Bazı
54:04bilim insanları da seçeneklerde geliyor.
54:06O yüzden hani bu Osmanlı mı yaşamış?
54:08nerede yaşamış az çok da bilgimiz olsun.
54:13İlk adamla başlıyoruz. Kim bu adam?
54:15Yahşi Fakih. Orhan Bey'in imamının oğlu
54:18olduğu söylenir ve tabii ki Gebze
54:21dolaylarında yaşamıştır. Bayağı da uzun
54:23süre yaşadı. Neredeyse 100 yıla yakın
54:26bir Gebze mi Geyve mi?
54:28>> Geyve.
54:29>> Emin misin?
54:29>> Eminim.
54:30>> Bir bakayım bir.
54:30>> Romanın yazdım abi.
54:31>> Olabilir. Ben inanamıyorum.
54:34Geyme de olabilir. Doğru. Gebze dediğime
54:37bakma ya. Geyve. Gey Sakarya'daki Geyve
54:39>> doğru.
54:40>> Ve orada tabii
54:42bir de şey var. Yahşi Fakih en önemli
54:44olayı Yahşi Fakir menakıpnamesini yazdı.
54:47Yani Osmanlı Devetin kuruluşlarıyla
54:48ilgili bilinen ilk eser. Şimdi böyle bir
54:51eseri bilineni de bir başkası bildiriyor
54:53bize. Şimdi o bilinen, o bilinenin
54:56yanına gidiyor. Şimdi böyle anlatınca
54:57hiçbir şey anlaşılmaz. Anlatayım hemen.
54:59Yaşlı fakir aslında bir kitap yazıyor.
55:01Yaşi Fakih Menakıpnamesi. Bu Osmanlı
55:03Devin özellikle kuruluş dönemiyle ilgili
55:05Osman ve Orhan Bey dönemi ile ilgili
55:07bilgiler veriyor. 1. Murat dönemi ile
55:09ilgiler bilgiler veriyor diyelim. Şimdi
55:11bu kitap şu an yanımızda ve dibimizde
55:13elimizde yok arkadaşlar. Bak böyle bir
55:15kitabımız yok. Sonra bir adam gidiyor.
55:18Hatta bu adam eee 1402-1413
55:22arası fetret devrinde Mehmet Çelebi
55:24biliyorsunuz dört tanesinden bir
55:26tanesidir. Musa, İsa, Süleyman, Mehmet.
55:28Daha sonra Mehmet Çelebi geçecek başa.
55:301. Mehmet bunun eee Çelebi Mehmet'in
55:34ordusuna katılırken rahatsızlanıyor.
55:36Rahatsızlanırken Geyve de şeyin önünde
55:38kalıyor. Evinde kalıyor. Yaşlı fakir. O
55:40zamanlar yaş fakir artık çok yaşlanmış.
55:42Kitap görüyor. Yani bir tane kitap
55:45görüyor. Bu ne diyor? Ben yazdım diyor.
55:47Alıyor, okuyor, okuyor, okuyor, okuyor.
55:49Sonra ileride kendisi bir kitap yazınca
55:52bunun içine koyuyor. Yani bu tür
55:53bilgileri bunlardan aldı diyor. Hangi
55:55kitab o?
55:55>> Aşık Paşağlu Tarih.
55:56>> Aşık Paşaoğlu tarihi. Anlaştık mı
55:59değerli arşlar? O zaman aslında Yahşi
56:01Fakir menakıpnamesi diye bir şey var ama
56:03orijinali günümüzde yok. Bakalım hangisi
56:06haftan çıkacak ileride. Olabilir
56:07kardeşim. Çıkıyor ara ara. Birçok şey.
56:10Hale araştırma konusu bu arada. Çünkü
56:12menakıtnamede şunlar var. E Osmanlı
56:14Devleti'in kuruluş hikayeleri var. Şimdi
56:16Nazım bir Osmani devetin kuruluşçusudur.
56:18Yani bugün bulsa dünyaca ünlü
56:20yapacaksın. Çünkü Osmanlı'ya yazılan ilk
56:23eser. Şimdi bunu bulabilmek ne demek ya?
56:25Paha biçilemez yani. Ve yastığın altını
56:28koyar onunla uyurum. Gerçekten öyle.
56:30Çünkü onu görüp de yazan çok önemli bir
56:32şeydir. Yaş vakitle başlayalım kardeşim.
56:34Yaşadıkları dönem lazım.
56:36>> Kuruluş dönemi.
56:36>> Kuruluş dönemi diyelim. Klasik. Evet. Ve
56:39bizler de şunları yazalım. Söyle.
56:41Osmanlı hakkında ilk tarihi bilgiyi
56:42veren
56:43>> Osmanlı devleti hakkında
56:46>> ilk tarihi bilgiyi veren
56:48>> ilk tarihi bilgileri veren ilk tarihi
56:52bilgileri veren Evet. Yahşi fakirlerin
56:55hakkında
56:58>> Yahşi
57:00Fakih
57:02Menakıpnamesini bu arada kalemim
57:04bitiyor. Kalem alayım menakıp namesini
57:08yazmıştır.
57:10>> Bu Osmanlı Devleti'nin bilinen Osmanlı
57:12tarihi hakkındaki ilk eseridir. Bu daha
57:15sonra hangi adamın da kitabında yer
57:18alacak?
57:20Aşık
57:21>> Paşağlu
57:22>> Paşağlu tarihinde yer alacak. Yani Aşık
57:25Paşaoğlu bunu yazarken ben bu
57:28gördüklerimi bu kitaptan gördüm diyerek
57:30yazacak. Var mı kalem?
57:32>> Siyahlardan mı? Şöyle bakalım bir.
57:34>> Bu siyah mı? Evet siyah. Geldik
57:38Ahmedi'ye. Ahmedi kim arkadaşlar? Bu da
57:41günümüze ulaşan ilk Osmanlı eseri değil.
57:44Günümüze. Bu da normalde İskendername
57:47diye bir eser yazıyor. Aslında büyük
57:48İskenderi anlatıyor biliyor musunuz?
57:49Yani baktığınız zaman ama son anda
57:52Tevari Ali Osman yani Osman Dettin'in
57:54yine kuruluş dönemi ile alakalı bize
57:56bilgi vermiştir. Ahmedi'nin
57:57İskendernamesinin
57:59sonunda yer alıyor. Yazalım mı? Yine
58:01hangi dönem?
58:02>> Kuruluş dönemi.
58:02>> Gene kuruluş dönemi. Evet.
58:04>> Bugün ilimizde olan.
58:07>> Bugün elimizde olan.
58:09Osmanlı Devleti'nin kuruluşu
58:12>> ve Osmanlı Devleti'nin kuruluşu.
58:15Osmanlı Devleti'nin kuruluşu hakkında
58:19>> bilgi veren
58:21>> hakkında bilgi veren. Evet. En eski
58:23kaynaklardan
58:25>> bilgili veren en eski kaynaklardan
58:27>> olan
58:28>> he
58:29>> iskenderameyi yazmıştır.
58:31>> kaynaklardan olan iskendernameyi
58:34yazmıştır.
58:35İskendername'yi
58:39yazmıştır.
58:42Yani Osmanlı Devleti'nin bugün kuruluş
58:44dönemi niye bu kadar tartışmalı? Eser
58:46yok ki. Hangi birine bakım? Herkes bir
58:48şey söylemiş. Tamam bilelim. Şimdi biraz
58:51daha bilindik adamlara geliyoruz.
58:52Kadade'yi Rumi, Rumi Anadolu demektir.
58:55Yani Anadolu kadılığı yapmış birisi.
58:57Hani o mantıkta düşünün aslında. Kendisi
59:01Ali Kuşçu'nun hocasıdır aslında.
59:03Kadirade Rumu Ali Kuşçu'un hocasıysa Ali
59:05Kuşçu'ya ne öğretti de kendisi hocalık
59:07yapıyor. Astronomi
59:10bu dönemin en önemli astronotlarından
59:12astronomi ile uğraşan astronot demeyeyim
59:14de astronomi ile uğraşan bir
59:16astronomdur. Bu adam ciddi manada Ali
59:19Kuşçu'nun hocalığını yapmış. Ali Kuşçu
59:20da hani deve kulağı şey boynuzu geçer
59:23hesabı neydi? Boynuz kulağı geçer.
59:24Doğru. Boynuz kulağı geçer. Kulağın
59:26boynuzu geçme ihtimali yok. Boynuz
59:28kulağı geçer diye Ali Kuçu da ilerlemiş.
59:30Kadizade-i Rumiye'de ne diyoruz o zaman?
59:32Nazım
59:32>> kuruluş yükselme.
59:33>> Kuruluş dönemi. Yükselme dönemi diye
59:35fark etmez. Başla.
59:37>> Ulu ve Ali Kuşçuun hocası.
59:39>> Ulu bey ve
59:41Ali Kuşçu'nun hocasıdır.
59:44Ali Kuşçu'nun hocasıdır. Devam.
59:46Matematik ve astronomiyle ilgilenmiştir.
59:48>> Zaten astronomiyle ilgilenmen için hangi
59:50bilgiye sahip olman lazım? Matematik ve
59:53astronomi ile ilgilenmiştir.
59:57Evet. Var mı başka?
1:00:00Bunlar seçeneklerde gelir ama bundan
1:00:02sonra söyleyeceklerim hepsi sınavınızda
1:00:05gelebilir. Özellikle
1:00:07Davudu Kayseri'den bahsedelim.
1:00:09Hatırlayın Oran döneminde ilk defa ne
1:00:10yapılmıştı? İlk defa İzni'e bir medrese
1:00:12açıldı. Bu medrese İzni goraniyesi diye
1:00:14geçer. Günümüzde yoktur.
1:00:16Bu günümüze kalan en eski medrese
1:00:18Süleyman Paşa'dır. O da İznik'tir. Bu
1:00:20arada arkadaşlar Davudu Kayseri Osmanlı
1:00:23Devleti'nin ilk müderrisidir. Yani nedir
1:00:26Nazım?
1:00:27>> O zaman hangi dönemde atanmış?
1:00:29>> Oran Bey. Yeri zamanı belli. Bak bunlar
1:00:31çok yaşam. Şimdi kuruluş dönemi kaçtır?
1:00:331299 1453. Yani 4 tane padişah
1:00:37yazacağımıza direkt kuruluş dönemi
1:00:38yazıyoruz. Yani neredeyse 154 yıllık bir
1:00:41kuruluş dönemimizi yaşıyoruz. Peki
1:00:44Türkiye Cumhuriyeti mantıken 100.
1:00:46yıllarını açtığına göre biz de artık
1:00:48kuruluş dönemlerimizi bitiriyoruz.
1:00:50Değerli arkadaşlar hangi döneme
1:00:51geçeceğiz ileride? İnşallah tabii yüksel
1:00:55şartlarda eğer tarih şeyi yaparsa
1:00:582071'lerde falan eee Malazitin 1.
1:01:02senesinde yükselme dönemine geçeceğimizi
1:01:04tahmin ediyorum. Ben olur muyum? Olmam.
1:01:06Sen olun mu yani? Zor. Sen de zor. Kübra
1:01:10belki olabilir. Murat olabilir.
1:01:11Bilemiyoruz. Evet. Davı Kayseri Osmanlı
1:01:13devletin neymiş?
1:01:14>> Osmanlı müesidir.
1:01:15>> Evet. Osmanlı Devleti'nin ilk
1:01:18müderisidir.
1:01:21Var mı başka bir şey yazmamız? Güzel.
1:01:24Molla Fenari
1:01:27Osmanlı Devleti'nde Murat döneminde ilk
1:01:30şeyhül islamdır. Onu da bir yazalım.
1:01:32Zaten iki tane şeyhül islamız var.
1:01:33Kaçıncı Murat yazıyoruz buraya?
1:01:35>> Murat ne diyoruz? Osmanlı Devleti'nin
1:01:39ilk şeyhül islamıdır. İlkler bazen
1:01:41önemli.
1:01:42ilk şeyhül islamıdır.
1:01:46Bunu da yazmış olalım. Altuncuzade.
1:01:52Şimdi eskiden biz üroloji dediğimiz şeye
1:01:55eskiler beliğe derdi arkadaşlar. Bunu
1:01:57bilin. Zaten sen sağsın. Sen daha iyi
1:01:59biliyorsun. Doğru mu kardeşim?
1:02:00>> Hiç denk geldi mi o tabelalara? Peki.
1:02:02>> Çok eski var.
1:02:02>> Çok eski var. 1900 80'lerde 90'larda
1:02:07denildirdi hala. 2000 başında daha
1:02:09>> ya üroloji sonradan bir üretilen terim
1:02:11yani öyle söyleyeyim. Devliye belki de
1:02:13ürolojiden farklıdır. Yani branşsal
1:02:14olarak aynı şeyi de kapsamıyor olabilir.
1:02:16Bilmiyoruz ama bir evliye
1:02:18hastalıklarıyla uğraşmıştır. Altuncuzade
1:02:21veya Altunizade öyle söyleyeyim. bir
1:02:23saray hekimcisidir. Özellikle küçük
1:02:26çocukların eee biliyorsunuz ki belirli
1:02:29bir yaşlardan sonra hala
1:02:32altına kaçırma problemleri vardır. Korku
1:02:34oluyor. Bazen bir şimşek bir gök
1:02:36gürültüsü oluyor, bilmem ne oluyor. O
1:02:38çocuk tabii kalıyor ya da her şimşek
1:02:40çaklıda veya her farklı bir şeyde o
1:02:42günler anır tekrardan böyle böyle ufak
1:02:44çocukların altına kaçma problemleri
1:02:46olur. Şimdi bizim oralarda
1:02:49Mersin'de belki de sizin oralarda da
1:02:50vardır Nazım mısırın mısır var ya bizim
1:02:53süt mısır onun bir püskülü vardır
1:02:54kardeşim. O püskül kaynatılır. Bu
1:02:57kaynatılır kaynatılır. Ondan sonra
1:02:59çocuğa aç karna içirilir. Ya da bazı
1:03:01içlerine bir şeyler daha konuluyor.
1:03:03Böyle aç karna falan içilir. O çocuğun
1:03:05eee altına kaçırma problemleri sona
1:03:07erdir işte Altuncuzadein yaptığı da
1:03:10budur.
1:03:11>> Aynen öyle. Nazım notların arasına
1:03:13aldım. Bir sıkıntı yoktur inşallah. Yok
1:03:15mu? Tamam. İyi. Hadi bakalım. Nazım
1:03:17tarifi 6. Zadede kimin zamanı? Fatih
1:03:20Sultan Mehmet zamanı.
1:03:25>> Bevliye
1:03:27yani ne yazalım? Üroloji yazalım.
1:03:30>> Yolları
1:03:30>> efendim.
1:03:31>> İdrar yolları. idrar yolları ve idrar
1:03:34yolları
1:03:36hastalıkları ile ilgili çalışmalar
1:03:38yapmıştır. Hastalıkları ile ilgili
1:03:42çalışmalar yapmıştır.
1:03:45Çalışmalar
1:03:47yapmıştır. Bizim memlekette hala çok
1:03:49fazla hala devam eder. Hala o eski
1:03:51şeyler ne derler ona? O formüller çok
1:03:54hani tabiri caizse özür dileyelim. Koca
1:03:55karı derler yani o formüllere. Koca karı
1:03:57formülleri. Oğlum sen ne yapacaksın?
1:03:59Toros dağlarından bileğin çıktı. Ne
1:04:02yapacakın? Hastaneye mi gideceksin? Hani
1:04:05tak tok tak bir şeyler yapıyorlar.
1:04:07Bilmem ne. İyi mi? İyi. Hadi bakalım
1:04:08devam çalışmaya. Evet. Akşemsettin.
1:04:13Normalde ÖSYM'nin en çok sevdiği
1:04:15adamlardan bir tanesi. Bir kere soruyu
1:04:17sorarken Fati Sultan Mehmet'in hocası
1:04:18diye başlarlar. O yüzden herkes yapar.
1:04:20Ama bir gün o cümle başlamayabilir.
1:04:24Ak Şemsettin Fatih Sultan Mehmet'in
1:04:26hocasıdır. Doğru. İstanbul'un fethinin
1:04:28kazanılmasına doğru. Hatta eee zamanında
1:04:32İstanbul kuşatmasına katılıp da şehit
1:04:34olan sahabe Eyüb el Ensari'nin mezarını
1:04:38bulduran adam Yeni Ak Şemsettin. Evet
1:04:41bir dini yönü var, bir hocalık yönü var
1:04:43ama bu adam bir
1:04:45kanser araştırmacısıdır. Öyle anlatayım.
1:04:48Bir mikrop araştırmacısıdır. Mikrop ya
1:04:50mikrop.
1:04:52Bu adam mikroba canlı tohum der. Bak
1:04:56zamanında da mikroplarla alakalı ilk
1:04:58Türk İslam devletlerinde de söyledik.
1:05:00İşte insanın içinde bir kurt vardır. O
1:05:02kurt insanı hasta eder. Bu kurt şu an
1:05:04gözle görülemeyecek seviyededir. Peki Ak
1:05:07Şemsettin zamanında gene gözle görülüyor
1:05:08mu? Hayır. Ak Şemsettin ne diyor? Bunlar
1:05:11birer canlı tohumdur diyor. Gene neyi
1:05:14kastediyor?
1:05:16>> He o zaman Akş Şemsettin ömrünü ömrü
1:05:19boyunca hep mikroplarla uğraşmış. Doğru
1:05:22mu lazım? Evet. bir kanser
1:05:23araştırmacısıdır. Faz Sultan Mehmet'in
1:05:25hocasıdır. Akşemsettinle ilgili soru
1:05:28direkt gelir. Bak sonu söyleyeyim. İlla
1:05:32Fatih Sultan Mehmet'in hocanın yapmış
1:05:33demesine de gerek yoktur. Onu da
1:05:36söyleyelim. Yazalım. Fatih Sultan
1:05:38Mehmet.
1:05:42Söyle bakalım. Nazım
1:05:44>> mikrop teorisini bul. mikrop teorisini
1:05:49bulan
1:05:51ilk kanser araştırmacısıdır.
1:05:55Araştırmacısıdır.
1:05:59Doğru mu? Devam.
1:06:01>> Mikrobiyolojinin babasıdır.
1:06:02>> Mikrobiyolojinin babasıdır.
1:06:05Mikrobiyolojinin
1:06:07babasıdır. Gördün mü unvanı?
1:06:10>> İnanılmaz bir unvan. Devam. Risaletün
1:06:12Nuriye mi?
1:06:14>> Risaletün.
1:06:17Risaletün
1:06:20Nuriye. Evet.
1:06:21>> Maddet hayat ad
1:06:23>> ve maddetül Hayat adında eserler
1:06:25yazmıştır. Daha çok da bunlar ikisi
1:06:28adında eserler yazmıştır.
1:06:32Evet Nazım devam. Fatih Sultan Mehmet
1:06:34hocalığını yap.
1:06:35>> Fatih Sultan Mehmet'in hocalığını
1:06:37yapmıştır.
1:06:39Fatih Sultan Mehmet'in
1:06:42hocalığını yapmıştır.
1:06:45Devam.
1:06:48>> Bu kadar. Tamam. Ahşemettiin de yeter
1:06:50diyor zaten bize. Çok sevdiğim bir adam
1:06:55ÖABT'de geliyor. Normalde yeri burası.
1:06:58Bak bir daha söylüyorum. Yani ÖSYM'de
1:07:00soru yazarları şimdi tarihte ÖABT
1:07:02kısmıyla yani tarihin öğretmenlik alan
1:07:05bilgisi kısmıyla veya sosyal gider veya
1:07:06sınıf öğretmeni tarih oralarda çıkıyor.
1:07:08Arkadaşlar bu sorunun yeri GKY
1:07:11yani genel kütü gene tekte çıkması
1:07:13lazım. Bir Sabuncuoğlu Şerafettin'i iyi
1:07:15dinlemek lazım. Kendisi Amasyalıdır.
1:07:19Bu Osmanlı Devleti'nin ilk cerrahıdır.
1:07:21Cerrah. Cerrah ne? Ameliyat yapan adam
1:07:23ya. Bu adam ameliyat yapması için
1:07:26mantıken de birçok ameliyat malzemesi
1:07:28olması lazım.
1:07:30İşte narkoz tarzında bir şeyler yapması
1:07:32lazım ki o hastaların orada ölmemesi
1:07:33lazım. Birçok kesik attığından dolayı
1:07:36kanamayı durdurması lazım. E cerrah adam
1:07:38ya. Ve bu adam ileride yapmış olduğu tüm
1:07:41ameliyatları Kitabül Cerrahiyetil Haniye
1:07:44diye bir eserinde toplayacak. Cerran el
1:07:47kitabı ve bunu minyatürleştirecek.
1:07:50minyatürleştirecek ve dönemin padişahı
1:07:53Fatih Sultan Mehmet Ana'a sunacak. Yani
1:07:56şimdi senin Sabuncu oğlu Şerafettin
1:07:59denilen adamın ilk cerrahi olması mı?
1:08:02Peki cerrahi müdahaleler yanıkta efendim
1:08:06bir uzuvasında bir parmağımız kopacak.
1:08:08Ne yapacaksın sen şimdi? He dikecek. Kim
1:08:10dikecek bunu? Nasıl dikecek? Nasıl
1:08:13dikecek? Şimdi bu adamın yaptığı büyük
1:08:15olay. Şimdi ilk olması böyle bir risk
1:08:19alması. Bu çok önemlidir. O yüzden
1:08:21Sabcoğlu Şerafetinin yeri genel kültür,
1:08:23genel yetenek kısmıdır. Bu bir ya da
1:08:26güncel olaylar kısmıdır. Aynı Harizm
1:08:27sorusu gibi.
1:08:29Bu adama bir lakap veriliyor. Unvana
1:08:31lütfen dikkat edelim. Plastik cerrahinin
1:08:34babası.
1:08:37Plastik cerrahlar ne iş yapar lazım? Sen
1:08:38bilirsin.
1:08:40>> Burun
1:08:41>> estetik yani
1:08:42>> estetik baş estetik derken ne? Ama
1:08:44estetik bölünmüş veya uzun parçalanmış
1:08:47uzları tekrar eski haline getirebilme
1:08:49düz. E bu adama bu unvan verildiğine
1:08:51göre inanılmaz. Ben o yüzden Sabcıoğlu
1:08:55Şerafetine dikkat ettiriyorum size
1:08:57isminden. E hocam sınava girdim bir
1:09:00türlü aklıma gelmiyor.
1:09:02Sabuncu muydu, sucu muydu, öbürküsü
1:09:05müydü? İnsanoğlu arkadaşlar sınavda
1:09:07bildiğini de unutuyor. Çünkü Türkçeyle
1:09:09matematikten çıkıyorsunuz tarihe
1:09:10geliyorsunuz. Aklınızda bulunsun.
1:09:13Ameliyatlar yani cerrahlar,
1:09:14hekimlerimiz, doktorlarımız ameliyat
1:09:17yapmadan önce ne yaparlar? Ellerini
1:09:19şöyle sabunla yıkarlar. Anlaştık mı? O
1:09:22yüzden aklınıza ne gelecek? Sabuncuğlu
1:09:23Şerafet ezber yapmak yok. Neymiş?
1:09:26Cerrahu. Aklımıza gelecek. Kimin zamanı?
1:09:30>> Fatih Sultan Mehmet. Zaten kimlerin
1:09:32bilim insanına değer verdikleri
1:09:34anlaşılıyor mu? Şuna bakar mısın? Adamın
1:09:36yetişen adamlara bak. Daha da var yani.
1:09:38Başla kardeşim.
1:09:41Türk
1:09:43plastik cerrahinin
1:09:47babasıdır. Bugün yaşasa var ya paraya
1:09:49para demez.
1:09:50>> Ne diyorsun? Ankara'da bir dükkan.
1:09:53Tamamdır bu iş. Devam.
1:09:55>> Eee deneysel farmak farmakoloji
1:09:57>> deneysel farmakolojinin
1:10:00öncüsüdür. Hemen anlatayım.
1:10:03Şimdi insanlar biliyorsunuz ki bazı
1:10:06hayvanlar üzerine önce deney yaparlar.
1:10:08Ondan sonra insan üzerine önce insanı
1:10:12yaparsan dolay insanı kovay olarak
1:10:13kullanırsın. O yüzden sizler de
1:10:15biliyorsunuz öyle ya da böyle ne kadar
1:10:16kıssak da faredir. İşte ufak hayvanlar
1:10:19bazen maymundur bazen farklı hayvanlar
1:10:21üzerinde hala deneyler yapılıyor derş
1:10:24özellikle insanın yapısına benzeyen
1:10:26hayvanlar bulunarak yapılıyor. Bugün bir
1:10:28ton aşı geliştiriliyor. Kaç tane farenin
1:10:30üzerine deneniyordu ölünü? Ondan sonra
1:10:32kaçı da ölüyor zaten ilk aşılarda. Şimdi
1:10:35aynı mantık düşünün. Bu adamın en ünlü
1:10:37deneyi horoz deneyidir. Lazım biliyor
1:10:40musun horoz deneyini? Adam önce normal
1:10:42şartlarda ne yapması lazım? Horoza yani
1:10:45bir yılanı horoza ısıttıracak. Öyle
1:10:47yapmıyor. Ben bir canlıya zarar veremem
1:10:49diye önce kendine yapıyor. Kendini
1:10:51ısıttırıyor. Sonra panze elde edip
1:10:54kendini enjekte ediyor. Ya şimdi bu
1:10:57ölümle sonuçlanabilecek
1:10:59en önemli risklerden biri. Yani bugün
1:11:01bağ yap desem ben yılanı horoza
1:11:03saldırttırırım. Hayatta kendime yapmam.
1:11:05Yani önce yılanı kendime niye yaptırayım
1:11:07ya? İnsan mantıken almaz değil mi
1:11:09kardeşim? Öyle öyle buluyor adam ya.
1:11:12Canlıya da zarar vermek istemiyor. O
1:11:13yüzden deneysel farmakolojinin de
1:11:15kendisi eee öncüsdür. En ünlü deneyi de
1:11:18horoz deneyidir.
1:11:19>> En büyük deney de kendisidir.
1:11:20>> Tabii en büyük deney de kendisidir. Adam
1:11:21canlıya zarar vermek istememiş ama
1:11:23günümüz şeyinde bu mümkün değil. Devam
1:11:25et kardeşim.
1:11:26Osmanlı Devleti ilk en
1:11:29>> Osmanlı Devleti'nin
1:11:31>> ilk ve
1:11:31>> ilk ve en ünlü cerrahıdır.
1:11:35İlk ve en ünlü cerrahdır. Devam.
1:11:37>> Kitabu Cerahiyetül Haniye
1:11:39>> Kitabül
1:11:41Cerrahiyetül Haniye
1:11:44Cerrahiyetül
1:11:46Haniye
1:11:49>> ve Mücerrepname. Bunlar da ilaçları.
1:11:53Mücerrepname adında eserler yazmıştır.
1:11:57Var mı başka bir şey? Çok güzel. Ama bu
1:12:00adam çok çok önemli söyleyeyim. Ali
1:12:03Kuşçu
1:12:05ya yüzyıllardır öğreniyoruz. Kurban
1:12:07olayım artık bunu bilmemek mümkünatı var
1:12:09mı ya? Ama önce Ali Kuç'un hikayesini
1:12:11bilmeniz lazım. Bir Ali Kuşu Timur
1:12:13devletinde doğmuştur. Tamam. Timur'dan
1:12:16Akkoyunlara geçmiştir. 1473 senesinde
1:12:19Akkoyunlarla Fatih Sultan Mehmet
1:12:21arasında Uzun Hasan'la yani Fatih
1:12:22arasında Otluk Veli Savaşı'nın hemen
1:12:25öncesinden elçi olarak gönderilmiştir.
1:12:28Fatih'te gelen elçinin yani Ali Kuşçu
1:12:30gelen elçiye bak.
1:12:32>> Elçiler tabii o zamanlar öyle yani.
1:12:33Evet. Bazı insanlar, bazı padişahlar,
1:12:36bazı hükümdarlar maalesef ki elçilere
1:12:38çok kötü davranıp elçiyi bir padişah
1:12:40gibi görüp veya savaş çıkarmak için
1:12:42elçileri öldürebilir. Eflak kralı
1:12:45Kazıklı Voyvodanın unvanı özellikle
1:12:48Osmanlı Devlet'ten gelen elçilik
1:12:49ehliyetini kaza oturtturmasıyla
1:12:51olmuştur. O yüzden bu savaş nedenidir.
1:12:54Yani elçiyi öldürmek nedir? Savaş nedir?
1:12:56Elçiye ne olmaz?
1:12:58>> Zeval olmaz. Niye boş yere söylenmiyor?
1:13:00Söyleniyor, söylenmemiş bu laflar. E
1:13:02çünkü elçi de sonuçta adamın lafını
1:13:05getirip konuşuyor. O da oradan alıyor,
1:13:07oraya getiriyor. Arkadaşlar
1:13:10Ali Kuççu Fatihan Mehmet tarafından
1:13:12ülkeye davet ediyor. Osmanlı ülkesine.
1:13:14Ali Kuşçu diyor ki ben bir gideyim uzun
1:13:16Hasan'dan izin alayım. Uzun Hasan'dan
1:13:18gidiyor izini alıyor. Uzuna çünkü bilim
1:13:20insanlarının serbestliği var. Aslında
1:13:22dünyada da böyle şu an hala birçok bilim
1:13:24insanı her ülkeye uçup bilimsel
1:13:27faaliyetlerde bulunabilir. Bu dünyanın
1:13:28genel kuralıdır ve bilim insanlarına
1:13:30dokunulmaz. Araştırma yaptıkları için
1:13:34Ali Kutsu geliyor. Ayasofya yok mu bizim
1:13:37bildiğimiz? Ayasofya Ayasofya'yı sıfır
1:13:40kabul ediyor. Ne demek bu? Bugün
1:13:42dünyanın sıfır noktası Greenwich'ten
1:13:43geçmiyor mu? Onu düşünün ki Türkiye'den
1:13:46geçiyor ve İstanbul'dan geçiyor. Sıfır
1:13:48oluyor.
1:13:50Şimdi soru size şu. Bugün İstanbul
1:13:54Ayasofya'dan 0 geçseydi eğer siz şu an
1:13:58bulunduğunuz illerde kaçıncı
1:14:00enlemdeydiniz?
1:14:03Nasıl 1?
1:14:05>> Sı
1:14:06>> sıır oğlum sen 0. İstanbul'da oturan
1:14:08sıır tamam. E Ankara'da oturan 0 mı?
1:14:10>> 1 2
1:14:11>> 1 2 işte. Tamam ama Nazım sen de yani
1:14:14Hakkaride dinleyen arkadaşlar. Ağrıda,
1:14:16Kars'da, Malatya'da. Bunlar kaçıncı
1:14:18enlemde olurlardı bil? Bilem. Enlem
1:14:20aralarını biliyor musun sen?
1:14:23>> Enlem araları 4 dakika mı? Oğlum sen 4
1:14:25dakikada şuradan şuraya gidemiyorsun
1:14:26lan. Eve gidemiyorsun. 4 dakikada enleme
1:14:28nasıl geleceksin? 11 k 111 km.
1:14:31>> İşte bak 111 kmreyse Ankara ile İstanbul
1:14:33arası kaç kilometre? Diyelim ki 444 km.
1:14:36O zaman biz kaçıncı enlemde olurduk
1:14:38>> diye düşün bakalım. İnşallah öyledir.
1:14:40Tamam. E o enlemen farklılıklarından
1:14:42ezan niye öyle okuruyor o zaman? Ezan
1:14:44enenden farklılıklarını boylan
1:14:46farklılıklarını.
1:14:48>> Vallahi ben bir bilemedim. Ben bir
1:14:49düşünmem lazım. Yani İstanbul'un enlem
1:14:52ve boylamlarını hesaplayan adam kim? Key
1:14:56Ali Kuşlu sıfır Greenwich'i kabul etti.
1:14:58Düşünün yani. Peki bu Greenwich bugün
1:15:01eskiden Osmanlı'daydı. Bir önceki sene
1:15:03bir önceki hükümdar atıyorum Moğol
1:15:05İmparatorluğu kendi kendine ötükeni
1:15:06yapmış. Öbür tarafta Roma işte Batı
1:15:08Roma'daki Romulüsus şehrini yaptı. Bu
1:15:10niye değişiyor? Dünya güçleri değiştikçe
1:15:12sıfırı kendinden geçiriyor arkadaşlar.
1:15:14Böylelikle sıfır kendinden geçince her
1:15:16derste anlatmak zorunda kalıyorsunuz.
1:15:17Bak ben tarih dersinde anlatıyorum.
1:15:19Coğrafya dersinde anlatıyor. Dünya
1:15:21biliyor. O zaman egemen güçler
1:15:23değiştikçe dünyada ne oluyor? Sıfır
1:15:26orada kalıyor. Peki sıfır hala
1:15:29Greenwich'teyse sizce hala dünyanın
1:15:32görünmeyen hakimi Amerika bile olsa
1:15:35aslında görünmeyen hakimi kim hala? Niye
1:15:38geçiremez miydi? New York'un ortasından
1:15:40Trump. He
1:15:42>> Washington'dan Beyaz Saray'ın içinden
1:15:43geçiyor derdi Greenwich. Grimwich demez
1:15:46de White bilmem ne enem derdi
1:15:48arkadaşlar. Demek ki hala neymiş?
1:15:50>> İngiltere güçmüş.
1:15:51>> Evet. Bunu hiçbir zaman unutmayın. O bir
1:15:54gün değişirse anlarsın.
1:15:56Bir geçiyormuş Türkiye'de Ankara'dan
1:15:59dünyanın sıfır noktası Çorum
1:16:00diyorlarmış. Ne yapacaksın? Seviniriz.
1:16:03>> Mutlu olsun.
1:16:03>> Evet. Tabii.
1:16:05>> Ali Kuşçu kimin zamanı? Fatih Sultan
1:16:08Mehmet zamanı
1:16:11ünlü astronom. Evet başla bakalım.
1:16:13>> Timur Devleti döneminde
1:16:14>> Evet
1:16:15>> Sem yetişmiş.
1:16:16>> Timur Devleti'nde Semerkant'ta yetişti.
1:16:20Semerkant'ta yetişti. Evet.
1:16:22>> Türk astronom ve matematikçi
1:16:24>> Türk astronom ve matematikçidir.
1:16:28Ve matematikçidir. Evet. ayın haritasını
1:16:31çıkarmıştır.
1:16:33>> Ayın haritasını çıkarmıştır.
1:16:36Ayın haritasını
1:16:38çıkarmıştır. Zaten bir tane dernek var
1:16:40bu ayla ilgili de o dernek ona şey
1:16:42verdi. Ali Kuşçu eee krater isimini
1:16:45verdi. Evet. Devam.
1:16:47>> Ayasofya medresinin müdesinin müesini
1:16:49yapmıştır.
1:16:49>> Ayasofya medresesiin
1:16:52müderrisini yapmıştır. Bu arada şunu da
1:16:54söyleyeyim. ömrünün son 2 yılını
1:16:58Osmanlı'da geçirdi. Eğer 20 yılını
1:17:00Osmanlı'da geçirse var ya Osmanlı belki
1:17:02de çok ileriki zamandaki rasathaneyi kim
1:17:05kurmuş olacaktı? Büyük bir Taküdin
1:17:07Mehmet'ten önce Ali Kuşçu kurmuş olacak.
1:17:09Devam.
1:17:10>> İstanbul'un enlem ve boylamını
1:17:12hesaplamış.
1:17:13>> İstanbul'un
1:17:14enlem ve boylamını hesaplamıştır.
1:17:19Lan Nazım şeyi hesaplayamadık ya lan
1:17:22iftarda oğlum enlem mi boylam mı?
1:17:25Şimdi enlem derken enne değil mi? Enine
1:17:27bu mu yoksa?
1:17:29>> En böyle yaptım.
1:17:31>> Doğru lan bu. Enine.
1:17:33>> Sen dedin boylam. Biz boylama uyuyoruz
1:17:34orada.
1:17:35>> 4 dakika.
1:17:36>> Ha 4 dakika muhabbeti o doğru.
1:17:38İstanbul'la Iğdır arasında mıydı şeyde
1:17:4076 dakikalık bir fark vardı. Iğdır'a
1:17:42iftar almış.
1:17:43>> He Iğdır'a iftara gittim. Ankara'dan bir
1:17:45gittim arkadaşlar. Yemin ediyorum bu ne
1:17:46dedim ya bir saat önceden. Ama öbür
1:17:49tarafta sahur 2. Bitti hiç orayı da şey
1:17:51yapmıyoruz ama. Evet. Ulan şuna bak.
1:17:53Görüyor musun? İnsan düşünemiyor. İftar
1:17:55zamanı hayatta düşünemiyor. Bu tür Ali
1:17:57Kuççu ne yaptı? Enlem mi, boylan mı?
1:17:59Devam.
1:18:00>> Fatih el risaletül adlı eseri
1:18:03>> Fatih
1:18:04>> risetül
1:18:06>> el mi?
1:18:06>> El. El.
1:18:07>> He.
1:18:08>> El. Risavetül.
1:18:10>> He.
1:18:11>> Fethiye
1:18:12>> Fethiye kısaca ismi. Evet. Eser üstünd.
1:18:15Bunun sebebi de İstanbul Fethinden
1:18:16dolayı. Evet. Var mı başka?
1:18:19>> Evet. Ali Kuşçumuz bu. Şimdi iki tane
1:18:22denizcimiz var. Bunlar dedim ya kitabı
1:18:25olanlar çok çok önemli. Biri Piri Reis
1:18:27Kitabı Hariye diğeri Seyidel Reis
1:18:29Miratül Memalik ve Kitabül Muhit. İki
1:18:32tane eseri var. İkisi de kimin zamanında
1:18:34yaşamıştır?
1:18:36>> Ya
1:18:37>> Kanun diyelim ağırlıklı. Çünkü Yavuz
1:18:39Sultan 8 sene yaptı ya. Kanunu Sultan
1:18:41Süleyman. O da aynı şekilde yine Kan
1:18:45diyelim.
1:18:48Pire Reis bu arada dikkat. Pris birden
1:18:50fazla harita çiziyor. İlk haritasını
1:18:52Yavuz'a sunuyor. Diğerlerini kime
1:18:53sunuyor? Kanuniye sunuyor. Onu da
1:18:55söyleyelim. Başla kardeşim.
1:18:57>> İlk dünya haritasını çizmiştir.
1:18:58>> İlk dünya haritasını çizmiştir.
1:19:02Haritasını çizmiştir. Evet.
1:19:04>> İlk haritasını Yavuz Sultan Selim'e
1:19:05sunmuştur.
1:19:06>> İlk haritasını Yavuz'a sundu.
1:19:09Yavuz Sultan Selim'e sundu.
1:19:13>> Evet.
1:19:14>> Kitabı Bahri'yi yazmıştır.
1:19:16>> Kitab-ı Bahriye'yi yazdı.
1:19:19Bah ne demekti? Deniz.
1:19:23Evet.
1:19:26Amerika'nın keşfindardan bahsetmiştir.
1:19:28>> Amerika'nın
1:19:30ve bilinmeyen
1:19:34yerlerden bahsetmiştir.
1:19:38>> Evet devam ediyoruz. Seyid Ali Reis. Bu
1:19:40arada Seyid Ali Reis önemli. Bir reen
1:19:43sonra soru gelebilecek biri. Kanun
1:19:45Sultan Süleyman zamanı Hint deniz
1:19:47seferlerine katılır ve bu deniz
1:19:49seferlerinde gördüklerini Miratül
1:19:50Memalik ülkelerinin aynası ve yön kitabı
1:19:53olan Kitabül Muhit. Çünkü Hintlerin
1:19:55seferlerinde belki de Piri Reis'in bile
1:19:57idam edilmesine ki Piri Reisi idam
1:19:59edilmiştir arkadaşlar onu da söyleyeyim.
1:20:01Eee Portekizlerle işbirliği yaptığı
1:20:03gerekçesiyle alakası yok aslında da işte
1:20:05ona padişaha gelene kadar laf 50.000
1:20:07tane şey değiştiriyor. Neyse Piri Reis
1:20:10idam edilerek öldürmüştür. Ama Seyidi
1:20:12Ali Reis ondan sonra sefere çıktığından
1:20:14dolayı yön haritasını hemen yapıyor.
1:20:16Kitabül Muhiti çıkartıyor. Şimdi onu bir
1:20:18yazalım.
1:20:22>> Miratül
1:20:23Memalik. Ne demek bu?
1:20:26>> Ülkelerin aynası. Özellikle Hint dünyası
1:20:28ile ilgili bizlere önemli bilgiler
1:20:31veriyor o dönem için. Ve Kitabül Muhit.
1:20:34Yön kitabı.
1:20:35>> Kitabül Muhit. Muhit zaten ne demek?
1:20:37Yön. Yön haritası ya da Yön kitabı
1:20:42eserlerini yazmıştır.
1:20:46Eserlerini yazmıştır. Evet. Devam
1:20:49edelim. Şu bu arada bunun dolması lazım
1:20:51acil. Bunu da doldur. Arka tarafa ver.
1:20:55Geldik Ebu Suud Efendi'ye. Dikkat. Ebu
1:20:58Suud Efendi'nin çok önemli bir özelliği
1:21:00var. kendisi yaklaşık olarak neredeyse
1:21:0230 yıla yakın Osmani Devlet'te şey
1:21:04isanlık İstanbul Tatkadılığı yapmıştır.
1:21:07Birçok fetvası tartışmalıdır. Birçok
1:21:09fetvası ama kabulde görmüştür. o dönemin
1:21:12ünlü alimlerinden biri sayılmıştır. Ebu
1:21:14Suud Efendi tefsir yazmıştır. Dil
1:21:16edebiyatla ilgili yazmıştır. Hukukla
1:21:18ilgili yazmıştır. Akaitle ilgili
1:21:19yazmıştır. Yani İslam İslami bilimlerle
1:21:22ilgili çok fazla eser vermiştir. Onun
1:21:26vermiş olduğu kararlar yüzyıllar boyunca
1:21:29aynen uygulanmaya devam etmiştir. Kimin
1:21:31zamanda? Kanuni Sultan Süleyman zamanın
1:21:34ünlü tahtadısıdır. Söyle kardeşim.
1:21:38Osmanlı Devleti'nin en ünlü şeyhül
1:21:39islamdır.
1:21:40>> Osmanlı Devleti'nin
1:21:42en ünlü şeyhül islamdır. Şeyhül
1:21:46islamıdır. Evet. fıkıhla yüklemiştir.
1:21:49>> Fıkıh,
1:21:51tefsir,
1:21:53dil,
1:21:55edebiyat
1:21:57ve akait hakkında kitaplar yazmıştır.
1:22:00Akait hakkında eserler yazmıştır.
1:22:04Eserler yazmıştır.
1:22:07Evet, geldik Takü İttim Mehmet'e.
1:22:14Yani bu adam Takhütüdin El Rşit olarak
1:22:17da gelebilir. Takyüdtin Mehmet olarak da
1:22:19gelebilir. Bunu bir bilelim. Bir de size
1:22:21bir görev daha. Taküdin ne demek?
1:22:23Sonunda din olanlar var. Mesela Osmanlı
1:22:25Devleti padişahlarında da olacak.
1:22:26İhtiyard
1:22:29Şerafettin. Bunlar kim? Vahdettin kim? O
1:22:31din, din, din soy isimleri. Soyisim yani
1:22:34eee unvanları bu unvanlar ne anlama
1:22:36geliyor? Bir bakın bakalım. Takkitte ne
1:22:38demek? Şimdi bu adam Osmanlı Devleti'nde
1:22:41bir astronom. Yani bir astronomiyle
1:22:43ilgilenen bir adam rasathane kurmak
1:22:45istiyor. Bunun için dönemin padişahına
1:22:48gidiyor. Dönemin padişahı bu arada
1:22:49Murat. 3. Murat'ın yanına gidiyor. Diyor
1:22:51ki ben böyle böyle böyle böyle şey
1:22:52yapmak istiyorum. Diyor ki o zaman
1:22:54şeyhül islam'dan bir izin alalım. Yani
1:22:56bu dine uygun mu değil mi? Gökyüzünü
1:22:59incelemek çünkü çok hayırlı şeyler
1:23:01getirmediğine inanılır. Toplumda
1:23:03uğursuzluk getirdiğine. Şehrül islam
1:23:05izin veriyor. Bunun üzerine rasathane
1:23:07kurmuyor mu? Lazım. Peki. Rasathaneyi
1:23:10kuruyor. Başlıyor incelemelere. Buraya
1:23:12kadar da bir sıkıntı yok. Hatta o
1:23:13dönemin Orta Çağ'ın en büyük eee
1:23:17şeylerinden, astronomlarından TBE yani o
1:23:20dönemin en ünlü astronomi yapmış olduğu
1:23:22rasathane kafa kafaya hatta bazı
1:23:24ölçümleri daha iyidir. Bu arada yapılan
1:23:27ölçümler zic adı verilen astronom
1:23:29cetvellerine kaydır. Bu Zic ortak
1:23:32isimdir. Yani Uluy'in de zici var.
1:23:34Taküdtin Mehmet'in de zici var. Zic onun
1:23:37ortak ismidir arkadaşlar. Katalog
1:23:38diyebilirsiniz. Yıldızlar fihrist. Şimdi
1:23:41bu adam incelemeye başlıyor. Allah ya.
1:23:44Ulan tam incelerken İstanbul depremi
1:23:46çıkıyor. Deprem oluyor. İstanbul
1:23:48depreminin yarattığı şeyle tsunami
1:23:50oluyor. Tsunami olmuyor diye bir şey
1:23:52yok. Türkiye'de de tsunami olmuştur.
1:23:54Tsunami oluyor. Düşünün bir de o zamanın
1:23:55şartlarını. Neyse sonra bir de İstanbul
1:23:58yangını çıkıyor mu? Vay efendim. O bazı
1:24:03çevreler vardır buna zaten karşı
1:24:05çıkıyordu da şeyhül İslam izin verdiği
1:24:06için biraz susmuşlardı. Üst üste üst
1:24:09üste Osmaniyeet felaket işte yaşayınca
1:24:12bunun Takuiddin Mehmet'in gökyüzünü
1:24:16incelemesine
1:24:17o ne iddialar var. Efendim bu aleti var
1:24:21ya işte teleskop diyeyim. Bu teleskopla
1:24:23meleklerin eteklerinin altından bakıyor.
1:24:26Meleğen meleği gördün eteğini gördün
1:24:30altından bakıyorsun bir de.
1:24:33Arkadaşlar şimdi bu iddialara gülüp
1:24:35geçiyoruz değil mi? Ama o iddialara
1:24:37insanlar o zamanlarda inanıyordu.
1:24:41Meleklerin eteklerinin altından bakıyor
1:24:44dediler Taküiddin'e.
1:24:46Taküiddin'e dediler ki, "Sen yukarıyı
1:24:49inceliyorsun. Allah'ı görmeye
1:24:51çalışıyorsun. Allah da cezayı bizden
1:24:54belayı eksik etmiyor." dediler. Ve izin
1:24:57veren o şeyhül islam daha sonra bu izni
1:24:59kaldırdı ve top atışına tutularak oras
1:25:03tane yıkıldı.
1:25:06Peki o rasathane eğer yıkılmasaydı,
1:25:09Takvidettin Mehmet gibi adamlar, kendisi
1:25:11gibi insanlar yetiştireceklerinden
1:25:12dolayı Osmanlı Devleti uzay yolunda 1900
1:25:17Türkiye Cumhuriyeti'nin devraldığında
1:25:19miras olarak muhakkak ki çok şeyler
1:25:21bırakırdı. Eğer Taküdü Mehmet
1:25:23çalışmalarına devam etseydi ki
1:25:25hatırlayın İbn Sina gibi bir ünlü tıpçı
1:25:27bile Azimut halkası gibi bir şey bulup
1:25:29da o yön ve hesaplamayı bulmuş ta bundan
1:25:33kaç sene önce. E bu devam edecek ki
1:25:35bilgi birikimi artacak.
1:25:37Tak ki YTin Mehmet her zaman sınavda
1:25:40çıkar. Dikkat ediyoruz. Başla kardeşim.
1:25:42Kaçıncı dönem? 3. Murat dönemi olması.
1:25:45>> Söyle bakalım.
1:25:46>> Osmanlı ilk rashanesini kurmuştur.
1:25:48>> Osmanlı Devleti'nin
1:25:50ilk rasathanesi yani gözlem evi
1:25:53ilk rasathanesini kurmuştur. Evet. Güneş
1:25:58ve ay cetvelini
1:26:01>> güneş
1:26:01>> ve ay cetveline cetvellerine
1:26:05>> eee
1:26:05>> ihtiva eden zermıştır.
1:26:09>> İhtiva eden zic. Zic özel bir kelimedir.
1:26:12Yani herkesle aynıdır. Zic
1:26:14hazırlamıştır. Evet.
1:26:16>> Osmanlı Devleti'e
1:26:18>> makineler üzerine ek şey yazması lazım.
1:26:21>> Osmanlı Devleti'nde. Evet.
1:26:24Mekanik, matematik, astronomi.
1:26:26>> Mekanik, matematik,
1:26:29astronomi. Evet.
1:26:31>> Tıp konularında 30'a yakın eser
1:26:32vermiştir.
1:26:33>> Ve tıp konularında
1:26:3730'a yakın eser vermiştir.
1:26:4030'a yakın eser verdi. Evet. Otomatik
1:26:42makineler üzerine çalışmalar yapmıştır.
1:26:45>> Otomatik
1:26:48makineler üzerine ilk eseri yazmıştır.
1:26:52Üzerine ilk eseri yazmıştır. Nazım ne
1:26:55yapıyorsun orada? Kırpıyor musun lan?
1:26:56Kendi kendini
1:26:57>> sığmaz
1:26:58>> la. Oğlum niye sığmasın? Kocaman yer
1:26:59kurban oldum. Ana adam da kendi kendine
1:27:02>> var mı?
1:27:03>> Ne ne var? Ne var?
1:27:05>> Ne var? Zatü sava şey var. Zatüf var.
1:27:09>> Tamam. Evet
1:27:10>> var. Başka
1:27:11>> kadının ismini söyleme gerek yok.
1:27:12>> Tamam ver arkadaşım gerek yok. Al şu
1:27:14kalemi ver bana. Şimdi devam ediyoruz
1:27:17arkadaşlar. Kime geldik?
1:27:19Evliya Çelebi bilmeyeni döverler. Bir
1:27:22gün Peygamber Efendimiz rüyasına girmiş.
1:27:24Anlatışını söylüyorum. Bu da şefaat ya
1:27:26Resulallah di. Seyahat ya Resulallah
1:27:28demiş. Gerçekten de öyle olmuş. Herif
1:27:30onlarca ülke gezdi. Osmanlı Devlet'in
1:27:32bütün hemen hemen neerlerine gitti. Hep
1:27:35o hikayeleri anlattı. İşte Erzurum'a
1:27:36varıyor. Bu ere zulümdür. E çünkü çok
1:27:39soğuktur. İran seferleri buradan
1:27:41yapılır. O soğuğu anlatıyor. İşte
1:27:43Erzurumlar derler ya yedi dağa bir
1:27:44bağata Evliya Çelebi'den. Bu Evliya
1:27:47Çelebi
1:27:48eee
1:27:50eserleri ve yapıları ve şehirleri ve
1:27:54şehirlerin isimlerinin nereden geldiği
1:27:56ile alakalı bize güzel bilgiler verir.
1:27:58Ama Evliya Çelebi Seyahatnamesi çok
1:28:00dağınıktır. Şu anlamda ya bugün
1:28:02hangisini alacağını şaşırısın lan.
1:28:04Hangisi daha Türkçe? Hangisi daha
1:28:06normal? Ya bunu bir türlü beceremiyoruz.
1:28:08Bu Evliya Çelebi Seyahatnamesini
1:28:09herkesin okuması lazım. E tek tek işte
1:28:11Ankara başlıyor, adam anlatıyor, Çankırı
1:28:13başlıyor ki sadece buralar değil Osmanlı
1:28:16o dönemdeki Balkan sınırlarını düşün
1:28:17yani. Ama biz Evliya Çelebi'nin
1:28:21seyahatnamesini okumuyoruz kardeşim.
1:28:23Yani il il hiç yok. O yüzden şehir
1:28:27tarihi dersi gelmek zorunda. Şehir
1:28:29tarihlerinde en azından çocuk şehrin
1:28:30isminin nereden geldiğini, ne olduğunu
1:28:32orayı da bir inceleyip öyle bütünsel
1:28:35tarihe bakmak zorunda. Bu doğru bir
1:28:37hamle değil. Biz tarih gelişi güzel
1:28:38oynatemeyiz. Şehir tarih muhakkak
1:28:41gelecek. Örnek ilk çağlardaki Trabzon,
1:28:45Orta Çağlarda Trabzon, Selçuklu'da
1:28:47Trabzon. Sallıyorum ilişkiler ney
1:28:50efendim? Osmanlı'da Trabzon
1:28:52fethedilişinden anlat. Cumhuriyet
1:28:53döneminde milli mücadelede Trabzon.
1:28:55Trabzon'un yetiştirdiği önemli kişiler.
1:28:57Trabzon'u yetiştirdiği ünlü kişiler.
1:29:00Trabzon'daki müzisyenler böyle böyle
1:29:02olacak. Trabzon'un işte coğrafi işaretli
1:29:04ürünleri. Çocuk şehri tanımıyor ya.
1:29:08Çocuk şehri tanımıyor. Tanıtmıyorsun ki.
1:29:11Götüre götüre aynı yere götürüyor. Öyle
1:29:13olmaz.
1:29:15Öyle olmaz. O yüzden şehir tarihi
1:29:18gelmeli. Her liseye, ortaokula giden
1:29:21çocuk bu şehrin nereden geldiğini
1:29:23bilmeli. Onunla gurur duymalı. Bir
1:29:26Şanlıurfalı, bir Gaziantepli, bir
1:29:28Kahramanmaraşlı. Evet. Ama sadece milli
1:29:30mücadele buçilen oluşmuyor ki. Neler var
1:29:32neler hepsinin gururlanacak tır yani
1:29:34bütün illerimizin gururlanacak her şeyi
1:29:36var yani. Tamam. Şehir tarihi. Bu adam
1:29:39ne yapmış aslında? Şehir tarihinin
1:29:41temellerini atmış. Başlıyoruz. Evliya
1:29:43Çelebi
1:29:44>> 17
1:29:47>> Nazım bu ne ya? Komple şey aktı.
1:29:51Eee, kalem aktı buraya. Çok
1:29:53doldurmuşsunuz Kübra.
1:29:59Evet. Bu hala devam ediyor. Devam
1:30:01edelim. Bak
1:30:01>> 17. yüzyılda
1:30:02>> 17. yüzyıl değil mi? Başka
1:30:06>> Osmanlı Devleti'nin en seyahıdır.
1:30:09>> Osmanlı Devleti'nin
1:30:11en ünlü seyahğıdır.
1:30:14En ünlü seyahıdır. Devam.
1:30:16>> Seyahatnameyi yazmıştır.
1:30:18>> Seyahatnameyi yazmıştır. En ünlü eseri
1:30:20de zaten bu. Seyahatnameyi yazmıştır.
1:30:23Evet. Seyahat yani Resulullah diye yola
1:30:26çıkmıştır.
1:30:27>> Evet. Seyahat ya Resulallah diye yola
1:30:29çıkıyor
1:30:35diyerek yola çıkmıştır.
1:30:41>> Şey sallanıyor. Arka sallanıyor. Hala
1:30:42buranın arkasına bir takoz koyamadık.
1:30:44Koca benim hocam şunun arkasına bir
1:30:47takoz koyamadı.
1:30:50Senin gibiler işte. Rap ediyordum.
1:30:53Evet.
1:30:54Neyse bu hafta da onu koyduracağız ya
1:30:56inşallah. Sırayla biz sırayla gid bir
1:30:58seneye falan tamamlarız gayır bu tahtayı
1:31:00da. Katip Çelebi karıştırma Evliya
1:31:02Çelebi ile bu arada sınavda Evliya
1:31:05Çelebi eğer gelirse tahminimi söyleyeyim
1:31:07size güncele gelir.
1:31:10Ya tarihten geleceğine nereye doğru
1:31:12biraz daha sanki yakın? Genel kültür
1:31:14kısmına vatandaşlığın arkasına yakın.
1:31:16Ama Katip Çelebi gelirse direkt tarihten
1:31:19gelir. Dünya Evliya Çelebii değil, Katip
1:31:23Çelebii tanıyor. Onun dünyadaki lakabı
1:31:26Hacı Kalfa veya Hacı Halife dönemindeki
1:31:285000 tane kitabı bibliografayeser
1:31:30yapmış. Bibliografya ne demek? Onları
1:31:33eee tek eserin künyesiyle beraber
1:31:37vermek. Ramazan Yetkin
1:31:40namı diyer. İşte basım yeri Ankara sayfa
1:31:44sayısı şu basım yeri nere işte eee
1:31:48matbaası nere bu. Bunu künye olarak
1:31:50veriyor ve böylelikle eserlerin
1:31:52kaybolmasını engelliyor. Bibliografyalar
1:31:54çok önemlidir. Eskiden şimdiki gibi
1:31:56sistem yok arkadaş. Şimdi kitaplığa
1:31:58gidiyorsun kütüphaneye bilgisayara
1:32:00yazıyorsun. Zaten hep sisteme dijital
1:32:01olarak aktarılmış. Bizim zamanımız öyle
1:32:03değil ki. Biz gidiyorduk tek tek bir
1:32:06tane şey vardı Kutu ismini de unuttum.
1:32:08Oradan bakıyorduk.
1:32:10E şimdi her şey dijitalleşti. Bütün
1:32:13artık dosyalar, başbakanlık arşivleri,
1:32:15cumhurbaşkanlığı arşivleri şey dijitalde
1:32:16artık.
1:32:17>> Evden ulaşıyorsun
1:32:17>> ya. Evden ya evden girip eee arşive
1:32:19giriyorsun. Hani arşive girmek diye bir
1:32:21tabir vardı ya böyle
1:32:23>> karanlık odalar, mahsen gibi yerler.
1:32:25Orada böyle el feneri tutuyorsun. Bütün
1:32:27film sahnelerinde vardır biliyorsunuz.
1:32:29Ne oldu?
1:32:31>> Eline ya. Eline geldi değil mi? Hep
1:32:33Ramazan yetkinin başına gelecek değil
1:32:34ya. Bir cik de sana gezsin. Neyse
1:32:37kirlenmek güzeldir. Nazım. Evet
1:32:39başlayalım bakalım. Katip Çelebi kaçıncı
1:32:42yüzyıl?
1:32:43>> Yine 17. yüzyıl. Hatta ağırlık olarak 4.
1:32:46Murat dönemidir. Katip Çelebi ile ilgili
1:32:48şey yazalım bakalım. Başla.
1:32:49>> Hacı Halife ve Hacı Kalfa olarak
1:32:51bilinir.
1:32:51>> Hacı Kalfa veya Hacı Halife olarak
1:32:55bilinir. Hacı Halife olarak
1:32:59bilinir. Devam. Bibliograftır.
1:33:02>> Bibliograf
1:33:04olay bibliyograftır. Evet.
1:33:06>> Seyyahtır.
1:33:07>> Seyyahtır. Evet. Coğrafyacıdır.
1:33:10Özellikle iki tane eseri var. Onları bir
1:33:12yazalım arkadaşlar. Bu eserleri direkt
1:33:14sorarlar. Bir tanesi coğrafya eseri.
1:33:16İsmi Cihan Numa. Zaten Cihan ne demek?
1:33:19Dünya. Ama senin diğerini bilminin adı
1:33:22merak edilen şey anlamına gelir
1:33:24Türkçede. Neymiş bunun adı?
1:33:26>> Keşf.
1:33:27>> Keşfüz zünun. Tamam. Merak. edilen şey.
1:33:30Ben neyi merak ediyorum? O şu kitabı
1:33:32merak ediyorum. İşte o kitabı oradan
1:33:33buluyorsun o dönemde. Evet. Yazalım
1:33:35kardeşim.
1:33:36>> Ne eserleri?
1:33:38>> Keşfüz
1:33:41zünun. Zaten bu çıkar. En çok bu
1:33:42geliyor. Ve Cihan Nümai yazmıştır.
1:33:45Coğrafya eseri Cihan Nüümayı
1:33:48yazmıştır. Evet. Bunu da sizlere
1:33:50söylemiş olalım. Devam ediyoruz. Yanalı
1:33:54Esat Efendi. Aa hocam ben bir Yahyaalı
1:33:57biliyorum ama değil kardeşim. Bu adam
1:34:01Aristo'nun özellikle hani yıllarca
1:34:04yorumlayanlar vardı ya işte Farabiler,
1:34:05işte İbn Rüştler falan özellikle İbn
1:34:07Rüşt Aristo'yu dünyaya tanıttı. Bu adam
1:34:09da bir eseri çeviriyor. Nazım hangi
1:34:11eseri çeviriyor?
1:34:13>> Fizika fizik eserini çeviriyor
1:34:15Aristo'un. Bu bir. İkincisi bu adam 3ün
1:34:19öğretmen olarak dünyadan nitelendir
1:34:22aslında. Osmanlı tarihi nitelendiriyor
1:34:23bunu da. Hadi biz de öyle diyelim. 3üncü
1:34:25öğretmen. Muallimi salis. Kaçıncı
1:34:28öğretmen? 3. Evet. Birincisinden
1:34:30başlasın. Bakın lazım.
1:34:33Birinci öğretmen kim? Dünya neyi kabul
1:34:34ediyor? Aristo'yu kabul ediyor. 2.
1:34:36Mualimi Sani.
1:34:38>> O Nazım yapma gözünü seveyim ya. Nasip
1:34:41ibni Sina. Bak şimdi bir sana.
1:34:43>> Bak şimdi sana YouTube'dakiler sövüyor
1:34:45hepsi. Bu ne kadar böyle bir şey diyor?
1:34:47Bu nasıl bir şey diyor? Bu kadar ders
1:34:48diyor diyor. Oğlum mu alimi sani? Far
1:34:50abi.
1:34:51>> Farabi
1:34:51>> ya. İbn Sina ne alaka?
1:34:54>> Evet. Evet. Başla bakalım. Yan yalnadı
1:34:56efendi. Kaçıncı yüzyıl
1:34:57>> şu an?
1:34:59>> 18. yüzyıl. Lale devrinde yaşıyor zaten.
1:35:01Evet. Başla.
1:35:02>> Lale devrinin en önemli adamlarından
1:35:04biridir.
1:35:05>> Lale devrinin
1:35:07en ünlü fikir insanlarından veya fikir
1:35:10adamlarından biridir.
1:35:14Evet. Nazım. müderrislik ve kadılık
1:35:16yapmış.
1:35:17>> Müderris ve kadılık yapmıştır.
1:35:20Müderris
1:35:22ve kadılık yapmıştır. Evet.
1:35:24>> Devrin alimleri kendisine
1:35:27>> Devr Alimleri
1:35:29kendisine ne yapmıştı? Muallim-i
1:35:34Salis
1:35:36unvanını vermiştir.
1:35:38Var mı başka?
1:35:40>> Evet. Aristo hangi eserini çeviriyordu?
1:35:42Fizik eserini çeviriyordu. Dikkat.
1:35:46Hezarfen. Şimdi bunu bilmeyen
1:35:48arkadaşlarım için söyleyeyim. Bir de
1:35:49Nazım ab diğer kitabı versene. Hazır bu
1:35:51kadar şey ver. Kalk ver.
1:35:53>> E kalk tabii canım. Ne olacak sanki?
1:35:58Böyle yan taraflarda, reklamlarda
1:36:00görüyorsunuz ya. Ben ne olduğunu
1:36:01söyleyeyim. Bu benim eee
1:36:05ilk eserimdir de arkadaşlar. Bunun
1:36:07özellikle şu an İzmir
1:36:10işgali ile alakalı
1:36:12bir romanımız var. Bu bir biyografik
1:36:14eserdir. Buradaki bütün mesele şudur.
1:36:16Hani yıllarca duyuyorsunuz ya Kuyucu
1:36:18Murat Osmanlı Devleti biliyorsunuz
1:36:20soyadı yok. Bu kuyucu Murat'ın gerçekten
1:36:23celali isyanlarını kuyuya attığından
1:36:25dolayı mı kuyucu olmuş yoksa bir İran
1:36:28seferinde atıyla beraber kuyuya düştüğü
1:36:30için mi? Rivayetler
1:36:33önemli adamları veriyoruz değerli
1:36:34arkadaşlar. Önemli kişiler derken böyle
1:36:37tarihte hepinizin bildiği Lagari Hasan
1:36:39Çeleb. Kim bu kardeşim? Lagari ismini
1:36:40niye verim? Hezarfen ne demek? Hezar fen
1:36:44bin ilim demek aslında. Hezar bin demek
1:36:46Arapça. Efendim ne bileyim Davud'u
1:36:48Kayseri'nin hikayelerini veriyoruz.
1:36:49Efendim başka Humbaracı Ahmet Humbaracı
1:36:51nereden geliyor? İbrahim müteferrik
1:36:53hakim. Neden 28 Mehmet Çelebi'ye 28
1:36:56unvanı verirmiş? Anlatabiliyor mu?
1:36:59Bunları veriyoruz efendim. Kara Cehennem
1:37:01İbrahim Paşa kim kardeşim? Hezare. Kim?
1:37:04Hezar fare bin parça demek. Niye adama
1:37:06bin parça denilmiş? İşte bu kitap. Hani
1:37:09kitap kitap soruyorsunuz ya hocam ben ne
1:37:11okuyayım diye. Osmanlı Devlet'te soyadı
1:37:13olmadığı için burada yaklaşık olarak
1:37:1580'e yakın önemli bilinmesi gereken ve
1:37:17tarihte her zaman karşınıza çıkacak
1:37:19kişileri verilmiştir. Patrona Halil
1:37:21isyanın hep karşısına çıkacak. Kabakçı
1:37:23Mustafa mesela. Niye kabakçı denilmiş
1:37:26adam? Kabak mı satıyormuş? Ne yapıyormuş
1:37:27bu adam? Onu gerçek ve büyük araştırma
1:37:30sonucunda yaptık. incedir ama bir
1:37:34öğretmen özellikle öğretmen olduktan
1:37:35sonra tarihçi, sosyal bilde sınıfçıların
1:37:37kullanabileceği bir el kitabıdır. Çünkü
1:37:39öğrenciler size soracak. Hocam bu ne
1:37:41demek? 28 elbet gelecek bu sorular. 3.
1:37:44Bu bütün herkesin yine elinde olması
1:37:47gerektiğine inandığım ileriki yıllarda
1:37:49hem çoluğun çocuğun kullanabileceği,
1:37:51açık bir şeye bakarken
1:37:52kullanabileceğiniz bir eserdir. Şu an
1:37:54benim hocam.com'dan bunu alabilirsiniz.
1:37:57Namı diğer yani namı diğer ne demek
1:37:59kelimenin manası? Diğer adı. Çünkü
1:38:01Osmanlı Devletin soyadı yok. Değerli
1:38:03arkadaşlar bu kitapta şu an 20. baskıyı
1:38:06da geçti. Eee, sağ olsunlar çok da büyük
1:38:08değer verdiniz bizlere. Eee, inşallah
1:38:10ileride de İzmir'in işgali ile ilgili
1:38:13roman çalışmalarımız başladı. 14'ü
1:38:15gecesi
1:38:18ve 15'inin ilk işgal gününü anlatacağız.
1:38:21biraz ağlayacaksınız orada. Çünkü
1:38:23memleket bilmiyor. E belki de öbür sene
1:38:26Yunan adalarına gitmeyi düşünürken belki
1:38:28kitabı okuyup fazla geçebilirsiniz.
1:38:31Çünkü öyle düşünüldüğü gibi değil.
1:38:32Tarihteki en önemli laflardan bir tanesi
1:38:36unutulan tarih soykırımı getirir
1:38:38tekrardan. Eğer tarih unutulursa
1:38:40tekrardan aynı şeyleri yaşamaya devam
1:38:43ederiz.
1:38:45Onlar sana zayıfken dost davranmak
1:38:46zorundalardır. Sen zayıfken ise
1:38:49düşmanlıkların alasını gösterirler.
1:38:51İzmir işgali bu yönden çok çok önemli
1:38:53bir kitabı yazıyoruz. Çok da güzel
1:38:55olacak. Çok da beğeneceğinizi
1:38:56düşünüyorum. Namı diğer birinci
1:38:58alacağınız kitap olacak. Benimle alakalı
1:39:00güzel reklam yaptık ha. Vallahi bunu
1:39:02yemin ed başka zaman yapamayız ha.
1:39:03Söyleyim de az. Evet. Evet. Sağ olsun
1:39:06öğrenci arkadaşlarımıza Allah razı
1:39:07olsun. Her eserimize dikkatli
1:39:09bakıyorlar. Hezarfen aslında bin ilimli
1:39:12demek aslında çok ilimle uğraşan ve çok
1:39:14bilgili olan kişilere verilen bir
1:39:16unvandır Ezerfer. Ve bu adamın en önemli
1:39:19özelliği şöyle evet kitabımızda da
1:39:21yazdık namı yerde de arkadaşlar bu
1:39:23adamın varlığı yani varlığı derken böyle
1:39:26bir uçuş yaptığı ile alakalı bilgiler
1:39:28100 yıl sonra yazılmıştır. Yani o
1:39:30dönemin kaynaklarıyla alakalı herhangi
1:39:31bir bilgi yok. O zaman Hazerfen Ahmet
1:39:33Çelebi ile Zerfen Ahmet Çelebi ile
1:39:35ilgili bilgilerimiz hem kısıtlıdır hem
1:39:37de gerçek olup olmadığı da
1:39:39tartışmalıdır. Onu da söyleyeyim. Ha var
1:39:41diye anlatıyoruz. varmış gibi. Hezerven
1:39:44Ahmet Çelebi sizler de biliyorsunuz ki
1:39:47Üsküdar'daki Doğancılar Parkına iner.
1:39:49Nereden uçtu peki?
1:39:51>> Galata Kulesi'den uçarak oraya geldi.
1:39:55Eee ama sonraki hayat hikayesine çok
1:39:56ulaşılmıyor. Ne olduğu da bilinmiyor.
1:39:58Onu da söyleyeyim kıskançlık var.
1:39:59>> Evet. Bir kıskançlık oluşuyor. Çünkü eee
1:40:02bir insanın uçması normal değil.
1:40:04Normalde karşılanmıyor arkadaşlar. Ve bu
1:40:06da bunlar hep 4. Murat'ın başına
1:40:08geliyor. Bir de şimdi bu tarafı da var.
1:40:09Roketle uçan da gene 4. Murat'ta 4.
1:40:12Murat zamanında. Ama biz ne diyoruz?
1:40:14İnsanlık tarihinin ilk başarılı uçuş
1:40:17gerçekleşmesini Hezarfen yaptı diyoruz.
1:40:19Bir de Lagari var. Lagari'yi biliyor
1:40:22musuz mu? Lagar cılız demek. Bazı
1:40:25kaynaklar içine doğru, bazı kaynaklar
1:40:27dışına bağlandığı söylenir. Bir roket
1:40:30sistemi yapmıştır. Bilin içinde barut
1:40:32var. Kendini aşağıdan ateşletmiştir.
1:40:34Yine 4. Murat. Onun kızı vardı. Kaya
1:40:37Sultan'ın düğünü mü ne vardı? Orada
1:40:38yaparlarken hatta espri de yapıyor şeye.
1:40:42Ne derler 4. Murat'a işte yukarıya doğru
1:40:44gidiyorum. İsa Nebi'ye selam söylerim
1:40:46falan diye de 4. Murat hiç şeyden
1:40:49şakadan anlayan bir adam değil. Tamam
1:40:51sen bir çık bakalım bir inersen
1:40:52konuşuruz demiştir. 300 metreye yakın
1:40:55havalandı. Bak bu adam gerçek niye?
1:40:57Dönemin kronikleri ve kaynakları
1:40:58yazıyor. Adam 300 metre havalanıyor.
1:41:01Barut bitince de ne yapacak? O rezervin
1:41:04takmış olduğu şeyler var ya. Bazıları
1:41:05onun kaynak, bazıları onun eee
1:41:07kanatlarını aldığını söyler. Bazıları
1:41:08kendi yaptığı söyler. Onlarla beraber
1:41:11iniyor. Değerli arkadaşlar bunu da
1:41:12söyleyelim. Eee ikisinin arasındaki
1:41:15farkta eğer sorulmak istenen hezarfen
1:41:18olacaksa gene güncelde. Ama tarihe
1:41:21sorulacak adam lagari.
1:41:24Bir olay gerçektir. İki dünyada ilk
1:41:27roketle uçan adamdır. Şimdi uçmak ayrı
1:41:31oğlum.
1:41:33Bayramlarda esen kız kaçıran alırdık.
1:41:35Biliyorsun değil mi?
1:41:37Şimdi beni dinleyen arkadaşlar biliyor.
1:41:38Kız kaçıranı biliyorsunuz hala
1:41:40marketleriz. Şimdi onu ateşliyorsun. La
1:41:43bu barut ya bu ucunda bir şey yanıyor.
1:41:45Sağa sola her yere gidiyor. Doğru mu?
1:41:47Sana geliyor çarpıyor falan. Bayramlarda
1:41:49bizim en çok para aldığımız şey kız
1:41:51kaçıran almaktı. İsmi buydu yani. E
1:41:54şimdi kardeşim la bu barut ya. Sen
1:41:57binmişsin tamam mı? Cılızla bir adam
1:41:58zaten çok kilolu balı oğlum. Barut marut
1:42:00da kaldırmaz. Cılız bir adamsın la
1:42:03kardeşim. Barut ne kadar büyük cesaret
1:42:05de. Ölümü göze alıyoruz. Çünkü nereye
1:42:06gideceği de belli değil. Düştü sarayın
1:42:09üstüne. Hadi hayırlı uğurlu olsun.
1:42:12>> İner inmez idam.
1:42:14E şimdi böyle bir riski alan bir adamdan
1:42:16bahsediyoruz. O yüzden risk açısından,
1:42:19doğruluk açısından eğer hezerfan
1:42:22sorulması gerekirse şeyde sorulması daha
1:42:24doğru olur güncelde. Ama soru gelirse
1:42:27sana lagariden gelir. İşte 24'lüyü nasıl
1:42:29ayırdımı anladınız mı? Evet, soru
1:42:30gelebilir ama normali nerede gelmesi
1:42:33lazım gerektiğini de size söylüyorum.
1:42:35Haberiniz olsun. Evet, Hezarfanına
1:42:36başlayalım. Kaçıncı Murat?
1:42:38>> 4. Murat.
1:42:40>> 4. Murat dönemindedir. Onu baştan
1:42:43söyleyelim. Diğer şeyi mi versek acaba?
1:42:45Ya bu kalemler iyice gitmiş. Söyle
1:42:47bakalım. İnsanlık tarihinin ilk başarılı
1:42:50uçur.
1:42:51>> İnsanlık tarihinin
1:42:53ilk başarılı uçuşudur.
1:43:00Peki Lagare Hasan Çelebi gene kimin
1:43:02zamanı?
1:43:03>> Gene 4. Murat. Roketle
1:43:07uçan
1:43:09ilk insandır.
1:43:11Onu da söylemiş olalım. Evet geldik Koçu
1:43:14Bey'e. Koçu Bey'i nasıl biliriz? İyi
1:43:16biliriz. Bu arada şey, eee,
1:43:19gene kalem lazım. Benim diğer kalemim
1:43:21nerede? O diğer kalemin dolması lazım.
1:43:25Kalem nerede? Lazım. Tamam. Onu niye
1:43:27vermiyorsan?
1:43:29Bu kalem bittiği zaman onun dolması
1:43:31lazım ağacına. Biz çok yazı
1:43:32yazdığımızdan dolayı. Bu arada Murat
1:43:34arkadaşımız sadıştı ya. Toy babasıydı
1:43:37biliyor musunuz? Evet. Düğüne gitti
1:43:38arkadaşlar. Düğüne gittiğinden dolayı
1:43:40şimdi Kübra Hanım var. Kübra Hanım'la da
1:43:41ben hayatımda ilk defa video çekiyorum.
1:43:43Kübra benim sistemimi bilmiyor. Kübra
1:43:45biz yazı yazıyoruz. Sen hep alışmışsın
1:43:46tabii hocalar slayttan ders anlatmaya.
1:43:49Bir tek yazan biz kaldık. Vallahi bir
1:43:50ben kaldım. Ha o da bitti abi biliyor
1:43:52musun? Son bitti. 3 sene sonra hiçbir
1:43:56öğrenci artık şeylerini izlemeyecek.
1:43:59Yok bitti o iş. E çocuk okulda tablet
1:44:02görüyor. E elinde tablet. E pratik
1:44:04olarak tablet. E ondan sonra ne
1:44:06bekliyoruz kardeşim? Bu çocuk der ki
1:44:08hocam boş ver ya kendini de yorma. Öyle
1:44:10de yazıyorlar. Hocam kendini de yorma.
1:44:12Şey de slayttan al. Ama ben ona alışkın
1:44:14değilim arkadaşlar. Herkesin bir
1:44:16dönemsel farkla ben böyle yazmaya
1:44:18aranızda. Kaç kişi böyle yazarak
1:44:19çalışıyor biliyorum. Adamın elinde ders
1:44:21notları var. Hala yazıyor. Atıyorlar
1:44:24bana. Hocam diyor hem d ama öylesi
1:44:26doğru. Bak aynı anda yazıyorsun aynı
1:44:28anda öğreniyorsun. Çok önemli o postit
1:44:31dediğimiz şeylere not almanız ne kadar
1:44:33kıymetli. O duvarlara mantar paloları
1:44:36asmanız çok çok önemli. Söylüyorum.
1:44:38Öğrenmeyi de sizin kolaylaştırmanız
1:44:40lazım. Hah. Bir daha döneyim böyle. Koçi
1:44:42Bey
1:44:44bu adam risalesiyle ünlü değil mi
1:44:46kardeşim? Bu adam devletin durumu
1:44:48hakkında risaleler yazmadı mı? Bu adamın
1:44:50en önemli özelliği bu risaleyi 4.
1:44:51Murat'a sunmadı mı? Peki Osmanlı
1:44:54Devleti'nde teredd ve tagayyür yani
1:44:56geril duraklama ve bozulma dediğimiz bu
1:44:58dönemde bu adamın sunduğu risale eğer
1:45:02raporlar ki sadece raporsunuz mu? Adam
1:45:04çözümü de söylüyor. Eğer yapılabilmiş
1:45:06olsaydı devlet ömrünü çok daha fazla
1:45:09uzatacak ve duraklama döneminden Osmanlı
1:45:12Devletin tekrar yükselme dönemine geri
1:45:13getirecekti. Koç Bey risalesi mesela
1:45:16okunmayan bir kitabımız da bu.
1:45:18Türkiye'de hiç okunmuyor. Yani Osmanlı
1:45:20Devleti'nin aslında eee duraklama ve
1:45:24bozulma ve sıkıntılı buhranlı dönemlere
1:45:27girdiğini adam çok iyi tespit etmiş.
1:45:29Efendim demiş eskiden işte medreselerde
1:45:31rüşvetle iltimas yoktu şu yoktu. Alimin
1:45:34oğlu alimdir yoktu. İşte öbür kitaplarla
1:45:36beraber okutuluyordu. Dersati çok e
1:45:38şimdi işte 5 yaşında çocuklar adam
1:45:40çözümü de sunmuş. Demiş ki bu alimin
1:45:42oğlu alimdir. Anlayışını kaldıralım
1:45:43kardeşim demiş. Böyle saçmalık mı olur
1:45:45demiş. 4. Murat dinlemiş ama sonuçta
1:45:49değerli arkadaşlar bazı padişahlar başa
1:45:51geçtikleri zaman öyle Fatih Yavuz gibi
1:45:54Kanı gibi rahat bir şeye gelmiyorlar.
1:45:56Öyle kolay değil. Tamam. Çünkü ne
1:45:58oluyor? Saray kadınlarla uğraşıyorsun.
1:46:00Devlet adamı yeniçeri ağasıyla
1:46:01uğraşıyorsun. Mecbur kalıyorsun. Padiş
1:46:03sadrazam'ın öldürülmesine ya en sevdiğin
1:46:06adamı öldürüyorlar gözünde
1:46:07parçalıyorlar. Sen nasıl hükümdarlık
1:46:08yapacaksın ya?
1:46:11>> Hep ensende bir tane yeniçerenin
1:46:13kellesini götürecek. Senin kelleni
1:46:14götürrecek. Kılıç sallanıyor. Nasıl
1:46:15yapacakğım? 4. Murat çok zor şartlarda
1:46:18zaten başa geçte çok ufaktı. O yüzden
1:46:20Koçabey'in risalesini uygulayacak vakti
1:46:22bile olmadı. Anlaşıldı mı? O yüzden Koç
1:46:25Bey risalesini bizim okumamız lazım.
1:46:28Söyleyelim. Başlıyoruz.
1:46:29Abi
1:46:32>> devam et lazım.
1:46:34Koççu bey
1:46:35>> 4.
1:46:36>> Evet devam.
1:46:38>> 4. Murat'a ekli gidişat.
1:46:42>> 4. Murat'a devletin gidişatı ile ilgili
1:46:45>> ünlü risalete sunuyoruz
1:46:49>> ilgili risalesini sunmuştur. Raporunu
1:46:53yani
1:46:56sunmuştur.
1:46:58Evet. Naima hemen kendisinden
1:47:00bahsedeyim. Halepli Naima Efendi Osmanlı
1:47:04Devleti'nin ilk resmi vakavsidir. Aa
1:47:06hocam bu ne demek? Vakanis vakıa yani
1:47:09olay yazmak olay yazısı. E hocam Osmanlı
1:47:13Devlet'te tarihçi yok mu daha evvelden?
1:47:15Sonuçta bu adamın kaç senesinde ya 18.
1:47:17yüzyıl arkadaşlar vardı Osmanlı Devlet.
1:47:19O yüzden özel tarihçiler vardı. Özel
1:47:22senin benim gibi özel sektörde çal
1:47:23bunlar yazmış. Bunlar da sarayda
1:47:26hükümdarın yanında olmuş. savaşta
1:47:27seferlere gitmiş yazmış. Bunlara bir
1:47:30isim veriliyor. Şehnameci.
1:47:32Demek ki vakanivüslerden önce neler
1:47:34varmış Osmanlı Devleti'nde? Tarih
1:47:36yazıcılarına şehnameci adı verilir.
1:47:39Yazalım bakalım. Naima 18. yüzyı ya da
1:47:411. Mahmuttur.
1:47:42>> Evet. 18.
1:47:43>> 18 mi yazıyor?
1:47:46>> Söyle Nazım.
1:47:47>> Vakanivislerden önce vakanis
1:47:51lerden önce
1:47:54>> vakanis ne demekmiş? Önce onu yazalım.
1:47:55Resmi tarih yazıcısı.
1:47:57Devletin yazısı şehnameciler vardır.
1:48:01Şehnameciler vardır. Var mı şehnameci
1:48:03bildiğin? Neşid
1:48:06>> Neşri mesela Osman tarihçisidir. Başka?
1:48:09>> Idris Bitlisi. Evet.
1:48:12>> Oruç Bey. Mesela bunlar hepsi zamanının
1:48:15ünlü şeyleridir.
1:48:19>> Ne?
1:48:20>> İlk resmi tarih yazar.
1:48:21>> Evet. ilk resmi tarih yazarıdır.
1:48:27>> Kıymetli dostlar gelelim bir başka
1:48:29olaya. Kim? Erzurumlu İbrahim Hakkım.
1:48:32Kime? Evet. Mesele Erzurum diyoruz.
1:48:34Doğmuş şehri orasıdır ama bu adamın
1:48:37yaşadığı yer Siirttir.
1:48:40Siirt'ten beni dinleyen arkadaşlar zaten
1:48:42bu olayı bilir. Ama Siirt'e hiç
1:48:44gitmemiş. İleride gidecek. Belki de
1:48:45görev yeriniz olacak. Siğirt'te
1:48:49eski ilçenin adı da Aydınlar. Şimdiki
1:48:50ismi eski adıyla Tillo, herkes
1:48:52tarafından bilen ismiyle. Orada bir eee
1:48:56onun hocası var.
1:48:59Hocanın ismi de size ne söyleyeyim ondan
1:49:02sonra? Bulana kadar can söy İsmail
1:49:03Fakirullah Hazretleri. Bu İsmail
1:49:06Fakirullah Hazretlerinin talebesi olarak
1:49:08Erzurum İbrahim Hakkı Siğir'e geliyor.
1:49:09Nazım iyi dinle sen de dinle.
1:49:12Hanımefendi Kübra İsmail Fakirullah çok
1:49:15önemli bir adam. Bu adamın tabii hocası
1:49:19yani talebe hocadan çok şey öğrenince
1:49:21hocasını da çok seviyor ve hocası vefat
1:49:23ediyor. Vefat ettikten sonra diyor ki
1:49:26Erzurumlu İbrahim Hakkı ben öyle bir
1:49:28türbe yaptırayım ki bu türbe Botan
1:49:31Vadisinden doğan güneş süzüle süzüle
1:49:34süzüle onun doğumunda ve ölümünde bazı
1:49:38kaynaklar doğum bazı kaynaklar ölüm
1:49:39yıllar önünde onun ne yapsın? Eee
1:49:42türbesinin başına ilk güneş gelsin
1:49:43diyor. Bir sistem yapıyor arkadaşlar.
1:49:46Bak sistem şöyle. Nasıl anlatayım
1:49:48sistemi? Şurayı göstereyim. Şurada bir
1:49:51vadi burası. Tamam mı? Nazım. Güneş
1:49:54buradan doğacak ya. Burada bir taş var.
1:49:56Bu taşın ortasında bir delik var. Bu
1:49:58delikten ışık süzülüyor. Bir kuleye
1:50:01geliyor. Kuleden de süzülüyor. Yani
1:50:03kısaca anlatmak için anlatıyorum. Tam
1:50:05böyle değil. Buradaki türbenin tam
1:50:09şuradaki türbenin tam başına geliyor.
1:50:13Bu sistem bir ara bozuldu. tekrar geri
1:50:15yapıldı. Bu Siirttedir. Bunun günü
1:50:19vardır. O gün toplanır herkes bu
1:50:22hadiseyi izlemek için. Gece 5'lerde
1:50:25orada toplanırlar. Yaz şimdi bakayım.
1:50:27Sihirtık hadisesi. Kaç ülkede var ya?
1:50:30Bana bir gösterin bakayım. Erzurumlu
1:50:32İbrahim Hakkın'ın yaptığı bu düzenek kaç
1:50:35ülkede varmış acaba? E senin haberin var
1:50:37mı? E anlatmasak öyle gideceksin. Öyle
1:50:40ömür boyu Siğir'e gideceğiz. Siirte gide
1:50:43büryan yiyor geliyor. Oğlum büryan
1:50:45yiyorsun da tamam da kardeşim bir de bu
1:50:46var bir de buna bak ya.
1:50:50Fıstık alıp çıkıyor. Böyle bazuka gibi
1:50:52satılanlar var. 5 kiloluk hediyelik. E
1:50:55bu da var.
1:50:58Senin o bilincin olacak ki bundan sonra
1:51:00oraya gideceksin. Ya anne baba buraya da
1:51:02gidelim. Ya da evlendin eşini
1:51:04götüreceksin onunla öğreteceksin. Sen
1:51:06artık fahri tarihçi olacaksın. Bunu da
1:51:09senenin sonunda göreceksiniz.
1:51:11Bu olayı inceleyin. Buyurun ışık lisesi
1:51:13yazın. YouTube'a kapatın şimdi beni.
1:51:15Yazın öğrenin. Buralara gittiğinizde
1:51:18onları izleyin. Sizler de bir sandalye
1:51:20çekiyorsunuz. O olayı kamera türbenin
1:51:22içine konulduğu için o botan vadisen
1:51:24doğan güneş ilk buraya geliyor. Düzeneğe
1:51:26bak.
1:51:27>> Kimin? Ben ışık süz diyor ya. Oğlum ben
1:51:31makarnayı süzemiyorum ya. Adam ışığı
1:51:33süzmüş. Anlay durumu yani. Doğru mu Naz?
1:51:38>> Işık süzmek ne demek ya? Nasıl bir
1:51:40düzenek kurdun sen ya? Ve botan doğan
1:51:43güneşin ilk böyle doğuyor ya. O güneşten
1:51:46geleni süzüyor. Nazım sen gitmedin mi
1:51:48oraya?
1:51:49>> Gitmedik oraya.
1:51:50>> Ciddi misin sen ya?
1:51:51>> En az 10 kere gitmişimdir Killoya.
1:51:53>> Gidecek artık.
1:51:56>> Yazık. Şu hadiseyi göremeden gideceksin.
1:51:58>> Gidriz.
1:51:59>> Neyse hayırlısı olsun inşallah. He
1:52:01Erzurum İbrahim Hakkın'ın bir eseri var
1:52:02ama marifetname yıldızları. Yıldızların
1:52:06insan hayatındaki etkilerini ben
1:52:07söyledim ya. Herkesin bir yıldızı
1:52:09vardır. Yıldızın önünde olan insanlar
1:52:11vardır. Onun gitmesini beklemen lazım.
1:52:13Bazen insanların şansları bir anda
1:52:14döner. O yıldız olayını araştırın.
1:52:17Marifetnameyi de benden size tavsiye
1:52:19okuyun. O kadar diyeyim. Başla kardeşim.
1:52:21Erzurum İbrahim Hakk.
1:52:23>> 18.
1:52:25>> Evet. Söyle.
1:52:26>> Matematik, astronomiye ve astroloji
1:52:28uğraştı.
1:52:29>> Matematik,
1:52:30astronomi ve astroloji.
1:52:34>> Evet. Bak bu da var.
1:52:37ile uğraşmıştır.
1:52:41>> Evet.
1:52:44>> Marifetname adında bir eser yazmıştır.
1:52:47Adında bir eser
1:52:51yazmıştır. Hocasının adı neydi? Söyle
1:52:53bakayım.
1:52:54>> Ne?
1:52:58>> Fakir kısmın aklında kalmış. İsmail
1:53:00Fakirullah. Tamam. Evet. Humbaracı
1:53:02Ahmet'le devam edelim. Humbara hatırla
1:53:05bir ocağı da vardı. Bu ocaklar ne demek?
1:53:07Humbara ateşli silah. El bombası.
1:53:09Normalde bir adam geliyor. Bu adam
1:53:12Macar asılı Fransa ordusunda bir subay
1:53:14geliyor. Adı Kontede Boleval. Adı bu.
1:53:18Gerçek adı bu. Ama bu adama biz ocakları
1:53:21ıslah etme görevini veriyoruz. Ve
1:53:23Humbara ocağını ıslah ettiğinden dolayı
1:53:25Müslüman oluyor adını Ahmet. Humbara
1:53:28ocağını ıslah ettiğinden dolayı adı ne?
1:53:30Humbaracı Ahmet Paşa oluyor. Konte'de bu
1:53:34ne var? Bu ne demek? Batıdan
1:53:36getirdiğimiz
1:53:38ilk teknik subaydır bu. Bu adam böyle
1:53:40bir adam ve bize de çok faydası oldu.
1:53:42Hendeshaneyi açtı. Subay okulunu açtı
1:53:44mesela bize. Evet. Yazalım kardeşim.
1:53:46>> Mahmut.
1:53:47>> Evet. Humbaracı Ahmet kimin zamanında
1:53:48gelmiş? 1. Mahmut zamanında gelmiş.
1:53:50Söyle kardeşim.
1:53:51>> Gerçek adı.
1:53:52>> Gerçek adı.
1:53:55Bazı kaynaklar M'yi N de yazabilir. Fark
1:53:57etmez. Komtede
1:53:59Bonevaldır.
1:54:01Evet.
1:54:03>> Evet. Batı tarzında
1:54:06>> humbaracı ocağını batı tarzında
1:54:08>> ıslah etmiştir.
1:54:09>> Batı tarzında ıslah etmiştir.
1:54:13>> Evet.
1:54:14>> Batıdan getirilen ilk teknik uzandır.
1:54:16>> Batıdan getirilen ilk teknik uzmandır.
1:54:18Bunu zaten nerede işleyeceğiz? 1. Mahmut
1:54:21kısmında bir daha işleyeceğiz. İlk
1:54:23teknik uzmandır. Zaten en önemli
1:54:25özelliklerinden bir tanesi de
1:54:26hendeshaneyi de kurmasıdır. Evet. Geldik
1:54:29bir başka adama. Mehmet Fatih Gökmen.
1:54:32Allah Allah. Hocam bu adamın soyadı var.
1:54:35Eee soyadı varsa demek ki hem Osmanlı
1:54:37Devlet yaşamış hem de Cumhuriyet
1:54:39döneminde 1934'ten
1:54:41sonra yaşamış. 34'ten öncekilerin neyi
1:54:43yok?
1:54:44>> Nene Hatun'un soyadı Hatun değil ki.
1:54:47Nene Hatun onun unvanı. Var mı bir tane
1:54:50şeyi? Halide onbaşı. Ama Halide edip adı
1:54:53var diyorsun. Demek ki ne var? O bir
1:54:55soyadı almış. Bir kişi soyadı yoksa
1:54:5934'ten önce vefat etmiştir. Anlaşıldı mı
1:55:02tamamen durum? Mehmet Fatih Gökmen hem
1:55:05Osmanlı Devleti'de astronomiyle uğraşmış
1:55:07hem de Türkiye Cumhuriyeti bugün o hicri
1:55:10takvinde Ramazan'a uyuyoruz ya. Ha bütün
1:55:12çalışmaları yapan adam budur. Mehmet
1:55:13Fatih Gökmen.
1:55:15Hani bu imsak saati sahur yok. O bir
1:55:1750.000 tane tartışma var. Ezanı yerken
1:55:19millet ağzından çıkarıyor. Bağısı yemeye
1:55:21devam ediyor. Kafasına göre herkes
1:55:23takılıyor biliyor musun? Sahurda görüyor
1:55:25yani.
1:55:27Kardeşim sonuna kadar yen sizde de
1:55:29vardır muhakkak. Evde de var. Evde de
1:55:31kritik oluyor artık. Kimi yiyor kimi
1:55:33dişini fırçalıyor. O diyor dişini
1:55:34fırçalama diyor. Öbür macunu kullan
1:55:36diyor. Kimi diyor misfak kullan. 50.000
1:55:38la kardeşim. L çok basit kurallar var şu
1:55:42hayatta ya. Niye zorlaştırıyorsun ki?
1:55:44Zaten kalkmışsın o zaman değil mi?
1:55:46Niyetini etmişin. Mehmet Fatih Gökmen. O
1:55:49yaptığı şeyler bugün değişebilir ama
1:55:52yani o zaman hesaplamaları da hicret
1:55:54takvini nerede? 1980'lere kadar getiren
1:55:55adamdır bu başkan. Bayağı bir ünlü adam.
1:55:57Mehmet Fatih Gökmen'i ilk defa
1:55:58duyabilirsiniz. Söyle kardeşim.
1:56:00>> 19. yüzy ve 20. yüzyıl.
1:56:02>> 19. ve 20. yüzyıl. Söyle.
1:56:04>> Takvim çalışmalarıyla ündür.
1:56:06>> Takvim. Hangi takvim? Özellikle
1:56:09>> hicri. Takvim çalışmaları ile ünlüdür.
1:56:12>> Hem Osmanlı hem cumhuriyet.
1:56:14>> Evet. Osmanlı
1:56:17ve Türkiye Cumhuriyeti'nde yaşamıştır.
1:56:20>> Efendim
1:56:21>> bilime hizmet
1:56:22>> bilime hizmet etmiştir.
1:56:25Bilime hizmet etmiştir.
1:56:29Evet. İki tane adam kaldı. Biri Mustafa
1:56:32Behçet efendi. Sen behçet hastalığı diye
1:56:34bir şey duydun mu Nazım? Ne demek behet
1:56:36hastalığı? Sedef değil.
1:56:39>> Sedef olsaydı adı sedef olurdu o zaman.
1:56:40Demek ki behçet hastalığının tam adı
1:56:42Behçet. Bak bakayım bir. Evet. Aramızda
1:56:45maalesef Beçet hastalığına yakalananlar
1:56:47da var. İsmini vermiştir hastalığa bu
1:56:50adam. Şimdi bir şey ismini veriyorsa hem
1:56:52bulmuştur hem de tedavisini de
1:56:53bulmuştur. Neymiş behet hastalığı Kübra?
1:56:55Bak bakalım behet hastalığı ne demek?
1:56:57Allah hastalıklardan korusun. Her zaman
1:57:00söylüyorum.
1:57:02Neymiş Behçez hastalığı? Bir sağlıkçı
1:57:04olarak Nazımcığım şu an beynim durdu.
1:57:08>> Behçet hastalığı yazacağım. Bu kadar zor
1:57:09bir şey değil ki.
1:57:11>> Behçet Behzatçıya yazıyorsun değil mi?
1:57:13Sen de söyle.
1:57:16>> Vücudun birden fazla bölümünü etkileyen
1:57:18kan damarlarında iltihaplanmaya ve
1:57:20sonucunda atar damar ve damarda
1:57:23hasara yol açan
1:57:24>> atar damar ve damarda hasara yol
1:57:27açan bir hastalıkmış kardeşim. Demek ki
1:57:29sedefle herhangi bir ilgisi
1:57:32>> yapıyor söyle bakalım. Efendim kaçıncı
1:57:35yüzyıl?
1:57:37>> 19. yüzyıl.
1:57:39>> Evet söyle.
1:57:41yaptır.
1:57:43>> Tıbbiye-i
1:57:44şahanin
1:57:46>> başek
1:57:46>> başhekimliğini yapmış. Önemli hastalığım
1:57:50baş
1:57:50>> heekimliğini yapmıştır. Devam.
1:57:53>> Devam yok ama kasıyor.
1:57:55>> Tamam. Ahmet Cevdet 19. yüzyıl. Bak bu
1:57:58adama dikkat. Bu adama dikkat. Son 3
1:58:01yıldır kıyısından, köşesinden soruyorlar
1:58:04ama bir gün onun ciddisini soracaklar.
1:58:06Ya Ahmet Cevdet Paşa İslam hukukunu esas
1:58:08alarak ne yazdı biliyor musun? Mecelle.
1:58:10Mecelle.
1:58:11Mecelle Osman Devetind'eki ilk böyle
1:58:14medeni kanundur. Bak medeni kanun. Ama
1:58:17tabii neye göre yazmıştır? Eee, Hanefe
1:58:19mezhebine göre yazıyor. Artı e tabii
1:58:22Müslümana göre yazıyor. Bir gayrimüslim
1:58:23hukuku değildir bu. Mecelle daha sonra
1:58:26kaldırılacak ve 1926 tarihinde
1:58:29İsviçre'den Medeni Kanun Türkiye'ye
1:58:30uyarlanacak. Olay bu. Ama Medeni Kanun
1:58:34iki padişah döneminde yürürlüğe gem
1:58:36Medeni Medeni Mecelledim kastediyorum.
1:58:38Yani mecelle önce Abdüliz zamanında ilk
1:58:41nüshaları sonra Abdülhamit zamanında
1:58:43devam etmiştir. Yani bir anda bir
1:58:44yürürlüğe giren bir şey değil. Önce
1:58:46Abdülaziz'te daha sonra ise
1:58:48Abdülhamit'te. Bu arada bizde de var
1:58:51okuyoruz. Tarihi-i Cevdet. Tarihi-i
1:58:52Cevdet onun şey kitabı. Cevdet'in
1:58:54yazdığı tarih kitabı. Özellikle Osman
1:58:56Devlet'in son dönemini anlatıyor. Yine
1:58:58peygamberin hayatını anlattığı bir
1:58:59kitabı var. Neydi? Kısas-ı Enbiya.
1:59:02Enbiya nebiler yani peygamberlerin
1:59:04hayatıyla alakalı olayları anlatıyor.
1:59:06Yazalım bakalım. Buyurun.
1:59:08Sultan Abdülmeit
1:59:10zamanı.
1:59:11>> Hı hı.
1:59:13>> Evet.
1:59:14>> Şey yaşadığı zaman.
1:59:15>> Ha. Yaşadığı adam 19. yüzyı sen on.
1:59:18Tamam. Bir şunu sileyim o zaman.
1:59:21Şunu bir sileyim. Lazım.
1:59:25Söyle Nazım.
1:59:27>> Kısas-ı enbiya.
1:59:28>> Kısas-ı enbiya. Evet.
1:59:30>> Peygamber
1:59:31>> biliyorum. Devam.
1:59:32>> Mecelle.
1:59:33>> Mecelle. Dikkat Mecelle'ye. Mecelli'nin
1:59:35yazarı kim? Ahmet Cevdet Paşa mecelle ne
1:59:37demek? Medeni kanun demek. Devam.
1:59:39>> Tarih cevdet
1:59:41>> ve tarihi cevdeti yazmıştır.
1:59:43Tarihi Cevdeti yazmıştır. Peki bir şey
1:59:47soracağım. Bu Ahmet Cevdet Paşa'nın kızı
1:59:50kimdir?
1:59:55Ama Nazım ne yapıyorsunuz lan?
1:59:57>> 1000 lir daha kısık işte.
1:59:58>> Bilmiyorum kadın paranın üzerine
2:00:01olamadı. Evet. Ahmet Cevdet kızın yani
2:00:03Ahmet Cevdet Paşa'nın kızı kimdir?
2:00:05>> Fatma
2:00:06>> çok önemli birisi de o yüzden Türk
2:00:07tarihinde yoksa sormam yani.
2:00:09>> Kim? Kübra araştır.
2:00:11>> Fatma.
2:00:12>> Fatma Ali'ye kim?
2:00:14Kim o? Fatma Ali'nin özelliği ne?
2:00:18>> İlk Türk kadın yazarımız. Kaç liranın
2:00:20üzerinde şu an?
2:00:21>> 50 mi 5 mi?
2:00:23>> 50.
2:00:25>> 50.
2:00:27Nazım'ın en yüksek kullandığı para 50
2:00:28olunca o o kadar iyi biliyor ki sor
2:00:30100'ü bilmez. Kimde var? Evet. Burası da
2:00:34komple anlattığımız olaylar. Osmanette
2:00:3624 bilim insanı. Şimdi ne yapıyoruz
2:00:38Kübra? Kamerayı bu tarafa doğru
2:00:39çeviriyoruz. Ben çünkü bir genel tekrar
2:00:41yaparak geleceğim. Şöyle ben şöyle
2:00:43açıdan bir çıkayım önce. Şu tahtamız da
2:00:47kalsın. En sona da tahtayı komple
2:00:48vereceğiz. Tamam mı? Kübra bizim toy
2:00:51babası gittiği için yolumuza Kübraile
2:00:54devam ediyoruz. Kübra sağç olmuş Murat
2:00:57biliyor musun?
2:00:58>> Allah Mesiden bir şey söyleyeyim. O da
2:01:00kalmamış ha gelenek. La kardeşim
2:01:02bekardan sağç olmaz ki ya.
2:01:05>> Lan şu gelenekleri görenekleri ben mi
2:01:06devam ettiriyorum bu ülkede? Başka kimse
2:01:08de kalmadı halde.
2:01:10>> Kardeşim sadş bekar olur mu?
2:01:13>> Senin sad
2:01:14>> e Kadir
2:01:15>> evli canım çoluğu var çocuğu var.
2:01:19>> Kimse sadıkçı olmak istemiyor. Para
2:01:20veriyorsun ya düğün ona veriyorsun buna
2:01:22veriyorsun bilmem ne. O da o da kalmadı.
2:01:24>> Kaçırıyorlar.
2:01:25>> Kaçırıyorlar. Aynen öyle. Evet. Kübra
2:01:28sizin sağ dışı kimdi düğünde?
2:01:30Eşin arkadaşı.
2:01:31>> Eşinin arkadaşı evli miydi peki?
2:01:33>> Bekar mıydı? Allah'ım ya rabbim. Neyse
2:01:36neyse düğünü bir daha nikahı bir daha
2:01:37tazeleriz. O yıl sonra evli bir dene
2:01:40buluruz. Şimdi buraya baktık. Eğitim bir
2:01:43özellikle sıbyan mektebi ne demek?
2:01:47Sıbyan çocuk demek 46 yaş arası. Ama
2:01:49burada yapılan özellikle amin alayına
2:01:51dikkat. Çok önem veriyorum. Veya veya
2:01:55mesela Şeyhzadegan mektebi ile alakalı
2:01:57şöyle sorar. İşte padişahın çocuğu
2:01:59süslendi. İşte deveye bindirildi,
2:02:02getirildi. Ama bedi besmele
2:02:03yazmayabilir. Gene ne? Aslında o olayın
2:02:06adı Amin olayı. Bunu söyleyelim. Bir de
2:02:08Amin olayında bir dua var. O duaya bir
2:02:09oku. Bakın bakalım. Amin olayında
2:02:12hocanın ettiği klasik bir dua vardır.
2:02:14>> Bildiğin duaları göz.
2:02:15>> Senin bildiğin dualarla olacak iş değil
2:02:17bu. Evet. Geldik buraya. Medreselerin
2:02:20özellikleri. 1. Osmanlı Devleti'ndeki
2:02:22ilk medrese Orhanbey döneminde
2:02:24açılmıştır. İlk müderris Davudu
2:02:27Kayserdir. Ancak Fatih zamanında açılan
2:02:29Sahnı Sema çok önemlidir. Bunu baştan
2:02:32söyleyelim. Peki 20 30 40 50 60 70 gibi
2:02:36rakamlar öğrenci sayısının değil
2:02:39müderrisin aldığı ücreti gösterir.
2:02:41Eğitim dilinin ne olduğunu bilin.
2:02:44Arapçadır arkadaşlar. Devam ediyorum.
2:02:46Özellikle başarısız öğrencilere taşlaya
2:02:49çıkma. Ama bir de yazın biliyorsunuz ki
2:02:52köylere gidip de ne yapılıyordu?
2:02:53Köylerde öğrenci ders anlatıyordu. Cerre
2:02:57çıkmak ne demek? Hemen bakıyorsunuz. Cer
2:03:00ne demek? Hadi bulun bakayım. Kelimenin
2:03:03kökünü bilmediğinizden tarih dersini
2:03:05anlayamıyordunuz. Kelime köküne inersen
2:03:08asla unutmazsın. Hani unutan diyen
2:03:10arkadaşlar için söylüyorum. Peki
2:03:12medreselerin bozulmasında hocanın oğlu
2:03:15hocadır anlayışının diğer adı ne? Beşik
2:03:18ulemalı. Dikkat alimin oğlu. Alim.
2:03:21Birçok faktör var zaten biliyorsun. Peki
2:03:24medreseyi bitiren bir kişi direkt
2:03:26otomatikman öğretmen olabilir. Ama
2:03:27medreseyi bitiren bir kişi yok kardeşim
2:03:29ben hekim olacağım derse bir yıl daha
2:03:32okuyacak. Hangi medresede? Darüp'ta. Ben
2:03:35Kur'an öğretisi olacağım diyorsa Darül
2:03:37Kurra. Bak buraya dikkat. Darül Kurra.
2:03:40Kur'an öğretilen ve Kur'an Kur'an-ı
2:03:43Kerim'in burada değerli arkadaşlar hafız
2:03:44yetiştiren ve en önemlisi bunlar ataması
2:03:47gerçekleştiren bir yer. Bu bir eğitimle
2:03:50ilgili kavramdır. Darül Kurra hala
2:03:52ülkemizde bazı yerlerde görüyorum
2:03:54isimsel olarak.
2:03:56Müderris aslında günümüzdeki profesör
2:03:59demektir. Onu da söyleyeyim. Bu arada
2:04:00medreselerde alınan diplomaya da hepiniz
2:04:02bildiği üzere yine icazetname denir. Onu
2:04:05da bir yere yazayım. Lazım ya.
2:04:06>> Şu sol sağ
2:04:07>> şuraya ben bir yazayım. Not.
2:04:11Medreselerde
2:04:14verilen
2:04:16diplomaya Aha gene kırmızı yazdık ha.
2:04:20Var bir şey bakalım. İcazetname denir.
2:04:24Peki lonca teşkilatında verse gene ne
2:04:26oluyor adı?
2:04:27>> Gene icazetname oluyor. Evet. Güzel.
2:04:29Burası tamam mı? Buraya geldik. Şimdi
2:04:32bilim insanları.
2:04:36Evet geldik bilim insanlarına.
2:04:39Kameramızı bir çevir bakalım. Biz de
2:04:41şöyle güzel yakışıklı bir çek bakalım.
2:04:43Dalgalı dalgalı gidiyorum deniz gibi ama
2:04:45olsun.
2:04:47Kübra hiç alışkın değil bana. Kübra ne
2:04:49güzel değil mi kız? Millet slayttan
2:04:50anlatıyor. Ah mis. Yapıştırsı. Şimdi
2:04:53slaytın şu özelliği var arkadaşlar.
2:04:54Tahta gibi olmak için tek bir çekim
2:04:56açısı var. Hoca burada duruyor. Kübra
2:04:59burada duruyor. Kamera tek açı. Hoca
2:05:01orada anlatıyor. Şimdi biz öyle diyor ki
2:05:03bizde 3 metre şey var. Çin seti gibi
2:05:06tahta yaptık size özel.
2:05:08Evet.
2:05:09>> Ama şöyle bir şey söyleyeyim. Eee, şey,
2:05:11biraz daha getirmen lazım. Çünkü şu son
2:05:13kısmı görmesi lazım. Öğrenci
2:05:15>> biraz daha getir istersen Kübra.
2:05:19Ulan yoruldum ya. Ulan bu bilim
2:05:20insanları da ne kadar fazla ki de
2:05:22anlatmadığım o kadar çok var ki ama
2:05:25onların soru gelme ihtimalleri düşük. O
2:05:27yüzden soru gelecekleri şimdi zaten
2:05:30birlikte işaretliyoruz.
2:05:32Oldu mu? Kübra. Teşekkür ederiz. Geldik
2:05:34buraya. Bir Osmanlı Devleti'nde
2:05:36aslındaki ilk kitap kime ait?
2:05:38>> Yahşi Fakih Menakıpnamesi. Var mı
2:05:41elimde? Yok. Bulursa zengin olacağız.
2:05:44Doğru mu Nazım?
2:05:45>> Araştırıyorum.
2:05:46>> Sen ne diyorsun ya? Abo var ya. Peki
2:05:48geldik buraya. Osmanlı Devleti'nin ilk
2:05:52müderrisi kim?
2:05:54Evet. Şurayı işaretledim. İlk müderris
2:05:56bu. Osmanlı Devleti'nde Ak Şemsettin
2:06:00bilinecek. Abo çok önemli.
2:06:03Şimdiye kadar sorular Fatih Sultan
2:06:05Mehmet'in hocası diye başladı ama
2:06:06başlamayabilir bir gün. O yüzden senin
2:06:09şu tabiri bilmen lazım. Akşemsettin
2:06:13yıllarca neyle uğraştı?
2:06:16Mikroplarla uğraştı. Tamam. Ben bugün
2:06:20mikropları kıran bir çamaşır deterjanı
2:06:22çıkarsam bu ismi koyarım. Hani Evet.
2:06:26>> Ah ya.
2:06:26>> Tabii tabii. Hayır hayır. Kendisi
2:06:28kurardı yani. Onu demek istiyorum. Yani
2:06:30bugünlerde yaşasaydı anlamında. Evet.
2:06:33Fatih Sultan Mehmet'in hocalığını
2:06:35yaptığını da lütfen unutmayalım. Geldik
2:06:37buraya. Benim adamım Sabuncuoğlu
2:06:39Şerafettin. Neydi? Ezber yapmıyorduk.
2:06:41Ellerini ne yapıyorduk? Her ameliyat
2:06:43öncesi yıkıyorduk. O zaman bu adamın en
2:06:46önemli özelliği ne? Osmanlı Devleti'nin
2:06:50ilk ve en ünlü cerrahı. kitabının adı
2:06:54zaten Kitabül Cerrahiyetül Haniye
2:06:57ve bu kitabı Fati Sultan Mehmet'e sundu.
2:06:59Minyatür kitabıdır. Yani yaptığı
2:07:01ameliyatları minyatürleştirdi.
2:07:03Deneysel farmakolojinin öncüsü
2:07:07hayvana zarar vermedi. Önce kendi yaptı.
2:07:09Dikkat Türk plastik cerrahinin babası.
2:07:13>> Öf. Şu adam sorulmaz mı ya?
2:07:17>> Sorulmaz mı? Dur bakalım. Ve tabii ki
2:07:19Ali Kuşçu. Bunu bilmeyen yok. Önce
2:07:22Timur, sonra Akkoyunlu, son iki senesi
2:07:24Osmanlı. Sıfırı nereye kabul ettiydi?
2:07:27>> Ayasofya'yı. Peki dikkat. Ayasofya'yı
2:07:29sıfır kabul etti. İstanbul enemme
2:07:31boylamını hesapladı. Ayasofya
2:07:32meselesinin 2 yıl müderrisliğini yaptı.
2:07:35Bu adam ayda ayın haritasını çıkartın.
2:07:39Ayda bir kritere kriter
2:07:40>> kraker
2:07:41>> kraker
2:07:43>> kratere ismi bile verilmiştir. Önemlidir
2:07:45değerli arkadaşlar. Tabii kimden
2:07:47bahsediyoruz? Ali Kuşçu'dan
2:07:49bahsediyoruz. Nerede yapalım? Ayasofya
2:07:52mesesinde müderrislik yapmış.
2:07:54İstanbul'un enlem ve boylamını
2:07:57hesaplamıştır. Evet, önemlidir.
2:08:01İki tane denizcimiz var. İki kitabı
2:08:03olduğu için önemli. Biri P reis. Kaç
2:08:05sene olmuş Piri Reis? Sayın bir. 2006
2:08:082010
2:08:11eee 10 16 yıl olmuş. 16 yıl olmuş
2:08:15kardeşim. Pirre sorulm tabii KPS'de
2:08:192006'da soruldu. 2010'da bir daha
2:08:21soruldu. O günden beri hiç sorulmadı. O
2:08:23yüzden Kitab-ı Bahriye
2:08:25bana bir göz kırpıyor. Çok da geçmiş bu
2:08:28arada onu da söyleyeyim. Bu kadar
2:08:29unutturmaması lazım da ÖSY'nin normalde
2:08:316 yılda bir, 4 yılda bir, 6 yılda bir
2:08:33gelmesi lazım. Şimdi gelelim Seyid Ali
2:08:35reisi önemli özelliği ne? Miratül
2:08:37Memalik ülkelerin aynısı Kanun Sultan
2:08:39Süleyman zamanında Hintherlerine
2:08:40katıldı. P Reis idam edildikten sonra o
2:08:42gitti ve orada yönünü kaybetmemek için
2:08:45çünkü adamın zaten suçlama oydu. Kitabül
2:08:47Muhit yön kitabını yaptı döndü.
2:08:49Ülkelerin aynası. Miratül Memalik.
2:08:51Dikkat nerede o? Bak dikkat. Direkt
2:08:54çıkar.
2:08:56İsmi verir sana. Miratül Memalik eserini
2:08:58kimin yazdığını sorar. Seydi Ali Reis.
2:09:03Evet. Ebu Suud Efendi. Taküdtin Mehmet.
2:09:05Ah. ya da Taküdtin Raşid diye de
2:09:07gelebilir. Bu adamın en önemli özelliği
2:09:09şu. Osmanlı Devleti ilk rasathaneyi
2:09:12kurmuştur. Zic bunun ortak ismi de
2:09:14hatırlayın. Zic kelimesi ortak isimdi.
2:09:17Çok önemli bir adamdır. Taküttü Mehmet
2:09:20gelirse şaşırmayın. Geldim buraya.
2:09:22Evliya Çelebi'yi bilmeyenimiz yok.
2:09:24Seyahatname bir işaretleyelim. Ama soru
2:09:26gelirse bize nereden gelir?
2:09:29Yani Katelebi tarihten daha çok
2:09:31gelebilir. Bu adamın iki tane neyi
2:09:33vardır? Lakabı. Hacı Kalfa. Hacı Alife.
2:09:36Bu adam nedir? Bibliğaftır. Bu adamın
2:09:40merak edilen şey denilen eserin adı
2:09:42Keşfi Zunundur. Dikkat direkt sınavda
2:09:45gelir. Geliyorum. Yan yalı Esad efendim
2:09:48müfredata sonradan eklenen tabii ki
2:09:50bizim bildiğimiz bir insan. Müfredatta
2:09:51varsa ekliyorduk MEP kitabında. Şimdi
2:09:54anlatıyoruz. Muallim-i Salis
2:09:58kaçıncı öğretmen demek?
2:10:00>> White isten selase. Selaseden zaten
2:10:02türüyor. Salis Ariston hangi eserini?
2:10:05Fizik eserini ne yapmıştır? Tercümesini
2:10:08yapmıştır. Bu adama dikkat. Yan yalı
2:10:11Esad Efendi. Hezarfanı bilmeyenimiz yok.
2:10:14Bu adam insanlık tarihinin ilk başarılı
2:10:17uçuşunu yapmış. Ama soru gelirse sana
2:10:20Lagari'den gelme ihtimali daha
2:10:22yüksektir. Çünkü bu belli. Belli. Çünkü
2:10:25roket de uçmuştur. Yerden 300 metre
2:10:27havalanmıştır. Öyle söyleyeyim. Koçi 4.
2:10:31Murat'a sunmuş olduğu risalesiyle
2:10:33ünlüdür. Naima Osmanlı Devleti'nin ilk
2:10:37resmi vakaisidir. Nerede o ilk resmi
2:10:40tarih yazarıdır? Kim? Naima. Peki tarih
2:10:44yazarlarından önce kim var?
2:10:45Şehnameciler. Erzurumlu İbrahim
2:10:48Hakkın'ın
2:10:50marifetnamesi çok önemlidir. Nerede o?
2:10:52Nerede? Nerede? Nerede? Nerede? Şu o
2:10:55ışık hadisesinin yaşandığı il de
2:10:57Siirttir. Tamam. Onu da size söyleyeyim.
2:11:01Siyah oldu mu? Az daha oluyordu ama.
2:11:03Kenarından döndüm. Humbaracı Ahmet.
2:11:06Gerçek adı ney?
2:11:08Komtede Bonevaldır. En önemli özelliği
2:11:11Osmanlı'ya batıdan getirilen ilk teknik
2:11:14uzmandır. İsmi Ahmet olarak
2:11:15değiştirilmiş.
2:11:18Humbara ocağını ıslah ettiği için de
2:11:20Humbaracı Ahmet olarak bilinmiş. Geldim
2:11:22buraya. Ahmet Cevdet. Son dönemlerde
2:11:25Mecelle ile ilgili çok soru geliyor ama
2:11:29Mecelli'nin yazarıyla sorulmadı. Yani
2:11:30Ahmet Cevdet sorulmadı. Dikkat. Mecelle
2:11:33nedir? Osmanlı Devleti'nin ilk medeni
2:11:36kanundur. Bunu bilmemiz şart değerli
2:11:38arkadaşlar.
2:11:40Evet. Ne yaptık bugün?
2:11:44Kaç saat oldu bu arada Kübra?
2:11:47>> Saat 18.
2:11:48>> Saat
2:11:49>> 1 saat 18 dakika. İlk bölümde 1 saat 18.
2:11:51E tamam canım. 2 bu5 saatte biz bu işi
2:11:54halletmiş olacağız. Çok terledim. Şunu
2:11:55halimize bak yani. İnanılmaz sıcak. Fark
2:11:58ettin mi Kübra? Bir anda sıcaklığını
2:11:59veriyor. Bu şey spot ışıkları yapıyor
2:12:01bunu. Spot ışıkları. Kötüsünü
2:12:04kullanırsak olacağı bir işte. Ben her
2:12:05zaman şunu söyledim yani şunun iyisini
2:12:07kullanak diye.
2:12:08>> Işıklı hayat sen seçtin abi.
2:12:10>> He
2:12:10>> bu ışıklı hayatı sen seçtin.
2:12:11>> Ben bu ışıkla hayatı seçmedim. Nazım bu
2:12:13ışıklı hayat beni seçti. Evet böylelikle
2:12:15Osmanlı Devleti ile alakalı eee 4.
2:12:18videomuzu da bitirdik. 5. videomuz
2:12:20Osmanlı Kültür Medesi açısından son. Ne?
2:12:22Burada ekonomi var ve sanat var. Son
2:12:26olarak da ufak bir spora değineceğiz.
2:12:28Ekonomi, sanat ve sporda görüşmek
2:12:30dileğiyle hemen ne yapıyorsunuz?
2:12:32Hücresel soru bankasıan soruyu
2:12:34çözüyorsunuz ve tamamen konu bittikten
2:12:36sonra da mevcut KPS tarih soru bankamdan
2:12:39bu üniteye Osmanlı Devleti Kültür
2:12:41Medan'ın tamamını çözersin. Kendinize
2:12:42dikkat edin. Ekonomi ve sanatta ve
2:12:45sporda görüşmek dileğiyle.
2:12:57[Müzik]

About this transcript

This page contains the full transcript of 14) KPSS / AGS Tarih - Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti IV - Ramazan YETGİN - 2026 by Benim Hocam, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 17,232 words across 3,498 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.