YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → 13) KPSS / AGS Tarih - Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti 3 - Ramazan YETGİN - 2026

13) KPSS / AGS Tarih - Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti 3 - Ramazan YETGİN - 2026 — Transcript

by Benim Hocam · 14,969 words · 2,973 segments · language tr · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:00[Müzik]
0:07Değerli arkadaşlarım hepinize
0:08merhabalar. Osmanlı Devleti Kültür ve
0:10Medeniyetin 3. videosuyla beraberiz.
0:13Yine kameramanımız Murat kardeşim ve her
0:16zamanki gibi Nazım Yaşar İsveç Çakımız
0:19burada. Ne yapıorsun Nazım? Ne var ne
0:21yok hocam?
0:22>> Nasıl gidiyor?
0:23>> İyi. Allah.
0:23>> Kültür Meden zevkli mi sence? Valla
0:25kültür med bizim en çok zevk aldığımız
0:27konulardan biridir. Anlatım yaparken de
0:30baktığınız zaman çok fazla kavramın
0:32olduğu bir yerdir aslında ama eee biz de
0:35zevkli hale getirmeye çalışıyoruz
0:36açıkçası. Zaten temel amacımız da o.
0:39Özellikle Osmanlı Devlet dağılma gibi
0:40bir üniteyi bile hani en zevkli şekilde
0:43nasıl getirebiliriz? Öğrenciye nasıl
0:44anlatabiliriz? Onun derdindeyiz. Kültür
0:46medeniyet de böyle. Normalde dört video
0:47olarak tasarlamıştım ama eee 5 video
0:49olacak kültür medeniyet. Çünkü hem tahta
0:51kullanımıyla beraber hem de bir şeyi
0:53anlamakla beraber olsun diye çok
0:55sıkıştırmak istemedik açıkçası. 4'ten
0:585'e çıkartmış olduk. Böylelikle ne oldu?
1:00Zaman azaldı. En çok sevdiğiniz şey
1:02oldu. Haberiniz olsun. Gelelim orduya.
1:04Osmanlı Devleti'nin ordu yapısı.
1:07Osman Bey zamanında sizler de
1:08biliyorsunuz devlet ilk kurulduğunda
1:10Osman Bey'in arkadaşları vardı zaten.
1:12Nüfus az arkadaşları biliyorsunuz.
1:14Bunlara Alp adı veriliyor. Duydunuz mu?
1:16Aykut Alp mesela. Var mı bildiğin
1:18Alplerden? Hadi bak. Konur Alp. Turgut
1:20Alp
1:21>> Turgut Alp hep bunlar Osman Bey'in
1:22arkadaşları bunlar. Gaza varsa kaza
1:25yapıyorlar. Cihat varsa cihat
1:26yapıyorlar. Ama düzenli mi? Her gün
1:28sabahleyin mesela Turgut Alp 5.30'ta
1:30kalkıp tıraş mı oluyor? Kalkıp koşuya mı
1:33gidiyor? Talim mi yapıyor? İçtima mı
1:34yapıyor? Ok saati mi? Yo arkadaşlar
1:38bunlar gerçekten ömrine adamışlar. Osman
1:41Bey'in etrafında birleştirme. Demek ki
1:43Osman Bey zamanında Osman Devde düzenli
1:44bir ordu yok. Ne zaman düzenli ordu
1:47kuruluyor? Orhan Bey zamanında kuruyor.
1:49Özellikle Orhan Bey'in bir eee oğlu eee
1:54Süleyman Paşa çok büyük gayretleriyle
1:56kurulacaktır. Onu da anlatalım. Peki
1:57Osmanlı Devleti'nde ilk ordunun kurulma
1:59hikayesi Orhan Bey döneminde yaya ve
2:02müsellem adıyla kuruluyor. Adı üzerine
2:04yaya ve müsellem diye ayırt ediyorsak
2:06yaya ve atlı demektir aslında. Kelime
2:08manası müsellemi bir şeyden eee vergiden
2:11muaftır aslında bunlar. O yüzden aslında
2:13müsellem adı verilmiştir. Hani biz
2:15zamanla anlam kaybediyor, kaybediyor.
2:17Yaya ve atlı askerlere dönüşüyor
2:19aslında. Tam davusuna karşılamıyor.
2:21Tabii o zamanlarda vezir var. Orhan
2:23Bey'in abisi. Alaattadin Paşa.
2:26Osmanlıettin ilk veziri biliyorsunuz. Ve
2:27hemen yanında da Çandarlı Sülalesinin
2:29ilk adamlarından Çandarlı Karahalil Paşa
2:32var. Onların ikisinin ortak kararıyla
2:36bir ordu kuruluyor. Demek ki Osmanlı
2:37Devleti'nin ilk ordusu Yeniçeri değil.
2:39Osmanlı Devleti'nin ilk ordusu ne? Yaya
2:41ve müsellem. Kimin zamanında kuruluyor?
2:43Orhan Bey döneminde kuruluyor. Peki
2:44Orhan Bey döneminde ya müsem birlikleri
2:47aslında akçı alan yani eee savaşa
2:50getirdikleri zaman para verilen bir
2:52birlik. Bakmayın siz yani mesela her
2:53savaşa gittiklerine bir akça veriliyor
2:55mesela. E tamam da Osmanlı Devlet'in
2:58fetih hareketleri çok yoğunlaşınca,
2:59beylikler alınmaya başlayınca, Bizans'ta
3:01artık ilk sürtüşmeler ve savaşlar
3:03başlayınca yeni ve düzenli bir birliğe
3:05ihtiyaç duyuluyor. Bunun üzerine 1.
3:07Murat zamanında 1363 senesinde bu ocak
3:10kuruluyor değerli arkadaşlar. Yani kapı
3:14ocağı kuruluyor. Ve Osmanlı Devleti'
3:16kapıkulu ocağı iki ana temelden
3:17oluşuyor. Biri acemi olanlar ocağı.
3:19Hepimizin bildiği günümüzdeki acemi
3:20birliği. Diğeri de usta birliği anlamına
3:23gelen yeniçeri ocağı. Tamam. Normalde
3:25kuruluşumuz bu. Bunlar daha sonra
3:27genişlenecek ve alt kollara doğru
3:29ayrılacaktır. Demek ki Osman Devletinin
3:31bir ilk ordusu yaya ve müsellem adıyla
3:33Orhan Bey kurdu. İki kapıkulu ocağı
3:35dediğimiz ocağı
3:37Murat kurdu. 1. Murat kimin? 1. Murat bu
3:40orduyu kurdu ama iki sistemini kurdu.
3:42Bir AC Birli bir de Yeniçeri Ocağı.
3:44Başka yoktu. Sonra eklendi. Topçu,
3:45toparabacı, lahancı, boslancı, cebeci,
3:48humbaracı. Şu sınıfın altına daha sonra
3:51eklendi. Ama bizim biliyorsunuz ki
3:52Osmanlı Devleti ordu demek, yeniçeri
3:54demek. Birazdan oraya geleceğim. Tabii
3:57her kapıkulu ocağı dediğimiz hocam bazı
3:59neyi vardır? Özellikleri vardır. O
4:01özellikleri tek tek sayalım. 1. Kapıkulu
4:03ocağı 1. Murat zamanında Edirne'de
4:06kurulmuştur. Tamam. 2. Kapıkulu ocağının
4:10askerlerine her 3 ayda bir maaş verilir.
4:13Bu maaşın adı ulufe. Her taht
4:15değişikliğinde ise ne verilir? Culus
4:18bahşı. Yani tahta çıkan padişahın yeni
4:21çerileri kendine bağlamak için vermiş
4:22olduğu bir paradır dersler. Bu paranın
4:25adı bahşiş dediğime bakmayın. Yani
4:27bugünkü 3 aylık maaş gibi düşünün. Yani
4:29düşünsenize padişah her değiştiğinde
4:31para geliyor. O zaman yeniçerilerin aklı
4:33ileride ne olacak? Sürekli padişah
4:35değişsin veya padişah ölsün ki biz de
4:37culus padişahı alalım. Az verirlerse
4:40ayaklanalım. Doğru mu? Ayaklanınca
4:42padişahı değiştirelim. Yeni gelenden çok
4:44alalıma dönecek. kurulduğunda
4:47ocak devlet içindir anlayışı vardı. Yani
4:49yeniçer ocağı ya da kapıkulu ocağı asker
4:52devlet içindir. Sonradan ne oldu? Devlet
4:55asker içindir. İkisinin arasındaki anlam
4:57farkına bakar mısın? Ocak devlet
4:58içindir. Devlet ocak içindir. Böyle bir
5:01şey var mı? O zaman devlet ocak
5:02içindirse ocaktaki her asker kendini
5:05devletten üstün görmeye ve söz sahibi
5:07olmaya başlayacak. Onun zamanla ileride
5:08biliyorsunuz ki Osman, 4 Mehmet, 4.
5:12Murat gibi adamların zamanında yani bu
5:14Osmanlı padişahları zamanında neler
5:16olmuş? Vaka-i Vakvakiye diye çınar olayı
5:18olmuş. Osman yedi kule zindanlarına
5:21götürülüp öldürülmüş. 4. Murat'ın en
5:23yakınındaki adamı vermek zorunda kalmış.
5:25Hafız Ahmet Paşa demek ki yeniçelilerde
5:28bozulma başlayacak ileride. Bu askerler
5:31normal şartlarda evlenemezler
5:32arkadaşlar. Normalde neymiş? Evlenemez.
5:34Niye bak? Niye hocam? Evlensin ne
5:36olacak? Tamam ama bu adamlar evlenmeye
5:39kalktıkları zaman evlenen insanın
5:40çocuğu, çocuğuyla beraber de geride
5:42bıraktığı insanlar olacaktır. Savaş
5:44meydanlarına şehit olmayı göze
5:46alamayacaktır. Ağırlık olarak Azap
5:48askerleriyle beraber ileride
5:49anlatacağım. Yeniçeri askerleri tam ordu
5:52merkezinde durdukları için eee şehit
5:54olma riskleri arkasındaki arka tarafta
5:57çalışanlara göre daha fazladır. O yüzden
6:00geride bir şeyleri bırakmamaları lazım.
6:01Peki geride bir şeyleri bırakmamak
6:04isteniyorsa eğer dikkat bu ordu sizce
6:07Türklerden mi oluşmalı yoksa değiştirme
6:09askerlerden mi oluşm? Dikkatli dinleyin
6:11bakalım arkadaşlar. Türklen oluşsa ne
6:13olur? Hepimizin bugün biz askere gitsek
6:15çoluğumuz çocuğumuz annemiz babamız var.
6:17Peki ben devşirme usulüyle alsam
6:20önceleri pençik sistemiyle pençeği
6:22biliyorsunuz 5şte 5 beşte be diyor beşte
6:24bir. Penç yek aslında kanunun adı gerçek
6:27adı budur. Penç yek. Allah Allah. Hocam
6:29ben bunu duydum. Nereden duydu? Tavlada
6:31oynuyor. Penç 5, yek 1. O zaman 5in
6:35biri. İlk Müslüman Türk devletlerinde
6:38anlattığım bulan sisteminin Osmanlı
6:40Devleti karşılığı Pençiktir. Ama Pençik
6:42sistemindeki tüm mantık şudur. Ne kadar
6:45ben savaş kazanırsam o kadar asker esir
6:47alırım. Ama savaş kaybedersem aksine ben
6:50esir veririm. O zaman şöyle dikkatli
6:52düşünün bakayım. Yıldırım Beyzası
6:53zamanında Ankara Savaşı yapılacak
6:54ileride. Ankara Savaşı'da Timur Yıldırım
6:56Beyazı'da esir aldığına göre e
6:58askerlerimiz de esir alınacak. E
6:59böylelikle bırakın esir almayı oradan
7:015şte biz kendimiz esir o zaman bizler de
7:04düşünüyoruz. Şöyle bir karar alıyoruz.
7:07Diyoruz ki biz biz
7:10devşirme yapalım. Yani mevcut içimizdeki
7:13Hristiyanları toplayalım. Bunlardan
7:15askerliğe uygun olanları asker alalım.
7:17Doğru mu Lazım? Hah dikkat. Şimdi size
7:20anlatacağım şeyin adı devşirme sistemi.
7:22Burayı dikkatli dinlerseniz hem ileriki
7:24zamanlarda yok öyle aldırlar bebeleri
7:27zorlandırıyorlar. Öyle bir şey yok.
7:29lazım. Şu hareketi yasak. Heh. Sizler de
7:31öğrenciler dikkat dinleyin. Değiştirme
7:34nasıl yapılır? Bir, Yeniçeri ocağının
7:37başkanı yani yeniçeri a'sı divana
7:40başvuru yapar. Der ki, "Benim acilen şu
7:42şu şu şu miktarlarda askere ihtiyacımız
7:44var. Çünkü ileride İran seferi var,
7:45Lehistan seferi var dedim. Divanda karar
7:48alınır. Padişahın imzasıyla yayınlanır
7:50ve devşirme yapılacak bölgeler
7:52belirlenir. Örnek Yeni Mahalle. Tamam
7:54kardeşim. Yeni mahallenin içi neresi
7:56sen? Batıkent, Şent ve Eklik üçünde de
8:00ne olması lazım? Üçünde de devşirme
8:02alacağız. Şimdi bu önce oraya
8:04duyuruluyor. Halka duyuruluyor. Peki
8:06halk ne yapıyor biliyor musun? Ne
8:08yapıyor? Alıyor çocukları falan.
8:09Saklıyor mu zaman? Kömürlüğe mi
8:10saklıyor? He öyle mi zannediyorsunuz
8:13arkadaşlar? Bunu duyan Hristiyan halk
8:15benim çocuğum da ileride hem asker olur
8:17hem maaş alır hem zeki hisse gider ender
8:20onda eğitim görür maksadıyla çocuklarını
8:22süslüyorlar püslüyorlar. tıraşlarını
8:24yaptırıyorlar ve kapının önüne
8:26çıkarıyorlar. Çünkü Osmanlı geliyor ve
8:29Osmanlı sadece kendisi gelmiyor. Bakın
8:30dikkat. Eğer bu iş bir suistimal olmuş
8:33olsaydı ulan kilisenin papazını da
8:35çağırıyoruz. Papaz da var. Eğer bu bir
8:37Süslüman olsaydı bugünkü Osmanlı
8:40kroniklerinde bu durum var ya bizim
8:4250.000 tane aleyhimize kullanılır. Demek
8:44ki öyle bir şey yok. Bir istismar ve
8:46suistimal yok. Nerede anlıyoruz? Papaz
8:49da yanında. Papaz. Kadı. Kadı. Çünkü
8:52kadı orayı tanıyor. Kadı kazaların
8:53yöneticisi olduğu için o bölgede kim var
8:55kim yok tanıyor. Şimdi Osmanlı
8:58askerlerinden bu işlerden anlayan bir
9:00tane adam var. Turnacıbaşı diye.
9:02>> Evet. Doğancıbaşı.
9:03>> Aynen öyle. Turnacıbaşı. Doğancıbaşı
9:05denenden bir adam da geliyor. Bu
9:07çocuklardan anlıyor. Bu ileride zeki
9:09olur. Bu ileri kalem tutar. Bu öyle
9:11tüfek tutar diye anlıyor. Mahallelere
9:13girdiler. Batı kent'e girdiler diyelim.
9:15Batı kent'te binalara giriyorlar. Tamam
9:17mı? Zaten binaya girmeye gerek yok.
9:19Hepsi çocukların öne çıkarıyor. Diyelim
9:20ki bir tane kadın, bu kadının beş tane
9:23çocuğu var. Bir tanesi yeni doğmuş,
9:25sütten daha kesilmemiş. O çocuk alınmaz.
9:28İkinci çocuk atıyorum 3 yaşında, diğeri
9:3210 yaşında, diğeri 20 yaşında, diğeri 30
9:35yaşında. Arkadaşlar 20 ve 30 çok 20'ye
9:37girmiyorlar. 20 ve 30'u da eledim. Şimdi
9:39geriye iki tane çocuk kaldı. 3 yaşında
9:42ve 8 yaşında. 3 yaşını da çok tercih
9:44etmiyor. Çünkü hala anne sevgisini
9:46alacak yaşlar. O 8 yaşındaki çocuğa
9:49bakıyoruz. İyi dinleyin. Çocuğu
9:51alıyoruz. Turnacı başı geliyor. Bu
9:54çocuğun ismi soruluyor, öğreniliyor.
9:56Temiz huylu olup olmadıkları test
9:57ediliyor. Bir şeyler yapılıyor demek ki.
9:59Ondan sonra fiziksel özelliklerine
10:01bakılıyor. Bir çocuk kelse alınmıyor
10:04arkadaşlar. Zaten 8 yaşındaki bir
10:06çocuğun doğru mu? Yani orada kel olup
10:08olmadığı eğer varsa bir sıkıntısı ta o
10:10yaştan belli ederim. Benim gibi yani ben
10:12de 8 yaşından beri belli. Neyse demek ki
10:15ben Osmanlı Devleti'nde ne olamam?
10:17Devşirme de olsam asker olamam. İki
10:20yanık. Yani bedenin herhangi bir
10:22tarafında yanık. İz. İz derken ne izi?
10:25Bıçak izi. Kama izi. Ben. Ben yok mu?
10:27Ben. Ben alınmaz arkadaşlar. Şunun
10:30nedenini anlatacağım. Alınmaz. Yara, iz,
10:33yanık, bere, kesik alınmaz. Faça, dövme
10:36alınmaz. Efendim? Bir parmağı diğerinden
10:40yani eksikse alınmaz. Ne demek hocam?
10:43Yani 4 parmaklıysa veya 6 parmaklıysa
10:46alın. Ana hocam öyle insanlar la oğlum
10:49hepimiz ayakkabımızın içinde ayağımız.
10:50Bugün bir çıkartak bakalım ya hangimizde
10:53kaç tane var o zaman görürüz. Lazım iki
10:55pençe gibi. Anlaşıldı mı durum? He şimdi
10:58bunu bilen var mı lazım? Yok. Bunu bilen
11:01yok. Dünyanın en şeyi derler ya kadını
11:04eee Merli Malonun altı parmaklı olduğu
11:06söyleniyor. Tabii söyleniyor. Gören yok
11:08da ben görmedim.
11:10>> Rivayete yani Allah her şeyde bir
11:13güzellik yaratıca bir de kusur
11:14yaratıyor. Yani şimdi
11:17her şey inceleniyor. Çocukta dedikleri
11:20gibi hiçbir şey yok. Bu arada orta ve
11:23biraz uzunu tercih ediliyor. Yani
11:24ortalama Türkiye'nin 1.70'si 180 ama çok
11:27uzun da tercih edilmiyor veya çok kısa
11:29da tercih edilmiyor. Köse tercih
11:32edilmiyor. Yani köse bir çocuk da tercih
11:35edilmiyor. Yani bunların hepsini
11:37düşündüğü zaman aslında bugünkü
11:39askeriyede bir subay, asubay ve polislik
11:41gibi böyle özel meslek ve statilerine
11:43girmek için bizler de askeri
11:45hastanelerdeydi. Şimdi devlet
11:47hastanelerine muayene ediliyorsun.
11:50Renk körlüğü. Ben renk körüyüm mesela. E
11:52renk körü olunca da ben alınmadım. Ben
11:53normalde subay olacaktım. Son anda renk
11:55körü olduğumdan dolayı elendim mesela.
11:57Demek ki burada ne var? Bizim günümüzde
12:00nasıl çocuklar askeriye alınırken bu tür
12:02aşamalardan geçiriliyorsa eskiden de
12:04Osmanlı Devleti bu aşamaları
12:06geçiriyordu. Peki Batık'te bir sokaktan
12:09bir tane aldım. Öbür sokaktan 3 tane
12:10aldım. Öbür sokaktan 5 tane aldım.
12:11Oradan aldım. Buradan aldım. Bir Yahudi
12:13ailesine denk geldim. Yahudi ailesinin
12:15çocukları alınmaz. Mesela bir çocuk
12:17geldim. Tam uygun. 8 ile 18 yaş
12:20arasında. Gerçekten çok uygun. Ama çocuk
12:21erbap. Ne berber, ne kunduracı, ne
12:24kuyumcu. O çocuk da alınmaz. Çünkü o
12:26üretime katkı sağlıyor. Onu da
12:27almıyorum. Yahudiyi almıyorum. Hem
12:30sayıları az hem de Yahudi milleti
12:34çok ufak yaşlarda çocuklarını yani 0dan
12:378'e kadar olan ki hani derler ya 7'si
12:40neyse 70'i olur. O yüzden Osmanlı
12:42Devleti 8 yaşına gelen çocuktan anca
12:44karakter testi yapabiliyor. 8 yaşına
12:46geldikleri zaman o 7 yaşına kadar gelen
12:48Yahudiler çocuklarını öyle bir
12:50yetiştiriyorlar ki inanamazsınız. Yo yok
12:53şey dini açıdan inanamazsınız.
12:56Onların kendi aylarında yomur küpürde,
12:58şabatta şunda bunda yine ya dersin ki
13:00nasıl oluyor ya bu arkadaşlar? Öyle
13:03büyütüyorlar. Osmanlı devetinde de
13:04öyleydi. Bir de az olanın bağlılığı
13:07birbirine daha fazla oluyor. Azınlık
13:09milletler her zaman birbirine daha fazla
13:10bağlıdır. E ne oldu sonra? E Yahudiden
13:14de almıyorum.
13:16Daha evvelden şehir göreni de almıyorum.
13:18Bak şehir görmek niye şehir gören? E
13:20şimdi şehir görmüş. Ticari canlılığı
13:23görmüş. Efendim oradaki yaşam stilini
13:26görmüş, rahatlığı görmüş. Oturup da
13:28tekrardan askerlikte kendine ne yapmaz?
13:30Böyle bir zorluk çıkarmaz. O yüzden o
13:32kişi askerliğe uygun olmadığı düşünür. E
13:35bakın, gördünüz mü? Öyle kıstaslar var
13:38ki. Batık'te çocuğu annesinden alacağım.
13:42Annesine bir süt parası veriyoruz
13:43arkadaşlar. Öyle yok öyle. Ben çocuğunu
13:45aldım. Yok. Anneye geçinmesi için bir
13:47para veriliyor. Biz bu çocuğu aldık.
13:49Batık'tteki bir sokaktan aldık.
13:50Diğerinden aldık. Diğerinden aldık. En
13:52az 100 yaptık. Bazı kaynaklar 150
13:54200'ler. En az 100'e bir sürü adı verir.
13:56Sürü ha. Oldu mu? Batık'ten 100,
14:00Şent'den 100, Etlikten 100. 300. Bana da
14:03kaç kişi lazım? 300 demişler. Tamam. Az
14:05hadi götürelim. Nereye? İstanbul'a. Bu
14:08çocuklar sürüler halinde İstanbul'a
14:10götürülüyor. İstanbul'a getiriliyor.
14:12İstanbul'da hepsi kaydediliyor. Hepsine
14:15efendim değerli arkadaşlar maaş
14:17bağlanıyor. Erkek bunların hepsi
14:19Müslüman yapılıyor sonuçta. Devşirmek ne
14:20demek? kendine eee ne demek? Eee
14:24benzetmek. E kendine nasıl
14:25benzeteceksin? Ben müslümanım. O zaman
14:27bu çocuk Müslüman olacak. Bu çocuk
14:29sünneti olacak. Bu çocuk değerli
14:30arkadaşlar aileyle bağı kesin yeni
14:33ailesi devlet. Anası da devletin bu
14:36çocuğu. Babası da devlet.
14:38>> E tabii ki adı değişecek. Devilse Davut
14:41yapacağız en kısa. Doğru mu?
14:44Alyense Ali.
14:46Bu işler Romeo'ssa Ramazan bitti. İşte
14:50biz bunları yaptık. Bu çocukları
14:52İstanbul'a getirdik ve biz bunları
14:54değerli arkadaşlar Enderun mektebine
14:56getireceğiz. Enderun mektebinde tabii ki
14:59eli silah tutanlar, acemi olanlar
15:01ocağına gidecek de Enderun'a getirenler
15:03de olacak. Burada bir devlet bir test
15:05daha yapıyor. Özellikle bunlar askeri
15:07yeteneklere haiz olan milletler var. Bir
15:09de zeki olanlar var. Devlet bundan sonra
15:12nereye veriyor Nazım? Türk ailelere
15:14veriyor. Çorum, Çankırı, Kastamonu,
15:17Ankara, Malatya, Sivas, Karaman
15:21burada belirlenen ailelere veriliyor. Ve
15:23bu ailelerde dikkat, bu ailelerde bu
15:27çocukları yanlarına alacak, Türkçe
15:29öğretecek, İslamiyet'ti öğretecek.
15:32Artı kendi yanlarındaki tarlalarla
15:34çalıştıracak, işi öğretecek, zorluğu
15:37gösterecek. Ve bunlarda bu devlet onlara
15:40bu çocuğu değerli arkadaşlar parayla
15:42veriyor. Bak öyle yok. Şimdi mantenden
15:44ne zannedersin gidersin o aileye para
15:46veriyor devlet. Hayır tam tersi sen o
15:48aileyi bir kişi fazla sağlamışsın.
15:49Tarada bir kişiyi daha fazla
15:50çalıştırıyorsun. Tabii usulleri var. O
15:52yüzden devlet de parasını veriyor.
15:54Böylelikle aslında çocuk ne olmuş oluyor
15:56fark ettiyseniz o ailede çiftçi ailede o
15:59çocuğun parasını devlete verdiğine göre
16:00aslında devletin herhangi bir zararı
16:02yok.
16:035 yılla 8 yıl bu çocuk orada kalıyor.
16:06Bak 5 yılla 8 yıl. Sonra devlet getirin
16:09bakayım çocuğu diye alıyor. Zeki ise
16:12Enderun'a. Bazıları zaten şimen Enderuna
16:14başlamıştı. Ve nereye getiriliyor? Acemi
16:16Oğlanlar ocağına. Peki ben bu çocuğu
16:20Acemi Oğlanlar ocağına getirdim. Bu
16:22çocuğu zaten tarlada çalıştığı için ağır
16:23kaldırmaya alışmış, toplamaya alışmış,
16:26zorluk görmüş. Ay Acem Birliği de
16:28zorluk. Ben Acemliğine gittim la
16:30kardeşim. Acem birliği bizim acayipti
16:32ya. Yani en büyük sıkıntı şu. Şimdi Acem
16:36Birliği'nde insanlara sağı solu düz
16:38yürümeyi, aynı anda yürümeyi, senkronize
16:41yürüme öğretilir ve seni aslında eee
16:46usta birliğine geçmeye hazırlar. Yani
16:48yemin törenine. Aslında bütün mesele
16:50budur. Bir ay boyunca buna çalışırsın.
16:52Sağına, soluna ve aynı. Şimdi
16:56şeylerde falan çok görüyorsunuzdur
16:57arkadaşlar. Ya adam şöyle yürüyor ya
17:00şöyle ya. Bir insanın adım atarken iki
17:03elini kaldırması aslında daha zordur ama
17:06o çocuk senkronize olamaz. Bizde de
17:08vardı.
17:09>> Bizde de vardı arkadaşlar. Bir de ikin
17:11en büyük sıkıntı asker komut verir.
17:14Komutan sağa dön bak sağa dön. Hadi ben
17:17buradan göstereyim. Sağa dön. Döndün.
17:20Bir denizi karşında. Ulan diyorsun acaba
17:23ben mi yanlış döndüm? Bu mu yanlış
17:25döndü? Bir daha dönüyorsun. Bu sefer
17:27öbür adamla arkadaşlar sağ sol
17:30askeriyede en çok karıştırılan şey
17:32olmuştur. Askeri de acemi birliği öyle
17:35düşünüldüğü gibi kolay bir şey değildir.
17:37Acemi olanlar hoca özellikle Gelibolu'da
17:39kurulduktan sonra inanılmaz eğitimler
17:41verilir. Burada ok atma, gürz, balta
17:43kullanımı, özellikle kesin ve delici
17:45aletler, ata binme, her şey burada
17:47öğretilir. Mızrak, kalkan, kargı. E
17:50tamam da kardeşim acemi olanlar ocağında
17:52belli oluyor her şey. Bakın ben acemi
17:54olanlar ocağındayken benim meslekleri
17:57mesleklere göre varımdır. Yani
17:59Türkiye'de sivilde ne iş yapıyorsan
18:02genelde askeriyede de o işi yapmana bak
18:04o işi yapmana özen gösterir. Her işi
18:06öyle olmaz. Bak anlatayım ben sana.
18:09Bizim arkadaş vardı iki tane örnek
18:11vereyim.
18:13Dediler ki aranızda dediler lastikten
18:15anlayan var mı? Lastik. Lastiklerini kim
18:18anlar kardeşim?
18:19ototamirci şu bu falan kimse an bir
18:22tanesi el kaldı işte ben dedi pardon
18:25lasten anlayan demedim aranıza dedi
18:27şeyden bisiklet pompacılığından
18:29basmaktan anlayan var mı dedi. Bisikleti
18:30şişirmekten. Bir denizi kaldırdı hemen.
18:33Komutanım ben varım afferin dedi. Verin
18:35arkadaşa dedi. Bütün dedi arabaların
18:36lastiklerini kontrol etsin. Lan bisiklet
18:38pompası nere? Arabanın lastiği nere?
18:41Koca koca dostlar var ya onlar. Sonra
18:43bir tanesi şimdi asker de giderken hep
18:45uyarılardı Nazım. Aman oğlum her şeye
18:47atılmayın vallahi. Bak bütün iş size
18:48kalır diye. Bizce ağzınızı açmıyoruz
18:50zaten. Öğretmenim neyi açacağım?
18:52Aranızda dedi sudan anlayan var mı dedi.
18:54Şimdi bizim arkadaş da bir arıtma
18:56firmasında şey pazarlamacı dedim oğlum
18:59bak kaldırma oğlum dedi. Belki dedi hani
19:02iyi bir iş verirler denk gelir çünkü 17
19:04gün olmuş. 17 günümüzden beri anamız
19:06ağlıyor. Sabah 5.30 gece 11 gece
19:09yürüyüşleri var. Lan belki kurtulur
19:10Ramazan dedi. Kaldırdı bizim Mehmet
19:12yargı.
19:14Ne iş yapıyorsun dedi. Efendim dedi. Ben
19:15dedi özel bir firmada dedi arıtma su
19:17arıtma iş. Oo dedi bu arkadaş dedi tam
19:20da aradığım dedi bizim komutan. Verin
19:22bakayım arkadaşa hamama dedi. Arkadaşlar
19:24o arkadaşı bir daha görmedik. Niye bile
19:26asker son gün tezkere günü gördüm niye?
19:29Gece 300'te hamamı yakıyordu. Gece
19:31300'te biz uyurken adam gidiyor hamamı
19:33yakıyor. Bazen acemi birliğindekiler
19:35Türkiye Cumhuriyeti'nde birbirini şey
19:37yapmaz. Ha berber vardı. Berber oldu.
19:39İşte şey vardı. Ne derler ona? Müzisyen
19:41vardı. ordu evinde çalgıcı oldu gibi
19:43buna benzer şeyler var. Ama her şey
19:46Acemi Birliğinde belli oluyor. Peki
19:48Acemi Birliğinden şimdi yavaş yavaş her
19:50şey belli olunca mesela diyelim ki Nazım
19:53Nazım senden örnek verelim. Nazım Acemi
19:55Birliği'ne aldım.
19:57Acemi Birliği'e Nazım baktım ki sen
20:00padişahı da çok sevmişsin. Padişahı
20:03korumak için canını ortaya
20:04koyabiliyorsun. Çok iyi kılıç
20:06kullanabiliyorsun. Nazım'ı yeni çeri
20:08ocağına aldım. Dikkat Nazım. Sen acemi
20:12Oğlanlar ocağında ateşli silahlardan çok
20:14iyi anlıyorsun. Ateşli silahlardan,
20:16tüfekten, onun bakımından çok iyi
20:18anlıyorsun. Ben bu arkadaşı el bombası
20:21falan da üretiyorsun yani. Humbara
20:23ocağına alıyorum. Humbara
20:26Nazım diyelim ki sen, diyelim ki sen
20:29efendim acayip derecede tünel
20:31kazabiliyorsun. Tünel. Tünel kazarken
20:34korkmuyorsun. Tünel karanlığı seni
20:36korkutmuyor ve sonunda dinamiti döşeyip
20:39orayı patlatabiliyorsun. Lahcı ocağına
20:43Nazım sen inanılmaz bir mühendissin. Bu
20:46mühendis yeteneğiyle at arabaları
20:47yapıyorsun. Çok güçlü çekecek üste.
20:49Çünkü taşınacak. At arabalarını
20:51yaptığından dolayı yani savaş
20:52arabalarını yaptığından dolayı ve o
20:54topları ürettiğinden dolayı seni topçu
20:57ocağına o top arabalarını çekecek
20:59kuvvetteysen de ve yönünü çok iyi
21:01biliyorsan da top arabacıları ocağına
21:04lazım. Boyun 1.90'ın üzeri kilon 120'nin
21:08üzeri. Şe hesap yap ben ya işte hemen
21:11hemen bana benziyor. Boydan kaybediyor
21:14190'ın üzeri kilo 120 olacak. Yani sabah
21:18zamanında değiş lan buna biz zebellah
21:20diyoruz bilirsin. Yani kelime manası
21:22böyle bir adam NBA'deki işte ya da
21:23basketçiler. Öyle basketçi olacaksın. O
21:26zaman seni özellikle İstanbul'lardaki
21:28yalı işte konak, kasır gibi yerlerde şey
21:32yapıyorlar. Oraya dikiyorlar seni koruma
21:34yapıyorlar. Özel güvenlik yapıyorlar.
21:36Biz de bunlara bostancı başı diyoruz.
21:38Bostancılar ocağı. Evet. Hani derler
21:40bostan korkulu gibi dikilmek diye. Hah.
21:42Oradaki bostancı ocağını anlıyorsun. Ya
21:44Nazım sen inanılmaz silah tamirinden
21:48anlıyorsun. Tüfek bozuldu mu hemen
21:49yapabiliyorsun. Yivinden tut şeyine
21:51kadar, tetiğine kadar yapabiliyorsun.
21:53Silahtan çok iyi anlıyorsun. O yüzden
21:55seni cebeci ocağına he şey nerede belli
21:59oluyormuş lazım? Hepsi Acemi Birliğinde
22:02belli oluyor. Peki Acemi Birliğinden
22:05belirli bir sene sonra usta birine geçme
22:07var. Bunun ismi Btire Dergah. Bu tireden
22:12sonraki dergah kastedilen ocaktır.
22:15Bedergah ocağa geçme anlamındadır.
22:17Değerli arkadaşlar o zaman Acemi
22:19Oğlanlar ocağından biraz önce saydığım
22:22usta birliklerine geçmeye bedelgah o gün
22:25geçiş gününde askerlerin kendilerine ait
22:28olan hani eskiden şimdi künye dediğimiz
22:30şey var ya eskiden burada bir kağıttı.
22:32Kağıt tamam. E bir defter deniliyordu
22:34buna da ismini unuttum. Esame defteri
22:36isimli falan yazıyor. İsim işte soyisim
22:38yok da isim memleket işte hangi nereden
22:41geldi ismi ne bilmem ne hepsi böyle
22:42yazıyor. İşte Acem Birinde aldığı notlar
22:45koşu mesafeler hepsi böyle yazıyor ve bu
22:47çocuk kapıya çıkıyor. Kendi birliğinin
22:49kapısına çıkıyor ve böyle duruyor.
22:51Böylelikle yeniçeri ağası efendim cebeci
22:54ağası bu Turnacı Ağsı işte Turnacı Ağsı
22:57diyorum eee lağamcı Ağsı hepsi geliyor
23:00ve o çocukların SM listesindeki olan
23:02koşu mesafelerinden tutun da neye
23:05yeteneği olduğu da yazığı için o çocuğu
23:07alıyor. Bu çocuklar nereye doğru
23:08çıkmıştı? Kapıya doğru. O yüzden Acemi
23:11Oğlanlar Ocağından Yeniçeri Ocağına
23:14geçmeye veya diğer usta birliklerine
23:16geçmeye
23:17bedergah veya kapıya çıkma denir. Hiç
23:22KPSS'de gelmedi.
23:26Gelenden bir korkarım, gelmeyenden iki.
23:28O yüzden ben bu bedergahın bir gün
23:30sınavda size soru olarak geleceğini
23:32düşünüyorum. Ha ne zamana denk gelir
23:34bilemem ama bedergah eee isimsel olarak
23:37bilinmediğinden dolayı nazım ne oluyor?
23:40İster istemez bir gün ÖSYM'de bir
23:42profesör özellikle Osmanlı Devleti ordu
23:43yapısı ile ilgili diyorsa bir gün bunu
23:45yazar.
23:47Bunları anladık mı? Burası kapıkulu
23:49piyadelerini anlattım size ve Osmanlı
23:51Devlet'in ordusunun yapısını anlattım.
23:53Ama burada bir şey var.
23:55Peki hocam bu kapukulu askerleri Ocak
23:58devlet için anlayışıyla yaşıyorlardı.
23:59Daha sonra 17. yüzyıldan itibaren
24:01özellikle devlet ocak içindir anlayışı.
24:03Peki ne oldu da o arada bir şey olması
24:06lazım. Bir bu sistem önce pençik sonra
24:08devşirme değil mi? Bu sisteme göre
24:10bunlar evlenemez, ticaret yapamazlar.
24:12Hiçbir işle uğraşamazlar. Meşgul
24:14olamazlar. 40'tan sonra emekliye
24:16ayırırlar. 40'tan sonra evlilik
24:17yaparlar. Zaten amaç odur. E tamam
24:19buraya kadar her şey güzel gidiyor. Kan
24:21Sultan Süleyman zamanında yeniçeri
24:23başlarda 1000 kişiydi lan. Daha sonra
24:2517. yüzyılda 100.000'i açtı sayısı.
24:27100.000 kişilik bir askeri güç. Kontrol
24:30edersen fetih yapar. Kontrol edemezsen
24:33seni tahtından eder. Bütün mesele bu.
24:37Yani devletler bugün Türkiye Cumhuriyeti
24:40sizce 600.000lik ordusunu 2,5 milyona
24:43çıkaramaz mı? Size söyleyeyim. Evet
24:45Murat. Çıkaramaz mı? Türkiye Cumhuriyeti
24:47600.000'lik ordusunu 2,5 milyona
24:50çıkaramaz. Diğerlerinden masraflarından
24:52kısar. Hani eğer onu düşünüyorsanız 2,5
24:54milyona çıkar ama 2,5 milyonu kimse
24:56kontrol edemez. Çok zor. Çin'in bu kadar
25:00teknolojik askeri açısından mühendis
25:02yetiştirmesinin sebebi de bu. Bir gün
25:04Çin'deki hükümet de devrilebilir. Eğer
25:06askeri güce askeriye önem vermezse,
25:08maaşları çok yüksekten yatırmazsan
25:10birçok sıkıntı olabilir. Devletler o
25:12yüzden 300 milyonluk ülkenin nüfusuna da
25:14bakıyorsun. Sallıyorum 1 milyon askeri
25:16var. Bak 1 milyon. Türkiye Cumhuriyeti
25:1885 milyon. Oransal anlamda ne olması
25:21lazım? 200 250.000 askeri var. Atıyorum
25:24600.000 askeri var. Buradaki temel şey
25:25tabii ki coğrafi farklılıklar, savaş
25:27tehdidi, yanındaki komşularının
25:30komşuluktan ziyade komşuluk yapmamaları.
25:32Bir ton sıkıntı var yani. Ya biz
25:34İngiltere değiliz ki. Biz efendim bir
25:37cibuti değiliz ki. Biz tam böyle ateş
25:39çemberin ortasında kalamış bir ülkeyiz.
25:41O yüzden Türkiye'nin muhakkak askeri
25:44yapısında hem teknisel anlamda hem de
25:47piyadesel anlamda güçlü olması lazım.
25:49Sonuçta bizi karayla anca yok edebilsen
25:51o zaman bizim kara ordumuzun da güçlü
25:53olması lazım. Peki Osmanlı fetih yönü
25:54her zaman Balkanlar olduğu için de e o
25:56zaman teknolojisi kara e karadan
25:58gitmeniz için de kara orduun iyi olması.
25:59Kara ordusu kim? İşte ağırlıklı
26:01Yenişeri. O yüzden bu kapıkulu
26:03piyadeleri denilen kısımda saydıklarımı
26:05şimdi tek yazacağım. Önce Osmanlı
26:07Devlet'in ordu yapısını yazacağım. Bu
26:09arada dikkat ya soru genelde buradan
26:11gelir ya buradan gelir. Yani iki tane
26:14aslında hemen anlattığım yerden gelir.
26:16Önce Osmanlı Devletin ordusunun yapısı.
26:19Başlayalım bakalım. Nazım
26:20arkadaşlarımıza soruyu verelim inşallah.
26:22İlk orduyu Orhan Bey.
26:24>> İlk orduyu
26:26Orhan Bey yaya ve Müsellem adıyla
26:31kurmuştur. Yaya ve müsellem adıyla
26:35kurmuştur. Evet.
26:39>> Devam et. Bunun devamı mı?
26:42>> 1. Murat ise
26:45Edirne'de neyi kuruyor?
26:48>> Kapı ocağını kuruyor. Burada ben bir şey
26:51anlatacağım. Kapıkulu ocağını
26:54kurmuştur. Arkadaşlar bu ocağın
26:56özelliklerine geçeceğim. Şimdi dikkat.
26:59Şimdi
27:02yeniçeri kurulduktan sonra eee kendine
27:07pir tabii ki bu pir Hacı Bektaşi Veli
27:10olacaktır. Onu söyleim. Hacı Bektaşi
27:13Velii pir edindiklerinden dolayı ona
27:15hürmetleri çok fazladır. Bu bir. İki eee
27:18bir dil bir dönem herhalde onun bir şeyi
27:20gelecek. Musa gelecek. Evet. Eee, Hacı
27:23Bektaşi Veli'nin neylerinden?
27:25>> Dervişlerinden. O çok sahip çıkacak.
27:27Yeniçeriyi övecek. Onlara metiyeler dak
27:29ve ona dualar edecek. O yüzden Yeniçeri
27:32Ocağı da kurulduğu gün itibariyle
27:35eee, padişahlar da bir yeniçeri
27:37sayıldığından dolayı bir numara her
27:40zaman padişahtır. Bir numaralı yeniçeri
27:42kimmiş?
27:43>> Heh. Türkiye Cumhuriyeti'de 1 numaralı
27:45çiftçi kim? Hadi bakalım.
27:47>> Mustafa Kemal'a dedik. He, aynı mantık.
27:49Bir numaraya kaydederler. Yani 0.01
27:54kim? Onu kim kurduysa yani 1. Murat.
27:57Demek ki 1. Murat neymiş? İlk
27:59kurduğundan dolayı 1 numara 1ci numarası
28:021. Murat'tır. Bunu da söyleyeyim. Murat
28:04Hüda Vendigar. Demek ki burada şunu
28:06bilmemiz lazım. Hacı Bektaşi Veli pir
28:09elde edilen, Bektaşilik tarikatına bağlı
28:11olan ve sefere çıkmadan önce ve sefer
28:15sırasında da Gülbank adındaki bir duayı
28:19okuyarak sefere çıkarlar. Gülbank sorusu
28:22geldi.
28:24Gülbank diye bir soru geldi. Yeniçeri
28:25ocağının sefere çıkmadan önce okudukları
28:27duaya ne isim veriler? Ne dua deyince
28:30aklına ne geliyor senin? He dua. Birçok
28:34dua cciı var da ne gelmesi lazım?
28:36Gülbank. Bak bunun isimlerini yazar adam
28:38oraya. Gülbank, Bedergah, Surri Alayı,
28:41bilmem ne, Amin Alayı. İnsan aklına
28:43gelmiyor arkadaşlar. Ama siz bunu bilin.
28:45Gülbank ettikleri duanın adıdır. Başta
28:47Razım. Şu bu ordunun özelliklerine
28:49bakalım.
28:50>> Merkez ordusudur. Devam.
28:52>> Merkez ordusudur. Evet.
28:54>> Devşirme çocuklar oluşur.
28:56>> Devamlı değil mi? Devşirme çocuklardan
29:00oluşur.
29:02Evet.
29:03>> 17. yüzyıla kadar ocak gelir içind
29:06>> 17. yüzyıla kadar
29:10bakın hangi anlayışta hareket ediyorlar.
29:12Ocak devlet içindir anlayışıyla
29:16içindir anlayışıyla hareket etmişlerdir.
29:19Anlayışıyla hareket
29:22etmişlerdir. Evet Nazım
29:24>> 3. Murat itibaren bozulmaya baş
29:26>> 3. Murat hatta bana göre 2. seneden
29:29itibaren de 3. Murat'tan itibaren
29:34bozulmaya başlamışlardır.
29:37Bozulmaya başlamışlar. Sebebini bilen
29:39var mı? Onu söyleyeyim birazdan. Niye
29:41bozuluyor bu ocak? Devam lazım.
29:43>> Kapıkulu askerleri 3 ayda bir.
29:45>> Kapı kulu askerleri
29:483 ayda bir
29:53>> ulufe adında bir maaş alınıyor. Buraya
29:54dikkat. Bu soru gelebilir. 3 ayda bir
29:57aldıkları maaşın adı ulufe. Sakın penç
29:59falan demeyin. Ulufe. Her taht
30:02değişikliğinde,
30:04her taht değişikliğinde ise culus
30:08bahşişi almışlardır.
30:10Culus bahşişi
30:12almışlardır.
30:15Bu yeniçeri ocağını
30:17Mahmut kaldıracaktır ileride. Vakayı
30:20Hayriye. Şu kalemi değiştir benim. Bu
30:22arada kalem yazmıyor. Yazıyor da
30:26yeterince siyah değil. Ver bakalım.
30:28Aynen öyle. Evet. Şimdi başlıyoruz.
30:31Nazım Şeye ver. Murat'a ver. Kapı
30:34piyadeleri. Başlayalım. Kimler varmış?
30:36Acemi Oğlanlar ocağı. Burası Gelibolu'da
30:41kurulmuştur. İlk ocaktır. Günümüzdeki
30:43anlamıyla nedir? Acemi Birliğidir. Ben
30:47Acemi Birliğimde usta birliğinde
30:48Tokat'ta yaptım. 48. Piyade er eğitim
30:52alayında yaptım. 2006'da yaptım ben de.
30:55>> Sen Erzincan'da daha iyi
30:56>> oğlum ben ok atıyordum lan. O denir eski
30:59yani. İkinci ocağımızın adı Yeniçeri
31:02Ocağı.
31:04Dikkat. Yeniçeri ocağının aslında temel
31:06görevi neymiş onu söyleyeyim. Padişahı
31:09korur. Ne zaman korur? Her zaman korur.
31:11Savaşta barışta fark etmez. Özellikle
31:13savaşta bir dizilim var arkadaşlar. Bunu
31:15bilmeyen arkadaşlar için anlatayım.
31:17Şimdi Osmanlı orası şöyle dizilir.
31:19Şu en önde zannederiz ki yeniçeri
31:21vardır. Alakası yok. En önde azaplar
31:24vardır. Hemen arkasında topçular vardır.
31:27Topçuların arkasında yeniçeriler vardır.
31:31Yeni çerilerin koruduğu kişi kimdir?
31:33Evet hükümdardır. Evet Osmanlı
31:35Devleti'nin dizilimi bunlardır. Sağ ve
31:36sol cenaı yazmadım. Sadece ortayı
31:38yazdım. Değerli arkadaşlar Osmanlı
31:40Devlet azaplar önündedir. Azap kim?
31:41Birazdan geleceğim. Ver bana şizgi.
31:45Ver bakayım. Asperius yeşil gücü mü?
31:48Evet. Ulan herifler benim kadar reklam
31:50yapmıyor lan. Var mı hiç? Denk geliyor
31:52mu şeyde? Televizyon
31:54>> sponsorluk. Evet düşünelim.
31:56>> Devam et lazım.
31:58>> Cebeciler.
31:59>> Cebeci hoca. Şimdi Ankara'da bir semtin
32:03adıdır.
32:05Ulus cebeci Çankaya. Kardeş deriz
32:08kankaya. Hep dinlediğiniz oyun
32:09havasındaki cebeci gerçek var. Zaten
32:12Ankara'ya gezdiğiniz zaman inanılmaz
32:13derecede Demirtepe, Cebeci, Dikim Evi o
32:16bölgelerin hepsinin isimleri ta Milli
32:18Mücadele zamanından ve öncesine de
32:20dayanır. Önemlidir. Cebeci denilen semt
32:23Ankara'nın en eski semtlerinden bir
32:24tanesidir. Cebe zırh demektir. Cebeci
32:27zırhlamak, korumak, onu tamir etmek,
32:29bakımını yapmak anlamındadır. Cebeciye
32:31dikkat.
32:33Bak şu soruları herkes yapar. Laamcı
32:36ocağı. Ulan laını herkes bilmiyor mu bu
32:38aşağıda derinde bir yerde? Bir adam
32:40lahamcı ocağını yapabilir ama cebeciyile
32:42humbaracıyı yapamaz. Hele ikisini ayırt
32:44edemiyorsa hiç yapamaz. Tamam o zaman
32:47cebeci ocağına ne yazıyorum? Lazım
32:49>> bir kere kelime manası neymiş bunun? Zır
32:51e silah bakım ve onarımını yapar. Bakım
32:56ve onarımını yapar. Zaten işaretleme
33:01kısmında en çok işaretleyeceğim yer
33:02cebeciyile ne olacaktır? Tabii ki şey
33:06humbara olacaktır. Evet. Cebicdanın sona
33:08geçtim. Mavi mi? Lazım mı?
33:10>> Mavi mi?
33:11>> Lazım. Sen bir olaylara karışmasan mı
33:13acaba
33:14>> canım benim? Ses yapsın. Ne olacak?
33:16>> Ne ol? Ben de ses yapıyorum. Sen de
33:18yapıyorsun şu hayat.
33:21>> Nazımın içi gücü. Sen doldurduysan ver.
33:23Murat doldurdun mu?
33:27Ver. Doldurdursan ver. Bu da mavi
33:30herhalde. Ver bakalım. Çok bölüyorsunuz
33:33ders ama. Çok.
33:34Olmaz. Öğrenci de orada. Olur mu? Nazım
33:38>> kaynatam.
33:38>> Kaynatamazsın. Öyle bir şey yok. Sen
33:40kaynatıcaksın tabii. Memur olarak
33:41atanmışsın. O çocuk ne yapacak? Oh
33:44rahatlığa bak. Nazımla
33:46>> atanmışsın. Derdin yok. Tasan yok. E
33:49çocuk ne yapacak orada? Atanmayı
33:51bekliyor. Arkadaşlar Nazım 89 yıldan
33:53beri devlet memuru. Kurban olduklarım.
33:55>> Kaç?
33:55>> 15 yıl oldu.
33:56>> Nasıl 15 yıl oldu? Ben seni tanıdığımda
33:58zaten kaç yaşındaydın oğlum?
33:59>> Lisede atan.
34:00>> Nasıl lisede atın?
34:02>> Sen ben seni tanıma. Sen devlet memuru
34:04muyun? Yok canım.
34:06Ne olarak atandın oğlum devlete?
34:08>> Tıbbi görüntüleme.
34:09>> Ha tıbbi görüntülemeden atıl.
34:10>> Liseden.
34:11>> Vay arkadaş 15 yıllık adamın emekliliği
34:14gelmiş ya. Söyle bakalım. Cebeci
34:15ocağından sonra Humbara Ocağı. Darı
34:18arkadaşlarımızın başına. Humbaracı
34:20ocağı. Dikkat. Humbara ateşli silah el
34:24bombası demektir.
34:29Burada cebeciyi ayırt etmeniz lazım.
34:31Cebecide olay ne? Silahın bakım ve
34:33tamiri. Burada ise ateşli silahlar. O
34:36yüzden Humbar ocağının altına ne
34:37yazıyoruz? Ateşli silahlar ve özellikle
34:42el bombası yapımı. El bombası yapımı. El
34:47bombası yapmak isteyen arkadaşlar Görkem
34:48Şahin'in videolarını izleyebilir. Devam
34:50et Nazım.
34:51>> Topçu Ocağı. Şunları biraz şey yapayım.
34:55Topçu ocağı
34:57adı üzerine ne haber? Topçu ocağı top
35:00yapar.
35:02dökümünü yaparız. Devam edelim. Top
35:04arabacıları ocağı. Top arabacıları
35:09ocağı. Burada da ne yapılıyor Nazım?
35:14taşınır. Nazım kendine gel.
35:18>> Kendi değilsin. Devam ediyorum. En
35:20sonuncusu ney? Bostancı ocağı.
35:24Bu ne iş yapar?
35:27Saray,
35:29kasır,
35:31yalıları
35:33korur. Malikane sarayda yaz
35:36kastettiğimiz Vezir Azamı sarayından
35:38kastedim. Kastedim Topkapı sarayı değil.
35:40Evet. Bunlar neymiş?
35:42Bunlara dikkat. Bunlardan bir tanesi
35:44senin sınav sorunu olabilir. Buna dikkat
35:45etmemiz lazım. Geldik nota. Nota ne
35:47yazıyorsun azım?
35:49>> Osman dev acemi olanlar
35:51>> Evet. Ocağından usta bir
35:53>> acemi oğlanlar ocağından
35:57usta birliğine geçmeye. Usta birlikleri
36:00dediğimiz ne? Şu acemi olanlar olacak.
36:02Doğru mu? Buradan herhangi bir birliğe
36:05geçmeye fark etmez. Ustağine
36:11geçmeye bedah veya kapıya çıkma denir.
36:14Bedergah
36:17veya kapıya çıkma denir. Kapıya çıkma.
36:22adı verilmiştir. Buna dikkat ettireceğim
36:24zaten. Haberiniz olsun. Evet, bunlar en
36:28çok sınav gelen yazdıklarımdır. Yani
36:31şurada dersin başına yazdıklarım sınavda
36:33en çok gelen yerler olmuş şimdiye kadar.
36:35Haberiniz olsun 55 kere Osmanlı Devleti
36:37ordusu sorulmuş. Bunların 30'u buradan
36:39sorulmuş. Yani yarı yarıya. Yani Osmanlı
36:42Devleti kültür medeniyetenin ordu
36:43kısmından bir profesör soru soracaksa
36:45ağırlık yarı yarıya iki sorusundan bir
36:47tanesi bu yazdıklarım olmuş. Dikkat. Kim
36:50kurmuş? İlk adı neydi? Sonraki adı ne
36:53oldu? Efendim? Pençik ney? Devşirme ney?
36:56E buradan devam etmiş. Kim kurdu yaya?
36:57Müsellem Orhan. Kim kaldırdı yeniçeri? I
37:01Mahmut. Bunların alayı bilinmek zorunda.
37:05Geldik kapıkulu süvarilerine. 6ı bölük
37:07halkı da derler. Söyle bakalım kimler
37:09var?
37:10>> Silahtarlar.
37:12Evet.
37:12>> Sipiler.
37:14>> Sipiler. Birazdan ne anlama geldiklerini
37:15söyleyeceğim. Devam.
37:17Sağ ulufeciler,
37:20sol ulufeciler. Allah hocam bunlar ne?
37:23Bir de ne vardı?
37:25>> Ne?
37:25>> Sağ garip.
37:26>> Sağ garipler. Bir de ölü garipler mi?
37:29>> Sol garip.
37:29>> He sol garipler. Çok güzel. Şimdi bu
37:32garipler
37:35inanılmaz bir şey. Garibe ordunun eee
37:38emanet olarak neyi verilmiş biliyor
37:40musun arkadaşlar? Parası. Hazinesi. Yani
37:43şu garipler neyi koruyor? Gariban
37:45hazineyi koruyor. Günümüzde de öyle
37:48değil mi? Evet. Sağ garip ve sol
37:49garipler
37:51hazineyi korurlar arkadaşlar. Bunu
37:53bilin. Peki şunlar ne iş yapar?
37:54Ulüfeciler ne yapıyorlarmış? Onların
37:57>> de sancaklar.
37:58>> Sancakları korurlar. Peki silahtarlar ve
38:00sipayiler
38:01>> otağı korurlar. Onları da not kısmına
38:03yazarım. Başla.
38:04>> Silah sipil.
38:05>> Silahtar
38:07ve sipahiler. Evet.
38:10>> Otağı korur.
38:11>> Otağı korurlar. Padişah utağın devam.
38:14>> Ulufeciler.
38:16>> Ulufeciler
38:17>> savaşta ve barışta
38:18>> savaşta ve barışta
38:20>> saltanatlar
38:23>> saltanat sancaklarını korurlar. Saltanat
38:26sancaklarını korurlar.
38:31Sağ ve sol garipler ise Sağ ve sol
38:36garipler ise Evet.
38:38Ordunun ağırlıkları veya hazine
38:40>> Ordunun
38:42ağırlıkları ve hazineyi korurlar.
38:46Hazineyi korurlar.
38:50Evet. Olayımız bu. Özellikle şu kısım
38:53çok kıymetli bizim için. Sorunun en
38:55fazla geldiği yerler arasına
38:56söyleyebiliriz. Eyalet askerleri. Şimdi
38:58buraya doğru bir çekelim.
39:02Sen de çek Murat. Bu arada kalemi
39:04doldurun da bana verin bir isterseniz.
39:06Nazım kalemi doldurun bana verin.
39:09>> Sen boş kalemi de al. Buyur.
39:13Bu kalemlerden niye bir tane bir tane
39:15dolduruyorsunuz Murat? 4 be tane doldur
39:17koysanıza bir oğlum ya.
39:20Ah ah
39:22>> ah. Nerede? Var mı
39:25şu an hazırda olan? Var mı?
39:28>> Hazırda olan yoksa doldur. Bekliyorum
39:29ben seni. Şimdi arkadaşlarım değişirme
39:33sistemini bilmek zorundasın. Bak, penç
39:35ayrı bir şey, devşirme ayrı bir şey.
39:38Pençik zaten pençekten geliyordu. Beşte
39:40bir. Yetmeyince zaten devşirme yapıldı.
39:42Devşirmeyi biraz önce anlattım. Bu arada
39:44devşirme çocuklarıyla ilgili şunu da
39:45söyleyeyim. Mesela biz çocuğu aldık
39:49askeriyede biliyorsunuz denemeye aldık.
39:50Acemi olanlar hocam her şey belli
39:52olmuyor mu? Tamam da ulan öyle bir çocuk
39:54almışız ki çocuk ok atamıyor. Bombadan
39:57korkuyor. Dönüyor lama giremiyor. E
40:01çocuk uzun boylu da de ki bostancıyı
40:03alayım. E bu çocuk silahın bakımından,
40:06tamirinden de anlamıyor. E bu çocuk zeki
40:08de değil. He. O zaman alıyoruz biz bu
40:11çocuğu. Aileye geri veriyoruz. Diyoruz
40:13ki bu çocuk olmamış
40:16ve aileden diğer çocuğunu alıyoruz.
40:19Bakın neden? Çocuk biraz önce
40:21aldıklarıma dikkat edin. Biri 3
40:23yaşındaydı ben 8 yaşındakini almıştım.
40:26Çünkü 3 daha anne beslemesi devam etmek
40:28zorunda veya anne sevgisi. O yüzden 8
40:31yıl sonra da zaten 3 yaşındaki çocuk 11
40:33yaşında oldu. Bu sefer onu alıyorum.
40:35İadahlü yok öyle bir şey. Sonuçta ben
40:38aileye para veriyorum ya. Bugün sen
40:40kardeşim teşpit hata olmaz lan. Bir
40:42markete gidiyorsun da bir salatalık,
40:44domates, patates seçiyor da kötüsünü mü
40:46seçiyorsun? E devlet bu işe para
40:47yatırıyor. O askeri alıyor yıllarca
40:49besliyor. O askere 3 ayda bir ülüfe
40:52veriyor. Her taht değişikliğine culus
40:54veriyor.
40:56E bunlar senin yeniçeri dediğin kendini
40:59100.000 kişilik bir ordu olduğu zaman
41:01bir de ilk istekleri yerine getirmey lan
41:02adama züf akçe yani düşük ayarda bir
41:05akça vermeye kalktılar da maliye bakanı
41:06dediğimiz defterdarı öldürdüler.
41:09Osman'ı yedi kule zindanlarında
41:11öldürdüler. 4. Murat'ın çok sevdiği
41:13Sadrazam'ı öldürdüler. Tam daha sonra 4.
41:15Murat sağladı. Onların hepsini yakaladı
41:17ama ölen öldüğüyle kalıyor. Vakai vakvak
41:20çınar ağacına İstanbul'da 30 tane adamı
41:22asılar.
41:23Korkulan bir güç oldular.
41:26Anlaştık. Korkulan bir güç oldular.
41:29Senin yeniçeri dediğin Mahmut neyle
41:31kaldırdı? Böyle bir laf var. Yeni hoca
41:33kaldırdı yazıyor. Devlette de teşekkür
41:35ederiz. MEP neyle kaldırmış şimdiye
41:37kadar? Niye kaldıran olmamış? Zannediyor
41:39ki öğrenciler kanunla kaldırıldı. Lan iç
41:41savaş çıktı. İç savaş. Mam samanı
41:43anlatacağım. Yeniçeri ocağı kaldırdı da
41:45nasıl kaldırıldı? Öyle olur mu? Sanki
41:47kanun koydu da kanunla kaldırıldı
41:48zannediyor. Alakası yok. Kaldırma
41:50dediğimiz İstanbul iç savaşıdır. Savaşla
41:53kaldırılır. Şu gördüğün diğer bütün
41:55ocaklar yeniçeri ocağına saldırdı da
41:58öyle kaldırıldı. Yani kaldırdı deyince
42:01öğrencinin anladığı şekilde değil.
42:04Onların anladığı şekilde değil. Şey
42:06>> kalemi alabilir mi? Evet. Olay bu. Şimdi
42:09eyalet askerlerine geleceğiz. Bunu da
42:11size söyleyelim. Eyalde askerleri de çok
42:13kıymetli.
42:15Bazen
42:17eee Akıncılar sorulmuş. 2014'te Voyn
42:20sorulmuş. Yani 20142020
42:236 yıl. E 2020 olduğuna göre 2026'ya
42:27göreceğimize göre kaç yıl olmuş? 6 yıl.
42:30Ben istatistik çok tutarım.
42:31İstatistikler her şeyi göstermez ama
42:33bazı şeylerde de bizlere değerli
42:35arkadaşlar bir emare verir. Ben o yüzden
42:38bu istatistik olayına çok çok büyük önem
42:40veriyorum. Ben 2022'de 3 senede bir
42:42seyfiye grubundan gelir diye
42:44söylediğimde 3 sene sonra 2025'te geldi.
42:46Bu da benzer. 6 sene önce gelmiş. 6 sene
42:48önce geldiğine göre, 6 sene sona
42:50geçtiğine göre Nazım. E ne oluyor o
42:53zaman bizler de bu 6 sene olan 2026 ordu
42:56kısmından herhangi birini ya burayı ya
42:59buradan birini eyalde askerlerini
43:01bekleyebiliriz. Bazılarını zaten
43:02biliyorsunuz. Tek tek yazan lazım.
43:04Başla. Tımarlı sipayiler.
43:05>> Tımarlı sipayiler. Biliyorsun Osmanlı
43:08Devleti'nde tımar sisteminde
43:09yetişenlerdir. Tımarlı İspayiler
43:12biliyorsunuz ki çiftçinin ektiği üründen
43:15para kazanırlar ve alırlar. Savaş
43:17zamanında atlarına binerler giderler.
43:19>> Beşliler.
43:20>> Beşliler
43:22neymiş? Beşliler Nazımeler
43:24>> sınır kalelerini korur. Ama sınır
43:26kalelere ilk saldırılan yer olduğu için
43:28ara ara tabii ki inanılmaz de askeriye
43:30ihtiyaç duyar. Örnek Isakpaşa Sarayı bir
43:32sınır kalesidir. Yine Hakkari'de bulunan
43:34Vanol üzerindeki Hoşap kalesi bir sınır
43:36kalesidir. Bakın Van'daki kaleler bir
43:39sınır kaleleri. Doğudan ve Güneydoğu'dan
43:40bahsedersek e bu kalelerin korunması
43:42lazım. O yüzden Osmanlı Devleti beşliler
43:45ihtiyaç duyduklarında şöyle de bir şey
43:47yaparlar. Bölgenin hemen bak bölgenin
43:51hemen yerleşim yerine yakın yerlere
43:53girerler. Çünkü saldırı belli olacak.
43:55İlk de o kaleye olacak. Her beş kişiden
43:58birini alırlar. Bak bir daha söylüyorum.
44:00Değiştirme gibi düşünmeyin bunu. Acil
44:02ihtiyaç var. 5 tane daire var. Bir tane
44:04apartmanda. Nazım apartmanı. Nazım
44:07apartmanı 5 daire. Beşinden birini almak
44:09zorunda. E kapıyı çaldık hocam. Birisi
44:11bir tane kadın var. Dul y çocuğu yok.
44:13Şeyi yok. Kocası yok. Vefat etmiş. Onun
44:15çocuğu veya kendisi alınmaz. Yukarı
44:18çıktın kapıyı çaldın adam evlenmiş. Daha
44:20yeni çocuğu yok. Alam. Yeni evliği de
44:22alamıyor Osman. Şimdi Osmanlı Evet.
44:25askere ihtiyaç duyulduğu zaman herkes
44:26asker. Doğru. Ama Osman çok büyük bir
44:28nüfusa sahip olduğu için askere gelmenin
44:30de şartları var. Evet. Acil bir durum
44:32var. 3üncü kata çıktın Nazım.
44:353ün kata çıktın. E çıktın. Yaşlılar var.
44:38Alabilir misin? Alamazsın. 6065 yaşında
44:41iki tane teyzeyle dede var. Alamazsın.
44:444. kata çıktın. 4. kata çıktın. Evde
44:47kimse yok. Bunlar Almancı, Fransızcı,
44:50Belçikacı. Hepsi yazdık da. 5. kata
44:52çıktık.
44:55Tam bize uygun bir aile var. Aileye
44:58baktık. Var mı çocuk dedik? Var ama 10
45:00yaşta. E bu çocuğu alacak halin yok.
45:02Şimdi 5şinde düşündüğüm zaman ben neyi
45:05alamadım? 5 daireden bir kişiyi
45:07alamadım. Osmanlı Devleti eğer baktı ki
45:105 daireden bir kişiyi alamazsa babayı
45:13alır. Şimdi diyeceksin ki babayı almak
45:15ne demek hocam? O senin dediğin tabirde
45:18değil. En son yukarı çıktığımızdaki
45:20uygun olan var ya o gerçek babayı alır
45:22götürür. Çünkü başka şansı kalmaz. 10
45:25yaşındaki çocuğu alamayacağıma göre, dul
45:27bir kadını alamayacağıma göre, yukarıda
45:29yeni evlenen çifti alamayacağıma göre,
45:31teyzeyle dedeyi de alamayacağıma göre,
45:33Nazım sana gene kabak patladı. Seni
45:35alıyor müteahit Nazım. Evi yaptırmayla
45:36olmuyor. Bak hemen pat. Hoşap
45:39kalesindesin şu an haberin olsun.
45:41Beşlerin bir tane lakabı da bunun
45:43verilmesinin sebebi budur. Savaş
45:44esnasında ani durumlarda her beş kişiden
45:47birinin devlete alınması. Söyle azım.
45:50>> Hoşuma gitti.
45:51>> Evet. Başla. Beşliler neymiş? Sınır.
45:53>> Kaleleri korur.
45:54>> Kalelerini korur.
45:57Kalelerini korur. Devam.
45:59>> Azepler.
46:00>> Azep veya azaplar. Tamam. Azep veya
46:04azap. Dikkat. Bekar çiftçi erkeğe azep
46:08veya azap denir. Bir daha söylüyorum.
46:10Osmanlı Devleti'nde bekar, çiftçi erkeğe
46:14azep veya azap denir. E çiftçilikle
46:17uğraştıları için zaten çok güçlülerdir.
46:18Bir de Osmanlınde biraz önce çizdiğimde
46:21dikkat yeniçeri topçu Azep en öndedir.
46:25Bak bekar olması sebebiyle de arka
46:27tarafta bırakacağı kimse de yok. O
46:29yüzden Azepler savaşta en önde giden
46:32bekar çiftçi erkeklerdir. Öyle mi
46:33yazıyor?
46:34>> Bekar erkekler. bekar çiftçi
46:38erkeklerdir.
46:40Devam.
46:41>> Turnalar.
46:42>> Turnalar.
46:45E turnaları biliyoruz. Turna ne getirir,
46:47ne götürür?
46:48Eee, ünlü bir şarkı var lan. Gene
46:50başladık şarkılar. Geçen şeyi bulana
46:52kadar canımız çıktı. Mana Badi köprüsü.
46:54Evet. Turna. Eee, neydi bak? Turnayla
46:57ilgili şey şarkıydı. Türk şarkı dedim.
46:59Türkü.
47:00>> Telli turnam olsun.
47:01>> Telli turnam. Haber götür sevdiğimin
47:03diyarına. Var mı öyle bir şarkı? Murat
47:04var mı?
47:06>> Kim köylüyordu? Yavuz Bingöl mü?
47:07>> Evet.
47:07>> He
47:08>> yaz bakayım bir. Dur. Öyle dediğimize
47:10göre keşke başka bir geçinde kıraş
47:11dedik. Murat Göbakan çıktı. Allah rahmet
47:13eylesin. Bak bakayım telli turnağım.
47:15Haber götür sevdiğimin diyarına kim
47:17söylüyor? Şey söylüyor ya Musa Eroğlu
47:20söylüyor ya.
47:21>> Ben mi yanlış hatırlıyorum? Bizim oralı
47:23>> O da söylüyor.
47:23>> O da söylüyor ya. Çok kişi söylüyor da
47:25>> söylüyor.
47:26>> Evet.
47:27>> Musa Erroğlu.
47:27>> Musa Eroğlu. Evet. Terli turnam haber
47:30götür sevdiğimin diyarına. O zaman
47:32turnlar ne götürüyormuş? haber
47:34götürüyormuş. Turnacı başları ne iş
47:36yapıyormuş ağırlıklı? O biraz önceki
47:38devşirme çocuklarını belirleyen,
47:40sağlıklı olup olmadıklarına karar veren
47:42kişi. Söyle kardeşim.
47:43>> Habercidir.
47:44>> Habercidir. Evet.
47:46>> Deliler.
47:48>> Deliler. Oo. Bizim adam diyor Nazım. Ben
47:51Osmanlı olsam kesin bu sınıfta olurum
47:53diyorsun. Kesin. Evet. Deliler. Şimdi
47:56Osmanlı Devleti deliler
48:00bugünkü anlamıyla kullanılan bir kelime
48:02değildir. Delikanlıdaki delidir o. Yani
48:05gözünü budaktan ayırmayan, sakınmayan,
48:08hiçbir şekilde ani bir durumda ortaya
48:10çıkan, giymiş olduğu kıyafetlerle
48:13düşmanı gördükleri zaman düşmana resmen
48:16korku salan bir kere çok uzun boylu ve
48:19çok geniş yapıdaki insanlardır. Bir de
48:21üstlerine işte tav tavuz kuşu takarlar,
48:25kıl takarlar, tüy takarlar. Bir korkunç
48:27bir hal alırlar. Yani onun gördüğün
48:30zaman deliler olduğunu bilirsin. Onların
48:32ünlü sancağı vardır. Ha öyle şey
48:34değildir yani. Deli dediğin adamlar hani
48:36hep duyarız ya işte düz duvarı itmeye
48:39çalışır. Düz duvara tırmanmazlar Nazıma.
48:41Düz duvarı itmeye çalışırlar. Bunu
48:44bölebilir. İki masayı böyle mermere
48:47çalışırlar. Ellerini işte Osmanlı tokatı
48:49dediğimiz tokatçılar bunlardır aslında.
48:51Düşünebiliyor musun? Mermere ellerini
48:53sürekli olarak çal. Şimdi e belli bir
48:55saatten sonra elleri patlamaya
48:57başlayacak. Bizler de böyle böyle bazen
48:59çiftçilik işlerinde elimizi alıyoruz. E
49:01yıllar sonra alınca da ne oluyor?
49:02Şuralar hemen patlamaya başlıyor. Peki
49:04bir patladı acıdı gitti. İki patladı.
49:06Üçten sonra ne oluyor? Burası nasır. E
49:08sen vur vur vur vur. Nasır olduktan
49:10sonra hiç acıma olur mu? Olmuyor. İşte
49:12zaten amaç amaçlanan şey eee bu elin
49:15vura vura bir eli büyütmek.
49:18Çünkü bilek bu kadar el bu kadar oluyor.
49:21Evet. Öyle insanlar yok mu hayatımızda?
49:23Var. Evet. Adam vurdu mu tokatı. Bazı
49:25kaynaklar der ki at ve eşeklere bile eee
49:28onlarla onlara vurarak devirmeye
49:31çalıştıklarını söyler. Deliler çok çok
49:33önemli. Delilerin sancağında zaten
49:35onların yaşayışıyla alakalı bir ünlü
49:38kelime yazar. Ne yazardı? Hatırla
49:40bakalım. Kaderde ne varsa o gelir başa
49:44yazar. Çünkü insanlar orada nedir? Yani
49:46biz ölüme hazırız. Her gittiğimiz yerde
49:49de bunları eee karşılamaya, göğslemeye
49:52hazırız. yazar. Deliler. O yüzden filmi
49:54de yapılmıştır. Eee, yani farklı bir
49:58askeri gruptur. Öyle söyleyeyim. Eee,
50:00aslında Türkiye Cumhuriyeti'ndde bizler
50:02milli mücadele döneminde deilere
50:04benzetilen ve Yunan askerlerini
50:06Balıkesir bölgesinde ve Bursa
50:07bölgesinde, özellikle Balıkesir'de, eee,
50:10işgal dönemlerinde silah yok, para yok,
50:12pul yok, silahlar toplanmış, ülke işgal
50:14edilmiş. Balıkesir çok önemli bir
50:17güzergah. Orada tülü tabaklar vardı. Tül
50:19tabaklar da aynı deliler cinsi
50:21giyinirlerdi. Tabii onlar biraz daha
50:23yüzlerine karalar sürerlerdi. Gece Yunan
50:26askerlerini korkutmak için arkadaşlar
50:28yazın oraya tülü tabak diye anlarsınız
50:30ne demek istediğim. Osmanlı dedi ki
50:32delilere benzetilen bir gruptur. Milli
50:35mücadele dönemindeki tülü tabaklar ve
50:37Balıkesir'de tabii ki bu hala e yöresel
50:40anlamda kutlanmaya ve tülü tabaklar hala
50:42o şekilde giyinip eee Balıkesirlerde
50:44festivallerde Tülbak gecelerinde devam
50:47ediyor. Çok güzel bir gelenektir. Yunan
50:50askerlerinin çoğunun delirmesini
50:52sağlamışlardı. Çünkü eee gecenin
50:54karanlığında bir kişi geçiyor. O kişi
50:56tövbe estağfurullah yani üç harfliye
50:58benzetilmek isteniyor kendini. Çünkü onu
51:00benzetirse ne oluyor? Yunan askerini
51:03korkutmak. Birçoğunu da kendi
51:04mevzilerinden dışarı atmaya
51:06bayıltmışlardır. Öyle söyleyeyim. Kork
51:08yani öbür taraf korkudan bayılmışlar.
51:10Bakın elinde silah var. Diğer adamda
51:12iman var. İmkan yok diğerinde bunda
51:15imkan yok. Ama ne var orada? İnanç var.
51:18Ne inancı? Vatanı kurtarma inancı. Bak
51:20bunların hepsi Balıkesir insan'da hala
51:22mevcut. Evet. Devam. Delilere ne
51:24yazalım?
51:24>> Cesaretidir.
51:25>> Cesaretinden dolayı bu ismi almıştır.
51:27Devam.
51:28Yörükler.
51:30>> Yörükler. Aa bizimkiler
51:33ne yapıyormuş? Yörükler
51:34>> yol açarlar.
51:35>> Yol açarlar. Çünkü dağ geçit tepeleri
51:37çok iyi bildiklerinden dolayı
51:38otlaklarını ve hayvanlarını oralarda
51:40otlattıklarından dolayı nereden nereye
51:41gidilir, nereden nereye geçilir çok iyi
51:44bilirler. Ne yazalım?
51:45>> Yol açarlar.
51:46>> Yol açarlar. Devam.
51:49>> Akıncılar.
51:50>> Akıncılar. Şimdi dikkat. Akıncılara bir
51:53değinmem lazım.
51:55Ya bu akıncılar bir kere sınır
51:57boylarında oturan, sınır boylarında
51:58oturan bir kişi karşısında mesela bura
52:00bizim sınırımız. E karşı taraf
52:02Ermenistan kardeşim tam dibindeki köyde
52:04oturuyor bu adam. Bir Ermenilerin bize
52:07karşı olan tüm faaliyetlerini gözlemleme
52:09imkanına sahiptir. İki keşif toplarlar.
52:11Bilgi verirler, istihbarat yaparlar. Ara
52:13ara o köylere girerler, çıkarlar. O amaç
52:16orada korkmak ve biraz daha geri
52:17çekilmelerini sağlamaktır. Böylelikle
52:19keşif hareketi yapan Müslüman grubu
52:21Akıncı. Bunun Hristiyan grubuna martolas
52:23adı verilir. Anlaştık. Bunun bir kere
52:26daha söyleyeim. Osman Devleti iki grubu
52:27kullanmıştır. Kıyı boylarında, şehir
52:29boylarında veya yakalarda, hudutta
52:31oturanların ismi Müslümansa Akıncı,
52:34Hristiyansa Martolos. Hristiyanlar da
52:36Osmanlı Devlet'de yardım etmişlerdir.
52:37Müslüman olmamalarına rağmen onların adı
52:40Martolos. Aslında Martolos Akıncının
52:42Hristiyan versiyonudur. Öyle söyleyeyim.
52:44Akıncılardan çok önemli aileler vardır.
52:47Yıllarca filmini izlediğimiz Malkoç
52:50oğulları.
52:52ünlü bir akıncı ailedir. Bugün Cüneyt
52:55Arkın'ın Malkoçoğullarını bilmeyen mi
52:56var? Evet. Başka hangi aileler var?
52:59>> Evrene soğulları var. Mesela onlar da
53:02büyük bir akıncı birlikleridir. Akıncı
53:04birlikleri gerçekten çok önemli keşif
53:06birliklerimizdir. Dikkat yazalım
53:08kardeşim.
53:09>> Sınır boylarında
53:10>> sınır boylarında
53:12keşif yapan, bilgi toplayan grubun adı
53:16Eyal askerleri için. Devam.
53:17>> Yaya ve müsellemler.
53:18>> Yaya ve müsellemler. Başlarda sizler de
53:20biliyorsunuz ilk orduydu. Daha sonra
53:22geri hizmette çalıştılar. Geri hizmette
53:25çalıştı. Geri hizmet derken ne? 50.000
53:27tane geri hizmet var. Çadır kurar,
53:29inşaat yapar, yol açar. Geri hizmet
53:31lojistik yani. Devam.
53:32>> Sakalar.
53:33>> Sakalar. E zaten günümüzde bir su
53:35firmasının da adı olduğu için öğrenci
53:38arkadaşlar çok rahatlıkla yapar. Su
53:40taşıyan grubun adıdır Sakalar. Evet.
53:44>> Tatarlar.
53:45>> Ne?
53:45>> Tatarlar.
53:46>> Tatarlar.
53:48Aslında Tatar Türkleşmiş. Moğol anlamına
53:50gelen bir kelimedir Türkiye'de.
53:51>> Postacılardır.
53:52>> Postacılardır.
53:54Özellikle Eskişehir
53:57ve Polatlı bölgesinde Tatar fazladır.
53:59Sivas'ta fazladır. Mersin'in bazı
54:01bölgelerinde Tatar. Tatar Türkiye'nin
54:02hemen hemen her yerinde var. Devam.
54:04>> Derbentçi.
54:06>> Derbentçiler. Değerli arkadaşlar,
54:07derbentçinin en önemli özelliği derbent
54:10aslında bir yokuş demektir. Geçit veya
54:12yokuş. Bugün Türkiye'de bir yere
54:14tırmanıyorsunuz. Bakın bazı köylerin
54:16adın isimlerinin Dbent 1, Dbent 2,bent 3
54:20diye görüyor. Bu sizi bir geçide
54:22götürür. Asla unutmayın. Eğer bir köyde
54:24Derbent köyü varsa, adı buysa bir yerden
54:27bir yere bağlanıyorsunuzdur veya bir
54:29yerden bir yere bir geçit vardır. Bunu
54:31unutmayın. Türkiye'de Derbent köyleri
54:33var. Çok var. O zaman söyle kardeşim.
54:35Derbentçi ne iş yaparmış?
54:36>> Köprü kor
54:37>> köprü
54:39leri korur. Köprüden geçenlerden vergiyi
54:42O vergilerle bu köprüleri
54:44onarır. Devam.
54:45>> Köprücüler.
54:46>> Köprücüler. Evet.
54:48>> Köprü yap.
54:49>> Bunlar da köprü yaparlar
54:53adı üzerine. Şimdi üç tane var. Onları
54:55bir yazayım. Martolos. Bunlar
54:59Martoloslar diye yazayım. Sınır
55:01boylarındaki Hristiyanlardır. Sınır
55:03boylarını koruyan Hristiyanlar.
55:07Peki Voynlar. Voyn duydunuz mu? 2014 KPS
55:12sınav sorusu. Voyn Hristiyan at
55:15bakıcılarıdır.
55:16Hristiyan at bakıcılarına biz ne isim
55:19veriyormuşuz? Özellikle Bulgarlar bu
55:22işleri çok iyi yaparlar. Martolos
55:23Voynik. Başka? Cerahorlar genellikle
55:27inşaat işlerinde çalışırlar. İnşaat
55:30işlerinde
55:32çalışırlar
55:33arkadaşlar. O kadar fazla var ki
55:35pandorlar var Yunan Bulgar sınırlarında.
55:37Yani çok fazla askeri birliği var
55:39Osmanlı Devleti'nin. Bunları da sizlere
55:41söyledim. Bu arada eyalet askerlerine
55:43şöyle bakıyorsunuz. Tımar Sipai, Beşli,
55:45Azat, Tuna. Bunlar arasında en fazla
55:48olanı hangisidir? Tımarlı sipari. Niye?
55:5222 adet hatırla eyalette tımar toprağı
55:56vardı. E bu kadar 22 eyalet olduğuna
55:57göre, e, buralarda yetişen askerler de
55:59tımarlı sipari olacaklardı. Dikkat,
56:01tımarlı sipari ve tımar sistemi 17.
56:04yüzyıla kadar gerçekten çok güzel işledi
56:07ve Osmanlı Devleti'nin eyaletlerde
56:10güvenliğini sağlayan en önemli askeri
56:11gruptu. Tımarlı sipayinin sayısı
56:14yeniçeri ocağından fazladır. Bunu hiçbir
56:15zaman unutmayın. Şimdi şöyle düşünün.
56:17İstanbul bir tane bir adet ama 22 adet
56:20il var. E 22 adet ilde tımar toprağı
56:22var. E bu sefer de mantıken eğer askeri
56:24her zaman merkez ordusundan daha
56:27fazladır sayı olarak. E zamanla tımar
56:29sistemi bozulunca bunlar da bozulacak.
56:31Tımar topraklara iltizama verilirse ne
56:33olur? Tımar sistemi bozulur. Tımar
56:35sistemi bozulunca devlet bölgenin
56:37güvenliğini sağlayabilmek ve bölgede
56:39çıkan celal isyanlarını yok edebilmek
56:41amacıyla zamanla ücretli asker almaya
56:44başlayacaklar. Bunlara biz Sekman veya
56:46Saruca adı veriyoruz. Türkiye'de eee bir
56:50köyün adı Sekman veya Sarıcaysa Sarıca
56:52Sarıca'ya dönmüş bizde. Sarıca veya
56:55Sarucaysa anlayın ki aslında sizin
56:57eskiden köyünüzde ne varmış? Köyünüzde
57:00ücretli askerler varmış. Yani sizin
57:02köyünüz aslında o bölgenin
57:04koruyuculuğunu üstlenen bir köy
57:06koruyuculuğu sistemi gibi düşünün. O
57:08köydür haberiniz olsun. Sarıca,
57:11Sarıcalar, Sarucalar, Sekban veya
57:14Sekbanlar burada böyle bir köyünüz varsa
57:17anlayın ki aslında sizin köyünüde daha
57:18evvelden bir ücretli askerler kalıyordu.
57:21Tımarlı tımarlı sistemi özellikle
57:23bozulduktan sonra ik Mahmut döneminde
57:26artık yavaş yavaş tamamıyla sona
57:28erdirilecek ve böylelikle redif
57:30birlikleri kurulacak. redif birlikleri o
57:32eyaletleri yani o taşrayı koruyan yeni
57:35askeri düzen olacaktır. Bunları da
57:36söyleyelim. Not baştan azım.
57:39>> Not ordunun en kalabalık.
57:41>> Evet. Tımarlı sipahiler ordunun en
57:44kalabalık kısmıdır.
57:46Evet.
57:47>> Geçimlerini tımarlardan sağlarlar.
57:49>> Geçimlerini
57:52tımarlardan sağlarlar.
57:54Evet.
57:55>> 17. yü kadar
57:57>> 17. yüzyıla kadar
58:03>> yetişen askerlere
58:08>> tımarlı sipari
58:11tımarlı sipari evet
58:14>> denilmiştir
58:15>> denilmiştir
58:1717 yüzyıldan sonra
58:20>> 17 yüzyıldan sonra
58:24devletin aldığı
58:26devletin aldığı
58:28Ücretli askere.
58:31Ücretli askere ne isim veriliyor? Segban
58:35veya Saruca adı verilmiştir. Saruca adı
58:39verilmiştir. Devam.
58:41>> 19. yüzy.
58:43>> Hı hı. Daha sonra bunların yerine ne
58:46kuruluyor? Redif birlikleri ı Mahmut
58:49tarafından kurulmuştur. Redif birlikleri
58:52kurulmuştur. Evet. Bizim
58:53anlatacaklarımız buradaki en önemli
58:55kıstas olanlar eyade askerleri bunlar.
58:57Yardımcı kuvvetler ne demek? Adı üzerine
58:59bağlı beylik ve devletlerin ordularının
59:02savaş durumuna gelmesidir. Ve
59:04ordularının
59:07veya devletlerinin
59:11savaş zamanı Osmanlı Devleti'nin yanında
59:12bulunmasıdır. Savaş zamanı Osmanlı'nın
59:16yanında yer almasıdır. Osmanlı'nın
59:18yanında yer almasıdır. Şimdi değerli
59:21arkadaşlar Osmanlı Devleti Evet. hava
59:23kuvvetlerine de sahiptir. Ama bu Osmanlı
59:24Devleti'nin son dönemine aittir. O
59:26yüzden onu çok fazla yazamıyoruz. Ama
59:28Osmanlı Devlet demek ayrıca bir denizci
59:30devlet demek. Başlarda kurulduğu Söyüt
59:32ve Domaniş'te deniz yok. Ama
59:34Karesioğulların alınmasıyla beraber
59:35denizcilik faaliyetlerine başladı. Hacı
59:37İlmeyi,
59:39Evrenözi, Ece Halil Gazi Fazıl fark
59:43etmez. Bir gün bu soru gelir. Bunlar
59:46hangi devletten ya da hangi beyliğin
59:49sona erdirilmesiyle Osmanlı'ya hizmete
59:51başladı? Karesioğulları bak bunu
59:53unutmamanız lazım. Balıkesir ve
59:55Çanakkale merkezli kurulan
59:57Karesioğullarındaki tat kavgasından
59:58faydalanan Orhan Bey bu beyliğe son
1:00:00verecek. O biraz önce saydığım bütün
1:00:02adamlar Hacı İliler falan filan hepsi
1:00:04Osmanlı'nın hizmetine girecek ve Osmanlı
1:00:06Devleti sizler de biliyorsunuz ki
1:00:07Karamürsel'de ileriki yıllarda Sinop'da,
1:00:10Samsun'da, Antalya'da kıyı bölgelerin
1:00:11hepsinde tersaneler kuracak. Önce
1:00:13kadırgalar, kalyonlar birçok gemi
1:00:16üretecek. Ama maalesef ki bu gemiler
1:00:18daha sonraki sanayi inkılabını
1:00:19yakalayamadıklarından dolayı zamanla
1:00:21bizim Osmanlı Devlet'in deniz gücü
1:00:23eriyecek. Sonra tekrar toparlanacak
1:00:24falan. Ama maalesef ki eee deniz gücümüz
1:00:27Dünya Savaşı'da kendimiz de görmüş
1:00:29olacağız ki test edince sıkıntıya
1:00:31girecek. O zaman Osmanlı Devleti donanma
1:00:34kuvvetleri, deniz kuvvetleri dediğimiz
1:00:35şey başında bulunan insana kaptan Derya
1:00:38denir. Bunun yanında çalışan insanlara
1:00:41Levent denir, patrona denir. Eee, bu
1:00:43küçük çıraklara neyse Micho denir. Bak
1:00:46bunların hepsi Osmanlı devletinden gelme
1:00:48kelimelerdir. Burada dikkat.
1:00:50Şimdi burada ilk kaptan Derya hadi
1:00:53aynısını diyeyim ben. Kara Mürsel Alptir
1:00:55veya Kara Mürsel Paşadır.
1:00:57Ancak bu divana üye olmamıştır. Divana
1:00:59üye olan ise Kanun Sultan Süleyman
1:01:01zamanındaki Barbaros Hayrettin Paşa'dır.
1:01:05O zaman dikkat. Divana üye olan kaptan
1:01:07Derya farklı bir şey. İlk kaptan Derya
1:01:09farklı bir şey. İlk kaptan Derya'yı
1:01:10Karamüsel Alp alalım veya Karamüsel Paşa
1:01:13ama divana üye olan Barbaroseti. Şimdi
1:01:16geldik sorunun hasına.
1:01:18Şimdi
1:01:21Osmanlı Devleti birçok eee önemli
1:01:23denizci yetiştirmiştir. Şimdi bu
1:01:25denizcileri bir sayalım. Bunlar
1:01:28özellikle kitabı olanlarla kitapsızlar
1:01:31arasında bir fark var. Tamam. Buraya
1:01:32dikkat. Kitabı olanlar ne demek? Bunlar
1:01:35gördüklerini yazdıkları kitaplar var.
1:01:37Eğer bu kitaplı olanlar genellikle
1:01:38kitapsız kitabı olmayan veya kitap
1:01:40yazmayanlara göre daha fazla soru
1:01:43gelmiş. Mesela şu kitabı iki tane olana
1:01:46bakalım. Piri reis. Kitab-ı Bahriye
1:01:49hatırlayın hani ilk dünya haritasının
1:01:50yer aldığı o kitap kitab-ı Bahriye.
1:01:52Denizcili kitabı demek ki her zaman
1:01:54sınavda soru sorulmaya aday. 2. Seydi
1:01:57Ali Reis kendisi Hint Deniz seferlerine
1:02:01katılacak ve gördüklerini Miratül
1:02:03Memalik adında ülkelerin aynası adındaki
1:02:06kitabına yazacak. O zaman bu iki kitaplı
1:02:08adam bizim için her zaman sınavda ve
1:02:10güncel olaylar kısmındaki soruda
1:02:12gelebilir. Peki kimler var başkan?
1:02:14Sayalım. Hacil Bey, Gazi Fazıl, efendim
1:02:18Ece Halil efendim Karamürsel Alp hani
1:02:21başlardan gelelim efendim şeyde eee
1:02:23Çelememe zamanında savaş yapıp şehit
1:02:25olacak Çalı Bey, Baltaoğlu Süleyman bak
1:02:28hiç daha bildiklerinize bile gelmedik.
1:02:30Burak Reis, Turgut Ali Reis, Seyidi Ali
1:02:32Reis, Pir Reis eee bizim ileriki zaman
1:02:35Hızır Reis, Oruç Reis eee şey ne derler
1:02:39ona?
1:02:41>> Efendim?
1:02:42>> Alt
1:02:42>> Süleyman söyledim ya. Nazım nasıl
1:02:44dinlyorsun sen?
1:02:45söyledim. Alalım kaydı geriye gidersin.
1:02:47Vara gideriz.
1:02:48>> Oynat
1:02:49>> vara gideriz. Balt Süleyman var ya. Şey
1:02:51ünlü adamın adını unuttum ya.
1:02:53>> Barbur Sar.
1:02:53>> Barbur Sarettin değil diğerim.
1:02:55>> Hangisi? Nasıl? Piyale Paşa.
1:02:57>> Piyale. Piyale. He. Cerbeden savaş.
1:02:59Piyale Paşa. Bakın bunların hepsini
1:03:00söylediğim zaman Osman. Ama dikkat çaka
1:03:04Bey var mı? Şimdi buraya geleceğiz.
1:03:06Şimdi Osmanlı Devleti'ndeki denizcileri
1:03:08sayarken Çakabeyi sayma ihtimalin yok.
1:03:11Çaka 1081'de ölmüş, öldürülmüş.
1:03:14Hatırlayın. 1. Kızasan onu getirdi.
1:03:16Ziyafet öldürdü. Dikkat. Çakabey 1081'de
1:03:20öldü ya da işte Atom 1092'de öldü ama
1:03:24Osmanlı Devleti 1299'da kurudu oğlum.
1:03:27Zaten arada 200 yıl var. O zaman Çakabe
1:03:30Bey Osmanlı Devleti'nde yetişen ünlü bir
1:03:33denizci olamaz.
1:03:36O sadece Deniz Kuvvetleri Komutanının
1:03:38kuruluş yıl dönemi olarak 1081'de kurmuş
1:03:40olduğu donanma. Aha burnum kaşındı.
1:03:42Çakabeye veya Osmanlı Devleti donanma
1:03:44kısmına dikkat ediyoruz. Nazım başla
1:03:46Nazım. Deniz kuvvetleri
1:03:48>> karesioğullarının olmasına
1:03:49>> karesi oğullarının alınmasıyla Evet.
1:03:54>> Dizcilik faaliyetleri başlamıştı.
1:03:55>> Diricilik faaliyetleri başladı. Hızlı
1:03:57Nazım.
1:03:58>> Komutanına kaptan Derya.
1:04:02>> Komutanına kaptanı Derya. Evet. Askerine
1:04:05Levent.
1:04:06>> Komutanına kaptan-ı derya. Askerine
1:04:09Levent denilmiştir.
1:04:11Askerine
1:04:13Levent adı verilmiştir. Evet.
1:04:15>> İlk tersane Karamüsel zaman
1:04:17>> ilk tersane gemi yapım yeni yani Kara
1:04:21Mürsel'de
1:04:24ne?
1:04:25>> Orhan Orhan Bey zamanında açılmıştır.
1:04:27Evet.
1:04:33>> Evet. Edirne.
1:04:36>> Edirne mi?
1:04:39>> Kıyıya mı yap acaba?
1:04:40>> Edirne tersane nereye yapacaksın?
1:04:42>> Şey Merişe kısı
1:04:44>> Meriçe kıyısı olabilir. Evet ama
1:04:46bakacağım ya. Edirne hiç kafama yatmadı
1:04:47benim. Olabilir de söyle devam et sen.
1:04:51>> İzmit İznik.
1:04:53>> İzmit İznik. Evet.
1:04:55>> Kefe.
1:04:56>> Kefe yani. Kırım
1:04:57>> Trabzon.
1:04:58>> Trabzon. Evet.
1:04:59>> Sinop İstanbul.
1:05:00>> Sinop İstanbul. Evet. Edincik, Gelibolu.
1:05:04>> Edincik, Gelibolu. Bakın bunların hepsi
1:05:07tersane yapılan yerlerdir. Peki yetişen
1:05:10denizcilere, ünlü denizcilere beraber
1:05:12bakalım. Tek yazdın lazım.
1:05:15>> Ecalil bu kimden geldi?
1:05:17>> Devam.
1:05:18>> Hacı Bey kimden geldi? Karesi devam.
1:05:22>> Evrenosazi kimden geldi?
1:05:26>> Devam.
1:05:27>> Kemal
1:05:28>> dur. Şu üçünün kimden geldiğini bilmesi
1:05:31lazım öğrencinin. Karesi oğullarından
1:05:34gelmiştir.
1:05:36Bunları bir söyleyelim. Çok kıymetli
1:05:37çünkü. Devam.
1:05:39>> Kemal Reis.
1:05:40>> Kemal Reis. Evet.
1:05:41>> Çalıy.
1:05:42>> Çalı Bey.
1:05:43>> Saruc Paşa.
1:05:45>> Saruca Paşa. Evet. Baltağlu.
1:05:48>> Baltaoğlu Süleyman. Bu arada bu çok ses
1:05:50çıkarıyor.
1:05:51Baltaoğlu Süleyman. Evet. Barbaros
1:05:54Hayrettin Paşa.
1:05:55>> Barbaros Hayrettin.
1:05:58Barbaros Hayrettin Paşa. Gerçek adı ne?
1:06:02Hızır.
1:06:03>> İyi. İnşallah öyledir. Devam.
1:06:06>> Eee, Piyale Paşa.
1:06:07>> Piyale Paşa. Evet.
1:06:10>> Seydi Ali.
1:06:11>> Seydi Ali Reis. Evet.
1:06:14>> Turgut.
1:06:15>> Turgut Ali Reis.
1:06:18>> Turgut Ali Reis. Malta kuşatmasına şehit
1:06:20olacaktır. Seyid Ali Reis'in bu arada
1:06:22kitabının adını yazalım. Miratül Memalik
1:06:25çok önemlidir. Her sınavda gelebilir.
1:06:27Dikkat devam.
1:06:28>> Oruç reis.
1:06:29>> Oruç reis. Evet.
1:06:31>> Piri reis.
1:06:32>> Piri reis.
1:06:35Burak reis.
1:06:36>> Karabük
1:06:38>> kimi
1:06:41tersir.
1:06:44>> Tamam onu da alırız. Sorun değil. Pre
1:06:45racing kitabının adını bilmemiz lazım.
1:06:47Lazım. Kitab-ı Bahriye. O zaman
1:06:49kitaplılar her zaman soru olarak gelir.
1:06:53Buna da dikkat edeceğiz. Evet. Osmanlı
1:06:56Devleti ordusu bu. Bak inanılmaz
1:06:59terledim. Nazım bir peşte ver bana.
1:07:01Savaştım resmen ya. Her birlikte
1:07:03bulundum. Erbakan boynuk oldum. Allah
1:07:07korusun akıncı oldum. Boynuk oldum.
1:07:11Evet değerli arkadaşlar vallahi Osmanlı
1:07:13kültür medeniz kolay kolay konular
1:07:15değildir. Bunların anlatmakla öyle eee
1:07:18hem anlatması zor ama anlamanız için
1:07:20zaten biz anlatmayı en kolay hale
1:07:22getiriyoruz. Osmanlı Devleti özellikle
1:07:24çokça soru gelen bir kısmı işledik. Ordu
1:07:27kısmı. Burayı özellikle sona bırakmadım.
1:07:29Çünkü bir şey öbür tarafın sonuna
1:07:30bıraksam bu sefer komple orada sonda
1:07:33işlemiş olacaksınız. O yüzden ordu ve
1:07:35buradaki toprak çeşitleri bu sene
1:07:37beklediğim sınav sorusudur. Yani 2026'da
1:07:40ön lisans, ortaöğretim, lisans ekss'den
1:07:43birine geleceğini düşündüğüm için burayı
1:07:46tek aldım. O yüzden Osmanlı Devleti
1:07:48kültür medeniyet 3 değil 4 video yaptım.
1:07:50Şey 4 değil 5 video çıktı. Sebebi de bu.
1:07:53Söyle Nazım.
1:07:54>> İki tane şeyimiz var. Gülbankla
1:07:56değişmesi.
1:07:56>> Gülbank'la devşirmeyi de yazarız
1:07:58Nazımcığım. Her yer boş yani. Söyle
1:08:00kardeşim benim. Not
1:08:02>> sefere çıkmadan önce dua
1:08:04>> yeni çerilerin
1:08:07sefere çıkmadan önce
1:08:10sefere çıkmadan önce okudukları duaya
1:08:16okudukları
1:08:18duaya
1:08:21gülbank duası denir bir sınavda geldi.
1:08:24İnsan şaşırıyor değil mi? Allah
1:08:27>> hatta şeyde ya idari adli hakimlikte
1:08:29geldi duası adı verilmiştir. Evet.
1:08:33>> Kapıkulu asker ihtiyacı
1:08:36>> ikinci not. Not 2. Evet.
1:08:38>> Kapıkulu ocağının asker ihtiyacı hocam.
1:08:40>> Kapıkulu ocağı asker ihtiyacını
1:08:45asker ihtiyacını neyle karşılıyor? Önce
1:08:49pençik.
1:08:51Pençik hangi kelimelerin birleşmesi?
1:08:53Penç yek.
1:08:55önce pençik sonra devşirme sistemiyle
1:08:58karşılamıştır. İkisi birbirinin aynısı
1:09:00değil. Devşirme sistemiyle
1:09:04karşılamıştır.
1:09:06Özellikle dikkat
1:09:08yaya ve müsellem ilk kurulduğunda vezir
1:09:11Alaaddin Paşa Çandarlı Karalil.
1:09:15Bu bir.
1:09:17Pençik sistemini öneren ise ünlü
1:09:19Karamanlı Bilgim Molla Mevlana
1:09:22Rüstem'dir ve yanında gene Çandarlı Kara
1:09:25Halil vardır. O zaman iki ordun da
1:09:27kuruluşundan aslan da Çandarlı sülalesi
1:09:29çok etkilidir. Bunu da söylemiş ol.
1:09:31>> Çandarlı Halettin Paşa birincisinde var.
1:09:33>> Evet.
1:09:33>> İkincisinde Çandarlı Karalin Paşa var.
1:09:37>> Aattin Bey zamanında. Aattin Bey de
1:09:39Orhan Bey zamanında Hayrettin Paşa.
1:09:42>> Tamam.
1:09:43Kim?
1:09:44>> Çandarlık
1:09:46Hallay. Bak şimdi tane öyle
1:09:48karıştırırsan. O hangileri var Nazım?
1:09:50Gel bir söyle bakayım.
1:09:51>> Çandarlı var ilkinde.
1:09:53>> Çandarlı Kara Halil var. Diğeri Kara
1:09:55Halil Hayrettin var. İki tane Çandalı
1:09:57sülalesinden. Ulan torunla torunla
1:10:00dedenin ismini aynı veriyorlar. İkisi de
1:10:03birbirin arasında farklı insanlar. Biri
1:10:05Çandarlı Kara Halil diğeri Çandarlı Kara
1:10:08Halil Hayrettin.
1:10:09>> Evet.
1:10:10>> 1. Murat'taki o. Aynen öyle. Tabii
1:10:12tabii. Var mı burada yükleyeceğimiz
1:10:14herhangi şimdi üstü?
1:10:15>> Tamam. Şöyle pençik sistemini diyelim.
1:10:18Pençik sistemini. Kim?
1:10:21>> Molla Mevlana Karstem.
1:10:23>> Molla Mevlana Rüstem.
1:10:26>> Bu da Karayard.
1:10:27>> Evet. Ve kimin gayretleriyle?
1:10:30>> Çandarlı Hayrettin.
1:10:31>> Çandarlı.
1:10:34Kara Halil Hayrettin
1:10:39Paşa'nın
1:10:41tavsiyesiyle uygulanmıştır.
1:10:43Tavsiyesi ile
1:10:46uygulanmıştır.
1:10:47Bu arada bir kere daha söylüyorum.
1:10:50Yeniçeri ocağı dediğimiz kapıkulu
1:10:52piyadeleri hangi ocağa bağlıdır?
1:10:55Bektaşilik ocağına bağlıdır. Pirleri
1:10:58kimdir? pirleri Hacı Bektaşi Velidir.
1:11:02Hacı Bektaşi Velidir. Bunu da söylemiş
1:11:07olalım. Mahmut kaldırdığı zaman yeniçeri
1:11:09ocağını hangi tarikatı da yasaklıyor?
1:11:12Bektaşilii de yasaklayacaktır. Bu
1:11:14anlattıklarım
1:11:17bir sorunun inşallah sizlere çünkü
1:11:20Osmanlı Devleti Kültür Med'den ü soru
1:11:21geliyor. E bu sene dört sınav olduğuna
1:11:23göre birinden bir tane gelecek. Yani
1:11:25KPS'den eee 3 6 9 10 soru gelecek.
1:11:30Muhakkak ki bir tanesi ordu. O kaçarı
1:11:32yok. Ya ordu ya toprak yönetimi. Yani üç
1:11:36sınavdan birinize gelecek. Niye biz üç
1:11:38sınav diyoruz? AGS'te de var.
1:11:39>> 4 sınav
1:11:39>> 4 sınav var. Orada da bir 3 soru
1:11:41geliyor. Şey iki soru geliyor. Kültür
1:11:43medeniyetten sayalım. 3 lisans. 3 ön
1:11:46lisans 6 3 ortaöğretim 9 1 EKPS 10 2 şey
1:11:51AGS 12. Ya bir adam 12 tane aynı yerden
1:11:55yazamaz ki arkadaşlar. 12'sinde farklı
1:11:56yerden yazacak. Peki Osman Dede ünite
1:11:58sayısı sporu da geç toplam şey anlamında
1:12:014 5teye gidiyoruz ya 9. E adam 12 soru
1:12:04yazacaksa mantıken bir tanesi kesinlikle
1:12:08ordu haberiniz olsun. Bakalım bu ordu
1:12:10kime çıkacak hep beraber sınav günü
1:12:132026'da inşallah o günleri görürsek hep
1:12:15beraber göreceğiz. Evet 10 dakika
1:12:17molamız var. Bir dinleniyoruz. O kadar
1:12:19savaştık kolay değil. 10 dakika sonra
1:12:22nereden devam ederiz? Toprak
1:12:23yönetiminden. Hadi bakalım 10 dakika ara
1:12:25veririz. Evet geldik toprak yönetimine
1:12:28ve toprak yönetimi yine son 6 yıldan
1:12:31beri gelmeyen
1:12:33bir sınav sorusu. Şu müdürü siyahımız.
1:12:35Evet. Şimdi Osmanlı Devlet'te topraklar
1:12:38tahtada görüyorsunuz üç kısma ayrılır.
1:12:41Mülk arazi, miri yani miri derken
1:12:43devlete ait olan arazi ve vakıf
1:12:46arazidir. Önce mülkten baş ya mülk ne
1:12:48demek ya? alınır, satılır, devletin
1:12:50miras bırakılır, çocuğuma bırakırım.
1:12:51İster devrederim, ister satarım. Çünkü
1:12:53bana aittir. Ancak mülk toprakların
1:12:55Osmanlı Devleti'ndeki toplam oranı %5'i
1:12:58geçmez. Yani aslında %95 nedir? Vakıf
1:13:01veya milli topraklardır. Onu da
1:13:02söyleyeyim. Peki mülk de kendi içinde
1:13:05ikiye ayrılır. Geçen sene gelen sınav
1:13:06sorularından bir tanesi farklı
1:13:07sınavlarda ben KPS'de 6 seneden beri
1:13:09gelmiyor diyorum. Buraya dikkat. Haraci
1:13:12vergisinin adı Haraç gayrimüslimlere ait
1:13:16olan topraklardır. Bir öşri alınan
1:13:18verginin adı öşür. Müslümanlara ait olan
1:13:21topraklardı. Bir kere daha söylüyorum.
1:13:24Buraya ait olan topraklardaki kişiler
1:13:26bunu alıp satıp devredip miras
1:13:28bırakabilir. O zaman bunları bir yazalım
1:13:29lazım. Mülk dedik. Öşri. Öşri kime ait
1:13:32topraklardır? Müslümanlara ait
1:13:35topraklardır. Müslümanlara ait
1:13:38topraklardır.
1:13:41Peki haraci gayrimüslimlere ait
1:13:43topraklardır.
1:13:45Gayrimüslimlere ait topraklardır.
1:13:49Yazalım. Ve şuraya da bu iki toprağın en
1:13:52temel belirgin özelliğini not şeklinde
1:13:54yazayım. alınır,
1:13:57satılır,
1:13:59devredilir ve miras bırakılır. Ve miras
1:14:04bırakılabilir.
1:14:06Peki
1:14:07sen kafana göre devlete ait olan
1:14:10topraklarda bunları yapabilirsin. Bak
1:14:13bakayım devlete ait kaç tane toprak var?
1:14:14Bunun gibi kaç tane var da, mukata,
1:14:17malikane, yurtluk ocaklık,
1:14:20metruk arazi ve dirlik sistemi.
1:14:22Hepinizin bildiği dirliği birazdan
1:14:24işleyeceğim. Şimdi gelelim vakıf
1:14:26araziye. Hatırla ilk Türk İslam
1:14:28Devletleri'nde de vakıf arazi işlemiştik
1:14:30arkadaşlar. Geliri sosyal ve dini
1:14:31kurumlara yani kamu yararı için ayrılan
1:14:34topraklara biz vakıf arazi deriz. Öyle
1:14:37kafana göre bir kere vakıf arazi özel
1:14:39mülkünden çıkarıp vakfa verirsen bir
1:14:41daha geri alma şansın yok. Nazım diyelim
1:14:44ki Ankara'daki
1:14:47Nazım bir pasajda bir dükkanın olsun.
1:14:49Hangi pasaj olsun? Balıkç.
1:14:51>> Balıkçıoğlu pasajında cep telefonu
1:14:53dükkancısın. Çoluk yok, çocuk yok. Tamam
1:14:55mı? Ya da e oğluna kızmışsın veya kızın
1:14:59kaçmış.
1:15:00Başka bir oğlum dünya olabilir. Kızın
1:15:03kaçmış evlenmiş. Tam da sen o aralarda
1:15:05daha sonra gelip elini öpecek ama. Ya
1:15:07sen de vermemişsin oğlum sevdiğine. Niye
1:15:09vermiyorsun?
1:15:09>> Kaçmasın abi.
1:15:10>> Kaçmasın olur mu canım? Sen de vermiyor.
1:15:11Niye öyle yani? Milletin hayatı yok mu?
1:15:13Neyse baba kız arasına girmiyorum.
1:15:16Nazım'ın kız kaçmış. Nazım da torunu da
1:15:18olsa vermem. İlk başlarda o sinirle.
1:15:20Nazım gitti o balıkçıoğlu şu andaki cep
1:15:24telefoncuyu gelirini biraz şeydi onun
1:15:26dükkanda onun gelirini ve orada ikiü
1:15:28tane de dükkanın kendisinin kira
1:15:30gelirini komple gitti bağışladı. Neye
1:15:33bağışladı? Hangi vakfa bağışlayalım?
1:15:35Mehmetçik Vakfı'na bağışlayalım. Çok
1:15:36güzel. Peki Mehmetçik Vakfı'na
1:15:38bağışladın. Sonra kız geldi. Senin kızın
1:15:42adın da Nazlı olsun.
1:15:45Nazlı geldi. Baba dedi, "Böyle böyle bir
1:15:47hata yaptık. Elimde de çocuk var.
1:15:50Çocuğumun adını da Nazım koydum. Senin
1:15:52adını Nazım'dan gözyaşları pıt. Nazım
1:15:55ağla, kız ağla. Neyse Nazım kendi
1:15:57isminde torununu seviyor. Ben torunuma
1:16:00bir şey bırakayım dedi ama
1:16:03>> gitti.
1:16:03>> Gitti. Çünkü Nazım onu verdikten sonra
1:16:05geri dönme şansın yok. Ya Mehmetçik
1:16:07Vakfına benim torunum oldu. Bana geri
1:16:10verin deme şansın yok. O yüzden o iş
1:16:12gitti kardeşim. Bu Mehmetç Vakfı olur,
1:16:14Lösev Vakfı olur. Atıyorum 50.000 tane
1:16:16Türkiye'de vakıf var. Farklı vakıflar da
1:16:18var. Yani canlıları koruyan vakıflar da
1:16:21var. Muhabbet kuşları bilmem ne vakfı
1:16:22var. Bilmem ne verebilirsin yani. Deniz
1:16:25canlılarını koruma vakfı var. Birçok
1:16:26vakfımız var biliyorsunuz. Evet.
1:16:28Böylelikle Nazım ne oldu kardeşim?
1:16:30Kızınla barıştın ama torununa bir şey
1:16:33bırakamadı. Nazım Nazım çalışmaya devam.
1:16:36Vakf arazinin şakası yok. O yüzden hep
1:16:38anlatıyorum. Başla kardeşim. Vakf arazi
1:16:39ne yazalım? Büyük sahibi
1:16:41>> geliri
1:16:43geliri
1:16:44>> kamu yararına
1:16:47ayrılan topraklardır.
1:16:50Ayrılan topraklardır.
1:16:54Dini
1:16:56ve toplumsal ihtiyaçların
1:16:59dini ve toplumsal ihtiyaçları ihtiyaçlar
1:17:04bu vakıflar yoluyla karşılanmıştır. Bu
1:17:07vakıflar yoluyla karşılamıştır.
1:17:11Nazım kalem bitiyor. Gene kalem
1:17:13vermiyorsunuz. Oğlum bugün niye bir
1:17:14kalem sıkıntımız var bizim? Murat
1:17:17>> ver bakayım kardeşim. Al ben sana bunu
1:17:18atayım
1:17:19>> ar kardeşim. Buyur. Vay kaleci Murat
1:17:22öbür haftaya yazdım 910.
1:17:25Evet. Vakf arazi budur. Bizim erkeklerin
1:17:28şeyini bilse kadınlar var ya halısın
1:17:31adam topladıklarını saat 10'a çeyrek var
1:17:34komşu aranır. Abi acil maça geldi. O da
1:17:36hazır ya 5 dakikada ne ara giyind de ne
1:17:39ara çıktın? Tamam abi hazırım der.
1:17:42Erkekler öyle. Evet başlayalım gelelim
1:17:44bu tarafa. Miri topraklar tek
1:17:46açıklayacağız. Paşmaklıkla başlıyoruz.
1:17:49Dikkat.
1:17:52geliri padişahın annesine, kızlarına ve
1:17:55eşlerine ayrılan topraklara paşmaklık
1:17:57denir. O yüzden dikkat edin İstanbul'da
1:17:59veya farklı şehirlerde valide bilmem ne
1:18:01sultan cami, valide bilmem ne kasra,
1:18:04valide bilmem arkadaşlar valide diyorsa
1:18:06o padişahın annesinden dolayı veya
1:18:08direkt olarak haseki bilmem ne o camiler
1:18:11kimlerin parasıyla yapılıyor ya? İşte
1:18:13kişinin kendi parasıyla yaptırdıkları
1:18:15hayır işleridir. Paşmaklıkla başlıyorum.
1:18:18Dikkatlığa söyle.
1:18:20>> Geliri padişahın annesi.
1:18:21>> Geliri padişahın
1:18:25annesi.
1:18:27Kızları
1:18:29ve kime ayrılır?
1:18:32Eşlerine ayrılır.
1:18:35Geldik mukataa. Şimdi buraya dikkat. Bir
1:18:39önceki dersinde salyaneli salyan
1:18:41eyaletleri işlerken fark ettiyseniz
1:18:43salyaneli yani maaşlı eyaletler de
1:18:46iltizam sisteminin uygulandığını ve
1:18:48iltizam sistemi uygulanmasıyla beraber
1:18:49mültezimlik olduğunu ve ömür boyu
1:18:51veriliyorsa malikane olduğunu söyledim.
1:18:53Ve burada tımarın uygulanmadı. Yani
1:18:55dirlik sistemi uygulanmıyor. Bu arada
1:18:56tımar tımar deyip duruyoruz da bunun
1:18:57gerçek adı ne? Dirlik. Heh. Şimdi
1:18:59gelelim buraya. Sal yanesiz maaşsız. Ben
1:19:02adama ne vermiyordum? Maaş vermiyordum.
1:19:03Geçmesi için ne veriyordum? Toprak. Peki
1:19:05bu toprakta hangi sistem uygulanmış?
1:19:07Dirilik. Yani hepinizin bildiği adıyla
1:19:08tımar. Dikkat. Tımarın geliri bu
1:19:11eyaletlerde. Burada ise tımar yoktu.
1:19:14Salyaneli yani maaşlı eyaletlerde ise
1:19:17hangi toprakların aslında gelirinden bir
1:19:19vergi hesaplaması yapılıyor? Mukataa.
1:19:21Mukataa o zaman neymiş? İltizam
1:19:24sisteminin uygulandığı topraklardaki
1:19:27vergilerin gelirleri bu topraklardan
1:19:29karşılanıyor. O yüzden mukataya dikkat
1:19:32etmeniz lazım. iltizam sistemindeki
1:19:34uygulanan toprak çeşidinin adı mukata.
1:19:36Başla kardeşim.
1:19:37>> Geliri doğrudan hazineye aittir.
1:19:39>> Geliri doğrudan
1:19:42hazineye ait olan hazineye ait olan
1:19:47topraklardır. Evet Nazım.
1:19:48>> Bu toprak çeşid
1:19:51>> Evet. Bu toprak çeşidinde
1:19:54ne uygulanıyor? İltizam sistemi
1:19:56uygulanmıştır.
1:19:58İltizam sistemi ne olmuştur?
1:20:01>> Uygulanmıştır. Evet. Malikane ne demek?
1:20:04Malikane Nazım geliri
1:20:06yararlık gösteren
1:20:08>> devlete
1:20:09yararlılık gösterenlere ayrılır.
1:20:12Yararlık gösterenlere
1:20:15ayrılan topraklardır.
1:20:17Devlete birçok insan yararlık
1:20:19gösterebilir. Bir isyanın
1:20:20bastırılmasında, bir casusuk
1:20:21faaliyetinin yakalanmasında olabilir.
1:20:23Yurtluk ocaklığa dikkat ediyoruz bu sene
1:20:25şu ikisine söyle bakalım. Yurtluk
1:20:27>> sınır boylarında
1:20:28>> geliri
1:20:30sınır boylarında
1:20:33oturanlara ayrılır.
1:20:37Sınır boylarında bu arada oturmak kolay
1:20:38değildir. Çünkü düşmanın ilk saldırdığı
1:20:41sensin. Ocaklık geliri kale
1:20:43muhafızlarına,
1:20:45kale muhafızlarına
1:20:48ve tersanecilere ayrılır. Tershanecilere
1:20:52ayrılır. Arkadaşlar bu insanlar yıllarca
1:20:55evlerine gidemedikleri için bir geminin
1:20:56yapımı çok uzun sürdüğü için veya kale
1:20:58muhafızları da öyle. O yüzden onlara
1:20:59ciddi bir ocaklıktan payrılır. Metruk
1:21:02günümüzde de kullanıyor muyuz?
1:21:03>> Neymiş metruk peki?
1:21:05>> Halkın ortaklaşa kullandığı toprak
1:21:07>> halkın ortaklaşa
1:21:10kullandığı
1:21:11>> toprak
1:21:12>> Evet. topraklardır.
1:21:17Devam. Arpalık
1:21:19geliri
1:21:20>> saray adamlarına.
1:21:21>> Saray adamlarına. Evet.
1:21:23>> Ve ilmiye sınıfından bazı yüksek
1:21:25>> Ve ilmiye sınıfından bazı yüksek
1:21:30>> bazı yüksek
1:21:32>> kişilere
1:21:32>> kişilere
1:21:33>> maaşın yanında
1:21:35>> kişilere maaşın yanında verilir. Yanında
1:21:40verilir. Sonra ne deriz böyle insanlara?
1:21:42Arpası fazla mı geldi deriz. Doğru mu
1:21:45kardeşim? Hem maaş var hem y birkaç
1:21:48yerden maaş almış gibi geliri. Bazen
1:21:50öyle şeylül islamlar var ki arkadaşlar
1:21:51devleti bir anda toparlayıveriyor veya
1:21:53çok önemli kaz askerler var. Bir anda
1:21:55koymuş olduğu kanunlarla tekrardan
1:21:57adalet sağlıyor. O insanlar yani emekli
1:22:00oldukları zaman da emeklileri ikramiye
1:22:02gibi düşünebilirsiniz. Arpalı Dirlik
1:22:05geldik gene ikdanın lan hep aynı şeyi
1:22:08anlatıyormuşum gibi geliyor. Fark
1:22:10ettiniz mi arkadaşlar? Hocam orada adı
1:22:12ikdar. Evet hep aynı şeyi anlatıyorum.
1:22:13Çünkü Türk kültür ve medeniyeti bir
1:22:16bütün arkadaşlar. Bunun temellerini
1:22:18Karahanlılardan hatta bırakın
1:22:19Karahanlıları e ta Göktürklerden bu
1:22:21tarafa geliyoruz fark ettiyseniz
1:22:23neredeyse kelimeleri bile aynı olan ve
1:22:25değişmeyen şeyler var. Dirliğ'e şöyle
1:22:27yazıyoruz. Geliri
1:22:29söyle kardeşim.
1:22:29>> Devlet memurların komutan
1:22:31>> Devlet memurlarına Evet.
1:22:34>> Komutanlara ayrılan toprak
1:22:35>> ve komutanlara ayrılan topraklardır.
1:22:39Komutanlara ayrılan topraklardır.
1:22:42Şimdi dikkat arkadaşlar. Dirlik.
1:22:46Dirlikda
1:22:48sisteminin gelişmiş hali. Rebe
1:22:49anlattığımız şey Dirlikte hatırlayın.
1:22:51Köylü devlete olana ait olan araziyi
1:22:53sürüyor. Diyelim ki Tokat'ta domates
1:22:56ekiyor. Biliyorsunuz Tokat domates
1:22:58sünnü. Tokat'taki domatesi özellikle
1:23:02süren çiftçi Nazım. Bunları hasat zamanı
1:23:05geldi artık domatesler. Tamam. Şimdi
1:23:07tokat kebabı yapacağız. Öyle yani. İyi
1:23:10domates lazım bize. Kardeşim ben de
1:23:12Tokat askerlik yaptım. O yüzden Tokat'a
1:23:14çok hakimim. Çok da giderim. Çok
1:23:15sevdiğim arkadaşlarım da var orada.
1:23:17Tabii Nazım Tokat'taki bu işi yaptıktan
1:23:19sonra
1:23:21pazara götürdü, sattı. Dikkat. Bazen
1:23:24pazara götürmez. Yani ayni ödeme vardır.
1:23:27Ayni ödeme şudur. Tımarlı sipahilerin
1:23:30sipahi pazarı vardır. Bazen Nazım kendi
1:23:33gider pazarda satar vergisini verir.
1:23:35Bazen tımarlı sipariye bildiğin domatesi
1:23:37kasayla verir. Git sen sat der. Sipahi
1:23:39pazarları vardır. Cuma pazarları aslında
1:23:41Osmanlı Devleti'nde günümüzde de sipari
1:23:43pazarıdır. Ne demek o? Hiç kimse çıkmaz
1:23:45çiftçilerden. Sadece sipahiler çıkar ve
1:23:48halk vatandaş o siparilerden o ürünü
1:23:50alarak aslında kendi adam kendi parasını
1:23:53çıkartmış olur. Bu bir yani ayni ödeme
1:23:55de var. Dirlik sistemi üç kısımdadır.
1:23:58Has zamet var ya. Ben sana ne öğrettim?
1:24:01Has ne demek? Has. Evet. Buyurun Murat.
1:24:04Has ne demekti? Has
1:24:05>> en iyi. En iyi demek değil mi kardeşim?
1:24:07O zaman en iyi topraklar bir ülkede
1:24:10geliri en iyi topraklar kime verilir?
1:24:12Mesela Çukurova'nın geliri kime
1:24:14bırakılır? Sallıyorum. Çukurova'da
1:24:15Adana'da mesela çok üretim olan Adana ve
1:24:18Mersin Antalya civarlarındaki üretim
1:24:20yerlerini düşün. Meyve vars buraların
1:24:22gelirleri aslında ney has şey nere?
1:24:25Zehamet
1:24:28ortak Konya, Sivas bilmem. Tımar diğer
1:24:31kalan yerlerdeki küçük parçalı yerler.
1:24:33Arkadaşlar bir şey en iyisi en iyi gelir
1:24:36de hastır. Geliri 100.000 Akçeden fazla
1:24:40olan yerler padişah, sadrazama ve vezir
1:24:43gibi üst düzey kişilere verilir. Biz
1:24:46bunlara has diyoruz. Demek ki has en
1:24:47büyük toprak ve geliri en yüksek
1:24:49olandır. Sonra orta kısım zamet. Geliri
1:24:5220.000 akça ile 100.000 akçe orası
1:24:53olacak. Geliri 20.000 akçe ile 100.000
1:24:57akçe arasında olacak. Bunlar kimler?
1:24:59Hekimlere verilir bunlar. Müderrislere
1:25:00verilir. Efendim iler başlarda para
1:25:02almıyordu. Daha sonra kadılara verilir.
1:25:04İşte önemli kişilere verilir. Gene orta
1:25:06sınıfa verilir. Tımar.
1:25:09Günümüzün asgari ücreti gibi düşünün.
1:25:11Geliri 3.000 akçe ile 20.000 akçe
1:25:14arasında değişir. Tımarda en düşük
1:25:16devlet memurlarına ve neye veriliyormuş?
1:25:20Askerlere ayrılan topraklardı. O zaman
1:25:22sana büyükten küçüğe doğru deyip
1:25:26sıralaman istenirse has, ziyamet ve
1:25:30tımar diye ne yapacaksın? Bunları
1:25:32sıralayacaksın. Hazreti tımar diye
1:25:34kodlayanlar var. Bunu unutmayayım da
1:25:36lan. Zaten üç kelime var. Kurban olayım.
1:25:37Haz se zıyamet. Unutacak bir şey yok.
1:25:40Var mı sıkıntımız kardeşim? Olayımız bu.
1:25:43Bu arada delik toprakları kendi içinde
1:25:44de çift, yarım çift diye de ayrılır.
1:25:46Peki ben şimdiye kadar hep hep hep
1:25:49devletin gözünden anlattım. Şimdi buraya
1:25:52geleceğiz. Şimdi en önemli yere. Şimdi
1:25:54Nazım'ın gözünden anlatıyorum. Yani
1:25:56köylünün burayı dikkatle. Ben bu
1:25:59sistemin adına dirlik diyorum. Bölümsel
1:26:01anlamda da has zamet tımar diyorum. Ama
1:26:04e şimdi gelelim bir de köylüye. Köylü
1:26:08devletin vermiş olduğu araziyi bir çift
1:26:12öküzle işlemeye başlar. Devlet sorar kaç
1:26:14öküzün var? Derse ki Nazım iki öküzüm
1:26:17var. İki öküz bir çift öküz demek değil
1:26:19midir? O zaman bu iki öküzüyle devlet
1:26:21ona diyelim ki bir dönüm tarla verir.
1:26:24Nazım'ın 10 tane öküzü varsa bu 5 çift
1:26:27demektir. O zaman 5 dönüm verilir. O
1:26:29zaman Nazım öküz sayısını ne kadar
1:26:31arttırırsak devlette o kadar fazla tarım
1:26:33arazisi verir. Neden? E çünkü bu tarlayı
1:26:36sürecek, edecek falan bir hayvana
1:26:38ihtiyaç var. O yüzden Nazım'ın ilk
1:26:40yapması gereken köylü olarak ne
1:26:42yaptırman lazım kardeşim?
1:26:44>> Hayvanın sayısını arttıracaksın. Tabii.
1:26:46Çünkü hem hayvancılık yapacağım. Kendi
1:26:48kendine peynirini, zeytin, peynir,
1:26:50zeytin tereyağını, yoğurdunu, ayranını
1:26:52ıvırı zıvırını yapacaksın. Çökeleğini
1:26:53çökelek tabii çok önemli. Lor peynirini.
1:26:56Bir de o hayvanı nerede kullanacaksın?
1:26:58Tarımda. Şimdi Nazım'ın diyelim ki 20
1:27:01tane hayvanı var. 20 tane öküzüm var
1:27:03kardeşim. O zaman ne demek bu? 10 çift.
1:27:05O zaman devlet sana ne verdi? 10 dönüm.
1:27:07Dikkat
1:27:09Nazım bu 10 dönümü ekmeye başladı.
1:27:11Domatesi ekti. Tokatta ekli. Çok güzel.
1:27:15Her şey güzel. Domates de güzel verdi.
1:27:16Donmon da olmadı. Mis gibi. Ve satıldı.
1:27:19Bir sene böyle geçti. Ama Nazım öbür
1:27:21sene kimseye haber vermeden ekmedi.
1:27:25Ekmedi. 10 dönüm boşa ekti. Demek ki
1:27:27devlet 10 dönümün bir domates gelirinden
1:27:29kardeşim ne yaptın? Sen bizi marrum
1:27:32bırak. Biz tokat kebabını domatesini az
1:27:34patlıcanını fazla yemeye başladık senin
1:27:35yüzüne. Doğru mu? Nazım ne yaptı? Nazım
1:27:39öbür sene de kimseye haber vermedi ve
1:27:42yani durumu da yok. Sağlıklı Nazım
1:27:44depresyona girmiş. Haspam. Ne depresyona
1:27:47gireceksin lan? E bunun üzerine devlet
1:27:49diyor ki Nazım bir seninki mazeretsiz
1:27:52kardeşim. Al bakayım sana bir çift bozan
1:27:55vergisi. Bazen 2 senede bazen 3 senede.
1:27:57Belli olmuyor. Bazen nazımı seviyorlarsa
1:27:59biraz idare ediyor. Çift bozan tarımı
1:28:02bozan. Niye bozdu tarımı? Çünkü sen ne
1:28:04yaptın kardeşim? İki sene ekmeyerek
1:28:07senin gibi kaç kişi böyle ik sene daha
1:28:08ekmezse ne olur? Millete üretim
1:28:10düşüklüğü sebebine varır. O zaman da ne
1:28:12oluyor? Devletin, milletin ihtiyaçları
1:28:15karşılanamıyor. Anlaştık mı? 3ün senede
1:28:18ekmiyor mu lazım? Bir devlet seni
1:28:20isyancı gibi görür.
1:28:23Artı o araziyi senden alır. O araziyi
1:28:26alır, başkasına verir. Bütün mesele bu.
1:28:29Sen de peki arazin olmadan veya devletin
1:28:31sana vermiş olduğu kullanma hakkı olan
1:28:33araziyi kullanamazsan o köyde ne işin
1:28:35var? Nazım nereye gitti? Köylü Nazım
1:28:38şehre. Mecbur gideceksin. Başka yerin
1:28:41kaldı mı? Devletten bir daha ne
1:28:42alamıyorsun çünkü? He o zaman devlet
1:28:44önce ne yapıyormuş? Üretimi aksattın ve
1:28:46mazeretsiz olarak ekmemeye başladığından
1:28:48dolayı önce çift bozan vergisini
1:28:50koyuyormuş. 3üncü senede ekmezsen ne
1:28:52koyuyormuş? Koymuyormuş. Senden onu
1:28:54alıyormuş. Yerine başkasını koyuyormuş.
1:28:56Peki Nazım sen dürüstsün. Her sene
1:28:59ekiyorsun. Her sene üretim var. Devlet o
1:29:01zaman tımar toprağını senin oğluna
1:29:02devrettirir. Yani devrettir derken
1:29:04vermez arkadaşlar. Devletin toprağı bu.
1:29:06Sen devletin toprağında ekim yapıyorsun.
1:29:10Bu mal senin değil. Eğer mal senin
1:29:12olsaydı
1:29:14bu toprağa girerdi. Yani mülke girerdi.
1:29:16Sen şu an nedesin lazım? Miri topraklar
1:29:20içinde tımarın, dirliğin içindeki tımar
1:29:22sisteminde çalışan bir köylüsün. Ama bu
1:29:25sistem bozulmaya başlayınca bir Nazım'ın
1:29:28elindeki toprak gidecek. Nazım çok iyi
1:29:29yapsa da artık elindeki toprak iltizam
1:29:31sistemine çevrilecek. O yüzden tımar
1:29:33yapamayacak. Tımar yapamazsa her tımar
1:29:34yapamaya nereye göç edecek? Her köyünü
1:29:36bırakan
1:29:37>> şehirlere. O köylerde eşkıyalar
1:29:39yerleşecek. Hepimizin milli celal
1:29:41isyanları işte bunların sonuçları
1:29:43olacak. Var mı sıkıntınız? Lazım
1:29:46harikasınız. Var mı ekleyeceğimiz
1:29:47herhangi bir şey?
1:29:48>> Not var oraya.
1:29:49>> Not var dedi. Nazım Nazım not varsa
1:29:51kesin yoktur diyorum ama biz ek değil.
1:29:54Söyle kardeşim.
1:29:54>> Altta da not var ya.
1:29:55>> Altta da not var. Söyle kardeşim.
1:29:56>> Boşluk zaten not abi.
1:29:58>> Ha şu.
1:29:58>> Evet
1:29:59>> not not yazdık lan. Allah Allah. İki not
1:30:02olsun. Söyle bakalım. Ha çifthane
1:30:04sistemini mi yazalım? Söyle.
1:30:06>> Altan yazıyorum. Söyle.
1:30:08>> Osmanlı Devleti'e köylü bir aile bir
1:30:09çift
1:30:10>> Osmanlı Devleti'nde köylü bir aile.
1:30:13Evet.
1:30:13>> Bir çift öküzün işleyebileceği kadar.
1:30:15>> Bir çift öküzün
1:30:19işleyebileceği kadar. İşleye
1:30:23bileceği kadar. Evet. Miri araziyi
1:30:27>> Miri araziyi
1:30:28>> belirli şartlarda kar vermiştir.
1:30:30>> Miri araziyi
1:30:32belirli şartlarda ekmek şartı yani
1:30:34özellikle kiraya vermiştir. Öyle
1:30:38anlatalım. Nazım'a kiraya verdik. Kiraya
1:30:41vermiştir. Evet Nazım
1:30:42>> bu sistemde toprakların büyük
1:30:44>> Bu sistemde Evet. toprakların büyük
1:30:47çiftlikler halinde
1:30:48>> bu sistemde toprakların büyük çiftlikler
1:30:53halinde dur şimdi Nazım çiftlikler
1:30:56halinde.
1:30:57Şimdi size soru. Mülk toprağın çok
1:31:01olduğu yerde efendi köyle ilişkisi olur
1:31:03mu? Olur. Devletin olduğu yerde olmaz.
1:31:06Şöyle örnek vereyim. Miri arazinin
1:31:08oransal anlamda yüzde kaçtı? Ben size
1:31:11söyledim. 95 dedim. Mülk arazi kaç
1:31:15>> bu? Bununla bunun toplamı zaten ikisi
1:31:17alıp satılamadığı için %5. %5'in olduğu
1:31:19yerde efendi köl olur mu ya? Ağırlık
1:31:22olur mu? O yüzden Osmanlı Devleti'nden
1:31:24sonra medeni kanunda bu miri araziler de
1:31:28satışa açılacak. O yüzden o zamanlar
1:31:31toprak para etmediği için hep
1:31:32duymuşsunuz şurada dedemin tarlası kaç?
1:31:35100 dönüm. L 100 dönüm insan şöyle baksa
1:31:38göremez ya. İşte 200 dönüm. Buralar hep
1:31:40bizimmiş hocam. E ne olmuş?
1:31:42Hepsi satılmış. Hepsi gitmiş ellerine
1:31:45çok ucuz paralara vermiş. Kan davalarına
1:31:48sebep olmuş falan filan. Birçok sebep
1:31:49var. O yüzden Osmanlı Devleti'nde büyük
1:31:52ağlık sistemlerinin görülmemesinin
1:31:54sebebi miri arazinin olması. Yani
1:31:57feodalite niye Osmanlı Devletie'de
1:31:58yoktur? Bir senyör vasal ilişkisi, bir
1:32:01ağ işte bir efendi bir köle ilişkisi,
1:32:03bir ağ bir çiftçi ilişkisi yoktur.
1:32:06Osmanlı sonuçta topraklarını işletenler
1:32:08bu köylülere kiraya veriyor. Yani
1:32:10Nazım'a verdik biz kirayı. Ha onun
1:32:11şartları var. Nazım onu ekecek, Nazım
1:32:13onun vergisini verecek falan. Nazım
1:32:14bunları yapmazsa önce çit bosan. Nazım
1:32:16bir daha yapmazsı 3ün senesinde hop
1:32:18elinden alır. Bu arada rakamlara
1:32:20takılmayın. 2inci sene, 3ün sene bazen
1:32:22Nazım çok sevilen bir insandır değil mi
1:32:24ya? O yüzden mesela 3 senede de toprak
1:32:26alınmaz. 4 sene alınır. Yani öğrenciler
1:32:28çok takılı hocam 2 yıl ekilmedi de 3.
1:32:31yılında mı alındı? 3 yıl ekilmedi 4.
1:32:33yılında mı? Ya niye takılıyorsunuz
1:32:35arkadaşlar? Onu zaten sana ÖSYM sınavda
1:32:37seçenekte verir. Der ki üst üste 2 yıl
1:32:40ekmeyenden çift bozan almış. Geneli
1:32:42budur. Geneli ama istisnalar var mıdır?
1:32:44Her zaman vardır. Devam edelim kardeşim.
1:32:45Çiftlikler halinde
1:32:49>> Evet.
1:32:50>> Ve ekonominin temeli sayılan
1:32:52>> ve ekonominin temeli sayılan. Evet.
1:32:55Tarım belli ailelerde
1:32:56>> ekonominin temeli sayılan
1:33:00tarımın belirli ailelerde
1:33:03>> toplanmasına
1:33:04>> belirli
1:33:06ailelerde
1:33:08toplanmasını engellemiştir. Toplanmasını
1:33:12engellemiştir. Evet. Bu sisteme çiftane,
1:33:14>> bu sisteme çifthane adı verilir. Bu
1:33:18sisteme çifthane
1:33:22adı verilir. Aslında ney biliyor
1:33:25musunuz? Mu? Hemen bakış açınızı
1:33:26değiştireyim. Devletin gözündeki adı
1:33:29dirlik, köylünün gözündeki adı çiftane.
1:33:33Bütün mesele bu. Aynı sistemden
1:33:35bahsediyoruz ama köylünün şartı farklı.
1:33:37Devletin koyduğu şart farklı. O yüzden
1:33:39arazi devletin kirası nazımı. Nazım'ın
1:33:42baktığında sistemin adı çifthane. Bu
1:33:45taraftan baktığım mı Dirlik veya diğer
1:33:46adıyla tımar. Anlaşıldı bütün mevzu çok
1:33:49güzel. Hadi bir ne yapalım? Hadi bir
1:33:53genel tekrar yapalım lan. Aha kalemler
1:33:56de düştü zaten. Onlara da ihtiyacım
1:33:58yoktu. Şimdi şu kapı al bakayım kardeşim
1:34:01bir. Şunu bir al. Tamam başlıyoruz.
1:34:04Hazır mıyız?
1:34:06Gene yamulttun bizi Muratçığım her
1:34:09zamanki gibi.
1:34:10>> Kalbimiz düzgün. Kalbimiz düzgün
1:34:11diyorsun. Peki. Gören olmadı şimdiye
1:34:13kadar ama olsun. Bakalım. Hazır mıyız?
1:34:16Geldik orduya. Benim soru beklediğim yer
1:34:19bu kısım. Zaten dediğim gibi 12 tane
1:34:21sorumuz var. Bir tanesi %100 ordudan
1:34:23gelir. Dikkat. Başlıyorum. Osmanlı
1:34:26Devleti'nde ordu iki kısma ayrılır. Kara
1:34:29kuvvetleri, deniz kuvvetleri. Kara
1:34:30kuvvetlerin özellikle kapıkulu askerleri
1:34:33ve kapıkulu süvarileri. Buradan 10
1:34:35senede bir soru gelmiş. Burada 11
1:34:38senede. Hatta burada 6 senede bir
1:34:39gelmiş. Ne demek istiyorum? Bura daha
1:34:41yakın soru sorulmaya müsait. Geldik
1:34:43buraya. Bir kapıkulu ocağında biz
1:34:46insanları önce nereye getiriyoruz? Acemi
1:34:49Oğlanlar Ocağına. Buradan ise usta
1:34:51birliklerine dağıtıyoruz. Acemi
1:34:52Birliği'deki yapmış oldukları
1:34:55talimlerle efendim içtimle o spor
1:34:57hareketleriyle hangisine uygunsa bunları
1:34:59veriyorsunuz. Dikkat. Bunlardan bir
1:35:01tanesi sınav sorusu olabilir. İkisini
1:35:03bilmek şart. Bunlardan bir tanesi cebeci
1:35:05ocağı. Cebe zırh demektir. Silahın bakım
1:35:09ve onarımını yapan grubun adı cebeci.
1:35:13Ateşli silahlar ve el bombası yapan
1:35:16grubun adı Umbaracı. Arka arkaya yazdım.
1:35:18Dikkat. Hepimizin bildiği bir adam var.
1:35:21Humbaracı Ahmet Paşa. Humbara ne demek?
1:35:24Ateş. Ateşli Ahmet. Anlaştık mı değerli
1:35:26arkadaşlar? Var mı yaparız? Gerçek adı
1:35:29komtede bu nev aldı. Bu arada geldik
1:35:31buraya. Peki bu birliklerin
1:35:34acemi birliğinden usta birliğine
1:35:36geçmesine bedergah veya kapıya çıkma
1:35:39denir. En azından şunu bil. Bedergahın
1:35:41askeri bir terminolojik kelime olduğunu
1:35:43bil. Yani aşağıdakilerden hangisi
1:35:45Osmanlı Devletin ordu yapısıyla ilgili
1:35:46bir kelime değildir? Veya ordusuyla
1:35:48alakalı kavram değildir. Adam oraya
1:35:50bedergah yazar. Ulan bu bedergah nedir
1:35:52deme. Bedgah Acemi Oğlanlar Ocağından
1:35:55usta birliklerine geçmeye verilen
1:35:57isimdir. Peki bu ilk ocakları ve ilk
1:36:00orduları kimler kurdu? İlk orduyu Orhan
1:36:03Bey Yaya ve Müsellem adıyla kurdu.
1:36:06Müsellem adlı birlik anlamına gelmiştir.
1:36:08Zamanla normalde ilk kullanım anlamı
1:36:10değil. Yaya ve müsellemdir. Tamam. Bunu
1:36:12bilelim. İki. Ama bu yaya ve müsellem
1:36:15zamanla fetih hareketlerine
1:36:17yetişemeyince 1. Murat Kapıkulu ocağını
1:36:21kuracak. Kapıkulu ocağı kurulda iki
1:36:22taneydi zaten. Biri acemi olanlar hoca
1:36:24diğeri en içeri hoca. Sonradan topçu
1:36:27ocağı, top arabacıları, humbaracı,
1:36:28cebeci böyle eklendi, eklendi. Bu sistem
1:36:30ortaya çıktı. İlk kurulduğunda iki
1:36:32taneydi. Acemi ile yeni peki bu kapıkulu
1:36:36ocağı kurulurken bir hangi tarikat
1:36:39neticesinde kurulu hangi tarikata bağlı
1:36:41Bektaşlar? O zaman kurucusu da birinci
1:36:44sıradaki padişah olduğuna göre demek ki
1:36:47yeniçerilerin kayıt tuttuğu defterde
1:36:49birinci sırada kim varmış? Padişahın
1:36:50adı. Demek ki padişahta aslında ne
1:36:52sayılıyormuş? Bir yeniçeri. Padişahın
1:36:55yeniçeri sayıldığına göre 1inci sıradaki
1:36:57kim? 1. Murat'tır. Çünkü 1. Murat kurdu.
1:37:00Peki hangi kişiye bağlıdır pirindikleri
1:37:03kişi? Hacı Bektaşi Veli'ir. Okudukları
1:37:06duanın adı Gülbank duası. Hadi bir dua
1:37:10oku bakayım Murat bize. Aç ellerini
1:37:13yavrum. Oku. Ne okuyorsun sen gene de
1:37:15dua? Geceleri
1:37:17gece
1:37:19okumuyor mu oğlum? Gece bir üç kulbu bir
1:37:20elam. Kurban olayım gecesi var gündüzü
1:37:22varmış. He
1:37:26>> sen ne okuyorsun lan? Geceleri hangi
1:37:28duayı okursun? Yat kaldır
1:37:32>> söyle bir daha.
1:37:33>> Yattım Allah.
1:37:33>> Yattım Allah. Kaldır beni.
1:37:35>> Nur içine daldır beni.
1:37:36>> Nur içine daldır beni. Başka Allah sizin
1:37:39canınıza olum. Bir üç kulfu, bir elham,
1:37:42bir ne bileyim bir Fatiha, bir ayetel
1:37:45kürsi al. Tane bism bismillahz başlayan
1:37:49dua.
1:37:50>> Şey Hazreti Yunus'un duası la ilahe
1:37:52illallah ve vahd değil. O da değil
1:37:54zaten. Ondan sonra hasbi Allah dua.
1:37:56Birçok dua var gece yatmadan önce. Kimse
1:37:58okumuyor mu lan? Ben mi okuyayım
1:37:59arkadaş? Me
1:38:00>> masalla beraber okuyor.
1:38:01>> Masalla. Ha kızın kızınla beraber
1:38:02okuyorsun. Evet. Gülbank duası güzel bir
1:38:04duadır. Benden size tavsiye şu an
1:38:06YouTube'a girin. Gülbank duasını açın
1:38:08bir dinleyin arkadaşlar.
1:38:11Özellikle onun en can alıcı yeri Elikanı
1:38:14>> Kılıcıkan
1:38:15Sinesi Püryan diye başlayan kısımdır.
1:38:18Ora gerçekten kıymetli. Bir sınavda
1:38:20geldiğini de söylemiş olalım.
1:38:22Hangisinin? Gülbank duasının. Bu arada
1:38:24dikkat. Kapıkulu hoca önce pençik.
1:38:28Pençik ne demek? Pençek 5şte bir. Önce
1:38:31bu sistem bu sistem yetmeyince ileride
1:38:33hangi sisteme geçecek Osmanlı Devleti?
1:38:35Devşirme sistemine geçecek.
1:38:38Bu arada Pençik sistemi Molla Mevlana
1:38:40Rüstem ve Çandarlı Kara Halil Hayrettin.
1:38:42Bu arada dikkat arkadaşlar Kara Halil
1:38:44Hayrettin yani Hayrettin'le Çandarla
1:38:47Karalil aynı kişidir. Hayrettin unvanı
1:38:49sadece 1. Murat zamanında verilmiştir.
1:38:51Aynı kişidir. Nazım bunlar farklı
1:38:53kişiler değildir. Evet. Geldik buraya.
1:38:55Buraya geldik. Buraya geldik. Evet.
1:38:58Kapıkulu askerlerinin
1:39:01her 3 ayda aldığı maaşa ulufe, her taht
1:39:05değişikliğinde aldığına ise culus
1:39:07başladı. 3. Murat'tan itibaren bozulma
1:39:09vardı. Şundan dolayıdır arkadaşlar. 3.
1:39:11Murat'ın özellikle çocuklarına sünnet
1:39:13düğününe gelen
1:39:15o zamanlar için işte sihirbazlar,
1:39:17soytarılar o zaman soytarı denir
1:39:18arkadaşlar. Şimdi böyle deyince şey
1:39:20yapmayın. Soytarı denilmiş. Soytarlar
1:39:22falan gelince çocukları çok Oğlum sünnet
1:39:24acılı bir şey. Şimdi acılı bir şey
1:39:26olunca çocuklarını güldürene hemen acemi
1:39:28olanlara kaydetmişler. E böyle olunca ne
1:39:30olur? O ocak bozulur. Ocak normalde
1:39:32nasıl alınıyordu? O 50.000de ne şartla
1:39:34alınıyordu? E ne oldu? Ocak bozulmaya
1:39:36başladı.
1:39:38E bozulanı da ocağı yani oraya alınan
1:39:40kişi de diğerlerini etkilemeye başladı.
1:39:42E ne oldu kardeşim? E çürük domatese
1:39:45yaklaştır bakayım. Şey domatesi. Sağlam
1:39:47domatesi ne oluyor? He çürük elmaya
1:39:50yaklaştır bakayım. Sağlam elmayı, sağlam
1:39:52elma onu şey yapmıyor ki. O da öbürkü
1:39:55onu çürütüyor. İşte tüm mesele yeniçeri
1:39:57ocağında buydu. Ocak devlet içindir
1:39:59anlayışının devlet ocak içindire
1:40:01Gel buraya arkadaşlar. Şuraya 6
1:40:03bölük halkı derler. Kaç tane bak burada?
1:40:06>> Evet 6 bölük
1:40:09halkı derler. Onu da size söylemiş
1:40:12olayım. Özellikle burada şu çok garibime
1:40:15gidiyor benim.
1:40:17>> Evet. Ya gerçekten şaka gibi değil mi
1:40:19yani? Garibana
1:40:21padişahın, devletin hazinesi
1:40:24emanet ediliyor. Yani
1:40:25>> gariban o zamanki anlamında kullan.
1:40:27>> Yok canım o anlamında kullan kimsesi
1:40:29aslında bunlar. Kimsesi yok böyle
1:40:30kaçırık bir yere de. Şimdi hırsızlık tek
1:40:33başına yapılabilecek bir şey değildir
1:40:34lazım. Yani hırsızın sonuçta sen
1:40:37hırsızsın altın çaldın. Bunu çaldıktan
1:40:40sonra ne yapman lazım? Lazım satman
1:40:41lazım. Evet. Yani senin tek başına
1:40:43kullanabileceğin mesela meyve sebze gibi
1:40:46değil ki. Meyveyi çaldın elmayı manavdan
1:40:48yedin. Bitti. O değil ki. Ama sen şimdi
1:40:50bir şeyi çalıpla bir şeyi de yanındakini
1:40:52de oraya dahil etmen lazım. Yani
1:40:54hırsızlık da öyle tek başına bir şey
1:40:55olmaz. Organize bir şey olur. Hırsızlık
1:40:58asla yapamaz. Yani hırsızdaki kuyumcu
1:41:00der ki sana git şuradan şunu çal bana
1:41:01getir. Bir tarih eseri Türkiye'de yok mu
1:41:03kaç tane tarihi eser yurt dışına
1:41:05kaçırıldı? Nerelerden ne vadilerden ne
1:41:08ünlü iş adamları buldu da kaçakçılık
1:41:10yapıyor. Ondan sonra açıyor bizi oraya.
1:41:12Ondan sonra biz anlamıyoruz. Biz safız.
1:41:14Safız canım biz abi. Sen müza açınca of
1:41:17tarihe ne kadar önem veriyor lan.
1:41:19Gösterdiğin binde biri. Gösterdiğin
1:41:22binde biri binde99'unu götürmüşsün zaten
1:41:24oraya dışarıya. Kim kimi kandırıyor ya?
1:41:28Bu şey müzelerini açan insanlara
1:41:29söylemiyorum. Bak sende de Pusat Müzesi
1:41:31var. Sende ok var. Yay var. Ondan ne
1:41:33olacak abi? Ne müzelerde ne parçalar
1:41:35götürüldü bu ülkeden? Anadolu'dan buğ
1:41:37şey Kurtuluş Savaşı Milli Mücadele
1:41:39döneminde Yunan'ın işgal ettiği yerlerde
1:41:41ne alıp da götürdüler oralardan? Frik
1:41:44Vadisinden, Kütahya ile Afyon arasından,
1:41:46Eskişehir'den bakayım neler çıkarttılar
1:41:48da götürdüler. E böyle olunca bu
1:41:50memlekette tarihi eser kalır mı? Ha
1:41:52devletimiz daha sonra bunların hepsini
1:41:54yavaş yavaş getirmeye başladı.
1:41:55Bazılarını müzayede de devlet satın aldı
1:41:57da getirdi. Ya böyle bir şey olur mu ya?
1:41:59Şu topraklardaki tarihi esere sahip
1:42:02çıkabiliyor muyuz ya?
1:42:05>> Bizim şeyde eee Silfke'de köyde lahit
1:42:08var. Lahit yok mu? Su koymuşuz içine. Su
1:42:11koyuyoruz. alıyoruz oradan lahitten. Lan
1:42:13ölüme ezarı o.
1:42:15>> E tabii canım neler var. Ben sana neler
1:42:16anlatayım ya.
1:42:18>> Neler var neler. Evet. Gel buraya
1:42:20şuraya. Tamam mı? Şu sağ garip ve sol
1:42:22garip. Biraz bana gülümsedi.
1:42:24>> Biraz garip geliyor.
1:42:24>> Biraz evet oraya bir dikkat edelim.
1:42:26Şimdi buraya bir dikkat.
1:42:28Geldik herhalde askerlerine. En büyük ve
1:42:30en fazla asker tımarlı spayer. Hepsinden
1:42:33fazla. Bak hepsinden. Azap veya ezep
1:42:36azep bekar çiftçi erkeklerdir. En önde
1:42:39bulunur. Dikkat. Geldim buraya. Deliler
1:42:42cesaretlerinden dolayı ismi almıştır.
1:42:44Akıncı sınır boylarında oturup önemli
1:42:47akıncı aileler vardır. Turahanoğulları,
1:42:49Turhanoğulları, eee, Evrenesosoğulları,
1:42:52Malkoçoğulları gibi. Geldim buraya. Yaya
1:42:55ve müsellem dikkat. İlk kurulan ordunun
1:42:58adıdır. Vezir Alain Paşa ile yine
1:43:00Çandarlı Halil Paşa'nın gayretleriyle
1:43:02kurulmuştur. Bekar özellikle Türk
1:43:04gençlerinden alınmıştır. Yaya müsəlem.
1:43:06Daha sonra yetmemiş. Onun önüne kapıkulu
1:43:08kuruldu. Yaya Münümsen geri hizmete
1:43:11alındı. Sakay'ı bilmeyenimiz yok. Şimdi
1:43:15bunlardan şu var ya şu normalde
1:43:17sorulmaması lazım. Yani buraya kadar
1:43:19girmemek lazım. Tarihin en zor tarih
1:43:21sınavı 2014'te yapıldı. 2014'te Voynu'u
1:43:24sormuşlardı Hristiyan bakışısını. O
1:43:26yüzden der şu üç tanesi şöyle gözünüzde
1:43:28bir bakın yeterli. Dünya hali gelir mi?
1:43:31Gelir ki adam sormuş sonuçta. 2014
1:43:35Hristiyanlar aç sorulmuyor. Yani şunlar
1:43:37Hristiyan birlikler. Bunlar Türk şey
1:43:39Müslüman birlikler değil. Martolos,
1:43:41Cerahor ve Voyn zaten isimlerinde de
1:43:45fark ettiyseniz kullandığımız kelimeler
1:43:47gibi değil. Tunacıyı biliyoruz zaten.
1:43:49Geldik buraya. Deniz kuvvetlerinde
1:43:52başındaki adama ne isim verilir? Kaptan
1:43:55Derya. Geldik buraya. Ünlü denizciler.
1:43:58Ancak şu Karesioğullarından geldiğini
1:44:01her öğrenci bilmesi lazım. Ecalil,
1:44:03Evrenes Gazi ve Hacı İlil Beyi. Buraya
1:44:06geldim. Dikkat, Osmanlı Devleti'nde
1:44:09yetişen ünlü bir denizci değildir derse
1:44:14cevabın Çakabey olacak. Çakabey ölüm
1:44:16tarihi 1091 mi ya? Bakar mısın? Belki de
1:44:18ben yanlış hatırlıyorum. 1081'de kuru da
1:44:20tabii 1091'de İstanbul Kuşatmasına
1:44:22sırasına e Kayiper muhabbeti var ya
1:44:25onun.
1:44:27>> Bak bakım ölüm tarihine bak. 1091 mi ya
1:44:29da 92'dir en fazla?
1:44:33Araştırmacı yazar
1:44:35>> 92
1:44:35>> 92'de mi? 92'de Evet. Buraya geldik mi?
1:44:38İki tane kitaplıya dikkat edecektik.
1:44:40Hangi kitaplılar bunlar? Seyid Ali Reis.
1:44:42Özellikle Kanun Sultan Süleyman
1:44:44zamanında yapılan Nintendin seferlerinde
1:44:45gördüklerini Miraatül Memalik yani
1:44:47ülkelerin aynası kitabında topladı. Piri
1:44:48Reis 2006'da da geldi. 2010'da da geldi.
1:44:54Ne geldi? Kitab Ahariye'nin yazarı
1:44:56kimdir? Cevap P Reis. Bir daha geldi.
1:44:58Kitap Bahriye'nin yazarı kimdir? Pir. L
1:45:00neyi soracak adam başka? O yüzden sana
1:45:02gelirse güncelde de gelebilir. Mesela
1:45:062025 KPSS'nin güncel kısmında e iki tane
1:45:09ne soru yakaladık.
1:45:11Hanımefendiler, beyefendiler. Narlar,
1:45:13ayvalar tatlı bir şey gördün mü?
1:45:15Yapıştır dedik. Şeker Ahmet. E senin bir
1:45:17saniye bakmanla bile o soru çözüldü. E
1:45:20ikinci soru. Cebrin kurucusu. Hisabül
1:45:22Cebral Mukabele. Harz mi?
1:45:25E anlatıyorsun da bunlar güncel ve genel
1:45:27kültürde de geliyor. Yani benim
1:45:28yakaladığımız sorular 23 tane birebir
1:45:31varsa KPS iki tane de güncelden 25 tane.
1:45:34Evet bu işlere böyle bakıyoruz biz.
1:45:37Buraya baktık mı hazır mıyız?
1:45:39>> Ortak bir şey yok.
1:45:40>> Ortadaki notu sevmiyorum. O yüzden bu
1:45:44tarafa mülk araziye geçiyorum kardeşim.
1:45:47Mülk arazi.
1:45:49Şimdi bir soru geldi. Çok yakın bir
1:45:51zamanda geldi. Ne nasıl geldi biliyor
1:45:52musun? eee gayrimüslim toprakların adını
1:45:56sordular. Hara
1:45:58vergisinin adı da zaten ne? Haraç. Bak
1:46:00şunları da bir yazayım.
1:46:02Gayrimüslimlerden
1:46:03toprağından alınan verginin adı neymiş?
1:46:05Haraç. Öşrinin neymiş?
1:46:07>> E öşür zaten. Bu bütün meseleyi anladık
1:46:09mı? Haraç hariçten aklınıza gelsin.
1:46:12Hariç. Müslümandan hariç. Müslümandan
1:46:13hariç ne olabilir? Gayrimüslim olabilir.
1:46:16Paşmaklık. Bak ben son zamanlarda bana
1:46:19çok göz kırpıyor
1:46:21arkadaş. Ben öğretmenim. Ben hissederim.
1:46:23Öğretmen arkadaşlar ileride bu mesleğe
1:46:26hele benim gibi 20 yılını doldurduğu
1:46:28zaman artık neyin nereden gelebileceğini
1:46:30ha olur olmaz tarih derya deniz ama
1:46:32paşmaklığa ben size dikkat ettireceğim.
1:46:34Bu videolar yıllarca inşallah yürürlükte
1:46:37kalacak. E orada da sizler ne bu sene
1:46:39gelmese Ramazanca buraya önem vermiş ben
1:46:41de buraya dikkat edeyim diyeceksin.
1:46:42Paşmaklık geliri padişahın annesi
1:46:44kızları ve eşlerine ayrılan
1:46:46topraklardır. Mesela çok güzel bir soru
1:46:48sorabilirim. İşte İstanbul'a giden Nazım
1:46:51öğretmen öğrencileryle beraber gezerken
1:46:53valide Turhan Sultan camini ziyaret
1:46:55etmiştir ve bu camiyi valide Turhan
1:46:56Sultan inşa ettiğini eee öğrenmiştir.
1:46:59Buna göre Valide Turhan Sultan bu eseri
1:47:03aşağıda verilen hangi toprak türünden
1:47:05elde ettiği gelirle yapmıştır? Sorunun
1:47:07kalitesine bak. Cevap ne? Mukataa değil
1:47:09mi? Yok. Başmaklık.
1:47:12Başmaklık. Dikkat. Mukatayı anladınız.
1:47:15Salaneli yani maaşı eyaletlerdeki o
1:47:17toprak çeşidinin adı mukatadır. Mukatayı
1:47:20şöyle koydum. Diğerinin adı ikda ya
1:47:22ikdia olmayan gibi düşünüyor. Yani ikdia
1:47:25ikd olmayan yani ikdia topraklarından
1:47:27değil. Burada ne vardı? Maaşları
1:47:29doğrudan devlet hazinesine aktarır.
1:47:30Hatırlayın. O doğrudan devlet hazinesine
1:47:32veren de iltizamı kazanan mültezim yani
1:47:34nazımdı. Nazım direkt parayı vermiyor
1:47:36muydu? Aslında sen neyin gelirini
1:47:37veriyor musun bize? Oradaki mukataa
1:47:39topraklarının gelirini veriyorsun.
1:47:41Yurtluk,
1:47:43ocaklık genelde nasıl çıkar biliyor
1:47:45musunuz bu soru? Boşluk doldurma
1:47:47çıkabilir. Hani gelir sınır boylarında
1:47:49oturanları yurtluk gelir sın bu üçlü de
1:47:51çıkabilir. Ha bu arada dikkat boşluk
1:47:53doldurma soruları tarihte üçlü gelebilir
1:47:55arkadaşlar. Üçlü yani iltizam, mültezim,
1:47:58malikane. Yurtluk, ocaklık işte atıyorum
1:48:00paşmaklık gibi gelebilir. Dikkat yurtluk
1:48:02ocaklı da dikkat ettireyim. Dirliğin üç
1:48:04kısmı vardı. Evet. Has, Zeamet, Tımar.
1:48:08Hadi bir yazalım. Has topraklar geliri
1:48:10kaç bin akçeden üstün olacak? 100.000
1:48:13akçe. Peki zamet toprakları 20.000 ile
1:48:18100.000 akçe arasında olacak. Tımar
1:48:20toprakları asgari ücret 3.000 akçe ile
1:48:2320.000 akçe arasında olacak. Yani ey
1:48:27657'li olmak isteyen ve beni izleyen
1:48:30arkadaşlar, sen ülkemizde yani Osmanlı
1:48:32Devleti'nde olsaydın, Osmanlı KPSS'sine
1:48:35girseydin eğer sen düz memur olarak
1:48:38atandığında kaç bin akçı alacakmışsın
1:48:40başta? 3.000 akçı. Peki sen öğretmen
1:48:44olarak atanırsan en kötü kaç akçı
1:48:46alacaksın?
1:48:47>> 20.000. Ama 20.000ile 100.000 bu ne
1:48:49demek? Uzman öğretmen, başöğretmen,
1:48:52Akşemsettin, Molla Gürani çokü düzey
1:48:54hocalar var. Demek ki o çok güzel
1:48:56hocalar 9.999
1:48:59Akçe'ye kadar para alabiliyor.
1:49:01Arkadaşlar bunlar çok yüksek paralar bu
1:49:02arada. Hani Akçen'in şu anki değersel
1:49:04anlamını bilmediğinizden dolayı hani bir
1:49:07öğretmenin maaşını bilme şansınız çok
1:49:09zor oluyor. Öğretmenler, Osmanlı Devleti
1:49:11müderrisler çok yüksek fiyat, çok yüksek
1:49:13ücretler alan ve orta sınıfın en çok
1:49:16riayet edilen, sözü en çok kadıdan sonra
1:49:18dinlenen meslek grubudur öğretmenlerde.
1:49:21Arkadaşlar bugün öğretmene saygı hala
1:49:23günümüzde. Evet. Çok hadiseler olsa da
1:49:26ki 16 milyon öğrencinin olduğu yerlerde
1:49:27ben bu tür hadiseleri de normal
1:49:30karşılıyorum. Lan Amerika'da adam şeyi
1:49:32alıyor, silahı alıp oğlu tarıyor.
1:49:34Baktığınız zaman evet bizlerde de
1:49:35maalesef menfur hadiseler oluyor ama
1:49:37genel itibariyle hala Türkiye'nin en
1:49:40saygın mesleği
1:49:42lerinden biridir öğretmenlik. O yüzden
1:49:44sözüne itibar edilen güvenilir öğrenciye
1:49:47bir şey verdiğinden dolayı hem öğrenci
1:49:49hem veliyi memnun eden yıllarca
1:49:50unutulmayan, yıllar sonra aran la benim
1:49:52kaç tane öğrencim var ya. 10 sene geçmiş
1:49:55aradan. 10 10 12 yıl geçmiş hocam diyor.
1:49:59Her ayın 15'inde
1:50:01yemin ediyorum kartı takıyorum size dua
1:50:04ederek öyle başlıyor. Şimdi sen bu adama
1:50:07nasıl yapacağın? Sen duayı şey
1:50:09zannediyor. İnsanlar ağızdan böyle
1:50:10çıktığı zaman böyle basit bir şey
1:50:12zannediyoruz. Değil mi Nazım? İşte Allah
1:50:14razı olsun hocam. Allah ömrünüze bereket
1:50:16yazıyorsunuz ya mesajlarda. O kadar çok
1:50:18geliyor ki Allah razı olsun hepinizden.
1:50:20Ama dua böyle lafta küçük gibi gözükse
1:50:22de birçok şey bizen sıkıntıları giderim.
1:50:25Bakın arkadaşlar bizlerin de hayat
1:50:28meşkalesi var. Birçok sıkıntılarımız da
1:50:30oluyor. İnanın şu tahta yazlamak ve
1:50:33saatlerimizi alıyor. Bazen misafir
1:50:34geliyor, yukarı çıkmak zorunda
1:50:35kalıyorsun, sonra çekiyorsun videoyu
1:50:37falan. O yüzden hayatımızda da bizlerin
1:50:40şeyleri oluyor. Zor e gidiyorsun lastik
1:50:43patlıyor arabanda. Her şey başına göre
1:50:45insansın. O yüzden ben birçok şeyden
1:50:47sizin dualarınıza kurtulmuşum. Evet.
1:50:49Anne babanın duası ama bir de öğrencimin
1:50:51duası. Öğrencimin duası beni gerçekten
1:50:54ayakta tutan şeydir. O yüzden bizler
1:50:56için Allah razı olsun kelimesi benim
1:50:58için çok kıymetlidir. Söyle hocam suda
1:51:00bir araba hikayesi var ya
1:51:01>> ya neler neler yaşadık. Yani ben eee
1:51:03birçok köz ölümden dönmüşümdür. Ben bu
1:51:05duaların sayesinde dönmüştüm. Yani ben
1:51:08kendimi biliyorum yaşadığımda ve onu
1:51:10hissedebiliyorum. Bak bir de hissetmek
1:51:11vardır. Onu hissedebiliyorum. O yüzden
1:51:14hepinize çok teşekkür ederim. Hele 2015
1:51:16KPS'den sonra attığınız mesajlardan
1:51:18dolayı aynılarını inşallah 2026 KPS'den
1:51:20ve AGS'den EKPS'den sonra da
1:51:22atacaksınız. Buna gönülden inanıyorum. O
1:51:24yüzden en doğru şekilde anlatmaya, en
1:51:26yalın şekilde anlatmaya çalışıyorum
1:51:28arkadaşlar. Sizler de görüyorsunuz.
1:51:29Vakıfa bir gülümsedi bana. Şimdi ben
1:51:32şurayı bir işaretleyeyim. Vakıf gelir
1:51:34kamu yararlarına veya sınava girin. Dini
1:51:36ve sosyal kurumlara ayrılan eee
1:51:39giderlere ayrılan veya gelirlere ayrılan
1:51:41toprak çeşidine biz ne isim veriyoruz
1:51:43lazım? Vakıf toprak diyoruz. Evet. Ordu
1:51:46ve gördüğünüz üzere toprak çeşitleri 6
1:51:50yıldır gelmeyen
1:51:52bir yeri anlattım. Hepinize dikkat
1:51:54çektiriyorum bu üniteye. Bu 3üncü video
1:51:57sorunun devlet yönetiminden sonra bakın
1:51:59devlet yönetimi çok önemli. İlk iki
1:52:00video 3üncü videosu da en çok soru gelen
1:52:03yerlerden beklediğim yerlerden biri
1:52:05olacak inşallah. Var mı sıkıntımız
1:52:07lazım? Yapar mıyız? Hemen
1:52:09hücrelendirilmiş soru bankam olan AGS
1:52:11KPSS üzerinde yazan o soru bankasından
1:52:14hangi kısmı açıyorsunuz? Şimdi ordu
1:52:16kısmını açıyorsunuz ayrı çözüyorsunuz.
1:52:18Toprak yönetimi kısmını açıyorsunuz ayrı
1:52:20çözün. Böylelikle bir anda 32 tane
1:52:22soruyu da çözümlerini de okuyarak lütfen
1:52:25rica ediyorum doğru yapsanız bile
1:52:26muhakkak çözüm okuyun. Çünkü çözümlerde
1:52:28farklı bilgiler de veriyoruz. Böylelikle
1:52:30sizleri sınava en yoğun bilgili ve en
1:52:33akılda kalıcı bilgilerle hazırlamaya
1:52:34çalışıyoruz sınav günleri. Bunu da hep
1:52:36beraber göreceğiz inşallah. 4.
1:52:38videomuzda Osmanlı Kültür Medyin ne
1:52:40işleyeceğiz peki? Nazım
1:52:41>> eğitim ve bilim.
1:52:41>> Eğitim ve bilim insanları tek
1:52:43işleyeceğiz burayı. Eee 24 tane bilim
1:52:46insanı var. Akşemsettinler, efendim
1:52:49Molla Güraniler, o tarafa bakıyorsun.
1:52:50Evliya Çeleviler, Hezerfanlar, Humbaracı
1:52:52Ahmetler, işte Ahmet Cevdet paşalar,
1:52:55Taküdin Mehmetler bunları tek
1:52:57işleyeceğiz. Eğitim işleyeceğiz. Sıbyan
1:52:58mektepleri, Amin Alayı bunlar neymiş? Bu
1:53:01kavramlar kavram çok kıymetli. çok
1:53:03kıymetli hale geldi o şeyde, sorularda
1:53:06her kavramın içine, derinlemesine
1:53:07girerek inceleyeceğiz. Nerede
1:53:09görüşüyoruz? Bir sonraki videomuzda
1:53:11görüşmek dileğiyle. Esen kalın. Hoşça
1:53:13kalın.
1:53:24[Müzik]

About this transcript

This page contains the full transcript of 13) KPSS / AGS Tarih - Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti 3 - Ramazan YETGİN - 2026 by Benim Hocam, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 14,969 words across 2,973 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.