12 Saatte KPSS AGS Tarih | Genel Tekrar (Tüm Konular Tek Videoda) — Transcript

Full transcript

1. 0:07Değerli dostlarım hepiniz hoş geldiniz.
2. 0:10Ne yapıyoruz? Genel tekrar yapıyoruz.
3. 0:12Tarihi unuttum diyenler, tarihte
4. 0:14zorlanıyorum diyenler merak etmeyin.
5. 0:17Sizin için delicesine tekrar yapıyoruz.
6. 0:20Ve arkadaşlar bakın bu tekrarla
7. 0:23unuttuğunuz her şeyi yeniden
8. 0:24hatırlayacaksınız. Uzun bir video
9. 0:26olacak. Sabredin. Mükemmel hale
10. 0:29geleceksiniz. Arkadaşlar öncesinde şunu
11. 0:31söylemek istiyorum. Çıkmış sorular
12. 0:33kitabın. Değerli dostlar bu kitabı
13. 0:35çözmeden sınava girmek yasak. Bak yasak.
14. 0:39Çün ve bunun videolarını da
15. 0:40izleyeceksiniz. Bunun dışında arkadaşlar
16. 0:43bizim 30 günde ders notlarımız var
17. 0:45biliyorsunuz. KPSS denememiz var. Bunu
18. 0:47biliyorsunuz. AGS denememiz var. Bunu da
19. 0:50biliyorsunuz. Ben arkadaşlar açıklama
20. 0:52kısmına ve yukarıya ne yapacağım?
21. 0:55Link koyacağım. oradan alabilirsiniz.
22. 0:57İndirim kodunuz Zeki Hoca 10. Hepsi
23. 0:59küçük harfle 10 rakamlı arkadaşlar. Bu
24. 1:02%10'luk bir indirim sağlayacak size. Ve
25. 1:04bir de ben dizi kitabı evinden bir söz
26. 1:06aldım arkadaşlar. İster bu kitaplar
27. 1:08olsun isterseniz Genel Tekrar kitabımız
28. 1:11da olacak bizim. Yine onu da burada
29. 1:13bulabileceksiniz. O linke tıkladığınızda
30. 1:16genel tekrar kitabımızı ya da bu
31. 1:17kitaplardan herhangi birini alana
32. 1:20hediyelerimiz var. Ne gibi hediyeler
33. 1:23arkadaşlar? Bakın bu bizim. Ters
34. 1:25tutuyorum. Bu bizim inkılaplar
35. 1:28posterimiz. Bu bizim
36. 1:31vatandaşlık haritaları posterimiz. Bunun
37. 1:34dışında, bunun dışında neyimiz var?
38. 1:37Bunun dışında şöyle bir Osmanlı Devleti
39. 1:41ıslahatlar posterimiz. Bunun dışında bir
40. 1:44de haritalar posterimiz var. Bunların
41. 1:47tamamını bakın tamamından bunlardan bir
42. 1:50tanesi kitaplarınızla beraber ya da
43. 1:52birkaçı kitaplarınızla beraber ücretsiz
44. 1:54olarak gönderilecek. Daha da mı var?
45. 1:57Tamam ver onu da.
46. 1:59[boğazını temizler]
47. 2:00Bu da arkadaşlar paragraf ve dil bilgisi
48. 2:02üzerine hazırlanan bir poster. Bu
49. 2:06posterler size ücretsiz olarak
50. 2:07gönderilecek. Hangi kitabı sipariş
51. 2:09verirseniz verin size ücretsiz olarak
52. 2:12bunları gönderecekler. Eee bu bence son
53. 2:15derece güzel. bu katkıda bulunduğu için
54. 2:17ve stüdyosunu bize paylaştığı için Dizgi
55. 2:19Kitapevine çok çok teşekkür ediyoruz.
56. 2:21Sizler de videomuzu beğenerek, yorum
57. 2:24yaparak ve arkadaşlarınıza göndererek
58. 2:26bize destek olabilirsiniz. İndirim
59. 2:28kodumuzu unutmayın ve kitaplarımızı
60. 2:30almayı da unutmayın. Hediyeleriniz de
61. 2:32içinde gelecek. Aa bir de ne yaptırdım?
62. 2:35Bir de ne yaptırdım? Bir de şöyle
63. 2:38ayraçlar yaptırdım. Üzerinde Zeki Hoca
64. 2:40yazıyor. Bu ayraçlar da kitabınızla
65. 2:43beraber size hediye olarak gelecek.
66. 2:45Değerli dostlarım, hepinize çok teşekkür
67. 2:47ederiz. Hadi başlayalım.
68. 2:53Değerli dostlar, hepiniz yeni bir
69. 2:55videoya daha hoş geldiniz. Bu videoda
70. 2:58sizlerle beraber tarihi baştan sona
71. 3:01tekrar edeceğiz. Ama daha başlamadan
72. 3:03şunu söyleyeyim. Hala vakit var. Eğer
73. 3:05gerçekten tarihiniz sıfıra sıfırsa en
74. 3:07temelden anlattığım 30 günde tarih
75. 3:09videolarını mutlaka ama mutlaka izleyin.
76. 3:12Hadi gelin tekrarımızı yapalım.
77. 3:14Arkadaşlar Türk adı ilk defa Çin
78. 3:16yıllıklarında karşımıza çıkıyor. Türkiye
79. 3:19ifadesi ise ilk defa Bizans
80. 3:21kaynaklarında karşımıza çıkıyor.
81. 3:23Bizanslıların Türkiye dediği yer neresi
82. 3:25peki? Orta Asya. Buna dikkat ediyorsunuz
83. 3:28arkadaşlar. Türk adına yüklenen
84. 3:29anlamlar. Bir sürü anlam var ama en
85. 3:32önemlileri Kaşkarlı Mahmut Divan-ı
86. 3:34Lügat-ı Türk adlı eserinde Türk adına
87. 3:36olgunluk çağı anlamını yüklüyor. Ziya
88. 3:38Gökalp ise Türk adına töreli kanun nizam
89. 3:42sahibi anlamını yüklüyor. Bunun dışında
90. 3:45artık Orta Asya değil de Türkistan
91. 3:47diyoruz. Türkistan'daki kültür
92. 3:49merkezlerine baktığımızda pek çok kültür
93. 3:51merkezi var ama en önemlisi Orta
94. 3:54Asya'daki Türklere ait en eski kültür
95. 3:57bel bölgesidir arkadaşlar. Orta Asya'da
96. 3:59Türklere ait en eski kültür bölgesi
97. 4:02Afanesievole
98. 4:04dikkat ediyoruz. Peki devam edelim
99. 4:07değerli arkadaşlar. Türkler Orta
100. 4:09Asya'nın zorlu iklim şartları sebebiyle
101. 4:11hayvancılık yapmışlardır. Hayvancılığa
102. 4:14bağlı olarak e tabii ki hayvanlarını
103. 4:16otlatıyorlar. Göçebe yaşıyorlar. Hayatta
104. 4:19ne görürsen sanatına onu yansıtıyorsun.
105. 4:21Sanatta hayvan üslubu var. Mimari
106. 4:24eserler az. Çünkü biz çadırda kalıyoruz.
107. 4:26Evler, tapınaklar, saraylara ihtiyacımız
108. 4:29yok. Tarımsal faaliyetler az. Çünkü
109. 4:31ektiğim ürünün başında beklemek
110. 4:32zorundayım. E göçebe yaşarken ektiğim
111. 4:35ürünün başında bekleyemem. Yazılı
112. 4:37kültüre geç geçiyorum. Çünkü ben
113. 4:39göçebeyim. At üstünde sürekli yazı
114. 4:41yazamam. Devam edelim. Hapis cezaları
115. 4:44kısa sürelidir. Neden? Çünkü ben göçebe
116. 4:46yaşıyorum. Hapishaneyi alıp sırtımda
117. 4:48gezemem arkadaşlar. O yüzden hapis
118. 4:50süreleri kısadır. Savaşçı ve teşkilatlı
119. 4:53yapıya sahiplerdir değerli dostlar.
120. 4:55Göçebe hayattaysanız hayata tutunmak
121. 4:57zorundasınız. O yüzden Türkler savaşçı
122. 4:59ve teşkilatlı olmak zorunda kalmışlardır
123. 5:02ve ticaretle de uğraşmışlardır.
124. 5:05Hayvansal ürünler satıp tarım ürünleri
125. 5:08alıyoruz. Gelelim arkadaşlar Orta
126. 5:10Asya'dan yapılan Türk göçlerinin
127. 5:12sebeplerine ve sonuçlarına. Orta
128. 5:14Asya'dan yani Türkistan'dan göç ettik
129. 5:16biz. Peki neden arkadaşlar? Zorlu iklim
130. 5:19şartları. Komşularımız olan Çin ve
131. 5:21Moğol'un baskıları yani siyasi baskılar.
132. 5:24Boylar mücadele, aşırı nüfus artışı ve
133. 5:27kaynakların yetmeyişi, hayvan
134. 5:29hastalıkları, yeni yerler görme isteği
135. 5:31yani merak arkadaşlar göç etmemizin
136. 5:34sebeplerindendir. Peki sonuçlara
137. 5:36baktığımızda Türk kültürünü incelemek
138. 5:39çok zorlaştı. Bakın bu dünya olsun. Biz
139. 5:41sadece burada olsaydık çok kolay Türk
140. 5:43tarihini incelerdik. Ama biz burada
141. 5:46burada burada burada biz her yerdeyiz. O
142. 5:48yüzden Türk tarihini incelemek zorlaştı
143. 5:50ve Türk kültürü dünyaya yayıldı. Bütün
144. 5:53dillerde yoğurt ne? Yoğurt ne? Nasıl
145. 5:55yayıldı? İşte bu şekilde yayıldı. Her
146. 5:57yere göç edince yoğurdu da götürdük.
147. 6:00Peki pek çok Türk devleti kuruldu
148. 6:02arkadaşlar. Türkler dünyayı hem
149. 6:04etkilediler hem de dünyadan
150. 6:06etkilendiler.
151. 6:08Gelelim İskitlere ya da diğer bir adıyla
152. 6:11Sakalar. Değerli dostlar tarihteki ilk
153. 6:14Türk topluluğudur ve en önemli
154. 6:16hükümdarları Alper Tunga'dır arkadaşlar.
155. 6:19Firdevsi'nin Şehname adlı eserinde
156. 6:20Afrasyap adıyla bilinir. Kadın
157. 6:23hükümdarları ise Tomris Hatun'dur. E
158. 6:26arkadaşlar en önemli hükümdar Alper
159. 6:27Tunga. Kadın hükümdarları Tomris Hatun
160. 6:30bu dönemde kadın savaşçılara Amazon
161. 6:33kadınları adı veriliyor. E kadın
162. 6:35hükümdar var, kadın askerler varsa
163. 6:38haliyle altın, takı, gümüş, incik,
164. 6:40boncuk önemli oluyor. İskitler madeni
165. 6:43iyi işlemek zorunda kalmışlardır. O
166. 6:45yüzden İskitlere Bozkır'ın kuyumcuları
167. 6:48unvanı verilmiştir. İskitler atı
168. 6:50evcilleştirdiler, üengeiyi buldular
169. 6:52falan ama bal önemli. İlk balbal
170. 6:55örneklerini verdiler. Balballar ahiret
171. 6:57inancının kanıtıdır. Ölümden sonraki
172. 6:59yaşamın aynı zamanda Türk heykel
173. 7:01sanatının ilk örnekleridir diyebiliriz.
174. 7:04Geldik Asya Hun Devletine. Asya Hun
175. 7:07Devleti ya da diğer bir adıyla Büyük Hun
176. 7:09Devleti tarihteki ilk Türk devletidir.
177. 7:12İskitler teşkilatlanamadığı için ilk
178. 7:14Türk topluluğuydu. Bunlar ilk Türk
179. 7:15devleti. Kurucuları Teoman, en parlak
180. 7:18dönemleri ise Metahan. Arkadaşlar
181. 7:21Metahan onluk sistemi kurdu. Yani Türk
182. 7:23tarihinin ilk düzenli ordusunu kurdu. O
183. 7:25yüzden Meta'nın tahta geçtiği milattan
184. 7:28önce 209 tarihi Türk Kara Kuvvetleri
185. 7:31Komutanlığı'nın kuruluşu olarak kabul
186. 7:33edilir. Çin Seddi arkadaşlar. Çin Seddi
187. 7:36Asya Hun devletinin saldırılarına karşı
188. 7:38inşa edilmiştir. Kuzey Şansi anlaşması.
189. 7:41Bakın Türk tarihinin ilk yazılı
190. 7:43anlaşması Kuzey Şansi anlaşmasıdır. Asya
191. 7:46Hun Devleti ile Çin arasında
192. 7:48yapılmıştır. İlk yazılı anlaşmamız
193. 7:51arkadaşlar Mete Han en parlak dönemi
194. 7:53yaşattıktan sonra yavaş yavaş böyle
195. 7:55başarısız hükümdarlar başa geçti ve Çiç
196. 7:58ile Hohanyeh döneminde bir olay cereyan
197. 8:01ediyor arkadaşlar. Hohanye kardeşi
198. 8:03Çiçi'ye diyor ki biz bağımsız olmayalım.
199. 8:06Biz Çin esaretine girelim diyor ve Çiçi
200. 8:08kardeşi Hoan'e itafen istiklali yani
201. 8:12bağımsızlığı feda etmek gülünç ve utanç
202. 8:15vericidir diyor. İşte o yüzden
203. 8:17arkadaşlar tarihteki ilk Türk
204. 8:19milliyetçisi
205. 8:22milliyetçi Çiçidir. Bakın çiğden çıkarın
206. 8:25bunu. Devam edelim. Dikkat. Asuhun
207. 8:28devleti parçalandı arkadaşlar. Asyo
208. 8:30devleti yavaş yavaş Çin esaretine
209. 8:32girmeye başladı. Bunun üzerine Kuzey
210. 8:35Hunlarının lideri olan Balamir Kaan,
211. 8:37"Ben Çin esaretine gireceğime,
212. 8:39bağımsızlığımı kaybedeceğime
213. 8:41vatanımı terk ederim." dedi ve Avrupa'ya
214. 8:44doğru göç etti. İşte onun göç hareketi
215. 8:47kavimler göçünü başlattı
216. 8:50arkadaşlar. Kavimler göçü ve sonuçları.
217. 8:52Peki oluşumu nasıl oldu? Bir bakalım.
218. 8:55Şimdi değerli dostlar biz şuralarda
219. 8:56falanız. Tamam mı? Şurada da Roma
220. 8:59İmparatorluğu olsun. Bizim Balamir Kaan,
221. 9:02"Ben Çin esaretine girmem." dedi.
222. 9:04Türkistan bölgesinden çıktı.
223. 9:05Karadeniz'in kuzeyinden buraya kadar
224. 9:07geldi. Burada barbar kavimler var.
225. 9:10Angılllar, Saksonlar, vizigotlar,
226. 9:11Germenler, Franklar gibi. Bu barbar
227. 9:14kavimlere bir bilardo topu gibi vurduk
228. 9:16ve onları yerlerinden ettik. Onlar
229. 9:18nereye doğru ilerlediler? Roma'ya doğru
230. 9:21ilerlediler ve Roma İmparatorluğu ikiye
231. 9:24ayrıldı. E biz buraya geldik. Balamir
232. 9:26Kaan liderliğinde Avrupa Hun Devleti'ni
233. 9:29kurduk. Buradaki barbar kavimler günümüz
234. 9:32modern toplumlarını oluşturdular. Modern
235. 9:34Avrupa toplumları oldular. Barbar
236. 9:35kavimler Hristiyanlığı kabul etti ve
237. 9:38kilise aşırı güçlendi. Arkadaşlar
238. 9:40kavimler göçünün sonuçları. Avrupa Hun
239. 9:42Devleti kuruldu. Balamir liderliğinde.
240. 9:45Roma İmparatorluğu saldırılara
241. 9:46dayanamadı. İkiye ayrıldı. Feodolite.
242. 9:49Yani şöyle küçük küçük devletçiklerin
243. 9:51olduğunu ve bunların surlarla çevrili
244. 9:53olduğunu düşünün. feodalitenin diğer bir
245. 9:55adı derebeyliktir ve bir yerde feodalite
246. 9:58derebeylik varsa merkezi otorite güçlü
247. 10:00değildir ve siyasi birlik yoktur
248. 10:03diyeceğiz. Bunun dışında barbar kavimler
249. 10:06Hristiyanlığı kabul edince Hristiyanlık
250. 10:08yayıldı. Hristiyanlık yayılınca kilise
251. 10:10aşırı güçlendi ve kendi düşüncesini
252. 10:12dayattı. Buna skolastik düşünce diyoruz.
253. 10:15Aynı zamanda Avrupalılar Türk kültürünü
254. 10:18tanıdılar. Günümüz Avrupa toplumlarının
255. 10:21temeli atıldı. Nasıl? Angıllar ve
256. 10:23Saksonlar. Anglasaksonlar günümüzün
257. 10:24İngiltere'si oldu. Franklar günümüzün
258. 10:27Fransa'sı oldu. Germenler günümüzün
259. 10:29Almanya'sı oldu. Yani modern Avrupa
260. 10:31toplumlarının temeli atıldı ve bu bir
261. 10:33evrensel olaydır. İlk çağ bitti. Orta
262. 10:36çağ başladı. Kavimler göçüyle. Devam
263. 10:39edelim. Geldik Avrupa Hun Devletine.
264. 10:42Temel bilgileri vereceğim. Avrupa'da
265. 10:43kurulan ilk Türk devletidir. Kurucusu
266. 10:45kavimler göçünü başlatan Balamir Kaan.
267. 10:47En parlak dönem ise Attila dönemidir
268. 10:50arkadaşlar. Attila hem Doğu Roma yani
269. 10:52Bizans üzerine hem de Batı Roma üzerine
270. 10:55seferler düzenliyor. Attila Doğu Roma
271. 10:57yani Bizans üzerine 1 ve ik Balkan
272. 11:00seferlerini düzenliyor. Margos ve
273. 11:02Anatolius anlaşmalarıyla Bizans'ı
274. 11:05vergiye yani Doğu Roma'yı vergiye
275. 11:07bağlıyor. Batı Roma üzerine Galya
276. 11:09seferini düzenliyor ama sonuç alamıyor.
277. 11:12Ardından İtalya seferini düzenliyor.
278. 11:14Roma'ya kadar ulaşsa da Papa 1.
279. 11:17ricası üzerine Roma'yı almaktan
280. 11:20vazgeçiyor. Arkadaşlar Attila Sasaniler
281. 11:23üzerine sefere gideceği için bunun
282. 11:25dışında Papa'nın ricası üzerine bunun
283. 11:28dışında Roma'nın gücünü kırdığı için
284. 11:30Roma'yı almaktan vazgeçiyor. Atpila'nın
285. 11:33unvanları cesur kavimlerin efendisi,
286. 11:36tanrının kırbacı, tanrının gazabı ve
287. 11:39Alman destanı olan Nibelingen Destanında
288. 11:42Etzel adıyla biliniyor.
289. 11:45Attila. Devam edelim. Geldik Avarlara
290. 11:48arkadaşlar. Avarlara Çin yıllıklarında
291. 11:51Juan Juanlar, Göktürk kaynaklarında ise
292. 11:54apar adı verilir. Avarlar hem Asya'da
293. 11:57hem de Avrupa'da devlet kurmuşlardır.
294. 11:59Tıpkı Hunlar gibi. Ve kurucuları bayan
295. 12:02Handır arkadaşlar. Kadın olduğu için
296. 12:04bayan değil. Adamın adı bayan. Hem
297. 12:06Asya'da hem Avrupa'da devlet kurdular ve
298. 12:08İstanbul'u kuşatan ilk Türk devletidir.
299. 12:10Dikkat edin. İstanbul'u kuşatan ilk Türk
300. 12:12devleti Avarlardır. Alfabenin birinci
301. 12:15harfiyle başlıyor. İstanbul'u kuşatan ik
302. 12:18Türk devleti Bulgarlardır. Bu ise
303. 12:21alfabenin ikinci harfiyile başlıyor.
304. 12:24Geldik Macarlara arkadaşlar. Macarlar
305. 12:27Türk mü? E tabii ki Türk. Asimile
306. 12:28oldular arkadaşlar. Macarlar bilinen ilk
307. 12:32hükümdarları Arpatır ve tarihteki ilk
308. 12:35Türkoloji enstitüsünü kurdular. Yani
309. 12:37Türk tarihini araştırmak için ilk
310. 12:39Türkoloji enstitüsünü kurdular ve
311. 12:41Macarlar soylarını Attila'ya
312. 12:44dayandırıyorlar. Zaten Macaristan
313. 12:46yanılmıyorsam İngilizcede nasıl
314. 12:47yazılıyor? Hungari şeklinde yazılıyor.
315. 12:50Bak Hun. Biz Hun Türkiye olan Attila'dan
316. 12:53geliyoruz diyorlar çünkü. Devam edelim.
317. 12:56Geldik peçeneklere arkadaşlar.
318. 12:58Peçenekler devletleşemediler. Boy
319. 13:00halinde yaşadılar. Ve dikkat Bizans
320. 13:02ordusunda ücretli askerlik yaparken
321. 13:05Malazgirt Savaşı'nda taraf değiştirdiler
322. 13:07ve Büyük Selçuklu ordusuna geçerek
323. 13:09savaşı kazanmamızı sağladılar ve
324. 13:11Anadolu'nun kapılarını Türklere açmamızı
325. 13:14sağladılar. Devam edelim. Bulgarlar
326. 13:17arkadaşlar Bulgarlar Kubrat liderliğinde
327. 13:20büyük Bulgar devleti kuruyorlar. Daha
328. 13:22sonra bu büyük Bulgar devleti ikiye
329. 13:24ayrılıyor. Bir tarafı İTil Bulgarları,
330. 13:26diğer tarafı Tuna Bulgarları oluyor.
331. 13:29İTil Bulgarları İden çıkarın
332. 13:31İslamiyet'ti kabul etmiştir. Tuna
333. 13:33bulgarları T'nin üzerine bir çizgi
334. 13:35çekin. İsa'nın çarmağa gerilişi oldu. E
335. 13:38arkadaşlar o da Hristiyanlığı kabul
336. 13:40ediyor. Bulgarlar Kubrat liderliğinde
337. 13:42kuruldular. İstanbul'u kuşatan ik Türk
338. 13:45devletidir. B'den aklıma gelecekti. İTil
339. 13:47Bulgarları İslamiyet'ti kabul etti.
340. 13:49Almışan döneminde. Tuna Bulgarları ise
341. 13:52Hristiyanlığı kabul etti. Şimdi dikkat
342. 13:54edin arkadaşlar. Sorular bize tarihte
343. 13:58ilk Türk İslam devleti derse Etil
344. 13:59Bulgarları diyoruz. Sorular bize Doğu
345. 14:01Avrupa'da ilk Türk İslam devleti derse
346. 14:04yine İil Bulgarları diyoruz. Ama sorular
347. 14:06bize Orta Asya'da ilk Türk İslam devleti
348. 14:08derse cevabımız Karahanlılar oluyor.
349. 14:13Devam edelim. Geldik Hazarlara
350. 14:15arkadaşlar. Hazarlar muhtemel soru
351. 14:17adayıdır. Museviliği kabul eden ilk ve
352. 14:19tek Türk devletidir. Ve ne yaptılar?
353. 14:21Hazarlar Belencer savaşı ile İslam
354. 14:24devleti yendiler ve Kafkaslıların
355. 14:27İslamlaşmasını engellediler. O zaman
356. 14:29dikkat edin arkadaşlar. Sorular bize
357. 14:32Kafkaslıların İslamlaşmasını engelleyen
358. 14:34derse cevabım Hazarlar olacak. Ama
359. 14:38sorular bana, "Ata Asya'nın
360. 14:41İslamlaşmasını engelleyen devlet derse
361. 14:44cevabımız Türgişler olacak diyoruz. Peki
362. 14:49arkadaşlar, Hazarlar Belender Savaşıyla
363. 14:52Kafkasların İslamlaşmasını engellediler.
364. 14:55Dikkat! hoşgörülü oldukları için bu
365. 14:57döneme Hazar Barış Çağı
366. 14:59[boğazını temizler] yani
367. 15:01Paks Hazarya adı verildi ve Hazarlar
368. 15:07Kürk yoluna hakim oldular,
369. 15:08zenginleştiler ve ordularında ücretli
370. 15:11asker kullanan ilk Türk devleti oldular.
371. 15:14Bir de Museviliği kabul ettiler. Çok
372. 15:15önemli. Devam edelim. Geldik kıpçaklara
373. 15:18arkadaşlar. Kıpçaklar diğer bir adı
374. 15:21nedir? Kıpçakların kumanlardır. Bakın
375. 15:25kodex kumanikus adında sözlükleri var. O
376. 15:27zaman bu kumanikus ne demek? Kumanlar
377. 15:29demek. Kodex o da kitap demek.
378. 15:31Kumanların kitabı. Kodeks Kumanikus kime
379. 15:34aittir? Kumanlara. Kumanlar kim?
380. 15:36Kıpçaklar. Ve bunlar Karadeniz'in
381. 15:38kuzeyinde yaşadılar. Ruslarla
382. 15:40savaştılar. Rusların milli destanı olan
383. 15:43Igor destanına konu oldular. Bir de Türk
384. 15:47boylarının en yakışıklısı olarak
385. 15:49bilinirler. Hepsi uzun boylu, sarışın
386. 15:51mavi gözlüdür arkadaşlar. Heybetli
387. 15:53kişilerdir. Kıpçaklar Türklerin en
388. 15:55yakışıklısıdır. Devam edelim. Geldik
389. 15:59Göktürk Devletin'e. Arkadaşlar
390. 16:01kurucuları Bumin Kaan, en parlak
391. 16:03dönemleri ise Mukan Kaan'dır. Hem Bumun
392. 16:06Kaan hem Mukan Kaan 2016 çıkmış sınav
393. 16:09sorusudur. Devam. Aşina soyu tarafından
394. 16:12kurulmuşlardır. Aşina Soyu Dişi Kurt,
395. 16:14Asena. O soydan geliyorlar ve bu zamana
396. 16:18kadarki devletlerin hiçbirinin adında
397. 16:19Türk adı yoktu. 1. Göktürk Devleti Türk
398. 16:22adına siyasi bir mahiyet yüklemiştir.
399. 16:25Yani Türk adını siyasi olarak kullanan
400. 16:27ilk devlettir. Ve İpek Yolu için bazı
401. 16:30ittifaklar yaptılar arkadaşlar. Bu
402. 16:32ittifakları Galatasaray, Gençler
403. 16:35Birliği,
404. 16:37yukarıdan aşağıya doğru Adanaspor olarak
405. 16:39kodluyorum. Göktürk ile Sasani birleşti.
406. 16:42Akhunları yendiler. Göktürk ile Bizans
407. 16:45birleşti. Sasanileri
408. 16:48yendiler diyebiliriz. Ne için yaptılar
409. 16:51bu ittifakları? İpek Yolu hakimiyeti
410. 16:53için. Peki Tapokağan arkadaşlar
411. 16:56unutmayın bak sorular size derse ki 1.
412. 16:59Göktürk Devleti'nde Budizmi kabul etmek
413. 17:01isteyen hükümdar Tapokağan. Göktürk
414. 17:04devletinde Budizmi kabul etmek isteyen
415. 17:06derse Bilge Kaan diyeceğiz. ve yavaş
416. 17:09yavaş parçalanarak Çin esaretine
417. 17:11girdiler. Gelelim Kürşat ayaklanmasına
418. 17:15arkadaşlar. Şimdi Göktürkler Çin
419. 17:17hakimiyetine girdiler ya işte bu Çin
420. 17:19hakimiyetinde kaldığımız döneme matem
421. 17:21devri adı veriliyor ve bir adam çıktı
422. 17:23adı Kürşat. 39 çerisi ile beraber ne
423. 17:26yaptı? Çin sarayını bastı ve Çin
424. 17:29sarayını kılıçtan geçirdi. Ne için?
425. 17:31Bağımsızlık için. İşte bu Kürşat
426. 17:33ayaklanması ya da Kürşat isyanı Türk
427. 17:36tarihinin ilk bağımsızlık isyanıdır.
428. 17:38Başarılı olamamıştır ama bağımsızlık
429. 17:41ateşinin ilk kıvılcımını yakmıştır. Daha
430. 17:43sonra isyan, isyan, isyan ve en sonunda
431. 17:46Göktürk Devleti kuruldu. Bakın o
432. 17:49isyanlar devam ederken Kutluk denilen
433. 17:51bir adam isyan etti. Başarılı oldu ve
434. 17:54Göktürk Devleti'ni kurdu. O yüzden bu
435. 17:56devletin diğer adı Kutluk Devletidir.
436. 17:58Kurucusu Kutluk Kaan'dır. Diğer bir
437. 18:01adıyla verilen unvan İlteriştir. İlteriş
438. 18:04ne demek? Derleyen toplayan demek. Çünkü
439. 18:07Kutluk Kaan ne yaptı? Çin esaretindeki
440. 18:09Türkleri derleyip topladı. O yüzden
441. 18:12kendisine derleyen toplayan anlamına
442. 18:14gelen ilterş unvanı verildi. Arkadaşlar
443. 18:17Kapkan Kaan döneminde çok geniş
444. 18:18sınırlara ulaştılar. İstanbul'dan
445. 18:21Türkistan bölgesine kadar ellerine
446. 18:23geçirdiler ve siyasi birliği sağladılar.
447. 18:26Ve bu dönemde ik Göktürk Devletie'nde
448. 18:29Türk tarihinin ilk veziri olan vezir
449. 18:31Tonyukuk görev yaptı arkadaşlar. Unvanı
450. 18:35Apa Tarkand'dır vezir Tonyukuk'un. Ve ı
451. 18:38Göktürk Devleti Türk tarihinin ilk
452. 18:40alfabesi olan Orhun alfabesini
453. 18:42oluşturdu. 38 harften oluşur. E bu
454. 18:44adamlar Türk adını kullanıyorlar. Bunun
455. 18:47dışında Çin'e karşı bağımsızlık
456. 18:49isyanında bulunmuşlar. İlk milli
457. 18:50alfabeyi yapmışlar. E haliyle
458. 18:52milliyetçiler, ulusçular yorumunu
459. 18:55yapacağım. Dikkat.
460. 18:57Bilge Kaan döneminde Türk tarihinin en
461. 19:00eski yazılı eserlerini verdiler. Ne
462. 19:02onlar? Orhun Kitabeleri. Orhun
463. 19:04kitabeleri kimler adınadır? Üç tanedir
464. 19:06bunlar. Bir tanesi Bilge Kaan, bir
465. 19:10tanesi vezir Tonyukukuk, diğeri ise ordu
466. 19:13komutanı olan Kültigin adına dikilmiştir
467. 19:17arkadaşlar. Şimdi dikkatle dinleyin
468. 19:19arkadaşlarım. Burada değişen bir bilgi
469. 19:21var. Eğer sorular size Türk tarihinde
470. 19:24Türklere ait en eski yazılı eserler
471. 19:26derse cevabınız
472. 19:28Orhun kitabeleri olacak normalde. Ama
473. 19:31değişen bilgi şu şekilde. Bakın 1.
474. 19:34Göktürk Devleti'nin kurucusu olan Kutluk
475. 19:36Kaan'a ilişkin yeni bir ne bulundu?
476. 19:39Yazıt bulundu. O yüzden sorularda Türk
477. 19:42tarihinde Türklere ait en eski yazılı
478. 19:44eserler derse seçeneklerde kutluk
479. 19:47ilteriş kanıtı varsa onu
480. 19:48işaretliyorsunuz. Yoksa Orhun
481. 19:51kitabelerini işaretliyorsunuz.
482. 19:53Üç kişi adına, Vezir Tonyukukuk, Bilge
483. 19:55Kaan ve Kültig'in adına ve Orhun
484. 19:57Kitabeleri konusunda çalışma yapan ilk
485. 20:00Türk Necip Asım'dır. Hiç sorulmadı daha
486. 20:04arkadaşlar. Bu Göktürk Devleti Uygur,
487. 20:06Karluk, Basmil tarafından yani Türk
488. 20:08boylarının isyanıyla yıkıldı.
489. 20:12Gelelim Uygurlara. Uygurlarda ü tane
490. 20:14önemli hükümdar bileceksiniz. Kurucuları
491. 20:16Kutluk, Bilge, Külkağan. En parlak
492. 20:18dönemleri Moyençör dönemi ve arkadaşlar
493. 20:21maneizmi kabul eden hükümdarları Bögan.
494. 20:24Maneizm dini et yemeyi yasaklayan bir
495. 20:27din. O yüzden şöyle aklınızda tutun. Et
496. 20:30diye böğürmeyin. Et falan yok. O zaman
497. 20:32maneizm dinini kabul eden böğürmeyinden
498. 20:35aklınıza gelsin. Bögü Kaan olacak. Şimdi
499. 20:38manizm dinini kabul ediyorlar. Manizm
500. 20:40dinini kabul edince et, süt, süt
501. 20:43ürünleri, kan akıtmak, savaşmak,
502. 20:45bunların tamamı yasaklanıyor ve manizm
503. 20:47dini etkisiyle savaşçılık özelliklerini
504. 20:50yitiriyorlar ve e et yiyemiyorlar. Et
505. 20:52yiyemeyecekleri için ot yiyorlar. E ot
506. 20:54yiyeceklerse tarım yapıyorlar. Tarım
507. 20:56yapıyorlarsa ektikleri ürünün başında
508. 20:58beklemek zorundalar. Yerleşik yaşama
509. 21:00geçiyorlar. Ve yerleşik yaşama geçince
510. 21:02artık çadırda kalmayacaklar. Eyler,
511. 21:04tapınaklar, saraylar, mimari eserler
512. 21:06yapıyorlar ve başkenti Ötüken'den
513. 21:10Karabalsagun'a taşıyorlar. Ötüken,
514. 21:12toprak anı. Türk memleketlerinin yüreği,
515. 21:14kutsal başkent olarak biliniyordu. Bütün
516. 21:16Türk devletlerinin başkentiydi
517. 21:18neredeyse. Ama Uygurlar Manezizm dinin
518. 21:21etkisiyle onu da değiştiriyorlar. Ne
519. 21:23yapıyorlar? Karabalsagun'a taşıyorlar
520. 21:26başkenti. Ve manyizm dininde resim
521. 21:29yapmak ibadettir arkadaşlar. Resim
522. 21:32sanatı Uygurlarda gelişmiştir. Yaş alçı
523. 21:34üzerine yapılan duvar resmi fresk ve iki
524. 21:37boyutlu resim minyatür sanatı ilk
525. 21:39Uygurlardadır ve Uygur ressamlarına
526. 21:42Bedizci, Uygurlarda öğretmene Bahşi adı
527. 21:45verilir. Ve arkadaşlar tıpkı [öksürme]
528. 21:50ı Göktürk Devleti gibi Uygurlarda Solt
529. 21:53alfabesini kullanarak kendi alfabelerini
530. 21:55yapıyorlar. Bu da onların milliyetçi
531. 21:57olduğunu gösterir. Uygurlar töreği
532. 21:59yazılı hale getiren ilk Türk devleti
533. 22:01oldular. E töreyi yazılı hale
534. 22:03getirdilerse bunu ne yapacaklar
535. 22:05arkadaşlar? Halka dağıtacaklar. Nasıl?
536. 22:07İlk matba kullandılar. E peki o
537. 22:09kitapları nereye koyuyorlar?
538. 22:11Kütüphaneye. İlk kütüphaneleri
539. 22:12kullandılar. Manizm dini etkisiyle
540. 22:15hükümdarlarına ay Tengri unvanı
541. 22:18verdiler. Çav, kuampo, Böz gibi paralar
542. 22:21kullandılar. Özellikle çav arkadaşlar
543. 22:23Uygurlardaki kağıt paradır. Bunun
544. 22:25dışında artık yerleşik hayatta canları
545. 22:27sıkılıyor. Tiyatro ilk Uygurlarda, çiçek
546. 22:31aşısı ilk Uygurlarda, Vakıflar ilk
547. 22:33Uygurlarda. Dikkat vakıflar sosyal
548. 22:36devlet anlayışını gösterir. Yani
549. 22:39Uygurlar yerleşik hayata geçen ilk Türk
550. 22:41devletidir. Matbaalar kuran ilk Türk
551. 22:43devletidir. Başkent değiştiren ilk Türk
552. 22:45devletidir. Din değiştiren ilk Türk
553. 22:46devletidir. Tiyatro yapan ilk Türk
554. 22:48devletidir. Kütüphane kuran ilk Türk
555. 22:50devletidir. Banka, çek, senet, tapu gibi
556. 22:53kavramlar yine ilk Uygurlardadır. O
557. 22:55yüzden Uygurlar her zaman ilktir
558. 22:57arkadaşlar. Buna dikkat ediyorsunuz
559. 23:00arkadaşlar. Geldik Kırgızlara.
560. 23:02Kırgızlara baktığımızda Manas Destanı
561. 23:04dünyanın en uzun destanıdır ve yazılmaya
562. 23:06devam ettiği için yaşayan destan olarak
563. 23:08bilinir. Muhtemel soru adayı. Yenisey
564. 23:11yazıtları da Kırgızlara aittir ama Orhun
565. 23:13kitabeleri Göktürk'e aitti.
566. 23:15Karıştırmayın. Moğollara itaat eden ilk
567. 23:17Türk devleti yine Kırgızlardır
568. 23:19diyeceğiz. Gelelim karluklara
569. 23:21arkadaşlar. Karluklar Talas Savaşı'nda.
570. 23:24Talas Savaşı Müslüman olan Abbasiler ile
571. 23:28karşılarında bulunan Çin arasında
572. 23:30gerçekleşti. E karluklar da burada
573. 23:32düşmanımın düşmanı dostumdur
574. 23:34felsefesiyle Abbasilere yardım ettiler
575. 23:36ve Talas Savaşı'nda İslamiyet'ti
576. 23:38tanıyarak Müslüman oldular. İslamiyet'ti
577. 23:41kabul eden ilk Türk boyu, ilk Türk
578. 23:43topluluğu derse karluklar diyoruz.
579. 23:46İslamiyet'ti kabul eden ilk Türk devleti
580. 23:48derse İTil Bulgarları, İslamiyet'ti Orta
581. 23:50Asya'da kabul eden ilk Türk devleti
582. 23:52derse Karahanlılar cevabını veriyoruz.
583. 23:54Ve Karluklar hükümdarlarına atasagun
584. 23:57unvanı veriyorlar. Devam edelim. Akunlar
585. 24:00arkadaşlar, Akunlar eftalitler olarak
586. 24:03biliniyorlar. Afganistan'da kurulan ilk
587. 24:05Türk devletidir ve Göktürk, Sasani
588. 24:08işbirliği ile yıkılmışlardır. Hani
589. 24:10Galatasaray Gençler Birliği karşısına
590. 24:12Adanaspor yazmıştım ya. Heh. İpek Yolu
591. 24:14hakimiyeti için Göktürk ile Sasani
592. 24:16birleşti. Akunları yıktılar.
593. 24:19Arkadaşlar geldik Türgişlere. Türgişlere
594. 24:22baktığımızda Bagat Arkan önemli. Bagat
595. 24:24Arkan kendi adına para bastıran ilk Türk
596. 24:27hükümdardır. Bunun dışında Sulukaan
597. 24:29önemli. Sulukaan döneminde Orta Asya'da
598. 24:32İslamiyet'in yayılışını engellediler
599. 24:34arkadaşlar unutmayın. Kafkaslarda
600. 24:36İslamiyet'ti engelleyen Belenger Savaşı
601. 24:38ile Hazarlar. Orta Asya'da İslamiyet'ti
602. 24:40engelleyen Türgişler oldu. Gelelim
603. 24:43Oğuzlara ya da diğer bir adıyla Ozlar.
604. 24:46Arkadaşlar Oğuzlar ikiye ayrılıyor.
605. 24:48Oğuzların Müslüman olanlarına Türkmen ya
606. 24:50da Oğuz diyoruz. Hristiyan olanlarına da
607. 24:52Uz adını veriyoruz. Hristiyan olan
608. 24:54Oğuzlar yani Uzlar Bizans ordusunda
609. 24:57ücretli askerlik yaparken Peçenekler
610. 24:59gibi taraf değiştiriyorlar. Malazgir
611. 25:01Savaşı'nı kazanmamızı sağlıyorlar.
612. 25:03Türkmen ya da Oğuz olarak bildiğimiz
613. 25:06Müslümanlar ise Türk tarihinin en büyük
614. 25:08devletlerini kuruyorlar. Büyük Selçuklu,
615. 25:10Anadolu Selçuklu Oğuzların Kınık boyu
616. 25:13tarafından, Osmanlı Oğuzların Kayı boyu
617. 25:15tarafından kurulmuştur ve Dede Korkut
618. 25:18hikayeleri Oğuzlara aittir diyeceğiz.
619. 25:21Değerli arkadaşlar, geldik İslamiyet
620. 25:23öncesi Türk devletlerinde kültür ve
621. 25:25medeniyete. İlk devlet teşkilatı,
622. 25:27hükümdarın görevleri, aynı şeyler. İç ve
623. 25:30dış tehditlere karşı devleti korumak,
624. 25:32halkın refahını sağlamak, kurultaya
625. 25:33başkanlık etmek, orduyu komuta etmek
626. 25:35gibi şeyler. Geçelim. Hükümdarlık unvan
627. 25:38ve sembolleri arkadaşlar. Hükümdarlık
628. 25:40unvanları Han, Hakan, İlteber, Ilteriş,
629. 25:43İdikut, Erkin, Külerkin, Şanyü, Tanhu,
630. 25:46Aytengiri gibi unvanlar var ama
631. 25:48bunlardan bazıları ekstra önemli.
632. 25:50İlteriş Göktürk Devleti'nin kurucusu
633. 25:52olan Kutluk Kaan'a verildi. Derleyen
634. 25:54toplayan anlamına gelir. Şyu ve Tanhu.
635. 25:57Sonsuzluk, genişlik anlamına gelir.
636. 25:59Asy'un devletinde kullanılmıştır. Yabgu
637. 26:02ikili teşkilatta hüküm bakın ülkenin
638. 26:05batı kanadını yöneten kardeşe verilen
639. 26:07unvandır. Aytengri Uygurların manizm
640. 26:10dini etkisiyle hükümdarlarına verdikleri
641. 26:12unvan. Sembollere baktığımızda örgün ne?
642. 26:15Örgün taht hükümdarlık sembolü. Ota,
643. 26:18çadır hükümdarlık sembolü. Nevbet,
644. 26:20trampetten aklınıza gelsin. Davul,
645. 26:22hükümdarlık sembolü. Belge arkadaşlar
646. 26:26hükümdarlık sembolü. Kotuz kulağın
647. 26:28arkasına takılan tüy. Hükümdarlık
648. 26:31sembolü. Tu püsküllü sopa, hükümdarlık
649. 26:34sembolü. Sancak, hükümdarlık sembolü,
650. 26:37yani bayrak. Kur yani kemer hükümdarlık
651. 26:40sembolü. Toy hem ziyafet hem meclis.
652. 26:42Hükümdarlık sembolü. Yay ya da kılıç
653. 26:45yine hükümdarlık sembolüdür burada.
654. 26:48İslam'ın hükümdarlık sembolleriyle
655. 26:50bunları karıştırmayın. Tıraz gibi, Hilat
656. 26:52gibi, Çetr gibi, Menşur gibi onlarla
657. 26:54karıştırmayın. Göktrının hükümdara
658. 26:57verdiği yetkiler. Göktrı hükümdara üç
659. 26:59tane yetki vermiştir. Kut, tanrı
660. 27:01tarafından verilen yönetme yetkisidir.
661. 27:04Küç, tanrı tarafından verilen askeri
662. 27:06güçtür. Ülüş ya da ülük, ülüşmek,
663. 27:09bölüşmek, paylaşmaktan aklınıza gelsin.
664. 27:11Tanrı tarafından verilen ekonomik
665. 27:13güçtür.
666. 27:15Devlet görevlileri ve kavramlara
667. 27:17baktığımızda arkadaşlar il ya da el el
668. 27:20alalem ne derdek ki el devlet anlamına
669. 27:23gelir. Tigin hükümdarın erkek çocuğudur.
670. 27:26Ataman ya da inal tiginlerin
671. 27:28eğitmenidir. Buyruk buyurulan kişi.
672. 27:31Bakan şad hanedan üyesi vali ya da
673. 27:34komutan yani hükümdarlık ailesinden
674. 27:37geliyorsa vali ya da komutan olursa şad
675. 27:39unvanını alıyor. APA apaçık yönetici
676. 27:42yani sivil yönetici tutuk. tutuklamaktan
677. 27:45aklınıza gelsin. Askeri vali, tudun,
678. 27:48vergi memuru, otacı ya da emi, otları
679. 27:51eziyor, merhem yapıyor. Yani doktor.
680. 27:54Ayuk hükümettir.
681. 27:57Aygcu ise vezirdir. Arkadaşlar ağlığı ya
682. 28:00da ağıcı hazinedar yani Osmanlı'daki
683. 28:02defterdar. Yarlığı, hükümdarın emrine
684. 28:06yarlığı adı veriliyor. Bitikçi, iç ve
685. 28:09dış yazışmaları yapan katip. Tarkan ya
686. 28:12da Sübaşı. E Terkan filmini
687. 28:14biliyorsunuz. Hepiniz ahtapottan
688. 28:15korkuyordunuz. Sü ordu demek. Hani sü
689. 28:18uyur düşman uyumaz diyoruz ya
690. 28:20arkadaşlar. Sübaşı ordu başı anlamında.
691. 28:22Tarkan ya da sübaşı ordu komutanı. Kün
692. 28:25ise halk anlamına gelir.
693. 28:28Gelelim veraset sistemi. Arkadaşlar
694. 28:30İslamiyet öncesi Türk devletlerinde
695. 28:32klasik Türk veraset sistemi ülke
696. 28:34hanedanın ortak malıdır anlayışı. Yani
697. 28:37ben hükümdarım. Benim ailemden gelen her
698. 28:39erkek üye tahta hak sahibi. E ülke
699. 28:42hanedanının ortak malı olursa benim
700. 28:44kardeşlerim, amcalarım, amcalarımın
701. 28:46çocukları, amcalarımın torunları, herkes
702. 28:48tahta hak sahibi. E tahta hak sahibi
703. 28:51kişisi sayısı arttıkça iç savaş artar.
704. 28:53İç savaş arttıkça devletin ömrü kısalır.
705. 28:56Gelelim ikili teşkilata. İkili
706. 28:58teşkilatta ülkeyi ikiye ayırıyorum. Bir
707. 29:00tarafı doğu, bir tarafı batı. Doğu güneş
708. 29:03doğudan doğduğu için kutsal kabul edilir
709. 29:06ve devletin merkezidir. Kağanın kendisi
710. 29:09doğuda oturur. Batıda ise yabgı unvanı
711. 29:13ile hükümdarın kardeşi oturur. Buna
712. 29:16ikili teşkilat adı verilir. Boylar
713. 29:18federasyonu A boyu, B boyu, C boyu, D
714. 29:21boyu birleşiyorlar. Devleti
715. 29:23oluşturuyorlar. İşte boylar federasyonu
716. 29:25da boyların bir boy etrafında
717. 29:27birleşmesiyle devletin oluşmasıdır
718. 29:30arkadaşlar. Devleti oluşturan unsurlar.
719. 29:33İslamiyet öncesi Türk devletlerinde
720. 29:34devleti oluşturan dört temel unsur
721. 29:36vardır. Bağımsızlık, ülke, halk,
722. 29:38teşkilat. Ezbere bilinecek. Bağımsızlık,
723. 29:40ülke, halk, teşkilat. Devleti oluşturan
724. 29:43dört unsurdur. Kut yok. Kurultay ya da
725. 29:46toy. Arkadaşlar devlet meselelerinin
726. 29:48görüşülüp karara bağlandığı yere
727. 29:50kurultay, toy, keneç, kengeş adını
728. 29:52veriyoruz. Burada devlet meseleleri
729. 29:54görüşülüyor ve toygun önemli. Toygun
730. 29:57kurultaya katılma hakkıdır. Orun önemli.
731. 30:00Kurultaydaki oturma düzenine, orun adını
732. 30:02veriyoruz. Ve dikkat, kurultaya din
733. 30:05adamları alınmaz. Neden? Teokratik
734. 30:08devlet değil. İslamiyet öncesi Türk
735. 30:10devletleri. O yüzden toygun neydi?
736. 30:12Kurultaya katılma hakkıydı. Kağan,
737. 30:14Hatun, boy beyleri, komutanlar, hanedan
738. 30:17üyeleri, Aygucu yani vezir gibi kişiler
739. 30:20toygun hakkına sahip. Türk
740. 30:22devletlerindeki meclislere bakalım
741. 30:24arkadaşlar. Hazarlar Museviliği kabul
742. 30:26etmişlerdi. Musevilikte yaşlılara önem
743. 30:28verilir. Meclislerinin adı ihtiyarlar
744. 30:30meclisi. Avrupa Hun Devleti. Günümüzde
745. 30:33Avrupa halkı mı daha seçkin yaşıyor,
746. 30:35Ortadoğu halkı mı? Avrupa halkı daha
747. 30:36seçkin yaşıyor. Dolayısıyla seçkinler
748. 30:39meclisi. Tuna Bulgarları. TBM
749. 30:43M Türk. Bakın arkadaşlar Türkiye Büyük
750. 30:46Millet Meclisi'nin kısaltılması. Tuna
751. 30:48Bulgarları Millet Meclisi olarak
752. 30:50kodlayacaksınız. Peçenekler Bizans
753. 30:52ordusundayken taraf değiştirmişlerdi.
754. 30:54Komutanlara öyle dediği için.
755. 30:56Komutanlara ne önem veriyorlar? Komentom
756. 30:58meclisi. Oğuzlar en büyük Türk
757. 31:01devletlerini kurdular. Artık mecliste
758. 31:03oturmuş tırnak kemiriyorlar. Tirnek
759. 31:05meclisi. Tabgaçların meclisi ise
760. 31:08Nazırlar Meclisidir. Bu ikili teşkilat.
761. 31:11Burada Kaan oturuyor.
762. 31:14Burada Yabgu oturuyordu. Unutmayın bunu.
763. 31:18Toplumsal sıralama. Unutma. Oguş, uruk,
764. 31:21boy, budun, il. Bir daha say. Ouş, uruk,
765. 31:24boy, budun, il. Ouş ne? Aile. Uruk ne?
766. 31:27Sülale. Boy ne? Aşiret. Budun ne?
767. 31:30Millet. İl ne? Devlet. Oguş, uruk, boy.
768. 31:33Budun, il. Ouş, aile. Uruk, sülale. Boy,
769. 31:37aşiret yani bot. Budun, millet, il ise
770. 31:41devlet.
771. 31:43Gelelim devleti oluşturan unsurlara. Az
772. 31:45önce değinmiştim. Devleti oluşturan dört
773. 31:47unsur vardır. Bağımsızlık, ülke, halk,
774. 31:49teşkilat. Kut yok mesela. Bağımsızlık
775. 31:52demez de bazen oksızlık der. Aynı şeydir
776. 31:56arkadaşlar. Bazen halk demez de kün der,
777. 31:59aynı şeydir. Hazır bir soru kalıbıdır.
778. 32:01ÖSYM kullanabilir. Bazı önemli
779. 32:03kavramlar. Türk Cihan Hakimiyeti
780. 32:05Mefkuresi, Türklerin dünyaya hakim olma
781. 32:08fikridir. Bu devlet-i ebed müddet,
782. 32:11devletin ebedi müddetçe yani sonsuza
783. 32:14kadar yaşayacağına olan inançtır.
784. 32:16Kızılelma hedef, ideal. Senin kızılelman
785. 32:19ne? Atanmak. Benim kızıl elmam ne?
786. 32:22Tarihi fulletmek.
787. 32:24Nizam alem. E alem dünya demek. Nizam da
788. 32:26düzen demek. Dünya düzeni anlamına
789. 32:29gelir.
790. 32:31Gelelim ekonomik hayata arkadaşlar.
791. 32:33Ekonomi bak, hayvancılıkla uğraşıyoruz,
792. 32:36ticaretle uğraşıyoruz. Az miktarda da
793. 32:38tarımla uğraşıyoruz. Bez paralar, böz,
794. 32:41kamdu, kuampo. Bunlar bez paralardır.
795. 32:43Uygurlardaki kağıt paraya Çav adı
796. 32:45verilir. Madeni para yarmak olarak
797. 32:48isimlendirilir. Dikkat MEB kitabına
798. 32:50girdi. Diske benzeyen gümüş paraya satir
799. 32:54adı verilir. Ticari amaçla kullanılan
800. 32:57yollar ipek yolu kullanılıyor. Kürk yolu
801. 32:59kullanılıyor. Kürk yolu nazarlar
802. 33:01kullanıyordu. Ama dikkat ilk çağ
803. 33:03uygarlıklarında kullanılan kral yolu
804. 33:05kullanılmıyor. Baharat yolu islamiyetle
805. 33:07beraber kullanılıyor. İslamiyet
806. 33:09öncesinde kullanılan iki yol bunlardır.
807. 33:11Ağılığı ya da ağıcı da hazine görevlisi.
808. 33:14Gelelim hukuka. Yazısız hukuk
809. 33:17kurallarına töre adını veriyoruz. İlk
810. 33:19defa yazılı hale getiren kimdi?
811. 33:20Uygurlardı. Yargan ya da yargıcı yani
812. 33:24hakim. Hapis cezaları kısa süreli göçebe
813. 33:27hayattan dolayı. Bunlar da törenin
814. 33:30hükümleridir arkadaşlar. Törenin dört
815. 33:32değişmez hükmü vardır. Daha önce ÖABT'de
816. 33:34soruldu. Dikkat edin. Adalet konilik
817. 33:37olarak isimlendirilir. Eşitlik tüzlük
818. 33:40olarak isimlendirilir. İyilik uzluk
819. 33:42olarak isimlendirilir. İnsanlık ise
820. 33:45kişiliktir.
821. 33:47Askeri teşkilat. Bizde ordu millet
822. 33:49anlayışı var. Ordu millet anlayışı ne
823. 33:51demek? Millete ait her bir ferdin
824. 33:54ordunun da askeri olması demek. Yani her
825. 33:56Türk asker doğar misali. Onluk sistem.
826. 33:59Mete Han kurmuştu Türk tarihinin ilk
827. 34:01düzenli ordusunu. Mete Han'ın tahta
828. 34:03geçtiği milattan önce 209 tarih de Türk
829. 34:05Kara Kuvvetleri Komutanlığı'ın
830. 34:07kuruluşuydu. Tarkan'da Sübaşı ordu
831. 34:09komutanıydı. Yelme dikkat edin keşif
832. 34:12birliğidir. Önden gidiyor düşmanı
833. 34:14keşfetmeye. Düşman çok güçlüyse gelme
834. 34:17gelme diyor. Yelme keşif birliği. Böy
835. 34:21arkadaşlar böyle bir dizi vardı. 6ı
836. 34:23bölümlük. Hükümdarın özel muhafız
837. 34:25birliğine böre adı verilir. Turan
838. 34:27takdiği ise Türk savaş takdiğidir. Din
839. 34:30ve inanışa bakalım arkadaşlar. Şamanizm,
840. 34:33büyü ve sihir dini, maniheizm, Uygurlar
841. 34:36kabul etmişti. Budizm, Hristiyanlık,
842. 34:38İslamiyet, Musevilik Hazarlardaydı. Gök
843. 34:41Tanrı inancı, atalar kültü var. Atalar
844. 34:44kültü ne? Ölmüş olan atalarımızın bizi
845. 34:46koruyacağına olan inanç. Şaman, kam,
846. 34:49baks baksı. Bu din adamı demek. Uçma
847. 34:53uçtu gitti. Nereye gider insan? Uçarak
848. 34:54cehenneme mi gider? Hayır. Uçma cennet.
849. 34:58Tamu cehennem anlamına gelir. Kurgan oda
850. 35:01şeklinde mezardır arkadaşlar. Umay tanrı
851. 35:05çadır.
852. 35:06Yu ise cenaze törenidir.
853. 35:11Bilim, sanat ve spor. Arkadaşlar biz
854. 35:13astronomiyle ilgileniyoruz, matematikle
855. 35:15ilgileniyoruz. Nereden anlıyoruz bunu?
856. 35:1712 hayvanlı Türk takvimini yapıyoruz.
857. 35:19Oradan tıp ve eczacılık da yine bizde
858. 35:22var. Peki Türklerin tarih boyunca
859. 35:24kullandığı takvimleri 12 Hacerim olarak
860. 35:27kodluyorum. 12 Hacerim ne? 12'de 12
861. 35:30hayvanlı Türk takvimi. Bizim milli
862. 35:31takvimimiz.
863. 35:33Her yıla bir hayvan adı verilir. Burada
864. 35:35hicri takvim var, celali takvim var,
865. 35:38rumi takvim var, miladi takvim var. 12
866. 35:40Hacerim. Arkadaşlar bu takvimlerin hepsi
867. 35:43güneş yılı esaslıdır. Sadece hicri
868. 35:45takvim ay yılı esaslıdır. O yüzden
869. 35:49kameri takvim adı da verilir.
870. 35:53Gelelim arkadaşlar sanat dallarına.
871. 35:55Dokumacılık var, madencilik var. Zaten
872. 35:57Ergenekon destanında Türkler demirden
873. 36:00bir dağı eriterek tarih sahnesine
874. 36:01çıkıyorlar. Minyatür var, heykel var,
875. 36:04bal,
876. 36:06fresko var. Minyatür, resim ve fresko
877. 36:09ilk kimde? Uygurlarda. Buna dikkat
878. 36:11ediyorsunuz. Pazırık halısı. Pazarık
879. 36:13halısında dünyanın en eski Pazarık
880. 36:16halısı dünyanın en eski halısıdır ve
881. 36:18pazarık kurganında bulunmuştur. Gördes
882. 36:20düğümü olarak bilinen Türk düğümü ile
883. 36:22dokunmuştur. Altın elbiseli adam zırhı
884. 36:25esik kurganında çıkmıştır arkadaşlar.
885. 36:28Şimdi bunları bir yorumlayalım. Pazarık
886. 36:29halısını dokuduysam ben, bende
887. 36:31dokumacılık gelişmiştir. Altın elbiseli
888. 36:33adam zırhı çıktıysa ahiret inancını
889. 36:35gösterir. Altından zırh yapmışım.
890. 36:37Savaşçı olduğumu gösterir. Altından zırh
891. 36:39yapmışım. ekonomimin iyi olduğunu
892. 36:41gösterir. Madencilikte iyi olduğunu
893. 36:43gösterir. Müzik aletleri, kopuz, kitara,
894. 36:46köpürge gibi müzik aletleri var. Dikkat.
895. 36:48İlk Türk şair Aprinçorigin'dir.
896. 36:52Oyun olarak da tepük var, seyirtme var,
897. 36:55mangala, güreş, cirit var. Özellikle
898. 36:57mangala dikkat edin. 48 taşla oynanan
899. 37:00zeka oyunudur. Muhtemel soru adayıdır.
900. 37:04Yazı, dil ve edebiyata baktığımızda
901. 37:06arkadaşlar biz sürekli at üstünde yazı
902. 37:08yazamazdık. Yazılı hayat geç gelişmişti
903. 37:11bizde. Türklerin tarih boyunca
904. 37:12kullandığı alfabeleri kulak olarak
905. 37:15kodluyoruz. Kulağa baktığımızda Köktürk
906. 37:17alfabesi, Uygur alfabesi, Latin
907. 37:19alfabesi, Arap alfabesi ve Kiril
908. 37:21alfabesi. İlk iki alfabe milli
909. 37:24alfabemizdir. Köktürk ve Uygur
910. 37:26alfabeleri. Bir de Uygur alfabesi.
911. 37:29Soğutlu tüccarların alfabesi
912. 37:31kullanılarak yapılmıştır. O yüzden soğut
913. 37:33alfabesini de kullandık. Kulak Türklerin
914. 37:36kullandığı alfabeler.
915. 37:38Yazı, dil ve edebiyata baktığımızda
916. 37:41yazılı edebiyatta kutluk ilteriş kanun
917. 37:43anıtı seçeneklerde varsa Türklere ait en
918. 37:45eski yazılı eserler Göktürk'e ait. Orhun
919. 37:48abideleri Bilge Kaan, Vezir Tony Uykuk
920. 37:50ve Kültigin'e aitti. Göktürk Devleti'nde
921. 37:53Yenisey yazıtları Kırgızlara,
922. 37:55Karabalsagun, Sineuşi, Taryat gibi
923. 37:57yazıtlar da Uygurlara aittir. Şimdi
924. 38:00sözlü edebiyatta geldik destanlara
925. 38:03arkadaşlar. Türeyiş ve göç destanları.
926. 38:06Uygurlar önce türediler, sonra göç
927. 38:08ettiler. Türeyiş ve göç destanları
928. 38:11Uygurlara ait. Bozkurt ve Ergenekon
929. 38:14destanları. Bunlar Göktürklere ait
930. 38:17destanlarımız. Şu Alper Tunga.
931. 38:20İskitlerin en önemli hükümdarı. Hangi
932. 38:21Alper Tunga? Şu Alper Tunga. Şu ve Alper
933. 38:25Tunga Destanları İskitlere ait. Oğuz
934. 38:27Kaan Destanı İslamiyet öncesinde
935. 38:29olmasına rağmen İslami motifler de
936. 38:31taşıyan destan Oğuz Kaan Destanıdır.
937. 38:33Asyahun devletine aittir. Oğuz Kaan
938. 38:36olarak bilinen kişi de Metehan olarak
939. 38:39ifade edilir. Manas Destanı dünyanın en
940. 38:42uzun destanı Kırgızlara ait. Şankızı
941. 38:44Destanı Bulgarlara, Yaratılış Destanı
942. 38:47Altay Türklerine, Sihirli Geyik Destanı
943. 38:49ise Avrupa Hun Devletine ait diyeceğiz
944. 38:55arkadaşlar. İslamiyet öncesi Türk
945. 38:56devletlerinde yönlere birtım renkler
946. 38:59atfedilmiş. Mesela arkadaşlar şöyle biz
947. 39:01kendimizinkini çizelim. Kuzey kara
948. 39:05olarak
949. 39:07nitelenmiş. Güney kızıl olarak
950. 39:09nitelenmiş. Batı ak olarak nitelenmiş.
951. 39:13Doğu ise yeşil ya da gök olarak
952. 39:18nitelenmiş. Hani gök domates gibi.
953. 39:21Merkez ise nedir? Sarıdır arkadaşlar.
954. 39:26Şimdi gelelim karıştırılan bilgilere.
955. 39:28Ahiret inancının kesin kanıtları
956. 39:30arkadaşlar. Mumyalama adamın cesedi
957. 39:33ahirette yakışıklı olsun diye mumyalama
958. 39:35yapıyoruz. Oda şeklinde mezar. Kurganlar
959. 39:37ahiret inancının kanıtıdır. Ölülerin
960. 39:39değerli eşyalarıyla beraber gömülmesi
961. 39:41ahirette kullansın diye ahiret inancının
962. 39:44ölümden sonraki yaşamın kanıtıdır.
963. 39:46Balballar arkadaşlar balar mezar
964. 39:48taşıdır. Bir savaşçı ne kadar düşman
965. 39:52öldürdüyse o kadar bal dikilir ve
966. 39:54ahirette o balın, o savaşçının
967. 39:56hizmetkarı olacağına inanılır. O yüzden
968. 39:59balballar ya da piramitler ahiret
969. 40:01inancının ölümden sonraki yaşamın
970. 40:02kanıtıdır. Ama mesela Yu töreni. Yuh
971. 40:06törenine cenaze töreni ahiret inancının
972. 40:08kanıtı değildir. Tarımın kesin kanıtları
973. 40:11arkadaşlar. Buğday tarımın kesin kanıtı
974. 40:13değildir. Ticaretle aldım. Buğday ambarı
975. 40:16tarımın kesin kanıtı değil. Ticaretle
976. 40:18aldım. Ambara koydum. Buğday öğütme taşı
977. 40:21tarımın kesin kanıtı değil. Ticaretle
978. 40:23aldım öğütüyorum. Ama sulama kanalı. Duş
979. 40:26alacak halim yok sulama kanalıyla. Belli
980. 40:28ki tarım yapacağım. Tohumluk buğday
981. 40:30yenmez. Belli ki ekilecek. Tarımın kesin
982. 40:33kanıtı. orak, Saban gibi tarım aletleri
983. 40:35de yine tarımın kesin kanıtıdır. Peki
984. 40:38yerleşik yaşamın kesin kanıtları bir şey
985. 40:41at ile taşınabiliyorsa yerleşik yaşamın
986. 40:44kanıtı değildir. Mesela
987. 40:47Ortadoğu ve Balkanların en iyi kitabı
988. 40:49olan çıkmış sorular kitabım. Arkadaşlar
989. 40:51bu bak bu kitabı çözmeden sınava girmek
990. 40:54yasak. Ben bunu atla taşıyabiliyor
991. 40:56muyum? Evet. O zaman bu yerleşik yaşamın
992. 40:58kanıtı değil ama ama at ile
993. 41:02taşıyamadığım evler, tapınaklar,
994. 41:04saraylar, mimari eserler yerleşik
995. 41:06yaşamın kanıtıdır.
996. 41:08Değerli arkadaşlar, şimdi de nereye
997. 41:10geldik? Türk İslam devletlerinin özetine
998. 41:13geldik. Talas Savaşı'na. Talas Savaşı
999. 41:14neydi? Abbasiler ile Çin arasındaydı.
1000. 41:17Karluklar burada Abbasileri
1001. 41:18destekleyerek ne yapmıştı? Orta Asya'nın
1002. 41:21Çinlileşmesini engellemişlerdi. Talas
1003. 41:23Savaşıyla Karluklar İslamiyet'ti kabul
1004. 41:25etti ve dikkat Türk İslam tarihini
1005. 41:28başlatan savaş bu oldu. Şimdi bazı
1006. 41:30önemli şehirlere bakacağız. İlki Ötüken.
1007. 41:32Arkadaşlar Ötüken normalde burada değil
1008. 41:35ama diğerleriyle beraber verdim. Ötüken
1009. 41:37toprak anat Türk memleketlerinin yüreği,
1010. 41:39kutsal başkent olarak bilinir. Ama
1011. 41:41dikkat İslamiyet öncesinde. Işıldayan
1012. 41:44İnci Kaşkar şehri olarak bilinir.
1013. 41:46İslam'ın Roma'sı Buhara. Bak Roma.
1014. 41:50Buhara, Roma. Şehirlerin şahı Semerkant.
1015. 41:542015 çıkmış sınav sorusu. Timur
1016. 41:56döneminde şehirlerin şahı unvanını alan
1017. 41:58yer Semerkant oldu. 2015'te soruldu.
1018. 42:01Dikkat. Dünyanın yarısı Nifs-ı Cihan
1019. 42:04yani İsfahan. Mevali politikasına
1020. 42:07gelelim arkadaşlar. Türkler
1021. 42:09[boğazını temizler] Emeviler döneminde
1022. 42:11İslamiyet'ti kabul etmiyorlar. Abbasiler
1023. 42:13döneminde ediyorlar. Neden Emeviler
1024. 42:15döneminde kabul etmediler? Çünkü
1025. 42:17Emeviler Arap üstünlüğü politikasını
1026. 42:19uyguluyorlar. Yani mevali politikasını.
1027. 42:22Emeviler diyor ki, "Biz Arap Müslümanız.
1028. 42:25Diğer Müslümanlara göre üstünüz. Sizler
1029. 42:28bizim azat edilmiş kölelerimizsiniz."
1030. 42:30diyorlar. Ve bu Mevali politikasından
1031. 42:32dolayı Türkler uzun zaman İslamiyet'ti
1032. 42:34kabul etmiyorlar. Peki Türklerin
1033. 42:37İslamiyet'e katkıları. Türkler
1034. 42:39İslamiyet'ti korudular, yaydılar. Mesela
1035. 42:41Balkanlara biz götürdük. Türk İslam
1036. 42:43bilginleri yetiştirdik arkadaşlar.
1037. 42:45Farabi gibi, İbn Sina gibi İslam
1038. 42:47mimarisine katkılarda bulunduk. Mesela
1039. 42:50Kümbet gibi diyebiliriz.
1040. 42:53Devam edelim. Gelelim Karahanlılara
1041. 42:55arkadaşlar. Karahanlılar Orta Asya'daki
1042. 42:57ilk Türk İslam devletiydi. Kurucuları
1043. 43:00Bilgekül Kadirhan önemli. En parlak
1044. 43:02dönemleri Yusuf Kadirhan. Hazreti Yusuf
1045. 43:05filminden aklınıza gelsin. Çok parlaktı
1046. 43:06adamın yüzü. En parlak dönem Yusuf Kadir
1047. 43:09Han. İslamiyet'ti kabul eden
1048. 43:11hükümdarları Satuk Buğrahan'dır. Ama
1049. 43:13halife tarafından tanınan ilk Karahanlı
1050. 43:16hükümdarı derse cevabım Ebu Nasır Han
1051. 43:20olacak. Buna da dikkat ediyorsunuz. Peki
1052. 43:24Karanlılar ne yaptılar? Orta Asya'da
1053. 43:26İslamiyet'ti kabul eden ilk Türk devleti
1054. 43:27oldular. Gulam sistemi. Yani elde edilen
1055. 43:30esirlerin köle olarak alınarak asker
1056. 43:33yapılması. Gulam sistemini ilk kez
1057. 43:35Karahanlılar uyguladı ve Karahanlılar
1058. 43:38ilk Türk İslam sentezini oluşturdular.
1059. 43:41Türklükle İslamiyeti'i birleştirdiler.
1060. 43:44Ve dikkat Semerkant Medresi. Arkadaşlar
1061. 43:47biz İslamiyet öncesinde bir medrese
1062. 43:50sahibi değildik ama Karahanlılar Orta
1063. 43:53Asya'da İslamiyet'ti kabul eden ilk Türk
1064. 43:55devleti ve Türk İslam tarihinin ilk
1065. 43:57medresesi olan Semerkantı Medresesi
1066. 44:00kurdular. Muhtemel soru adayı. Aynı
1067. 44:02zamanda arkadaşlar bu medresede burslu
1068. 44:06eğitim verdiler. Dünyada
1069. 44:09dünyada ilk burslu eğitim
1070. 44:11Karahanlılardır. Önemlidir. Sosyal
1071. 44:14devlet anlayışını gösterir. Devam
1072. 44:16edelim. İlk Türk İslam edebi eserlerini
1073. 44:18verdiler. Mesela Divan-ı Lügat-ı Türk
1074. 44:21adlı eser Kaşkarlı Mahmut'a aittir
1075. 44:23arkadaşlar. Kaşkarlı Mahmut burada
1076. 44:25Arapçayla Türkçeyi kıyaslamıştır ve bu
1077. 44:28eserin sonunda bir Türk dünyası haritası
1078. 44:31var. O yüzden ilk Türk filolog derse
1079. 44:33Kaşkarlı Mahmut, ilk Türk kartograf
1080. 44:35harita çizicisi derse yine Kaşkarlı
1081. 44:37Mahmut. Gelelim muhtemel soru adayıma.
1082. 44:40Ahmet Yesevi. Eseri ne? Divan-ı Hikmet.
1083. 44:43Ahmet Yesevi Divan-ı Hikmet eseriyle
1084. 44:45Türklerin arasında İslamiyetin
1085. 44:47yayılmasını ve İslamiyetin anlaşılmasını
1086. 44:49sağlamıştır. O yüzden Ahmet Yesevi'ye
1087. 44:52piri Türkistan
1088. 44:55unvanı verilmiştir arkadaşlar. Atebetül
1089. 44:59Hakaik hakikatlerin eşiği anlamına
1090. 45:01gelir. Edip Ahmet Yükneki'ye ait olan
1091. 45:03eserdir. Kutatku Bilik bak Ulardan
1092. 45:06çıkar. Kutatku Yusuf Has Hacip Ulardan
1093. 45:10Kutatku Bilik Yusuf Has Hacip'e aittir
1094. 45:12ve dikkat Türk İslam tarihinin ilk edebi
1095. 45:17eseridir arkadaşlar. O yüzden bu da
1096. 45:19ekstra önemlidir. Aynı zamanda Kutatku
1097. 45:22Bilik eseri arkadaşlar devlet adamlarına
1098. 45:25öğütler içerdiği için siyasetname
1099. 45:27özelliği de gösterir. Karahanlılar ikili
1100. 45:29teşkilatı uyguluyorlar. İslamiyet
1101. 45:31öncesindeki Türkçeyi resmi dil ilan
1102. 45:33ediyorlar. Uygur alfabesini
1103. 45:35kullanıyorlar. E demek ki bunlar eski
1104. 45:37Türk özelliklerini devam ettiriyorlar. O
1105. 45:39yüzden bunlar ulusçu yani milliyetçidir
1106. 45:42yorumunu yapacağız. Ve Karahanlıları
1107. 45:44Moğol Karah Hitaylılar ile Harzemşahlar
1108. 45:47yıkmıştır. Bu da ÖABT'de soruldu. Dikkat
1109. 45:51edin bize de gelebilir.
1110. 45:54Geldik Gazneli Devletine. Gazneli
1111. 45:56Devleti'nin diğer bir adı nedir?
1112. 45:58Yeminilerdir. Kurucusu Alptig'in. Bazı
1113. 46:00kaynaklara göre Alptigin padişah
1114. 46:03unvanını kullanan ilk kişidir. En parlak
1115. 46:05dönem ise Gazneli Mahmut dönemidir.
1116. 46:08Şimdi arkadaşlar baktığımızda Gazneli
1117. 46:10Mahmut ne yaptı? Şöyle ilerleyelim
1118. 46:13arkadaşlar. Burası Abbasiler. Abbasiler
1119. 46:15sünni bir devlet ve halifelik onlarda.
1120. 46:18Şii Büyhoyoğluları Şii, Gazneliler
1121. 46:21Sünni, Büyük Selçuklu da Sünni. Şimdi
1122. 46:24burada ne olduğunu anlatacağım
1123. 46:26arkadaşlar. Şii büyğulları halifeliği
1124. 46:28kendilerine almak için yani İslam
1125. 46:30dininin liderliğini kendilerine almak
1126. 46:32için Abbasi halifesini baskı altına
1127. 46:34aldılar. Abbasi halifesi Gazneli
1128. 46:36Mahmut'tan yardım istedi. Gazneli Mahmut
1129. 46:39gitti Şii Büveyhoyoğullarını yendi ve
1130. 46:42Abbasi halifesi Gazneli Mahmut'a sultan
1131. 46:45unvanını verdi. Dikkat Türk İslam
1132. 46:47tarihinde sultan unvanını kullanan ilk
1133. 46:49kişi Gazneli Mahmut oldu
1134. 46:53arkadaşlar. Ve baktığımızda Gazneli
1135. 46:55Mahmut halife'yi Şii baskısından
1136. 46:57kurtardığı için kendisine sultan unvanı
1137. 46:59verilmiştir. Türk İslam tarihinde bunu
1138. 47:01kullanan ilk kişidir. Gazneli Mahmut
1139. 47:03bunun üzerine ne yaptı arkadaşlar? Ben
1140. 47:06de dedi sultan unvanının altında kalmam.
1141. 47:09Yaşadığım her yıl [boğazını temizler]
1142. 47:11Hindistan'a bir sefer düzenleyeceğim
1143. 47:13dedi. Ve arkadaşlar Hindistan'da ne
1144. 47:15yaptı Gazneli Mahmut? Yavaş yavaş
1145. 47:17İslamiyet'ti yaydı. Onun İslamiyeti
1146. 47:20yaydığı yerler günümüzde Pakistan ve
1147. 47:22Bangladeş'tir. Geri kalan geri kalan
1148. 47:25ineğe devam arkadaşlar.
1149. 47:28Ve baktığımızda Gazneli Mahmut
1150. 47:30Hindistan'ı 17 sefer düzenlemiş ve
1151. 47:32İslamiye'ti yaymıştır. Hindistan'daki
1152. 47:34sınıf ayrımına dayalı kast sisemini de
1153. 47:37yıkmıştır. Gazneli Mahmut'un unvanları
1154. 47:40Sultan Türk İslam tarihinde ilkti.
1155. 47:42Hindistan Fatihi, Put Kırıcı, Alemin
1156. 47:45Arslanı, Zamanın Yeganesi gibi unvanları
1157. 47:48var. Devam edelim. Bir arkadaşlar,
1158. 47:51Biruni Gazneli Mahmut tarafından
1159. 47:53sarayımın en değerli hazinesi olarak
1160. 47:55niteleniyor. Birinin eserleri El Asarül
1161. 47:58Bakiye ya da Tahkiki-i
1162. 48:02Malil
1163. 48:04Hint adında eseri vardır arkadaşlar. Bu
1164. 48:07eserleriyle daha önce Biruni soruldu.
1165. 48:09Yine sorulur. Sarayımın bir tanesi
1166. 48:12Biruni. Utbi. Utb'nin eseri tarihi
1167. 48:15yemindir arkadaşlar. Bir de Firdevsi
1168. 48:18Şehname adlı eseriyle bilinir.
1169. 48:20Firdevsi'nin Şehname adlı eserinde
1170. 48:22Afrasyap adıyla geçen kişi kimdi? Yaz
1171. 48:25yorumlara. Yorumlara yaz.
1172. 48:28Arkadaşlar bu arada Firdevsi bir Türk
1173. 48:30değildir. Farstır. Yani İran kökenlidir.
1174. 48:36Zaten burayı görmüştük. Gazneli
1175. 48:38Mahmut'tan sonra Gaznelilerin başına kim
1176. 48:40geçti arkadaşlar? Sultan Mesut geçti.
1177. 48:44Büyük Selçuklu'nun başında da bu dönemde
1178. 48:46Tuğrul ve Çağrı kardeşler var. Gazneleri
1179. 48:49ile Büyük Selçuklu arasında ü tane büyük
1180. 48:51savaş yaşandı. Nesa, Seras ve Dandan
1181. 48:54Akan savaşları. Nesa Savaşı'nı Büyük
1182. 48:56Selçuklu kazandı, Gazneller kaybetti.
1183. 48:58Seras Savaşı'nı Büyük Selçuklu kazandı,
1184. 49:00Gazneller kaybetti. Ve 1040 Dandan Akan
1185. 49:03savaşıyla yine Büyük Selçuklu kazandı.
1186. 49:06Gazneliler kaybetti. ve Dandanakan
1187. 49:09savaşıyla Gazneliler yıkılış sürecine
1188. 49:11girdiler. Büyük Selçuklu'da Dandanakan
1189. 49:14Savaşı'ndan sonra Tuğrul Bey adına hutbe
1190. 49:17okuttu ve para bastırdı. Devletin resmi
1191. 49:20kurucusu oldu. Yani Dandanakan savaşı
1192. 49:22bir Türk devletinin yıkılışını, bir Türk
1193. 49:24devletinin de kuruluşunu sağladı. Ama
1194. 49:27bakın yıkıldı demedim Gaznelilere.
1195. 49:30Gazneliler 1040 Danan akan savaşıyla
1196. 49:32yıkılış sürecine girdiler. 1187 yılında
1197. 49:35Afgan yerli halkı olan Gurlular
1198. 49:38tarafından yıkıldılar.
1199. 49:41Gelelim Büyük Selçuklu Devleti'ne
1200. 49:43arkadaşlar. Oğuzlar Türk tarihinin en
1201. 49:45büyük devletlerini kurmuşlardı. Mesela
1202. 49:48Oğuzların Kınık boyu arkadaşlar Anadolu
1203. 49:51Selçuklu, Büyük Selçuklu gibi devletleri
1204. 49:53kurmuştu. Kayı boyu ise Osmanlı'yı
1205. 49:54kurmuştu. Yani Büyük Selçuklu'yu Kınık
1206. 49:57Boyu kurdu. İlk olarak Dukak Bey var.
1207. 49:59Oğuz Yapgu Devleti içerisinde Dukak Bey
1208. 50:02öldü. Dukak Bey ölünce Selçuk Bey geçti
1209. 50:05yerine oğlu. Ama Selçuk Bey Oğuz Yabu
1210. 50:07Devleti'nin lideriyle anlaşamadı ve
1211. 50:10oradan ayrıldı. Nereye geldi? Cent
1212. 50:13bölgesine geldi. Cent bölgesinde neyi
1213. 50:15kabul etti? İslamiye'ti kabul etti.
1214. 50:18Ardından Arslan Yabgu geçti. Ama Arslan
1215. 50:21Yabgu Gazneliler ve Karahanlıların
1216. 50:23Mavera Nehir görüşmeleriyle Kalincar
1217. 50:25Kalesine' hapsedildi ve öldürüldü. Daha
1218. 50:28sonra Tuğrul ve Çağrı Beyler geçti. İşte
1219. 50:31bu Tuğrul ve Çağrı Beyler döneminde
1220. 50:33Nesa, Seras, Dandanakan savaşları
1221. 50:35yapıldı. Üçünü de Büyük Selçuklu
1222. 50:37kazandı. Gazneliler kaybetti. Ve en son
1223. 50:40Dandanakan savaşıyla Gazneliler yıkılış
1224. 50:42sürecine giderken Tuğrul Bey adına hutbe
1225. 50:44okuttu, para bastırdı ve devletin resmi
1226. 50:47kurucusu oldu. Dandanakan Savaşı'na
1227. 50:49dikkat ediyorsunuz.
1228. 50:51Geldik arkadaşlar 1048 Pasinler
1229. 50:54Savaşı'na. 1071 Malazgir Savaşı ile
1230. 50:56Anadolu'nun kapılarını Türklere açacağız
1231. 50:58ya biz. İşte o kapının kolunu 1048
1232. 51:01Pasinlerde tuttuk arkadaşlar. Pasinler
1233. 51:03Savaşı Büyük Selçuklu ile Bizans
1234. 51:05arasındaki ilk büyük
1235. 51:09savaştır değerli dostlarım. O yüzden
1236. 51:11önemli bu 1048 Patinler Savaşı'nı Büyük
1237. 51:15Selçuklu kazandı. Bizans kaybetti. Yani
1238. 51:18Doğu Roma kaybetti. Büyük Selçuklu
1239. 51:21Devleti kazandı ve Bizans'a yardıma
1240. 51:24gelen Gürücü Kralı Liparit burada esir
1241. 51:26alındı. Peki devam edelim. 1055 Bağdat
1242. 51:30seferi. Arkadaşlar az önce anlattığım
1243. 51:32devletler vardı. Bakın Şii Büveyğulları
1244. 51:35Şii, Abbasiler Sünni, Gazneliler Sünni,
1245. 51:40Büyük Selçuklu Devleti Sünni. Daha önce
1246. 51:42Çi büeyları Abbasileri baskı altına
1247. 51:44aldığında Gazneliler yardıma gitmişti ve
1248. 51:47Gazneli Mahmut'a sultan unvanı
1249. 51:50verilmişti. Ama bu defa işler değişti.
1250. 51:52Şii Büveyoğulları Abbasileri bir daha
1251. 51:54baskı altına aldı ve arkadaşlar Abbasi
1252. 51:57halifesi Gaznelilerden yardım istedi.
1253. 51:59Ama Gazneliler diyor ki ya diyor biz
1254. 52:01zaten Büyük Selçukluyla Nesal, Seras ve
1255. 52:03Dandanakan savaşlarını yaptık. Kendimiz
1256. 52:05yıkılış sürecine girdik. Bizim kendimize
1257. 52:07faydamız yok. Sana yardım edemeyiz
1258. 52:09diyorlar. Bunun üzerine Abbasi Halifesi
1259. 52:12Büyük Selçuklu lideri olan Tuğrul
1260. 52:14Bey'den yardım istedi. Tuğrul Bey
1261. 52:16arkadaşlar
1262. 52:18Şii Büveyları üzerine 1055
1263. 52:22Bağdat seferini düzenledi ve 1055 Bağdat
1264. 52:25seferi ile arkadaşlar ne oldu?
1265. 52:29Tuğrul Bey Şii Büveyhoğullarını yenmedi.
1266. 52:31Hayır yenmedi. Tuğrul Bey Şii
1267. 52:33Büveyhoğullarını tarih sahnesinden
1268. 52:35komple sildi ve halife tarafından Tuğrul
1269. 52:39Bey'e Doğu'nun ve batının sultanı
1270. 52:42Doğu'nun ve batının sultanı doğunun ve
1271. 52:47batının hükümdarı unvanı verildi. Ama
1272. 52:50Tuğrul Bey olmaz yetmez dedi. Artı bir
1273. 52:53de halifenin siyasi yetkilerini aldı.
1274. 52:58Şimdi bu anlattıklarımı realize edelim.
1275. 53:001055 Bağdat seferi. Şii Büyolları
1276. 53:02devleti yıkıldı. Halife baskıdan
1277. 53:04kurtarıldı. Tuğrul Bey'e Doğu'nun ve
1278. 53:07batının sultanı unvanı verildi. Bu da
1279. 53:09soruldu. Halifenin siyasi yetkileri de
1280. 53:12kime geçti? Tuğrul Bey'e geçti. Devam
1281. 53:15edelim. Nişabur Medresesi Tuğrul Bey
1282. 53:17döneminde açılan Büyük Selçuklu
1283. 53:19Devleti'nin ilk medresesidir arkadaşlar.
1284. 53:22Bak Türk İslam tarihinin ilk medresesi
1285. 53:23Semerkantlı. Büyük Selçuklu'nun ilk
1286. 53:25medresesi Nişabur Medresesi.
1287. 53:29Devam edelim. Geldik Sultan Alparslan
1288. 53:32dönemine arkadaşlar. Sultan Alparslan
1289. 53:34dönemi. Bakın şuraya amcası yazdık ama
1290. 53:37bunu böyle bilmeyin. Şu Kavurt dediğimiz
1291. 53:39bir adam var. Bu Kavurt dediğimiz adam
1292. 53:42hem Alp Arslan döneminde
1293. 53:45hem de Sultan Melikşah döneminde ne
1294. 53:48yapıyor? İsyan ediyor. Bak kaburt isyanı
1295. 53:52iki dönemde de var. Ve arkadaşlar Sultan
1296. 53:54Alpas'tan kavurdu, isyanını bastırdı ve
1297. 53:57dikkat edin vezirlik makamına vezir
1298. 53:59Nizamül Mülk'ü getirildi. Getirdi
1299. 54:02arkadaşlar vezir Nizamül Mülk mülke
1300. 54:05nizam mülke düzen getiren adamdır. Büyük
1301. 54:08Selçuklu'nun en önemli medrese şey en
1302. 54:10önemli veziridir ve eserinin adı
1303. 54:12Siyasetnamedir. Her zaman muhtemel soru
1304. 54:15adayıdır. 1064 Ani Kalesi'nin fethi
1305. 54:18arkadaşlar. Kars Ani Kalalesi var. Bakın
1306. 54:21burada burası [boğazını temizler]
1307. 54:22Hristiyanlarca kutsal kabul edilen tanrı
1308. 54:25tarafından korunuyor dedikleri
1309. 54:26fethedilemez dedikleri yerdir. Ve Sultan
1310. 54:29Alpaslan Kars Ani Kalesi üzerine gitti.
1311. 54:32Tanrı tarafından korunuyor denilen
1312. 54:34fethedilemez denilen Kars Ani'yi sadece
1313. 54:37ve sadece bir günde fethetti. Ve bu
1314. 54:39başarısından dolayı Sultan Alparslan'a
1315. 54:42Ebul Feth yani Fetihlerin
1316. 54:48babası
1317. 54:50unvanı verildi. Bu da muhtemel soru
1318. 54:53adayıdır.
1319. 54:55Devam [boğazını temizler] edelim. 1071
1320. 54:57Malazgirt Savaşı. Zaten kapının kolunu
1321. 54:591048 Pasinlerde tutmuştuk biz. Şimdi
1322. 55:02takvimler 1071'i gösteriyor.
1323. 55:04Bir tarafta Büyük Selçuklu liderimiz
1324. 55:07kim? Sultan Alpar Asslan. Karşımızda
1325. 55:09Bizans. Onun başında kim var? Romen
1326. 55:11Diojen var. Bir tarafta Büyük Selçuklu.
1327. 55:14Bir tarafta Doğu Roma İmparatorluğu'nun
1328. 55:16lideri Romen Diojen. Sultan Alpaslan
1329. 55:19savaşı bilerek cuma gününe denk getirdi
1330. 55:22ve cuma namazının ardından atının
1331. 55:24üstünde bembeyaz bir kıyafetle
1332. 55:26askerlerinin karşısına çıktı ve dedi ki,
1333. 55:29"Ben bugün bu savaş için ölümü göze
1334. 55:32aldım. Bugün buraya kefenimle geldim."
1335. 55:35dedi. Ve arkadaşlar işte bu motivasyon
1336. 55:38ardından Bizans ordusundaki uzlar ve
1337. 55:41peçeneklerin yer değiştirmesiyle Büyük
1338. 55:44Selçuklu ordusuna geçmesiyle Büyük
1339. 55:46Selçuklu bu savaşı kazandı. Bizans yani
1340. 55:49Doğu Roma kaybetti. Sonuçları Bizans
1341. 55:52imparatoru olan Romen Diojen esir
1342. 55:54alındı. Dikkat Sultan Elpaslan daha önce
1343. 55:56Ebulfet unvanını almıştı. Malazgirt
1344. 55:58Savaşı'ndan sonra da İslam ülkelerinin
1345. 56:01sultanı unvanını aldı. Anadolu'nun
1346. 56:04kapıları Türklere açıldı ve dikkat
1347. 56:07Sultan Alpaslan komutanlarına kılıç
1348. 56:09hakkı tanıdı. Ne demek kılıç hakkı?
1349. 56:12Fethedilen yerin fethedene ait olması.
1350. 56:14Alpaslan komutanlarına girin Anadolu'ya
1351. 56:17fetihler yapın. Fethettiğiniz yerler
1352. 56:19sizin toprağınız olacak dedi. Ve buna
1353. 56:21fethedilen yerin fethedene ait olması.
1354. 56:23İslam savaş hukukunda kılıç hakkı adını
1355. 56:26veriyoruz. Bunun ardından Anadolu'da ilk
1356. 56:28Türk beylikleri kuruldu. Bunları DD SMA
1357. 56:32olarak anlatacağım ileride.
1358. 56:34Dilmaçoğulları, Danışmentliler,
1359. 56:36Saltuklular, Mengücekliler, Artuklular,
1360. 56:39Ahlatşahlar ve Çakabeyli. Ve Bizans bizi
1361. 56:42durduramayacağını anlayınca Haçlı
1362. 56:45seferleri başladı. Bu da artık Haçlı
1363. 56:47seferleri değil, Haçlı saldırıları
1364. 56:49olarak değişti.
1365. 56:52Gelelim Sultan Melikşah dönemine
1366. 56:54arkadaşlar. Sultan Melikşah Büyük
1367. 56:56Selçuklu Devleti'ne en parlak dönemini
1368. 56:58yaşatmıştır. Bu dönemde Urfa, Antakya,
1369. 57:01Kudüs, Şam, Halep, Gürcistan, Yemen gibi
1370. 57:04yerler fethedildi ve Büyük Selçuklu en
1371. 57:06geniş sınırlara Sultan Melikşah
1372. 57:08döneminde ulaştı. Melikşah'ın ölümüyle
1373. 57:12devlet fetret devrine girdi. Ya fetret
1374. 57:15devri sadece Osmanlı'da mı var
1375. 57:16sanıyorsunuz? Hayır. Büyük Selçuklu'da
1376. 57:18da var. Fethet döneminde Mahmut, Mehmet
1377. 57:21Tapar, Berk Yaruk ve Sultan Sencer
1378. 57:23savaştılar ve Sultan Sencer kazandı.
1379. 57:27Gelelim 1141 Katvan Savaşı'na
1380. 57:29arkadaşlar. 1141 yılında bir tarafta
1381. 57:34Büyük Selçuklu Devleti Ordusu,
1382. 57:36karşısında Moğol olan Kara Hitaylılar.
1383. 57:43İki ordu karşı karşıya geldi. Büyük
1384. 57:45Selçuklu kaybetti. Kara İtaliler kazandı
1385. 57:49ve Büyük Selçuklu Devleti yıkılış
1386. 57:51sürecine girdi. O yüzden Katvan Savaşı
1387. 57:55önemli. Sorular Büyük Selçuklu'yu
1388. 57:57yıkılışa sürükleyen savaş derse Katvan.
1389. 58:00Sorular Anadolu Selçuklu'yu yıkılışa
1390. 58:01sürükleyen savaş derse Kösedağ
1391. 58:03diyorsunuz. Gelelim Büyük Selçuklu'nun
1392. 58:06yıkılış sebeplerine. Katvan savaşı kara
1393. 58:08itaylılarla yapıldı. Yenildik. Tat
1394. 58:10kavgaları. E az önce fetret devrini
1395. 58:12gösterdim. O da yıkılış sebebimiz.
1396. 58:14Atabeylerin faaliyetleri. Meliklerin
1397. 58:17eğitmenlerine atabey diyoruz. O
1398. 58:18atağımsız olmak istiyorlar. Dolayısıyla
1399. 58:22atabeylerin faaliyetleri de yine
1400. 58:23yıkılışın sebebidir. Abbasi
1401. 58:25halifelerinin çalışmaları. Tuğrul Bey
1402. 58:28Abbasi halifelerinin siyasi yetkisini
1403. 58:29almıştı ya. O halifeler Büyük
1404. 58:31Selçuklu'yu içten içe oyuyorlar siyasi
1405. 58:34yetkileri geri almak için. Bu da
1406. 58:35yıkılışın sebebidir. Oğuzların devlete
1407. 58:38küsmesi. Devletin kurucu unsuru
1408. 58:40Oğuzlardır ama devlette yüksek
1409. 58:42kademelere getirilmiyorlar. Onlar da
1410. 58:44haliyle ne yapıyorlar? Küsüyorlar ve
1411. 58:46isyan ediyorlar. Onların isyanları da
1412. 58:48yıkılış sebebidir. Batınilik
1413. 58:50faaliyetleri. Hasan Sabba, Haşhaşilik
1414. 58:53arkadaşlar. Hasan Sabbah dünyanın ilk
1415. 58:55suikastçilerini yetiştiriyor ve ne
1416. 58:57yapıyor?
1417. 58:59Sultan Melikşah'ı vezir Nizamül Mülk'ü
1418. 59:02öldürtüyor. E haliyle batınilik
1419. 59:04faaliyetleri Hasan Sabbah da yıkılışın
1420. 59:06sebebidir. Ve son olarak Sultan
1421. 59:08Sencer'in ölümüyle devlet yıkılmıştır.
1422. 59:13Gelelim arkadaşlar Büyük Selçuklu
1423. 59:15Devleti'nin yıkılışı ile ortaya çıkan
1424. 59:17bazı devletler ve atabeylikler var.
1425. 59:20Bakın Anadolu Selçuklu Devleti, Kirman
1426. 59:22Selçukluları, Suriye Selçukluları, Irak
1427. 59:24Selçukluları bunlar devletler.
1428. 59:26Atabeylikler, Börilliler Şam'da,
1429. 59:28Zengiler Musul'da, Salgurlular Fars'ta,
1430. 59:31Bekteginoğulları Erbil'de, İldizoğulları
1431. 59:34Azerbaycan'da. Bunları böyle ezber ezber
1432. 59:36ezber yapmayın. Görmüş olun.
1433. 59:40Mısır'da kurulan Türk İslam devletleri.
1434. 59:42Arkadaşlar Mısır'da kurulan Türk İslam
1435. 59:44devletlerini TIM olarak kodluyorum.
1436. 59:48TIMEM nedir? Tolunoğulları, İşidiler,
1437. 59:50Eyyübiler, Memlükler. En önemli
1438. 59:52yanlarını vereceğim. Tolunoğulları
1439. 59:54arkadaşlar Mısır'da kurulan ilk Türk
1440. 59:56İslam devletidir. Ve bu şifredeki ilk
1441. 59:59ikisi Tolunoğullarıyla İşitler yani
1442. 1:00:02Akşitler tevaif-i mülk devletidir. Hocam
1443. 1:00:05tevaif-i mülk devleti ne demek?
1444. 1:00:07Abbasilerin zayıflaması ile Abbasi
1445. 1:00:10komutanlarınca kurulan devletlere
1446. 1:00:12tevafif-i mülk devleti diyoruz. Bakın
1447. 1:00:14[boğazını temizler]
1448. 1:00:15Tolunoğulları zaten şifre kronolojik.
1449. 1:00:18Mısır'da kurulan ilk Türk İslam Devleti
1450. 1:00:20ve Tevaifi Mülk Devleti Maristan'a adı
1451. 1:00:23verilen ücretsiz hastaneler kurdular. Bu
1452. 1:00:25da onların sosyal devlet olduğunu
1453. 1:00:30gösterir.
1454. 1:00:32Ve Abbasiler tarafından yıkıldılar.
1455. 1:00:34Devam edelim. IŞİDİLİ ya da Akşitler.
1456. 1:00:37Mısır'da kurulan ik Türk İslam Devleti.
1457. 1:00:40Bu da tevafi-i mülk devletidir. Dikkat!
1458. 1:00:42Kutsal bölgelere yani Hicaza yani
1459. 1:00:48Mekke ve Medine'ye
1460. 1:00:52sahip olan ilk Türk İslam devleti
1461. 1:00:55Akşitlerdir. Bak Tolunoğulları Mısır'da
1462. 1:00:57kurulan ilk Türk İslam devletiydi.
1463. 1:00:59Akşitler Hicaz'a sahip olan ilk Türk
1464. 1:01:02İslam devleti. Dolayısıyla ikisi de
1465. 1:01:04tevafi-i mülk devleti. Unutmuyorsunuz.
1466. 1:01:06Ve ışidler Fatimiler tarafından
1467. 1:01:09yıkıldılar. Hocam Fatimiler kim?
1468. 1:01:11Fatımiler tam şu aradaki arkadaşlar
1469. 1:01:14Şii
1470. 1:01:16Arap devletidir.
1471. 1:01:18Fatımileri de zaten bak şu arada
1472. 1:01:20kuruluyorlar. Pardon şu arada
1473. 1:01:22kuruluyorlar. Fatımileri de zaten
1474. 1:01:24Eyyubiler yıkacak. Devam edelim.
1475. 1:01:27Eyyubiler Selahaddin Eyyübi tarafından
1476. 1:01:29kurulmuştur. Dikkat. Hııt savaşı ile
1477. 1:01:32Kudüs'ü Haçlılardan geri almışlardır.
1478. 1:01:34Muhtemel soru adayıdır. Selahattin
1479. 1:01:37Hıttin ne diyor Selahaddin Eyyubi? Kudüs
1480. 1:01:40Hristiyanların elinde esirken bana
1481. 1:01:42gülmek ve uyumak haramdır diyor. Ve
1482. 1:01:44Selahaddin Eyyubi Kudüs'ü
1483. 1:01:46Hristiyanlardan geri almayı Hıdin
1484. 1:01:48savaşıyla başarıyor. Kudüs Fatih olarak
1485. 1:01:51bilinir. Hadmül Harameyn olarak bilinir.
1486. 1:01:54Ve Mehmet Akif Ersoy Selahaddin Eyyubi
1487. 1:01:56nedir? şarkın en sevgili sultanıdır.
1488. 1:02:00Devam edelim. TM kodlamamızda M'deyiz
1489. 1:02:03arkadaşlar. Memlükler. Memlüklerin diğer
1490. 1:02:05bir adı kölemenlerdir. Çünkü Eyyübi
1491. 1:02:08içerisinde Eyyubiler Kıpçak çocuklarını
1492. 1:02:11esir olarak alıp devlet kademesinde
1493. 1:02:13yüksek noktalara getirmişlerdi. İşte o
1494. 1:02:16köle çocuklar memlükleri kurduğu için
1495. 1:02:18memlükler kölemenler olarak biliniyor ya
1496. 1:02:20da eddet Türkiye olarak biliniyor.
1497. 1:02:23Kurucuları bir kıpçak Türkü olan
1498. 1:02:25Aybek'tir. Kölemenler Devletil Türkiye
1499. 1:02:28gibi isimlerle biliniyor memlükler.
1500. 1:02:30Türkçeyi resmi dil ilan ettiler. Unutma.
1501. 1:02:33Orta Asya'da Türkçeyi resmi dil ilan
1502. 1:02:35eden Karahanlılar, Mısır'da Türkçeyi
1503. 1:02:37resmi dil ilan eden Memlükler,
1504. 1:02:40Anadolu'da Türkçeyi resmi dil ilan eden
1505. 1:02:42Karamanoğullarıdır.
1506. 1:02:44Arkadaşlar Memlükler klasik Türk veraset
1507. 1:02:47sistemini yani ülke hanedanının ortak
1508. 1:02:49malıdır anlayışını uygulamadılar. Bunun
1509. 1:02:51yerine güçlü olan hükümdara, güçlü olan
1510. 1:02:55komutana hükümdar olma hakkı tanıdılar.
1511. 1:02:57O yüzden Memlükler Osmanlı'ya göre daha
1512. 1:02:59az yaşamış ama daha fazla hükümdar
1513. 1:03:01değiştirmiştir. Neden? Klasik Türk
1514. 1:03:03veraset sistemini uygulamadıkları için.
1515. 1:03:05Ve halifeyi koruma altına aldılar.
1516. 1:03:07Dikkat! Osmanlı padişahları gibi
1517. 1:03:09halifeliği kendi bünyesine almadılar.
1518. 1:03:11Abbasi Devleti İlhanlılar tarafından
1519. 1:03:13yıkılınca halife Memlüklere sığındı.
1520. 1:03:16Babadan oğula, Memlük içerisinde devam
1521. 1:03:18etti. Ama Abbasi soyundan devam etti.
1522. 1:03:21Osmanlı'da öyle değil. Osmanlı
1523. 1:03:22padişahları hem padişah hem halife
1524. 1:03:24oluyorlar. Memlük de ikisi ayrı.
1525. 1:03:26Halifeyi koruma altına aldılar. O zaman
1526. 1:03:28halifeyi Gazneliler korudu. Büyük
1527. 1:03:30Selçuklu korudu. Şimdi de Memlükler
1528. 1:03:32koruyor. Tarihte Moğolları yenen ilk
1529. 1:03:35devlet Memlüklerdir arkadaşlar. Önce
1530. 1:03:37Aycalus Savaşı'nda daha sonra Elbistan
1531. 1:03:40Savaşı'nda Memlükler Moğolları mağlup
1532. 1:03:43etmeyi başardılar ve Selim döneminde
1533. 1:03:46Osmanlı Devleti'ne Merci Dabık ve
1534. 1:03:49Ridaniye savaşlarında yenildiler ve
1535. 1:03:51yıkıldılar. Memlükler. Devam edelim.
1536. 1:03:54Geldik diğer Türk devletlerine. Moğol
1537. 1:03:56İmparatorluğu. Moğol İmparatorluğuu
1538. 1:03:58Cengiz Han kurmuştur ve Türk töresi
1539. 1:04:00örnek alınarak hazırlanan yasaları
1540. 1:04:03yasaname-i büzürktür. Önemlidir.
1541. 1:04:06Cengiz Han'ın ölümüyle devlet
1542. 1:04:08parçalanıyor.
1543. 1:04:09Parçalanınca Chucky ortaya çıkıyor.
1544. 1:04:12Chucky nedir? Çağtay hanlığı, Altınorda,
1545. 1:04:16Kubilay İlhanlılar. Arkadaşlar Kubil
1546. 1:04:19yanlığı Çin'de ve dünyaca ünlü seyyah
1547. 1:04:22Marco Paolo burada yaşadı. Çağtay
1548. 1:04:24yanlığı Azerbaycan'da emirler tarafından
1549. 1:04:27yönetiliyor. Mesela Emir Timur. Timur
1550. 1:04:31burada emir olarak başlayacak. Timur
1551. 1:04:32İmparatorluğuna dönüşecek. Altın orada.
1552. 1:04:35Karadeniz'in kuzeyinde Rusların güneye
1553. 1:04:37inmesini engelledi uzun yıllar. Ve onu
1554. 1:04:40kim yıktı? Timur yıktı. İlhanlılar.
1555. 1:04:43İlhanlıların lideri Hülagüdür
1556. 1:04:44arkadaşlar. İlhanlara baktığımızda
1557. 1:04:46İlhanlar Anadolu Selçuklu Devleti'ni
1558. 1:04:48yıktılar. Abbasi devletini yıktılar.
1559. 1:04:51Haşaşileri yıktılar. Bir de
1560. 1:04:54Harzemşahları
1561. 1:04:56yıktılar. O zaman İlhanlılar önemli ve
1562. 1:04:59çok güçlü. Bak dört yere son vermişler.
1563. 1:05:03Geldik Timur İmparatorluğuna. Timur
1564. 1:05:05sahip kran Timurleng yani Aksak Timur ya
1565. 1:05:07da Emir Timur olarak bilinir. Timur Türk
1566. 1:05:10tarihine iki büyük zarar vermiştir. Biri
1567. 1:05:12Altınordu devletini yıkmıştır ve
1568. 1:05:14Rusların güneye inmesinin önünü
1569. 1:05:16açmıştır. Diğeri de Yıldırım Bayezit'i
1570. 1:05:19Ankara Savaşı'nda yenerek Osmanlı'yı
1571. 1:05:22fetret devrine sokmuştur.
1572. 1:05:242015 çıkmış sınav sorusu. Timur
1573. 1:05:26döneminde şehirlerin şahı unvanını alan
1574. 1:05:29yer Semerkant. Arkadaşlar Timur'daki
1575. 1:05:31ilim insanları önemli. Bak Ali Kuşçu
1576. 1:05:34burada yetişti. Akkoyunlara gitti.
1577. 1:05:35Oradan Osmanlı'ya geldi. Hem matematikçi
1578. 1:05:37hem astronom. Alişir Nevai. Ekstra
1579. 1:05:40önemli. Alişir Nevai'nin eseri
1580. 1:05:43Muhakemetül
1581. 1:05:45Lügateyn.
1582. 1:05:47Peki hocam ne yapıyor burada? Bu da bir
1583. 1:05:49lügat. Tıpkı Divan-ı lügat-i Türk gibi.
1584. 1:05:52Ama Divan-ı lügat-ı Türk Arapça Türkçe
1585. 1:05:54kıyasıydı. Bu ise Türkçe Farsçayı
1586. 1:05:56kıyaslıyor ama Alişir Nevai muhakemetül
1587. 1:05:59lügateyn eserinden dolayı Çağtay
1588. 1:06:02Türkçesinin en büyük şairi olarak
1589. 1:06:04biliniyor. Uluy kim hocam? Uluy de hem
1590. 1:06:07bir astronom hem bir matematikçidir. Ama
1591. 1:06:09Timur'da hükümdarlık da yapmıştır.
1592. 1:06:12Hüseyin Baykara hem bir bilim insanıdır
1593. 1:06:14hem o da Timur'da hükümdarlık yapmıştır.
1594. 1:06:17Yani şu iki kişi hem hükümdar hem bilim
1595. 1:06:19insanlığı yaptılar Timur'da.
1596. 1:06:22Geldim karakoyunlara. Karakoyunlar
1597. 1:06:25Anadolu'nun doğusundalar. Azerbaycan'ı
1598. 1:06:27Türkleştirdiler. İran ve Irak'taki Moğol
1599. 1:06:30hakimiyetine son verdiler. Geldim
1600. 1:06:32Akkoyunlara arkadaşlar. Akkoyunluların
1601. 1:06:35en önemli hükümdarı Uzun Hasan'dır.
1602. 1:06:38Önemli. Ve arkadaşlar Akkoyunlar
1603. 1:06:40Kur'an-ı Kerim'i Türkçeye çevirdiler.
1604. 1:06:42Bir de Oğuzlara ait olan Dede Korkut
1605. 1:06:44hikayelerini yazılı hale getirdiler. Ama
1606. 1:06:47dikkat edin Kur'an-ı Kerim'i ilk kez
1607. 1:06:50Türkçeye çeviren devlet Akkoyunlular
1608. 1:06:53değildir.
1609. 1:06:56Karahanlılardır arkadaşlar. Buna dikkat
1610. 1:06:58ediyoruz.
1611. 1:07:00Otluk Beli Savaşı. Otluk Beli Savaşı
1612. 1:07:03Osmanlı ile Akkoyunları arasında
1613. 1:07:05yaşanmıştır. Osmanlı Devleti
1614. 1:07:08Akkoyunluları mağlup etmeyi başarmıştır.
1615. 1:07:11Osmanlı'nın başında Fatih Sultan Mehmet,
1616. 1:07:13Akkoyun'un başında Uzun Hasan vardı.
1617. 1:07:15Osmanlı kazandı. Akkoyunlar kaybetti.
1618. 1:07:17Dikkat! Akkoyunlarla yapılan savaş koyun
1619. 1:07:20ne yer? Ot yer. Buradan çıkarın.
1620. 1:07:24Harzemşahlar. Arkadaşlar Harzemşahlarla
1621. 1:07:27ilgili iki şey bileceksiniz. Otrar
1622. 1:07:29faciası ya da diğer bir adıyla Vali
1623. 1:07:31İnalcık olayı. Arkadaşlar Cengizhan'ın
1624. 1:07:33ya da Moğolların Moğol diyelim diyerek
1625. 1:07:36direkt Moğul kervanları
1626. 1:07:39Otrar şehrinde yağmalandı. Moğol
1627. 1:07:41kervanları Otrar şehrinde Harzemşahlar
1628. 1:07:44tarafından yağmalanınca Moğollar Otrar
1629. 1:07:47şehrine girdiler. Harzemşahların herkesi
1630. 1:07:49öldürdüler ve ölülerin üzerine bir
1631. 1:07:51platform kurup eğlence tertiplediler. Bu
1632. 1:07:54olay Harzemahlardaki yaşanan bu olay
1633. 1:07:57oturrar facias olarak bilinir. 1230
1634. 1:08:00Yassı Çemen Savaşı arkadaşlar
1635. 1:08:03baktığımızda Anadolu Selçuklu burada
1636. 1:08:05İlhanlılar burada yani İlhanlılar Moğol
1637. 1:08:07ortada Harzemşahlar var. Şimdi
1638. 1:08:09Harzemşahlar belli ki tampon bölge.
1639. 1:08:12Burada Anadolu Selçuklu'nun lideri
1640. 1:08:13Alaattin Keykubat, Harzemşahların lideri
1641. 1:08:16Celalettin Harzemşah. İkisi anlaştılar.
1642. 1:08:18Anadolu Selçuklu Harzemşahlara dedi ki,
1643. 1:08:20"Moğullar senin de düşmanın, benim de
1644. 1:08:22düşmanım. O yüzden beraber hareket
1645. 1:08:24edelim." Bunlar anlaştılar ve
1646. 1:08:26İlhanlılara karşı beraber muhkem
1647. 1:08:29kaleleri onardılar. Daha sonra
1648. 1:08:30Harzemşahlar geldi Ahlat şehrine
1649. 1:08:33saldırdı. Ya onlar da Müslüman biz de
1650. 1:08:35Müslümanız ve dostuz. Neden gelip
1651. 1:08:37Ahlata'a saldırıyorsunuz? Kubbetül İslam
1652. 1:08:39şehri olan üç şehir vardır. Bel, Buhara
1653. 1:08:42ve Ahlak. Siz birine saldırdınız. Neden
1654. 1:08:45böyle yaptınız dedik. Anadolu Selçuklu
1655. 1:08:47Harzemşahlar arasında böyle bir konuşma
1656. 1:08:49geçince Harzemşahlar diyor ki siz de
1657. 1:08:51Türksünüz biz de Türküz. Siz de
1658. 1:08:52Müslümansınız biz de Müslümanız. Bizim
1659. 1:08:54çıkarlarımız çatışıyor. Biz dost
1660. 1:08:56olamayız diyor. Bunun üzerine Alaattin
1661. 1:08:58Keykubat Harzemşahlara o zaman buyurun
1662. 1:09:00er meydanına diyor. Ve takvimler 1230.
1663. 1:09:04Bir tarafta Anadolu Selçuklu Devleti,
1664. 1:09:07karşısında Harzemşahlar
1665. 1:09:10ve Anadolu Selçuklu kazandı.
1666. 1:09:12Harzemşahlar kaybetti. Harzemşahlar
1667. 1:09:15kaybetti de bu savaşın sonucu bizim için
1668. 1:09:17iyi değil. Neden? Çünkü Harzemşahlar
1669. 1:09:19yıkılış sürecine girdi. İlhanlılar
1670. 1:09:21onları yıktı ve aradaki tampon bölge
1671. 1:09:24Yassı Çemen savaşından dolayı ortadan
1672. 1:09:27kalktı. O zaman Anadolu Selçuklu'nun
1673. 1:09:29Hazemşahları yendiği savaş Yassıçemen
1674. 1:09:31savaşı ama sonucu bizim için kötü.
1675. 1:09:33Neden? Tampon bölge ortadan kalktığı
1676. 1:09:35için. Sonra biz İlhanlılarla komşu
1677. 1:09:37olduk. Sonra İlhanlılar bizi Kösedağ
1678. 1:09:39Savaşı'nda yendiler ve yıkılış sürecine
1679. 1:09:42sürüklendik. Şimdi bakalım bu
1680. 1:09:44anlattıklarımı realize edelim.
1681. 1:09:46Yastıçemen savaşı Anadolu Selçuklu ile
1682. 1:09:48Harzemşahlar arasında. Anadolu Selçuklu
1683. 1:09:50kazandı. Harzemşahlar kaybetti.
1684. 1:09:52Arkadaşlar İlhanlılarla tampon bölgeydi
1685. 1:09:55Harzemşahlar ama tampon bölge ortadan
1686. 1:09:58kalktı. Babür İmparatorluğu Babür Şah
1687. 1:10:01tarafından kurulmuştur. Ama dikkat
1688. 1:10:03arkadaşlar. Şah Cihan denilen hükümdar
1689. 1:10:06eşi Mümtaz Hatun için dünyanın yi
1690. 1:10:09harikasından biri olan Taç Mahal'i
1691. 1:10:11yaptırmıştır. Bakın Taçmahal hangi
1692. 1:10:13devlette yapılmıştır? Babür
1693. 1:10:14İmparatorluğu'a. Yaptıran hükümdar
1694. 1:10:16kimdir? Babür Şah değil. Şah Cihan.
1695. 1:10:19Babür Şah'ı atlamayın hemen. Tamam mı?
1696. 1:10:21Bu da önemli. Safeviler.
1697. 1:10:24Safeviler Osmanlı'nın doğusunda,
1698. 1:10:26Anadolu'nun doğusunda yaşayan bir
1699. 1:10:28devlettir. Şiidir ve ik Bayezit
1700. 1:10:32döneminde
1701. 1:10:35Bayezit döneminde Şahkulu isyanını
1702. 1:10:37çıkardılar ve Yavuz döneminde Osmanlı
1703. 1:10:40ile Safeviler arasında çaldıran savaşı
1704. 1:10:42yapıldı. Safeviler yenildi, Osmanlı
1705. 1:10:44kazandı. Bunları zaten ilerleyen süreçte
1706. 1:10:47anlatacağım.
1707. 1:10:48Evet arkadaşlar, geldik [kahkaha] Türk
1708. 1:10:50İslam devletlerinde kültür medeniyete.
1709. 1:10:52Buradan da soru geliyor ona göre. Devlet
1710. 1:10:54teşkilatı arkadaşlar önceden kut
1711. 1:10:56anlayışı vardı. Tanrı tarafından verilen
1712. 1:10:58yönetme yetkisiydi. O Allah'ın nasibi,
1713. 1:11:01Allah'ın takdiri olarak değişti. Türk
1714. 1:11:03Cihan Hakimiyeti Mefkuresi vardı.
1715. 1:11:04Türklerin dünyaya hakim olma fikri. O da
1716. 1:11:07kaza ve cihat olarak değişti. Gaza ve
1717. 1:11:09cihat nedir hocam? İslam'ı koruma ve
1718. 1:11:12yayma savaşlarına gaza ve cihat diyoruz.
1719. 1:11:14Yani Hristiyanlarla savaşıyorsam gaza ve
1720. 1:11:16cihat.
1721. 1:11:17>> [boğazını temizler]
1722. 1:11:18>> Hükümdarlık unvanları ve sembolleri.
1723. 1:11:21Arkadaşlar İslamiyetle beraber sultan,
1724. 1:11:23sultan-ı Azam gibi unvanlar eklendi. Ya
1725. 1:11:26da padişah gibi. Mesela arkadaşlar bakın
1726. 1:11:29mesela sultan, sultan-ı Azam, padişah,
1727. 1:11:32şah gibi unvanlar İslamiyet öncesinde
1728. 1:11:34yoktur. Türk İslam'da vardır. Gelelim
1729. 1:11:36sembollere. Bunlar İslamiyet öncesinde
1730. 1:11:38vardı. Örgün, taht, otağı, çadır, nbet,
1731. 1:11:41davul, kılıç, yay, mühür bunlar vardı.
1732. 1:11:44Ama halife tarafından gönderilen elbise
1733. 1:11:46tıraz. İslamiyetle beraber geldi. Halife
1734. 1:11:49tarafından gönderilen hediyeler bütünü
1735. 1:11:51Hilat İslamiyetle beraber geldi. Halife
1736. 1:11:54tarafından gönderilen onay belgesi
1737. 1:11:56menşur. İslamiyetle beraber geldi.
1738. 1:11:58Halife tarafından gönderilen şemsiye
1739. 1:12:01çet. İslamiyetle beraber geldi. Sikke
1740. 1:12:04yani para İslamiyet öncesinde de vardı.
1741. 1:12:06Halife tarafından gönderilen asa
1742. 1:12:08İslamiyetle beraber geldi. Hutbe. Camide
1743. 1:12:12hutbe kimin adını okunuyorsa hükümdar
1744. 1:12:15odur. Bu da İslamiyetle beraber geldi.
1745. 1:12:19[öksürme][boğazını temizler]
1746. 1:12:20Geldik saraylilerine arkadaşlar. Dar eki
1747. 1:12:23var. Dar eki başa gelirse kurum oluyor.
1748. 1:12:25Darül Fünun, Darül ace, Darül Eham gibi.
1749. 1:12:28Dar eki sona gelirse o işi yapan görevli
1750. 1:12:31oluyor. Camedar hükümdarın
1751. 1:12:33kıyafetleriyle ilgileniyor. Abdar,
1752. 1:12:35taşlar hükümdarın temizlik işleriyle
1753. 1:12:38ilgileniyor. Silahtar silahlarla
1754. 1:12:40ilgileniyor. Dar eki sonda. Candar
1755. 1:12:42hükümdarın canını, hükümdarın
1756. 1:12:44güvenliğini sağlıyor. Şarapdar,
1757. 1:12:46içeceklerin genel adı şaraptır ve
1758. 1:12:48hükümdarın içecekleriyle ilgilenen
1759. 1:12:50görevlidir. Kıssa dar, derdini kıssa
1760. 1:12:52kıssa anlat. Gereğinin yapılmasını arz
1761. 1:12:55ederim. Dilekçelerle ilgilenen
1762. 1:12:57görevlidir. Emiri Ahur. Ahırda ne olur?
1763. 1:13:00At. Atların bakımından sorumlu. Emiri-i
1764. 1:13:02alem. Al bayraktan aklına gelsin.
1765. 1:13:05Bayrağı ve sancağı korur. Hares emiri.
1766. 1:13:09Selena dizisinde [boğazını temizler] ne
1767. 1:13:10vardı? Hades vardı. Bu hades değil de
1768. 1:13:12Hares. O suç işliyordu, işlettiriyordu.
1769. 1:13:15Bu da suçluları cezalandırıyor. Serhenk
1770. 1:13:19ahenkten aklına gelsin. Yol düzenini ve
1771. 1:13:21güvenliğini sağlıyor. Yolun ahenkli
1772. 1:13:24akmasını sağlıyor. Çaşnigir,
1773. 1:13:26Çeşniden'den aklına gelsin. Hükümdarın
1774. 1:13:29yiyecekleriyle ilgileniyor. Hacip. Hacip
1775. 1:13:31devlet ile halk arasında ve hükümdar ile
1776. 1:13:34devlet adamları arasında bağlantıyı
1777. 1:13:36sağlıyor. Yani günümüzün
1778. 1:13:38WhatsApp'ıdır Hacip. Aynı zamanda hacip
1779. 1:13:42hükümdar ve vezirden sonra gelen 3üncü
1780. 1:13:45yetkilidir arkadaşlar. Emiri Şikar, av
1781. 1:13:48partileri düzenliyor. Kapucubaşı, e bu
1782. 1:13:51da sarayın günlük işlerini yapıyor.
1783. 1:13:53Hansa hükümdarın sofrası ile
1784. 1:13:55ilgileniyor. Hansa
1785. 1:14:00devam edelim. Devlet görevlileri. Melik
1786. 1:14:02Türk İslam devletlerinde hükümdarın
1787. 1:14:04erkek çocuğuna Melik diyorum. İslamiyet
1788. 1:14:06öncesinde tig'di. Atabey meliklerin
1789. 1:14:09eğitmeni İslamiyet öncesinde atamandı.
1790. 1:14:11Burada atabey oldu. Şne askeri vali
1791. 1:14:15İslamiyet öncesinde neydi? Tutuktu.
1792. 1:14:18Amit sivil idareci. İslamiyet öncesinde
1793. 1:14:21neydi? APAdı. Amil. İslamiyet öncesinde
1794. 1:14:26vergi memuru tutundu. Burada amil oldu.
1795. 1:14:28Hayat bilgisindeki amil beyden aklınıza
1796. 1:14:30gelsin. Hep öğrencilerden para
1797. 1:14:32topluyordu. Muhtesip bak içerisinde H,
1798. 1:14:35S, P harfleri var. Hesap kitap yapıyor.
1799. 1:14:37Çarşı pazarı denetliyor. Yani günümüzün
1800. 1:14:40zabıtası. Yuğruş. Karahanlılarda vezire
1801. 1:14:43Yuğruş diyoruz. Gaznelilerde vezire
1802. 1:14:45Hacıi Büzürk adını veriyoruz. Ulak
1803. 1:14:48dizilerden, filmlerden bilirsiniz. Ulak
1804. 1:14:50haberci. Nai
1805. 1:14:53vekil hükümdarın vekilliğini yapıyor.
1806. 1:14:56Sübaşı İslamiyet öncesinde ordu
1807. 1:14:58komutanıydı. Burada güvenlikten sorumlu.
1808. 1:15:01Geldim
1809. 1:15:03divanlara arkadaşlar. Divan-ı Saltanat
1810. 1:15:05adında büyük divan var ve ona bağlı alt
1811. 1:15:08divanlar var. Divan-ı istifa istif istif
1812. 1:15:10paradan aklına gelsin. Mali işlerle
1813. 1:15:13ilgileniyor. Başkanı aynı kökten
1814. 1:15:16geliyor. İstifa STF kökü. Müsteevfi STF
1815. 1:15:20kökü. Divan-ı Arz en çok nerede arz
1816. 1:15:23edersin? Orduda. Divan-ı Arz ordu
1817. 1:15:25işleriyle ilgileniyor. Görevlisi Arzül
1818. 1:15:27Ceyh. Bak yine arzı var. Divan-ı inş.
1819. 1:15:31Yeni bir yazı inşa ediyorsun. Yazışma
1820. 1:15:33işleri ile ilgileniyor. NŞ kökü. İnş
1821. 1:15:37münşi. Bak NŞ kökü. Divan-ı İşraf İşraf
1822. 1:15:41teftiş müfettiş. Divan-ı işraf teftiş
1823. 1:15:43denetleme işleri ile ilgileniyor. Kökü
1824. 1:15:46ne? ŞF.
1825. 1:15:48Bak, müşrif ŞF aynı kökten geliyor.
1826. 1:15:52Divan-ı mezalim, zalimlerin yargılandığı
1827. 1:15:55divan aynı zamanda temyiz organı olarak
1828. 1:15:57görülür. Büyük davalara bakılıyor.
1829. 1:15:59Başkanı tabii ki Sultan. Divan-ı Berit
1830. 1:16:03haberleşme işleri ile ilgilenir. Başkanı
1831. 1:16:05Berit. Bir de niyabet-i
1832. 1:16:10Saltanat Divanı var. Niet-ti saltanat
1833. 1:16:13divanı hükümdar yokken toplanan
1834. 1:16:15divandır. Başında ise naip yani vekil,
1835. 1:16:19hükümdarın vekili bulunur.
1836. 1:16:23Devam edelim. Ordu arkadaşlar. Orduya
1837. 1:16:26baktığımızda eyalet askerleri var.
1838. 1:16:28Eyalet askerleri nedir? ikta ordusudur.
1839. 1:16:30Her bir askere Cebeliu adı verilir.
1840. 1:16:34[boğazını temizler] 1. Eyalet askerleri.
1841. 1:16:362. Gulam askerleri. Gulam savaşlarda
1842. 1:16:39elde edilen esirlerdir. Gulam
1843. 1:16:41askerlerini ikiye ayırıyorum. Gulamanı
1844. 1:16:43saray. Sarayı ve sultanı koruyorlar. Bir
1845. 1:16:46de hassa ordusu var. O da savaşa her an
1846. 1:16:48hazır merkez ordusudur. Bağlı beylik ve
1847. 1:16:51devletlerin gönderdikleri var. 3.
1848. 1:16:54Türkmenler var. Türkmenler de sadece
1849. 1:16:56savaş zamanı savaşa katılan akıncı
1850. 1:16:58birlikler.
1851. 1:16:59Peki geldim hukuka. Divan-ı mezalim
1852. 1:17:02vardı. Başkanlığını sultan yapıyordu.
1853. 1:17:05Zalimlerin [boğazını temizler]
1854. 1:17:06yargılandığı divan, ağır siyasi
1855. 1:17:08suçluların yargılandığı divandı ve
1856. 1:17:10temyiz organı gibi hareket ediyordu.
1857. 1:17:12Şeri hukuk. Şeri hukuk İslam hukukudur
1858. 1:17:16ve en başında kim bulunur? Kadil Kudak
1859. 1:17:19bulunur. Örfi hukuk Türk, örf, adet,
1860. 1:17:22gelenek ve görenekleridir. Başında
1861. 1:17:24emiri-i dat bulunur. Bir de askeri
1862. 1:17:26davalar var. Onlara da kadı eşker
1863. 1:17:28bakıyor. O zaman şeri hukuk en yetkili
1864. 1:17:31isim Kadil Kudat. Örfi hukuk en yetkili
1865. 1:17:33isim emirat.
1866. 1:17:35Askeri davalara da kadıl eşker bakıyor
1867. 1:17:39diyebiliriz. Peki devam edelim. Geldik
1868. 1:17:42toprak yönetimine arkadaşlar.
1869. 1:17:44Baktığımızda toprak yönetimine A miri
1870. 1:17:46arazi. Miri arazi devlete ait olan
1871. 1:17:49arazidir. Bir de mülki arazi var. Bu da
1872. 1:17:52şahıslara ait olan arazidir arkadaşlar.
1873. 1:17:54Miri arazide üç tür arazi var. Has vakıf
1874. 1:17:58ikdia has en iyi arazidir. Geliri
1875. 1:18:00hükümdara gider. Vakıf geliri hayır
1876. 1:18:02kurumlarına gider. Hayır kurumlarına
1877. 1:18:04gidiyorsa sosyal devlet anlayışı. Bir de
1878. 1:18:07iktidar arazi var. İkta arazide de ikda
1879. 1:18:10sistemi uygulanıyor. Osmanlı'daki tımar.
1880. 1:18:13Bu miri araziydi. Has vakıf ikta.
1881. 1:18:15Devlete ait olan arazi. Bir de mülki
1882. 1:18:18arazi var. Yani [boğazını temizler]
1883. 1:18:20şahıslara ait olan arazi.
1884. 1:18:23Öşri Müslümanlara ait şahıs arazisi.
1885. 1:18:26Haraci gayrimüslimlere ait şahıs
1886. 1:18:28arazisi. Şimdi gelelim ikda sistemine
1887. 1:18:31arkadaşlar. İkta sistemini şurada
1888. 1:18:34anlatayım. Bak şimdi ikda sisteminde
1889. 1:18:36devlet buralara birer kişiyi
1890. 1:18:38görevlendirdi ve dedi ki siz buradaki
1891. 1:18:40toprakları, miri arazileri, ikta
1892. 1:18:42arazileri buradaki halka işletin.
1893. 1:18:44İşlettiler.
1894. 1:18:46Devlet dedi ki ürün üzerinden vergiyi
1895. 1:18:49alın. vergileri düzenli topladılar.
1896. 1:18:51İçinden kendi maaşınızı alın. Kendi
1897. 1:18:53maaşlarını aldılar. Kalan parayla bana
1898. 1:18:55asker yetiştirin." dedi. Ve buradan 10,
1899. 1:18:58buradan 10, buradan 10, buradan 10 asker
1900. 1:19:01yetişti. İşte bunlar eyalet askerleri
1901. 1:19:05yani ikda ordusu oldu. Buradaki her bir
1902. 1:19:07askere Cebelio adını veriyorum. Şimdi bu
1903. 1:19:10ikda sisteminin faydaları. ücretsiz bir
1904. 1:19:13ordu kurulmuş oldu. Memurların maaşları
1905. 1:19:16ödenmiş oldu. Toprağın boş kalması
1906. 1:19:18engellendi. Yani üretimde süreklilik
1907. 1:19:20sağlandı. Düzenli şekilde vergiler
1908. 1:19:22toplandı. E o ordu savaş zamanı savaşa
1909. 1:19:25gitti. Barış zamanı bulunduğu bölgenin
1910. 1:19:27güvenliğini sağladı. Güvenlik sağlanınca
1911. 1:19:30merkezi otorite arttı diyebiliriz. Ama
1912. 1:19:34ikd sisteminin asıl amaçları arasında
1913. 1:19:37hiçbir zaman devletin nakit para
1914. 1:19:40ihtiyacını karşılamak yoktur arkadaşlar.
1915. 1:19:44Buna dikkat ediyorsunuz.
1916. 1:19:47Geldik [boğazını temizler] sosyal hayat
1917. 1:19:48ve önemli yapılara. imarethane yani
1918. 1:19:51ethane yani aşevi külliye muhtemel soru
1919. 1:19:55adayıdır. Cami merkezli kompleks
1920. 1:19:58yapılara külliye adı verilir. Bedesten
1921. 1:20:01günümüzün AVM'si her türlü ticari malın
1922. 1:20:04satıldığı yer. Kapan hanı diğer ürünlere
1923. 1:20:07kapalı tek bir mala açık un kapanı kumaş
1924. 1:20:10kapanı gibi tek bir ürünün satıldığı
1925. 1:20:12yerdir kapan Arasta Ahi çarşısıdır.
1926. 1:20:16Habne köylerde olur ya. Misafirhane
1927. 1:20:19caminin yanında. Türbe. Türbe dini
1928. 1:20:22kişilerin mezarıdır. Kümbet anıt
1929. 1:20:24mezardıdır. Kümbet mimarisini İslamiyet'
1930. 1:20:28Türkler eklemiştir. Türkler ekledi
1931. 1:20:32diyelim. Ribat. Ribatlar
1932. 1:20:34kervansarayların küçüğüdür. Hem
1933. 1:20:36tüccarlar konaklar, hem güvenlik
1934. 1:20:38yapılır, güvenlik sağlanır, hem de gelen
1935. 1:20:41yabancı tüccarlara İslam dini anlatılır.
1936. 1:20:44Yani din yayma merkezidir. Kervansaray
1937. 1:20:46ticaret yolları üzerinde tüccarların
1938. 1:20:49konaklama merkezine ne diyorum?
1939. 1:20:51Kervansaray diyorum. Tekke, zaviye ve
1940. 1:20:53türbeler. Tekke ve zaviyeler. Din
1941. 1:20:56eğitiminin yapıldığı yerler. Bargah ya
1942. 1:20:58da kapı. Bu ne? saray anlamına geliyor.
1943. 1:21:01Bu da Darüşa, Darül Afiye, Maristan,
1944. 1:21:04Bimaristan, Darü Sıha. Bunların hepsi
1945. 1:21:07hastanedir. Ama burada Bimaristan'a
1946. 1:21:09özellikle dikkat edin. Bu nedir? Bu akıl
1947. 1:21:12hastanesidir.
1948. 1:21:16Devam edelim. Sanat arkadaşlar, hat
1949. 1:21:18sanatı var. Hat güzel yazma sanatıdır.
1950. 1:21:21İki tane hattat bileceksiniz. Amasyalı
1951. 1:21:23yakıt ilk büyük Türk hattatır. Şeyh
1952. 1:21:25Hamdullah hattatların kıblesi olarak
1953. 1:21:28bilinir. Osmanlı'daki en önemli hattat
1954. 1:21:31minyatür. Arkadaşlar minyatür sanatı iki
1955. 1:21:34boyutlu resim sanatıdır. İcra edenlere
1956. 1:21:37nakkaş ya da musavvir adı veriliyor. İlk
1957. 1:21:39kimde? Uygurlarda. Tesip Kur'an-ı
1958. 1:21:42Kerim'in kenarında altın tozu olur ya.
1959. 1:21:44Tes sanatı altınlamak, yaldızlamak
1960. 1:21:46anlamına gelir. Kitap süsleme sanatıdır
1961. 1:21:49ve icra edenlere müzehhip adı verilir.
1962. 1:21:52Fresk yaş alçı üzerine yapılan duvar
1963. 1:21:55resmidir. Bu da yine ilk Uygurlardadır.
1964. 1:21:58Ciltçilik, kitap ciltleme
1965. 1:22:01yapanlara da mücellit diyoruz. Ebru
1966. 1:22:04bulut sanatıdır. Ebru su üzerindeki bazı
1967. 1:22:07boyaların kağıda geçirilmesidir. İcra
1968. 1:22:09edenlere ebruzen diyoruz. Malakari
1969. 1:22:12arkadaşlar malayla ne yapıyorsun? Duvara
1970. 1:22:14sıvı atıyorsun. E malakari de duvar
1971. 1:22:17süsleme sanatı. Devam edelim arkadaşlar.
1972. 1:22:22Burada hani şöyle bir bakın. Şöyle bir
1973. 1:22:25bakın. Anlatmayacağım burayı. Sanata
1974. 1:22:27baktığımızda arkadaşlar dini mimariler
1975. 1:22:30mesela medrese, cami, tekke, zaviye,
1976. 1:22:33külliye bunlar dini mimariler. Askeri
1977. 1:22:36mimari, kale, sur, burç, tersane. Bunlar
1978. 1:22:38askeri mimari. Sivil mimar, ev, saray ya
1979. 1:22:42da köprü ya da yalı. Bunlar sivil
1980. 1:22:45mimari. Mantıkla çıkabilecek şeyler
1981. 1:22:47zaten.
1982. 1:22:50Gelelim Türk İslam edebi eserlerine.
1983. 1:22:52Bakın burası önemli. Hutat Gübelik Türk
1984. 1:22:54İslam tarihinin ilk edebi eseriydi.
1985. 1:22:56Siyasetname özelliği de gösteriyordu.
1986. 1:22:59Yusuf Asacib'e ait. Divan-ı Lügatı Türk.
1987. 1:23:01Kaşkarlı Mahmut'a ait. Arapça Türkçe
1988. 1:23:04sözlüktü.
1989. 1:23:06İlk Türk filolog ve ilk Türk kartograf
1990. 1:23:08Kaşkarlı Mahmut olmuştu. Atabetül Hakaik
1991. 1:23:11hakikatlerin eşiği anlamına geliyordu.
1992. 1:23:13Edip Ahmet Yükneki'ye aitti. Muhakemetül
1993. 1:23:16lügateyn Arapça pardon Türkçe Farsça bir
1994. 1:23:19sözlüktü. Muhakemetül lügateyn ve Ali
1995. 1:23:22Şirnevai yazmıştı. Çağatay Türkçesinin
1996. 1:23:25en büyük şairi olarak biliniyordu.
1997. 1:23:27Şehname Firdevsi'nin Şehname adlı
1998. 1:23:30eserinde Afrasyap adıyla bilinen kişi
1999. 1:23:32kimdi? Alper Tungaydı. Ama Firdevsi Türk
2000. 1:23:35mü? Hayır, Türk değil. Tarihi-i Yemin
2001. 1:23:39Utbi'ye aittir. Yemin, Yeminiler,
2002. 1:23:42Gaznelilerin tarihini anlatıyor. Ahmet
2003. 1:23:44Yesevi muhtemel soru adayı. Ahmet Yesevi
2004. 1:23:47Divan-ı Hikmet eseriyle ilk Türk
2005. 1:23:49tasavvufçusu olmuştur. İlk Türk tasavvuf
2006. 1:23:51eseri de Divan-ı Hikmet olmuştur. ve
2007. 1:23:53Ahmet Yesevi Divan-ı Hikmet eseriyle
2008. 1:23:55Türklerin arasında İslamiyet'in
2009. 1:23:57yayılmasını ve anlaşılmasını
2010. 1:23:59sağlamıştır. O yüzden kendisine Piri
2011. 1:24:03Türkistan unvanı verilmiştir. Dediğim
2012. 1:24:06gibi muhtemel soru adayı. Rubailer.
2013. 1:24:10Rubbailer Ömer Hayyam'e aittir
2014. 1:24:12arkadaşlar. hem bir astronom hem bir
2015. 1:24:14matematikçidir. Celali takvimini
2016. 1:24:16hazırlamıştır. Büyük Selçuklu'nun en
2017. 1:24:18önemli veziri olan vezir Nizamül Mülk
2018. 1:24:20ise siyasetname eseriyle bilinir. Bu da
2019. 1:24:23çıkmış sınav sorusu oldu. Devam edelim.
2020. 1:24:27Türk İslam bilim insanları İbn Sina.
2021. 1:24:30Arkadaşlar İbn Sina avisenne olarak
2022. 1:24:32bilinir. Şeyhül felasife olarak bilinir.
2023. 1:24:35Elkanül Fi tıp ve Kitabül Şifa adında
2024. 1:24:38eserleri var. Muhtemel soru adayı.
2025. 1:24:40Faravi, Alfaraüs olarak bilinir ve
2026. 1:24:44Elmedinül Fazıla, Kitabül Musiki gibi
2027. 1:24:47eserleri var arkadaşlar. Ve Birleşmiş
2028. 1:24:50Milletler fikrini ilk defa ortaya atan
2029. 1:24:52yine Farabid'dir. Bir Gazneli Mahmut
2030. 1:24:55tarafından sarayımın en değerli hazinesi
2031. 1:24:57olarak nitelenmişti. El aserül Bakiye,
2032. 1:25:01Tahkikül Malil Hint, Kitabü Seydele Fi
2033. 1:25:04Tıp gibi eserleri var. Bu da muhtemel
2034. 1:25:06soru adayı. Harezmi. Harezmi Cebrin
2035. 1:25:09kurucusudur arkadaşlar. Hisabül Cebvel
2036. 1:25:12Mukabele adında eseri var. Gazali.
2037. 1:25:16Arkadaşlar Büyük Selçuklu'nun en önemli
2038. 1:25:18medreseleri Nizamiye Medreseleridir.
2039. 1:25:20Burada baş müderristlik yapmıştır.
2040. 1:25:22İhyaül Ulumiddin
2041. 1:25:24bak din alimi. Eserinin adı Ihyaül
2042. 1:25:27Ulumiddin.
2043. 1:25:29İbn Rüşt Averres olarak bilinir. Felsefe
2044. 1:25:32alanında çalışmalar yapmıştır ve
2045. 1:25:35Avrupalılara Aristo'yu tanıtmıştır. Ömer
2046. 1:25:39Hayyam. Ömer Hayyam astronomi üzerine
2047. 1:25:42bir uzman, matematik üzerine bir uzman.
2048. 1:25:44ve edebiyatta da rubbaileriyle bilinir
2049. 1:25:46ve Celali takvimini hazırladı. O da
2050. 1:25:48muhtemel soru adayı İbn Heysem. Hey Sem
2051. 1:25:51seni göremiyorum. Neden? Çünkü
2052. 1:25:54gözlüklerim yok. Optik biliminin
2053. 1:25:57kurucusu İbn Heysem. Hey Sem seni
2054. 1:25:59göremiyorum. Menzil menzil ötedesin.
2055. 1:26:03Hey Sem seni göremiyorum. Optik
2056. 1:26:05biliminin kurucusu menzil menzil
2057. 1:26:06ötedesin. Kitabül Menazir eserinin adı.
2058. 1:26:09İbn Eysem, optik biliminin kurucusu.
2059. 1:26:12Eserinin adı da Kitabül Menazir Muhtemel
2060. 1:26:14soru adayı. Cabir bin Hayyam. Arkadaşlar
2061. 1:26:17bu da modern kimyanın kurucusudur ve
2062. 1:26:20eseri Kitabül Kimyadır. Bak Cebrin
2063. 1:26:22kurucusu kimdir diyor. Herkes Cabir bin
2064. 1:26:25Hayyam'ı işaretliyor. Hayır. Cebrin
2065. 1:26:27kurucusu Harzmidir. Cabir bin Hayyam
2066. 1:26:30modern kimyanın kurucusudur. Zekeriya
2067. 1:26:32Errazi çiçek ve kızamık hastalıklarının
2068. 1:26:35birbirinden farklı olduğunu ortaya
2069. 1:26:36koymuştur. Elvi ansiklopedisi ile
2070. 1:26:39bilinir. Hazini MEB kitabında geçiyor.
2071. 1:26:42Bu da astronom ve mekanikçidir.
2072. 1:26:45Kitabül Menazil Hikme adında da bir
2073. 1:26:47eseri vardır.
2074. 1:26:49Türk İslam da bitti ya. Hızlı değil mi?
2075. 1:26:53Siz yavaşlatın. Yapacak bir şeyim yok.
2076. 1:26:55En hızlı bu kadar anlatılıyor.
2077. 1:26:59Değerli arkadaşlar geldik 3. ünite
2078. 1:27:01[kahkaha] Türkiye tarihine. Baktığımızda
2079. 1:27:03Anadolu'da kurulan ilk Türk beyliklerini
2080. 1:27:05göreceğiz arkadaşlar. Anadolu'da ilk
2081. 1:27:07Türk beylikleri Malazgirt Savaşı'ndan
2082. 1:27:08sonra ik Türk beylikleri Anadolu
2083. 1:27:11Selçuklu'yu yıkılışa sürükleyen Kösedağ
2084. 1:27:13Savaşı'ndan sonra kurulmuştur. Malazgir
2085. 1:27:15Savaşı'ndan sonra kurulan beylikler.
2086. 1:27:17Bakın şifremiz DD Smaç. Dilmaçoğulları,
2087. 1:27:20Danışmentliler, Saltuklular,
2088. 1:27:23Mengücekliler, Artuklular, Ahlatşahlar
2089. 1:27:26ve Çakabeyli Danıştliler.
2090. 1:27:28Danışmentlilerin kuruldukları yerleri
2091. 1:27:30mantık Sivas olarak kodluyoruz. Mantık
2092. 1:27:32Sivas ne hocam? Malatya, Niksar, Tokat,
2093. 1:27:35Kayseri. Arkadaşlar danışmentliler ilk
2094. 1:27:38para bastıran Türk beyliğidir. En güçlü
2095. 1:27:41beyliktir. 1. Beylikler döneminde en
2096. 1:27:44geniş sınırlara ulaşan beyliktir ve
2097. 1:27:46Anadolu Selçuklu'yu en çok uğraştıran
2098. 1:27:48beyliktir. Anadolu Selçuklu'ya en çok
2099. 1:27:50uğraştıran beyliklerse danışmentliler
2100. 1:27:52ama Osmanlı'ya en çok uğraştıran
2101. 1:27:54beyliklerse Karamanoğulları diyoruz. Ve
2102. 1:27:57dikkat, danışmentlere ait Yağı Basan
2103. 1:28:00Medresesi Anadolu'nun ilk medresesidir.
2104. 1:28:03Unutma, Türk İslam tarihinin ilk
2105. 1:28:05medresesi Semerkant, Büyük Selçuklu'nun
2106. 1:28:07ilk medresesi Nişabur Medresesi,
2107. 1:28:10Anadolu'nun ilk medresesi ise
2108. 1:28:12Danışmentlere ait olan Yağıbasam
2109. 1:28:14Medresesidir. Geldim Saltuklulara.
2110. 1:28:17Erzurum ve çevresinde kuruluyorlar. Bak
2111. 1:28:20Saltuku U vurgusu var. Erzurum U vurgusu
2112. 1:28:24var. Anadolu'da kurulan ilk Türk
2113. 1:28:25beyliğidir. Eserlerini üç tepsi mama
2114. 1:28:29kaleye gitsin diye kodluyorum. 3.
2115. 1:28:31Kümbetler tepsi minare mama hatun
2116. 1:28:35kümbeti. Kale cami olarak Mengücekliler
2117. 1:28:39Erzincan ve çevresinde bak Saltuk,
2118. 1:28:42Erzurum ve çevresi U vurguları var.
2119. 1:28:44Mengücekliler Erzincan ve Çevresi CC
2120. 1:28:48vurgusu var. Mengüceklilerin en önemli
2121. 1:28:51eseri Divri Ulu Cami ve Külliyesidir. Bu
2122. 1:28:54eser önünde namaz kılan insan sületi var
2123. 1:28:57arkadaşlar. Gölgeyle oluşuyor ve UNESCO
2124. 1:29:00Dünya Kültürel Miras Koruma listesine
2125. 1:29:02alınan ilk eserimizdir. Divri Yulu Cami
2126. 1:29:04ve Külliyesi Mengüceklere ait. Devam
2127. 1:29:07edelim. Artukulular. Arkadaşlar
2128. 1:29:09Artukulular üç kolda kurulmuştur.
2129. 1:29:11Diyarbakır Artukluları, Harput
2130. 1:29:12Artukluları ve Mardin Artukluları olarak
2131. 1:29:15Hatunye, Kasım, Sema'nın, Zinciriye
2132. 1:29:18Medresesi gibi medreseleri var. Demek ki
2133. 1:29:20eğitime önem vermişler. Malabadi köprüsü
2134. 1:29:24dünyada en geniş kemer açıklığına sahip
2135. 1:29:27taş köprüdür. Malabadi köprüsü
2136. 1:29:29Artuklulara aittir. Muhtemel soru
2137. 1:29:31adayıdır ve Elce Cezeri arkadaşlar
2138. 1:29:34dünyada sibernetik ve robotik biliminin
2139. 1:29:36kurucusu olan kişi Elce Cezeri'dir. Kit
2140. 1:29:40eseri Kitabül Hiyeld'dir. Değerli
2141. 1:29:42dostlar yaptığı çalışmalarla Leonardo da
2142. 1:29:44Vinci'ye ilham kaynağı olmuştur. Bu
2143. 1:29:46eseri de bileceğiz. Otomato
2144. 1:29:50ya da Kitabül Hiyel gelir arkadaşlar.
2145. 1:29:53Dikkat edelim. Devam edelim. Çaka
2146. 1:29:56beyliği arkadaşlar. Çakabeyili İzmir ve
2147. 1:29:58çevresinde kuruluyor. Çakabey ilk Türk
2148. 1:30:01denizcisidir ve onun donanma kurduğu
2149. 1:30:031081 yılı Türk Deniz Kuvvetleri
2150. 1:30:05Komutanlığı'nın kuruluşu olarak kabul
2151. 1:30:07edilir. Dilmaçoğulları Bitlis'te 5
2152. 1:30:10minare diyorduk ya. Hah o işte. Bitlis
2153. 1:30:13ve civarında en önemli eserleri de
2154. 1:30:15Bitlis Ulu Cami.
2155. 1:30:18Devam edelim. Türkiye Selçuklu Devleti
2156. 1:30:20ya da diğer bir adıyla Anadolu Selçuklu
2157. 1:30:22Devleti. Arkadaşlar kurucumuz
2158. 1:30:24Süleymanşah. Süleymanşah Devleti İznik
2159. 1:30:27merkezli olarak kurdu. İlk başkent İznik
2160. 1:30:29ama daha sonradan 1. Kılıçarslan
2161. 1:30:31döneminde Konya'ya taşınacak. Mezarı
2162. 1:30:34nerede? Mezarı günümüzde Suriye'de
2163. 1:30:36bulunan Caber Kalesindeydi. Ve Caber
2164. 1:30:38Kalesi 1921
2165. 1:30:41Ankara anlaşması ile Türk toprağı kabul
2166. 1:30:44edilmişti. Ama Süleyman Şah'ın mezarı
2167. 1:30:46Caber Kalesinden
2168. 1:30:48sınıra 200 metre yakınlıkta olan Eşme
2169. 1:30:51köyüne taşındı. Süleymanşah kurucumuzdu.
2170. 1:30:54Devletin başkenti İznik'ti. Geldim 1.
2171. 1:30:56Kılıç Arslan dönemine. 1. Kılıç Arslan
2172. 1:30:58döneminde Haçlılar 1. Haçlı saldırısını
2173. 1:31:01yapıyorlar ve biz burada yeniliyoruz.
2174. 1:31:04Başkent iznii kaybediyoruz. Başkentimiz
2175. 1:31:07Konya'ya taşınıyor. Aman dikkat. Devam
2176. 1:31:11edelim. 1. Mesut dönemi arkadaşlar. 1.
2177. 1:31:15Mesut dönemi önemli. Bu dönemde ilk
2178. 1:31:17parası basıldı Anadolu Selçuklu'nun.
2179. 1:31:19Bakır Para ve bu dönemde ik haçlı
2180. 1:31:21saldırısı oldu ama Haçlılar başarısız
2181. 1:31:24oldular. 1. Mesut 40 yıl tahta kalarak
2182. 1:31:26Anadolu Selçuklu tahtında en uzun
2183. 1:31:28süreyle kalan kişi olmuştur. Devam
2184. 1:31:31edelim. Kılıç Arslan. Kılıç Arslan
2185. 1:31:33döneminde Miri Kefelon savaşı var.
2186. 1:31:36Malazgir Savaşı neydi? Yurt açan
2187. 1:31:38savaşıydı. Anadolu'nun kapıları Türklere
2188. 1:31:40açılmıştı. Mir Kefelon Savaşı ise yurt
2189. 1:31:43tutan savaşıdır. Anadolu'nun Türk yurdu
2190. 1:31:45olduğunu kesinleştirmiştir. Miriya
2191. 1:31:47Kefelon Savaşı Bizans yani Doğu Roma ile
2192. 1:31:50Anadolu Selçuklu Devleti arasında oldu.
2193. 1:31:52Bizans kaybetti. Anadolu Selçuklu
2194. 1:31:55Devleti ı Kılıç Arslan liderliğinde
2195. 1:31:57Mirya Kefelon Savaşı'nı kazandı. Anadolu
2196. 1:32:00kesin olarak Türk yurdu haline geldi.
2197. 1:32:02Önemli. Bu dönemde gümüş ve altın parası
2198. 1:32:05basıldı. Anadolu Selçuklu'nun bakır
2199. 1:32:07parası 1. Mesuttaydı. Gümüş ve altın
2200. 1:32:10paraları kılıç arslan döneminde ve yine
2201. 1:32:12bu dönemde Anadolu Selçuklu'nun ilk
2202. 1:32:14kervan sarayı olan Alayhan Keransayı
2203. 1:32:18inşa edildi.
2204. 1:32:20Kılıç Arslan topraklarını 11 oğlu
2205. 1:32:22arasında paylaştırdı. Ne demek bu? Ülke
2206. 1:32:25hanedanının ortak malı anlayışı
2207. 1:32:26uygulanıyor demek. Devam edelim.
2208. 1:32:29Alaaddin Keykubat dönemi en parlak
2209. 1:32:31dönemdir. Anadolu Selçuklu Devleti'nde
2210. 1:32:34Alaattin'in sihirli lambasından aklınıza
2211. 1:32:36gelsin. Büyük Selçuklu'nun en parlak
2212. 1:32:37dönemi Melikşah. Anadolu Selçuklu'nun en
2213. 1:32:40parlak dönemi Alaattin Keykubat dönemi.
2214. 1:32:42Bu dönemde Kırım'ın Suğudak limanı ele
2215. 1:32:44geçirildi. Bu Anadolu Selçuklu'nun deniz
2216. 1:32:47aşırı ilk seferidir. Denizi aşarak
2217. 1:32:49yapıyor. Kolonoros fethedildi. Kolonoros
2218. 1:32:52neresi? Alanya.
2219. 1:32:54Alanya yani Alayya. Alaattin
2220. 1:32:56Keykubat'tan geliyor adı. 1230
2221. 1:32:59Yassıçemen Savaşı. Yassıçemen Savaşı'nı
2222. 1:33:02daha önce de anlatmıştım size
2223. 1:33:03arkadaşlar. Bakın Anadolu Selçuklu
2224. 1:33:06Devleti burada. İlhanlılar, Moğolular
2225. 1:33:08burada. Arada kim var? Harzemşahlar var.
2226. 1:33:10Harzemşahlarla biz normalde anlaşıyoruz.
2227. 1:33:13İlhanlara karşı beraber hareket edelim
2228. 1:33:15diyoruz. Ama
2229. 1:33:18dinliyorlar mı bizi? Başta anlaşsalar da
2230. 1:33:20muhkem kaleleri beraber onarsak da
2231. 1:33:22Kubbetül İslam şehri olan Ahlata'a
2232. 1:33:25saldırıyorlar. Bunun üzerine 1230 Yassı
2233. 1:33:28Çemen savaşı yapılıyor. Harzemşah'la
2234. 1:33:30Anadolu Selçuklu arasında. Harzemşah
2235. 1:33:32kaybetti. Anadolu Selçuklu'da Alaattin
2236. 1:33:34Keykubat bu savaşı kazandı. Ama sonucu
2237. 1:33:37bizim için iyi değil. Neden? Çünkü
2238. 1:33:39tampon bölge ortadan kalktı. İlhanlılar
2239. 1:33:42burayı ele geçirdiler. Bu topraklar hep
2240. 1:33:44İlhanlıların oldu. İlhanlılardan,
2241. 1:33:46Moğollar'dan kaçan Türkler Anadolu'ya
2242. 1:33:48girdiler ve burada Baba İshak isyanını
2243. 1:33:52çıkardılar. Anadolu Selçuklu Devleti'nde
2244. 1:33:54dini ve toplumsal nitelikli ilk isyan
2245. 1:33:57Baba İshak isyanıdır.
2246. 1:33:59Bu isyanı gören İlhanlılar iyi de
2247. 1:34:01Anadolu Selçuklu kendi içerisindeki
2248. 1:34:03isyanı bile çok zor bastırıyor. Bize
2249. 1:34:05hiçbir şey yapamaz dediler. Daha sonra
2250. 1:34:07Anadolu Selçuklu ile İlhanlar arasında
2251. 1:34:091243
2252. 1:34:11Kösedağ savaşı yapıldı ve Kösedağ
2253. 1:34:14Savaşı'nı İlhanlılar kazandı. Anadolu
2254. 1:34:16Selçuklu kaybetti. yıkılış sürecine
2255. 1:34:18girdi ve Anadolu Moğol hegemonyasına
2256. 1:34:21girdi. Anadolu'da da ik beylikler dönemi
2257. 1:34:24başladı. Şimdi unutmayın Büyük
2258. 1:34:27Selçuklu'yu yıkılışa sürükleyen Katvan,
2259. 1:34:29Anadolu Selçuklu'yu yıkılışa sürükleyen
2260. 1:34:31Kösedağ savaşıdır. Anlattıklarımı
2261. 1:34:33realize edelim arkadaşlar. Kılıç Arslan
2262. 1:34:36topraklarını 11 oğlu arasında paylaştı
2263. 1:34:38dedik. Alaattadin Keykubat dönemine
2264. 1:34:40değindik ve Yazsı Çemen Savaşı'ndayız.
2265. 1:34:43Anadolu Selçuklu ile Harzemşahlar
2266. 1:34:45arasında Anadolu Selçuklu kazandı.
2267. 1:34:47Harzemşahlar kaybetti ama tampon bölge
2268. 1:34:51ortadan kalktı. Yani İlhanlılarla komşu
2269. 1:34:54olduk. Gıyasettin Keyüsrev dönemi.
2270. 1:34:57Babası Alain Keykubat'ı zehirleyerek
2271. 1:34:59tahta geçtiği rivayet edilir. Bu dönemde
2272. 1:35:02Baba İsyanı çıktı. Anadolu Selçuklu
2273. 1:35:04Devleti'nde dini ve toplumsal nitelikli
2274. 1:35:06ilk isyan derse Baba Isak isyanı.
2275. 1:35:09Osmanlı'da dini ve toplumsal nitelikli
2276. 1:35:11ilk isyan derse Şeyh Bedrettin isyanı.
2277. 1:35:14İşte bu Baba İsyanı İlhanlılara bizim
2278. 1:35:17aslında o kadar da güçlü olmadığımızı
2279. 1:35:18gösterdi. H Kıyasettin bu isyanı çok zor
2280. 1:35:21bastırdı. Bunun üzerine İlhanlılar bize
2281. 1:35:23saldırdılar. Anadolu Selçuklu ile
2282. 1:35:25İlhanlılar arasında savaş oldu.
2283. 1:35:27İlhanlılar Kösedağ savaşı'nı kazandı.
2284. 1:35:30Anadolu Selçuklu kaybetti. Anadolu
2285. 1:35:32Selçuklu kaybedince Anadolu Selçuklu
2286. 1:35:34Devleti yıkılış sürecine girdi. Anadolu
2287. 1:35:36İlhanlı Moğol hakimiyetine girdi.
2288. 1:35:38Türklerin batıya ilerleyişi maalesef
2289. 1:35:41durdu ve Anadolu'da ik beylikler dönemi
2290. 1:35:45başladı ve son hükümdar ik. Mesut ölünce
2291. 1:35:48devlet komple yıkıldı arkadaşlar. Moğol
2292. 1:35:51istilasının tek olumlu yönü Anadolu'daki
2293. 1:35:54Türk nüfusu arttırmasıdır. Arkadaşlar
2294. 1:35:57dikkat edin. Büyük Selçuklu'nun son
2295. 1:35:58hükümdarı Sultan Sencer. Anadolu
2296. 1:36:00Selçuklu'nun son hükümdarı Mesut'tur.
2297. 1:36:04Burayı zaten görmüştük. Gelelim önemli
2298. 1:36:07savaşlara. Malazgirt savaşı yurt açan
2299. 1:36:09savaşı Büyük Selçuklu Bizans arasında.
2300. 1:36:11Mir Kefelon Savaşı yurt tutan savaşı
2301. 1:36:14Anadolu Selçuklu Bizans arasında.
2302. 1:36:16Hükümdarım kimdi? Kılıç Arsland'dı.
2303. 1:36:18Büyük taarruzda yurt kurtaran savaşı
2304. 1:36:21olarak bilinir. Anadolu Selçuklu
2305. 1:36:23ticareti arttırmak için Sinop, Samsun,
2306. 1:36:25Alanya, Antalya, Kırım gibi yerleri
2307. 1:36:27fethediyor. Ticaret yollarının
2308. 1:36:29güvenliğini arttırıyor. Ticari mala
2309. 1:36:31sigorta uyguluyor. Yani günümüzdeki
2310. 1:36:33kasko sigorta sistemi gibi arabalara
2311. 1:36:35yaptırdığımız gibi. Bunu dünyada
2312. 1:36:37uygulayan ilk devlet Anadolu Selçuklu
2313. 1:36:39Devletidir. Kervansaraylar inşa ediyor
2314. 1:36:41ve dikkat gümrük vergilerini düşürüyor.
2315. 1:36:44İşte burada gördüğünüz Anadolu'yu ticari
2316. 1:36:46bir merkez haline getirmek için devam
2317. 1:36:49edelim. Anadolu Selçuklu Devleti'nde
2318. 1:36:51kültür ve medeniyete bakacağız
2319. 1:36:53arkadaşlar. Bakın diğer Türk İslam
2320. 1:36:56devletlerinden farklı olarak Anadolu
2321. 1:36:58Selçuklu'da Keykauz, Keykubat, Keyüsrev
2322. 1:37:00gibi unvanlar var. Bu da onların Fars
2323. 1:37:03yani İran kültüründen etkilendiğini
2324. 1:37:06gösterir. Çünkü Farsçada Key sultan
2325. 1:37:08anlamına gelir. Çıkmış sınav sorusudur.
2326. 1:37:10Önemli semboller. Türk İslam devletleri
2327. 1:37:13ile aynı semboller. Menşur, halife
2328. 1:37:16tarafından gönderilen onay belgesi.
2329. 1:37:17Hilat, halife tarafından gönderilen
2330. 1:37:19hediyeler bütünü. Çetr halife tarafından
2331. 1:37:21gönderilen şemsiye gibi. Bu arada onlar
2332. 1:37:24çok önemli soru adayıdır arkadaşlar.
2333. 1:37:26Divanlar, divanlar aslında aynı. Divan-ı
2334. 1:37:29istifa istif istif para. Mali işler
2335. 1:37:31müstevvi STF kökü. Divan-ı Arz en çok
2336. 1:37:35nerede arz edersin? Orduda. Ordu
2337. 1:37:37işleriyle ilgilenir. Arzül Ceyş. Divan-ı
2338. 1:37:40inş yeni bir yazı inşa ediyorsun.
2339. 1:37:43Yazışma. NŞ kökü münşi. Divan-ı işraf
2340. 1:37:47işraf teftiş. Müfettiş teftiş işiyle
2341. 1:37:49denetleme işiyle ilgileniyor. Kökü Şrf
2342. 1:37:52müşrif. Kökü Şrf.
2343. 1:37:55Divan-ı mezalim büyük davalara
2344. 1:37:57bakılıyordu. Temyiz organıydı. Başkanı
2345. 1:37:59sultandı. Arkadaşlar Divan-ı Berit,
2346. 1:38:03haberleşme başkanı Berit. Divan-ı
2347. 1:38:06Pervane. Dikkat günümüzdeki pervane ne
2348. 1:38:09yapıyor? Havayı dağıtıyor. Anadolu
2349. 1:38:11Selçuklu Devleti'ndeki divanı pervane
2350. 1:38:13ise toprak dağıtımını sağlar. Muhtemel
2351. 1:38:17soru adayıdır. Niyabet-i saltanat
2352. 1:38:20hükümdar yokken toplanan divandır ve
2353. 1:38:22başkanlığını naip yani vekil yapar.
2354. 1:38:25Arkadaşlar Divan-ı Pervane Anadolu
2355. 1:38:29Selçuklu Devleti'ne özgüdür. Büyük
2356. 1:38:31Selçuklu Devleti içerisinde yer almaz. O
2357. 1:38:34yüzden bu muhtemel soru adayı.
2358. 1:38:38Orduya baktığımızda Ordu Büyük
2359. 1:38:41Selçukluğuyla aynı arkadaşlar. İkta
2360. 1:38:43askerleri yani eyalet ordusu 1, Gulam
2361. 1:38:46askerleri 2. İkiye ayrılıyordu. Gulamanı
2362. 1:38:49saray ve Hassa ordusu olarak. Gulamanı
2363. 1:38:51Saray sarayı ve hükümdarı koruyordu.
2364. 1:38:53Hassa ordusu savaşa her an hazır
2365. 1:38:55orduydu. 3. Türkmenler savaş zamanı
2366. 1:38:58gelen akıncı birliklerdi. Bağlıy ve
2367. 1:39:01devletlerin gönderdikleri aynısı.
2368. 1:39:03Anadolu Selçuklu Devleti'nin Büyük
2369. 1:39:05Selçuklu'dan farklı olarak donanması
2370. 1:39:07vardır. Neden? Çünkü etrafı denizlerle
2371. 1:39:09çevrili. Reisül Bahır ya da melikü
2372. 1:39:12Sevahil. Osmanlı'daki kaptanı
2373. 1:39:16derya yani donanma kaptanıdır. Bak
2374. 1:39:19Reisül Bahr denizlerin reisi. Melikü
2375. 1:39:22Sevahil sahillerin meliki anlamında.
2376. 1:39:25Osmanlı'daki kaptanı derya. Şurta
2377. 1:39:27teşkilatı jandarma teşkilatıdır.
2378. 1:39:29Emirülera ise ordu komutanı anlamına
2379. 1:39:32gelir. Önemlidir.
2380. 1:39:35Ekonomi ahilik teşkilatı. Ahilik
2381. 1:39:37teşkilatı nedir? esnaf teşkilatıdır.
2382. 1:39:39Tarihi sürecinde İslam devletinde fitvet
2383. 1:39:42anlayışı. Bu Anadolu Selçuklu'da ahilik
2384. 1:39:45oldu. Bu Osmanlı'da lonca oldu. Ahiye
2385. 1:39:48Evran önderliğinde kurulmuş olan esnaf
2386. 1:39:50teşkilatıdır. Liderlerine şeyh ya da pir
2387. 1:39:53adı verilir. Dikkat! Narh keserler. Narh
2388. 1:39:56kesmek mala fiyat biçmektir.
2389. 1:39:59Usta alfa çırak ilişkisi içerisinde
2390. 1:40:01mesleki bir eğitim var. Mesleki
2391. 1:40:03eğitimini tamamlayana icazetname yani
2392. 1:40:07diploma. verilir. Arz talep dengesini
2393. 1:40:10sağlıyorlar. Malın kalitesini
2394. 1:40:12koruyorlar. Esnaf dayanışması
2395. 1:40:14sağlıyorlar. Esnafa kredi veriyorlar.
2396. 1:40:17Hem üreticiyi hem tüketiciyi koruyorlar.
2397. 1:40:20Bu ahilik teşkilatıdır. Muhtemel soru
2398. 1:40:22adayıdır. Bunun Osmanlı'daki hali
2399. 1:40:24Loncadır arkadaşlar. Bacianu Rum. Bu da
2400. 1:40:27Anadolu Kadınları Teşkilatıdır. Şimdi
2401. 1:40:30ahilik ve lonca farkı arkadaşlar.
2402. 1:40:32Ahiliktekiler askere giderler.
2403. 1:40:34Lonca'dakiler gitmezler.
2404. 1:40:37Ahilikte sadece Müslümanlar olur.
2405. 1:40:39Lonca'da hem Müslümanlar hem
2406. 1:40:40gayrimüslimler olur. İki temel fark
2407. 1:40:42budur. Toprak yönetimi aynı şekilde mi
2408. 1:40:45arazi devlete ait arazi. Has vakıf ikda
2409. 1:40:48şeklinde üçe ayrılıyor. Mülk arazi
2410. 1:40:51şahıslara ait arazi. Şahıslara Müslüman
2411. 1:40:53şahıslara aitse Öşri gayrimüslim
2412. 1:40:56şahıslara aitse haraci diyorduk. Hukuk
2413. 1:41:01şeri hukuk kadil kudat örfi hukuk emir
2414. 1:41:04datat. Askeri davalara da kad eşker
2415. 1:41:07bakıyor. Aynı şekilde yine
2416. 1:41:10dil, edebiyat ve bilim insanları.
2417. 1:41:12Arkadaşlar burada farklılık var. Bakın
2418. 1:41:13Mevlana, Mesnevi, Divan-ı Kebir, Fihi,
2419. 1:41:17Mafih adında eserleri var. Bu fifi
2420. 1:41:19değil, fihi. Hacı Bektaşi Veli Makalat.
2421. 1:41:23Aşık Paşa garip aşık olmuş. Eseri
2422. 1:41:26garipname. Hoca Dehane. Hoca Dehhani.
2423. 1:41:30Selçuklu Şehnamesi. Bak normal şehname
2424. 1:41:32Firdevsi'nin.
2425. 1:41:34Hoca Deyhani'ninki Selçuklu Şehnamesi.
2426. 1:41:36Caca Bey astronomi üzerine
2427. 1:41:39ilgilenmiştir. Bakın dikkat edin.
2428. 1:41:41Anadolu'da ilk gözlemevi, ilk rasathane
2429. 1:41:44Cacabey Medresesidir. Hacı Paşa
2430. 1:41:46Anadolu'nun İbn Sinası olarak biliniyor.
2431. 1:41:49Yani tıpla uğraşmış. Muhiddin Arabi
2432. 1:41:51ekberi ekberilik ve vahdeet-i vücut
2433. 1:41:53kavramlarını ön plana çıkaran kişidir.
2434. 1:41:56İbn Bibi ve Ravendi Anadolu Selçuklu
2435. 1:41:58Devleti'nde tarih alanında çalışmalar
2436. 1:42:00yapmıştır. Çıkmış sınav sorusu oldu.
2437. 1:42:03Yunus Emre, risaletün Nussiye.
2438. 1:42:06Yunusiye.
2439. 1:42:08Anlaştık mı? Oradan aklınıza gelsin
2440. 1:42:09eseri.
2441. 1:42:13Geldik mimari ve sanata arkadaşlar.
2442. 1:42:15Çini, bitki motifleri, geometrik
2443. 1:42:18şekiller, hayvan ve bitki figürleri,
2444. 1:42:20çift başlı kartal kullanılıyor Anadolu
2445. 1:42:22Selçuklu Devleti'nde. Değerli dostlar
2446. 1:42:25şimdi dikkat edin istiyorum. Anadolu
2447. 1:42:28Selçuklu Devleti'nin ilk kervan saray
2448. 1:42:30Alayhan kervan sarayıdır. Muhtemel soru
2449. 1:42:32adayıdır. İlk hastane ilk hastane Gevher
2450. 1:42:35Nesibe Hatun Darüşasıdır. Dünyanın ilk
2451. 1:42:38tıp fakültesidir. Muhtemel soru
2452. 1:42:41adayıdır.
2453. 1:42:42Peki Anadolu Selçuklu'nun ilk medresesi
2454. 1:42:45Kayseri Koca Hasan Medresesi. Bunun
2455. 1:42:48dışında Türkler tarafından Anadolu'da
2456. 1:42:50yaptırılan ilk cami Menuçeh camidir
2457. 1:42:54arkadaşlar. Buna dikkat ediyoruz. Hocam
2458. 1:42:56ama buradaki cami bu Anadolu
2459. 1:42:57Selçuklu'nun yaptırdığı ilk cami. Konya
2460. 1:42:59Alaattin cami. Menuçeh Cami ise Türkler
2461. 1:43:03tarafından Anadolu'da yaptırılan ilk
2462. 1:43:04camidir. Önemlidir.
2463. 1:43:09Bu da ik Beylikler dönemi. 1. Beylikler
2464. 1:43:11dönemi Malazgirtir Savaşıyla Beylikler
2465. 1:43:13dönemi eee Kösedağ savaşıyla başlamıştı.
2466. 1:43:17Bakın arkadaşlar Osmanoğlulları Söğüt
2467. 1:43:20Bilecik civarında deniz var mı? Yok.
2468. 1:43:22Zaten 623 yıl bunu anlatacağım.
2469. 1:43:25Karesioğulları Balıkesir Çanakkale
2470. 1:43:27civarında denizciler Osmanlı'ya katılan
2471. 1:43:30ilk beyliktir. Kim döneminde? Orhanbey
2472. 1:43:33döneminde. Germiyanoğulları Kütahya ve
2473. 1:43:36civarında denizci değil Osmanlı'ya çeyiz
2474. 1:43:39yoluyla katıldı. Hamitulları Antalya
2475. 1:43:41Isparta civarında denizciler Osmanlı'ya
2476. 1:43:44satın alınarak para yoluyla katıldı. He
2477. 1:43:46demek ki ben Germiyanoğulları
2478. 1:43:48topraklarını çeyiz, Hamitoğulları
2479. 1:43:50topraklarını para yoluyla aldım. Yani
2480. 1:43:52barışçıl yollardan da sınırlarımı
2481. 1:43:54genişlettim. yorumunu yapacağım.
2482. 1:43:56Dulkadiroğulları Maraş Elbistan
2483. 1:43:58civarında deniz yok. Dikkat! Turnadağ
2484. 1:44:02savaşıyla Yavuz Sultan Selim döneminde
2485. 1:44:04Osmanlı'ya katılmıştır. Anadolu Türk
2486. 1:44:06siyasi birliğini kesin olarak
2487. 1:44:08sağlanmıştır. Dulkadiroğullarının
2488. 1:44:09katılmasıyla bak ATSB konusunda, Anadolu
2489. 1:44:12Türk siyasi birliği konusunda ilk adım
2490. 1:44:15Orhan Bey döneminde Karesioğulları.
2491. 1:44:17Kesin olarak sağlanması Yavuz Sultan
2492. 1:44:20Selim döneminde Turnadağ Savaşı ile
2493. 1:44:22Dulkadiroğullarının alınmasıyla oldu.
2494. 1:44:24Karamanoğulları Konya Karaman civarında
2495. 1:44:27denizci değil. Osmanlı'yı en çok
2496. 1:44:29uğraştıran beylik, Anadolu Selçuklu'yu
2497. 1:44:31en çok uğraştıran danışmenlerdi.
2498. 1:44:32Unutmayın. Saruğanoğulları Manisa'da
2499. 1:44:35benim memleketimde ben Manisa
2500. 1:44:36gördesiyim. Biliyorum bizde deniz yok
2501. 1:44:38ama Saruğanoğulları Denizci. Nasıl
2502. 1:44:40denizci? İzmir limanlarını kullanarak
2503. 1:44:43denizcilik yaptılar. Aydınoğulları Aydın
2504. 1:44:46ve civarında hüküm sürüyorlar. Denizci
2505. 1:44:48bunlar. Özellikle Aydınoğlu Umur Bey
2506. 1:44:51mükemmel bir denizcidir. Fatih'ten önce
2507. 1:44:53gemileri karadan yürüten adamdır.
2508. 1:44:56Menteşeoğulları e Menteşe yöresi
2509. 1:44:58Muğla'da biliyorsunuz. Eatna Devleti
2510. 1:45:01arkadaşlar Eratna Devleti Sivas Kayseri
2511. 1:45:04civarında. Uygur Türklerinden Alaattin
2512. 1:45:07Eratna kurdu bunu. Bakın bir Uygur
2513. 1:45:09Türk'ü kuruyor bu Eratna devletini
2514. 1:45:10önemli. Candaroğulları, İsmandiğulları
2515. 1:45:13bunlar Sinop, Samsun, Kastamonu
2516. 1:45:15civarında ve denizciler. Özellikle Fatih
2517. 1:45:17Sultan Mehmet pek çok topraklarını ele
2518. 1:45:19geçirecek.
2519. 1:45:22Bu da bitti. Değerli dostlar geldik
2520. 1:45:25Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyete.
2521. 1:45:27Arkadaşlar ÖSYM kesintisiz her sene
2522. 1:45:30burayı sorguluyor. Hadi ele alalım. İlk
2523. 1:45:32olarak Devlet Teşkilatı. Osmanlı
2524. 1:45:34Devleti'nde monarşi var mı? Var. Mono ne
2525. 1:45:36demek? Tek kişilik yönetim demek değil
2526. 1:45:38mi? Mono tek demek. Monarşi var
2527. 1:45:40Osmanlı'da. Peki teokrasi var mı?
2528. 1:45:42Teokrasi de var. Neden hocam? Çünkü
2529. 1:45:44arkadaşlar TOEO din demek. E din ile
2530. 1:45:46yönetiliyor Osmanlı. Şeri hukuk var.
2531. 1:45:49Dolayısıyla bu da var. Meşrutiyet.
2532. 1:45:50Osmanlı Devleti 1876 Abdülhamit
2533. 1:45:53döneminde meşrutiyeti ilan edecek ve
2534. 1:45:55halk yönetime katılacak. Yani Osmanlı'da
2535. 1:45:57meşrutiyette olacak. Peki gelelim
2536. 1:46:00hükümdarlık unvanlarına ve sembollerine.
2537. 1:46:02Hükümdarlık unvanlarına baktığımızda bey
2538. 1:46:04var, Gazi var, Hünkar var, Hüdavendigar
2539. 1:46:07var. Allah dostu demek 1. Murat kullandı
2540. 1:46:10Hüdavendigarı halife var. Halife
2541. 1:46:12unvanını kullanan ilk Osmanlı padişahı
2542. 1:46:14Yavuz Sultan Selim'dir. Onu bileceğiz.
2543. 1:46:17Padişahlık var. Pederi şah şahların
2544. 1:46:19babası anlamındadır. Kayzeri Rum
2545. 1:46:22arkadaşlar Roma'nın sezarı unvanıdır ve
2546. 1:46:24bunu ilk Fatih Sultan Mehmet
2547. 1:46:27kullanmıştır. Önemli. Çünkü Doğu Roma
2548. 1:46:29İmparatorluğuu yok etti Fatih. Sultan
2549. 1:46:32unvanı var arkadaşlar. Dikkat edin. Türk
2550. 1:46:34İslam tarihinde sultan unvanını kullanan
2551. 1:46:36ilk kişi Gazneli Mahmut. Osmanlı'da
2552. 1:46:38sultan unvanını kullanan ilk kişi Orhan
2553. 1:46:41Beydir. Han, Hakan gibi unvanlarımız
2554. 1:46:43var. Geldik sembollere arkadaşlar. Hilat
2555. 1:46:46neydi? Halife tarafından gönderilen
2556. 1:46:48hediyeler bütünüydü. Tırasfe tarafından
2557. 1:46:51gönderilen kıyafetti. Çet halife
2558. 1:46:54tarafından gönderilen şemsiyeydi. Asa
2559. 1:46:57halife tarafından gönderilen sünnet
2560. 1:46:59çocuklarının da elinde tuttu. Melike koy
2561. 1:47:01kız şuraya bir sünnet çocuğu. Hutbe.
2562. 1:47:05Arkadaşlar camide hutbe kimin adına
2563. 1:47:07okunuyorsa halif ya da hükümdar odur.
2564. 1:47:10Sikke para bastırma öncede de vardı.
2565. 1:47:12Nevbet trampetten davul öncesinde de
2566. 1:47:15vardı. Otağ çadır İslamiyet öncesinden
2567. 1:47:17bu yana var. Örgün taht İslamiyet
2568. 1:47:20öncesinden bu yana var. Yay ve mühür de
2569. 1:47:22var. Ama arkadaşlar kılıç alayı sadece
2570. 1:47:27Osmanlı'ya aittir. O yüzden bu ayrıca
2571. 1:47:30önemlidir. Dikkat ediyoruz. Devam
2572. 1:47:33edelim. Geldik arkadaşlar hükümdarın
2573. 1:47:35görevlerine. Yasama görevleri arkadaşlar
2574. 1:47:38yasama nedir? Yasama yani yasa çıkarma.
2575. 1:47:41Ferman padişah emridir. Hattı hümayun.
2576. 1:47:44Hümayun sultan demek. Sultanın hattı.
2577. 1:47:46Dolayısıyla hükümdarın bizzat yazdığı
2578. 1:47:49emir, bu da yasama görevi, kanunname.
2579. 1:47:52Kanunların bir araya gelmesiyle oluşan
2580. 1:47:54kanunlar bütününe kanunname adını
2581. 1:47:56veriyoruz. Bu da yasama görevi.
2582. 1:47:58Adaletname yöneticilerin bir otoriteyi
2583. 1:48:01kötüye kullanmasını engelleyen
2584. 1:48:06belge arkadaşlar. Yöneticiler halka kötü
2585. 1:48:09davranmasınlar diye. Yasakname bir
2586. 1:48:11yasağın duyurulduğu ve cezalarının
2587. 1:48:13açıklandığı belge. Amanname. Aman
2588. 1:48:16dileyene kılıç kalkmaz. Yani affermanı.
2589. 1:48:19Peki gelelim yargı görevlerine.
2590. 1:48:22Hükümdarın iki tane yargı görevi var.
2591. 1:48:24Bir tanesi müsadere. Müsadere ferdin
2592. 1:48:26malına el koymadır. Dikkat yorum yap.
2593. 1:48:28Bir yerde müsadere varsa özel mülkiyet
2594. 1:48:30gelişmez. Şu cümlemi unutmayın. Osmanlı
2595. 1:48:33kendisinden başka zengin ve kendisinden
2596. 1:48:36başka güçlü istemez. Kendisinden başka
2597. 1:48:39zengin ya da güçlü ortaya çıkarsa
2598. 1:48:41müsadereyle ne yapar? Ferdin malına el
2599. 1:48:44koyar. İlk defa müsadereyi uygulayan
2600. 1:48:47Fatih Sultan Mehmet olmuştur. Önemli.
2601. 1:48:50Müsadere ne zaman kalkacak? Uygulamadan
2602. 1:48:52ı Mahmut döneminde resmen kalkması
2603. 1:48:54Tanzimat fermanıyla Abdülmecid döneminde
2604. 1:48:57olacak. Kulluk hakkı arkadaşlar. Kulluk
2605. 1:49:00hakkı Osmanlı Devleti'nde devşirme
2606. 1:49:02sistemi vardır. Devşirme sistemi nedir?
2607. 1:49:04Küçük yaşta alınan %99 ihtimalle
2608. 1:49:07Hristiyan bir çocuğun Türklüğe ve
2609. 1:49:09Müslümanlığa dönüştürülerek yani
2610. 1:49:10Türklüğe ve Müslümanlığa devşirilerek
2611. 1:49:13Osmanlı'da asker ya da devlet adamı
2612. 1:49:15yapılmasıdır. İşte onlara biz devşirme
2613. 1:49:17diyoruz ya da padişahın kulları diyoruz.
2614. 1:49:20Kulluk hakkı da padişahın devşirme
2615. 1:49:23sistemiyle yetişenleri öldürebilme
2616. 1:49:25hakkıdır. Bakın bu ikisi, bu ikisi
2617. 1:49:28nedir? padişahın yargı görevidir. Devam
2618. 1:49:31edelim. Geldik yürütme görevlerine.
2619. 1:49:33Arkadaşlar yürütmeyi normalde kim yapar
2620. 1:49:35bir ülkede? Cumhurbaşkanı ve bakanlar
2621. 1:49:38kurulu yapar, değil mi? Ama bakın
2622. 1:49:40Osmanlı Devleti'nde divan aracılığı ile
2623. 1:49:42devleti yönetme hakkıdır padişahın.
2624. 1:49:45Divan-ı Hümayun aracılığıyla yürütmeyi
2625. 1:49:46kullanıyor. Peki Berat arkadaşlar
2626. 1:49:49Berat'ın sonunda ne var? At var. Ne bu?
2627. 1:49:51Atama belgesi. Bak orada da at var.
2628. 1:49:53Hocam Beratma, berat belgesi yasama mı
2629. 1:49:57yoksa yürütme mi? Arkadaşlar berat atama
2630. 1:49:59belgesidir. Atama yapmak yürütme
2631. 1:50:02yetkisidir. O yüzden ben bunu buraya
2632. 1:50:03alıyorum ama soru bankalarında karşınıza
2633. 1:50:06yasama olarak gelebilir. Berat
2634. 1:50:08yürütmedir. Devam edelim. Veraset
2635. 1:50:10sistemi değişiklikleri normal şartlarda
2636. 1:50:12İslamiyet öncesinden bu yana ne var?
2637. 1:50:14Ülke hanedanının ortak malıdır anlayışı
2638. 1:50:16var. Ama ülke hanedeun ortak malı olunca
2639. 1:50:18tahta aday kişi sayısı artıyor. Tahta
2640. 1:50:20aday kişi sayısı arttıkça iç savaşı
2641. 1:50:22artıyor. İç savaşı arttıkça devletin
2642. 1:50:24ömrü kısalıyor. İşte bakın Osman ve
2643. 1:50:27Orhanbey dönemlerinde klasik Türk
2644. 1:50:29veraset sistemi ülke hanedanın ortak
2645. 1:50:31malı anlayışı uygulandı. Fakat Murat
2646. 1:50:33dedi ki bu kadar taht adayı çok fazla.
2647. 1:50:36İç savaşa neden oluyor. Ülke dedi sadece
2648. 1:50:38padişahın ve oğullarının malıdır. Yani
2649. 1:50:41tahta aday kişi sayısını azalttı. İç
2650. 1:50:43savaş azaldı. Devletin ömrü uzadı.
2651. 1:50:46Mehmet yani Fatih Sultan Mehmet aramızda
2652. 1:50:48kalsın o iyice pinti. Fatih diyor ki,
2653. 1:50:51"Ülke sadece ve sadece padişahın malıdır
2654. 1:50:54ve kardeş katli de vaciptir." diyor.
2655. 1:50:57Daha sonra 1. Ahmet geliyor. 1. Ahmet
2656. 1:50:59ekber ve erş sistemini getiriyor. Ekber
2657. 1:51:02Allahu Ekber'den aklınıza gelsin. Büyük
2658. 1:51:04demek. Erş reşit olmaktan aklınıza
2659. 1:51:07gelsin. Olgun, akıllı demek. Yani tahta
2660. 1:51:10en büyük ve en akıllı kişinin geçtiği
2661. 1:51:11sistem Ekber ve erşettir. 1. Ahmet
2662. 1:51:14getirmiştir. Ekber ve Erşet sistemiyle
2663. 1:51:16ne olmuştur? Veraset sistemi kesin bir
2664. 1:51:20kurala bağlanmış oldu. Şimdi Osmanlı'nın
2665. 1:51:23merkezler ve başkentlerine bakalım.
2666. 1:51:25Söğüt var, Karacaisar var, Bilecik var.
2667. 1:51:28Bursa var. Arkadaşlar Bursa'yı kim
2668. 1:51:30fethetti? 1326
2669. 1:51:33Orhan Bey. Çıkmış sınav sorusu oldu.
2670. 1:51:36İznik arkadaşlar. İznik'te Orhan Bey
2671. 1:51:39tarafından fethedildi. Orası da başkent
2672. 1:51:41oldu. Ama İzni'i kalın yazdım. Neden?
2673. 1:51:43Çünkü hem Anadolu Selçuklu'ya hem
2674. 1:51:45Osmanlı'ya başkentlik yapan tek bir
2675. 1:51:46ortak şehir vardır. O da İznik'tir.
2676. 1:51:49Edirne arkadaşlar yine Osmanlı'nın
2677. 1:51:51başkenti olmuştur. İstanbul Osmanlı'ya
2678. 1:51:53en uzun süre başkentlik yapan yerdir.
2679. 1:51:56Devam.
2680. 1:51:58Geldik saraylarımıza. Burada önemli
2681. 1:52:00saraylara değineceğim. Bursa Bey Sarayı
2682. 1:52:02Orhanbey döneminde yapıldı. Osmanlı
2683. 1:52:04Devleti'nin ilk sarayıdır arkadaşlar.
2684. 1:52:06Bunun dışında Topkapı Sarayı Fatih
2685. 1:52:09Sultan Mehmet tarafından yaptırıldı.
2686. 1:52:11Osmanlı'ya en uzun süre merkezlik yapmış
2687. 1:52:14saraydır. İspaşa Sarayı Abdülhamit
2688. 1:52:17dönemine denk geliyor yapımı. Çolak Abdi
2689. 1:52:19Paşa diye bir adam yaptırıyor bunu
2690. 1:52:21ağrıda. Ve arkadaşlar şuna dikkat
2691. 1:52:23ediyoruz. Osmanlı'nın kalorifer sistemli
2692. 1:52:25ilk sarayıdır. İspaşa Sarayı. Ekstra
2693. 1:52:28önemli. Peki, Dolmabahçe Sarayı.
2694. 1:52:31Dolmabahçe Sarayı Abdülmecid döneminde
2695. 1:52:33inşa edilmiştir. Batı örnek alınarak
2696. 1:52:35yapılan ilk saraydır arkadaşlar. Peki
2697. 1:52:39Beylerbeyi ve Çırağın Sarayları 2016
2698. 1:52:41çıkmış sınav sorusu. Beylerbeyi ve
2699. 1:52:43Çırağın saraylarını yaptırmasının yanı
2700. 1:52:45sıra Osmanlı donanmasını dünyanın 3üncü
2701. 1:52:47büyük donanması yapan padişah Sultan
2702. 1:52:50Abdülaziz'dir. Ona da yıldız atalım. Ve
2703. 1:52:52Yıldız Sarayı şöyle bir soru gelebilir.
2704. 1:52:54Yıldız Sarayı hangi padişah döneminde
2705. 1:52:56devletin yönetim merkezi haline
2706. 1:52:58gelmiştir? Abdülhamit döneminde. Ona da
2707. 1:53:01dikkat ediyoruz. Devam edelim. Sarayın
2708. 1:53:04bölümleri. Topkapı Sarayını örnek alarak
2709. 1:53:06yapıyoruz. Birun. Birun sarayın dış
2710. 1:53:08kısmıdır arkadaşlar. Bakın devlet
2711. 1:53:10meseleleri, Divan-ı Hümayun
2712. 1:53:12toplantıları, bunların hepsi Birunda
2713. 1:53:14olur. Enderun arkadaşlar. Enderun en
2714. 1:53:17derin yani sarayın iç kısmıdır. Ve
2715. 1:53:20burada devşirmeler var ya hani küçükken
2716. 1:53:23alıp Türk ve Müslüman yaptıklarımız işte
2717. 1:53:25o devşirmeler için bir Enderun mektebi
2718. 1:53:28burada. kuruluyor. Enderun mektebinin
2719. 1:53:30kurucusu
2720. 1:53:33Murat olmuştur değerli dostlar. Önemli
2721. 1:53:36kim kaldırıyor? Kaldıraç Mahmut. Harem.
2722. 1:53:39Harem ise padişahın özel hayatının
2723. 1:53:42geçtiği yerdir. Haramdan gelir zaten o
2724. 1:53:44da. Peki gelelim Divan-ı Hümayun'a
2725. 1:53:47arkadaşlar. Divan-ı Hümayun'u kuran
2726. 1:53:49padişah Orhan Bey'dir. Devlet
2727. 1:53:50meselelerini görüşüp karara bağlanmak
2728. 1:53:52için. Kaldıran padişah ise ı Mahmut'tur.
2729. 1:53:55Yani kaldıraç Mahmut. Peki, Divan-ı
2730. 1:53:58Hümayun'un başkanlığını Orhan Bey'den
2731. 1:54:01Fatih'e kadar kim yaptı? Padişah yaptı.
2732. 1:54:03Fatih'ten itibaren Divan-ı Hümayun'un
2733. 1:54:05başkanlığını ise sadrazam yaptı.
2734. 1:54:09Sadrazam kim? Padişahtan sonra ikinci
2735. 1:54:11yetkili adam. Peki gelelim Kasrı adla.
2736. 1:54:13Şimdi Fatih'ten itibaren sadrazdan
2737. 1:54:15başkanlık ediyor ya. Padişah ne yapacak?
2738. 1:54:17Padişah da divan toplantılarını kasrı
2739. 1:54:19adl denilen bir pencereden izliyor.
2740. 1:54:22Adalet kasrı. Padişah bakıyor. Acaba
2741. 1:54:24adaletli davranıyorlar mı davranmıyorlar
2742. 1:54:26mı diye. Fetva arkadaşlar divanda alınan
2743. 1:54:29kararların dine uygunluk belgesidir.
2744. 1:54:32Fetva kim verir? Şeyhül islam verir.
2745. 1:54:35Yani İslam'ın şeyhi verir. Devam edelim.
2746. 1:54:39Divan türleri ve görevleri arkadaşlar.
2747. 1:54:42Cuma Divanı. Cuma Divanında kim olur?
2748. 1:54:45Kaz asker olur. Kaz asker Osmanlı'da
2749. 1:54:47kadı ve müderrisleri atayan kişidir.
2750. 1:54:49Burada mahkemeleri görüyor. Yani bu
2751. 1:54:52temyiz organı gibi çalışıyor.
2752. 1:54:54Cuma günü yalan söyleyemezsin. Davaya
2753. 1:54:56doğru bakman lazım. Ulufe divanı. E maaş
2754. 1:54:59dağıtımı. Yeniçerilerin 3 ayda bir
2755. 1:55:01aldığı maaşa ulufe diyoruz. Ya da
2756. 1:55:03Kapıkulu ordusunun 3 ayda bir aldığı
2757. 1:55:05maaşa ulufe diyoruz. Ama Türk İslam
2758. 1:55:08devletlerinde
2759. 1:55:09gulam askerlerinin 3 ayda bir aldığı
2760. 1:55:11maaşa ne diyoruz? Biz teguz. İkisini
2761. 1:55:14karıştırmayın. Peki sefer divanı, e
2762. 1:55:16savaş sırasında toplanan divan. İkin
2763. 1:55:19divanı sabahtan görüşmüşüz yarım kalmış.
2764. 1:55:22O yüzden ikindi vakti bir daha
2765. 1:55:23toplanıyoruz. İk divanı, Çarşamba
2766. 1:55:26divanı. Sadece ve sadece başkent
2767. 1:55:28İstanbul'un işlerinin görüşüldüğü divan.
2768. 1:55:31Galebe divanı yabancı elçilerin kabul
2769. 1:55:34edildiği divandır. Bence muhtemel soru
2770. 1:55:37adayıdır. Ayak divanı. Olağanüstü
2771. 1:55:39hallerde ayaküstü alel acele toplanan
2772. 1:55:41divan. Devam edelim.
2773. 1:55:44Geldik divan üyelerine. Arkadaşlar önce
2774. 1:55:47şu vezirlik makamına bir bakayım
2775. 1:55:49arkadaşlar. Vezirlik makamı Orhan Bey
2776. 1:55:51döneminde kurulmuştur. İlk vezirimiz de
2777. 1:55:54Alaattin Paşa'dır. Padişahtan sonra
2778. 1:55:56yetkili isim. Bunlar arkadaşlar Vezir
2779. 1:55:59Azam'ın yani Sadraam'ın yardımcılarıdır.
2780. 1:56:02Kubbe altı vezirleri. Ordunun başında
2781. 1:56:04sefere giderlerse serker unvanı ile
2782. 1:56:06gidiyorlar. Ama bakın önce ne kurulmuş?
2783. 1:56:09Vezirlik makamı kurulmuş. Daha sonra ne
2784. 1:56:12zaman bu Orhan Bey döneminde. Daha sonra
2785. 1:56:14Murat geliyor. Eee bir sürü vezir var.
2786. 1:56:161. Murat diyor ki oğlum bir sürü
2787. 1:56:17vezirsiniz de hanginiz baş vezir diyor.
2788. 1:56:20O yüzden sadrazamlık makamını da Murat
2789. 1:56:22kuruyor. Padişahtan sonra en yetkili
2790. 1:56:25isimdir Sadrazam ya da diğer bir adı ile
2791. 1:56:28Vezir Azam. Ne yapıyor? Padişahın
2792. 1:56:31mührünü taşıyor. Yani padişah yerine
2793. 1:56:33imza atabiliyor. Serdar-ı Ekrem
2794. 1:56:35unvanıyla ordunun başında sefere gidiyor
2795. 1:56:37komutan olarak. Çok önemli. emirlerine
2796. 1:56:40buyruldu adı verilir. Bak, İslamiyet
2797. 1:56:43öncesinde hükümdarın emirlerine yarlığı
2798. 1:56:45deniliyordu. Osmanlı'da sadrazam
2799. 1:56:47emirlerine buyruldu adı verilir. 2016
2800. 1:56:50ÖAB b çıkmış sınav sorusu. Mehmet
2801. 1:56:54arkadaşlar
2802. 1:56:56Mehmet'e kadar padişah başkanlık ediyor.
2803. 1:56:59Mehmet'ten itibaren divana sadrazdan
2804. 1:57:01başkanlık ediyor. Tamam devam edelim.
2805. 1:57:05Geldik Şehlül [boğazını temizler]
2806. 1:57:06Hüsnama'a. Şeyhül Hüsn arkadaşlar
2807. 1:57:08divanda alınan kararlara dine uygunluk
2808. 1:57:10belgesi yani fetva veriyordu. Şuraya
2809. 1:57:13fetva yazalım
2810. 1:57:15arkadaşlar. İlk şehir üslamımız Molla
2811. 1:57:17Fenari. Kimmiş? Molla Fenari. Fenasın
2812. 1:57:20ha? İlk şey İslamsın. Divana katılan ilk
2813. 1:57:23şey islam ise Ebu Suut Efendidir. Ne
2814. 1:57:26zaman? Kanuni döneminde. Peki
2815. 1:57:29defterdarlık. Defterdarlık Osmanlı
2816. 1:57:31Devleti'nde Murat tarafından kurulmuş
2817. 1:57:33bir makamdır ve Osmanlı'da mali işlerin
2818. 1:57:36sorumlusu defterdardır. Neyin
2819. 1:57:38sorumlusuymuş? Maliyenin sorumlusuymuş.
2820. 1:57:40Nişancı arkadaşlar. Herkes işleri almış.
2821. 1:57:44Geri kalan bütün işi kıyamam nişancıya
2822. 1:57:46yüklemişler. Nişancı padişahın tuğrasını
2823. 1:57:49çeker. İç ve dış yazışmaları yapar. Örfi
2824. 1:57:51hukukun divandaki temsilcisidir. Şeri
2825. 1:57:54hukukun divandaki temsilcisi kim? Fetva
2826. 1:57:56veren. Yazın yoruma.
2827. 1:57:59örfi hukukun divandaki temsilcisi de
2828. 1:58:01nişancıdır. Bir de yetmiyormuş gibi tapu
2829. 1:58:03tahrir kayıtlarını yani toprak
2830. 1:58:05kayıtlarını tutar. He hocam o zaman bu
2831. 1:58:07nişancı toprak kayıtlarını tuttuğu için
2832. 1:58:10Anadolu Selçuklu'daki Divan-ı Pervane'ye
2833. 1:58:13benzetilebilir mi? Benzetilebilir. Peki
2834. 1:58:15Reisül Küttap katiplerin reisi. Ne
2835. 1:58:18yapıyor bu? Dışişleri Bakanı dış
2836. 1:58:20yazışmaları yapıyor. Nişancıdan
2837. 1:58:21ayrılarak kuruldu.
2838. 1:58:24Bakın nişancıdan ayrıldı ve hariciye
2839. 1:58:26vekaleti niteliğinde. Geldim Kaz askere.
2840. 1:58:29Kaz askeri arkadaşlar Cuma divanında
2841. 1:58:31davalara bakıyordu. Aynı zamanda
2842. 1:58:33Osmanlı'da kadı ve müderrisleri atıyor.
2843. 1:58:35Kadılar kim? Hakimler. Müderrisler kim?
2844. 1:58:38Öğretmenler. E o zaman bu kaz asker kadı
2845. 1:58:40ve müderrisleri atıyorsa kadıları
2846. 1:58:42atadığı için adalet bakanı, öğretmenleri
2847. 1:58:46atadığı için de Milli Eğitim Bakanı
2848. 1:58:48rolündedir. Cuma Divanındaki davalara
2849. 1:58:51bakıyordu. Yeni çeri ağası. Yeniçeri
2850. 1:58:54Ağ'sı temel ordu lideridir. Ancak vezir
2851. 1:58:56rütbesi olursa divana katılabiliyor.
2852. 1:58:59Kaptan-ı derya arkadaşlar Anadolu
2853. 1:59:01Selçuklu Devleti'nde reisül bar melikü
2854. 1:59:04Stevahil vardı. İşte onun Osmanlı'daki
2855. 1:59:07versiyonu donanma kaptanı kaptanı
2856. 1:59:09deradır. Divana katılan ilk kaptan-ı
2857. 1:59:12derya Barbaros Hayrettin Paşa. Kim
2858. 1:59:14döneminde? O da tıpkı Şeyhül İslam gibi
2859. 1:59:17Kanuni döneminde.
2860. 1:59:20Sadaret kaymakamı kim? Bu da veziri
2861. 1:59:23Azam'a vekalet eden görevli. Devam
2862. 1:59:26edelim. Divana sonradan katılanlar.
2863. 1:59:28Şeyhülüsem sonradan katılıyor. Yeniçeri
2864. 1:59:31Ağı sonradan katılıyor. Kaptan-ı derya
2865. 1:59:33sonradan katılıyor. Reisül Küttap
2866. 1:59:34sonradan katılıyor. Sınırları
2867. 1:59:36genişledikçe sayısı artanlar. Sınırlar
2868. 1:59:38genişliyor Osmanlı'da. Vezir sayısı
2869. 1:59:40artar, kaz asker sayısı artar. Defterler
2870. 1:59:43sayısı artar. Beyler bey sayısı artar.
2871. 1:59:45Ama şeyhülü islam sayısı artmaz.
2872. 1:59:48Sadrazam, veziri Azam sayısı artmaz.
2873. 1:59:50Onlara dikkat edin. Peki Osmanlı
2874. 1:59:52Devleti'nde yönetici sınıfı yani beraya
2875. 1:59:54sınıfı. Bunlar seyfiye, ilmiye ve
2876. 1:59:57kalemiye olarak isimlendiriliyor. Bakın
2877. 2:00:00arkadaşlar, eğer elinde kılıç varsa yani
2878. 2:00:02işi savaşmaksa seyfiyede seyf ne demek?
2879. 2:00:06Kılıç demek. Hatta bir isim var.
2880. 2:00:08Allah'ın kılıcı anlamına geliyor.
2881. 2:00:10Seyfulah değil mi? Oradan aklımıza
2882. 2:00:12gelsin. Sadrazam Serdar Ekrem unvanıyla
2883. 2:00:14ordunun başında sefere gidiyor. Kaptanı
2884. 2:00:16Derya donanma kaptanı da düşmana çiçek
2885. 2:00:19mi veriyor bu? Bunun da elinde kılıç
2886. 2:00:21var. Yeniçeri ağzı temel ordu lideri
2887. 2:00:23elinde kılıç var. Beylerbeyi Sancakbeyi
2888. 2:00:26mesela Beylerbeyi eyaletlerin
2889. 2:00:27yöneticisi. Sancak Bey'i Sancakların
2890. 2:00:29yöneticisi. De bunlar ellerinde kılıç
2891. 2:00:32olmadan halkı yönetebilirler mi? Hayır.
2892. 2:00:34Aynı zamanda savaş zamanında savaşa
2893. 2:00:35gitmek zorundalar. O yüzden ellerinde
2894. 2:00:37kılıç var. ilmiye ilimle uğraşanlar
2895. 2:00:40sınıfı, işi ilim olanlar sınıfı. Kadı
2896. 2:00:43hukuk ilmiyle uğraşır. İslam hukuku yani
2897. 2:00:46fıkıh müderris. E ben
2898. 2:00:50tarih ilmiyle uğraşıyorum. Kaz asker.
2899. 2:00:52Kadı ve müderrisleri atıyor. E kadı ve
2900. 2:00:54müderrisler ilmiyede ise kaz asker de
2901. 2:00:56ilmiyede. Şeyhül islam. İslam'ın şeyhi
2902. 2:00:59divandan alınan kararlara fetva belgesi
2903. 2:01:02veriyordu. O da ilmiyede İslam ilmiyle
2904. 2:01:04uğraşır. Kalemiye elinde kalem olanlar
2905. 2:01:07değil. Benim de elimde kalem var.
2906. 2:01:08Allah'tan verdi Melike. Yoksa parmağım
2907. 2:01:11artık parmak izlerimi kaybediyordum
2908. 2:01:13neredeyse. Teşekkürler Melike. Bu
2909. 2:01:15videoyu izleyecek en az 200.000 kişi
2910. 2:01:17için ben sana teşekkür ederim. Yoksa
2911. 2:01:20benim parmak gidiyordu. Arkadaşlar
2912. 2:01:22Kalemiye. Kalemiyeye baktığımızda işi
2913. 2:01:23yazmak olanlar defterdar. Osmanlı'da
2914. 2:01:26mali işlerden sorumlu nişancı. Hatırla
2915. 2:01:28nişancıyı
2916. 2:01:31hatırlayamıyorum hocam. padişahın
2917. 2:01:32tevrasını çekiyor. Bunun dışında iş ve
2918. 2:01:34dış yazışmayı yapıyor. Divanda örf
2919. 2:01:36hukukun temsilcisi toprak kayıtlarını
2920. 2:01:38tutuyor. O da kalemiyede Reisül Kitap
2921. 2:01:40dış yazışmaları yapıyor. O da
2922. 2:01:42kalemiyede. Katipler kalemiyede katip
2923. 2:01:45zaten adamlar. İşleri yazmak.
2924. 2:01:48İstanbul'un yönetim İstanbul'un yönetimi
2925. 2:01:51diyelim. Şöyle he baktığımızda şehrini
2926. 2:01:54şehri emini ne yapıyor? Belediye işleri
2927. 2:01:57şehrin emini. Mimarbaşı imar
2928. 2:01:59faaliyetleri ile ilgileniyor. Muhtesip
2929. 2:02:02HSP var bak içerisinde hesap kitap
2930. 2:02:04yapıyor. Çarşı pazarı denetliyor. Yani
2931. 2:02:06günümüzün zabıtası. Tat kadısı. Bütün
2932. 2:02:09kadıları Kaz askere atar ama tat
2933. 2:02:12kadısını padişah atar. Çünkü bu İstanbul
2934. 2:02:14kadısıdır.
2935. 2:02:17Adaletinden sorumludur İstanbul'un.
2936. 2:02:18Sadrazam İstanbul'un genel düzeninden
2937. 2:02:21sorumludur. Bu ülkenin başbakanı,
2938. 2:02:23padişahtan sonra ikinci adam. Yeniçeri
2939. 2:02:25Ağası temel ordu lideri güvenlikten
2940. 2:02:28sorumlu.
2941. 2:02:30Devam edelim. Taşra teşkilatı.
2942. 2:02:32Arkadaşlar klasik dönem eyalet sistemine
2943. 2:02:34baktığımızda yönetim birimi eyalet,
2944. 2:02:36sancak, kaza köy büyükten küçüğe doğru
2945. 2:02:39eyaletlerin yöneticisi Beylerbeyi,
2946. 2:02:41sancakların yöneticisi Sancakbeyi
2947. 2:02:43kazaların yöneticisi Kadı. Köylerin
2948. 2:02:45yöneticisi Ketüda Ketüda. Peki
2949. 2:02:48güvenliklerine bakalım. Eyaletin
2950. 2:02:50sancağın kazanın güvenliğinden subaşı
2951. 2:02:52sorumlu. Ama devlet her yere su başı
2952. 2:02:54gönderemez ki. Köylerinkinden yiğit başı
2953. 2:02:56sorumlu. Adalete baktığımızda arkadaşlar
2954. 2:02:59eyaletin, sancağın, kazanın adaletinden
2955. 2:03:02kadı sorumlu ama her tarafa devlet kadı
2956. 2:03:04gönderemez. Köylerde kadı naibi sorumlu.
2957. 2:03:08Yani kadının vekiliği. Şimdi şuna dikkat
2958. 2:03:10edin. Kazaların hem yöneticisi kadıdır
2959. 2:03:13hem adaletinden sorumlu olan kadıdır. Bu
2960. 2:03:16önemli. Dikkat. Mütellimler Beylerbeyi
2961. 2:03:18veya Sancakbeyi gittiğinde yerine
2962. 2:03:21vekalet eden görevlilerdir. Yani ne
2963. 2:03:24yaparlar? Onların yerine vekalet
2964. 2:03:27ederler. Şimdi şuna dikkat edin. 1871
2965. 2:03:29Vilayet nizamnamesi ile kaza ile köyün
2966. 2:03:32arasına nahiye eklenmiştir. Yöneticisi
2967. 2:03:35de nahiye müdürüdür.
2968. 2:03:38Gelebilir böyle bir soru. Eyalet
2969. 2:03:40yönetimi arkadaşlar Osmanlı'da salyaneli
2970. 2:03:43eyaletler, salyanesiz eyaletler ve
2971. 2:03:45imtiyazlı eyaletler var. Salyaneli yani
2972. 2:03:48yıllıklı yani maaşlı eyaletler
2973. 2:03:50arkadaşlar bunlar yıllıklı maaşlı
2974. 2:03:53eyaletlerdir. Merkeze uzaklardır. Tunus,
2975. 2:03:55Trablus Karp, Cezayir gibi yerler ve
2976. 2:03:57oralarda devlet iktidar sistemini
2977. 2:03:59uygulayamadığı için iltizam sistemini
2978. 2:04:01uygular. Hocam iltizam sistemi ne?
2979. 2:04:03Toprağı bir 3 yıllığına kiralama. Kime?
2980. 2:04:06Mültezime. Arkadaşlar buralarda iltizam
2981. 2:04:09sistemi uygulanıyor. İşte iltizamdaki
2982. 2:04:11Mültezim para veriyor ya devlete. Nakit
2983. 2:04:13para. Heh. O yüzden salyaneli, maaşlı.
2984. 2:04:16Ama burada maaşı alan kim? Devlet. Ona
2985. 2:04:18göre salyanesiz eyaletler, maaşsız,
2986. 2:04:20yıllıksız eyaletler, merkezde yakın
2987. 2:04:23eyaletler. Mesela burada iltizam değil,
2988. 2:04:25tımar sistemi uygulanıyor. Hani Türk
2989. 2:04:28İslam'da ikda vardı ya. Heh. Onun
2990. 2:04:30Osmanlı'daki versiyonuna tımar diyoruz
2991. 2:04:32ve buradan devlete asker yetişiyor. O
2992. 2:04:35zaman salyaneli eyaletlerdeki iltizam
2993. 2:04:37sistemi devletin nakit para ihtiyacını
2994. 2:04:39karşılıyor. Mukataa arazilerde.
2995. 2:04:42Salyanesiz eyaletlerdeki tımar sistemi
2996. 2:04:44devletin asker ihtiyacını karşılıyor.
2997. 2:04:47İmtiyazlı eyaletler yani ayrıcalıklı
2998. 2:04:49eyaletler.
2999. 2:04:51Mesela arkadaşlar Eflak Osmanlı'ya vergi
3000. 2:04:54verir ama asker vermez. Kırım. Kırım'a
3001. 2:04:57baktığımızda Osmanlı'ya vergi vermez ama
3002. 2:05:00asker verir. Hicaz asker de vermez,
3003. 2:05:05vergi de vermez. Onların da imtiyazı bu.
3004. 2:05:08İltizam sistemi neydi? Toprağı bir 3
3005. 2:05:10yıllığına
3006. 2:05:12kiralamaydı.
3007. 2:05:15Alan, ihaleyi alan kişiye ne
3008. 2:05:17deniliyordu? Mültezim deniliyordu.
3009. 2:05:20Önemli, muhtemel soru adayı. Malikane
3010. 2:05:23sistemi. Malikane sistemi. Normalde
3011. 2:05:25malikane arazi geliri yararlılık
3012. 2:05:27gösterenlere verilen arazi. Ama daha
3013. 2:05:30sonradan Osmanlı ekonomisi kötüleşti.
3014. 2:05:32Kötüleşince iltizamda 13 yılığına
3015. 2:05:34kiralıyorduk ya malikane de toprağı ömür
3016. 2:05:37boyu kiralıyoruz. Malikane sistemi de bu
3017. 2:05:40şekilde ömür boyu
3018. 2:05:43kiralamadır diyeceğiz. Devam edelim.
3019. 2:05:46Geldik Osmanlı yöneticilerine
3020. 2:05:48arkadaşlar. Eflak ve Boğdan memleketey
3021. 2:05:50olarak bilinir. Voyodalar tarafından
3022. 2:05:53yönetilir. Kazıklı Voyvoda gibi. Hicaz
3023. 2:05:55Yemen. Hicaz Yemen arkadaşlar
3024. 2:05:59kutsal topraklar var değil mi Hicaz'da?
3025. 2:06:00Mekke ve Medine. Buraların
3026. 2:06:02yöneticilerine emir diyoruz. Hicaz
3027. 2:06:04emiri. Şerif Hüseyin'i göstereceğim
3028. 2:06:05mesela. Mısır yöneticilerine Hidiv
3029. 2:06:07diyoruz. Cezayir yöneticilerine dayı
3030. 2:06:10diyoruz. Arkadaşlar Cezayir Cezayir bir
3031. 2:06:13yeniçeri cumhuriyetidir ve yeniçeri
3032. 2:06:15dayısı yönetir.
3033. 2:06:17Kırım yöneticilerine ise Giray ya da Han
3034. 2:06:21diyoruz. TTC. TTC nedir? Garp Ocakları.
3035. 2:06:25Tunus, Trablus Garp, Cezayir. Buralar
3036. 2:06:27Garp Ocakları olarak bilinir. Önemlidir.
3037. 2:06:30Dikkat ediyoruz. Devam edelim. Geldik
3038. 2:06:33eğitime arkadaşlar. Eğitime baktığımızda
3039. 2:06:35eğitim basamakları iptidai ya da sıbyan
3040. 2:06:38mektebi ilkokul rüşdiye. Mustafa Kemal
3041. 2:06:40Paşa Selanik Askeri Rüşdiyesinde okudu.
3042. 2:06:43Demek ki ortaokul idadi. Mustafa Kemal
3043. 2:06:46Paşa Manastır askeri idadisinde okudu.
3044. 2:06:48Yani lise. Arkadaşlar medrese klasik
3045. 2:06:51usulle lise ve üstü eğitim veren
3046. 2:06:53okuldur. Fünun ise üniversitedir. Zaten
3047. 2:06:56Osmanlı'da bir tane üniversite var.
3048. 2:06:58Darül Fünun.
3049. 2:06:59Medresede öğrenim basamakları soru
3050. 2:07:01gelebilir. Dikkat edelim arkadaşlar.
3051. 2:07:03Shte nedir? Öğrencidir. Danışment nedir?
3052. 2:07:06Yükseköğretim öğrencisidir. Muhit nedir?
3053. 2:07:09Öğretmenin yardımcısıdır. Müderris
3054. 2:07:11yardımcısıdır. Mülazım. Bu da lazım
3055. 2:07:14olmayı bekleyen. Yani atama bekleyen.
3056. 2:07:17Sen nesin? Mülazımsın. Atanınca da
3057. 2:07:20müderris oluyorsun. Peki, Enderun
3058. 2:07:23Mektebi. Enderun mektebi sarayın iç
3059. 2:07:25kısmında, Enderun kısmında bulunan ve
3060. 2:07:28devşirmelerin okuduğu okuldu. Murat
3061. 2:07:30kurmuştu, Mahmut kaldırmıştı. Şehzade
3062. 2:07:33eğitimi. Şehzadeler ilk eğitimlerini
3063. 2:07:36Şehzadegan mektebinde alıyorlar. Daha
3064. 2:07:38sonra sancağa gönderiliyorlar. Sancağa
3065. 2:07:40gönderilince de Çelebi unvanı alıyorlar.
3066. 2:07:44Sancak sistemine baktığımızda sancak
3067. 2:07:46sistemi nedir? padişah adaylarına
3068. 2:07:49tecrübe kazandırdığımız sistemdir.
3069. 2:07:52Sancak sistemini kuran Orhan Bey'dir. Ne
3070. 2:07:55yapıyoruz biz bu sistemde arkadaşlar?
3071. 2:07:57Ben padişahım. Oğlumu ne yapıyorum? İşte
3072. 2:07:59Trabzon'a, Manisa'ya, Amasya'ya bir
3073. 2:08:01sancağa gönderiyorum. Orada oranın
3074. 2:08:04yönetimini veriyorum. Tecrübe
3075. 2:08:05kazandırıyorum. Sancak sistemini kuran
3076. 2:08:07Orhan Bey'dir. Sancak sisteminden
3077. 2:08:09gelerek tahta geçen yani tecrübeli
3078. 2:08:11şekilde tahta geçen ilk padişah
3079. 2:08:13Murat'tır. Sancak sistemini yasa haline
3080. 2:08:16getiren herkes gidecek diyen Fatih
3081. 2:08:18Sultan Mehmet'tir. Kardeş katlini de
3082. 2:08:20vacip yapmıştı. Sanak sistemini kaldıran
3083. 2:08:23padişah ise
3084. 2:08:25Mehmet'tir. Peki sancak sistemi
3085. 2:08:29şehirleri nereler? Amasya, Manisa.
3086. 2:08:32Özellikle Manisa çok önemlidir. Çünkü
3087. 2:08:34hocanızın memleketi. Kanuni buradan
3088. 2:08:36yetişti. Fatih falan buradan yetişti.
3089. 2:08:39Bunun dışında Kütahya var. Kütahyalılar
3090. 2:08:42yazsın bir ya. Arkadaşlar hanım diyor ki
3091. 2:08:46Kütahya'da Yaren diye bir yiyecek var.
3092. 2:08:47Çok güzel. Bilmeyenler için söyleyeyim.
3093. 2:08:50Yaren ne biliyor musunuz? Gözlemenin
3094. 2:08:51içine marul ve domates koyuyorlarmış.
3095. 2:08:54Kütahyalılar siz Germiyanoğullarısınız.
3096. 2:08:56Yapmayın böyle şeyler. Gözlemenin içine
3097. 2:08:58domatesle marul koyulur mu? Bir de bunu
3098. 2:09:00ünlüymüş gibi niye anlatıyorsunuz?
3099. 2:09:02Geleceğim yemeğe. İnşallah bu
3100. 2:09:04söylediklerime pişman olurum. Hadi
3101. 2:09:06bakalım. Trabzon var. O da Sancak şehri.
3102. 2:09:09Kefe arkadaşlar. Kefe Anadolu dışındaki
3103. 2:09:12tek şehzade sancağıdır. Kırım'da
3104. 2:09:14bulunur. Dikkat edelim. Sanak sistemi
3105. 2:09:16yerine ne geldi? Şimşirlik yani kafes
3106. 2:09:20usulü
3107. 2:09:22geldi diyoruz. E peki Şimşirlik gelince
3108. 2:09:25ne oldu? Padişah adaylarımız tecrübesiz
3109. 2:09:27bir şekilde başa çıktılar.
3110. 2:09:30Yani padişah oldular. Önemli medreseler.
3111. 2:09:32İznik medresesi Orhanbey döneminde
3112. 2:09:34kuruldu. Osmanlı Devleti'nin ilk
3113. 2:09:37medresesidir. Sahnı Seman Medreseleri
3114. 2:09:39Fatih Sultan Mehmet döneminde kuruldu.
3115. 2:09:41Osmanlı'nın İstanbul'daki ilk
3116. 2:09:44medresesidir.
3117. 2:09:45Tetinme medreseleri. Sahnı Seman'a
3118. 2:09:48öğrenci hazırlamak için yine Fatih
3119. 2:09:50döneminde kurulan medreselerdir.
3120. 2:09:52Süleymaniye medreseleri Kanuni döneminde
3121. 2:09:54kuruldu. döneminin üniversitesi
3122. 2:09:56niteliğinde. Medresetül Kuzat muhtemel
3123. 2:09:59soru adayı. Kadı yetiştirmek için açılan
3124. 2:10:03medreseler medresetül Kuzattır.
3125. 2:10:05Osmanlı'da devam edelim. Osmanlı
3126. 2:10:07Devleti'nde okullar ve sosyal kurumlar.
3127. 2:10:10Bakalım. Darül Bedai. Bedava tiyatro.
3128. 2:10:15Darül Elhan konservatuvar yani müzik
3129. 2:10:18okulu. Darül aceze bak aze yani acizler
3130. 2:10:22yani yaşlı ve muhtaçları barındırmak
3131. 2:10:24amaçlanıyor burada. Darül eytam bak ytm
3132. 2:10:27var yani yetim. Balkan ve dünya
3133. 2:10:31savaşlarında kimsesiz kalan çocukları
3134. 2:10:32barındırmak için açılmıştır. Darül EAM
3135. 2:10:35Yetimler Kurumu.
3136. 2:10:372015 yılında soruldu bu arada. Bu da
3137. 2:10:40Darülfünün Osmanlı Devleti'nin ilk
3138. 2:10:42üniversitesidir. İlk Abdülaziz döneminde
3139. 2:10:43açıldı. Sonra kapatıldı. Abdülhamit
3140. 2:10:46döneminde bir daha açıldı. Sonra Albert
3141. 2:10:49Malş'ın üniversite raporuyla Darülfün
3142. 2:10:52İstanbul Üniversitesi'ne dönüştürüldü
3143. 2:10:531933 yılında bu önemli.
3144. 2:10:57Darül Muallimin penceresi yan yana
3145. 2:11:00Muallim. Selam söyle amcana Muallim.
3146. 2:11:04Muallim amcasına niye selam söylüyor?
3147. 2:11:06Bunun analizini de yapın. Yorumlarda
3148. 2:11:08yapın arkadaşlar. Darül Muallimin erkek
3149. 2:11:11öğretmen okulu Abdülmecid kurdu. Darül
3150. 2:11:13Muallimat. Bak T var. Dişilik eki.
3151. 2:11:16Kız öğretmen okulu, erkek öğretmen okulu
3152. 2:11:19Abdülmecid döneminde kuruluyor. Darül
3153. 2:11:22Muallim'in, kız öğretmen okulu Abdülaziz
3154. 2:11:25döneminde kuruluyor. Darül Muallimat,
3155. 2:11:27Darül Muarif devlet memuru yetiştirmeyi
3156. 2:11:30amaçlıyor. Devam edelim. Mekteb Sultani
3157. 2:11:33arkadaşlar Fransız ekolüyle eğitim veren
3158. 2:11:36okullardır. Sultan mesela Galatasaray
3159. 2:11:39Sultanisi hala ülkemizin en iyi
3160. 2:11:41okullarından biridir. Mekteb-i Mülkiye
3161. 2:11:441858 yılında Sultan Abdülmecid döneminde
3162. 2:11:48kurulmuştur. Osmanlı Devleti'ne kaza,
3163. 2:11:51kaymakam, mal müdürü gibi sivil
3164. 2:11:53yöneticiler yetiştirmeyi amaçlar ve
3165. 2:11:56Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne
3166. 2:11:57dönüştürülmüştür. Muhtemel soru
3167. 2:11:59adayıdır. Encümeni Daniş. Günümüzde ders
3168. 2:12:02kitaplarını kim hazırlıyor? Talim
3169. 2:12:04Terbiye Kurulu. Osmanlı'daki Talim
3170. 2:12:05Terbiye Kurulu da Encümen Daniş'tir.
3171. 2:12:08Darüş Şafaka Abdülaziz döneminde kuruldu
3172. 2:12:11arkadaşlar. Anne veya babasını kaybetmiş
3173. 2:12:13çocukların eğitimi için kurulan okuldur.
3174. 2:12:16Yine okul ülkemizin en iyi okullarından
3175. 2:12:18biridir. Abdülaziz dönemindedir.
3176. 2:12:20Unutmayın. Mekteb-i Mülkiye kim
3177. 2:12:22dönemindeydi? Mecit dönemindeydi. Sen
3178. 2:12:25Benua Kolej Osmanlı'da açılan ilk
3179. 2:12:27yabancı okuldur. Sen Benua.
3180. 2:12:31Sizce hangi dil? Bakalım ben dilim bu
3181. 2:12:34dile yatkın mı? Yazın bakalım. Sen Benua
3182. 2:12:36Koleji. Hilali-i Ahmer. E hilal ay
3183. 2:12:40demek. Ahmer de kırmızı demek. Kızıl ay.
3184. 2:12:43Hilali-i ahtar. Yeşil ay. Hamidi etval.
3185. 2:12:47Arkadaşlar TFL var bak. Etval. TFL.
3186. 2:12:50Tıfıl. Tıfıl ne demek? Çocuk demek.
3187. 2:12:52Hamidiye Etval Osmanlı'daki ilk çocuk
3188. 2:12:54hastanesidir. Abdülhamit kurmuştur
3189. 2:12:56günümüzde. Şişli Etval. Himaye-i Etval.
3190. 2:13:00Bak tıfıllıları himaye etme. E bu da
3191. 2:13:02çocuk esirgeme kurumu.
3192. 2:13:05Geldim hukuka. Arkadaşlar Osmanlı
3193. 2:13:08Devleti'nde ilk kanunname Kanunname-i
3194. 2:13:10Ali Osman ya da Fatih Kanunnamesi adı
3195. 2:13:13altında ı Mehmet dönemindedir. Ceride-i
3196. 2:13:16Mehhaim. Bak mahkeme.
3197. 2:13:19Mahkeme gördün mü? kanunların
3198. 2:13:20yayınlandığı gazete buna dikkat etmezsen
3199. 2:13:22mahkemeye çıkarsın gibi. Klasik dönem
3200. 2:13:25mahkemeleri, şeriat mahkemeleri
3201. 2:13:27Müslümanların davalarına bakıyor. Cemaat
3202. 2:13:29mahkemeleri gayrimüslimlerin davalarına
3203. 2:13:31bakıyor. Konsolosluk mahkemeleri ise
3204. 2:13:34kapitülasyonların etkisiyle yabancıların
3205. 2:13:36davalarına bakmak için kurulmuştur.
3206. 2:13:38Arkadaşlar bakın bunlar bunlar
3207. 2:13:41Osmanlı'da klasik dönem mahkemeleri ama
3208. 2:13:43bir de Tanzimat dönemi mahkemeleri var.
3209. 2:13:45Nizamiye mahkemeleri hem Müslüman hem
3210. 2:13:47gayrimüslim davalarına bakar. Ticaret
3211. 2:13:50mahkemeleri ticari anlaşmazlıklara
3212. 2:13:52bakar. Şu ikisi Tanzimat dönemi
3213. 2:13:54mahkemesi, geri kalan klasik dönem
3214. 2:13:56mahkemeleri. Birden fazla dönemde birden
3215. 2:13:59fazla mahkeme türünün olması hukukta
3216. 2:14:01ikilikleri gösterir.
3217. 2:14:04Geldik kadının görevlerine. Feminenleri
3218. 2:14:07çağırın buraya. Yemek yapmak, çocuk
3219. 2:14:09bakmak gibi espriler yapabilirsiniz
3220. 2:14:11yorumlara. Canınızı okur feminenler.
3221. 2:14:13Kadının görevleri derken kadı kadı
3222. 2:14:15Osmanlı'daki hakim.
3223. 2:14:18Mahkemeler, mahkemelerle ilgileniyor.
3224. 2:14:20Belediye işlerine bakıyor. Kazalarda
3225. 2:14:22yöneticiler ya noter hizmeti görüyorlar.
3226. 2:14:24Vakıfları denetliyorlar. Kazaların
3227. 2:14:26yönetimini yapıyorlar. Halkın
3228. 2:14:27şikayetlerini devlete iletiyorlar. Yeni
3229. 2:14:29çıkan kanunları duyuruyorlar. O yüzden
3230. 2:14:32bakın kadının görevleri soru olarak
3231. 2:14:34geldi. Ona dikkat edin. Şeriye
3232. 2:14:36sicilleri, e kadınların tuttuğu mahkeme
3233. 2:14:38tutanakları, terekefterleri, dikkat.
3234. 2:14:41Aile içi mirasçıların durumu, çocuk
3235. 2:14:43sayısı, evliliklerin amacı gibi
3236. 2:14:44bilgilerin kaydedildiği defterlerdir.
3237. 2:14:46Bir de ne var?
3238. 2:14:47Mühimme
3239. 2:14:50defteri. Mühimme defteri nedir? Mühim
3240. 2:14:52kararlarının yazıldığı defterdir. Yani
3241. 2:14:54divan kararlarının yazıldığı defterdir.
3242. 2:14:58Divan kararları.
3243. 2:15:02Devam edelim arkadaşlar. Geldik Orduya.
3244. 2:15:05Orduya baktığımızda Osmanlı Devleti'nde
3245. 2:15:08Osman Bey döneminde pek çok yer
3246. 2:15:10fethediliyor ama düzenli bir ordu yok.
3247. 2:15:13Osmanlı'nın ilk düzenli ordusu Orhanbey
3248. 2:15:15döneminde kurulan Yaya ve Müsellem
3249. 2:15:17ordusudur. Osmanlı'nın ikinci düzenli
3250. 2:15:19ordusu ve Osmanlı'nın üç kıtaya
3251. 2:15:21yayılmasını sağlayan ordu Kapıkulu
3252. 2:15:23ordusudur ve 1. Murat döneminde
3253. 2:15:26kurulmuştur. Ulufe nedir arkadaşlar?
3254. 2:15:28Osmanlı'da Kapıkulu Ordusunun 3 ayda bir
3255. 2:15:30aldığı maaşa ulufe diyoruz. Peki Türk
3256. 2:15:33İslam devletlerinde merkez ordusunun 3
3257. 2:15:35ayda bir aldığı maaş neydi?
3258. 2:15:37Bisteganiydi. Unutmayın. Culüs nedir?
3259. 2:15:40Culüs Osmanlı'da her padişah
3260. 2:15:42değişikliğinde padişah tarafından orduya
3261. 2:15:44dağıtılan bahşişe cülüs başlığı adını
3262. 2:15:47veriyoruz. İlk defa yıldırım Bayezit
3263. 2:15:49dağıttı. Kaldıran ise Abdülhamit oldu.
3264. 2:15:53Pençik sistemi arkadaşlar. Osmanlı bu
3265. 2:15:55Kapıkulu ordusunu uzun yıllar pençik
3266. 2:15:58sistemiyle asker aldı. Pençik ne? Penç
3267. 2:16:00yek. Penç yek yani 5şte bir sistemi.
3268. 2:16:03Savaşlarda elde edilen esirlerin beşte
3269. 2:16:05birini orduya alıyorsun. Bu pençik. Ama
3270. 2:16:08daha sonra arkadaşlar Çelebi Mehmet
3271. 2:16:10döneminde devşirme sistemi başladı.
3272. 2:16:12Küçük yaşta alınan bir çocuğun Türklüğe
3273. 2:16:15ve Müslümanlığa dönüştürülerek
3274. 2:16:17Osmanlı'da devlet adamı ya da asker
3275. 2:16:20yapılmasına devşirme diyoruz. Devşirme
3276. 2:16:22sistemini ilk kez uygulayan Mehmet,
3277. 2:16:24devşirme sistemini kanun haline getiren
3278. 2:16:27Murat'tır. Dikkat edin. Her yerde yazmaz
3279. 2:16:29bu bilgiler. Bektaşilik ve Gülbank.
3280. 2:16:32Arkadaşlar yeniçeriler Bektaşi
3281. 2:16:34geleneğinden gelirler ve okudukları
3282. 2:16:37savaş zamanı okudukları dua Gülbank
3283. 2:16:39duasıdır. Peki bedergaha çıkma nedir?
3284. 2:16:42Acemi olanlar ocağından diğer ocaklara
3285. 2:16:44geçişe acemi olanlar ocağından yeniçeri
3286. 2:16:47ocağına geçişe bedergaha çıkma ya da
3287. 2:16:50diğer bir adıyla kapıya çıkma adı
3288. 2:16:52veriliyor. Esame defteri de yeni
3289. 2:16:54şerlilerin kaydedildiği defterdir.
3290. 2:16:56Esamesi okunmuyor gibi.
3291. 2:16:59Devam edelim. Geldik kapıkulu
3292. 2:17:01askerlerine arkadaşlar. Kapıkulu
3293. 2:17:03ordusundayız. Kapıkulu askerleri ikiye
3294. 2:17:05ayrılıyor. Kapıkulu piyadeleri ve
3295. 2:17:07kapıkulu süvarileri olarak. Bak
3296. 2:17:09piyadeler ve süvariler olarak. Bu Karako
3297. 2:17:12ordusu içerisinde kapıkulu askerleri.
3298. 2:17:14Acemi olanlar hoca ilk eğitimin alındığı
3299. 2:17:17yer adından belli. Yeniçeriler ordunun
3300. 2:17:19en önemli kısmı Osmanlı ordusunun en
3301. 2:17:22vurucu kısmıdır. Humbaracılar. El
3302. 2:17:25bombası ve havan topu yapıp kullanan
3303. 2:17:27sınıf humbaracılardır. Dikkat edin.
3304. 2:17:30Cebeciler. Silah bakım, yapım ve
3305. 2:17:33onarımından sorumlu olan sınıf
3306. 2:17:35cebecilerdir. Topçular arkadaşlar.
3307. 2:17:38Topçular adından belli top
3308. 2:17:39kullanıyorlar. İlk defa topu Kosova
3309. 2:17:41Savaşı'nda kullanıyoruz. Top arabacıları
3310. 2:17:44ise e o da topları taşıyan. E o da
3311. 2:17:46tamam. Devam edelim. Lağımcılar. Tünel
3312. 2:17:49kazan askeri sınıftır. Kalenin altına
3313. 2:17:52tünel kazarak giriyoruz. Bostancılar
3314. 2:17:54sarayı ve çevresini yani sarayın
3315. 2:17:57bostanını korur. Şimdi baktığımızda
3316. 2:17:59humbaracılar adından ne olduğu belli
3317. 2:18:02değil. El bombası yapan ve kullanan
3318. 2:18:04sınıf. Cebeciler silah bakım yapım ve
3319. 2:18:06onarımı. Lağımcılar tünel kazanlar.
3320. 2:18:09Bostancılar sarayın bostanını
3321. 2:18:10koruyorlar. Özellikle bunlara dikkat
3322. 2:18:12ediyorsunuz. Bunlar isminden belli
3323. 2:18:15olmayanlar çünkü. Tamam. Geldik
3324. 2:18:17arkadaşlar kapıkulu süvarilerine.
3325. 2:18:19Kapıkulu süvarileri yani atlı askerler.
3326. 2:18:22Sağ ve sol garipler hazineyi koruyorlar.
3327. 2:18:25Yazık. Garip. Adamlara hazineyi
3328. 2:18:27vermişler ama ettirmiyorlar. Sağ ve sol
3329. 2:18:29ulufeciler bunlar bayrağı ve sancağı
3330. 2:18:32koruyorlar. Sipahi ve silahtarlar
3331. 2:18:34padişahın çadırını koruyorlar. Peki bu
3332. 2:18:38da kapıkolu süvarileri. Şimdi geldik
3333. 2:18:41eyalet ordusuna. Bakın tabloya dikkat
3334. 2:18:43edin istiyorum arkadaşlar. Kapıkulu
3335. 2:18:45piyadelerini gördük. Kapıkulu
3336. 2:18:47süvarilerini de gördük. Şimdi eyalet
3337. 2:18:49askerlerindeyiz. Yani hala kara
3338. 2:18:51ordusundayız. Mantığa yatırın istiyorum.
3339. 2:18:53Baktığımızda eyalet askerleri, tımarlı
3340. 2:18:56sipahiler. Türk İslam'daki ikda sistemi
3341. 2:18:59Osmanlı'da tımar oldu arkadaşlar.
3342. 2:19:01Tımarlı sipariler. Bunlara Cebelio adı
3343. 2:19:03verilir ve tımarlı sipariler ordunun en
3344. 2:19:05kalabalık sınıfıdır. Ama bunlar kapık
3345. 2:19:08ordusu gibi maaş almazlar. Peki devam
3346. 2:19:11edelim. Devşirme midir bunlar? Hayır
3347. 2:19:13devşirme değillerdir. Peki tımar ordusu
3348. 2:19:17dışında eyalet askerlerinde neler var?
3349. 2:19:20Turnalar var. Turnam selam götür yare
3350. 2:19:22diyor ya türküde.
3351. 2:19:25Kuş mu o? Kuş mu götürecek senin yarine
3352. 2:19:27selamı? Turna Osmanlı ordusundaki
3353. 2:19:30haberleşmeyi sağlayanlar.
3354. 2:19:33Bu zamana kadar bunu bilmiyordun değil
3355. 2:19:35mi? Olsun olsun. Bir yerlerde
3356. 2:19:37anlatırsın. Bir yerde okumuştum diye
3357. 2:19:39anlatma. Zeki Hoca söyledi diye anlat.
3358. 2:19:41Turnalar haberleşmeden sorumludur.
3359. 2:19:43Sakallar zaten bu isimle bir su markası
3360. 2:19:45var. Ordunun su ihtiyacını karşılarlar.
3361. 2:19:48Beşliler. Her beş evden bir kişi
3362. 2:19:50alınarak kurulan birliklere beşliler
3363. 2:19:52diyoruz. Deliler arkadaşlar çok
3364. 2:19:55cesaretlidirler. O yüzden deliler olarak
3365. 2:19:57isimlendirilirler. Tokatçılar da
3366. 2:19:59delilerin içerisindedir. Yaya ve
3367. 2:20:02müsellemler arkadaşlar bu Osmanlı'nın
3368. 2:20:04kurulan ilk düzenli ordusuydu. Orhanbey
3369. 2:20:07dönemindeydi ama sonradan kapıkulu
3370. 2:20:09ordusu olunca kurulunca bu yaya ve
3371. 2:20:11müsellem geri hizmet birliğine düştü.
3372. 2:20:13Azaplar. Bekarlık azap çekmektir.
3373. 2:20:16Nereden biliyorsun diye sormayın.
3374. 2:20:18Evlenmeden önce makarnayı, salatayı
3375. 2:20:21tencereden yiyorduk arkadaşlar. Yemiyor
3376. 2:20:22musunuz? Şimdi yiyorsunuz. Yapmayın
3377. 2:20:25şimdi. Azaplık. Azaplar. Bekarlık azap
3378. 2:20:28çekmektir. Bekar erkeklerden kurulan
3379. 2:20:30birliktir. Yörükler arkadaşlar bunlar
3380. 2:20:33göçebe Türklerden oluşuyor. Savaş zamanı
3381. 2:20:35geliyorlar. Derbentçiler. Bir yerde
3382. 2:20:38derbent gördüğünde yol köprü geçit
3383. 2:20:40diyeceksin. Sakın unutma. Yol, köprü ve
3384. 2:20:42geçitlerin güvenliğini sağlayan birlik
3385. 2:20:44derbentçiler. Derbent vergisi. Yol,
3386. 2:20:46köprü ve geçitlerden alınan vergi.
3387. 2:20:49Mortoloslar, cerehorlar, voynular.
3388. 2:20:51Bunlar da Hristiyan askerlerdir. Voynlar
3389. 2:20:53soruldu yılında Voyn, toynuk, toynak at
3390. 2:20:58bakımından sorumlu. Oradan aklına
3391. 2:21:00gelsin. Yardımcı kuvvetler var bir de.
3392. 2:21:03Bunlar da bağlı beylik ve devletlerin
3393. 2:21:04gönderdiği askerler. Mesela Kırım bize
3394. 2:21:06hep asker gönderir gibi. Gelelim
3395. 2:21:08donanmaya yani deniz ordusuna. İlk
3396. 2:21:11donanma Osmanlı Orhanbey döneminde
3397. 2:21:14Karasioğulları beyliğini ele geçirdi ya
3398. 2:21:16Balıkesir Çanakkale civarında. İlk ele
3399. 2:21:18geçirdiğimiz beylik bu. E onların
3400. 2:21:20donanması vardı. Onların donanmasını da
3401. 2:21:21aldık. Orhan Bey döneminde kuruldu ilk
3402. 2:21:23donanmamız. Barbaros Hayrettin Paşa
3403. 2:21:26divana katılan ilk kaptanı deryadır.
3404. 2:21:28Kanuni döneminde katılmıştır. İlk
3405. 2:21:30şeyhülü islam da Ebu Suud'tü. O da
3406. 2:21:33Kanuni döneminde katılmıştı. Tersaneler
3407. 2:21:36Karamüsel tersanesi ilk tersanemiz.
3408. 2:21:38Gelibolu tersanesi ilk büyük tersanemiz.
3409. 2:21:41Haliç tersanesi en büyük tersanemiz.
3410. 2:21:44Tershane ne? Gemi bakım yapım ve
3411. 2:21:46onarımı. Levent. Donanma askerlerine
3412. 2:21:49Levent adı verilir. Osmanlı'nın ünlü
3413. 2:21:51denizcileri Peri Reis. Kitabül Bahriye
3414. 2:21:53ve Dünya Haritası eseri ile bilinir.
3415. 2:21:55Kanuni idam etti. Seyid Ali Reis.
3416. 2:21:57Miratül Memalik ve Kitabül Muhit
3417. 2:21:59eserleri ile bilinir. Hadım Süleyman
3418. 2:22:02Paşa, Hint deniz seferlerine katıldı.
3419. 2:22:04Barbaros Hayrettin Paşa Preveze deniz
3420. 2:22:06savaşı ile Akdeniz'i Türk Gölü haline
3421. 2:22:08getirdi. Turgut Reisi arkadaşlar Malta
3422. 2:22:10kuşatması sırasında şehit düştü. Kanuni
3423. 2:22:13o kadar çok seviyordu ki Malta
3424. 2:22:14kuşatmasını kaldırdı. Aynı zamanda
3425. 2:22:16Trablus Garp Beylerbeyliğini yaptı.
3426. 2:22:19Kılıç Ali Paşa
3427. 2:22:21Selim döneminde yine bahtı baskını
3428. 2:22:23olacak. Kıbrıs'ı fethettiğimiz için
3429. 2:22:24donanmamız yakılacak. Oradan gemilerini
3430. 2:22:26kurtaran tek kişidir. Kılıç Ali Paşa
3431. 2:22:29Uluç Ali reisi olarak bilinir. Sultan
3432. 2:22:31Abdülaziz döneminde donanmamız dünyanın
3433. 2:22:333ün büyük donanması haline geliyor.
3434. 2:22:36Devam. Toprak sistemi. Toprak sisteminde
3435. 2:22:39mülki arazi var. Şahıslara ait. Miri
3436. 2:22:41arazi var. Devlete ait. Vakıf arazi var.
3437. 2:22:44Hayır. Kurumlarına gidiyor. Sosyal
3438. 2:22:46devlet olduğumuzu gösterir. Mük arazi
3439. 2:22:48şahıslara aittir. Öşri Müslümanlara ait
3440. 2:22:51şahıs arazi. Haraci gayrimüslimlere ait
3441. 2:22:54şahıs arazisi. Miri araziler devlete
3442. 2:22:57aittir ama işleme hakkı köylünündür.
3443. 2:23:01Arkadaşlar bunlara tek tek bir bakalım.
3444. 2:23:03Paşmaklık gelir saray kadınlarına
3445. 2:23:05ayrılan toprak türü. Yurtluk yurdu
3446. 2:23:07koruyanlara yani sınır boylarını
3447. 2:23:09koruyanlara ayrılan toprak türü. Ocaklık
3448. 2:23:12gelirik kale ve tersane giderlerine
3449. 2:23:15ayrılan toprak türü. İkisini
3450. 2:23:16karıştırmayın. Yurtluk yurdu koruyanlara
3451. 2:23:19yani
3452. 2:23:21sınır boylarını koruyanlara, ocaklık,
3453. 2:23:23kale ve tersane giderlerine, mukata
3454. 2:23:26iltizam sisteminin uygulandığı toprak.
3455. 2:23:28İltizam neydi? Toprağı 13 yılığına
3456. 2:23:29kiralamaydı. Hazineye nakit para getiren
3457. 2:23:32toprak. İltizam sisteminin uygulandığı
3458. 2:23:34toprak. Malikane. Normalde geliri
3459. 2:23:36yararlılık gösterenlere verilen toprak
3460. 2:23:38türü malikaneydi. Ama bir de malikane
3461. 2:23:41sistemi vardı. O neydi? Toprağı ömür
3462. 2:23:44boyu kiraya vermekti. Metruk bak RTK var
3463. 2:23:48içerisinde. RTK yani ortak halkın ortak
3464. 2:23:52kullanımına bırakılan arazi. Mesela
3465. 2:23:54mezarlıklar, mesela köy meydanları,
3466. 2:23:57meralar gibi. Mevat. Mevat kullanma at.
3467. 2:24:01Kullanılamayan arazi. Bataklık türü
3468. 2:24:04gibi. Geldim arpalığa. Arkadaşlar
3469. 2:24:06günümüzde ne var? Emekli maaşı var değil
3470. 2:24:08mi? Heh. Arpalık arazide devlet
3471. 2:24:10adamlarının emekli maaşıdır. Dirlik
3472. 2:24:13devlet memurlarına ve komutanlara
3473. 2:24:15ayrılan topraktır. Dirlik arazi. Dirlik
3474. 2:24:17arazi üzerinde tımar sistemi uygulanır.
3475. 2:24:22Dirlik arazi has, zyamet ve tımardan
3476. 2:24:25oluşuyor. Bunların üçün de tımar sistemi
3477. 2:24:27uygulanıyor. Yani Türk İslam'daki ikdia
3478. 2:24:29has geliri 100.000 üstü olan
3479. 2:24:31topraklardır ve padişaha, beyler beyine,
3480. 2:24:35divan üyelerine falan verilir.
3481. 2:24:38Burada tımar sistemi uygulanıyor ve
3482. 2:24:40cebeli adı verilen asker yetiştiriliyor.
3483. 2:24:42Zeyamet 100.000 ile 20.000 akçı arasında
3484. 2:24:45geliri olan arazidir. Orta düzey devlet
3485. 2:24:47memurlarına müderris gibi. Tımar geliri
3486. 2:24:5020.000den az olan arazidir. Burada da
3487. 2:24:52yine ne oluyor arkadaşlar? Tımar sistemi
3488. 2:24:55uygulanıyor. Geldik vakıf araziye.
3489. 2:24:57Geliri hayır kurumlarına giden arazidir
3490. 2:24:59vakıf arazi. ve sosyal devlet olduğumuzu
3491. 2:25:03gösterir. Devam edelim. Sosyal hayat.
3492. 2:25:06Arkadaşlar burada millet sistemini
3493. 2:25:08bilin. Millet sistemi Osmanlı
3494. 2:25:09Devleti'nin halkını ırka göre değil din
3495. 2:25:12ve mezhebe göre yönetmesidir.
3496. 2:25:15Bu önemli. Daha önce çıkmış sınav sorusu
3497. 2:25:17oldu. Yine sorulur. Osmanlı'da ekonomi
3498. 2:25:19paralara baktığımızda Osman Bey ilk
3499. 2:25:21parayı bastı. Bakır para. Orhan Bey
3500. 2:25:24gümüş parayı bastı. Fatih Sultan Mehmet
3501. 2:25:26ilk altın parayı bastı. Sultani ya da
3502. 2:25:29Sikke'yi hasene adıyla.
3503. 2:25:31Abdülmecid döneminde ilk kağıt para
3504. 2:25:33basıldı. İlk kağıt paranın adı ne?
3505. 2:25:35Kaime. Yani Gayime. Kemal Sunal
3506. 2:25:38filmlerinden biliriz.
3507. 2:25:41Bir de Esam Senetleri var. Esam
3508. 2:25:42senetleri Osmanlı'nın kendi halkına
3509. 2:25:45borçlanmasıdır ve kağıt paraya geçişin
3510. 2:25:47ilk aşamasıdır. Esam senetlerini
3511. 2:25:49hazırlayan 3. Mustafa, uygulamaya koyan
3512. 2:25:52da 1. Abdülhamit oluyor. Peki devam
3513. 2:25:55edelim. Geldik vergilere arkadaşlar.
3514. 2:25:58Öşür, Müslümanlardan alınan ürün
3515. 2:26:00vergisi. Haraç, gayrimüslimlerden alınan
3516. 2:26:03ürün vergisi. Bak, toprak vergisi değil,
3517. 2:26:05ürün vergisi bunlar. Resmi çift,
3518. 2:26:07Müslümanlardan alınan toprak vergisi.
3519. 2:26:10İsbenç, gayrimüslimlerden alınan toprak
3520. 2:26:12vergisi. Peki, Cizye, gayrimüslimlerin
3521. 2:26:16askere gitmemeleri karşılığında
3522. 2:26:19ödedikleri vergi Cizye vergisidir. Cizye
3523. 2:26:21ne zaman kaldırıldı hocam? Abdülmecid
3524. 2:26:23döneminde ıslahat
3525. 2:26:26fermanı. ile kaldırıldı. Zekat
3526. 2:26:31malın 41'i. Müslümanlar verir. Günümüze
3527. 2:26:34de devam ediyor. Anam arkadaşlar anam
3528. 2:26:37küçük baş hayvancılıktan alınan
3529. 2:26:38vergidir. Çift bozan vergisi. Eğer
3530. 2:26:42toprağını üst üste boş bırakıyorsa bir
3531. 2:26:44çiftçi ondan çift bozan vergisi alınır.
3532. 2:26:46Bu da üretimde sürekliliği sağlamak
3533. 2:26:48içindir. Bağcı Pazar Osman Bey döneminde
3534. 2:26:51alınmıştır. Osmanlı Devleti'nin aldığı
3535. 2:26:53ilk vergidir. Avarız. Avarız. O halde
3536. 2:26:56varız. diye kodlayacaksınız. Olağanüstü
3537. 2:26:59hal durumlarında alınan vergidir. İlk
3538. 2:27:01defa ik Bağ Yezit döneminde alınmıştır.
3539. 2:27:05Sonradan sürekli hale gelmiştir.
3540. 2:27:07Derbent. Derbent teşkilatı neydi? Yol
3541. 2:27:09köprü ve geçitlerin güvenliğini sağlayan
3542. 2:27:11teşkilattı. Derbent vergisi yol, köprü
3543. 2:27:14ve geçitlerden alınan vergi. İmdad-ı
3544. 2:27:16seferiye. Osmanlı diyor ki sefere
3545. 2:27:18gideceğim. İmdat. İmdad-ı Hazariye barış
3546. 2:27:21zamanındayım. İmdat. Bunlar biri sefer
3547. 2:27:24zamanı biri barış zamanı. Alınan vergi.
3548. 2:27:26Resmi aruz. Aruz ne? Düğün. Evlenen
3549. 2:27:29kızın ailesinden alınan vergi. İznfine
3550. 2:27:32izin vergisi. Boğazlardan geçen ticaret
3551. 2:27:34gemilerinden izin vergisi alıyoruz.
3552. 2:27:36Cerime annem küçükken beni terlikle
3553. 2:27:38dövünce babam kızardı. Annem de şey
3554. 2:27:40derdi. Suç işleyen ceremesini çeker
3555. 2:27:42derdi. Cerime suç işleyenlerden alınan
3556. 2:27:45vergi.
3557. 2:27:46Ya yani ben terlikle ödüyordum bu
3558. 2:27:48vergiyi. Öyle düşünün. Yağ ve kaçkun
3559. 2:27:51vergisi. 30 günde tarih videolarını
3560. 2:27:52mutlaka izleyin. Tarihiniz kötüyse.
3561. 2:27:55Orada yağ ve kaçkun vergisiyle bizim bir
3562. 2:27:57kurbanlık kaçırma olayımız var. Onu
3563. 2:27:59dinleyin benden. Arkadaşlar yağ ve
3564. 2:28:01kaçkun vergisi kaybolan hayvanın
3565. 2:28:03sahibinden alınan vergidir. Amediye ve
3566. 2:28:06reftiye. Amediye nedir? İthalat vergisi.
3567. 2:28:09Reftiye nedir? İhracat vergisidir. Peki
3568. 2:28:13devam edelim. Ekonomik kavramlar,
3569. 2:28:15iaşecilik. İstendik fiyatta, istendik
3570. 2:28:18miktarda, istendik kalitede mal
3571. 2:28:19bulundurma. Bak 3 tane i var. İstendik
3572. 2:28:22fiyat, istendik kalite, istendik
3573. 2:28:23miktarda mal bulundurma. Yani arz talebi
3574. 2:28:26dengeleme. Hocam soruldu mu? Soruldu.
3575. 2:28:292023 KPSS'de soruldu. Fiskalizm hazineyi
3576. 2:28:35en dolu tutma çabasıdır. Arkadaşlar bunu
3577. 2:28:37en iyi uygulayan da 1. Selim yani Yavuz
3578. 2:28:40Sultan Selim olmuştur. Mısır
3579. 2:28:41hazinelerini getirmiştir. Gelenekçilik
3580. 2:28:44ne? E o da kıtlığı engelleme. Osmanlı
3581. 2:28:46ekonomisi şu üç temel üzerine kuruludur.
3582. 2:28:48Bu eee politikalara dikkat ediyoruz.
3583. 2:28:51Merkantalizm zenginliğin değerli
3584. 2:28:53madenlerle ölçüldüğü ekonomik modeldir.
3585. 2:28:55Ama Osmanlı değerli maden zengini bir
3586. 2:28:57devlet değil ki. Osmanlı toprak zengini
3587. 2:28:59bir devlet. Dolayısıyla bu bizim için
3588. 2:29:01kötü. Avrupalılar için iyi. Mekkari
3589. 2:29:05Taifesi. Bak kargonun
3590. 2:29:08karı. Ticaret yolları üzerinde
3591. 2:29:10taşımacılık yaparlar. Yani kargoculuk
3592. 2:29:12yaparlar. Menzil Teşkilatı. Bu da
3593. 2:29:15ticaret yolları üzerinde haberleşmeyi
3594. 2:29:17sağlar. Menzil haber birimleri.
3595. 2:29:20Derbent teşkilatı yol köprü ve
3596. 2:29:21geçitlerin güvenliğini sağlayan
3597. 2:29:23teşkilat. Derbent varsa yol köprü geçit.
3598. 2:29:25Muhtesip HSP var. Hesap kitap yapıyor.
3599. 2:29:28Çarşı pazarı denetliyor. Yani günümüzün
3600. 2:29:30vedat pardon bunu gördüm de günümüzün
3601. 2:29:33zabıtası narh kesmek mala fiyat
3602. 2:29:36biçmektir. Devam edelim. Hacegi
3603. 2:29:39uluslararası tüccar. Bezirgan büyük
3604. 2:29:41tüccar. Gedik önemli. İş yeri açma
3605. 2:29:44belgesi. İcazetname ile karıştırmayın.
3606. 2:29:46İcazetname diplomaydı. Berat'la da
3607. 2:29:48karıştırmayın. Berat atama belgesiydi.
3608. 2:29:51Hirfet. Lonca içerisindeki küçük esnaf
3609. 2:29:53gruplarına hirfet diyoruz. Ehli hibre
3610. 2:29:56yani gurme malın kalitesini ölçüyor.
3611. 2:29:58Yani Vedat Milör. 7. Vahit Osmanlı
3612. 2:30:02Devleti'ndeki tekelcilik uygulamasıdır.
3613. 2:30:04Bu 7 vahit temel hammaddenin yurt dışına
3614. 2:30:06çıkarılmasını engelleyen uygulamaydı.
3615. 2:30:08Ama 1838
3616. 2:30:12Balta Limanı Ticaret Anlaşması ile
3617. 2:30:15kaldırıldı.
3618. 2:30:16Kim döneminde? Mahmut döneminde. Ve bu
3619. 2:30:20kaldırılınca Osmanlı'nın bütün
3620. 2:30:22hammaddesi yurt dışına satıldı. Lonca
3621. 2:30:24sistemi çöktü. Ürün üretemez. Ürsek de
3622. 2:30:27satamaz olduk. Ve yabancı mallar
3623. 2:30:30pazarlarımızı işgal etti. Lonca
3624. 2:30:32teşkilatı. Osmanlı'daki esnaf teşkilatı
3625. 2:30:34ahiliğin devamı niteliğinde üreticiyi,
3626. 2:30:37tüketiciyi korur. Arz talep dengesini
3627. 2:30:39sağlar. Liderlerine şeyh ya da pir adı
3628. 2:30:41verilir. Ahilikle loncanın iki temel
3629. 2:30:43farkı vardı. Ahilikte sadece
3630. 2:30:45Müslümanlar, Loncada Müslüman artı
3631. 2:30:47gayrimüslimler bulunabilir.
3632. 2:30:48Ahiliktekiler askere giderler.
3633. 2:30:50Lonca'dakiler askere gitmezler.
3634. 2:30:54Bankacılık arkadaşlar. Bankı der Saadet.
3635. 2:30:56Osmanlı Devleti'ndeki ilk bankadır. 1847
3636. 2:30:59Abdülmecid dönemindedir. Banka Osmani.
3637. 2:31:02Osmanlı'da yabancı sermayeli ilk
3638. 2:31:04bankadır. Yine Abdülmecid döneminde
3639. 2:31:06İngiliz seresi, sermayesiyle
3640. 2:31:08kurulmuştur. Memleket sandıkları Mithat
3641. 2:31:10Paşa tarafından kuruluyor. Çiftçiye
3642. 2:31:13kredi vermek için kuruluyor. Daha sonra
3643. 2:31:15bu memleket sandıkları Abdülhamit
3644. 2:31:17döneminde birleştiriliyor ve Ziraat
3645. 2:31:19Bankası haline getiriliyor. Osmanlı'dan
3646. 2:31:21günümüze kalan tek bankadır. Önemli.
3647. 2:31:23İtibar-ı Milli Bankası İttihatçıların
3648. 2:31:26kurduğu milli ve para basmaya yetkili
3649. 2:31:29bankadır. İlerleyen süreçte mal varlığı
3650. 2:31:31İş Bankasına devredilmiştir.
3651. 2:31:32Kapitülasyonlar. Osmanlı Devleti ilk
3652. 2:31:35kapitülasyonları Orhanbey döneminde
3653. 2:31:37Ceneviz devletine vermiştir.
3654. 2:31:42Geldik Osmanlı Devleti bilim ilim
3655. 2:31:44insanları arkadaşlar. Bakalım. Davudu
3656. 2:31:47Kayseri bu. Osmanlı Devleti'ndeki ilk
3657. 2:31:49müderris, ilk öğretmen. Kadade-i Rumi.
3658. 2:31:52Matematikçi ve astronom. Ulu ve Ali
3659. 2:31:55Kuşçu hocalık yapan bir adam. Osmanlı
3660. 2:31:57kuruluş döneminde Molla Fenari Osmanlı
3661. 2:32:00Devleti'nin ilk şeyül islamıdır. I Murat
3662. 2:32:03döneminde arkadaşlar. Geldik
3663. 2:32:05Akşemsettin'e. Bak Akşemsettin muhtemel
3664. 2:32:08soru adayı. Neden? Ak Şemsettin
3665. 2:32:10arkadaşlar maddetül Hayat ve Risaletün
3666. 2:32:12Nuriye adında eserleriyle bilinir ve
3667. 2:32:15kanser ile mikrop üzerine ilk
3668. 2:32:17çalışmaları yapmıştır. Aynı zamanda
3669. 2:32:19Fatih'in hocasıdır. Önemli Sabuncuoğlu
3670. 2:32:21Şerafettin. Ağzımızı, yüzümüzü,
3671. 2:32:23gözümüzü, kulağımızı, burnumuzu,
3672. 2:32:25dudağımızı yaptırıyoruz. Nasıl? Botoks
3673. 2:32:27yaptırıyoruz. Estnetik operasyon
3674. 2:32:28yaptırıyoruz. Değil mi arkadaşlar?
3675. 2:32:30Sabuncuoğlu Şerafettin Osmanlı
3676. 2:32:32Devleti'nde iki şeyin lideridir. Bir
3677. 2:32:35plastik cerrahinin,
3678. 2:32:37iki deneysel farmakolojinin yani
3679. 2:32:40deneyerek ilaç bulma yönteminin
3680. 2:32:42arkadaşlar Sabuncuoğlu Şerafettin'in
3681. 2:32:45Cerrahiye-i İlhaniye yani Cerrahname ve
3682. 2:32:47Mücerrepname adlı iki eseri vardır. Hem
3683. 2:32:50deneysel farmakolojinin hem plastik
3684. 2:32:52cerrahinin lideridir. Ali Kuşçu Timur'da
3685. 2:32:56yetişmişti. Akkoyunluya geçmişti.
3686. 2:32:58Sonradan Osmanlı'ya gelmişti. Hem
3687. 2:33:00matematikçi hem astronomdur. Ay haritası
3688. 2:33:02oluşturmuştur. İstanbul'un enlem ve
3689. 2:33:04boylamını hesaplamıştır. Aydaki bir
3690. 2:33:06kretere adı verilmiştir. Önemli çünkü
3691. 2:33:09daha önce aydaki kretere adı verilen
3692. 2:33:11Ulube Bey soruldu. Ali Kuşçu'nun da
3693. 2:33:12verildi. Altuncuzade idrar yolları ve
3694. 2:33:16üreme üzerine çalışmalar yapmıştır. Piri
3695. 2:33:18Reis Kitabül Bahriye ve Dünya Haritası
3696. 2:33:21eserleriyle bilinen Osmanlı'nın ünlü
3697. 2:33:23denizcisidir. Seydi Ali Reis. O da yine
3698. 2:33:26Kanuni dönemi ünlü denizcisidir. Miratül
3699. 2:33:29Memalik, Kitabül Muhit eserleriyle
3700. 2:33:31bilinir. İkisi de soru olarak geldi.
3701. 2:33:34Taküdtin Erraşid muhtemel soru adayı.
3702. 2:33:36Taküütdtin Erraşid Osmanlı Devleti'nde
3703. 2:33:38bir astronomdur. Osmanlı'nın ilk
3704. 2:33:40rasathanesini kurmuştur. Dikkat
3705. 2:33:42arkadaşlar.
3706. 2:33:44Anadolu'da kurulan ilk rasathaneyi Caca
3707. 2:33:46Bey kurdu ama Osmanlı'daki ilk rasathane
3708. 2:33:49Takihütdin Erraşid tarafından
3709. 2:33:50kurulmuştur. Fakat 3. Murat döneminde bu
3710. 2:33:53adamın rasathanesini yıkıyorlar. Neden
3711. 2:33:56kıtlağa sebep olur? Melekleri izliyor
3712. 2:33:59falan diye. Arkadaşlar Taküdtin Erraşid
3713. 2:34:01klasik İslam astronomisinin son büyük
3714. 2:34:04temsilcisidir şeklinde yazıyor MEB
3715. 2:34:06kitabında. Ebu Sufendi arkadaşlar Kanuni
3716. 2:34:09döneminde divana giren ilk şeyhül
3717. 2:34:11islam'dır. Evliya Çelebi 17. yüzyıl
3718. 2:34:14seyyahıdır. Eserinin adı Seyahatnamedir.
3719. 2:34:17O da soruldu arkadaşlar.
3720. 2:34:20Legari Hasan Çelebi bu roketle uçan
3721. 2:34:22adam. Hezarfen Ahmet Çelebi. Bu da kanat
3722. 2:34:25takarak uçan adam. Katip Çelebi. Keşfi
3723. 2:34:29Zinnun, Cihan Nümma gibi eserleriyle
3724. 2:34:32biliniyor arkadaşlar. 4. Murat'a risale
3725. 2:34:34sunmuştur. Hacı Kalfa, Hacı Halife
3726. 2:34:37olarak biliniyor. Katip Çelebi'de yine
3727. 2:34:39çıkmış sınav sorusu oldu. Ahmet Cevdet
3728. 2:34:42Paşa muhtemel soru adaylarından biri.
3729. 2:34:44Ahmet Cevdet Paşa Osmanlı'nın medeni
3730. 2:34:47kanunu olan mecelleyi hazırlayan
3731. 2:34:49komisyonun başkanlığını yapmıştır. Aynı
3732. 2:34:51Ahmet Cevdet Paşa kısas-ı Enbiya,
3733. 2:34:54Tarih-i Cevdet gibi eserleriyle bilinir.
3734. 2:34:56Osmanlı'daki en ünlü vakanivist yani en
3735. 2:34:59ünlü resmi tarih yazıcısıdır. Koçubey.
3736. 2:35:02Koçu Bey hem 4. Murat'a hem de 1.
3737. 2:35:05İbrahim'e risale sunmuştur [homurdanır]
3738. 2:35:07arkadaşlar.
3739. 2:35:09Nabi arkadaşlar Nabi'ye baktığımızda 17.
3740. 2:35:12yüzyıl Divan Edebiyatı şairidir. Hayriye
3741. 2:35:15adında da eseri vardır. Ama Nabe'yi tek
3742. 2:35:17bir padişahla eşleştirmeyin. 67 padişah
3743. 2:35:20döneminde yaşıyor adam. Naima Mustafa
3744. 2:35:23Naima Efendi Osmanlı'nın ilk vakanisti.
3745. 2:35:26Osmanlı'nın ilk resmi tarih yazıcısıdır.
3746. 2:35:29Nef. Nefi diyor ki şeyhül İslam Efendi
3747. 2:35:32bana kafir demiş. Ben de ona Müslüman
3748. 2:35:35diyeyim. Ahirette ikimiz de yalancı
3749. 2:35:38çıkarız diyor arkadaşlar. Nefi dediğimiz
3750. 2:35:40adam Hiciv yani taşlama ustasıdır. 4.
3751. 2:35:43Murat döneminde idam edilmiştir. Hiciv
3752. 2:35:46yazılarından dolayı. Aynı zamanda
3753. 2:35:49Nefi'in
3754. 2:35:51en önemli eseri Siham-ı Kaza yani kaza
3755. 2:35:54oklarıdır.
3756. 2:35:56Nedim 18. yüzyıl Lale Devri şairidir.
3757. 2:36:00Nedim patronu Halil isyanı sırasında
3758. 2:36:02damdan dama koşarken atlarken düşerek
3759. 2:36:05vefat etmiştir. Peki devam edelim.
3760. 2:36:08Kompte Boneval Mahmut döneminde
3761. 2:36:11Avrupa'dan getirilen ilk askeri uzmandır
3762. 2:36:14ve Osmanlı Devleti'nin batı tarzı ilk
3763. 2:36:16teknik okulu olan hendeshaneyi kurmuştur
3764. 2:36:19kompte Bonoval. Arkadaşlar bu adam
3765. 2:36:21Kumbaracı Ahmet Paşa adıyla bilinir. 1.
3766. 2:36:23Mahmut döneminde ve hendeshaneyi kurdu.
3767. 2:36:26Batı tarzı ilk askeri teknik okul
3768. 2:36:28muhtemel soru adayı Yanyalı Esat Efendi
3769. 2:36:30ise Lale devrinde bulun eee varlık
3770. 2:36:33göstermiştir. Bir de Muallim-i Salis
3771. 2:36:36olarak bilinir. Yani 3üncü öğretmen.
3772. 2:36:381inci öğretmen Aristo. Muallim-i Sani
3773. 2:36:41ikinci öğretmen Farabi. 3üncü öğretmen
3774. 2:36:43de Yanyalı Esat Efendidir.
3775. 2:36:46Geldik mimariye arkadaşlar. Erken dönem
3776. 2:36:49mimarisi, erken dönem diyorsa
3777. 2:36:51Osmanlı'nın kuruluş dönemindekiler,
3778. 2:36:53klasik dönem, klasik dönem diyorsa
3779. 2:36:55yükselme ve duraklama dönemini kapsar.
3780. 2:36:58Geç dönem, geç dönem ise gerileme ve
3781. 2:37:00dağılma dönemini kapsar. Gelelim Mimar
3782. 2:37:03Sinan'a. Mimar Sinan Osmanlı'nın en
3783. 2:37:06önemli mimarıdır kendisi. Çıraklık eseri
3784. 2:37:08Şehzade Camidir. Şehzadeler çırak
3785. 2:37:11padişahlardır. Oradan aklınıza gelsin.
3786. 2:37:13Kalfalık eseri Süleymaniye Camidir. Ve
3787. 2:37:16ustalık eseri ise Selimiye Camidir.
3788. 2:37:19Muhtemel soru adayıdır arkadaşlar.
3789. 2:37:20Dikkat edelim. Şu Ahmet Çeşmesi var ya
3790. 2:37:24Osmanlı Devleti'nde batı örnek alınarak
3791. 2:37:27yapılan ilk eserdir.
3792. 2:37:30Bir de Nuru Osmaniye Camii var. O da
3793. 2:37:33batı örnek alınarak yapılan ilk dini
3794. 2:37:35mimaridir. Bir de Abdülmecid döneminde
3795. 2:37:37Dolmabahçe Sarayı var. O da batı örnek
3796. 2:37:39alınarak yapılan ilk saraydır.
3797. 2:37:43Geldik sanata arkadaşlar. Bakın
3798. 2:37:46özellikle resim ve heykel. Resim ve
3799. 2:37:48heykel İslam dininde biraz ötelenmiş
3800. 2:37:50sanat dallarıdır. Mesela ilk portreyi
3801. 2:37:52yaptıran Fatih Sultan Mehmet'tir. Gül
3802. 2:37:54koklayan Fatih portresini yaptırıyor.
3803. 2:37:56Melike tam buraya benim karşıma gül
3804. 2:37:58koklayan Fatih'i koy. Şeker Ahmet Paşa.
3805. 2:38:01Arkadaşlar Şeker Ahmet Paşa ilk resim
3806. 2:38:03sergisini açan kişidir. Sultan Abdülaziz
3807. 2:38:06onu batı resim tekniğini öğrensin diye
3808. 2:38:08Paris'e gönderiyor ve o da ilk resim
3809. 2:38:11sergisini açıyor. Muhtemel soru adayı.
3810. 2:38:13Mahmut resmini devlet dairelerine
3811. 2:38:15astıran padişah tasviri-i hümayunu
3812. 2:38:17astırıyor. Yani sultanın tasvirini.
3813. 2:38:19Osman Hamdi Bey ilk Türk müze müdürü,
3814. 2:38:22sanayi nefise mektebinin kurucusu,
3815. 2:38:24kaplumbağa terbiyecil tacirleri, Kur'an
3816. 2:38:28okuyan kız gibi eserleri var. O da
3817. 2:38:30muhtemel soru adayı. Mihri Müşfik ilk
3818. 2:38:33kadın ressamımızdır. Muhtemel soru
3819. 2:38:36adayıdır. Sultan Abdülaziz heykelini
3820. 2:38:38yaptıran ilk padişahtır. Peki Hat
3821. 2:38:41arkadaşlar Hat güzel yazma sanatıydı.
3822. 2:38:44Amasyalı Yakut ilk büyük Türk hattı.
3823. 2:38:46Şeyh Hamdullah arkadaşlar bu da
3824. 2:38:49hattatların kıblesi olarak bilinen
3825. 2:38:51Osmanlı Devleti'ndeki en önemli
3826. 2:38:52hattattır. Bunun dışında Hafız Osman,
3827. 2:38:55Ahmet Karahisari de var. Ahmet
3828. 2:38:56Karahisari ne yaptı? Kur'an-ı Kerim
3829. 2:38:58hattı Ahmet Karahisairi'ye aittir.
3830. 2:39:01Muhtemel soru adayıdır. Peki minyatür bu
3831. 2:39:04arada Şeyh Hamdullah Hattatların kıblesi
3832. 2:39:06o da soru adayıdır. Minyatür iki boyutlu
3833. 2:39:09resim sanatıydı. İcra edenlere Nakkaş ya
3834. 2:39:11da musavvir diyorduk. Mesela Nakkaş
3835. 2:39:14Sinan Bey, Gül Koklayan Fatih Portresi,
3836. 2:39:16Matrakçı Nasu, Levni Lale Devri
3837. 2:39:19minyatürcüsü,
3838. 2:39:20Lale Devri Nakkaşı, Nigari, Osman Bey
3839. 2:39:24gibi kişiler var. Peki arkadaşlar, tesip
3840. 2:39:29altınlamak, yaldızlamak anlamına
3841. 2:39:31geliyordu. Teship sanatı kitap süsleme
3842. 2:39:33sanatıydı.
3843. 2:39:35İcra edenlere müzehip diyorduk. Peki
3844. 2:39:37müziğe baktığımızda mehterhaneyi
3845. 2:39:39kaldırarak Müzikai Hümayun'u Donizetti
3846. 2:39:42Paşa'ya kurduran kimdi? Mahmuttu.
3847. 2:39:45Abdülkadir Meragi'nin Makasüdül Elhan
3848. 2:39:47diye bir eseri var. Iriri, nevakar ve
3849. 2:39:50segah makamlarını bulmuştur. Dede Efendi
3850. 2:39:53yine bir Gülnihal. Gül Hal arkadaşlar
3851. 2:39:57burada bence Selim muhtemel soru
3852. 2:40:00adayıdır. 3. Selim ilhami mahlasını
3853. 2:40:03kullanmış ve suzi dilara makamını
3854. 2:40:06bulmuştur. Peki çinicilik ne? Killi
3855. 2:40:10toprağın pişilerek pişirilerek
3856. 2:40:12süslenmesi. Telkari e bu da gümüş işleme
3857. 2:40:15sanatı. En iyi Mardin'de bence. Vitray
3858. 2:40:18küçükken cam boyama sanatı. Küçükken
3859. 2:40:20yapıyorduk. Papatyadan daha küçük insan
3860. 2:40:23çiziyorduk. Boyuyorduk onları ilkokulda.
3861. 2:40:25Melike her şeye gülüyorsun bak Melike.
3862. 2:40:28Arkadaşlar yapmadınız mı küçükken? Var
3863. 2:40:31benim bir tane. Benim var. Papatya
3864. 2:40:34yapmışım bir de çocuk yapmışım.
3865. 2:40:36Papatya çocuktan büyük ya. Ben vitray
3866. 2:40:39sanatıyla öğretmenim beni niye yaptırdın
3867. 2:40:41bana vitray? Vitray cam süsleme sanatı.
3868. 2:40:44Ebru bulut sanatı. Suya bırakılan
3869. 2:40:47kağıtların suya bırakılan boyaların
3870. 2:40:49kağıda geçirilmesi. Ciltik. Kitap
3871. 2:40:52ciltleme sanatı yapanlara mücellit
3872. 2:40:54deniliyor. Malakari. Mala ne? Duvara
3873. 2:40:57sıvı attığımız alet. Malakari de duvar
3874. 2:40:59süsleme sanatı. Kündekari. Bu da
3875. 2:41:02ahşapların içe geçirilmesiyle
3876. 2:41:03oluşturulan ahşap sanatı. Arkadaşlar
3877. 2:41:06geldik basın yayına. Basın yayına
3878. 2:41:08baktığımızda Tercüman-ı Ahval, Osmanlı
3879. 2:41:10Devleti'nin ilk özel gazetesidir. Şinasi
3880. 2:41:13ve AG Efendi çıkarmıştır. Takvim-i vekai
3881. 2:41:16Osmanlı Devleti'nin ilk resmi
3882. 2:41:18gazetesidir. Mahmut döneminde çıkmıştır.
3883. 2:41:21Ceride-i Havadis Osmanlı Devleti'nin ilk
3884. 2:41:24yarı resmi gazetesidir. William
3885. 2:41:26Churchill adındaki kişi çıkardı.
3886. 2:41:28Tasviri-i Efkar, Şinasi, Recaizade,
3887. 2:41:31Mahmut Ekrem, Namık Kemal gibi isimler
3888. 2:41:33yazıyor burada. Bunlar hep iktidara
3889. 2:41:35karşılar. Hep eleştiriyorlar. O yüzden
3890. 2:41:37de sürekli kapatılıyorlar. Hep
3891. 2:41:39kapatılıyoruz. Efkar bastı diye
3892. 2:41:41kodlayın. Veka-i tıbbiye Osmanlı
3893. 2:41:44Devleti'ndeki ilk dergidir. Kim
3894. 2:41:46çıkarmıştır? Tıpçılar.
3895. 2:41:49Diojen. Bu arada biliyorum zamanınızı
3896. 2:41:51alıyorum ama ya gerçekten sağlıkçılar
3897. 2:41:55mükemmel insanlarsınız. Gerçekten size
3898. 2:41:57çok fazla ihtiyacımız var. Gösterdiğiniz
3899. 2:42:00her çaba için sizlere minnettarız. İyi
3900. 2:42:02ki varsınız dostlar. İyi ki. Şimdi
3901. 2:42:05arkadaşlar, Vekai-i Tıbbiye Osmanlı
3902. 2:42:07Devleti'ndeki ilk dergidir. Diojen ise
3903. 2:42:09Theodor Kasap tarafından çıkarılan ilk
3904. 2:42:11mizah dergisidir. Terakki Muhadderat.
3905. 2:42:14Osmanlı Devleti'nde çıkarılan ilk kadın
3906. 2:42:16dergisi kadınların yükselişi anlamına
3907. 2:42:19geliyor. Şüküfezar çiçek bahçesi
3908. 2:42:21anlamına geliyor. Tüm yazarları kadın.
3909. 2:42:24Fatma Ali'ye ilk kadın roman yazarıdır.
3910. 2:42:28Eseri muhadarattır. Önemli Fatma Ali'ye.
3911. 2:42:31Bu kim biliyor musunuz? Ahmet Cevdet
3912. 2:42:32Paşa'nın kızı. Hem Ahmet Cevet Paşa hem
3913. 2:42:35Fatma Ali'ye önemli. Demet, Halide Edip
3914. 2:42:38adı var. Selim Sırrı Tarcan gibi
3915. 2:42:40isimlerinde yazdığı kadın dergisi. Güllü
3916. 2:42:43Agop. Osmanlı Devleti'nde ilk modern
3917. 2:42:45tiyatroyu oluşturan kişi.
3918. 2:42:48Şair evlenmesi Şinasi tarafından yazılan
3919. 2:42:51ilk tiyatro eseridir. Afife Jale 2016
3920. 2:42:55çıkmış sınav sorusu. Osmanlı Devleti'nde
3921. 2:42:58ya da Türk tarihinde ilk kadın tiyatrocu
3922. 2:43:00Afife Jaleir önemlidir. Safiye Ali bu da
3923. 2:43:04ilk Türk kadın doktordur arkadaşlar.
3924. 2:43:07Sabiya Gökçen. Bunları zaten inkılapta
3925. 2:43:10da vereceğim de Sabiya Gökçen de
3926. 2:43:12dünyadaki ilk kadın savaş pilotudur.
3927. 2:43:16Geldik spora arkadaşlar. Selim Sırrı
3928. 2:43:19Tarcan Osmanlı Devleti'nde Milli
3929. 2:43:21Olimpiyat Cemiyeti'ni kuran kişi şu
3930. 2:43:23kaslı adam. Adam o dönemde fiziğe bakar
3931. 2:43:26mısınız?
3932. 2:43:27Beden eğitimi öğretmenleri ayrıca dikkat
3933. 2:43:29etsinler. sorulur. Arkadaşlar Selim
3934. 2:43:31Sırrı Tarcan Osmanlı Devleti'nde Milli
3935. 2:43:33Olimpiyat Cemiyeti'ni kurdu ve Osmanlı
3936. 2:43:35Devleti'nin ilk olimpiyatları Stockholm
3937. 2:43:38Olimpiyatlarına Osmanlı'yı götürdü. Aynı
3938. 2:43:40Selim Sırrlı Tarcan Türkiye
3939. 2:43:42Cumhuriyeti'nde Milli Olimpiyat
3940. 2:43:43Komitesi'ni kurdu. Türkiye
3941. 2:43:45Cumhuriyeti'nin katıldığı ilk
3942. 2:43:46olimpiyatlar da Paris Olimpiyatlarıdır.
3943. 2:43:49Padişahlarımızın çok fazla mahlası var
3944. 2:43:51ama ben en önemlilerini vereceğim.
3945. 2:43:53Mehmet Avini olarak bilinir. Kanuni
3946. 2:43:56Sultan Süleyman Muhibbi olarak bilinir.
3947. 2:43:59Osman Farisi olarak bilinir. 3. Selim
3948. 2:44:01ise ilhami mahlasıyla şiirler yazmıştır.
3949. 2:44:05Kültür medeniyet de bitti
3950. 2:44:08arkadaşlar. Geldik Osmanlı Devleti
3951. 2:44:10kuruluş dönemine. Baktığımızda
3952. 2:44:12Oğuzların, Bozok kolunun, Günhan soyunun
3953. 2:44:15kayı boyundandır. Ne demiştim? Büyük
3954. 2:44:17Selçuklu Anadolu Selçuklu Kınık'tan ama
3955. 2:44:20Osmanlı kayıoyu tarafından kurulmuştur.
3956. 2:44:23Yer Ahlat. İlk olarak Anadolu'da Ahlat'a
3957. 2:44:25geldiler. Daha sonra Ankara
3958. 2:44:27yakınlarındaki Karacadağ ardından Söğüt
3959. 2:44:29Domeniç bölgesine geldi. Osmanlı ailesi.
3960. 2:44:32Osmanlı Devleti kısa sürede [kahkaha]
3961. 2:44:33nasıl bu kadar büyüdü arkadaşlar?
3962. 2:44:35Kuruluş dönemi padişahlılarının hepsi
3963. 2:44:37yetenekli. Bu etki etti. Anadolu'da bir
3964. 2:44:40otorite boşluğu var. Çünkü Anadolu
3965. 2:44:42Selçuklu Devleti Kösedağ savaşı ile
3966. 2:44:43yıkılış sürecine girdi ve ikylikler
3967. 2:44:45dönemi kurulmuştu. Osmanlı onlardan
3968. 2:44:47biriydi. Bunu yararına kullandı. Müdara
3969. 2:44:50politikası, görünüşte dostça geçinme
3970. 2:44:52politikası. Arkadaşlar Osmanlı Devleti
3971. 2:44:55Bizans valisi olan tekfurlarla görünüşte
3972. 2:44:58dostça geçiniyor. Bu da kısa sürede
3973. 2:45:00büyüme nedenidir. Tımar, bakın, tımar
3974. 2:45:02toprağı işleme sistemi. Bu da etki
3975. 2:45:04ediyor. İskan, yerleştirme politikası.
3976. 2:45:07Osmanlı Balkanlarda fethettiği yerlere
3977. 2:45:09Türk ve Müslüman aileleri yerleştiriyor.
3978. 2:45:11Bu şekilde kalıcılığı arttırıyor.
3979. 2:45:14İstimet, hoşgörü politikası. Osmanlı
3980. 2:45:16fethettiği yerlerdeki insanların dinine,
3981. 2:45:18diline, ırkına müdahale etmiyor.
3982. 2:45:20Verginizi verin, huzur içinde yaşayın.
3983. 2:45:24Kafi, isyan etmeyin, kafi diyor. Bu da
3984. 2:45:26istimalet, hoşgörü politikası. Bizans
3985. 2:45:28ile komşu olunması. Sürekli Bizans'a
3986. 2:45:31saldırıyoruz ve Bizans'tan topraklar
3987. 2:45:32alıyoruz. Bu da kısa sürede büyüme
3988. 2:45:34nedenimiz. Gaza ve cihat anlayışı yani
3989. 2:45:37İslam'ı koruma ve yayma savaşları. Bu da
3990. 2:45:39kısa sürede büyümeye nedenimizdir. Bunun
3991. 2:45:42dışında Balkanların parçalanmış olması.
3992. 2:45:44Balkanlar zaten küçük küçük lokmalar
3993. 2:45:46halinde. Osmanlı onları keyifle mideye
3994. 2:45:49indiriyor ve İngiltere ve Fransa
3995. 2:45:51arasında yaşanan yüzyıl savaşları. Bu da
3996. 2:45:53kısa sürede büyüme nedenidir
3997. 2:45:55Osmanlı'nın. Peki kuruluşunda Osmanlı'ya
3998. 2:45:58yardımcı olan gruplar Ahiyanu Rum
3999. 2:46:00Anadolu ahileri.
4000. 2:46:02Osman Bey Şeh'nin kızıyla evlenecek ve
4001. 2:46:05ahilerin ekonomik, siyasi ve askeri
4002. 2:46:07desteğini arkasına alacak. Bacianu Rum
4003. 2:46:10Anadolu kadınları. Bu da yine Osmanlı
4004. 2:46:12Devleti'nin kısa sürede büyümesine etki
4005. 2:46:14eden gruplardan biridir. Gazianu Rum,
4006. 2:46:18Anadolu gazileri, Osman Bey'in
4007. 2:46:20arkadaşları. İlk gaza ve cihat döneminde
4008. 2:46:22arkadaşlar düzenli ordu yoktu. Bu
4009. 2:46:25adamlar savaşıyordu. Abdalan-ı Rum,
4010. 2:46:27Anadolu dervişleri yani o dönemin sosyal
4011. 2:46:30medyası. Bunlar da yine Osman Bey'i ve
4012. 2:46:32Osmanlı ailesini överekuma
4013. 2:46:35çıkarmışlardır. Fatihan-ı Rum,
4014. 2:46:37Rumeli'nin fethi sırasında iskan
4015. 2:46:39ettirilenler ve Rumeli'deki fetihleri
4016. 2:46:41devam ettirenler Fatihan Rum olarak
4017. 2:46:44bilinir. Arkadaşlar bunlar Osmanlı'nın
4018. 2:46:46kuruluşunda Osmanlı'ya yardımcı olan
4019. 2:46:48gruplardır.
4020. 2:46:50Geldik Osman Bey dönemine arkadaşlar.
4021. 2:46:52Osman Bey Bizans'tan fetihler yapıyor.
4022. 2:46:55İnegöl, Yarhisar, Bilecik, Mudurnu gibi
4023. 2:46:58yerleri alıyor. Yani gaza ve cihat
4024. 2:47:00politikasıyla genişliyor. Koyun Isisar
4025. 2:47:03Savaşı. Koyunhisar Savaşı ya da diğer
4026. 2:47:05bir adıyla Baffeus Savaşı Osmanlı ile
4027. 2:47:07Bizans arasındaki ilk savaştır
4028. 2:47:09arkadaşlar. Bu savaşı Osmanlı kazanmış,
4029. 2:47:12Bizans yani Doğu Roma İmparatorluğu
4030. 2:47:14kaybetmiştir. Bu da Osmanlı'nın rüştünü
4031. 2:47:17ispatlaması olmuştur. Osmanlı
4032. 2:47:19Devleti'nin Bizans'ta yaptığı ilk savaş
4033. 2:47:21sorulursa Koyun Isar aynı zamanda bu
4034. 2:47:242016 KPSS sorusu arkadaşlar. Ahilik
4035. 2:47:28Osman Bey ne yaptı? Şehb Ali'nin kızıyla
4036. 2:47:30Bala Hatun'la evlendi ve ne yaptı bu
4037. 2:47:33şekilde? Ahilerin ekonomik, siyasi ve
4038. 2:47:35askeri desteğini arkasına aldı. Para
4039. 2:47:38Osman Bey ilk parayı basıyor. Bakır
4040. 2:47:40olarak basıyor. Dursun Fakih. Osmanlı
4041. 2:47:43Devleti'nde Osman Bey ilk kadı atamasını
4042. 2:47:45yapıyor. İlk kadımız kimmiş? Dursun
4043. 2:47:48fakihmiş. Demek ki Osman Bey adalete,
4044. 2:47:51hukuka önem vermiş yorumunu yapacağız.
4045. 2:47:53Ve Osman Bey bağcı Pazar vergisini
4046. 2:47:56alıyor. Baç vergisi pazar vergisidir.
4047. 2:47:58Osmanlı'nın Osman Bey döneminde aldığı
4048. 2:48:01ilk vergidir. Devam edelim. Geldik Orhan
4049. 2:48:04Bey dönemine arkadaşlar. baktığımızda bu
4050. 2:48:07dönemde 1326'da Bursa fethediliyor ve
4051. 2:48:10başkent yapılıyor. Aynı zamanda
4052. 2:48:12arkadaşlar Maltepe Savaşı diğer bir
4053. 2:48:14adıyla Palekanon Savaşı Osman Bey
4054. 2:48:17döneminde yapılan savaş derse Koyunhisar
4055. 2:48:19Orhanbey döneminde Bizans'ta yapılan
4056. 2:48:21savaş derse Maltepe Palekanon savaşı
4057. 2:48:23diyorsunuz. Osmanlı ile Bizans arasında
4058. 2:48:26yani Doğu Roma arasında Bizans kaybetti
4059. 2:48:28Osmanlı kazandı. Osmanlı Devleti
4060. 2:48:31kazandı. İznik ve İzmit fethedildi. Ve
4061. 2:48:34İznik yine Orhanbey döneminde başkent
4062. 2:48:37oldu. Bakın hem İznik hem Bursa Orhanbey
4063. 2:48:39döneminde başkent olmuştur. Bu dönemde
4064. 2:48:41Karesioğulları Beyliği ele geçirildi ve
4065. 2:48:44Anadolu Türk siyasi birliği sağlama
4066. 2:48:46yolunda ATSB yolunda ilk adım atılmış
4067. 2:48:49oldu ve Karesoğulları Balıkesir
4068. 2:48:51Çanakkale civarında denizci bir
4069. 2:48:53beylikti. Onların donanmasını da aldık.
4070. 2:48:55ilk donanmada kurulmuş oldu. Çimpe
4071. 2:48:58Kalesi arkadaşlar. Orhan Bey Bizans
4072. 2:49:01imparator adayı olan Kanteek Kuzenos'a
4073. 2:49:03yardım ediyor ve bunun karşılığında
4074. 2:49:05Rumeli'deki ilk toprak parçamız olan
4075. 2:49:07Çimpe Kalesini alıyor. Önemli. Gelibolu
4076. 2:49:10Fatih'i. Süleyman Paşa Orhan Bey'in
4077. 2:49:12oğludur arkadaşlar. ve Gelibolu'da
4078. 2:49:14Tekirdağ, Malkara, Çorlu gibi yerleri
4079. 2:49:16fethetmiştir. Yani Rumeli'de ve Gelibolu
4080. 2:49:19Fatih olarak bilinir. Maalesef padişah
4081. 2:49:22olamıyor. Alttan düşerek vefat ediyor.
4082. 2:49:24İlk imtiyaz yani ilk ayrıcalık yani ilk
4083. 2:49:27kapitülasyon. Osmanlı ilk
4084. 2:49:28kapitülasyonları Orhanbey döneminde bir
4085. 2:49:31deniz devleti olan Ceneviz devletine
4086. 2:49:33vermiştir. Şimdi burada Orhan Bey
4087. 2:49:35dönemindeki teşkilatlanma çalışmalarını
4088. 2:49:37göreceğiz. Bunlar devleti devlet yapan
4089. 2:49:39unsurlardır. Bursa Bey sarayı. Bu
4090. 2:49:41Osmanlı Devleti'nin ilk sarayıdır.
4091. 2:49:43Divan-ı Hümayun. Devlet meselelerini
4092. 2:49:45görüşüp karara bağladığımız yer. Divan-ı
4093. 2:49:48Hümayun'u kim kuruyor? Orhan Bey
4094. 2:49:50kuruyor. Şuraya devlet meseleleri
4095. 2:49:54yazalım.
4096. 2:49:57Bunun dışında ilk vezir ataması. İlk
4097. 2:49:59vezir ataması Orhanbey döneminde
4098. 2:50:02Alaattin Paşa.
4099. 2:50:05Bu da önemli. Bunun dışında ilk düzenli
4100. 2:50:09ordumuzu kuruyor. Osman Bey döneminde
4101. 2:50:10düzenli ordu yoktu. Orhan Bey döneminde
4102. 2:50:12ilk düzenli ordumuz Yaya ve Müsellem
4103. 2:50:16ordusu oluyor. Benimle beraber sen de
4104. 2:50:20yaz. İlk medrese. Osmanlı'nın ilk
4105. 2:50:22medresesi İznik medresesidir ya da İznik
4106. 2:50:26Orhaniyesidir arkadaşlar. Orhan Bey
4107. 2:50:28döneminde kuruldu. Buraya atanan ilk
4108. 2:50:30müderris ise Davudu
4109. 2:50:34Kayseriydi.
4110. 2:50:37Bunu da bileceğiz. İlk Osmanlı camisi
4111. 2:50:40İznik Hacı Özbek Cami arkadaşlar. Bunu
4112. 2:50:44da yine bileceğiz. Peki bu dönemde ilk
4113. 2:50:48gümüş para basıldı. İlk bakır para Osman
4114. 2:50:50Bey dönemindeydi. İlk gümüş para Orhan
4115. 2:50:52Bey döneminde. Demek ki Orhanbey
4116. 2:50:54ekonomisi Osman Bey ekonomisine göre
4117. 2:50:56daha iyi. İlk vakıf teşkilatı kuruldu.
4118. 2:50:59Yani hayır kurumu. E o zaman bu benim
4119. 2:51:02sosyal devlet olduğumu gösterir. İlk
4120. 2:51:06donanma Karesioğulları alınarak kuruldu
4121. 2:51:08arkadaşlar. İlk tersane Kara Mürsel
4122. 2:51:11tersanesi. Yine bu dönemde
4123. 2:51:17sancak sistemi. Padişah adaylarına
4124. 2:51:19tecrübe kazandırdığımız sistemde sancak
4125. 2:51:22sistemini kuran Orhan Beydi. Sancaktan
4126. 2:51:24gelerek tahta çıkan ilk kişi kimdi?
4127. 2:51:26Murat'tı. Ve arkadaşlar İbn Batuta İbn
4128. 2:51:29Batuta eserinde ünlü bir seyyahtır İbn
4129. 2:51:32Batuta Orhan Bey için Türkmen
4130. 2:51:34hükümdarlarının en ulusu, en yücesi
4131. 2:51:37diyor. Bu da önemli. Devam edelim.
4132. 2:51:40Geldik Murat dönemine arkadaşlar. 1.
4133. 2:51:43Murat döneminde Sazlıdere savaşı var.
4134. 2:51:45Sazlıdere Edirne. Bakın Osmanlı ile
4135. 2:51:49Bizans arasında cereyan ediyor bu savaş.
4136. 2:51:51Osmanlı Devleti bu savaşı kazanıyor.
4137. 2:51:53Bizans kaybediyor. Dolayısıyla
4138. 2:51:56arkadaşlar neresi fethediliyor? Edirne
4139. 2:51:58fethediliyor ve başkent yapılıyor. Peki
4140. 2:52:01Sırp Sındığı Savaşı arkadaşlar
4141. 2:52:03Osmanlı'nın kuruluş döneminde yaptığı
4142. 2:52:05haçlı savaşlarını sınav
4143. 2:52:092 olarak kodlayacağız. Sırpındığı 1
4144. 2:52:12Kosova, Nibolu Ankara Savaşı, Varna
4145. 2:52:15Savaşı Kosova. Burada sadece Ankara
4146. 2:52:18Savaşı Haçlı Savaşı değil Timur
4147. 2:52:20yapılmıştır.
4148. 2:52:22Geri kalan zaten Haçlı Savaşı'dır. Sırp
4149. 2:52:24Sındığı Savaşı Osmanlı ile Haçlılar
4150. 2:52:26arasında yapılan ilk savaştır. Osmanlı
4151. 2:52:29kazanmış, Haçlılar kaybetmiştir. İlk
4152. 2:52:32Osmanlı Haçlı Savaşı, Çirmen Savaşı.
4153. 2:52:34Arkadaşlar, Sırp Sındığı Savaşı'nda en
4154. 2:52:36çok kim öldü? Sırplar öldü. E böyle
4155. 2:52:38olunca Sırplar intikam almaya geldiler.
4156. 2:52:41Osmanlı ile Sırplar arasında Çirmen
4157. 2:52:43savaşı yapıldı. Osmanlı kazandı. Sırplar
4158. 2:52:46yine kaybetti. Devam edelim arkadaşlar.
4159. 2:52:49Bu defa hem Sırplar hem Boşnaklar geldi.
4160. 2:52:53Bakın Sırp ve Boşnaklar Osmanlı'ya
4161. 2:52:55Ploşnik Savaşı'nda saldırdılar. Bu defa
4162. 2:52:57Osmanlı kaybetti. Sırp ve Boşnaklar
4163. 2:53:00kazandı. Dikkat! Ploşnik Savaşı
4164. 2:53:03Osmanlı'nın aldığı ilk ciddi
4165. 2:53:04mağlubiyettir. 1. Murat dönemindedir.
4166. 2:53:07Daha sonra ne oldu? 1. Kosova Savaşı.
4167. 2:53:09Şimdi burada Haçlılar şunu söylediler ya
4168. 2:53:12dediler. Adamlar bizden Sazlıdere
4169. 2:53:14Savaşıyla Bizans'tan Edirne'yi aldılar.
4170. 2:53:16Ardından biz ilk Haçlı Savaşı'nı
4171. 2:53:17düzenledik. Sırp sındığını ve yenildik.
4172. 2:53:20Ardından Sırplar gittiler. Çirmen
4173. 2:53:22Savaşı'nda yenildiler. Ama daha sonra
4174. 2:53:24Sırp ve Boşnaklar Ploşnik'te Osmanlı'yı
4175. 2:53:27yendiler. E o zaman biz de yeneriz
4176. 2:53:28dediler. Ve haçlı ordusu birleşti.
4177. 2:53:31Osmanlı'ya . Kosova Savaşı'nda saldırdı.
4178. 2:53:341. Kosova Savaşı'nı Osmanlı kazandı.
4179. 2:53:36Haçlılar kaybetti. Ama bu Kosova Savaşı
4180. 2:53:39önemli. Osmanlı Devleti kazandı. İlk
4181. 2:53:42defa top kullanıldı bu savaşta. Türk
4182. 2:53:44bayrağı bu savaşta ortaya çıktı ve Murat
4183. 2:53:48savaş meydanında şehit düştü. Savaş
4184. 2:53:50meydanında şehit düşen ilk ve tek
4185. 2:53:52Osmanlı padişahıdır kendisi. O yüzden
4186. 2:53:54Kosova Savaşı muhtemel soru adayıdır.
4187. 2:53:57Peki Anadolu'da neler yapıyor
4188. 2:53:58arkadaşlar? 1. Murat Germiyanoğulları
4189. 2:54:01yani Kütahya, E, Simav civarındaki
4190. 2:54:04toprakları, Germiyanoğulları
4191. 2:54:05topraklarını çeyiz yoluyla alıyor.
4192. 2:54:08Osmanlı yine Murat döneminde Isparta
4193. 2:54:10Antalya civarında hüküm süren
4194. 2:54:12Hamitoğullarının topraklarını para
4195. 2:54:14yoluyla alıyor. Demek ki Osmanlı
4196. 2:54:16Germiyanoğullarını Çeyiz Hamitoğullarını
4197. 2:54:19para yoluyla aldı. Yani yani Osmanlı
4198. 2:54:22barışçıl yollardanın sınırlarını
4199. 2:54:24genişletiyor. Peki bir de savcı ve
4200. 2:54:27isyanı var. savcı ve isyanı da ilk
4201. 2:54:29şehzade isyanıdır. Devam edelim. 1.
4202. 2:54:33Murat dönemindeki teşkilatlanma
4203. 2:54:34çalışmaları. Vezir Azamlık makamı
4204. 2:54:37kuruldu. Yani sadrazamlık makamı.
4205. 2:54:38Padişahtan sonra gelen en yetkili isim
4206. 2:54:41emirlerine buyruldu adı verilir. Ordunun
4207. 2:54:43başında sefere çıkarsa Serdar-ı Ekrem
4208. 2:54:45unvanını alır. Kaz askerlik makamı
4209. 2:54:47kuruldu. Cuma divanında temyiz organı
4210. 2:54:49gibi hareket eder. Aynı zamanda kadı ve
4211. 2:54:51müderrisleri atar. Defterdarlık makamı
4212. 2:54:54kuruldu. Osmanlı'da maliyenin mutlak
4213. 2:54:56sorumlusudur. İlk vezirimiz kimdi? Orhan
4214. 2:54:59Bey döneminde Alaaddin Paşa'ydı. İlk
4215. 2:55:01veziri azamımız ise Çandarlı Halil
4216. 2:55:03Hayrettin Paşa'dır. Peki Rumeli
4217. 2:55:06Beylerbeyli arkadaşlar biz bu dönemde
4218. 2:55:09Rumeli'de fetihler yapıyoruz ya hatta az
4219. 2:55:11önce gösterdiğim Kosova Savaşıyla
4220. 2:55:16Balkan hakimiyetini sağlıyoruz. İşte o
4221. 2:55:18yüzden Murat diyor ki kardeşim ben
4222. 2:55:20Rumeli beyler beyliği'ni kuruyorum ve
4223. 2:55:23merkezi de manastır. Arkadaşlar diyor ki
4224. 2:55:26Rumeli beyler beyine. Seni diyor buraya
4225. 2:55:28gönderiyorum. Buranın eğitiminden,
4226. 2:55:30adaletinden, güvenliğinden, parasından,
4227. 2:55:33sosyal refahından sen sorumlusun.
4228. 2:55:34Sıkıntı çıkarsa seni idam ederim."
4229. 2:55:37diyor. Yani Rumeli beyler beyliği Murat
4230. 2:55:39kurmuş. Bir de Anadolu Beyler Beyliği
4231. 2:55:41var. Onu Yıldırım Bayezit kuracak.
4232. 2:55:43Veraset sistemi arkadaşlar. veraset
4233. 2:55:45sisteminde ilk değişikliği yapıyor. Ülke
4234. 2:55:47padişahın ve oğullarının ortak malıdır
4235. 2:55:51anlayışını getiriyor ve Osmanlı'yı
4236. 2:55:53Osmanlı yapacak ikinci düzenli ordu
4237. 2:55:56Kapıkulu ordusunu kuruyor ve pençik
4238. 2:55:58sistemiyle kapıkulu ordusunu asker
4239. 2:56:00alıyor
4240. 2:56:01Murat. Peki devam edelim. Geldik 1.
4241. 2:56:04Bayezit dönemine. Yani Yıldırım Bayezit.
4242. 2:56:07İlk defa bakın her padişah
4243. 2:56:08değişikliğinde verilen başe cülüs
4244. 2:56:10bahşişi diyorduk. İlk defa cülüs bahşişi
4245. 2:56:13dağıtan padişahımız Yıldırım
4246. 2:56:14Bayezit'tir. Neden? Babası savaş
4247. 2:56:16meydanında şehit düştü. Bu da savaş
4248. 2:56:18meydanında başa geçti. Asker
4249. 2:56:19dinlemeyebilir. Asker isyan edebilir. O
4250. 2:56:22yüzden ilk defa cül başini dağıtıyor.
4251. 2:56:25Arkadaşlar ilk hastaneyi kuruyor
4252. 2:56:27Osmanlı'da. E ilk kez Bursa'da ilk
4253. 2:56:29hastane Bursa Darü Şifasını kuruyor.
4254. 2:56:32Yani sosyal devlet anlayışı. Arkadaşlar
4255. 2:56:35baktığımızda Yıldırım Bayezit döneminde
4256. 2:56:37Saruğanoğulları, Aydınoğulları,
4257. 2:56:39Menteşoğulları gibi beylikler ele
4258. 2:56:41geçiriliyor ve dikkat Anadolu Türk
4259. 2:56:43siyasi birliği büyük ölçüde Yıldırım
4260. 2:56:45Bayezit döneminde sağlanıyor. O zaman
4261. 2:56:47ATSB konusunda ilk adımı atan,
4262. 2:56:50Karasioğullarını alan Orhan Bey, ATSB'yi
4263. 2:56:53büyük ölçüde sağlayan Yıldırım Bayezir
4264. 2:56:56ama ATSB'yi kesin olarak sağlayan Yavuz
4265. 2:56:59Sultan Selim Turnadağ Savaşı ile
4266. 2:57:01Dulkadiroğulları topraklarını alınca.
4267. 2:57:03Peki arkadaşlar, 1. Bayezit İstanbul'u
4268. 2:57:06kuşatan ilk Osmanlı padişahıdır ve
4269. 2:57:09İstanbul kuşatmalarını da kullanmak için
4270. 2:57:11güzelce hisar yani Anadolu Hisarını
4271. 2:57:13yaptırmıştır. İstanbul'u kuşatan ilk
4272. 2:57:15Osmanlı padişahı dört kez İstanbul'u
4273. 2:57:17kuşattı. Fakat arkadaşlar bu kuşatmalar
4274. 2:57:20beyliklerin arkadan saldırmaları,
4275. 2:57:22Niğibolu Savaşı ve Ankara Savaşı
4276. 2:57:24sebebiyle başarısız oldu. İlk olarak
4277. 2:57:27Nibolu Savaşı'na bakalım. Haçlılarla
4278. 2:57:29yapılmıştı bu savaş. Osmanlı kazandı,
4279. 2:57:31Haçlılar kaybetti ve Yıldırım Bayezit'e
4280. 2:57:34Sultan-ı İklim-i Rum unvanı verildi.
4281. 2:57:37Çıktı. Yine çıkar. Ankara Savaşı. Yine
4282. 2:57:40Osmanlı İstanbul kuşatmasındayken
4283. 2:57:42Yıldırım Bayezit bu defa da Anadolu'ya
4284. 2:57:45Timur girdi. Ve arkadaşlar Osmanlı
4285. 2:57:47Devleti ile Timur arasında
4286. 2:57:50Ankara Savaşı yaşandı. Ankara Savaşı'nı
4287. 2:57:52Osmanlı kaybetti, Timur kazandı ve
4288. 2:57:56Yıldırım Bayezit ile oğlu Çelebi Mustafa
4289. 2:57:59Timur'a esir düştüler. Diğer kardeşler
4290. 2:58:02savaş meydanından kaçtı ve Osmanlı
4291. 2:58:04Devleti padişahsız kaldı. Padişahsız
4292. 2:58:06kalınca Osmanlı fetret devrine girdi. 11
4293. 2:58:10yıl sürecek arkadaşlar. Osmanlı
4294. 2:58:12ordusundaki kara Tatarların Timur'un
4295. 2:58:14tarafına geçmesi ve Timur'un ordusunda
4296. 2:58:17fillerin bulunması
4297. 2:58:19Timur'un bu savaşı kazanmasını sağladı.
4298. 2:58:22Ankara Savaşı Osmanlı'yı fetret devrine
4299. 2:58:24sokan savaştır. Geldik Ankara Savaşı'nın
4300. 2:58:27sonuçlarına. Yıldırım Bayezit ve Çelebi
4301. 2:58:29Mustafa esir düştü. E Anadolu
4302. 2:58:31beyliklerine topraklar geri dağıtıldı.
4303. 2:58:34Dolayısıyla ATSB bozuldu. İstanbul'un
4304. 2:58:37fethi 50 yıl gecikti. Yoksa Yıldırım
4305. 2:58:39Bayezit alacaktı İstanbul'u ve Osmanlı
4306. 2:58:42padişahının esir düşmesiyle fetret
4307. 2:58:44devrine girdi. Bakalım fetret devrine.
4308. 2:58:47Fetret devri 11 yıl süren padişahsız
4309. 2:58:49dönemdir. Çelebi İsa, Çelebi Musa,
4310. 2:58:52Çelebi Süleyman ve Çelebi Mehmet. Bu
4311. 2:58:54dört kardeş 11 yıl boyunca savaşacaklar.
4312. 2:58:57Çelebi İsa çabuk elenecek. Edirne ve
4313. 2:59:00civarında ilim, bilim, kültür,
4314. 2:59:01entelektüeliteye çok önem veren Çelebi
4315. 2:59:04Süleyman da erken elenecek. Çelebi Musa
4316. 2:59:06ile Çelebi Mehmet kalacak. Ve arkadaşlar
4317. 2:59:10Çelebi Musa ile Çelebi Mehmet arasında
4318. 2:59:12Çamurlu ya da Çamurlu Ova savaşı olacak.
4319. 2:59:15Yeni çerilerin, Kapıkulu Ordusunun
4320. 2:59:17desteğini alan Çelebi Mehmet kazanıyor.
4321. 2:59:19Çelebi Musa kaybediyor ve Çelebi Mehmet
4322. 2:59:22kazanınca fetret devrini bitiriyor.
4323. 2:59:24Osmanlı'nın padişahı oluyor. Fetret
4324. 2:59:26devrini bitirdiği için de kendisine
4325. 2:59:28ikinci kurucu unvanı verilir.
4326. 2:59:32Şimdi gelelim Çelebi Mehmet dönemine
4327. 2:59:34arkadaşlar. Çelebi Mehmet hani Timur
4328. 2:59:36beylikleri topraklarını geri dağıttı ya
4329. 2:59:38ATSB bozuldu ya. Çelebi Mehmet
4330. 2:59:40Menteşoğulları, Aydınoğulları,
4331. 2:59:42Saruanoğulları beyliklerini yeniden ele
4332. 2:59:44geçiriyor. Bu dönemde ilk deniz
4333. 2:59:46savaşımız olan Çalıbeyi Savaşı'nı
4334. 2:59:48yapıyoruz. Çalıbey savaşı Osmanlı ile
4335. 2:59:51Venedik arasında yapılmıştır. Osmanlı
4336. 2:59:53kaybetmiş, Venedik kazanmıştır. Bu
4337. 2:59:56Osmanlı'nın yaptığı ilk deniz savaşıdır.
4338. 2:59:58Çelebi Mehmet dönemindedir. Şeyh
4339. 2:59:59Bedettin isyanı. Arkadaşlar Anadolu
4340. 3:00:02Selçuklu Devleti'nde dini ve toplumsal
4341. 3:00:04nitelikli ilk isyan Baba İsyanıdı.
4342. 3:00:07Osmanlı'da dini ve toplumsal nitelikli
4343. 3:00:09ilk isyan Şeyh Bedrettin'in isyanı. Kim
4344. 3:00:12döneminde? Çelebi Mehmet. 1. Mehmet
4345. 3:00:14döneminde. Peki arkadaşlar bir şey
4346. 3:00:16soracağım. Anadolu Selçuklu'nun dini ve
4347. 3:00:19toplumsal nitelikli ilk isyanı olan Baba
4348. 3:00:21İshak isyanı hangi hükümdar döneminde?
4349. 3:00:23Cevap yorumlara. Zor soru olur. Peki
4350. 3:00:26devam edelim. Şeyh Bedettin, "Osmanlı
4351. 3:00:28Devleti'nde dini ve toplumsal nitelikli
4352. 3:00:30ilk isyan dedik. Düzmece Mustafa
4353. 3:00:32isyanı." Şimdi arkadaşlar bu Mustafa kim
4354. 3:00:35biliyor musunuz? Hani babasıyla beraber
4355. 3:00:37Timur'a esir düşen Mustafa var ya o işte
4356. 3:00:39bu Timur'dan kaçtı geri geldi ve
4357. 3:00:42arkadaşlar diyor ki asıl hükümdar ben
4358. 3:00:44olmalıyım. Diğer kardeşlerim kaçtılar
4359. 3:00:46savaş meydanından ama ben babamla esir
4360. 3:00:48düştüm diyor. Peki Çelebi Mehmet ne
4361. 3:00:51diyor? Çelebi Mehmet diyor ki ya tamam
4362. 3:00:53da bu benim kardeşim olan Mustafa değil
4363. 3:00:55ki. Bu yalancı Mustafa, Düzmece Mustafa
4364. 3:00:58insan kardeşini tanımaz mı diyor. Ve
4365. 3:01:00Düzmece Mustafa isyanı ne oluyor?
4366. 3:01:02Düşüyor. Timur esir düşen sonrasında
4367. 3:01:05kurtulan Çelebi Mustafa'nın isyanıdır.
4368. 3:01:07Murat döneminde bir daha isyan edecek.
4369. 3:01:10Sonra da öldürülecek. Devşirme sistemi.
4370. 3:01:13Devşirme sistemini bak bu zamana kadar
4371. 3:01:15penç sistemiyle kapıkulu ordusuna asker
4372. 3:01:17alınıyordu. Devşirme sistemini ilk kez
4373. 3:01:19uygulayan Çelebi Mehmet oldu. Bunu kanun
4374. 3:01:22haline getiren de Çelebi Mehmet'in oğlu
4375. 3:01:25Fatih'in babası Murat oldu diyeceğiz.
4376. 3:01:28Devam edelim. Geldik Murat dönemine
4377. 3:01:32arkadaşlar. Murat döneminde Edirne
4378. 3:01:35Segedin anlaşması var. Edirne Segedin
4379. 3:01:37anlaşması Osmanlı ile Macarlar arasında
4380. 3:01:39olmuştur. Osmanlı ile Macarlar arasında
4381. 3:01:41yapılan savaşların ardından bu anlaşma
4382. 3:01:43yapılıyor. Ama Osmanlı'nın yaptığı,
4383. 3:01:46Balkanlar'da yaptığı ilk barış
4384. 3:01:48antlaşmasıdır bu. Ve burada 10 yıl
4385. 3:01:50savaşılmaması kararı alınmıştır. E böyle
4386. 3:01:53olunca ı Murat da diyor ki ya diyor
4387. 3:01:55zaten 10 yıl savaş yok. Oğlum ı Mehmet
4388. 3:01:58yani Fatih 12 yaşında. Savaş
4389. 3:02:00başlayıncaya kadar o 22 yaşında olur
4390. 3:02:02diyor. Murat İstanbul'dan Manisa'ya
4391. 3:02:05geliyor hocanızın memleketine ve orada
4392. 3:02:08kendini hayır hasenat işlerine adıyor.
4393. 3:02:12Arkadaşlar ben burada kendi memleketim
4394. 3:02:13Gördesi övünce sevgili eşim Emine ve
4395. 3:02:19videolarımızı çeken Melike'e benimle
4396. 3:02:20dalga geçiyorlar. Görd büyük bir kent
4397. 3:02:23değilmiş. Büyük olmayabilir ama benim
4398. 3:02:25için toprak ana. Benim için Türk
4399. 3:02:27memleketlerinin yüreği, benim için
4400. 3:02:28kutsal başkent.
4401. 3:02:30Gördesi Makbuen'nin olduğu yer. Ahmet
4402. 3:02:33Büke gibi bir yazarımız var. Bunun
4403. 3:02:35dışında pazırık halısı gördes düğümüyle
4404. 3:02:38dokunmuş bir halı. Gördes yeterince
4405. 3:02:40bence önemli. Bir de ben gördesliyim.
4406. 3:02:42Yani benim gördes olmam ne kadar önemli
4407. 3:02:44bilmiyorum ama bence gördes güzel
4408. 3:02:47arkadaşlar. Devam edelim. Hepinizi
4409. 3:02:48gördese bekliyorum. Biz de kahveye
4410. 3:02:50gelebilirsiniz.
4411. 3:02:53E şimdi bu duruma [kahkaha]
4412. 3:02:56yani bunu 200.000 1000 kişi izlese,
4413. 3:02:58gelen 1000 kişi olsa çok zorlanırız.
4414. 3:03:00Arkadaşlar hepiniz gelmeyin ama
4415. 3:03:01aranızdan temsilci gönderin.
4416. 3:03:0410 yıl savaşılmaması kararı alınıyor.
4417. 3:03:06Murat Manisa'ya geliyor. Murat
4418. 3:03:08arkadaşlar Manisa'da kendini hayır
4419. 3:03:10hasenat işlerini adıyor. Ebul Hayr
4420. 3:03:13olarak yani hayır babası olarak bilinir.
4421. 3:03:16Murat. Peki
4422. 3:03:18Murat Edirne Segedin anlaşmasından sonra
4423. 3:03:20tahtı oğluna bıraktı ya. Yani tahtı
4424. 3:03:22gönüllü olarak terk eden ilk Osmanlı
4425. 3:03:24padişahı oldu. Bunu da herkes yapamaz.
4426. 3:03:27Peki devam edelim. Şimdi Murat indi.
4427. 3:03:30Murat inince ne oldu?
4428. 3:03:33Fatih geldi. 12 yaşında daha ve Çandarlı
4429. 3:03:36Halil Paşa o zaman sadrazam. Çandarlı
4430. 3:03:39Halil Paşa ne diyor biliyor musunuz
4431. 3:03:40Fatih'e? Fatih oğlum sen tahttan in
4432. 3:03:43baban gelsin. Çünkü Avrupa'daki
4433. 3:03:45Hristiyanlar Edirne Segedin'in
4434. 3:03:46anlaşmasını bozuyorlar. Senin geldiğini
4435. 3:03:49bildikleri için diyor. Fatih ne diyor?
4436. 3:03:51inmem diyor. 12 yaşında çocuk ne
4437. 3:03:53anlatacaksın? Hiçbir şey anlatamıyorsun.
4438. 3:03:55İnmeyeceğim diyor adam. Ve bunun üzerine
4439. 3:03:57arkadaşlar Çandarlı Halil Paşa'nın
4440. 3:03:59etkisiyle buçuktepe ayaklanması çıkıyor.
4441. 3:04:02Bu ayaklanması önemli yeniçerilerin ilk
4442. 3:04:05isyanıdır. E arkadaşlar Fatih Sultan
4443. 3:04:08Mehmet tahta Bçuktepe ayaklanması
4444. 3:04:10çıkmış. Haçlılar Edirre Sekegedin'in
4445. 3:04:12anlaşmasını bozmuşlar. savaşa
4446. 3:04:14gelecekler. Fatih de babasına o meşhur
4447. 3:04:16mektubu yazıyor. Eğer padişah sen isen
4448. 3:04:18gel tahtına otur. Ama yok ben isem sana
4449. 3:04:20emrediyorum. Tahtına otur ve ordunun
4450. 3:04:22başına geç diyor. Ve ı Murat'ın Ebul
4451. 3:04:25Hayrı son buluyor burada. Diyor ki,
4452. 3:04:27"Sizin canınızı yakacağım Haçlılar." Ve
4453. 3:04:30Varna Savaşı arkadaşlar Osmanlı ile
4454. 3:04:32Haçlılar arasındadır. Osmanlı kazandı.
4455. 3:04:34Haçlılar kaybetti. Ardından ı Kosova
4456. 3:04:37Savaşı yine Osmanlı kazandı. Yine
4457. 3:04:39Haçlılar kaybetti. Murat rahatı bozuldu
4458. 3:04:42ya. Haçlıların canını okudu Varna ve
4459. 3:04:44Kosova Savaşlarında ve 1. Kosova Savaşı
4460. 3:04:47ile Balkan hakimiyeti sağlanmıştı.
4461. 3:04:49Kosova Savaşı ile Balkan hakimiyeti
4462. 3:04:51kesinleşti. Bir de bu ı Murat kayı boyu
4463. 3:04:55olayını arkadaşlar biraz abartıyor.
4464. 3:04:57Diyor ki yani biz kayı boyu simgesini
4465. 3:05:00görünür hale getirmeliyiz. Paralara
4466. 3:05:02basıyorlar, sancağa basıyorlar gibi
4467. 3:05:05yani şecerelerini ortaya koyuyorlar.
4468. 3:05:07Devşirme sistemi. Devşirme sistemini ilk
4469. 3:05:10kez uygulayan Çelebi Mehmet'ti. Kanun
4470. 3:05:12haline getiren de Murat. Enderun
4471. 3:05:14mektebi. Devşirmelerin devlet adamı
4472. 3:05:16olarak yetiştikleri okulda Enderun
4473. 3:05:18Mektebi kim kurdu? Murat. Kim kaldırdı?
4474. 3:05:21Kaldıraç Mahmut. Peki devam edelim.
4475. 3:05:24Geldik Osmanlı'nın kuruluş dönemi Haçlı
4476. 3:05:26savaşları şifresine. Sadece oraya yazıp
4477. 3:05:28bırakacak mı sandınız? Siz beni
4478. 3:05:30tanımadınız mı hala arkadaşlar? Ben
4479. 3:05:32dirsek çürüte çürüte günlük 14 saat ders
4480. 3:05:35çalışıyordum. sizi en iyi ben anlarım. O
4481. 3:05:38yüzden buraya da bu şifreyi koydum.
4482. 3:05:40Kuruluş dönemi Haçlı savaşları şifresi
4483. 3:05:42sınav 2. S'de Sırp Sındığı 1'de 1.
4484. 3:05:45Kosova, N'de Nibolu. A'da Ankara Savaşı
4485. 3:05:49V'de Varna 2'de Kosova. Arkadaşlar
4486. 3:05:52bunların hepsi Haçlı Savaşı. Sadece
4487. 3:05:54Ankara Savaşı Haçlı Savaşı değil.
4488. 3:05:56Müslüman olan Timur yapılmıştır. Şimdi
4489. 3:05:59baktığımızda bunları nasıl ayıracağız
4490. 3:06:00hocam? Arkadaşlar bu savaşları iki iki
4491. 3:06:02bölmenizi istiyorum.
4492. 3:06:06Bir de şöyle böleyim. Heh. Baktığımızda
4493. 3:06:091in olduğu yere 1. Murat yazacaksınız.
4494. 3:06:14Bak buradaki iki savaşa 1. Murat yazdık.
4495. 3:06:15Sırp sındığı ve 1. Kosova kim döneminde?
4496. 3:06:181. Murat döneminde. 2inn olduğu yere de
4497. 3:06:22Murat yazacaksın. E Varna ve Kosova
4498. 3:06:25Murat döneminde ortadaki iki savaşta
4499. 3:06:28Yıldırım Bayezit yani
4500. 3:06:29[boğazını temizler] 1. Bayezit döneminde
4501. 3:06:35ilk iki savaş 1. Murat. Ortadaki iki
4502. 3:06:37savaş 1. Bayezit son iki savaş ise Murat
4503. 3:06:40dönemindedir. Osmanlı kuruluş dönemi
4504. 3:06:42bitti.
4505. 3:06:45Değerli dostlar geldik Osmanlı
4506. 3:06:47Devleti'nin yükselme dönemine. İlk
4507. 3:06:49padişahımız kim? Fatih Sultan Mehmet.
4508. 3:06:51Fatih Sultan Mehmet kuruluş döneminin
4509. 3:06:53son yükselme döneminin ilk padişahıdır.
4510. 3:06:56Önemli. Ve arkadaşlar baktığımızda
4511. 3:06:58Fatih'in en büyük icraatı ne? Tabii ki
4512. 3:07:00Fatih olmasını sağlayan gelişme.
4513. 3:07:02İstanbul'un Fethi. İstanbul'un fethinin
4514. 3:07:04nedenleri ve sonuçları bizim için
4515. 3:07:06önemli. Neden İstanbul'u fethetmek
4516. 3:07:07istiyoruz? Çünkü Anadolu ve Balkan
4517. 3:07:09topraklarımızı İstanbul yani Bizans yani
4518. 3:07:12Doğu Roma ayırıyordu. Toprak bütünlüğünü
4519. 3:07:14sağlamak için İstanbul'u fethediyoruz.
4520. 3:07:16Bunun dışında Bizans Haçlı seferlerine
4521. 3:07:18sebep oluyordu. Bu sebepten İstanbul'u
4522. 3:07:20fethediyoruz. Bizans Osmanlı
4523. 3:07:22şehzadelerini kışkırtıyordu. Bu yüzden
4524. 3:07:24İstanbul'u fethediyoruz. Boğazlar ve
4525. 3:07:26İpek Yoluna hakim olarak ekonomik
4526. 3:07:28kazancımızı arttırmaya çalışıyoruz. Bu
4527. 3:07:30yüzden İstanbul'u fethediyoruz.
4528. 3:07:32İstanbul'u bilim kültür merkezi haline
4529. 3:07:33getirmek istiyoruz. Bu yüzden İstanbul'u
4530. 3:07:36fethediyoruz. Ve arkadaşlar Hz. Muhammed
4531. 3:07:39Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in sözleri.
4532. 3:07:41Ne diyordu Hz. Muhammed İstanbul'u
4533. 3:07:43fetheden ordu ne güzel ordu. Onu
4534. 3:07:45fetheden komutan ne güzel komutan
4535. 3:07:47diyordu. Haliyle bu sözlere nail olmak
4536. 3:07:49için İstanbul'u kuşatıyor Fatih Sultan
4537. 3:07:52Mehmet. Ama unutmayın İstanbul'u kuşatan
4538. 3:07:54ilk Osmanlı padişahı Yıldırım Bayezit'ti
4539. 3:07:56ve ne yapmıştı?
4540. 3:07:58Güzelce Hisarı Anadolu Hisarını
4541. 3:08:00yaptırmıştı. Peki arkadaşlar Fatih
4542. 3:08:03Sultan Mehmet de Anadolu Hisarı'ın
4543. 3:08:04karşısına Rumeli Hisarını yani Boğaz
4544. 3:08:07Kesen Hisarını yaptırıyor. Sonuçlarına
4545. 3:08:10baktığımızda arkadaşlar bizans'ı yıktık.
4546. 3:08:14İstanbul'u fethettik. Doğu Roma artık
4547. 3:08:16son buldu. Osmanlı'nın toprak bütünlüğü
4548. 3:08:18sağlandı. Yeni başkent İstanbul oldu ve
4549. 3:08:21Osmanlı'nın yükselme dönemi başladı. O
4550. 3:08:24yüzden Fatih kuruluş döneminin son
4551. 3:08:25yükselme döneminin ilk padişahıdır.
4552. 3:08:28Devlet imparatorluk haline geldi
4553. 3:08:30arkadaşlar. Osmanlı'yı aşiretten beyliğe
4554. 3:08:33geçiren Osman Bey, Beylikten devlete
4555. 3:08:35geçiren Orhan Bey, devletten
4556. 3:08:37imparatorluğa geçiren ise Fatih Sultan
4557. 3:08:39Mehmet'tir. Mehmet'e fetih yapan
4558. 3:08:42anlamında Fatih unvanı verildi. E Hz.
4559. 3:08:44Muhammed'in sözlerine nail oldu Fatih
4560. 3:08:46Sultan Mehmet ve Osmanlı'nın İslam
4561. 3:08:48dünyasındaki saygınlığı arttı. Ve
4562. 3:08:51arkadaşlar boğazlar ve ticaret yolları
4563. 3:08:53Osmanlı'ya geçti. Osmanlı'nın ekonomik
4564. 3:08:55kazancı arttı. Mehmet Kayzeri Rum yani
4565. 3:08:59Roma'nın sezarı unvanını aldı. Bizans
4566. 3:09:02İmparatorluğu yani Doğu Roma yıkıldı.
4567. 3:09:05Orta Çağ bitti, yeni çağ başladı değerli
4568. 3:09:08dostlar. Ve arkadaşlar İstanbul'dan
4569. 3:09:13kaçan bilim insanları İtalya'ya
4570. 3:09:14sığındılar. İtalya'da Rönesans'a zemin
4571. 3:09:17hazırladılar. Aynı zamanda bütün ticaret
4572. 3:09:19yolları Osmanlı'nın eline geçtiği için
4573. 3:09:21Avrupalılar yani İspanya ve Portekiz
4574. 3:09:24liderliğinde coğrafi keşifler başladı ve
4575. 3:09:28arkadaşlar o zaman İstanbul'un fethi
4576. 3:09:29dolaylı yoldan coğrafi keşifler ve
4577. 3:09:31Rönesansa zemin hazırlamıştır.
4578. 3:09:34Derebeylikler yıkıldı arkadaşlar.
4579. 3:09:36Derebeyliklerin oluşması kavimler
4580. 3:09:38göçüyle olmuştu. Yani yine bir Türk
4581. 3:09:40etkisi vardı. Derebeyliklerin son
4582. 3:09:42bulması yine bu dönemde oluyor.
4583. 3:09:45İstanbul'un fethinin sonucudur. Neden?
4584. 3:09:47Çünkü Fatih İstanbul'un o büyük
4585. 3:09:49surlarını öylesine bir yıktı ki
4586. 3:09:51derebeylik rejiminin, feodolite
4587. 3:09:52rejiminin de surlarının yıkılabileceği
4588. 3:09:54anlaşıldı. Avrupa'da derebeylikler
4589. 3:09:56yıkıldı, merkezi krallıklar güçlendi
4590. 3:09:59diyebiliriz. Ve Fatih Sultan Mehmet
4591. 3:10:01Ortodoks ve Ermenilerin başına yeni
4592. 3:10:03kişiler atadı. Bu hem Hristiyan
4593. 3:10:05birliğini engelleme çalışmasıdır hem de
4594. 3:10:08Osmanlı hoşgörüsünü gösterir. Hoşgörü ve
4595. 3:10:11Hristiyan birliğini bölme amacı. Devam
4596. 3:10:14edelim
4597. 3:10:15arkadaşlar. Fatih Sultan Mehmet'in diğer
4598. 3:10:18önemli fetihleri Anadolu Fetihleri.
4599. 3:10:20Anadolu fetihlerine baktığımızda
4600. 3:10:22Cenevizlerden Amasra'yı alıyor Fatih
4601. 3:10:24Sultan Mehmet. Amasra Çeşmi Cihan
4602. 3:10:26dünyanın göz bebeği olarak nitelenmiştir
4603. 3:10:28Fatih tarafından. Candaroğullarından
4604. 3:10:30Sinop ve Samsun'u alıyor.
4605. 3:10:32Karamanoğullarından Konya ve Karaman'ı
4606. 3:10:34alıyor. Ama Karamanoğulları Osmanlı'yı
4607. 3:10:36en çok uğraştıran beylik. Konya
4608. 3:10:38Karaman'ı Fatih'i alıyor ama
4609. 3:10:39Karamanoğullarının tamamen son bulması
4610. 3:10:41Fatih'in oğlu ı Bayezit döneminde
4611. 3:10:44olacak. Ve Fatih Sultan Mehmet 1461
4612. 3:10:47yılında Trabzon Rum İmparatorluğuna son
4613. 3:10:49veriyor arkadaşlar. Şöyle baktığımızda
4614. 3:10:52Fatih ne yaptı? Fatih Sultan Mehmet
4615. 3:10:54Bartın'da bulunan Çeşmi Cihan olarak
4616. 3:10:57nitelenen Amasra'yı aldı. Bunun dışında
4617. 3:10:59Candaroğullarından Sinop ve Samsun'u
4618. 3:11:01aldı. Aynı Fatih Sultan Mehmet Trabzon
4619. 3:11:04Rum İmparatorluğuna son verdi. Aynı
4620. 3:11:06Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u da
4621. 3:11:08fethetti. Bakın Fatih aslında ne yapmış
4622. 3:11:11arkadaşlar? Buradan buraya bir hat
4623. 3:11:13çizmiş. Karadeniz hattı boyunca aynı
4624. 3:11:16Fatih daha sonra da Kırım'ı alacak ve
4625. 3:11:19Karadeniz'i Türk Gölü haline getirecek.
4626. 3:11:21Aynı Fatih Karamanoğullarından Konya ve
4627. 3:11:24Karaman'ı da ele geçirdi değerli
4628. 3:11:27dostlar. Peki devam edelim. Fatih'in
4629. 3:11:30Anadolu'daki fetihleri bunlardı. Bunun
4630. 3:11:31dışında Akkoyunlularla Osmanlı arasında
4631. 3:11:35otluk beli savaşı yapıldı arkadaşlar.
4632. 3:11:37Bakın, Fatih Sultan Mehmet büyük Türk
4633. 3:11:40olarak bilinir. Akkoyunlu hükümdarı Uzun
4634. 3:11:42Hasan küçük Türk olarak bilinir. Bu
4635. 3:11:44arada büyük Türk olarak sadece Fatih
4636. 3:11:45değil, Kanuni de büyük Türk olarak
4637. 3:11:47isimlendirilir. Ve arkadaşlar
4638. 3:11:50Akkoyunlularla Otluk beli savaşı'nı
4639. 3:11:52yapıyoruz. Osmanlı Devleti kazanıyor,
4640. 3:11:54Akkoyunlular kaybediyor ve Doğu
4641. 3:11:56Anadolu'daki hakimiyetimiz artıyor
4642. 3:11:58diyebiliriz. Geldik Balkan fetihlerine
4643. 3:12:02arkadaşlar. Fatih Sultan Mehmet
4644. 3:12:04Balkan'da Balkanlarda Arnavutluğu ele
4645. 3:12:07geçiriyor. İskender Bey var burada.
4646. 3:12:08Fatih'in en büyük eee
4647. 3:12:10uğraştırıcılarından biri. Sırbistan'ı
4648. 3:12:12ele geçiriyor ama Sırbistan'ın başkenti
4649. 3:12:14olan Belgrad yok. O zaman Fatih'in
4650. 3:12:17karada kuşatıp alamadığı tek yer
4651. 3:12:18Belgrad. Bunun dışında Bosna Ersi'yı ele
4652. 3:12:21geçiriyor. Memleketey olarak bilinen
4653. 3:12:23Eflak ve Boğdan'ı ele geçiriyor. Ve
4654. 3:12:26arkadaşlar dikkat edin Fatih Sultan
4655. 3:12:28Mehmet Mora'yı ele geçiriyor. Mora'da
4656. 3:12:30kim var? Morada Bizans İmparatorluk
4657. 3:12:32ailesinden gelen Bizans
4658. 3:12:34İmparatorluğu'nun kardeşleri var. O
4659. 3:12:35zaman dikkat ediyoruz arkadaşlar. Fatih
4660. 3:12:38Sultan Mehmet Bizans'ın yeniden
4661. 3:12:39diriltilme umutlarına son vermek için
4662. 3:12:42iki yere son vermiştir. Bir tanesi
4663. 3:12:44Trabzon Rum İmparatorluğud'dur. Diğeri
4664. 3:12:46ise Mora'dır. İşte bu iki fethi Fatih'in
4665. 3:12:49Bizans'ın yeniden diriltilme umutlarına
4666. 3:12:52son vermesini sağlamıştır. Bir de
4667. 3:12:54unutmayın Fatih'in karada kuşatıp
4668. 3:12:56alamadığı yer Belgrad, denizde kuşatıp
4669. 3:12:58alamadığı yer de Rodos olacak. Gelelim
4670. 3:13:01denizlerdeki fetihlerine. Fatih Sultan
4671. 3:13:03Mehmet Ege Adalarını ele geçiriyor.
4672. 3:13:06Kırım'ı ele geçiriyor. Kırım'ı alınca
4673. 3:13:08Karadeniz Türk gölü haline geliyor.
4674. 3:13:10Bakın arkadaşlar zaten şu hattı böyle
4675. 3:13:13almıştı. Şimdi Gedik Ahmet Paşa
4676. 3:13:15tarafından Kırım'ı da alıyor ve
4677. 3:13:17Karadeniz bu şekilde Türk kölü haline
4678. 3:13:20geldi.
4679. 3:13:22Kırım Fatihi Gedik Ahmet Paşa'dır. Aynı
4680. 3:13:24zamanda Otranto'yu alacak. Otranto
4681. 3:13:26Fatihi olarak da bilinir. Gedik Ahmet
4682. 3:13:27Paşa. Rodos Akdeniz'in kilidi olarak
4683. 3:13:30bilinir. Kuşatılmasına rağmen
4684. 3:13:32alınamamıştır. O zaman denizlerde
4685. 3:13:34kuşatıp alamadığım yer Rodos, karada
4686. 3:13:36kuşatıp alamadığım yer Belgrad. Ve bu
4687. 3:13:40iki yeri de kim alacak? Kanuni alacak.
4688. 3:13:42Bunun dışında Zenta, Ayamavra, Kefelonya
4689. 3:13:45gibi adalar alınıyor ve yeni
4690. 3:13:47Kızılelmamız neresi oluyor? Roma oluyor.
4691. 3:13:49İşte bizim Kızılelmamız Roma olduğu için
4692. 3:13:52Roma'ya düzenlenecek seferlerde askeri
4693. 3:13:54üs olarak kullanmak için Gedik Ahmet
4694. 3:13:57Paşa Otranto'yu da alıyor. O zaman Gedik
4695. 3:13:59Ahmet Paşa hem Kırım Fatihi hem Otranto
4696. 3:14:01Fatihi olarak bilinir. Bizans'ın yeniden
4697. 3:14:04diriltilme umutlarına son veren fetihler
4698. 3:14:07Mora ve Trabzon Rum İmparatorluğudur.
4699. 3:14:10Bunun dışında Fatih Sultan Mehmet'in
4700. 3:14:12kuşatıp alamadığı yerler Karada Belgrad,
4701. 3:14:14denizde Rodos'tur. Bunların ikisini de
4702. 3:14:16Kanuni alacak. Fatih Sultan Mehmet'in
4703. 3:14:19kullandığı unvanlar. Fatih unvanını
4704. 3:14:21kullanıyor. Kayzeri-i Rum unvanını
4705. 3:14:23kullanıyor. Sultanül Bahreyn yani iki
4706. 3:14:26denizin sultanı ve Hakan Berreyn yani
4707. 3:14:29iki karanın hakanı unvanını kullanıyor.
4708. 3:14:33Diğer gelişmeler Fatih Sultan Mehmet
4709. 3:14:36Kanunname-i Aile Osmanı Fatih
4710. 3:14:37Kanunnamesini hazırlıyor ve bu
4711. 3:14:39Osmanlı'nın ilk kanunnamesidir. Sancak
4712. 3:14:42sistemini yasa haline getiriyor. Cülüs
4713. 3:14:45bahşişi her padişah değişikliğinde
4714. 3:14:47verilen bahşiş yasa haline geliyor.
4715. 3:14:49kardeş katli yasa haline geliyor. Bu
4716. 3:14:52dönemde ilk kez müsadere yani ferdin
4717. 3:14:55malına el koyma uygulanıyor. Bu
4718. 3:14:57padişahın yargı yetkisidir. Bir yerde
4719. 3:14:59müsadere varsa özel mülkiyet yoktur.
4720. 3:15:02Müsadereyi uygulamadan kaldıran Mahmut
4721. 3:15:04komple Kanunen kaldırılması Abdülmecid
4722. 3:15:07döneminde Tanzimat fermanıyla bu dönemde
4723. 3:15:09merkezi otoriteyi arttırmak için Fatih
4724. 3:15:12Sultan Mehmet Türk kökenli devlet
4725. 3:15:13adamlarını yönetimden uzaklaştırıyor.
4726. 3:15:16Devşirme kökenli devlet adamlarının
4727. 3:15:18yönetimdeki etkisini arttırıyor. Bu
4728. 3:15:20dönemde Sahnı Seman ve tetinme
4729. 3:15:22medreseleri kuruluyor arkadaşlar.
4730. 3:15:24Tetinme medreseleri sahnı semana öğrenci
4731. 3:15:26hazırlıyordu. İkisi de Fatih dönemi.
4732. 3:15:28İltizam sistemi. Toprağı bir 3 yıllığına
4733. 3:15:30kiralama sistemi. İlk kez bunu da yine
4734. 3:15:32Fatih uyguluyor. Peki devam edelim
4735. 3:15:38arkadaşlar. Bu fotoğraf
4736. 3:15:41Bosna Ersek'te, Mostar'da. Bu fotoğraf
4737. 3:15:43Fatih'in kuşatıp alamadığı Belgrad.
4738. 3:15:46Hakeza bu da Fatih'in kuşatıp alamadığı
4739. 3:15:48Belgrad. Bu Belgrad Kalesi ama Tuna ve
4740. 3:15:50Sava eee nehirleri. Belgrad'ın böyle bir
4741. 3:15:53doğal koruması var. Aynı zamanda Belgrad
4742. 3:15:55iç içe ü tane
4743. 3:15:58sura sahip arkadaşlar. Yani Belgrad'ı
4744. 3:16:00almak da kolay değil. Bu Fatih'e en çok
4745. 3:16:03uğraştıran İskender Bey Arnavutluk'ta
4746. 3:16:05arkadaşlar bu fotoğrafta. Başkent
4747. 3:16:07Tiran'da. Devam edelim. Geldik ik Bağ
4748. 3:16:11Yezit dönemine arkadaşlar. Fatih
4749. 3:16:13öldükten sonra iki oğlu Cem Sultan ve ik
4750. 3:16:17Bağ Yezit var. Şimdi devşirme kökenliler
4751. 3:16:19ikinci bayezit'i destekliyorlar. Daha
4752. 3:16:21sakin, daha ılımlı, istediğimiz gibi
4753. 3:16:23yönetebiliriz diye. Türk kökenli devlet
4754. 3:16:25adamları da aynı babası gibi diye Cem
4755. 3:16:28Sultan'ı destekliyor. Tabii ikisine de
4756. 3:16:30haber gönderiliyor ama Cem Sultan'a
4757. 3:16:33giden ulak yolda öldürülüyor. Bunun
4758. 3:16:35üzerine arkadaşlar Bayezit geliyor
4759. 3:16:37Osmanlı tahtına oturuyor. Fakat Cem
4760. 3:16:39Sultan diyor ki bana gelen ulak
4761. 3:16:41öldürüldü. O yüzden padişahlık taht
4762. 3:16:45benim hakkımdır diyor. Bayezit'in
4763. 3:16:47padişahlığını tanımayan Cem Sultan Bursa
4764. 3:16:50merkezli isyan etti. Ve arkadaşlar
4765. 3:16:53Bayezit'e karşı yaptığı savaşı da
4766. 3:16:55kaybeden Cem Sultan Karamanoğullarına,
4767. 3:16:58oradan Dulkadiroğullarına, oradan
4768. 3:17:00Memlüklere, oradan Rodos şövalyelerine,
4769. 3:17:02oradan Fransa'ya ve Papa'ya gitti. E
4770. 3:17:06haliyle Cem Sultan sorunu, Cem Sultan
4771. 3:17:09olayı iç sorun dış sorun haline gelen
4772. 3:17:11ilk olay oldu. İç sorunken dış sorun
4773. 3:17:14olan ilk meseledir. Bunun dışında
4774. 3:17:16arkadaşlar Bağez Ezit dönemi şimdi Cem
4775. 3:17:20Sultan Papa'nın elinde koz haline geldi.
4776. 3:17:22Haliyle Papa bize diyor ki, "Avrupa'ya
4777. 3:17:24sefer düzenlemeyin. Düzenlerseniz Cem
4778. 3:17:26Sultan'ın emrine bir haçlı ordusu
4779. 3:17:28veririm, üzerinize gönderirim" diyor.
4780. 3:17:30Bayezit de bundan korkuyor ve bu yüzden
4781. 3:17:33Avrupa'ya bu dönemde sefer
4782. 3:17:34düzenlenemiyor. Dikkat
4783. 3:17:37ik bayezit dönemi Cem Sultan olayından
4784. 3:17:39dolayı yükselme içinde duraklama dönemi
4785. 3:17:41olarak bilinir. Devam edelim. Şahkulu
4786. 3:17:44isyanı. Doğuda bir Şii devleti vardı.
4787. 3:17:46Safeviler. Liderleri Şah İsmail'di. Şah
4788. 3:17:49İsmail'in kışkırtmaları ile ik Bayezit
4789. 3:17:51dönemi içerisinde çıkan isyanımız
4790. 3:17:53arkadaşlar nedir? Şah kulu isyanıdır. Bu
4791. 3:17:57isyan önemli muhtemel soru adayıdır.
4792. 3:18:00Bayezit dönemindedir ve bir Şii
4793. 3:18:02ayaklanmasıdır.
4794. 3:18:03Bu dönemin fetihlerine ve savaşlarına
4795. 3:18:05bakalım. Bu dönemde Osmanlı'yı en çok
4796. 3:18:08uğraştıran Karamanoğulları Beyliği'ne
4797. 3:18:10komple son verildi. En büyük düşmanımız
4798. 3:18:13doğuda Memlükler kaldı. Memlükleriyle
4799. 3:18:15ilk çatışmalar bu dönemde başladı ve
4800. 3:18:18dikkat İspanya'daki Müslümanlara ve
4801. 3:18:20Yahudilere yardım edildi. O Yahudiler
4802. 3:18:23gemilerle Osmanlı ülkesine getirildiler.
4803. 3:18:27Gelelim Karıştıran Savaşı'na. Karıştıran
4804. 3:18:29Savaşı ı Bayezit ile oğlu Yavuz Sultan
4805. 3:18:32Selim 1. Selim arasında yapılmış olan
4806. 3:18:35savaştır ve bu savaşı Bayezit kazanmış.
4807. 3:18:381. Selim kaybetmiştir. Ama 1. Selim de
4808. 3:18:40babasını ne yapacak? Yeniçerilerin
4809. 3:18:42desteğiyle yani askeri darbeyle tahttan
4810. 3:18:45indirecek ve yerine kendisi geçecek.
4811. 3:18:48Gelelim Yavuz Sultan Selim dönemine.
4812. 3:18:50Hemen özet geçeyim. 8 yıla 80 yıllık iç
4813. 3:18:52sığdıran padişahtır. 1514 Çaldıran
4814. 3:18:55Safevileri yendi. 1515 Turnada
4815. 3:18:58Dulkadiroğullarını yendi ve Anadolu Türk
4816. 3:19:00siyasi birliğini kesin olarak sağladı.
4817. 3:19:021516 Merci Dabık. Merci Dabık savaşıyla
4818. 3:19:05Memlükleri yendik. Suriye, Filistin,
4819. 3:19:07Kudüs'ü ele geçirdik. 1517 ridaniye yine
4820. 3:19:11memlükleri yendik ve memlükleri komple
4821. 3:19:13yıktık. Arkadaşlar Yavuz Sultan Selim
4822. 3:19:16dönemi yeniçeri desteğiyile başa geçen
4823. 3:19:19padişahtır. Babasına askeri darbe yaptı.
4824. 3:19:218 yıla 80 yıllık iş sığdırmış padişah
4825. 3:19:24olarak bilinir ve Türk İslam dünyasının
4826. 3:19:26liderliği için bütün seferleri
4827. 3:19:29doğuyadır. Devam edelim. Bozoklu Celal
4828. 3:19:31İsyanı arkadaşlar. Bozoklu Celal İsyanı
4829. 3:19:34Yavuz döneminde çıkıyor. 1. Selim
4830. 3:19:35döneminde hemen bastırılıyor ama 17.
4831. 3:19:38yüzyılda çıkan Anadolu isyanlarının isim
4832. 3:19:41babasıdır bu isyan. Yani 17. yüzyıldaki
4833. 3:19:44Anadolu isyanlarına Celali isyanları
4834. 3:19:45diyoruz ya. O isyanlara Celali isyanları
4835. 3:19:48dememizin sebebi Bozoklu Celal
4836. 3:19:50isyanıdır. Bu da Yavuz dönemindedir.
4837. 3:19:531514 Çaldıran Savaşı Osmanlı ile
4838. 3:19:55doğudaki Şii Safevi arasında Osmanlı
4839. 3:19:58kazandı. Safeviler kaybetti. Doğu
4840. 3:20:00Anadolu Osmanlı hakimiyetine girmiş ve
4841. 3:20:02doğudaki Şii tehlikesi bertaraf
4842. 3:20:05edilmiştir. 1515 Turnadağ Savaşı Osmanlı
4843. 3:20:08ile Dulkadiroğulları arasında oldu.
4844. 3:20:10Osmanlı kazandı. Dulkadiroğulları
4845. 3:20:12kaybetti. Maraş Elbistan civarı
4846. 3:20:14Osmanlı'ya geçti. Anadolu Türk siyasi
4847. 3:20:16birliği kesin olarak sağlandı.
4848. 3:20:19Bunun dışında Osmanlı Memlük
4849. 3:20:21ilişkilerine bir bakalım. 1. Bayezit
4850. 3:20:23döneminde ilk anlaşmazlıklar başladı.
4851. 3:20:26Mehmet döneminde ilişkiler gerildi.
4852. 3:20:28Neden? 1. Bayezit döneminde
4853. 3:20:30Dulkadiroğulları toprakları yüzünden ilk
4854. 3:20:32anlaşmazlıklar başlıyor. Fatih Sultan
4855. 3:20:34Mehmet döneminde Hicaz Su Yolları
4856. 3:20:36meselesinden ilişkiler geriliyor.
4857. 3:20:39Bayezit döneminde ilk çatışmalar
4858. 3:20:41başlıyor ve bunun üzerine Yavuz ben bu
4859. 3:20:43işi çözeceğim diyor. 1516 Merci Davık
4860. 3:20:45Savaşı Osmanlı Devleti ile Memlükler
4861. 3:20:48arasında Osmanlı kazandı Memlükler
4862. 3:20:50kaybetti. Kudüs, Suriye, Filistin
4863. 3:20:53Osmanlı'ya geçti
4864. 3:20:55ve 1517 Ridaniye savaşı. Yine Osmanlı
4865. 3:20:59ile Memlükler arasında Osmanlı kazandı.
4866. 3:21:01Memlükler kaybetti. Sonuçları arkadaşlar
4867. 3:21:04Memlük Devleti yıkıldı. Mısır'ın tamamı
4868. 3:21:08Osmanlı egemenliğine girdi. Venedikliler
4869. 3:21:10önceden Kıbrıs'ta Kıbrıs'ta ticaret
4870. 3:21:13yaptıkları için vergiyi memlüğ
4871. 3:21:14ediyorlardı. Ama memlük kaldı mı?
4872. 3:21:16Kalmadı. O yüzden artık Venedikliler
4873. 3:21:18vergiyi Osmanlı'ya ödemeye başlıyor.
4874. 3:21:22Peki kutsal emanetler Peygamber
4875. 3:21:24Efendimizin sakal-ı şerifi, hırka-ı
4876. 3:21:26şerifi Topkapı Sarayı'na getirildi. Bir
4877. 3:21:28kısmı bu dönemde getiriliyor. Bir kısmı
4878. 3:21:30da Dünya Savaşı sırasında Fahrettin Paşa
4879. 3:21:33tarafından getiriliyor. Mısır hazineleri
4880. 3:21:35Osmanlı Devleti'ne getirildi arkadaşlar.
4881. 3:21:38Hazineyi en dolu tutma çabası neydi?
4882. 3:21:40Fiskalizmdi. Fiskalizm ilkesini en iyi
4883. 3:21:42uygulayan kimdi? Fatih Aman. Eee,
4884. 3:21:45fiskalizm ilkesini en iyi uygulayan
4885. 3:21:47kimdi? 1. Selim Yavuz Sultan Selim'di.
4886. 3:21:50Mısır hazinelerinin tamamını İstanbul'a
4887. 3:21:52getirtiyor arkadaşlar. Hazine o kadar
4888. 3:21:54çok doluyor ki böyle defterler hazinenin
4889. 3:21:56kapısını kapatamıyor. Ayağıyla ittiriyor
4890. 3:21:58altınları. Öyle çok doluyor.
4891. 3:22:00Halifelik Osmanlı Devleti'ne geçti.
4892. 3:22:02Halifelik nedir? İslam dünyasının
4893. 3:22:04liderliği makamıdır. Ve dikkat
4894. 3:22:07arkadaşlar, halifelik bize geçince zaten
4895. 3:22:09teokratiktik. Teokratik devlet özelliği
4896. 3:22:12güçlendi ve ilk Osmanlı halifesi 1.
4897. 3:22:15Selim yani Yavuz Sultan Selim oldu.
4898. 3:22:17Hadımül Haremeyn unvanını kullanan ilk
4899. 3:22:19kişi Selahaddin Eyyubiydi. Hadımül
4900. 3:22:22Haremeyni Şerefeyn unvanını kullanıyor
4901. 3:22:25Yavuz Sultan Selim ve Baharat yolu da
4902. 3:22:28Osmanlı Devleti egemenliğine giriyor.
4903. 3:22:30Idris-i Bitlisi, Idris-i Bitlisi Heşt
4904. 3:22:33Behişt eserinin yazarıdır arkadaşlar.
4905. 3:22:35Yani onun çevirisini yapmıştır. Aynı
4906. 3:22:37zamanda Osmanlı Devleti'nin doğu
4907. 3:22:39politikasını yönetme konusunda görev
4908. 3:22:41alan kişi İdris Bitlisidir. Doğudaki
4909. 3:22:43Kürt aşiretleri Osmanlı'ya bağlamıştır
4910. 3:22:46kendisi. Devam edelim. Geldik Kanuni
4911. 3:22:49Sultan Süleyman dönemine. Arkadaşlar
4912. 3:22:51Kanuni dönemini anlamak için önce bu
4913. 3:22:53dönemin anatomisini bileceğiz diyorduk
4914. 3:22:5530 günde tarih videolarında. Hala
4915. 3:22:57izlemediyseniz gidin onları izleyin
4916. 3:22:59lütfen. Önemli çünkü.
4917. 3:23:02Avrupa'nın genel durumuna bir bakalım
4918. 3:23:04arkadaşlar. Osmanlı burada. Osmanlı
4919. 3:23:06burada ama Osmanlı'nın yani Kanuni'nin
4920. 3:23:09Avrupa'da çok büyük bir düşmanı var.
4921. 3:23:11Kim? Schalken. Huslar Roma Germen
4922. 3:23:13İmparatorluğu'nun lideri. Bunun dışında
4923. 3:23:15bu Schalken, arkadaşlar bu adam bir
4924. 3:23:18şanslı, bir şanslı. Adama bütün Avrupa
4925. 3:23:20miras kalmış. Fransa haricinde öyle
4926. 3:23:22şanslı bir adam. Ve arkadaşlar
4927. 3:23:24Avusturya'nın başına da Şalken kardeşi
4928. 3:23:27Ferdinand'ı geçiriyor. E bir de bunlar
4929. 3:23:30Macaristan lideri olan Layoş'la kız alıp
4930. 3:23:33kız veriyorlar. Yani bunlar üçlü ittifak
4931. 3:23:36oldular Osmanlı'ya karşı. Peki
4932. 3:23:38Schalken'e miras kalmayan tek yer
4933. 3:23:40neresi? Fransa. Schalken burayı ele
4934. 3:23:42geçirmek istiyor. Haliyle
4935. 3:23:45Huslar Roma Germen İmparatorluğu ile
4936. 3:23:47Fransa arasında sorun var. E o zaman
4937. 3:23:49Osmanlı'nın batıda tek bir dostu
4938. 3:23:51olabilir. Kim? Fransa ve lideri olan
4939. 3:23:54Fransua. Osmanlı bu dönemde hem
4940. 3:23:56Hristiyan birliği parçalamak için hem de
4941. 3:23:58Akdeniz ticaretini canlandırmak için
4942. 3:24:00imtiyaz-ı Mahsusa yani Uhud-u Atik
4943. 3:24:03anlaşmasıyla Fransa'ya kapitülasyonlar
4944. 3:24:05veriyor ve Fransa lideri Fransuava'yı da
4945. 3:24:07koruyoruz.
4946. 3:24:09Yani burada Osmanlı ile Fransa ittifak
4947. 3:24:11halinde. Huslar Roma Germen
4948. 3:24:13İmparatorluğu Avusturya ve Macaristan
4949. 3:24:15ittifak halinde. Bir de arkadaşlar
4950. 3:24:17Avrupa'nın dini konuda da bir sıkıntısı
4951. 3:24:19var. Ortodokslar ile
4952. 3:24:24Katolikler vardı değil mi normalde? Ama
4953. 3:24:28artık Ortodoks ile Katolik yerine yeni
4954. 3:24:30bir ya da yeni mezhepler doğacak. Kim?
4955. 3:24:33Almanya'da Martin Luther dediğimiz adam.
4956. 3:24:35Martin Luther arkadaşlar protesto edecek
4957. 3:24:38Katolikleri ve Protestanlık mezhebini
4958. 3:24:41kuracak. Yani arkadaşlar bakın Avrupa'da
4959. 3:24:43bir de din savaşları başladı. Kanuni
4960. 3:24:46Sultan Süleyman da Martin Luther'e
4961. 3:24:48destek verecek ve Hristiyanların
4962. 3:24:50birleşmesini engelleyecek. Bunun
4963. 3:24:52sonucunda da yani reform, dinde
4964. 3:24:54yenileşmeyile de Avrupa'daki din
4965. 3:24:57bölünmüşlüğü iyice artacak. Almanya'da
4966. 3:25:00Protestanlık ortaya çıkacak.
4967. 3:25:01İngiltere'de anglikalizm, Fransa'da
4968. 3:25:03Kalvenizm, İskoçya'da presbiteryenlik
4969. 3:25:05ortaya çıkacak. E bu da bizim işimize mi
4970. 3:25:08geliyor? İşimize geliyor tabii ki. Peki
4971. 3:25:11devam edelim. Kanuni dönemindeki
4972. 3:25:13isyanlar arkadaşlar. Ahmet Paşa isyanı.
4973. 3:25:15Ahmet Paşa diyor ki, "Sadrazamlık
4974. 3:25:17bendeydi." diyor ama diyor siz
4975. 3:25:20sadrazamlığı bana vermediniz. Pargalı'ya
4976. 3:25:22verdiniz. Beni de Mısır'a gönderdiniz
4977. 3:25:24diyor.
4978. 3:25:25Mısır'da isyan ediyor. Sadrazamlık benim
4979. 3:25:27hakkım diyor Ahmet Paşa. Ya olur mu
4980. 3:25:30Ahmet Paşam? Mısır'a vali olmuşsun
4981. 3:25:32gözünü seveyim. İsyan edip de öldürülür
4982. 3:25:34mü ya insan? İsyan ediyor ve
4983. 3:25:36öldürülüyor. Mekanı cennet olsun
4984. 3:25:38diyelim. Devam edelim. Can Gazali isyanı
4985. 3:25:41ya arkadaşlar. Kanuni'nin babası Selim
4986. 3:25:44Memlüklere son vermişti ya. İşte bu
4987. 3:25:46Canberdi Gazali Memlük devletini yeniden
4988. 3:25:49canlandırmak istiyor. Bu da Ahmet Paşa
4989. 3:25:51isyanı gibi bastırılıyor. Kalender
4990. 3:25:53Çelebi ve Babazünn'ün isyanları. Bunlar
4991. 3:25:56arkadaşlar dini gibi görünen ekonomik
4992. 3:26:00temelli isyanlardır. İkisi de
4993. 3:26:02bastırıldı. Şimdi geldik Kanuni'nin batı
4994. 3:26:05seferlerine. Arkadaşlar baktığımızda
4995. 3:26:08Kanuni Fatih'in alamadığı yerleri
4996. 3:26:10almıştı. Mesela 1521 Belgrad'ın fethi.
4997. 3:26:14Belgrad darül Cihat Avrupa'nın kapısı
4998. 3:26:16olarak bilinir. Kanuni aldı.
4999. 3:26:191526 Muhaç Meydan Muharebesi. Arkadaşlar
5000. 3:26:23Macarlar bizim düşmanımız değil miydi?
5001. 3:26:26Az önce göstermiştim burada. Evet
5002. 3:26:27Macarlar bizim düşmanımızdı. O yüzden
5003. 3:26:30Kanuni ne yapıyor arkadaşlar? Kanuni
5004. 3:26:33Macarlar üzerine Muhaç Meydan Savaşı'nı
5005. 3:26:35yapıyor. Muhaç Meydanında iki ordu karşı
5006. 3:26:38karşıya gelseler de Macarların ordusu,
5007. 3:26:40Layoş'un ordusu Kanuniin ordusuna
5008. 3:26:42dayanamıyor ve dünyanın en kısa süren
5009. 3:26:46meydan savaşı Muhaç Meydan Muharebesi
5010. 3:26:49yüzyıllardır süren Macar İmparatorluğu
5011. 3:26:51son buldu ve bütün Macar toprakları
5012. 3:26:54Osmanlı'nın oldu. Ve bakın Fransa,
5013. 3:26:57Fransa kralı Fransuva
5014. 3:27:00kutsal Roma Germany imparatoru olan
5015. 3:27:02Schalken'e esir düşmüştü. Biz burada ne
5016. 3:27:04yaptık? Macarları yıktık ama korkunun
5017. 3:27:07sesi nereden geldi? Schalken'den geldi.
5018. 3:27:10Schalken Fransuva'yı serbest bıraktı. Ne
5019. 3:27:12zaman? Muğaç Meydan Muharebesinden
5020. 3:27:14sonra. 1529 Viyana kuşatması. Şimdi şunu
5021. 3:27:18unutmayın arkadaşlar. Fatih Sultan
5022. 3:27:20Mehmet Karada Belgrad'ı denizde rodosu
5023. 3:27:23alamamıştı. Onların ikisini de Kanuni
5024. 3:27:25almıştı ama takdiri ilahi. Kanuni'nin de
5025. 3:27:29karada ve denizde kuşatıp alamadığı
5026. 3:27:31yerler var. Kanuni'nin karada kuşatıp
5027. 3:27:33alamadığı yer Viyana, denizde kuşatıp
5028. 3:27:35alamadığı yer ise Malta'dır. Şimdi 1529
5029. 3:27:39Viyana kuşatması arkadaşlar. Osmanlı
5030. 3:27:42Avusturya'nın başkenti olan Viyana'yı
5031. 3:27:44kuşattı ama bu defa alışkanlık işte. Ne
5032. 3:27:48yapıyorum? Avusturya'nın üstünü
5033. 3:27:50çiziyorum. Arkadaşlar bu defa Osmanlı
5034. 3:27:52başarısız oldu. Avusturya başarılı oldu.
5035. 3:27:56Tamam. Sonra ne oldu? Sonra arkadaşlar
5036. 3:28:001532'de Alman seferi yani Germen
5037. 3:28:03seferine çıktı. Yani Kanuni en büyük
5038. 3:28:05düşmanı olan Schalken'in üzerine çıktı.
5039. 3:28:07Ve Schalken ve Schalken Kanuniye mektup
5040. 3:28:11yazdı. Ne dedi biliyor musunuz
5041. 3:28:13mektubunda? Bizde toprak namustur. Ben
5042. 3:28:16geldim senin namusun. Toprağın üzerinde
5043. 3:28:19gezinmekteyim. Ama sen bana karşı
5044. 3:28:21çıkamıyorsun ve saklanıyorsun. Bundan
5045. 3:28:24sonra erlik ya da erkeklik davasında
5046. 3:28:27bulunmayasın dedi. Ama Şalken çok akıllı
5047. 3:28:30adam. Biz Alman seferine gelmen seferine
5048. 3:28:33çıksak da Şalken yine de karşımıza
5049. 3:28:35çıkmadı. Ne yaptı? Kardeşi Ferdi İnant'ı
5050. 3:28:38gönderdi arkadaşlar bize. Ve 153
5051. 3:28:42yılında İstanbul Anlaşması ya da diğer
5052. 3:28:45bir adıyla İbrahim Paşa anlaşması
5053. 3:28:47imzalandı. Ferdinand geldi kanuniye
5054. 3:28:49diyor ki ya Süleymancığım savaşa ne
5055. 3:28:51gerek var? Savaşa ne gerek var? Boş
5056. 3:28:53verelim bu savaşı falan diyor. Ne
5057. 3:28:55yapacağız diyor? Kanuni anlaşma
5058. 3:28:57imzalayalım diyor. Ve 1533 İstanbul
5059. 3:28:59Anlaşması Osmanlı ile Avusturya
5060. 3:29:01arasındaki ilk anlaşmadır. Avusturya'nın
5061. 3:29:04arşüdüğü yani Avusturya'nın kralı
5062. 3:29:06Osmanlı'nın sadrazamına denk
5063. 3:29:08sayılmıştır. Yani biz bu dönemde
5064. 3:29:10Avusturya'ya ve Avusturya'nın bulunduğu
5065. 3:29:12Orta Avrupa'ya üstünlüğümüzü kabul
5066. 3:29:15ettiriyoruz. Hangi anlaşmayla? 1533
5067. 3:29:18İstanbul anlaşmasıyla arkadaşlar. 1535
5068. 3:29:21kapitülasyon anlaşması ya da Uhud-u Atik
5069. 3:29:24ya da İmtiyaz-ı Mahsusa anlaşması.
5070. 3:29:26Osmanlı
5071. 3:29:28Avrupa'daki tek dostu olan Fransa'ya
5072. 3:29:30kapitülasyon veriyor. Neden arkadaşlar?
5073. 3:29:33Hristiyan birliği engellemek Akdeniz
5074. 3:29:35ticaretini yeniden canlandırmak için ve
5075. 3:29:38coğrafi keşiflerin zararını en aza
5076. 3:29:40indirmek için. Gelelim Zigetvar
5077. 3:29:43seferine. Avusturya üzerine düzenleniyor
5078. 3:29:45ama Kanuni vefat ediyor. Kanuni'nin son
5079. 3:29:48seferi Zigetvar seferidir. Devam edelim.
5080. 3:29:51Doğu seferleri. Batıyı bitirdik
5081. 3:29:53arkadaşlar. Kanuni Sultan Süleyman
5082. 3:29:55Safeviler üzerine Irakeyn seferi, Tebris
5083. 3:29:58seferi ve Nahçıvan seferini düzenliyor.
5084. 3:30:01Ve bunların sonucunda 155 Amasya
5085. 3:30:04anlaşmasıı imzalıyor. Osmanlı ile
5086. 3:30:06Safeviler arasında yapılan ilk resmi
5087. 3:30:09anlaşma 1555 Amasya Anlaşmasıdır.
5088. 3:30:12Osmanlı ile Avusturya arasında yapılan
5089. 3:30:14ilk anlaşma neydi? 1533 İstanbul
5090. 3:30:17anlaşmasıydı.
5091. 3:30:19Ve arkadaşlar Bağdat, Tebriz, Azerbaycan
5092. 3:30:21gibi yerler Osmanlı Devleti'nde kaldı.
5093. 3:30:25Gelelim Kanuni'nin deniz seferlerine.
5094. 3:30:28Fatih'in alamadığı Rodos'u Akdeniz'in
5095. 3:30:30kilidi olarak biliniyor. Rodos Kanuni
5096. 3:30:33alıyor. Barbaros Hayrettin Paşa nereyi
5097. 3:30:36alıyor? Cezayir'i alıyor ve Kanuni
5098. 3:30:39Barbaros Hayrettin Paşa'ya mektup
5099. 3:30:40gönderiyor. Gel donanmamın başına geç
5100. 3:30:42diye. Çünkü bu Müslüman bir korsandır.
5101. 3:30:45Barbaros Osmanlı'ya katılıyor. Kanuniin
5102. 3:30:47emrine giriyor kaptanı Derya olarak. Bir
5103. 3:30:50de Cezayir'i de bize veriyor arkadaşlar.
5104. 3:30:53Yani Kanuni döneminde Cezayir bizim
5105. 3:30:55oldu. 1538 Preveze Deniz Savaşı Osmanlı
5106. 3:30:58ile Haçlılar arasındadır. Osmanlı
5107. 3:31:00kazanmıştır. Haçlılar kaybetmiştir ve
5108. 3:31:03Preveze Deniz Savaşı ile Akdeniz Türk
5109. 3:31:05Gölü oldu. Bakın Fatih döneminde
5110. 3:31:08Kırım'ın fethi ile Karadeniz Türk Gölü
5111. 3:31:10oldu. Kanuni döneminde Preveze Deniz
5112. 3:31:12Savaşı ile Akdeniz Türk Gölü oldu.
5113. 3:31:16Gelelim 1551 Trablus Garb'ın fethine.
5114. 3:31:18Turgut Reisi arkadaşlar Trablus Garp'ı
5115. 3:31:20fethediyor ve Trablus Garp Beylerbeyi
5116. 3:31:23oluyor. Turgut TR Trablusgarp tr oradan
5117. 3:31:26gelsin aklınıza. 1560 Cerbe deniz
5118. 3:31:29savaşı. Prevezde deniz savaşı ile
5119. 3:31:31Akdeniz'i Türk gölü haline getirmiştik
5120. 3:31:32ya. Cerbe deniz savaşıyla da
5121. 3:31:34Akdeniz'deki Türk hakimiyeti güçlendi.
5122. 3:31:371565 Malta kuşatması. Kanuni'nin karada
5123. 3:31:40kuşatıp alamadığı yer Viyana'ydı.
5124. 3:31:42Denizde kuşatıp alamadığı yer de Malta
5125. 3:31:44oldu. Neden Malta hocam? Turgut Reis
5126. 3:31:47şehit düştü ve Kanuni de üzüntüsünden
5127. 3:31:49Malta kuşatmasını kaldırdı. Dikkat!
5128. 3:31:51Kanuni Karada Viyana denizde Malta'yı
5129. 3:31:54fethedemedi. Ve bu dönemde biz Hint
5130. 3:31:57deniz seferlerini düzenledik. Hint deniz
5131. 3:31:59seferlerine kimler katıldı? Hepimiz
5132. 3:32:02katıldık.
5133. 3:32:06Hadım Süleyman Paşa, Piri Reis, Murat
5134. 3:32:09Reis, Seydi Ali Reis. Hepimiz katıldık
5135. 3:32:11diye kodluyoruz. En parlak dönemdir
5136. 3:32:14Kanuni dönemi. 46 yıl ile tahtta en uzun
5137. 3:32:17süre kalan kişi olmuştur. Kanuni Osmanlı
5138. 3:32:20tarihinde muhibbi mahlasıyla şiirler
5139. 3:32:22yazmıştır. Baki ve Fuzuli Kanuniye
5140. 3:32:26Hicivler yazmıştır. Özellikle Fuzuli
5141. 3:32:28Şikayetname adlı eserinde ne diyor
5142. 3:32:30biliyor musunuz?
5143. 3:32:32Selam verdim. Rüşvet değil diye
5144. 3:32:34almadılar." diyor. Yani Kanuni dönemini
5145. 3:32:37rüşvetçilikle
5146. 3:32:39eleştiriyor Fuzuli.
5147. 3:32:42Gelelim arkadaşlar Sokullu Mehmet Paşa
5148. 3:32:44dönemine. Sokullu Mehmet Paşa üç
5149. 3:32:46padişaha sadrazamlık yapmıştır.
5150. 3:32:48Kanuni'nin son dönemine. Kanuni'nin oğlu
5151. 3:32:51olan ı Selim yani Sarı Selim'e ve
5152. 3:32:54Murat'a sadrazamlık yaptı. Sokullu
5153. 3:32:56Mehmet Paşa önemli muhtemel soru adayı.
5154. 3:32:58İlk olarak ı Selim'e bakalım. Sarı Selim
5155. 3:33:00Kanuni'nin oğlu. Bu dönemde arkadaşlar
5156. 3:33:031571 yılında Kıbrıs fethedildi. Kıbrıs'ı
5157. 3:33:06kim aldı hocam? Lala Mustafa Paşa aldı.
5158. 3:33:09Ve Akdeniz'deki hakimiyet arttı.
5159. 3:33:11Kıbrıs'ı fethettik ama Haçlılar dururlar
5160. 3:33:13mı? Durmuyorlar. Haçlılar da aynı yıl
5161. 3:33:16Kıbrıs'ı aldık diye İnebahlı Deniz
5162. 3:33:18Savaşı'nda Osmanlı donanmasını
5163. 3:33:20yakıyorlar. Burada Osmanlı donanması ilk
5164. 3:33:22defa yakıldı arkadaşlar. Ve burada
5165. 3:33:26donanması yakılmadan, gemileri
5166. 3:33:28yakılmadan gemilerini kaçırmayı başaran
5167. 3:33:30kişi Uluç Ali Paşa. Kılıç Ali Paşa oldu.
5168. 3:33:34Arkadaşlar Sokullu ne diyor? İnebahtı
5169. 3:33:37Deniz Savaşı'ndan sonra biz Kıbrıs'ı
5170. 3:33:40almakla sizin kolunuzu kestik. Siz ise
5171. 3:33:42İnebahtı'da donanmamızı yakmakla bizim
5172. 3:33:45sakalımızı kestiniz. Kesilen sakal daha
5173. 3:33:47gür bir biçimde çıkar ama kesilen kol
5174. 3:33:49bir daha yerine gelmez diyor. Osmanlı
5175. 3:33:52donanmasının yakıldığı yerleri içenasi
5176. 3:33:55ya da olarak kodluyoruz. Nedir bu?
5177. 3:33:59İnebahtı, Çeşme, Navarin, Sinop
5178. 3:34:02baskınları. Gelelim Murat dönemine. 3.
5179. 3:34:05Murat döneminde Kuzey Afrika'daki Tunus
5180. 3:34:07himaye altına alındı. Bunun dışında
5181. 3:34:10Lehistan himaye altına alındı. Hocam
5182. 3:34:13Lehistan himaye altına alınınca ne oldu?
5183. 3:34:16Osmanlı'nın sınırları Baltık Denizi
5184. 3:34:18dayandı. Bunun dışında Vadiüseyl savaşı
5185. 3:34:22ile, Vadiü Hüseyild'dir. Bakın savaşın
5186. 3:34:24adı. Vadi Üseyl savaşı ile Fas alındı ve
5187. 3:34:27sınırlarımız Atlas Okyanusuna dayandı. O
5188. 3:34:30zaman 3. Murat dönemindeki Lehistan'ın
5189. 3:34:33himaye altına alınmasıyla Baltık
5190. 3:34:35Denizi'ne dayandık yukarıda. Aşağıda ise
5191. 3:34:39Vadiü Selç savaşı ile Fas'ı alınca Atlas
5192. 3:34:41Okyanusuna dayandı sınırlarımız.
5193. 3:34:44Fas'ın ele geçirilmesiyle Kuzey Afrika
5194. 3:34:46fethi tamamlandı. Şimdi gelelim Sokullu
5195. 3:34:49Mehmet Paşa'nın projelerine. Donvolga
5196. 3:34:52kanalı projesi. Nedir bu arkadaşlar?
5197. 3:34:55Bakın şurası Türkiye. Şurası Karadeniz.
5198. 3:34:57Şuradan şuradan bir Don nehri iniyor.
5199. 3:35:00Şuradan da Volga nehri iniyor. Sokullu
5200. 3:35:02diyor ki Don Volga arasına bir kanal
5201. 3:35:04çizeceğiz diyor. Ve buradan çıkan bir
5202. 3:35:07gemi. Buradan Don Nehri ardından Kanal
5203. 3:35:11ardından Volga Nehri ardından Hazar
5204. 3:35:13Denizine inebilecek diyor. Peki neden?
5205. 3:35:16Bu şekilde diyor. Hazar Gölüne deniz
5206. 3:35:18yoluyla ulaşacağız. Orta Asya Türkleri
5207. 3:35:20ile, burası Orta Asya artık Hazar
5208. 3:35:22Gölünn'ün doğusu. Orta Asya ile yani
5209. 3:35:24Türkistan bölgesindeki Türkleri ile
5210. 3:35:26bağlantı kuracağız diyor. Aynı zamanda
5211. 3:35:28yukarıda Ruslar var. Rusların güneye
5212. 3:35:30inmesini engelleyeceğiz diyor. Ve burada
5213. 3:35:33kim var arkadaşlar? Bakın burada kim
5214. 3:35:35var? İran var değil mi? Burada işte
5215. 3:35:37bakın İran seferlerinde asker
5216. 3:35:40sevkiyatını direkt deniz yoluyla
5217. 3:35:42yapacağız diyor. Ama Rus saldırıları
5218. 3:35:45yüzünden başarılı olamıyor bu proje.
5219. 3:35:47Süveyş Kanalı projesi. Süveyş Kanalı
5220. 3:35:50projesi arkadaşlar bakın burası Akdeniz.
5221. 3:35:52Akdeniz ile burası da Kızıldeniz.
5222. 3:35:57Akdeniz ile Kızıldeniz'i birleştirmek
5223. 3:35:59Süveyş kanalının amacı arkadaşlar.
5224. 3:36:02Akdeniz ticaretini bu şekilde
5225. 3:36:04canlandıracağız diyoruz. Bağlatya yolu
5226. 3:36:06ticaretini bu şekilde canlandıracağız
5227. 3:36:08diyoruz. Çünkü coğrafi keşiflerle önemi
5228. 3:36:10azalmıştı bunların.
5229. 3:36:12Ama başarılı olamıyoruz. Gelelim Marmara
5230. 3:36:14Karadeniz projesine arkadaşlar. Normal
5231. 3:36:17boğazların
5232. 3:36:19boğazlara alternatif bir yol, donanmaya
5233. 3:36:22alternatif bir yol için Marmara
5234. 3:36:25Karadeniz'i birleştirelim diyoruz.
5235. 3:36:26Alternatif bir yol açalım diyoruz.
5236. 3:36:29Buradan çıkan ağaçları da gemi yapımında
5237. 3:36:32kullanırız diyoruz. İstanbul'un
5238. 3:36:33ihtiyaçları da bu yolla daha kolay
5239. 3:36:35karşılanır diyoruz ama bunu da hayata
5240. 3:36:38geçiremiyoruz. Bakın Donvolga kanalı
5241. 3:36:40projesini Ruslar yaptı. Süveyş kanalı
5242. 3:36:43projesini İngiltere Fransa yaptı ama
5243. 3:36:45Fransız şirket yaptı.
5244. 3:36:48Marmara Karadeniz projesi yapılmadı.
5245. 3:36:51Sokullu Mehmet Paşa bu projeler
5246. 3:36:53yapılmadan 300400 yıl önce
5247. 3:36:57bunları hayata geçirecekti bakın ama
5248. 3:36:59olmadı. Dikkat! Sokullu Mehmet Paşa'nın
5249. 3:37:02ölümüyle yükselme dönemi sona ermiştir
5250. 3:37:05diyeceğiz.
5251. 3:37:07[homurdanır] Değerli arkadaşlar geldik
5252. 3:37:0917. yüzyıla yani Osmanlı Devleti'nin
5253. 3:37:12duraklama dönemine. Hadi gelin en önemli
5254. 3:37:14bilgileri verelim. Bir kere arkadaşlar
5255. 3:37:16duraklama döneminin iç nedenleri var.
5256. 3:37:18Bir de dış nedenleri var. İç nedenler
5257. 3:37:20Osmanlı'nın kendi yönetimi ile ilgili
5258. 3:37:22olanlar. Dış nedenler Osmanlı'nın
5259. 3:37:24müdahale edemediği şeyler. baktığımızda
5260. 3:37:27merkezi otoritenin bozulması yani
5261. 3:37:29Osmanlı artık kendi yöneticilerine,
5262. 3:37:31kurumlarına söz geçiremiyor. Haliyle bu
5263. 3:37:33duraklama döneminin iç nedenidir. Sancak
5264. 3:37:36sistemi kaldırıldı Mehmet tarafından ve
5265. 3:37:39padişahlar tecrübesiz oldu. Dolayısıyla
5266. 3:37:41bu da duraklama döneminin iç nedenidir.
5267. 3:37:43Sık padişah değişikliği arkadaşlar
5268. 3:37:46Osmanlı Devleti'nde en fazla padişahın
5269. 3:37:48değiştiği dönem duraklama dönemidir.
5270. 3:37:50Yani 17. yüzy yıldır. Bu da duraklama
5271. 3:37:52döneminin iç nedenidir. Küçük yaşta
5272. 3:37:54padişahların başa geçmesi. 4. Mehmet 6
5273. 3:37:58yaşında başa geçti. 6 yaşındaki bir
5274. 3:38:00çocuk ne yapabilir arkadaşlar?
5275. 3:38:01Dolayısıyla bu da duraklama dönemine
5276. 3:38:04girmemizin nedenidir. Rüşvet ve
5277. 3:38:06iltimasın artması. Bu hak etmeyen
5278. 3:38:09kişilerin hak etmediği mevkilere gelmesi
5279. 3:38:11demek. Bu da duraklama döneminin iç
5280. 3:38:13nedenidir. Ordunun bozulması. Ordunun
5281. 3:38:15bozulması derken Ocak devlet içindir
5282. 3:38:18anlayışının bozulması. Yani yeniçeriler
5283. 3:38:20diyor ki biz devlet için değiliz. Devlet
5284. 3:38:24bizim için var diyorlar. E soruyorum
5285. 3:38:26size TSK devlet için mi? Devlet TSK için
5286. 3:38:29mi? Arkadaşlar ocak devlet içindir
5287. 3:38:31anlayışının bozulması ordunun
5288. 3:38:33bozulmasına neden olmuştur. Ordu
5289. 3:38:35bozulunca savaş kazanamıyorsun. Bu da
5290. 3:38:36duraklama döneminin iç nedenidir. Askeri
5291. 3:38:39alım yönteminin bozulması. Normalde biz
5292. 3:38:42pençikle alıyorduk. Sonra devşirmeye
5293. 3:38:44geçmiştik ama sonraki zamanlarda
5294. 3:38:46arkadaşlar mesela Murat'ın oğlunun
5295. 3:38:48sünnet töreninde orada çok iyi
5296. 3:38:51affedersiniz şaklabanlar var. Çok
5297. 3:38:53seviliyor bunlar. Sizi orduya aldım
5298. 3:38:54diyorlar. Alıyorlar orduya. Orduya öyle
5299. 3:38:57asker alınır mı? Alınmaz. Bu da
5300. 3:38:59arkadaşlar yine ordunun bozulmasına
5301. 3:39:01neden olmuştur. Dolayısıyla duraklama
5302. 3:39:03döneminin iç nedenidir. Tımar sisteminin
5303. 3:39:05bozulması. Tımar sistemi üretim demek.
5304. 3:39:07Tımar sistemi ordu demek. Tımar sistemi
5305. 3:39:10sosyal refah demek. E tımar sistemi
5306. 3:39:12bozulunca her şey bozuldu. Saray
5307. 3:39:15kadınlarının devlet yönetimine
5308. 3:39:16karışması. Arkadaşlar saray kadınları
5309. 3:39:18devlet yönetimine giriyorlar. Saray
5310. 3:39:20kadınları devlet yönetimine girince
5311. 3:39:22bunun manikürü var, pedikürü var,
5312. 3:39:25makyajı var, ruju var, allığı var,
5313. 3:39:28kontürü var.
5314. 3:39:30Bunları nereden biliyorsunuz diye
5315. 3:39:31sormayın. Bunları bunun için öğrendim.
5316. 3:39:33Yoksa ben
5317. 3:39:35kontür falan yapmıyorum. Yani kontür
5318. 3:39:37yapmak ne onu da bilmiyorum. Eyeliner'ı
5319. 3:39:39var, rimeli var. Haliyle kadınların
5320. 3:39:41devlet yönetimine karışması yönetimi
5321. 3:39:43bozmuştur arkadaşlar. Aynı zamanda
5322. 3:39:46kadınların devlet yönetimine karışması
5323. 3:39:48ekonomiyi de bozar. Bunlar da duraklama
5324. 3:39:50döneminin iç nedenidir. Savaşların uzun
5325. 3:39:53sürmesi. Osmanlı'nın en uzun kuşatması
5326. 3:39:5524 yıl süren Girit kuşatmasıdır. Bu da
5327. 3:39:58duraklama döneminin iç nedenidir. Çünkü
5328. 3:40:00savaşlar uzun sürünce sen oraya sürekli
5329. 3:40:02masraf yapıyorsun. Bu da ekonomiyi
5330. 3:40:04bozuyor. Eğitim sisteminin bozulması
5331. 3:40:07yani beşik ulemalığı arkadaşlar. Beşik
5332. 3:40:09ulemalığı alimin oğlu alimdir
5333. 3:40:11anlayışıdır. Mesela ben tarih
5334. 3:40:13öğretmeniyim. Bir de benim kızım var.
5335. 3:40:15Umay olsun adı da. Mesela ben eee iyi
5336. 3:40:17bir tarih öğretmeniyim diyelim. İyi bir
5337. 3:40:20iyi iyi bir tarih öğretmeni miyim?
5338. 3:40:22Yorumlara yazın. Diyelim ki ben iyi bir
5339. 3:40:24tarih öğretmeniyim. Devlet bana diyor ki
5340. 3:40:26ya diyor Zeki hocam sen mükemmel bir
5341. 3:40:28tarih öğretmenisiniz. Eyvallah teşekkür
5342. 3:40:29ederim. O yüzden senin kızın da tarih
5343. 3:40:32öğretmeni olsun. Ya benim kızım daha 9
5344. 3:40:33yaşında olsun. alimin oğlu alimdir. Yani
5345. 3:40:36beşik ulemalı bu. Eğitim sistemini
5346. 3:40:38bozmuştur. Medreselerden pozitif
5347. 3:40:40bilimlerin çıkarılması arkadaşlar
5348. 3:40:42matematik yok, hendeshane yok, geometri
5349. 3:40:45yok. E dolayısıyla pozitif bilimler
5350. 3:40:48çıkarılınca adam sana makinalı tüfekle
5351. 3:40:51sıkıyor. Sen hala kılıçla gidiyorsun. Bu
5352. 3:40:53da duraklama döneminin iç nedenidir.
5353. 3:40:55Gelelim dış nedenlere. doğal sınırlara
5354. 3:40:58[boğazını temizler] ulaşılması bir dış
5355. 3:40:59nedendir. Artık Osmanlı okyanusları,
5356. 3:41:01artık Osmanlı dağları geçemiyor. Bunun
5357. 3:41:03dışında Avrupa'da Rönesans yani yeniden
5358. 3:41:05doğuş, Avrupa'da reform, dinde
5359. 3:41:07yenileşme, bunlar Avrupa'nın ileri
5360. 3:41:10gitmesine neden oldu. Osmanlı'nın
5361. 3:41:11yerinde saymasına. Haliyle bu da
5362. 3:41:13duraklama döneminin dış nedenidir. Güçlü
5363. 3:41:16devletlerle komşu olunması. Önceden
5364. 3:41:18mesela Balkanlar parçalanmıştı. Birer
5365. 3:41:20lokma halinde yutuyorduk. Şimdi çok
5366. 3:41:22güçlü devletlerle komşuyuz. Haliyle
5367. 3:41:24onları çok büyük şekilde yenemiyoruz. Bu
5368. 3:41:26da duraklama döneminin dış nedenidir.
5369. 3:41:28Avrupa'da güçlü merkezi krallıkların
5370. 3:41:30kurulması yani güçlü devletlerle komşu
5371. 3:41:32olunması duraklama döneminin dışi. Bunun
5372. 3:41:35dışında coğrafi keşifler, coğrafi
5373. 3:41:37keşifler Akdeniz ticaretini mahvetti. Bu
5374. 3:41:40da Osmanlı ekonomisini bozdu. Osmanlı
5375. 3:41:42nasıl müdahale edecek ki buna? Hayır
5376. 3:41:43arkadaşlar keşfetmiyorsunuz mu diyecek
5377. 3:41:45Osmanlı. Haliyle bu da Osmanlı
5378. 3:41:47ekonomisini bozduğu için dış nedendir.
5379. 3:41:49İpek ve baharat yolu coğrafi keşiflerle
5380. 3:41:52önemini kaybetti. Şimdi devam edelim.
5381. 3:41:55Gelelim duraklama döneminin siyasi
5382. 3:41:56olaylarına. İlk olarak Osmanlı Safevi
5383. 3:41:59savaşları. Safevi kim? İran. Şii. Ve
5384. 3:42:02arkadaşlar baktığımızda 1590 Ferhat Paşa
5385. 3:42:04anlaşması 3. Murat döneminde Özdemiroğlu
5386. 3:42:08Osmanpaşa komutasında Osmanlı ordusu
5387. 3:42:10gidiyor. Meşaleler Savaşı'nda Safevileri
5388. 3:42:13mağlup ediyoruz ve bunun sonucunda
5389. 3:42:14Ferhat Paşa anlaşmasını imzalıyoruz.
5390. 3:42:17Doğuda en geniş sınırlara ulaştığımız
5391. 3:42:19anlaşma. Doğuda en geniş sınırlar.
5392. 3:42:21Ferhat Paşa 1611 Nasu Paşa anlaşması 1.
5393. 3:42:25Ahmet Ekber ve Erşeti'i getiren Ahmet
5394. 3:42:27döneminde dikkat önemi ne? Osmanlı'nın
5395. 3:42:29doğuda toprak kaybettiği ilk anlaşma.
5396. 3:42:33Devam. 1618
5397. 3:42:35Serava anlaşması
5398. 3:42:37Osmanlı döneminde yani Genç Osman
5399. 3:42:39döneminde yeniçerliler tarafından
5400. 3:42:41öldürülen ilk Osmanlı padişahı. Önemli
5401. 3:42:43mi hocam? Serava anlaşması. Hayır.
5402. 3:42:45Safevilerle olduğunu bilin yeter.
5403. 3:42:46Yukarıdaki Nasupşa Anlaşması küçük
5404. 3:42:48değişikliklerle tekrar etti. 1639 Kasrı
5405. 3:42:51Şirin anlaşması önemli 4. Murat
5406. 3:42:54döneminde 4. Murat Bağdat Fatihi olarak
5407. 3:42:56bilinir arkadaşlar. Kasrı Şirin
5408. 3:42:58anlaşmasıyla günümüz Türk İran
5409. 3:43:01sınırlarının temelleri atılmıştır. Bu
5410. 3:43:03gördüğünüz adam da Bağdat Fatihi 4.
5411. 3:43:06Murat'tır. Yasakçı padişahtır aynı
5412. 3:43:08zamanda. Devam edelim. Geldik Osmanlı
5413. 3:43:12Rus savaşlarına arkadaşlar. 4. Mehmet
5414. 3:43:14döneminde Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
5415. 3:43:16var. Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
5416. 3:43:18Ruslara saldırıyor. Daha sonra da
5417. 3:43:20Ruslarla ilk resmi anlaşmamızı
5418. 3:43:22imzalıyoruz. 1681 Bahçesaray ya da diğer
5419. 3:43:26bir adıyla Çehrin Anlaşması. Kim
5420. 3:43:28döneminde? 4. Mehmet döneminde. Osmanlı
5421. 3:43:32tahtını en küçük yaşta geçen padişah 6
5422. 3:43:34yaşında geçti. Ve arkadaşlar bu
5423. 3:43:36Bahçesaray Çehrin anlaşması Osmanlı ile
5424. 3:43:39Ruslar arasındaki ilk resmi anlaşmadır.
5425. 3:43:41Unutma Osmanlı ile Avusturya arasında
5426. 3:43:43ilk resmi anlaşma 1533 İstanbul
5427. 3:43:46Anlaşması Kanuni dönemi. Osmanlı ile
5428. 3:43:49İran Safevi arasındaki ilk resmi anlaşma
5429. 3:43:52155 Amasya anlaşması. O da Kanuni
5430. 3:43:54dönemi. Ama Rusya ile ilk anlaşma
5431. 3:43:57Bahçesaray anlaşması yani şehrin
5432. 3:43:59anlaşması 4. Mehmet döneminde. Devam
5433. 3:44:01edelim. Osmanlı Venedik savaşları.
5434. 3:44:03Arkadaşlar biz ne yapıyoruz? Girit
5435. 3:44:05adasını kuşatıyoruz. Kim döneminde? Yine
5436. 3:44:074. Mehmet döneminde. Osmanlı tarihinin
5437. 3:44:10en uzun kuşatmasıdır. Toplamda 24 yıl
5438. 3:44:14sürmüştür. Hocam Girit
5439. 3:44:15[boğazını temizler] nerede? Bak burası
5440. 3:44:16Anadolu, burası Kıbrıs, şurası da Girit.
5441. 3:44:19Arkadaşlar Osmanlı burayı 24 yılda aldı.
5442. 3:44:23Dolayısıyla Osmanlı'nın ekonomisini
5443. 3:44:25mahvetti burası. Hatta burayı
5444. 3:44:26fethettikten sonra Osmanlı Kadırga'dan
5445. 3:44:29Kalyona geçiyor. Daha büyük gemilere
5446. 3:44:31geçiş yapıyor. Peki 4. Mehmet döneminde
5447. 3:44:34Girit'i fetheden kişi kim? Girit Fati
5448. 3:44:37olarak bilinen Köprülü Fazıl Ahmet Paşa.
5449. 3:44:40Devam edelim. Geldik Osmanlı Avusturya
5450. 3:44:43savaşlarına. Arkadaşlar 17. yüzyılda en
5451. 3:44:45çok savaştığımız devlet Avusturya. 1596
5452. 3:44:49Haçova Meydan Muharebesi. Arkadaşlar
5453. 3:44:51hani bizim Selim Sarı Selim vardı ya
5454. 3:44:53Kanuni'nin oğlu. O işte ordunun başında
5455. 3:44:56sefere çıkmayan ilk padişahtı. Daha
5456. 3:44:59sonra o usul bozuldu ama Mehmet
5457. 3:45:02arkadaşlar Haçova Meydan Muharebesi'ne
5458. 3:45:05Avusturya üzerine Mehmet'i de
5459. 3:45:07götürüyoruz. Yani padişah da geliyor.
5460. 3:45:09Aslında onlara yeniliyorduk ama
5461. 3:45:11arkadaşlar Avusturya Ordusu Osmanlı
5462. 3:45:14çadırlarının arasına ganimet toplamak
5463. 3:45:16için dağılınca bizim orada kepçeciler,
5464. 3:45:18kürekçiler bunların kafalarına vurdu.
5465. 3:45:20Sonra Mehmet geldi. Sonra Ordu da geri
5466. 3:45:23geldi. Kaçmaktan geldi geri ve Haçova
5467. 3:45:26Meydan Muharebesi'ni kepçeyle kürekle
5468. 3:45:29kazandık Avusturya'ya karşı. Ve
5469. 3:45:31arkadaşlar Eğri, Kanije, Estergon
5470. 3:45:34kaleleri fethedildi. Dikkat Eğri Fatih
5471. 3:45:37olarak bilinen kişi Mehmet'tir. Haçova
5472. 3:45:39Meydan Muharebesi'e de padişahımız
5473. 3:45:42Mehmet. 1606 Zitvatarok anlaşması Kanuni
5474. 3:45:45döneminde Avusturya ile Avusturya'ya
5475. 3:45:47protokol üstünlüğü kurduğum 153 İstanbul
5476. 3:45:50anlaşması vardı. İşte o 1533 İstanbul
5477. 3:45:53anlaşması protokol üstünlüğü 1606
5478. 3:45:57Zitvatoruk'la bitti. Avusturya arşütü
5479. 3:45:59protokol bakımından Osmanlı padişahına
5480. 3:46:02denk sayıldı. Yani uluslararası denklik
5481. 3:46:04yani mütekabiliyet. 1664 Vasvar
5482. 3:46:08Anlaşması. Vasvar,
5483. 3:46:10Uyvar. Vasvar anlaşmasıyla Uyvar Kalesi
5484. 3:46:14alındı. Uyvar Fatihi, Girit Fatihi
5485. 3:46:17olarak da bilinen Köprülü Fazıl Ahmet
5486. 3:46:19Paşa. Hem Uyvar Fatih hem Girit
5487. 3:46:20Fatihi'i. Viyana kuşatması. Değerli
5488. 3:46:23dostlarım şimdi burada size ik Viyana
5489. 3:46:26kuşatmasını anlatacağım. Ne oldu?
5490. 3:46:28Diyelim ki arkadaşlar şurası
5491. 3:46:31Macar toprakları olsun. Şurası da
5492. 3:46:33Osmanlı olsun. Osmanlı'nın padişahı
5493. 3:46:374. Mehmet. Sadrazlamamımız da Merzifonlu
5494. 3:46:40Kara Mustafa Paşa. Peki ne oldu hocam?
5495. 3:46:42Arkadaşlar buradaki Macar tökeli İmre
5496. 3:46:45Avusturya'ya karşı Osmanlı'dan yardım
5497. 3:46:47istedi. 4. Mehmet de Merzifonlu Kara
5498. 3:46:50Mustafa Paşa'yı Tökeli İmre'nin yanına
5499. 3:46:52gönderdi. Ama Merzifonlu Kara Mustafa
5500. 3:46:54Paşa Osmanlı ordusuyla Macaristan'a Teli
5501. 3:46:57İmren'nin yanına gitmek yerine Viyana'yı
5502. 3:46:59kuşattı. [homurdanır] Fakat arkadaşlar
5503. 3:47:01bazı batıl inançlarından dolayı kuşatma
5504. 3:47:03hep ertelendi ve Lehistan Avusturya'ya
5505. 3:47:06120.000 askerle yardıma geldi.
5506. 3:47:10Dolayısıyla arkadaşlar kuşatma başarısız
5507. 3:47:13oldu ve padişahtan habersiz yapılan bu
5508. 3:47:15kuşatma Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın
5509. 3:47:194. Mehmet tarafından idam edilmesine
5510. 3:47:21sebep oldu. Şimdi biz burada yenilince
5511. 3:47:25ne oldu? Avrupalı devletler, "Ana biz
5512. 3:47:27Osmanlı'yı yenebiliyormuşuz" dediler. Ve
5513. 3:47:29hemen birleştiler. Kutsal ittifak
5514. 3:47:32devletleri kim onlar? Mal var. Malta,
5515. 3:47:36Avusturya, Lehistan, Venedik ve Rusya.
5516. 3:47:39Bunlar birleştiler. Osmanlı'ya karşı
5517. 3:47:41saldırdılar ve bu savaşlara kutsal
5518. 3:47:43ittifak savaşları adını veriyoruz.
5519. 3:47:46Kutsal ittifak devletleri kazandı.
5520. 3:47:48Osmanlı 16 yıl boyunca yenildi. O yüzden
5521. 3:47:50bu savaşlara felaket seneleri adı
5522. 3:47:53veriliyor. Peki bakalım şimdi o zaman
5523. 3:47:56unutmayın. 1 Viyana kuşatması da
5524. 3:47:58başarısız oldu. Viyana kuşatması da ik
5525. 3:48:00Viyana kuşatmasını 4. Mehmet döneminde
5526. 3:48:02yapan Merzfonlu Kara Mustafa Paşa da 1.
5527. 3:48:06Viyana kuşatmasında başarısız olan
5528. 3:48:07kimdi? Yorumlara arkadaşlar. Viyana
5529. 3:48:11kuşatması. 4. Mehmet Merzifon'u Kara
5530. 3:48:13Mustafa Paşa'yı gönderdi. Macarılara
5531. 3:48:15yardım etsin diye. Ama Merzifon'u ne
5532. 3:48:18yaptı? Gitti Viyana'yı kuşattı ve
5533. 3:48:20başarısız oldu. Buradaki başarısızlık
5534. 3:48:23Ksal ittifak savaşlarına neden oldu.
5535. 3:48:25Kutsal ittifak devletleri kim? Malvar.
5536. 3:48:28Malta, Lehistan, Venedik, Avusturya,
5537. 3:48:30Rusya. Osmanlı'yı ne yaptılar? Yendiler
5538. 3:48:33arkadaşlar. Bunun sonucunda 1699
5539. 3:48:36Karlovça anlaşması imzalandı.
5540. 3:48:38Osmanlı'nın büyük çapta toprak
5541. 3:48:39kaybettiği ilk anlaşmadır. O yüzden
5542. 3:48:42önemlidir. Ve imzalayan padişahı hiç
5543. 3:48:45sormadılar. Mustafa çok önemsiz gibi
5544. 3:48:47görünür ama çok önemli bir anlaşmaya
5545. 3:48:49imzalamıştır Karlovça'yı. Arkadaşlar
5546. 3:48:52batıda ilk defa büyük çapta toprak
5547. 3:48:54kaybettik ve arabulucu devletler kim?
5548. 3:48:56Karlovça anlaşmasında İngiltere ve
5549. 3:48:59Hollanda'dır. Arkadaşlar Sokullu Mehmet
5550. 3:49:02Paşa'nın ölümüyle girdiğimiz duraklama
5551. 3:49:04dönemi Karlovça anlaşmasıyla son buldu
5552. 3:49:07ve artık Karlovça bizi dağılmaya itti.
5553. 3:49:111700 İstanbul Anlaşması. Şimdi
5554. 3:49:13arkadaşlar Karlovça anlaşmasına
5555. 3:49:14baktığımızda
5556. 3:49:16[boğazını temizler]
5557. 3:49:17burada Rusya'nın imzası yok. Neden Rus
5558. 3:49:19imzası yok hocam? Çünkü arkadaşlar Rus
5559. 3:49:22elçisinin imza yetkisi yoktu. E o imza
5560. 3:49:24[boğazını temizler] yetkisi alıp gelene
5561. 3:49:26kadar aradan bir yıl geçti. Rus elçisi
5562. 3:49:28gelmiş atıyla beraber. Hadi Karlovça'yı
5563. 3:49:31imzalayalım diyor. Sen deli misin oğlum?
5564. 3:49:33Dedik ya. Millet imzaladı gitti dedik.
5565. 3:49:35Gel o zaman ne yapacağız dedi. Gel
5566. 3:49:37seninle de Karlovça'nın devamı
5567. 3:49:38niteliğinde 1700 İstanbul Anlaşması'nı
5568. 3:49:41yapalım dedik. Bu 1700 İstanbul
5569. 3:49:43Anlaşması Karlovça'nın devamı
5570. 3:49:44niteliğindedir. Osmanlı ile Rusya
5571. 3:49:47arasındadır. Karlovça'nın devamı
5572. 3:49:48niteliğinde. Azak Kalesi'nin verilmesi.
5573. 3:49:52Azak Kalesi'ni kime verdik? Ruslara.
5574. 3:49:54Nerede Azak Kalesi? Karadeniz'in
5575. 3:49:55kuzeyinde Kırım'da. Ya Azlak Kalesi'nin
5576. 3:49:58verilmesiyle Karadeniz ilk kez Türk kölü
5577. 3:50:01olmaktan çıktı. 1700 İstanbul
5578. 3:50:04anlaşmasıyla önemli. Devam edelim.
5579. 3:50:06Osmanlı Lehistan savaşları. Lehistan
5580. 3:50:09kim? Günümüzün Polonya'sı gibi düşünün.
5581. 3:50:111620 Hotin seferi arkadaşlar. Genç Osman
5582. 3:50:15başa geçti. Mükemmel bir plan yaptı.
5583. 3:50:17Lehistan üzerine Hotin seferine gitti.
5584. 3:50:19Ama yeniçeriler isteksiz davranıyorlar.
5585. 3:50:21İsteksiz savaşıyorlar. Şöyle
5586. 3:50:23savaşıyorlar yeniçeriler. Lan oğlum
5587. 3:50:25savaşın diyor genç Osman. Şöyle
5588. 3:50:27savaşıyorlar. Neden? Sefer bahşini az
5589. 3:50:29bulmuşlar. Arkadaşlar Hotin seferini biz
5590. 3:50:32kazandık. Hotin anlaşmasını yaptık.
5591. 3:50:34Bizim için karlı bir anlaşma ama yine de
5592. 3:50:37istediğimiz kadar büyük bir anlaşma
5593. 3:50:38değil. İşte bu sebepten Hotin seferinde
5594. 3:50:40yeniçeriler isteksiz davrandı diye Genç
5595. 3:50:42Osman yeniçerileri kaldırma fikrine
5596. 3:50:44girecek.
5597. 3:50:46>> [öksürme]
5598. 3:50:46>> Bunun sonucunda da
5599. 3:50:48yeniçeriler Genç Osman'ı öldürecekler.
5600. 3:50:51Yeniçeriler tarafından öldürülen ilk
5601. 3:50:52Osmanlı padişahı Genç Osman olacak. Peki
5602. 3:50:56bu kiminle? Lehistan ile. Bu arada bu
5603. 3:51:002016 KPSS sorusu. 1672 Bujaş anlaşması.
5604. 3:51:05Arkadaşlar doğuda en geniş sınırlara
5605. 3:51:07ulaştığım anlaşma neydi? Ferhat
5606. 3:51:09Paşa'ydı. Batıda en geniş sınırlara
5607. 3:51:11ulaştığım ise Bucaş anlaşmasıdır. Yine
5608. 3:51:14hükümdarım 4. Mehmet ve Lehistan ile
5609. 3:51:17Bucaş anlaşmasını yaptım. Batıda en
5610. 3:51:19geniş sınırlara ulaştım.
5611. 3:51:221672 Kale Kameni Kalesi'nin fethi
5612. 3:51:25Ukrayna'da bu Ukrayna'nın kilidi olarak
5613. 3:51:27biliniyor. Bazı kaynaklara göre
5614. 3:51:30Osmanlı'nın batıda fethettiği son kale.
5615. 3:51:32Bu şekilde vereyim. Kafi. Gelelim
5616. 3:51:35[boğazını temizler] 17. yüzyıl
5617. 3:51:36isyanlarına arkadaşlar. 17. yüzyılda bir
5618. 3:51:39yeniçeri isyanları var. 2. Celali
5619. 3:51:42isyanları var. 3. Eyalet isyanları var.
5620. 3:51:454. Suhte isyanları yani öğrenci
5621. 3:51:48isyanları var. Baktığımızda yeniçeri
5622. 3:51:50isyanları. Nerede yeniçeriler?
5623. 3:51:51İstanbul'da. İstanbul neyi? Osmanlı'nın
5624. 3:51:53merkezi. Dolayısıyla İstanbul isyanları
5625. 3:51:56ya da merkez isyanları olarak biliniyor.
5626. 3:51:58Merkezi otorite bozulduğu için isyan
5627. 3:52:00ettiler. Yeniçeri ocağı bozulduğu için
5628. 3:52:02isyan ettiler. Yani Ocak devlet içindir
5629. 3:52:04anlayışının yerine devlet ocak içindir
5630. 3:52:07anlayışı geldiği için isyan ettiler.
5631. 3:52:09Aynı zamanda Osmanlı parada ne yapıyor?
5632. 3:52:12Taşiş yapıyor. Taşiş nedir? Paranın
5633. 3:52:15değerini düşürmedir. Mesela altın para
5634. 3:52:17veriyorsun ama içerisinde bakır
5635. 3:52:18karıştırılmış. Arkadaşlar cülüs ve
5636. 3:52:21ulufelerin yani maaş ve bahşişlerin
5637. 3:52:24düşük ayarda para ile ödenmesi yine
5638. 3:52:26yenişeri isyanlarının sebeplerindendir.
5639. 3:52:29Burada arkadaşlar iki tane önemli isyan
5640. 3:52:31var. Bir genç Osman'ın öldürülmesi. İki
5641. 3:52:33vaka-i vakvakiye. Genç Osman nasıl öldü?
5642. 3:52:35Genç Osman Hin seferinden geldi.
5643. 3:52:37Hanımına dedi ki, "Hanım hadi iki kahve
5644. 3:52:39yap da içelim." dedi. "Tamam" dedi
5645. 3:52:41hanımı. Kahveler geldi ve arkadaşlar
5646. 3:52:44genç Osman dedi ki ya dedi hanım ben bu
5647. 3:52:46yenişeri ocağını kaldıracağım dedi. Bir
5648. 3:52:48de Genç Osman Şehir Üstam'ın kızıyla
5649. 3:52:50evlenmişti ve kayın pederim toplumda
5650. 3:52:53ayrıcalıklı bir hale gelmesin diye de
5651. 3:52:55Şey Üstam'ın yetkilerini kısıtlamıştı.
5652. 3:52:56Yani kayın pederiyle arası bozuktu. E
5653. 3:52:59kızına bunu söyleyince yani genç Osman
5654. 3:53:01eşine yeni şerileri kaldıracağını
5655. 3:53:03söyleyince eşi de hemen gitti bunu
5656. 3:53:05babasına söyledi. Baba dedi senin damat
5657. 3:53:07yeniçerileri kaldıracakmış. O da gitti
5658. 3:53:09bunu Yeniçerilere söyledi. Yeniçeriler
5659. 3:53:11de ne yaptılar? Genç Osman'ı Yedi Kule
5660. 3:53:14zindanlarında öldürdüler. Yeniçerliler
5661. 3:53:17tarafından öldürülen ilk padişah Genç
5662. 3:53:19Osman'dır. Diğer olay Vaka-ı Vakvakiye.
5663. 3:53:24Ben elimde böyle çayla geziyorum. Size
5664. 3:53:26çok rahat geliyor olabilirim arkadaşlar.
5665. 3:53:29Ayaklarım o kadar çok ağrıdı ki ayakta
5666. 3:53:30durmaktan ayakkabılarımı çıkardım.
5667. 3:53:32Çorapla çekiyorum videoyu.
5668. 3:53:35Bana gülüyor. Sevgili eşim Emine ve
5669. 3:53:37videoyu çeken Melike'e bana gülüyorlar
5670. 3:53:40ama olsun.
5671. 3:53:42Ama onlar iyi niyetlerinden gülüyorlar.
5672. 3:53:43Komik olduğu için. Bence de komik.
5673. 3:53:47Arkadaşlar bir de gelelim Vaka-i
5674. 3:53:48Vakvaki'ye. Vaka-i Vakvakiye 4. Mehmet
5675. 3:53:51döneminde yaşanan bir olaydır. Nedir bu
5676. 3:53:54vakvak ağacı olayı? Arkadaşlar
5677. 3:53:56mitolojide bir vakvak ağacı var. Meyvesi
5678. 3:53:58insan olan ağaç.
5679. 3:54:00>> [boğazını temizler]
5680. 3:54:00>> Ve değerli dostlarım, eee, 4. Mehmet
5681. 3:54:03döneminde yeniçeriler isyan ediyorlar.
5682. 3:54:05Yani kazan kaldırıyorlar ve 30'dan fazla
5683. 3:54:07devlet adamını liste halinde 4. Mehmet'e
5684. 3:54:10sunuyorlar. Bunları bize vereceksin
5685. 3:54:12diye. 4. Mehmet o kişileri vermek
5686. 3:54:14zorunda kalıyor askerlere. Yenişeriler
5687. 3:54:17onları Sultan Ahmet Meydanıa öldürüp
5688. 3:54:19Sultan Ahmet Meydanındıaki çınar ağacına
5689. 3:54:21asıyorlar. Ölülerini aleme ibret olsun
5690. 3:54:23diye. İşte bu olayda mitolojide meyvesi
5691. 3:54:26insan olan ağaç. Vakvak ağacına
5692. 3:54:28benzetildiği için Vaka-i Vakvakiye olayı
5693. 3:54:31olarak biliniyor. Kim döneminde? 4.
5694. 3:54:33Mehmet döneminde. Bak sorusu gelir ona
5695. 3:54:35göre. Devam edelim. Celali isyanları
5696. 3:54:38yani Anadolu yani Taşra isyanları. Ha
5697. 3:54:41neden çıktı bu isyanlar? Merkezi otorite
5698. 3:54:43bozulduğu için çıktı. Ağır vergiler
5699. 3:54:45alındığı için çıktı. Ne diyor biliyor
5700. 3:54:47musunuz halk bu dönemde Osmanlı için?
5701. 3:54:50Şalvarı şaltak Osmanlı, bir şeyi bir şey
5702. 3:54:52Osmanlı. Eken de yok, biçen de yok ama
5703. 3:54:55yiyen de ortak Osmanlı diyor. Neyi
5704. 3:54:57eleştiriyorlar? Ağır vergileri
5705. 3:54:59eleştiriyorlar. Arkadaşlar ağır
5706. 3:55:01vergilerin alınması da Anadolu
5707. 3:55:03isyanlarının, Celali isyanlarının
5708. 3:55:05sebebidir ve tımar sisteminin bozulması.
5709. 3:55:07Tımar sistemi bozulunca ordu bozuldu,
5710. 3:55:10ekonomi bozuldu, üretim bozuldu, sosyal
5711. 3:55:12refah bozuldu. Tımar sisteminin
5712. 3:55:14bozulması da celali isyanlarının
5713. 3:55:16nedenidir. İltizam sisteminde yer alan
5714. 3:55:18mültezimler. Şimdi tımar sistemi
5715. 3:55:20bozulunca bütün topraklar iltizama
5716. 3:55:22verildi ya. 13 yıllığına kiralandı.
5717. 3:55:24Oradaki mültezimler halka zulmediyor. E
5718. 3:55:27bu da isyanın sebebi. Yöneticiler halka
5719. 3:55:29kötü davranıyorlar. Bu da isyanın
5720. 3:55:31sebebi. Kepçeyle kürekle kazandığımız
5721. 3:55:33Haçova meydan muharebesinden kaçan
5722. 3:55:35askerler de orduya geri dönemiyorlar.
5723. 3:55:37Onlar da eşkıyalık faaliyetlerinde
5724. 3:55:39bulunuyorlar. Bunlar da isyanların
5725. 3:55:41sebebidir. Peki nasıl isyanlar var?
5726. 3:55:43Ezberlemeyin sadece duymuş olun. Can
5727. 3:55:45Bolatoğlu, Gürcebi, Kalenderoğlu, Tavil
5728. 3:55:48Ahmet, Karayazıcı gibi isyanlar çıkıyor.
5729. 3:55:51Ve dikkat daha önce soru oldu. Büyük
5730. 3:55:53kaçkun Celali isyanları sebebiyle halkın
5731. 3:55:58köylerden kente doğru büyük göç
5732. 3:56:01hareketine büyük kaçkun adı veriliyor
5733. 3:56:03değerli dostlar?
5734. 3:56:06Ve çıkmış sınav sorusu 2024. Dikkat
5735. 3:56:09edin. Gelelim eyalet isyanlarına
5736. 3:56:11arkadaşlar. Yöneticiler halka kötü
5737. 3:56:13davranıyorlar. Halktan ağır vergiler
5738. 3:56:15alınıyor ve eyaletlerimiz de mesela
5739. 3:56:17Eflak'ta, Boğdan'da toprakları savaş
5740. 3:56:19alanına dönüyor. İşte bu yüzden bunlar
5741. 3:56:21da isyan ediyorlar.
5742. 3:56:23Ama Osmanlı bu isyanları ne yapıyor?
5743. 3:56:26Bastırıyor.
5744. 3:56:28Peki gelelim suhte isyanlarına.
5745. 3:56:30Medreseler bozuldu. Liyakate önem
5746. 3:56:32verilmiyor. Mezun kişiler iş bulamıyor
5747. 3:56:35ve bunun sonucunda da öğrenciler isyan
5748. 3:56:37ediyorlar
5749. 3:56:39arkadaşlar. E suhte isyanları da bu
5750. 3:56:41şekildedir. Ama şurada çok önemli bir
5751. 3:56:43dikkatim var. Bakın arkadaşlar, yeniçeri
5752. 3:56:46isyanlarında, yeniçeri isyanlarında asla
5753. 3:56:49ama asla rejimi değiştirme arzusu
5754. 3:56:53yoktur. Yeniçeri isyanların nedenleri
5755. 3:56:55arasında rejim değiştirme yok. Yani
5756. 3:56:58adamlar monarşiyi yıkalım da meşrutiyeti
5757. 3:56:59getirelim falan demiyorlar. Ve eyalet
5758. 3:57:02isyanları içerisinde de milliyetçilik
5759. 3:57:05yok. Milliyetçilik etkisiyle isyan
5760. 3:57:08etmiyorlar arkadaşlar. Neden? Çünkü daha
5761. 3:57:11milliyetçilik yok ortalıkta.
5762. 3:57:12Milliyetçilik Fransız ihtilaliyle
5763. 3:57:14dünyaya yayılacak.
5764. 3:57:151789'da 18. yüzyılda milliyetçilik, daha
5765. 3:57:18biz 17. yüzyıldayız. O yüzden unutmayın,
5766. 3:57:21yeniçeri isyanlarında rejim değiştirme
5767. 3:57:22arzusu, eyalet isyanlarında
5768. 3:57:24milliyetçilik
5769. 3:57:26yok. Devam edelim. Gelelim 17. yüzyıl
5770. 3:57:29ıslahatları. 17. yüzyıl ıslahatçılarını
5771. 3:57:33tokmak olarak kodlayacağız. Ne olarak?
5772. 3:57:36Tokmak olarak. Tarhuncu Ahmet Paşa
5773. 3:57:38arkadaşlar. Tarhuncu Ahmet Paşa 4.
5774. 3:57:40Mehmet dönemindedir ve Osmanlı
5775. 3:57:42Devleti'nde ilk denk bütçeyi yani ilk
5776. 3:57:45modern bütçeyi hazırlamıştır. Bakın
5777. 3:57:47arkadaşlar 4. Mehmet Osmanlı tahtını en
5778. 3:57:50küçük yaşta geçen padişah ya onun o
5779. 3:57:52yüzden çok iyi sadrazamları var. Mesela
5780. 3:57:55hocam mesela Tarhunca Ahmet Paşa ilk
5781. 3:57:57denk bütçeyi yaptı. Onun sadrazamı
5782. 3:57:59köprürler devre. Duraklama içinde
5783. 3:58:02yükselmeyi yaşatacaklar. 4. Mehmet
5784. 3:58:05dönemi sadrazamıdır. Bunlar da 4. Mehmet
5785. 3:58:08yazalım buraya da arkadaşlar. Tarhuncu
5786. 3:58:11Ahmet Paşa 4. Mehmet döneminde ilk denk
5787. 3:58:13bütçeyi yaptı. Gelelim Osman'a, Genç
5788. 3:58:16Osman'a. Tokmak şifremizin oğ'suna.
5789. 3:58:19Düzenli ıslahat yapan ilk padişahtır.
5790. 3:58:22Saray dışından evlenerek sarayı halka
5791. 3:58:24açmıştır. Şeyhülüslam'ın kızıyla
5792. 3:58:25evlendi. Bir cariye ile değil.
5793. 3:58:27Şeyhülü'nın yetkilerini kısıtladı.
5794. 3:58:29Neden? Kayın pederim toplumda
5795. 3:58:30ayrıcalıklı hale gelmesin diye
5796. 3:58:33yeniçerileri kaldırmayı düşünen ilk
5797. 3:58:34padişah oldu. Hatta başkenti Anadolu'ya
5798. 3:58:37taşımayı düşündü. Ama yeniçeriler
5799. 3:58:40tarafından öldürülen ilk Osmanlı
5800. 3:58:42padişahı oldu. Nerede öldürüldü? Yedi
5801. 3:58:45Kule zindanlarında. Tokmak şifremizin
5802. 3:58:47üçündeyiz. Kuyucu Murat Paşa arkadaşlar.
5803. 3:58:50Kuyucu Murat Paşa isyancıları öldürüp
5804. 3:58:52kuyulara tıkmakla meşhur olmuştur.
5805. 3:58:55İsyanları şiddet ve baskı yoluyla
5806. 3:58:57bastırdı. Normalde bir ıslatçı değil.
5807. 3:58:59Şifreye uygun diye koyduk. Devam edelim.
5808. 3:59:034. Murat. 4. Murat kimdi? Bağdat
5809. 3:59:05Fatih'ydi. Yasakçı padişahtı. İçkiyi,
5810. 3:59:08tütünü, gece sokağa kangilsiz çıkmayı,
5811. 3:59:12kahvehaneleri yasaklıyor arkadaşlar.
5812. 3:59:14Bakın. Saray kadınlarını devlet
5813. 3:59:16yönetiminden uzaklaştırdı. İçki, tütün
5814. 3:59:19ve kahvehane yasağı getirdi ve
5815. 3:59:22ıslahatlar için risaleler yani raporlar
5816. 3:59:24hazırlattı. Arkadaşlar ıslahatlar için
5817. 3:59:26hazırlanan raporlara risale ya da laiha
5818. 3:59:29adı verilir.
5819. 3:59:32Peki devam edelim. 1. Ahmet 1. Ahmet
5820. 3:59:34ekber ve her şey sistemini getirdi. Yani
5821. 3:59:36tahta en yaşlı ve en akıllı kişinin
5822. 3:59:39geçmesi usulünü getirdi ve bu şekilde
5823. 3:59:41veraset sistemini kesin bir kurala
5824. 3:59:44bağladı.
5825. 3:59:46Gelelim köprülüler devrine. Kim
5826. 3:59:48döneminde bunlar? Yine en küçük yaşta
5827. 3:59:50Paşa geçen padişah. 4. Mehmet döneminde
5828. 3:59:52bir kere köprülü Mehmet Paşa 2025 çıkmış
5829. 3:59:55sınav sorusu arkadaşlar. Köprülü Mehmet
5830. 3:59:57Paşa saraya şartlar öne sürerek sadrazam
5831. 4:00:01olan ilk kişidir. Beni yargılamadan idam
5832. 4:00:04etmeyeceksiniz. Yargılamadan infaz
5833. 4:00:05etmeyeceksiniz. Önce beni
5834. 4:00:06dinleyeceksiniz. Hakkımda çıkan
5835. 4:00:08söylentileri ilk bana soracaksınız.
5836. 4:00:10Sarayda aldığım kısıtlamalara
5837. 4:00:11karışmayacaksınız. Ekonomide yaptığım
5838. 4:00:13reformlara karışmayacaksınız. diyor ve
5839. 4:00:15köprülü Mehmet Paşa şartlar öne sürerek
5840. 4:00:17sadrazlama olan ilk kişi oluyor.
5841. 4:00:19Çanakkale Boğazı'ndaki Venedik
5842. 4:00:20ablukasını da o kaldırıyor. Demek ki
5843. 4:00:22başarılı.
5844. 4:00:24>> [boğazını temizler]
5845. 4:00:24>> Köprülü Fazıl Ahmet Paşa [öksürme]
5846. 4:00:28hem Girit Adasını fethediyor. Girit
5847. 4:00:30Fatihi hem de Uyvar Fatih olarak
5848. 4:00:32biliniyor. Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
5849. 4:00:35Viyana kuşatmasını yapıp başarısız
5850. 4:00:37oluyor. Padişahtan habersiz yaptığı için
5851. 4:00:39de idam ediliyor. Bunların hepsi
5852. 4:00:41muhtemel soru adayıdır. Köprülüler devri
5853. 4:00:45duraklama içinde yükselme olarak
5854. 4:00:46bilinir. Peki yükselme içinde duraklama
5855. 4:00:48neydi? Bayezit dönemiydi. Neden? Cem
5856. 4:00:52Sultan sorunundan dolayı. Duraklama da
5857. 4:00:54bitti.
5858. 4:00:57Değerli arkadaşlar, geldik 18. yüzyıl
5859. 4:01:00Osmanlı Devleti'ne yani gerileme
5860. 4:01:02dönemine. Arkadaşlar baktığımızda burada
5861. 4:01:05ilk olarak devletlerin genel
5862. 4:01:07politikalarını bileceğiz. Osmanlı
5863. 4:01:09Devleti. Osmanlı Karlovça'da ilk defa
5864. 4:01:11büyükçap'ta toprak kaybetmişti. İlk
5865. 4:01:13amacı kaybettiği yerleri geri almak,
5866. 4:01:15sonraki amacı var olan toprakları
5867. 4:01:17korumak. Peki Rusya arkadaşlar Rusya
5868. 4:01:21panslavizmi istiyor. Panslavizmle
5869. 4:01:24Balkanlarda bulunan Slav milletleri bir
5870. 4:01:26çatı altında birleştirmek ve onlar
5871. 4:01:28üzerinden sıcak denizlere inmek.
5872. 4:01:30Panslavizm Slav birliği, pantürkiizm
5873. 4:01:33Türk birliği, pan İslamizm İslam birliği
5874. 4:01:34anlamına gelir. Ve bak panslavizmi
5875. 4:01:37yapmak istiyor. Sıcak denizlere inmek
5876. 4:01:39istiyor Rusya. Bir de Dakya ve Grek
5877. 4:01:42projesi var. Grek projesi Rusya'nın tek
5878. 4:01:44başına projesi. Ne projesi bu?
5879. 4:01:47İstanbul merkezli eski Bizans'ı yeniden
5880. 4:01:50canlandırma projesi. Dakya projesi de
5881. 4:01:52Avusturya ve Rusya'nın Osmanlı'nın
5882. 4:01:54Balkan topraklarında
5883. 4:01:56Dakya devletini kurma projesidir.
5884. 4:01:59Gelelim Avusturya'ya. Balkanlardaki
5885. 4:02:01etkisini arttırmak istiyor ve Rusya ile
5886. 4:02:03beraber Dakya projesini hayata geçirmek
5887. 4:02:05istiyor. Avusturya, Fransa, Fransa
5888. 4:02:08arkadaşlar İngiltere ile 7 yıl
5889. 4:02:09savaşlarını yapıyor. Yeniliyor ve halka
5890. 4:02:13yeni vergiler koyuyor. Bu da Fransa'da
5891. 4:02:15Fransız ihtilaline sebep oluyor. Bir de
5892. 4:02:18Fransa ne yapacak? Osmanlı'nın Mısır
5893. 4:02:20toprağını işgal edecek. Napolyon
5894. 4:02:22Bonapart. Peki gelelim İngiltere'ye.
5895. 4:02:24İngiltere 7 yıl savaşlarını kazandı ama
5896. 4:02:27ekonomisi mahvoldu. Amerika'ya yeni
5897. 4:02:29vergiler yükledi. Amerika İngiltere'ye
5898. 4:02:31karşı savaştı ve bağımsızlığını sağladı.
5899. 4:02:34Peki devam edelim değerli arkadaşlar.
5900. 4:02:37Geldik gerileme döneminin siyasi
5901. 4:02:39olaylarına. Yani 18. yüzyılın siyasi
5902. 4:02:41olayları. İlk olarak Edirne vakası
5903. 4:02:44arkadaşlar. Padişah Mustafa. Kim bu?
5904. 4:02:46Karlovça'yı imzalayan ı Mustafa. Değerli
5905. 4:02:49dostlar, ı Mustafa sürekli başkenti
5906. 4:02:51bırakıp Edirne'ye gidiyor. Halk
5907. 4:02:53arasında, askerler arasında bir söylenti
5908. 4:02:54çıkıyor. Padişah başkenti İstanbul'dan
5909. 4:02:56Edirne'ye taşıyacakmış söylentisi. Bunun
5910. 4:02:59üzerine isyanla Edirne isyanı Edirne
5911. 4:03:01vakası ile beraber ı Mustafa Taht'tan
5912. 4:03:03indiriliyor ve Lale Devri'nin padişahı
5913. 4:03:06olan Ahmet Tah geçiriliyor. Peki 1711
5914. 4:03:11Prut Savaşı arkadaşlar Osmanlı Devleti
5915. 4:03:13ile Rusya arasında oluyor bu savaş.
5916. 4:03:15Osmanlı Devleti kazanıyor, Rusya
5917. 4:03:17kaybediyor ve Azak Kalesi Osmanlı'ya
5918. 4:03:21veriliyor. Hani o Karlovça'nın devamı
5919. 4:03:23niteliğinde 1700 İstanbul anlaşmasıyla
5920. 4:03:25kaybetmiştik ya Azak Kalesi'ni.
5921. 4:03:26Karadeniz'in Türk gölü olma özelliği
5922. 4:03:28bozulmuştu. O Azak Kalesi'ni burada geri
5923. 4:03:30alıyoruz. Yani Karlovça'da kaybettiğimiz
5924. 4:03:32toprakları geri alma umutlarımız
5925. 4:03:35artıyor. O yüzden unutma. Purut bir umut
5926. 4:03:38arkadaşlar. Purut bir umuttur. Peki
5927. 4:03:411715-1718
5928. 4:03:44arkadaşlar Osmanlı Devleti hem
5929. 4:03:46Venedik'le hem de Avusturya ile
5930. 4:03:48savaşıyor. Neden? Şimdi arkadaşlar büyük
5931. 4:03:51çapta da ilk defa toprak kaybettiğimiz
5932. 4:03:52Karlovça anlaşması garantör devleti
5933. 4:03:55Avusturya'ydı. Garantör devlet ne demek?
5934. 4:03:57Yani bu anlaşmayı bir bozarsa ben ona
5935. 4:03:59saldırırım demek. Garantör devlet
5936. 4:04:00Avusturya'ydı. Osmanlı ne yaptı?
5937. 4:04:03Karlovça'da kaybettiği Mora ve
5938. 4:04:05Dalmaçya'yı Venedik'ten geri almak
5939. 4:04:07istedi. Ve bu Venedik Osmanlı Savaşı'na
5940. 4:04:09neden oldu. Ama garantör devlet olan
5941. 4:04:11Avusturya'da Osmanlı'ya saldırdı ve
5942. 4:04:14Osmanlı ile
5943. 4:04:16Avusturya arasında Peter Vorodin savaşı
5944. 4:04:19yapıldı. Peter Vorodin Savaşı'nda
5945. 4:04:21Avusturya Osmanlı'yı mağlup etti ve
5946. 4:04:23Osmanlı maalesef Pasorovça anlaşmasını
5947. 4:04:27imzaladı. Pasarovça anlaşması 3. Ahmet
5948. 4:04:30dönemi. Lale Devri padişahı olan savaştı
5949. 4:04:32o dönemde zaten. Peki ne oldu hocam bu
5950. 4:04:34pasarovça anlaşmasında? Arkadaşlar bakın
5951. 4:04:37aracılar yine aynı. İngiltere, Hollanda.
5952. 4:04:40Karlovça'da da aracılar bunlardı. Burada
5953. 4:04:42da aracılar bunlar. Peki ne oldu bu
5954. 4:04:45Pasorovçala? Belgrad Belgrad
5955. 4:04:48Avusturya'ya verildi. Belgrad'ı
5956. 4:04:50kaybettim. Darül Cihat Kanuni
5957. 4:04:52fethetmişti. Mora geri alındı. Ama ben
5958. 4:04:56şunu anladım. Demek ki ben kaybettiğim
5959. 4:04:58toprakları geri alma umutlarımı
5960. 4:05:00arttırmıştım ya Purutta. Demek ki
5961. 4:05:02kaybettiğim yerleri ben geri alamıyorum.
5962. 4:05:04O zaman Osmanlı Devleti'nin kaybettiği
5963. 4:05:06yerleri geri alma umutları tükendi. Bir
5964. 4:05:10Pasorovça anlaşması ikinci önemli
5965. 4:05:12maddesi Lale devrine girildi. 3. Osmanlı
5966. 4:05:16batının üstünlüğünü kabul etti. O zaman
5967. 4:05:19ben Peter Vorodin Savaşı'nda yenilip
5968. 4:05:21Pasorovça anlaşmasını imzalayınca ne
5969. 4:05:23yapmışım arkadaşlar? Bir batının
5970. 4:05:25üstünlüğünü kabul ettim. 2. Lale devrine
5971. 4:05:28girdim. 3. Kaybettiğim yerleri geri alma
5972. 4:05:30umutlarım bitti. Devam edelim.
5973. 4:05:34Geldik 1724 İstanbul Anlaşması'na. Biz
5974. 4:05:37İran topraklarındayız. Rusya da İran
5975. 4:05:39topraklarında. Karşı karşıya geliyoruz.
5976. 4:05:41Neredeyse savaşacağız. Sonra Allah'tan
5977. 4:05:44akıllı birileri çıkıp diyor ki ya sen
5978. 4:05:45İran'dan şuraları istiyorsun. Osmanlı
5979. 4:05:47sen de İran'dan şuraları istiyorsun. E o
5980. 4:05:48zaman siz İran'ın topraklarını ikiniz
5981. 4:05:50paylaşın. Birbirinizle savaşmayın diyor.
5982. 4:05:52Dikkat. 1724 İstanbul Anlaşması Osmanlı
5983. 4:05:57ile Ruslar arasındaki ilk dostluk
5984. 4:05:59anlaşmasıdır. Bak unutma Osmanlı ile
5985. 4:06:02Rusya arasındaki ilk anlaşma Bahçesaray
5986. 4:06:04Şehrin anlaşmasıdır. Ama Osmanlı ile
5987. 4:06:06Rusya arasındaki ilk dostluk anlaşması
5988. 4:06:081724 İstanbul anlaşmasıdır. Neresi için?
5989. 4:06:11İran'ın toprakları paylaşıldı Osmanlı
5990. 4:06:13ile Rusya arasında. Devam edelim. 1732
5991. 4:06:17Ahmet Paşa anlaşması arkadaşlar. 1.
5992. 4:06:20Mahmut döneminde Osmanlı ile İran
5993. 4:06:23arasında yapıldığını bilin. Kaf. Devam
5994. 4:06:25edelim. 1746 Kerden Anlaşması. Osmanlı
5995. 4:06:28ile İran savaştılar, savaştılar,
5996. 4:06:30savaştılar. Ölen öldü, kalan kaldı. En
5997. 4:06:34son 1639 Kası Şirin sınırlarına geri
5998. 4:06:37döndüler. 4. Murat döneminde günümüz
5999. 4:06:39Türk İran sınırını oluşturan sınır var
6000. 4:06:41ya oraya geri döndüler. İşte o yüzden bu
6001. 4:06:44Kerden anlaşması ikinci kasrı Şirin
6002. 4:06:47olarak bilinmektedir.
6003. 4:06:50Devam edelim. 1736-1739
6004. 4:06:53Osmanlı Avusturya'yla bir de yanında
6005. 4:06:55Rusya'yla savaşıyor. Yine çift düşman
6006. 4:06:57var bize karşı. Ya iyi de hocam biz
6007. 4:06:59zaten daha önce Peter Voredin Savaşı'nda
6008. 4:07:01sadece Avusturya'ya bile yenilmiştik.
6009. 4:07:03Burada Avusturya ile Rusya'yı yenebilir
6010. 4:07:05miyiz? Yenebiliriz arkadaşlar. Bakın bu
6011. 4:07:09dönemde 1. Mahmut dönemidir bu dönem.
6012. 4:07:12Avrupa'dan ilk askeri uzman getirildi.
6013. 4:07:14Kim o? Kompte Boneval, Humbaracı Ahmet
6014. 4:07:16Paşa. Ne yaptı o kompte Boneval?
6015. 4:07:18Humbaracı Ahmet Paşa Humbaracı ocağını
6016. 4:07:20ıslah etti ve Osmanlı Devleti'nin batı
6017. 4:07:23tarzı ilk askeri teknik okulu olan
6018. 4:07:25hendeshaneyi kurdu. İşte yapılan bu batı
6019. 4:07:28tarzı ıslahatlarla beraber biz daha önce
6020. 4:07:30Avusturya'yı yenemiyorken burada hem
6021. 4:07:32Avusturya'yı hem de Rusya'yı mağlup
6022. 4:07:35etmeyi başarıyoruz.
6023. 4:07:37Ve arkadaşlar bunun sonucunda da Belgrad
6024. 4:07:40anlaşmasıı imzalıyoruz. Belgrad
6025. 4:07:42Anlaşması'nın arabulucu devleti kim?
6026. 4:07:44Fransa. Şimdi biz Fransa'ya
6027. 4:07:46kapitülasyonları Kanuni döneminde
6028. 4:07:47vermiştik, değil mi? Ama hükümdarların
6029. 4:07:50ömrüyle sınırlıydı. Burada arkadaşlar
6030. 4:07:53Belgrad anlaşmasıa Fransa bize destek
6031. 4:07:56çıkıyor. Biz de ona kapitülasyonları
6032. 4:07:58sürekli hale getiriyoruz. Kanuni
6033. 4:08:00döneminde her padişahın ömrüyle
6034. 4:08:03sınırlıydı. Burada artık sürekli hale
6035. 4:08:05getirdik.
6036. 4:08:07Dikkat! Pasarovça anlaşması ile
6037. 4:08:09kaybedilen Belgrad geri alındı. Bunun
6038. 4:08:13dışında Azak Kalesi yıkılarak Rusya'ya
6039. 4:08:16verildi. Yıkılarak verildi ama ve
6040. 4:08:18dikkat. Rusya Karadeniz'de donanma ve
6041. 4:08:22tersane bulundurmayacak maddesi koyuldu.
6042. 4:08:25Yani
6043. 4:08:26Belgrad anlaşmasıyla Karadeniz son kez
6044. 4:08:30Türk gölü kabul edildi. Değerli
6045. 4:08:33dostlarım devam edelim. Geldik
6046. 4:08:35arkadaşlar Kırım'ın kaybediliş sürecine.
6047. 4:08:38Kırım'ın kaybedilişini kay olarak
6048. 4:08:40kodlayacağız. Ne olarak? Kay olarak
6049. 4:08:44arkadaşlar Küçük Kaynarcı Anlaşması
6050. 4:08:46Aynalı Kavak tenkihnamesi yaş anlaşması
6051. 4:08:49yani kay. Küçük Kaynarca anlaşmasıyla
6052. 4:08:51Kırım bağımsız oldu. Aynalı Kavak
6053. 4:08:53tenkihnamesi ile Kırım özerk içlerinde
6054. 4:08:57serbest, dışlerinde dışarıya bağlı.
6055. 4:09:00Rusya'ya bağlı. Yaş anlaşmasıyla da
6056. 4:09:02Kırım Rusya'nın olduğu. Peki bakalım
6057. 4:09:06nasıl gelişmiş bu süreç. 1768-1774
6058. 4:09:09Osmanlı Rus Savaşı. Kim döneminde? 3.
6059. 4:09:11Mustafa döneminde. Ama Osmanlı donanması
6060. 4:09:15Çeşme Limanında yakıldı. Osmanlı
6061. 4:09:18donanmasının yakıldığı yerleri için
6062. 4:09:20olarak kodlamıştık. İnebahtı, Çeşme,
6063. 4:09:23Navarin ve Sinop. Arkadaşlar Osmanlı
6064. 4:09:26donanması Çeşme limanında yakıldı ve
6065. 4:09:29Osmanlı Devleti bu savaşı kaybetti.
6066. 4:09:31Sonunda da Küçük Kaynarca anlaşması
6067. 4:09:33imzalandı. Küçük Kaynarca anlaşmasını
6068. 4:09:35nasıl aklında tutacaksın biliyor musun?
6069. 4:09:37Osmanlı'yı kaynar kazana attıkları
6070. 4:09:40antlaşma. Neden hocam? Şimdi geldik
6071. 4:09:42küçük kaynarcı anlaşmasına. 1774 ama
6072. 4:09:45dikkat edin 1768-1774
6073. 4:09:48Osmanlı Rus Savaşı'nda padişah 3.
6074. 4:09:49Mustafa ama anlaşmada 1. Abdülhamit var.
6075. 4:09:53Bu arada padişah değişti. O yüzden şimdi
6076. 4:09:55tek tek bir bakalım maddelerine ve
6077. 4:09:57yorumlarına. ÖSYM yorum sorar. Dikkat.
6078. 4:09:59Kırım bağımsız oldu. Yani Osmanlı
6079. 4:10:02Devleti ilk defa tamamı Türk ve tamamı
6080. 4:10:05Müslüman bir yeri kaybetti. Kırım dini
6081. 4:10:07açıdan halifeye bağlı kalacak dendi.
6082. 4:10:10Halifelik ilk defa bir siyasi metne
6083. 4:10:13maddi olarak koyuldu. Çünkü halifelik
6084. 4:10:15dini bir makamdı arkadaşlar. Halifelik
6085. 4:10:17burada ilk kez siyasi olarak kullanıldı.
6086. 4:10:20Diğer maddeye bakalım. Osmanlı Devleti
6087. 4:10:22savaş tazminatı ödeyecek. Osmanlı
6088. 4:10:24tarihinde ilk defa savaş tazminatı
6089. 4:10:26ödemiştir ve savaşın suçlusu kabul
6090. 4:10:29edilmiştir. Savaş tazminatı ödüyorsa
6091. 4:10:32Rusya İstanbul'da ve Balkanlarda elçi
6092. 4:10:34bulundurabilecek. Rusya İstanbul'da ve
6093. 4:10:36Balkanlar'da elçi bulundurabiliyorsa o
6094. 4:10:38elçiler konsolosluklar aracılığıyla
6095. 4:10:40benim iç işlerime karışabilir mi? Evet.
6096. 4:10:42Yani Rusya içiş işlerimizde karışma
6097. 4:10:44fırsatı elde etti. Devam.
6098. 4:10:48Rusya kapitülasyonlardan faydalanacak.
6099. 4:10:50Küçük kaynarca anlaşmasıyla ilk defa
6100. 4:10:52Rusya'ya kapitülasyon veriyoruz.
6101. 4:10:54Kırım'ımızı aldılar. Bunun dışında savaş
6102. 4:10:56tazminatı aldılar. Bunun dışında
6103. 4:10:58kapitülasyonları aldılar. İçiş
6104. 4:11:00işlerimizle karışmak için fırsat
6105. 4:11:02yakaladılar. E tabii ki bizi kaynar
6106. 4:11:03kazana atmışlar. Bakın
6107. 4:11:06Ortodoksların koruyucusu Rusya olacak.
6108. 4:11:09Ortodoksların merkezi neresi?
6109. 4:11:10İstanbul'da bulunan Fener Rum
6110. 4:11:11patrikanesi. Ama Ortodoksların
6111. 4:11:13koruyucusu kim? Rusya. O zaman Rusya
6112. 4:11:15yine Ortodoksların koruyucusu rolüyle
6113. 4:11:18içişlerimizle karışabilir mi?
6114. 4:11:19Karışabilir.
6115. 4:11:22Bunun dışında Rusya kapitülasyonlardan
6116. 4:11:23faydalanacak dedik. Rusya Karadeniz'de
6117. 4:11:26donanma ve tersane bulundurabilecek.
6118. 4:11:27Yani Karadeniz'in Türk gölü olma
6119. 4:11:29özelliği yine bozuldu. Devam edelim.
6120. 4:11:351779 Aynalı Kavak Tenkihnamesi.
6121. 4:11:38Arkadaşlar Kırım'a Rus yanlısı Şahingir'
6122. 4:11:41atandı. Yani Kırım özerk.
6123. 4:11:451787-1792
6124. 4:11:48Osmanlı Rus Avusturya savaşları. Yani
6125. 4:11:50burada Osmanlı hem Rusya'ya hem
6126. 4:11:52Avusturya'ya karşı savaşacak. Ama neden?
6127. 4:11:55Dakya projesi. Dakya projesi Avusturya
6128. 4:11:58ve Rusya'nın Osmanlı'nın Balkan
6129. 4:12:00topraklarında Dakya devletini kurma
6130. 4:12:03projesidir. Grek projesi. Grek projesi
6131. 4:12:06Rusların İstanbul merkezli olarak bir
6132. 4:12:08Grek devleti kurma planıdır. Eski
6133. 4:12:11Bizans'ı yeniden kurma planıdır. Prens
6134. 4:12:14Potemkin ne diyor biliyor musunuz?
6135. 4:12:18Doğu sisteminin büyük planı diyor.
6136. 4:12:20Potemkin tarafından Doğu sisteminin
6137. 4:12:22büyük planı olarak isimlendirilen
6138. 4:12:24gelişme hangisidir? Cevap Grek
6139. 4:12:27projesidir.
6140. 4:12:28Arkadaşlar Osmanlı Devleti de bu
6141. 4:12:30amaçları yani Dakya projesini ve Grek
6142. 4:12:32projesini hayata geçirmek isteyen Rusya
6143. 4:12:34ve Avusturya ile savaşıyor. Şimdi
6144. 4:12:37baktığımızda
6145. 4:12:39savaşacağız da arkadaşlar neler olacak?
6146. 4:12:42Savaş başladı ama bakın 17871792
6147. 4:12:46tam bu arada 1789
6148. 4:12:49yılında ne oldu? Fransız
6149. 4:12:53ihtilali oldu. Fransız ihtilali ile
6150. 4:12:55dünyaya hak, adalet, özgürlük,
6151. 4:12:57cumhuriyet, demokrasi, hürriyet gibi
6152. 4:12:59kavramlar yayıldı. Hepsini koy kenara.
6153. 4:13:01Milliyetçilik dünyaya yayıldı.
6154. 4:13:03Milliyetçilik imparatorlukların köküne
6155. 4:13:06kibrit suyu döken gelişmedir. Bakın
6156. 4:13:08arkadaşlar işte burada biz onlarla
6157. 4:13:11savaşıyorken Avusturya birden yanımıza
6158. 4:13:13geldi. Biz yeniliyoruz da savaşta. Hem
6159. 4:13:15Rusya'ya hem Avusturya'ya yeniliyoruz.
6160. 4:13:17Ama bunun üzerine ne oluyor? Avusturya
6161. 4:13:19yanımıza geliyor. Ya Osman efendim ya
6162. 4:13:21benim içimde Fransız ihtilalinin
6163. 4:13:23getirdiği milliyetçilik etkisi sebebiyle
6164. 4:13:25isyanlar çıktı. O yüzden ben savaşa
6165. 4:13:27devam edemeyeceğim dedi bize Avusturya.
6166. 4:13:29E tamam o zaman aldığın yerleri geri
6167. 4:13:31var. Savaş bitsin dedik. Tamam dedi
6168. 4:13:32Avusturya 1791 Ziştovi anlaşması kim
6169. 4:13:36döneminde? Selim döneminde.
6170. 4:13:38Avusturya'nın savaşta Osmanlı
6171. 4:13:40Devletinden aldığı toprakları geri
6172. 4:13:42vererek imzaladığı anlaşmadır. Fransız
6173. 4:13:44ihtilalinin milliyetçilik etkisidir bu.
6174. 4:13:46Devam edelim. 1792 yaş anlaşması.
6175. 4:13:49Rusya'ya dedik ki bak Rusya Avusturya
6176. 4:13:51milliyetçilik isyanları sebebiyle
6177. 4:13:52çekildi savaştan. Sen de çekil dedik.
6178. 4:13:54Rusya ne dedi? Benim içimde
6179. 4:13:56milliyetçilik isyanı çıkaracak adamın
6180. 4:13:58anlınığını karışlarım." dedi. "Savaşa
6181. 4:14:00devam ediyoruz." dedi. Ve Rusya bizi
6182. 4:14:02yendi. Rusya bizi yenince yaş
6183. 4:14:05anlaşmasını imzaladık. Yaş anlaşmasıyla
6184. 4:14:07Kırım'ın Rusya'ya ait olduğu kabul
6185. 4:14:09edildi. Ve yine Yaş anlaşmasıyla
6186. 4:14:12Osmanlı'nın gerileme dönemi bitti.
6187. 4:14:14Dağılma dönemi başladı. Bu arada bu
6188. 4:14:17dönemlerin başlaması, bitişi bunlar
6189. 4:14:19eskiden böyleydi. Hala o soru
6190. 4:14:21bankalarında öyle geçiyor diye
6191. 4:14:22veriyorum. Tamam mı?
6192. 4:14:24Devam edelim. 17981801
6193. 4:14:28Fransa'nın Mısır işgali. Fransa'da ne
6194. 4:14:30oldu? Fransız ihtilali. Başta kim var?
6195. 4:14:32Napolyon Bonapart. Napolyon Bonapart
6196. 4:14:34arkadaşlar Napolyon liderliğindeki
6197. 4:14:37Fransa Osmanlı toprağı olan Mısır'a
6198. 4:14:39saldırıyor. Neden? Çünkü Mısır'da Süveyş
6199. 4:14:43kanalı açılacak ve ne olacak?
6200. 4:14:46İngiltere'nin sömürgelerine giden yol
6201. 4:14:49Fransızların eline geçecek. Dolayısıyla
6202. 4:14:51arkadaşlar dikkat etmenizi istiyorum.
6203. 4:14:53Napolyon liderliğindeki Fransa Osmanlı
6204. 4:14:55toprağı olan Mısır'a saldırıyor. Osmanlı
6205. 4:14:57burada ne yapıyor? İlk defa denge
6206. 4:15:00politikası uyguluyor. Melike senden şunu
6207. 4:15:03istiyorum. Bu elimde kocaman bir Fransa
6208. 4:15:05olsun. Tamam mı? Fransa çok güçlü olduğu
6209. 4:15:07için ağır basıyor. Bu elimde ise Osmanlı
6210. 4:15:11olsun küçük ama Osmanlı Devleti
6211. 4:15:13Fransa'ya göre daha hafif. Daha sonra
6212. 4:15:15onun yanına neyi koyuyoruz? İngiltere'yi
6213. 4:15:18koyuyoruz. Bir de onun yanına Rusya'yı
6214. 4:15:20koyuyoruz. Osmanlı daha ağır basıyor.
6215. 4:15:22İşte buna denge politikası diyoruz. Yani
6216. 4:15:24Osmanlı Devleti ilk defa denge
6217. 4:15:26politikasını Fransa'nın Mısır'ı
6218. 4:15:29işgalinde uygulamıştır. Osmanlı Devleti
6219. 4:15:31yanına İngiltere ve Rusya'yı alarak ilk
6220. 4:15:34kez denge politikası uyguladı. Önemli.
6221. 4:15:37Devam edelim. Benim yıldızın çirkinliği.
6222. 4:15:40Devam edelim. İngiltere ve Rusya
6223. 4:15:43Abubukır dönülen bölgede Fransa
6224. 4:15:45donanmasını yaktı. Ama yetmez.
6225. 4:15:49Fransa'nın bir de Karada yenilmesi
6226. 4:15:51lazım. Akka kalesi önlerinde. 3. Selim
6227. 4:15:54döneminde Fransa örnek alınarak kurulan
6228. 4:15:56ordumuz Nizam-ı Cedit ordusudur. Nizam-ı
6229. 4:15:59Cedit ordusunun başında Cezzar Ahmet
6230. 4:16:02Paşa. Cezzar deve kasabı demek. Deveyi
6231. 4:16:05kesen adam insana neler yapmaz. Nizam-ı
6232. 4:16:07Cedit ordumuzun başında Cezar Ahmet
6233. 4:16:10Paşa, Fransızların ordusunun başında
6234. 4:16:12Napolyon Bonart. İki ordu Akka Kalesi
6235. 4:16:15önlerinde karşı karşıya geldi ve 90'lı
6236. 4:16:17yaşların üzerinde olan Cezar Ahmet Paşa,
6237. 4:16:20Nizam-ı Cedit ordusunun ilk ve son
6238. 4:16:22zaferini alarak Napolyon Bonapark'ı
6239. 4:16:25yerle ihsan etti. Değerli dostlar bakın
6240. 4:16:28Akka Kalesi önlerinde Nizam-ı Cedid
6241. 4:16:30ordusunun komutanı Cezdar Ahmet Paşa
6242. 4:16:33Napolyon'u mağlup etti. Ve arkadaşlar bu
6243. 4:16:36zafer Nizam-ı Cedid ordusunun ilk ve son
6244. 4:16:39zaferidir. Kimin bu Nizam-ı Cedid
6245. 4:16:41ordusu? Selim'in kurduğu ordu. Bunun
6246. 4:16:43sonucunda Elarış anlaşması imzalansa da
6247. 4:16:45daha sonra da Paris anlaşması
6248. 4:16:47imzalanıyor ve Fransa def olup gidiyor.
6249. 4:16:51Arkadaşlar geldik 18. yüzyıl yani
6250. 4:16:55gerileme döneminin ıslahatlarına.
6251. 4:16:57Arkadaşlar ıslahatların genel
6252. 4:16:58özelliklerini genel olarak vermeyeceğim
6253. 4:17:00aslında çok ama şunu bilin. 17. yüzyılda
6254. 4:17:03batı örnek alınmadı. Kanuni kadim yani
6255. 4:17:06Osmanlı'nın yükselme dönemi örnek
6256. 4:17:08alındı. Ama burada ilk defa Batı örnek
6257. 4:17:11alındı. Hatta bizim batıyı örnek almaya
6258. 4:17:13başladığımız ve batının üstünlüğünü
6259. 4:17:15kabul ettiğimiz anlaşma neydi? Pasarovça
6260. 4:17:19antlaşmasıydı.
6261. 4:17:21Ve arkadaşlar burada genel olarak
6262. 4:17:23amacımız neydi? İlk amacımız kaybedilen
6263. 4:17:26yerleri geri almak. Sonra var olan
6264. 4:17:28toprakları korumaktı. Arkadaşlar 17.
6265. 4:17:31yüzyıl ıslahatçılarını tokmak olarak
6266. 4:17:32kodlamıştık. 18. yüzyıl ıslahatçılarını
6267. 4:17:35da 3 1 3 1 3 olarak kodluyoruz. 3 1 3 1
6268. 4:17:403 diyoruz. 3üncü
6269. 4:17:433üncü Ahmet 1inci Mahmut 3ün Mustafa 1
6270. 4:17:50Abdülhamit ve 3 Selim 3 1 3 1 3 altına
6271. 4:17:54da Ammas yazdın bak 3ün Ahmet 1 Mahmut
6272. 4:17:593ün Mustafa 1 Abdülhamit 3 Selim
6273. 4:18:06Şimdi gelelim arkadaşlar 3. Ahmet
6274. 4:18:09dönemine
6275. 4:18:12ik Ahmet gibi olmuş. 3. Ahmet yaptım
6276. 4:18:14onu. 3. Ahmet dönemi yani Lale Devri
6277. 4:18:17arkadaşlar. Lale devri ne ile başlar?
6278. 4:18:201718 Pasarovça anlaşması ile başlar. Ne
6279. 4:18:23zaman biter? Patronu Halil isyanı ile
6280. 4:18:25biter. Ne zaman? 1730. O zaman 3. Ahmet
6281. 4:18:28Edirne vakasıyla ı Mustafa'nın yerine
6282. 4:18:30tahta gelmişti. Şimdi de patron Halil
6283. 4:18:33isyanıyla iniyor. İsyanla başa geçip
6284. 4:18:35isyanla baştan inen padişah 3. Ahmettir.
6285. 4:18:38Lale Devri Pasarovça anlaşmasıyla
6286. 4:18:401718'de başladı. 1730 patronu Halil
6287. 4:18:43isyanıyla bitti. Sadrazamımız Nevşehirli
6288. 4:18:47Damat İbrahim Paşa'dır arkadaşlar.
6289. 4:18:49Şehirslam'ımız Yenişehirli Abdullah
6290. 4:18:51Efendid'ir. Matba izin verecek. Bu
6291. 4:18:54dönemin nakkaşı yani minyatür ustası
6292. 4:18:57Levniyedir.
6293. 4:18:58Bunun dışında arkadaşlar Lale Devri
6294. 4:19:01şairi derse Nedim diyoruz. Hatta bu
6295. 4:19:04Nedim patronu Halil isyanı sırasında
6296. 4:19:05isyancılardan kaçarken ölecek. Bu
6297. 4:19:08dönemde savaşılan tek bir devlet var
6298. 4:19:10Lale Devrinde. O da İran'dır. Lale
6299. 4:19:13devrinde dikkat askeri ıslahat yok. Bak
6300. 4:19:1618. yüzyılın genelinde askeri ıslahat
6301. 4:19:19var ama 18. yüzyıl içindeki Lale
6302. 4:19:22devrinde askeri ıslahat yok. Devam
6303. 4:19:25edelim. Lale Devri ıslahatları. İlk özel
6304. 4:19:28matba arkadaşlar. İlk özel matbaa Lale
6305. 4:19:31Devrinde İbrahim Müteferrika ve Sait
6306. 4:19:34Efendi tarafından getirildi. Nereden?
6307. 4:19:36Macaristan'dan getirildi. Ama hocam ilk
6308. 4:19:39resmi matbaa nerede? İlk devlet matbaası
6309. 4:19:42ne zaman? O Selim döneminde. Bu ilk özel
6310. 4:19:45matbaa. Peki e matbaa kurunca kağıt
6311. 4:19:48imalethanesi de kuruyoruz. Bir de bu
6312. 4:19:50dönemde Çini fabrikası kuruyoruz. Geçici
6313. 4:19:52elçilikler arkadaşlar. İlk geçici
6314. 4:19:54elçilikler Lale devrindedir. İlk sürekli
6315. 4:19:56elçilikler Selim dönemindedir.
6316. 4:19:59Baktığımızda geçici elçilikler nerelere
6317. 4:20:01açıldı? Paris'e, Viyana'ya, Varşova'ya
6318. 4:20:04açıldı. Hocam ilk geçici elçilik
6319. 4:20:06hangisi? Arkadaşlar ilk geçici elçilik
6320. 4:20:09Viyana'ya giden İbrahim Paşa'dır. Tamam
6321. 4:20:11mı? Paris'e giden kimdi? 28 Mehmet
6322. 4:20:14Çelebiydi. Ama hangisi ilk? Bu ilk
6323. 4:20:18arkadaşlar. Elçilerin yazdıkları
6324. 4:20:20eserlere seferatname adını veririz. Bu
6325. 4:20:22da çıkmış sınav sorusu oldu. Lale
6326. 4:20:24devrinde doğudan getirilen tek yenilik
6327. 4:20:27vardır. O da çiçek aşısıdır. İran'dan
6328. 4:20:29getirilmiştir. Bu dönemde arkadaşlar
6329. 4:20:31dikkat edin. Batı mimari tarzı örnek
6330. 4:20:34alınıyor. Barok ve rakoko tarzı. Kültür
6331. 4:20:38medeniyette söylemiştim. Batı tarzı ilk
6332. 4:20:40sivil eser
6333. 4:20:42çeşmesidir. Batı tarzı ilk dini mimari
6334. 4:20:45eser Nuru Osmaniye camidir. Batı tarzı
6335. 4:20:48ilk saray derse ne diyeceksin?
6336. 4:20:51Dolmabahçe Sarayı Abdülmecid döneminde
6337. 4:20:54diyeceksin. Arkadaşlar itfaiye örgütü
6338. 4:20:57Lale Devrinde ilk itfaiye örgütü
6339. 4:20:59kuruluyor. İtfaiye örgütünün adı ne?
6340. 4:21:01Tulumbacılar Ocağı. Lale Devri
6341. 4:21:04ıslahatları bu şekilde. Bir de şunu
6342. 4:21:06bilin. 3. Selim dönemi ıslatları Lale
6343. 4:21:08Devri'in tamamlayıcısıdır. Mesela burada
6344. 4:21:11ilk özel matbaa geliyor. 3. Selim
6345. 4:21:14döneminde ilk devlet matbaası. Burada
6346. 4:21:16ilk geçici elçilikler açılıyor. 3. Selim
6347. 4:21:18döneminde ilk kalıcı elçilikler
6348. 4:21:20açılıyor. 1. Mahmut dönemi ıslahatları.
6349. 4:21:25313 Ammas diye gidiyorduk ya arkadaşlar.
6350. 4:21:283. Ahmet bitti. 1. Mahmut'tayız. 1.
6351. 4:21:30Mahmut dediğimiz adam batı tarzı ilk
6352. 4:21:32askeri yenilikleri yaptı. Zaten Lale
6353. 4:21:35devrinde askeri yenilik var mıydı? Yoktu
6354. 4:21:37arkadaşlar. Batı tarzda ilk askeri
6355. 4:21:40yenilikleri yapıyor Mahmut ve Avrupa'dan
6356. 4:21:42ilk yabancı uzman olan Kompte Bonevali'i
6357. 4:21:45yani Humbaracı Ahmet Paşa'yı getiriyor.
6358. 4:21:48Bunun dışında Humbaracı Ahmet Paşa
6359. 4:21:49gelince ne yapıyor? El bombası ve havan
6360. 4:21:52topu yapıp kullanan sınıf Humbaracı
6361. 4:21:54ocağını ıslah ediyor. Bir de muhtemel
6362. 4:21:56soru adayı.
6363. 4:21:58Batı tarzı ilk askeri teknik okulumuz
6364. 4:22:01olan hendeshaneye kuruyor Humbaracı
6365. 4:22:03Ahmet Paşa. Kim döneminde? 1. Mahmut
6366. 4:22:06döneminde. Bu da muhtemel soru adayı. Ve
6367. 4:22:09ordu bu dönemde bölük, alay tabur olarak
6368. 4:22:12yapılandırılıyor. Humbaracı Ahmet Paşa
6369. 4:22:14da bu abimiz.
6370. 4:22:17Devam edelim.
6371. 4:22:19Geldik 3. Mustafa dönemi ıslahatlarına
6372. 4:22:21arkadaşlar. 3. Mustafa dönemi
6373. 4:22:23ıslahatlarını baron ragıp süt iç diye
6374. 4:22:27kodlayacağız. Bak ne demek bu? Baron de
6375. 4:22:31toot demek. Avrupa'dan getirilen yabancı
6376. 4:22:34uzman. ılahatlarda etkili olan kişi Koca
6377. 4:22:37Ragıp Paşa.
6378. 4:22:39Bu dönemde sürat Topçuları Ocağı kuruldu
6379. 4:22:46ve bu dönemde iç borçlanma olan
6380. 4:22:51Esam senetleri hazırlandı. O zaman 3.
6381. 4:22:53Mustafa döneminin ıslahatlarını baron,
6382. 4:22:55ragıp süt, iç diye kodluyorum.
6383. 4:22:58Arkadaşlar baktığımızda bu dönemin
6384. 4:23:01sadrazamı Koca Ragıp Paşa. Bu dönemde
6385. 4:23:03Esam senetleri yani iç borçlanma
6386. 4:23:05hazırlandı. Bu Osmanlı'nın kendi halkına
6387. 4:23:07borçlanması gibi düşünülebilir ve kağıt
6388. 4:23:09paraya geçişin ilk aşamasıdır. Ama esam
6389. 4:23:12senetlerini hazırlayan 3. Mustafa'dır.
6390. 4:23:14Uygulamaya koyan 1. Abdülhamit'tir.
6391. 4:23:16Dikkat ediyorsunuz. Uygulayan 1.
6392. 4:23:18Abdülhamit. Esam senetleri kağıt paraya
6393. 4:23:21geçişin ilk aşamasıdır. Ve arkadaşlar
6394. 4:23:24dikkat edin. Avrupa'dan başka bir askeri
6395. 4:23:26uzman olan Barönde Tot getirildi. Bir de
6396. 4:23:29sürat topçuları ocağı kuruldu. Topçu
6397. 4:23:32ocağı vardı. Bunlar da hızlı topçu ocağı
6398. 4:23:36süratli.
6399. 4:23:37De gelelim Abdülhamit dönemi
6400. 4:23:39ıslahatlarına. Zaten padişahın adı
6401. 4:23:42Hamit. Bu dönemin sadrazamının adı da
6402. 4:23:44Hamit. Islatlarda etkili olan sadrazam
6403. 4:23:46Halil Hamit Paşa. Bu dönemde istihkam
6404. 4:23:49okulu kuruldu. İstihkam okulu nedir
6405. 4:23:51hocam? Askeri bina, askeri mimari
6406. 4:23:54yapımında mühendis yetiştiren okuldur.
6407. 4:23:57Peki Barön de TOT bak 3. Mustafa
6408. 4:24:00döneminde gelmişti Barondot ama 1.
6409. 4:24:03Abdülhamit döneminde Barondetot
6410. 4:24:05çalışmaya devam ediyor ve Barondetot'un
6411. 4:24:07çalışmaları ile mühendisane-i Bahrü
6412. 4:24:10Hümayun yani deniz mühendishanesi
6413. 4:24:14kuruluyor. Peki bu dönemde 3. Mustafa
6414. 4:24:17döneminde hazırlanan esam senetleri
6415. 4:24:19uygulamaya koyuldu. Dikkat, cülüs
6416. 4:24:21bahşişi her padişah değişikliğinde
6417. 4:24:24orduya dağıtılan bahşişti, değil mi? İlk
6418. 4:24:26defa Yıldırım Bayezit vermişti. O culüs
6419. 4:24:28bahşişi Abdülhamit döneminde komple
6420. 4:24:32kaldırıldı. Ulufe alım satımı
6421. 4:24:35yasaklandı. Ulufe neydi? Yeniçerilerin
6422. 4:24:38ya da Kapıkulu Ordusunun 3 ayda bir
6423. 4:24:39aldığı maaştı. Ulufe alım satımını
6424. 4:24:42yasakladı Abdülhamid ve yabancı devlet
6425. 4:24:44adamlarının Müslüman olma zorunluluğunu
6426. 4:24:47da kaldırdı. Çünkü yabancı uzman
6427. 4:24:49bulamıyoruz. 1. Abdülhamit dönemi de bu
6428. 4:24:53şekilde genel olarak askeri ıslahatlar
6429. 4:24:54var. Bakın istihkam okulu kuruldu.
6430. 4:24:56Askeri bina yapımı. Barondetop
6431. 4:24:58mühendisaneyi Bahrü Hümayunu yani deniz
6432. 4:25:01mühendishanesini kurdu.
6433. 4:25:03Cülüs başı kaldırıldı.
6434. 4:25:06Ulufe alım satımı yasaklandı. Hep bunlar
6435. 4:25:08orduyu düzeltmek için. Devam edelim.
6436. 4:25:11Gelelim
6437. 4:25:12Selim Dönemi ıslahatlarına. Düzenli
6438. 4:25:15ıslahat yapan ilk padişah genç Osman'dı
6439. 4:25:17ama ÖSYM'nin çıkmış sınav sorusudur.
6440. 4:25:20Radikal ıslahatlar yapan ilk padişah
6441. 4:25:23Selim'dir ve ıslahatlara genel olarak
6442. 4:25:26Nizam-ı Cedit adı veriliyor. Ne demek
6443. 4:25:29nizam-ı Cedit? Cedit yeni demek. Nizam
6444. 4:25:31da düzen demek. Yeni düzen adı veriliyor
6445. 4:25:33ve ıslahatlarda örnek alınan devlet
6446. 4:25:36Fransa'dır. Ve dikkat edin askeri
6447. 4:25:39okullarda Fransızca zorunlu dil oldu.
6448. 4:25:43Osmanlı okullarında zorunlu dil olan ilk
6449. 4:25:45dil neymiş? Fransızcaymış. 3. Selim
6450. 4:25:47döneminde askeri okullarda. Ya o yüzden
6451. 4:25:50Mustafa Kemal Paşa su gibi Fransızca
6452. 4:25:52konuşuyor. O yüzden Ali Fethi Okyar, Ali
6453. 4:25:55Fuat Cebesoy, Kazım Karabekir gibi
6454. 4:25:57Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu paşaları
6455. 4:25:59su gibi Fransızca konuşuyorlar. Çünkü
6456. 4:26:01Fransızca o dönemin diplomasi dili ve
6457. 4:26:03askeri okullarda da zorunlu dil.
6458. 4:26:05Selim'den itibaren arkadaşlar layiha ya
6459. 4:26:08da risale nedir? Islahatlar için
6460. 4:26:10hazırlanan raporlardır.
6461. 4:26:12Meşveret meclisleri, danışma meclisi bu
6462. 4:26:15dönemde de var. Mahmut döneminde de var.
6463. 4:26:17Abdülmecid döneminde de var. Abdülaziz
6464. 4:26:19döneminde de var. Meşveret meclisleri
6465. 4:26:21hep var. Bir padişahla özdeşleştirmeyin.
6466. 4:26:24[homurdanır]
6467. 4:26:25Bakihalar, risaleler hazırlanıyor.
6468. 4:26:27Bunları meşveret meclislerinde
6469. 4:26:29konuşuyoruz ve ıslahatlar yapıyoruz.
6470. 4:26:31Arkadaşlar dikkat. Fransa örnek alınarak
6471. 4:26:34Nizam-ı Cedit ordusu kuruldu. Bu dönem
6472. 4:26:36yeniliklerine Nizam-ı Cedit yenilikleri
6473. 4:26:38diyorduk. Bu dönemde kurulan orduya da
6474. 4:26:41Nizam-ı Cedit Ordusu diyoruz. Ve Nizam-ı
6475. 4:26:44Cedid ordusunun masrafları içinde
6476. 4:26:47saraydaki altın gümüş eritildi ve İradı
6477. 4:26:51Cedit hazinesi kuruldu diyeceğiz. Bu
6478. 4:26:54dönemde Levent ve Selimi yakıştaları
6479. 4:26:56inşa edildi. Bu Levent ve Selimi
6480. 4:26:58kışlaları Kırım Savaşı'nda kullanılacak.
6481. 4:27:01Ve dikkat Mühendishane-i Berri Hümayun
6482. 4:27:04kuruldu. Mühendisne-i Bahri Hümayun
6483. 4:27:06deniz mühendishanesi 1. Abdülhamit
6484. 4:27:08döneminde barönde tot kurdu.
6485. 4:27:10mühendisaneyi Berri Hümayun Kara
6486. 4:27:12Mühendishanesi ve Selim döneminde
6487. 4:27:16kuruldu. Peki bu dönemde ilk sürekli
6488. 4:27:19elçilikler açıldı. İlk geçici elçilikler
6489. 4:27:21Lale devrindeydi. İlk sürekli elçilikler
6490. 4:27:24Selim döneminde. Peki bizim ilk sürekli
6491. 4:27:27elçiliğimiz kim? İlk sürekli elçiliğimiz
6492. 4:27:30İngiltere'nin başkenti Londra'ya kuruldu
6493. 4:27:32ve oraya gönderilen kişi de Yusuf Agah
6494. 4:27:35Efendi.
6495. 4:27:37Değerli dostlar devam edelim. İlk devlet
6496. 4:27:39matbaası matba-i amire kuruldu. İlk özel
6497. 4:27:43matbaa İbrahim Müteferika ve Sait Efendi
6498. 4:27:45tarafından Lale Devrinde kurulmuştu. İlk
6499. 4:27:47devlet matbaası da Matbaa-i Amiri adıyla
6500. 4:27:50Selim döneminde kuruldu ve Selim İlhami
6501. 4:27:54mahlası ile şiirler yazmıştır ve Suzi
6502. 4:27:57Dilara makamını kullanmıştır. Arkadaşlar
6503. 4:28:02Selim 1807 yılında çıkan Kabakçı Mustafa
6504. 4:28:05isyanı ile tahttan inecek. Sonra kim
6505. 4:28:07geçecek?
6506. 4:28:08Mahmut. Hayır Mahmut falan değil
6507. 4:28:11arkadaşlar. 3. Selim Kabakçı Mustafa
6508. 4:28:13isyanıyla tahttan iniyor.
6509. 4:28:15Yerine 4. Mustafa geçiyor. Ama Rusçuk
6510. 4:28:20ayanı olan Alemdar Mustafa Paşa'nın
6511. 4:28:22çalışmaları ile 4. Mustafa Tahttan
6512. 4:28:26indiriliyor. Yerine
6513. 4:28:28Mahmut Tahta geçiriliyor.
6514. 4:28:32Gerileme dönemi de bitti. Hadi
6515. 4:28:34dağılmaya.
6516. 4:28:50Arkadaşlar geldik Osmanlı Devleti'nin
6517. 4:28:52dağılma dönemine. Yani 19. yüzyıla
6518. 4:28:55baktığımızda bu dönemdeki politikamız
6519. 4:28:57denge politikası. Hocam denge politikası
6520. 4:28:59neydi arkadaşlar? Dengeliyorduk. başka
6521. 4:29:02devletlerden yardım alıyorduk ve ilk
6522. 4:29:03defa eee Fransızları Mısır'ı işgalinde
6523. 4:29:06kullanmıştık. Rusları ve İngilizleri
6524. 4:29:08yanımıza almıştık. Peki Rusların
6525. 4:29:10politikası panslavizm yani Slavları
6526. 4:29:13birleştirme gibi bir politikaları var
6527. 4:29:15Rusların da. Şimdi 1789 yılında Fransız
6528. 4:29:18ihtilali olmuştu ve dünyaya hak, adalet,
6529. 4:29:21özgürlük gibi kavramlar yayılmıştı. Ama
6530. 4:29:23imparatorlukların köküne kibrit suyu
6531. 4:29:25döken neydi? Milliyetçilikti. Ve
6532. 4:29:27arkadaşlar o milliyetçilik Osmanlı'ya da
6533. 4:29:29sirayet etti. 1804 yılında Sırp isyanı
6534. 4:29:32yaşandı. Fakat Kara Yorgi liderliğinde
6535. 4:29:34başlayan bu Sırp isyanı Osmanlı
6536. 4:29:36tarafından çok kolay bir şekilde
6537. 4:29:38bastırıldı. Arkadaşlar buna dikkat edin.
6538. 4:29:41Milliyetçilik etkisiyle isyan eden ilk
6539. 4:29:43azınlık Sırplar olmuştur Osmanlı'da. Biz
6540. 4:29:46bu isyanı çok kolay bastırdık ama
6541. 4:29:49Sırpların abisi konumunda olan kim?
6542. 4:29:51Panslavizm politikasını izleyen Rusya.
6543. 4:29:53Rusya'da sen Sırp iskanını nasıl
6544. 4:29:55bastırırsın dedi. Hemen bize saldırdı.
6545. 4:29:571806-1812
6546. 4:29:59Osmanlı Rus Savaşı çıktı. Maalesef
6547. 4:30:01Osmanlı Devleti bu savaşı kaybetti,
6548. 4:30:03Ruslar kazandı. Ve bunun sonucunda
6549. 4:30:06Bükreş Anlaşması imzalandı 1812 yılında
6550. 4:30:09ve milliyetçilik etkisiyle Osmanlı'dan
6551. 4:30:12imtiyaz elde eden ilk azınlık Sırplar
6552. 4:30:15oldu. Şimdi bu Sırpların bağımsızlık
6553. 4:30:17aşamaları, Sırpların bağımsızlık
6554. 4:30:19aşamasını BEB olarak kodluyoruz. Ne
6555. 4:30:22olarak? BEB olarak. Bükreş Antlaşması,
6556. 4:30:24Edirne Antlaşması, Berlin Anlaşması.
6557. 4:30:271812 Bükreş Antlaşmasıyla Sırplar
6558. 4:30:29imtiyaz kazandılar. Yani buradaki
6559. 4:30:31anlaşma. 1829 Edirne anlaşması ile
6560. 4:30:34Sırplar özerk yani yarı bağımsız hale
6561. 4:30:37geldiler. 1876
6562. 4:30:411878
6563. 4:30:42Berlin anlaşmasıyla da arkadaşlar ne
6564. 4:30:45oldu? Sırplar bağımsız oldular.
6565. 4:30:48O zaman şifrem neymiş? BEB'miş. Peki
6566. 4:30:51gelelim buraya. 1815 Viyana Kongresi
6567. 4:30:54arkadaşlar. Viyana nerede? Avusturya'da.
6568. 4:30:56Avusturya'da tıpkı bizim gibi bir
6569. 4:30:58imparatorluk yani farklı etnik ırkları
6570. 4:31:00bünyesinde barındırıyor. Ve arkadaşlar
6571. 4:31:03Viyana Kongresinde restorasyon dönemi
6572. 4:31:05kararı alındı. Restorasyon dönemi ne
6573. 4:31:07hocam? Arkadaşlar Fransız ihtilali
6574. 4:31:09olduktan sonra Napolyon savaşları ile
6575. 4:31:12Fransız lider Napolyon her tarafa
6576. 4:31:14milliyetçiliği yaydı. Dolayısıyla
6577. 4:31:16Avrupa'nın sınırları bozuldu ve
6578. 4:31:17milliyetçilik isyanları çıkmaya başladı.
6579. 4:31:20İşte burada Viyana Kongresi'nde
6580. 4:31:22arkadaşlar Avusturya Başbakanı olan
6581. 4:31:24Meternich diyor ki Avrupa'yı restore
6582. 4:31:26edeceğiz. Yani Napolyon öncesi yani
6583. 4:31:29milliyetçilik öncesi duruma geri
6584. 4:31:31getireceğiz diyor. O yüzden restorasyon
6585. 4:31:33dönemi nerede başlamıştır? Viyana
6586. 4:31:35Kongresi'nde başlamıştır. Peki nasıl
6587. 4:31:37yapacaklar bu restorasyon dönemini?
6588. 4:31:39Dünyanın neresinde olursa olsun bir
6589. 4:31:41milliyetçilik isyanı çıkarsa bunu
6590. 4:31:43bastıracaklar ve imparatorlukları
6591. 4:31:46koruyacaklar. Bu kararı alıyorlar. Bu
6592. 4:31:48şekilde Avrupa'yı restore edeceğiz
6593. 4:31:50diyorlar. Ve arkadaşlar Rusya tarafından
6594. 4:31:53ilk defa Şark sorunu burada gündeme
6595. 4:31:55getirilmiştir. Şark sorunu derken
6596. 4:31:57kastedilen ne? Doğu sorunu yani Osmanlı
6597. 4:32:01arkadaşlar diyeceğiz. Peki devam edelim.
6598. 4:32:05Geldik 1821-1829
6599. 4:32:07Yunan isyanına. Kim döneminde? Mahmut
6600. 4:32:10döneminde arkadaşlar. Fiki Eterya diye
6601. 4:32:12bir cemiyet var. Filik Etterya
6602. 4:32:14cemiyeti'ni kim kurdu? Ruslar kurdu
6603. 4:32:17arkadaşlar. Yunan isyanına destek olmak
6604. 4:32:20isteyen Alexander İpsilanti ki kendisi
6605. 4:32:22bir Rusur arkadaşlar. Filik Etterya
6606. 4:32:24Cemiyeti'ni kuruyor. Neden? Yunan
6607. 4:32:26isyanına destek olmak için. Bakın Ruslar
6608. 4:32:28bu dönemde Balkanlarda ne kadar millet
6609. 4:32:31varsa hepsine destek oluyor. Sırplara da
6610. 4:32:32oldular. Şimdi Yunanlılara oluyorlar.
6611. 4:32:35Filik Etterya'yı Alexander Ipsilanti
6612. 4:32:36kurmuştur. Lord Barron denilen bir adam
6613. 4:32:39var bir de. Lord Barron ne yapıyor
6614. 4:32:40arkadaşlar? Bu adam İngiliz bir şairdir
6615. 4:32:43ve biraz da böyle kahramanca işleri
6616. 4:32:45seviyor. Bu Lord Benon dediğimiz adam
6617. 4:32:47Yunan isyanına destek olmak için gelen
6618. 4:32:50İngiliz şair. Buna da dikkat ediyoruz.
6619. 4:32:53Peki, Yunanlılar önce Eflak'ta isyan
6620. 4:32:55ettiler ama onların isyanını bastırdık.
6621. 4:32:58Ardından Yunanlılar bir de Mora merkezli
6622. 4:33:00isyan ediyorlar. Bu defa bu isyanları
6623. 4:33:03çok çok büyük olacak. Peki Tepe delenli
6624. 4:33:05Ali Paşa denilen bir adam var. Bu
6625. 4:33:07tepedelenli Ali Paşa kim arkadaşlar? Bu
6626. 4:33:10adam ne zaman bir Yunan isyanı çıksa bir
6627. 4:33:13çekiç gibi Yunanlıların kafasına vuruyor
6628. 4:33:15ve Yunan isyanını direkt bastırıyordu.
6629. 4:33:18Ama arkadaşlar Osmanlı içerisinde görev
6630. 4:33:20alan Yunan kökenli yani Rum kökenli
6631. 4:33:23devlet adamları ne yaptılar? Tepedelenli
6632. 4:33:25Ali Paşa'yı padişah Mahmut'a şikayet
6633. 4:33:27ettiler. Ve padişah Mahmut da
6634. 4:33:29Tepedelenli Ali Paşa'yı görevden aldı. E
6635. 4:33:32Tepedelenli Ali Paşa diyor ki kardeşim
6636. 4:33:34diyor ben hep bu zamana kadar Yunan
6637. 4:33:35isyanını bastırıyordum. beni
6638. 4:33:37ödüllendireceğinizi cezalandırıyorsunuz,
6639. 4:33:39görevden alıyorsunuz." diyor ve bu defa
6640. 4:33:42kendisi isyan ediyor. E bir de Mora
6641. 4:33:44merkezli isyan var. E bir de Tepedelenli
6642. 4:33:46Ali Paşa isyan edince işler sıkıntıya
6643. 4:33:48giriyor. Tepedelenli kimmiş? Yunan
6644. 4:33:50isyanının büyümesine neden olan Girit
6645. 4:33:53valisiymiş. Çünkü görevden alındığı için
6646. 4:33:55kendisi de isyan ediyor. Yunanlılar
6647. 4:33:57ikinci kez Mora'da isyan edince Osmanlı
6648. 4:33:59Devleti bu isyanı bastıramayacağını
6649. 4:34:01gördü ve ne yaptı? kendi valisi olan
6650. 4:34:04Mısır valisi Kavalı Mehmet Ali Paşa'dan
6651. 4:34:07yardım istedi. Arkadaşlar şimdi burada
6652. 4:34:09şuna dikkat edelim. Osmanlı kendi
6653. 4:34:11valisinden yardım isteyecek kadar
6654. 4:34:13güçsüzleşmiş.
6655. 4:34:15Tamam. Kavalalı Mehmet Ali Paşa ne dedi
6656. 4:34:17hocam? Kavalalı Mehmet Ali Paşa da dedi
6657. 4:34:19ki, "Ben senin Mora isyanına yardım
6658. 4:34:21ederim ı Mahmut ama sen de bunun
6659. 4:34:24karşılığında bana Mora ve Girit'i
6660. 4:34:26vereceksin" dedi. Her neyse Kavalalı'nın
6661. 4:34:29teklifini kabul etti ı Mahmut.
6662. 4:34:31Anlaştılar ve Kavalalı geldi bize yardım
6663. 4:34:33etti. Yunanlıların Mora isyanı
6664. 4:34:36bastırıldı. Kimin yardımıyla?
6665. 4:34:38Kavalalı'nın yardımıyla. Fakat
6666. 4:34:40arkadaşlar biz Yunanlıların bu isyanını
6667. 4:34:42bastırınca biliyorsunuz ki Yunanlılar
6668. 4:34:44Avrupa'nın şımarık çocukları. Bu defa ne
6669. 4:34:47oldu arkadaşlar? İngiltere, Fransa ve
6670. 4:34:50Rusya. İngiltere, Fransa, Rusya
6671. 4:34:52birleştiler. Sen nasıl Yunan isyanını
6672. 4:34:54bastırırsın?" dediler Osmanlı'ya ve
6673. 4:34:56Osmanlı'nın donanmasını Navarin'de
6674. 4:34:59yaktılar. Osmanlı donanmasının yakıldığı
6675. 4:35:01yerleri hatırlayalım. İçiniz istemiştik.
6676. 4:35:04İnebtı, Çeşme, Navarin, Sinop. Şu an
6677. 4:35:06neredeyiz? Navarin'deyiz. Demek ki
6678. 4:35:08Navarin baskını kim döneminde olmuş?
6679. 4:35:10Mahmut döneminde olmuş. Neden olmuş?
6680. 4:35:13Yunanlıların Mora isyanını bastırdık
6681. 4:35:15diye olmuş. Navarin baskını Rum
6682. 4:35:18isyanının bastırılması sebebiyle
6683. 4:35:20İngiltere, Fransa ve Rusya Navarin
6684. 4:35:22baskınında Osmanlı'nın donanmasını
6685. 4:35:24yaktılar. Bunun üzerine Osmanlı dedi ki
6686. 4:35:27bana savaş tazminatı ödeyeceksiniz.
6687. 4:35:29İngiltere tamam dedi. Fransa tamam dedi.
6688. 4:35:31Rusya hayır dedi. Sana para falan
6689. 4:35:34ödemiyorum dedi. Bak Rusya bunu savaş
6690. 4:35:37sebebi sayarım dedim. sayarsan say dedi.
6691. 4:35:39Ve arkadaşlar bu baskın sebebiyle
6692. 4:35:421827-1828
6693. 4:35:44Osmanlı Rus savaşı başladı arkadaşlar.
6694. 4:35:48Osmanlı Rus Savaşı'na baktığımızda
6695. 4:35:50Osmanlı Devleti bu savaşta mağlup oldu.
6696. 4:35:52Rusya bu savaşı kazandı ve bunun
6697. 4:35:55sonucunda 1829
6698. 4:35:58Edirne Anlaşması imzalandı ve 1829
6699. 4:36:01Edirne anlaşması ile Yunanlılar bağımsız
6700. 4:36:04oldu. Unutma milliyetçilik etkisiyle
6701. 4:36:07isyan eden ilk azınlık dersi Sırplar
6702. 4:36:09demiştim ama milliyetçilik etkisiyle
6703. 4:36:11isyan edip bağımsız olan ilk azınlık
6704. 4:36:13derse Yunanlılar diyoruz. Bakın,
6705. 4:36:16milliyetçilik etkisiyle Osmanlı'dan
6706. 4:36:18ayrılan ilk azınlık Yunanlılar olmuş. Ve
6707. 4:36:21arkadaşlar bu anlaşmayla hani Sırpların
6708. 4:36:24bağımsızlık aşaması da bebdi ya.
6709. 4:36:26Yunanlılar da eee Yunanlılar bağımsız
6710. 4:36:29oldu. Sırplar da bu anlaşmayla özerklik
6711. 4:36:31kazandılar. Yani yarı bağımsız oldular.
6712. 4:36:34Osmanlı Devleti Kavalalı Mehmet Ali Paşa
6713. 4:36:37savaşı. Arkadaşlar ne oldu? Kavalalı
6714. 4:36:40Mehmet Ali Paşa diyor ki bana diyor
6715. 4:36:42Girit ve Mora valiliklerini verecektin
6716. 4:36:44vermedin. Mahmut diyor Mahmut da diyor
6717. 4:36:46ki kardeşim tamam biz seninle isyanı
6718. 4:36:49bastırdık da adamlar Navarin'de benim
6719. 4:36:51donanmamı yaptılar. Ayrıca Yunanlılar
6720. 4:36:53bağımsız oldu. Mora da aradan çıktı.
6721. 4:36:55Mora da gitti benden. Ben sana nasıl
6722. 4:36:57Mora'yı vereyim diyor. Bu defa
6723. 4:36:59arkadaşlar bu Osmanlı ile Kavalalı
6724. 4:37:01arasında sorun haline geliyor. Kavalı
6725. 4:37:03Girit ve Mora'nın yerine Girit ve Suriye
6726. 4:37:06valiliklerini istedi. Lakin arkadaşlar
6727. 4:37:09Osmanlı bunu kabul etmedi. Artık o kadar
6728. 4:37:11da değil dedi. Arkadaşlar bakın
6729. 4:37:13Osmanlı'nın kendi valisinden yardım
6730. 4:37:15istemesi, kendi valisinin bazı şartlar
6731. 4:37:18sürerek yardım etmesi Osmanlı'nın
6732. 4:37:21merkezi otoritesinin de azaldığını
6733. 4:37:23gösterir.
6734. 4:37:25Arkadaşlar Kavalı'nın ordusu ile
6735. 4:37:26Osmanlı'da ı Mahmut'un ordusu Nizip
6736. 4:37:29Savaşı'nda savaştılar. Neymiş savaşın
6737. 4:37:32adı? Nizip Savaşı. Nizip Savaşı'nda
6738. 4:37:34savaştılar ve arkadaşlar Kavalı kazandı.
6739. 4:37:38Osmanlı'yı kaybetti. Ve Kavalı'nın
6740. 4:37:40ordusunu durduramıyoruz. Kavalalı'nın
6741. 4:37:42ordusu Kütahya'ya kadar geldi. En son
6742. 4:37:45Avrupalı devletlerin araya girmesiyle
6743. 4:37:48Kütahya Antlaşması imzalandı. Kaç
6744. 4:37:50yılında? 1833 yılında 14 Mayıs 1833
6745. 4:37:55Kütahya Antlaşması Kavalı Mehmet Ali
6746. 4:37:57Paşa'ya bu anlaşmayla Şam yani Suriye
6747. 4:38:01Girit, Adana ve Cidde valiliklerinde
6748. 4:38:04haklar tanındı. Arkadaşlar Kavalalı'yı
6749. 4:38:06görüyor musunuz? Adam zorla bizden Şam,
6750. 4:38:09Girit, Adana Cidde valiliklerini aldı ve
6751. 4:38:12işin kötü tarafı Osmanlı kendi valisine
6752. 4:38:14bile yenidir vaziyete düştü maalesef.
6753. 4:38:16Devam edelim. 8 Temmuz 1833 Hünkar
6754. 4:38:20İskelesi anlaşması. Bu tarihe dikkat
6755. 4:38:22ediyoruz. 1833
6756. 4:38:24ve bu anlaşma 8 yıllık bir anlaşma. Buna
6757. 4:38:28da dikkat ediyoruz. Ne zaman bitecek?
6758. 4:38:291841 yılında. Birazdan ne olduğunu
6759. 4:38:32anlatacağım. Değerli arkadaşlar biz
6760. 4:38:35Kavalalı'ya artık güvenemiyoruz.
6761. 4:38:37Kavalalı bir daha bize saldırabilir.
6762. 4:38:39Allah korusun başkent İstanbul'u bile
6763. 4:38:41alabilir diyoruz. O yüzden gidip
6764. 4:38:42İngiltere'den yardım istiyoruz.
6765. 4:38:44İngiltere yardım etmem diyor. Fransa'dan
6766. 4:38:46yardım istiyoruz. Yardım etmem diyor.
6767. 4:38:49Mahmut ne diyor? E beyler denize düşen
6768. 4:38:51yılana sarılır diyor. Ve tüm bu
6769. 4:38:54olayların sebebi olan Rusya'dan yardım
6770. 4:38:57istiyoruz. Rusya bize yardım ediyor ve
6771. 4:38:59Rusya ile Hünkar iskelesi Antlaşması
6772. 4:39:01imzalanıyor. Hünkar iskelesi antlaşması
6773. 4:39:04denize düşen yılana sarılır diyerek
6774. 4:39:06imzalanmış bir anlaşmadır. Bu söz de
6775. 4:39:08Mahmut'a aittir. Peki ne bu anlaşma? Bir
6776. 4:39:11dostluk anlaşması arkadaşlar. Bakın,
6777. 4:39:14Osmanlı ile Rusya arasında ilk anlaşma
6778. 4:39:16Bahçesaray. Osmanlı ile Rusya arasında
6779. 4:39:18ilk dostluk anlaşması İran topraklarını
6780. 4:39:20paylaştığımız 1724 İstanbul anlaşması.
6781. 4:39:23Osmanlı ile Rusya arasında başka bir
6782. 4:39:25dostluk anlaşması da Hünkar iskelesi
6783. 4:39:27anlaşmasıdır. Ne olacak? Osmanlı Devleti
6784. 4:39:30saldırıya uğrarsa Rusya yardıma gelecek.
6785. 4:39:33Rusya saldırıya uğrarsa Osmanlı Rusya
6786. 4:39:36lehine boğazları kapatacak. Yani onlar
6787. 4:39:38bize yardım, biz onlara yardım. Ama
6788. 4:39:41arkadaşlar bu anlaşmayla mesela
6789. 4:39:43İngiltere ve Fransa Rusya'ya
6790. 4:39:44saldırdılar. Biz ne yapacağız? Rusya
6791. 4:39:47lehine boğazları kapatacağız. Ya da
6792. 4:39:48İngiltere, Fransa bize saldırdı. Rusya
6793. 4:39:51bize yardıma gelecek. E dolayısıyla
6794. 4:39:53Rusya bize yardıma geliyorsa sıcak
6795. 4:39:54denizlere inmiş olmuyor mu? Evet. E
6796. 4:39:56zaten İngiltere, Fransa gibi devletler
6797. 4:39:58Rusya'nın sıcak denizlere inmesini
6798. 4:40:00istemiyor. Rusya'nın panslavizm
6799. 4:40:02politikasını hayata geçirmesini de
6800. 4:40:03istemiyor. Arkadaşlar dikkat. Yani
6801. 4:40:06İngiltere, Fransa bize bu anlaşmadan
6802. 4:40:08dolayı kızdılar. Hünkaresi anlaşması
6803. 4:40:11Osmanlı Devleti'nin boğazlar üzerindeki
6804. 4:40:13egemenlik haklarını
6805. 4:40:16son kez tek başına kullandığı
6806. 4:40:18anlaşmadır. Değerli dostlar bu son
6807. 4:40:20derece önemli. Osmanlı'nın boğazlar
6808. 4:40:23üzerindeki egemenlik haklarını son kez
6809. 4:40:25tek başına kullandığı anlaşma derse
6810. 4:40:27Hünkar iskelesi anlaşması diyoruz.
6811. 4:40:29Neden? Çünkü bu anlaşma 1841'de bitince
6812. 4:40:32Londra Boğazlar Sözleşmesi'ni
6813. 4:40:34imzalatacaklar bize ve Boğazlar
6814. 4:40:36uluslararası sorun haline gelecek. O
6815. 4:40:39yüzden bu boğazlar üzerindeki egemenlik
6816. 4:40:40haklarımızı son kez kullandığımız
6817. 4:40:42antlaşma.
6818. 4:40:44Devam edelim. 1838 Baltimanı ticaret
6819. 4:40:47anlaşması muhtemel soru adayı olan
6820. 4:40:49antlaşmadır. Arkadaşlar İngiltere ve
6821. 4:40:51Fransa bize çok kızdılar ya. Şimdi biz
6822. 4:40:53İngiltere'ye diyoruz ki ya İngiliz
6823. 4:40:54İngilizler diyoruz kızmayın bize. Size
6824. 4:40:57de bir şeyler verelim barışalım diyoruz.
6825. 4:41:00Tamam diyor İngilizler. Arkadaşlar
6826. 4:41:01Osmanlı ile İngiltere arasında Baltimanı
6827. 4:41:03ticaret anlaşması yapılıyor. Osmanlı'nın
6828. 4:41:06ekonomisini baltalayan anlaşma.
6829. 4:41:08Arkadaşlar bu anlaşma tabii ki
6830. 4:41:10Osmanlı'nın zararına İngiltere'nin
6831. 4:41:12lehine kapitülasyonlar genişletildi
6832. 4:41:14İngiltere'ye. Ama İngiltere'de ne var?
6833. 4:41:16Sanayi inkılabı oldu. İngiltere'de
6834. 4:41:18sanayi inkılabı olduğu için Osmanlı
6835. 4:41:20pazarları ithal mallar ile doldu, taştı.
6836. 4:41:24E arkadaşlar Osmanlı pazarları ithal
6837. 4:41:27malları ile dolunca e adamlar 5 liraya
6838. 4:41:30üretiyorlar sanayi inkılabından dolayı
6839. 4:41:32fabrikalarda. Biz 50 liraya üretiyoruz.
6840. 4:41:35Haliyle bizim ürettiğimiz mallar
6841. 4:41:37satılmaz oldu. Lonca teşkilatımız yani
6842. 4:41:40esnaf teşkilatımız çöktü. Osmanlı
6843. 4:41:43Devleti bu anlaşmayla Avrupa'nın açık
6844. 4:41:45pazarı yarı sömürgesi durumuna düştü.
6845. 4:41:49Açık pazar yarı sömürgeyi görürseniz
6846. 4:41:51Balta Limanı işaretleyin. Bunlar anahtar
6847. 4:41:53sözcüktür. Bir de bu Balta Limanı
6848. 4:41:55ticaret anlaşmasıyla 7 vahit uygulaması
6849. 4:41:58kaldırıldı. Hocam 7 vahit uygulaması
6850. 4:42:00neydi? Osmanlı Devleti'ndeki temel
6851. 4:42:03hammaddenin yurt dışına çıkarılmasını
6852. 4:42:05engelleyen tekelcilik uygulamasıydı.
6853. 4:42:08Yedi vait uygulaması. İşte bu
6854. 4:42:10kaldırıldı. Balta limanıyla kaldırılınca
6855. 4:42:12bizim hammaddenin tamamı yurt dışına
6856. 4:42:14aktı ve kendi lonca teşkilatımız mal
6857. 4:42:17üretemez oldu. Üretse de satamaz oldu.
6858. 4:42:21Gelelim 1839 Tanzimat fermanının
6859. 4:42:24ilanına. Şimdi arkadaşlar
6860. 4:42:26Mahmut tahttan indi. Abdülmecid tahta
6861. 4:42:28geçti de geçmesine Abdülmecid diyor ki
6862. 4:42:31kardeşim bu Mısır meselesi dallanıp
6863. 4:42:33budaklanıyor. Bunu biz uluslararası bir
6864. 4:42:35platformda çözelim diyor. Arkadaşlar
6865. 4:42:38bakın biz ne yaptık? Mısır meselesi için
6866. 4:42:41Londra Konferansı planladık ve Londra
6867. 4:42:44Konferansı kararlarında etkili olmak
6868. 4:42:46isteyen Abdülmecid ne yaptı? Tanzimat
6869. 4:42:48fermanını ilan etti. Osmanlı Devleti
6870. 4:42:50Mısır meselesinin görüşüleceği Londra
6871. 4:42:53Konferansı kararlarında etkili olabilmek
6872. 4:42:55için Tanzimat fermanını ilan ediyor.
6873. 4:42:57Müslüman ile gayrimüslim eşit hale
6874. 4:43:00getiriyor. Neden? Avrupalılar bizi daha
6875. 4:43:02sempatik görsünler ve bize Londra
6876. 4:43:04Konferansında yardım etsinler diye.
6877. 4:43:07Londra Konferansı düzenleniyor 1840
6878. 4:43:09yılında. Konusu ne? Mısır sorunu ve
6879. 4:43:12arkadaşlar büyük devletlerin Osmanlı'ya
6880. 4:43:14katkısı ile çözümleniyor. Kavalalı'ya
6881. 4:43:17verilen yerlerde geri alınıyor
6882. 4:43:19arkadaşlar. Ama dikkat edin istiyorum.
6883. 4:43:21İç sorunken dış sorun olan ilk mesele
6884. 4:43:23Cem Sultan olayıydı. Bayezit döneminde
6885. 4:43:26Mısır meselesi bizim normalde iç
6886. 4:43:28sorunumuz değil mi? Evet. Ama şimdi ben
6887. 4:43:30bunu uluslararası bir platformda Londra
6888. 4:43:32Konferansında çözümlemişim. Demek ki iç
6889. 4:43:34sorunken dış sorunu olan ikinci olayda
6890. 4:43:37Mısır sorunu olmuş. Peki Tanzimat
6891. 4:43:40Fermanlı işe yaramış mı burada? Yaramış
6892. 4:43:42diyebiliriz. 1841 Londra Boğazlar
6893. 4:43:45Sözleşmesi arkadaşlar. Osmanlı artık
6894. 4:43:47Mısır meselesi bitti. Hadi bana eyvallah
6895. 4:43:50diyordu ki şurasından bir el. Otur
6896. 4:43:53bakalım Osmanlı dedi. Ne oldu dedim. E
6897. 4:43:55senin yaptığın bir anlaşma vardı ya
6898. 4:43:56dedi. Hünkar İskelesi anlaşması. Evet.
6899. 4:44:00Kaç yıllıktı? 8 yıllıktı. 1833 + 8 1841.
6900. 4:44:04Yani o anlaşmanın süresi bitti dedi.
6901. 4:44:06Boğazlar üzerinde egemenlik haklarımı
6902. 4:44:08son kez tek başıma kullandığım
6903. 4:44:09anlaşmaydı. Şimdi o anlaşmanın süresi
6904. 4:44:12bittiği için Londra Boğazlar
6905. 4:44:14Sözleşmesi'ni imzalıyoruz burada ve
6906. 4:44:16Boğazlar ilk kez uluslararası sorun
6907. 4:44:19haline geliyor diyeceğiz. Devam edelim.
6908. 4:44:231853-56 Kırım Savaşı yine Abdülmecid
6909. 4:44:26döneminde. Ama bence şunu bilin
6910. 4:44:28arkadaşlar. Sultan Abdülmecid kaç
6911. 4:44:30yılları arasında tahta kaldı? 1839161
6912. 4:44:34bu işlerinizi çok kolaylaştırır. Kırım
6913. 4:44:36Savaşı'na baktığımızda savaşın nedenleri
6914. 4:44:38neler? Rusya Osmanlı Devleti'ni
6915. 4:44:40parçalamak istiyor. Hatta Rus çarı
6916. 4:44:43Nikola Osmanlı'yı hasta adam olarak
6917. 4:44:46niteliyor. Bu da 2015 KPSS sorusu
6918. 4:44:50arkadaşlar. Peki Rusya Osmanlı'yı
6919. 4:44:53parçalamak istiyor. Rusya sıcak
6920. 4:44:54denizlere inmek istiyor. Aynı zamanda
6921. 4:44:57Rusya arkadaşlar kutsal yerler sorununu
6922. 4:45:00ortaya atıyor. Kutsal yerler sorunu ne
6923. 4:45:02hocam? Arkadaşlar biliyorsunuz ki Ruslar
6924. 4:45:04Ortodoksların koruyucusu olmuştu.
6925. 4:45:06Kudüs'te vesaire Katoliklere çok hak
6926. 4:45:08veriliyor ama Ortodokslara hak
6927. 4:45:10verilmiyor diyor Rusya. Bu da bir savaş
6928. 4:45:13nedeni oluyor. Mülteciler sorunu
6929. 4:45:15arkadaşlar. Rusya'dan kaçan mülteciler
6930. 4:45:17bize sığınıyorlar. Abdülmecid de diyor
6931. 4:45:19ki, "Tacımı tahtımı veririm de bana
6932. 4:45:22sığınanı size geri vermem." diyor.
6933. 4:45:25Ver. Ver verseydik keşke. Yani ben
6934. 4:45:28olsaydım verirdim diye düşünüyorum.
6935. 4:45:30Gerçi ben de lider olmam pek ama ben
6936. 4:45:33olsam verebilirdim ama en azından kendi
6937. 4:45:35halkımı korumak için. Mülteciler
6938. 4:45:37sorununda savaşın sebebi. Bir de
6939. 4:45:39Mençikov'un istekleri var. Bu Mençikov
6940. 4:45:41da deniz bir adam. Abdülmecid'in eee
6941. 4:45:44döneminde saraya geliyor. Ne için geldin
6942. 4:45:46diyorlar. padişahınızın kızını almaya
6943. 4:45:48geldim gibi Labı Ali cümleler kuruyor.
6944. 4:45:51Arkadaşlar baktığımızda Osmanlı Devleti
6945. 4:45:53Kırım Savaşı'nda yine denge politikası
6946. 4:45:55uyguluyor. Osmanlı burada, İngiltere
6947. 4:45:57burada, Fransa burada, Avusturya'yı
6948. 4:46:00yanımıza alıyoruz. Bir de Piomente'yi
6949. 4:46:02yani İtalya'yı yanımıza alıyoruz. Piante
6950. 4:46:06derse İtalya, Prusya derse Almanya.
6951. 4:46:08Karşımızda kim var? Rusya var. Bak Rusya
6952. 4:46:11değil, Prusya. Almanya. Osmanlı Devleti
6953. 4:46:15donanması. Bu savaş sırasında Sinop
6954. 4:46:17baskının ne oldu? Yakıldı değerli
6955. 4:46:20dostlar. Peki arkadaşlar biz burada
6956. 4:46:23denge politikasını uyguladık ve Osmanlı,
6957. 4:46:25İngiltere, Fransa, Avusturya, Pomente
6958. 4:46:27Rusya'ya karşı savaştık ve arkadaşlar bu
6959. 4:46:30savaş sırasında Osmanlı Devleti ilk kez
6960. 4:46:33dış borç aldı. İlk dış borcu
6961. 4:46:35İngiltere'den alıyoruz ama en çok dış
6962. 4:46:37borç Fransa'dan. Unutmayın Osmanlı
6963. 4:46:39Devleti'nde bu savaş sırasında ilk kez
6964. 4:46:42telgraf hattı kuruldu arkadaşlar.
6965. 4:46:44İstanbul, Edirne şunun arasına ve
6966. 4:46:46arkadaşlar dünyada modern hemşireliğin
6967. 4:46:49kurucusu olarak bilinen Florence Nightel
6968. 4:46:52bu savaş sırasında ortaya çıktı. O zaman
6969. 4:46:54bu savaşta üç tane ilkim var. İlk dış
6970. 4:46:56borç, ilk telgrafta, ilk modern
6971. 4:46:58hemşirelik. Ve arkadaşlar bu savaşı
6972. 4:47:00tabii ki Osmanlı ve yanında bulunan
6973. 4:47:02devletler kazandı. Rusya kaybetti
6974. 4:47:06arkadaşlar. Bunun sonrasında ise Paris
6975. 4:47:09Konferansı toplandı ve 1856 yılında
6976. 4:47:11Paris Anlaşması imzalandı. Bu
6977. 4:47:14Osmanlı'nın donanmasının yakıldığı
6978. 4:47:16yerlerin tablosudur. İçiniz olarak
6979. 4:47:18kodlanır. İnebahtı, Çeşme, Navarin,
6980. 4:47:20Sinop. İnebahtıda İnebahtı'da Kıbrıs'ı
6981. 4:47:23almıştık. Haçlı donanması yakmıştı. Sarı
6982. 4:47:26Selim ı, Selim dönemindeydi. Çeşme
6983. 4:47:29baskını 1768-1774
6984. 4:47:31Osmanlı Rus Savaşı sırasındaydı. Ruslar
6985. 4:47:33yaktı. 3. Mustafa döneminde küçük
6986. 4:47:36kaynarca imzalamıştım sonrasında.
6987. 4:47:38Navarin baskını
6988. 4:47:40Rum isyanını, Yunan isyanını bastırdım
6989. 4:47:42diye İngiltere, Fransa ve Rusya
6990. 4:47:44yakmıştı. Rusya ile savaşa tutuşuyordum
6991. 4:47:47zaten. Mahmut dönemindeydi. Şimdi de
6992. 4:47:50Sinop baskını. Sinop baskını arkadaşlar
6993. 4:47:52Kırım Savaşı sırasında Osmanlı
6994. 4:47:54donanmasının yakılmasıdır. Kim
6995. 4:47:56döneminde? Abdülmecid döneminde. Kim
6996. 4:47:58yaktı? Ruslar yaktı. Peki
6997. 4:48:021856 ıslahat fermanının ilanı. Şimdi
6998. 4:48:05Abdülmecid bir şeyi gördü. Londra
6999. 4:48:07Konferansından önce Tanzimat fermanını
7000. 4:48:09ilan etmişti. İşe yaramıştı. Burada da
7001. 4:48:11Paris Konferansı ve Paris anlaşmasıan
7002. 4:48:14önce ne yapıyor Abdülmecid arkadaşlar?
7003. 4:48:17Islahat fermanını ilan ediyor. Neden?
7004. 4:48:19Avrupalı devletlere sempatik görünmek
7005. 4:48:21için. Osmanlı Devleti gayrimüslimlere
7006. 4:48:23yeni haklar vererek Paris Konferanslı
7007. 4:48:25kararlarında etkili olmak istedi ve
7008. 4:48:28ıslat fermanını ilan etti arkadaşlar.
7009. 4:48:31Ardından Paris Antlaşması imzalandı.
7010. 4:48:33Kırım Savaşı'nın ardından bakalım.
7011. 4:48:35Maddeleri ve yorumları önemli. Osmanlı
7012. 4:48:37Devleti toprak bütünlüğü Avrupalı
7013. 4:48:39devletler tarafından korunacak. Demek ki
7014. 4:48:41Osmanlı kendi toprak bütünlüğünü
7015. 4:48:43koruyamayacak kadar güçsüz yorumunu
7016. 4:48:45yapacağım. Osmanlı Devleti Avrupa
7017. 4:48:47hukukundan faydalanacak ve Avrupa
7018. 4:48:49devleti sayılacak. Osmanlı tarihinde ilk
7019. 4:48:52kez Avrupa devleti sayıldı. Hangi
7020. 4:48:54anlaşmayla? Paris anlaşmasıyla. Hem
7021. 4:48:57Osmanlı Devleti hem Rusya Karadeniz'de
7022. 4:48:59donanma ve tersane bulundurmayacak. İyi
7023. 4:49:02de savaşı kim kazandı? Kırım Savaşı'nı
7024. 4:49:04ben kazandım. Benim donanma bulundurmam.
7025. 4:49:06Rusya'nın donanma bulunduraması lazım.
7026. 4:49:09Ama ikimiz de donanma ve tersane
7027. 4:49:10bulunduramıyormuşuz. Demek ki bu madde
7028. 4:49:13Osmanlı Devleti savaşı kazandığı halde
7029. 4:49:16bizi yenilmiş devlet gibi gösteren madde
7030. 4:49:19olmuştur.
7031. 4:49:20Savaşta yer almamasına rağmen antlaşmada
7032. 4:49:23yer alan devlet de Prusya yani Almanya
7033. 4:49:27diyebiliriz. ıstahat fermanı arkadaşlar
7034. 4:49:30bu madde bu antlaşma içerisine eklensin
7035. 4:49:34mi eklenmesin mi tartışmaları olmuştur.
7036. 4:49:36Osmanlı Devleti en son bu eee ıslahat
7037. 4:49:39fermanının bu antlaşmaya eklenmemesini
7038. 4:49:42söylemiştir. Çünkü iç işlerine
7039. 4:49:44karışılmasın diye. Devam edelim. 1875
7040. 4:49:49Balkan bunalımı kim döneminde? Sultan
7041. 4:49:51Abdülaziz döneminde arkadaşlar. Bak
7042. 4:49:531839-1861
7043. 4:49:56Abdülmecid 1861176
7044. 4:50:00Abdülaziz. Bakın bu dönemde Balkan
7045. 4:50:02bunalımı çıkıyor. Balkan bunalımı nedir?
7046. 4:50:05Balkanlardaki azınlıkların vergi vermek
7047. 4:50:07istememeleri ve isyan etme süreçleridir.
7048. 4:50:09Bu sorunun çözümü için 1876 yılında
7049. 4:50:13tersane konferansı toplanmıştır. O zaman
7050. 4:50:16unutma. Balkan bunalımı, Balkan
7051. 4:50:18milletlerinin isyan etmesi ve vergi
7052. 4:50:20vermek istememesi. Balkan bunalımını
7053. 4:50:22çözmek için de tersane konferansını
7054. 4:50:25topluyoruz arkadaşlar. 1876 tersane
7055. 4:50:28Konferansı. Balkan bunalımı Abdülaziz
7056. 4:50:30döneminde ama tersane konferansı
7057. 4:50:34Abdülhamit döneminde. Dikkat edin
7058. 4:50:37arkadaşlar burada ne oluyor? Tersane
7059. 4:50:38Konferansı Balkan bunalımını çözmek için
7060. 4:50:40toplanmıştır. Osmanlı Devleti bu
7061. 4:50:43konferansın kararlarında etkili
7062. 4:50:45olabilmek için ne yaptı? Kanuni Esasiyi
7063. 4:50:48ilan etti ve birinci meşrutiyeti
7064. 4:50:50yürürlüğe koydu. Yani halk yönetime
7065. 4:50:52katılmaya başladı. Osmanlı tersane
7066. 4:50:55Konferansı kararlarında etkili olabilmek
7067. 4:50:57için kanuni esasiye yürürlüğe koydu ve
7068. 4:50:591. Meşrutiyeti ilan ederek
7069. 4:51:03tersane Konferansı kararlarında etkili
7070. 4:51:04olmak istedi. Ama öyle olmadı
7071. 4:51:07arkadaşlar. Burada Rusya'nın istekleri
7072. 4:51:09tersane konferansında reddedilince bu 93
7073. 4:51:12harbine neden oldu. Gelelim 93 harbine.
7074. 4:51:161877-778
7075. 4:51:18Osmanlı Rus savaşı. Yani 93 harbi.
7076. 4:51:22Arkadaşlar bu savaş sırasında şöyle
7077. 4:51:24düşünün. Bu savaş sırasında Ruslar bize
7078. 4:51:27iki koldan saldırdılar. Bir Balkanlar
7079. 4:51:31üzerinden, bir Kafkaslar üzerinden.
7080. 4:51:34Balkanlar üzerinden saldırılarında
7081. 4:51:37Plevne müdafi Gazi Osmanpaşa ortaya
7082. 4:51:39çıktı. Kafkaslar üzerinden
7083. 4:51:41saldırılarında ise Erzurum Aziziye
7084. 4:51:44tabyasında benim çocuklarım anasız yaşar
7085. 4:51:46da vatansız yaşayamaz diyen Nene Hatun
7086. 4:51:49ortaya çıktı.
7087. 4:51:51Hem Balkanlarda hem Kafkaslarda
7088. 4:51:54birtım kahramanlarım ortaya çıksa da ben
7089. 4:51:5693 harbinde yani 18778
7090. 4:51:59Osmanlı Rus Savaşı'nda maalesef mağlup
7091. 4:52:02oldum. Bakalım. Ruslar bize Balkanlar ve
7092. 4:52:05Kafkaslar olmak üzere iki koldan
7093. 4:52:07saldırdılar. Erzurum bak Kafkas
7094. 4:52:09cephesinde Erzurum Azizetasındda
7095. 4:52:12direnişin sembolü olan isim Nene
7096. 4:52:14Hatun'dur. Önemli. Balkan Cephesi'e
7097. 4:52:16Ruslara uzun süre geçiş izni vermeyen
7098. 4:52:19Plevne müdafii
7099. 4:52:21Tuna Nehri akmam diyor, şanı büyük Osman
7100. 4:52:23Paşa Plevne'den çıkmam diyor diye adına
7101. 4:52:26Mehter Marşları yazılan kişi Gazi Osman
7102. 4:52:29Paşa'dır arkadaşlar. Bu da önemli. Bir
7103. 4:52:32de Nene Hatun'a yıldız atayım.
7104. 4:52:35Peki ne oldu? Osmanlı Devleti bu savaşta
7105. 4:52:37bu kahramanları çıkarmasına rağmen çok
7106. 4:52:39ağır bir mağlubiyet aldı ve Ay Stefanos
7107. 4:52:43Yeşilköy Antlaşmasını imzaladı. Ama bu
7108. 4:52:46anlaşmayı İngiltere ve Fransa kabul
7109. 4:52:48etmediler. Bu anlaşma iptal edildi. Bu
7110. 4:52:51anlaşma yerine 1878 Berlin antlaşması
7111. 4:52:55imzalanıyor.
7112. 4:52:57Peki gelelim 1878 Berlin antlaşmasına.
7113. 4:53:01Arkadaşlar İngiltere bizim yanımıza
7114. 4:53:03geldi. Osman dedi, "Efendim" dedim. Ben
7115. 4:53:05dedi sana Berlin Anlaşması'a yardımcı
7116. 4:53:07olayım. Evet. Sen de bana geçici olarak
7117. 4:53:10Kıbrıs'ı ver dedi. Tamam dedik
7118. 4:53:12İngiltere'ye. Arkadaşlar bakın biz
7119. 4:53:15burada Kıbrıs'ı geçici olarak
7120. 4:53:16İngilizlere bıraktık. Neden İngiltere
7121. 4:53:20Kıbrıs'a almak istedi burada? Çünkü
7122. 4:53:22Fransa Süveyş kanalını açtı.
7123. 4:53:24İngiltere'nin sömürgelerine giden yol
7124. 4:53:26orada. E Fransa oradan bir donanma
7125. 4:53:29geçirirse Kıbrıs'ta bulunacak ki
7126. 4:53:31İngilizlere hemen Fransa'ya müdahale
7127. 4:53:33edebilmek için Kıbrıs'ı bizden geçici
7128. 4:53:35olarak aldı ama daha sonra Lozan da
7129. 4:53:38bizden Kıbrıs'ı tamamen alacak. Bu
7130. 4:53:42Fransa'nın Süveyç kanalını açmasının
7131. 4:53:43sonucudur. Çünkü Fransa Süveç kanalını
7132. 4:53:45açınca İngiltere'nin sömürgeleri
7133. 4:53:47tehlikeye girdi. Bakalım arkadaşlar bu
7134. 4:53:51ileride neye neye sebep olacak? Kıbrıs
7135. 4:53:54sorununa sebep olacak. Çağdaş'ta
7136. 4:53:55göstereceğim. Ve Berlin anlaşmasıyla
7137. 4:53:58Sırbistan, Karadağ, Romanya yani Sakar
7138. 4:54:02bağımsız oldu. Sakar bağımsız oldu işte
7139. 4:54:05bu neyin sonucudur? Panslavizm Rus
7140. 4:54:08politikasının sonucudur. Peki Kars,
7141. 4:54:11Ardahan, Batum Rusya'nın oldu. Doğu
7142. 4:54:13Beyazıt Osmanlı'ya verildi. Bu değişen
7143. 4:54:16madde. İptal edilen Aytefanos Yeşilköy
7144. 4:54:19Anlaşmasında Doğu Beyazıt da
7145. 4:54:20Rusya'nındı. Burada Doğu Beyazıt'ı bize
7146. 4:54:22verdiler. E sağ ol İngiltere bize çok
7147. 4:54:24destek vermişsin. Kıbrıs' aldı bizden.
7148. 4:54:28Doğu Beyazıt'ın bize verilmesini
7149. 4:54:29sağladı. Hayır hayır tabii ki o kadar
7150. 4:54:31değil. Peki bu Karsardahan Batum nedir?
7151. 4:54:34Elviye-i Selased'ir arkadaşlar. Dünya
7152. 4:54:37Savaşı'nda bu Elviye-i Selase geri
7153. 4:54:39alınacak. Ermenilerin oldukları
7154. 4:54:41bölgelerde ve Girit'te ıslahat yapılacak
7155. 4:54:45arkadaşlar. Ermeni sorunu ilk defa
7156. 4:54:48Berlin anlaşmasıyla uluslararası sorun
7157. 4:54:51haline geldi. Bunun dışında, bunun
7158. 4:54:54dışında Girit'te ıslahat yapılacak
7159. 4:54:56diyoruz ya. Burası için de Halepa
7160. 4:55:00fermanı yayımlanacak. Peki dikkat
7161. 4:55:03edelim. Bulgaristan üçe bölünerek
7162. 4:55:05Osmanlı Devleti'ne bırakıldı. Arkadaşlar
7163. 4:55:08normal şartlarda Ayasfenos yani Yeşilköy
7164. 4:55:11anlaşmasıyla Ruslar Bulgaristan
7165. 4:55:13üzerinden sıcak denizlere
7166. 4:55:15inebileceklerdi. Ama burada o madde de
7167. 4:55:18değişti. Bulgaristan üçe bölünerek
7168. 4:55:20Osmanlı Devleti'ne bırakıldı. Bu şekilde
7169. 4:55:22Rusların sıcak denizlere inmesi
7170. 4:55:24engellendi. Zaten İngiltere ve
7171. 4:55:26Fransa'nın Aytefanos Yeşilköy
7172. 4:55:28anlaşmasını iptal ettirmesinin sebebi
7173. 4:55:30tam olarak budur.
7174. 4:55:32Bosna Hersek geçici olarak Avusturya'ya
7175. 4:55:35bırakıldı. Teselyya bölgesi Yunanistan'a
7176. 4:55:38bırakıldı. Bakın hep bunlar kayıp
7177. 4:55:40arkadaşlar. 18778
7178. 4:55:43Osmanlı Rus Savaşı'ndan sonra artık
7179. 4:55:45İngiltere Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü
7180. 4:55:47korumaktan vazgeçti diyebiliriz. E
7181. 4:55:51İngiltere bizi korumaktan vazgeçtiyse
7182. 4:55:53biz denge politikası uygulayacağız. O
7183. 4:55:55zaman kime yakınlaşacağız? Almanya'ya
7184. 4:55:59yani Prusya'ya yakınlaşacağız.
7185. 4:56:02Devam edelim. Halepa fermanı. Berlin
7186. 4:56:04anlaşmasında Girit'te ıslahat yapılacak
7187. 4:56:07demiştim. Osmanlı Devleti Giritli
7188. 4:56:09Rumlara özerklik veriyor. Halepa fermanı
7189. 4:56:11ile. 1897 DMEK meydan muharebesi.
7190. 4:56:15Osmanlı ile Yunanlılar arasında Osmanlı
7191. 4:56:17kazandı. Yunanlılar kaybetti. Mustafa
7192. 4:56:20Kemal Paşa ne diyor Döke Meydan
7193. 4:56:22Muharebesi için? O zaman Mustafa Kemal
7194. 4:56:24Paşa daha 16 yaşında liseli bir genç. Ne
7195. 4:56:26diyor? Gençliğin verdiği heyecan ile bu
7196. 4:56:29savaşa katılmayı çok istemiştim." diyor.
7197. 4:56:32Bu sözü verir. Mustafa Kemal Paşa'nın bu
7198. 4:56:34şekilde nitelediği savaş hangisidir der.
7199. 4:56:36Cevap Döke Meydan Muharebesi olur. Peki
7200. 4:56:40devam edelim arkadaşlar. Buna her zaman
7201. 4:56:43Dömek meydan muharebesi demez. 1897
7202. 4:56:46Osmanlı Yunan savaşı da der. Abdülhamit
7203. 4:56:49dönemindeki demokratikleşme çalışmaları.
7204. 4:56:52Abdülhamit başa geçtiği gibi 1876'da 1.
7205. 4:56:54Meşrutiyeti ilan etti.
7206. 4:56:57halk yönetime katıldı. Aynı yıl artı
7207. 4:57:00olarak bir de Kanuni Esasiyi yani
7208. 4:57:04Osmanlı'nın ilk yazılı anayasasını
7209. 4:57:06yürürlüğe koydu. 18778
7210. 4:57:09Osmanlı Rus Savaşı bahane edilerek
7211. 4:57:12meclis fes edildi. Yani burada
7212. 4:57:13meşrutiyet ilan edildi ama hemen 2 yıl
7213. 4:57:17sonra meclis fes edildi. Yani o halkın
7214. 4:57:20yönetime katılması son buldu.
7215. 4:57:231878-1908
7216. 4:57:25yılları arasında 30 yıllık sürece
7217. 4:57:27istibtat yani baskı dönemi adı
7218. 4:57:30veriliyor. Bu dönemde mutlak monarşi
7219. 4:57:32uyguluyor ı. Abdülhamit ve 1908 yılında
7220. 4:57:36İngiltere ve Rusya'nın Osmanlı'yı
7221. 4:57:38paylaşma planı olan Reval görüşmeleri
7222. 4:57:41bir de ardına İttihatçıların isyanı
7223. 4:57:43hürriyet taburları ile ne oldu?
7224. 4:57:46Meşrutiyet ilan edildi ve istibdat
7225. 4:57:48dönemi sona erdi. İk meşrutiyet
7226. 4:57:51karışıklıklarında ise BBG bağımsız oldu.
7227. 4:57:55Bulgaristan, Bosna, Girit. Bak dikkat
7228. 4:57:57et. Berlin anlaşmasıyla Sakar bağımsız
7229. 4:58:00oldu. Sırbistan, Karadağ, Romanya.
7230. 4:58:02Meşrutiyet karışıklıklarında BBG
7231. 4:58:05kaybedildi. Bulgaristan, Bosna, Girit.
7232. 4:58:081909 yılında rejime karşı ilk isyan olan
7233. 4:58:1231 Mart isyanı çıktı. 31 Mart isyanında
7234. 4:58:15isyancılar da biz meşrutiyeti
7235. 4:58:17istemiyoruz, ikinci meşrutiyeti
7236. 4:58:19istemiyoruz. Biz monarşiyi,
7237. 4:58:22istibdat dönemindeki Abdülhamid'i
7238. 4:58:24istiyoruz sadece diyorlar. Bu isyanı da
7239. 4:58:27Hareket Ordusu baştaracak. Anlatacağım.
7240. 4:58:29Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'da
7241. 4:58:31kaybettiği topraklar 1830 Cezayir'in
7242. 4:58:34işgali. Kim aldı? Fransa aldı. Bu Kuzey
7243. 4:58:37Afrika'da kaybettiğimiz ilk toprak.
7244. 4:58:38Şurada ilki de yuvarlak içine alalım.
7245. 4:58:411881 Tunus'un işgali. Fransa tarafından
7246. 4:58:44işgal edildi. Yine bakın hem Cezayir hem
7247. 4:58:46Tunus Fransa tarafından. Mısır'ı işgal
7248. 4:58:49eden kim? İngiltere. Arkadaşlar Fransa
7249. 4:58:52Süveyş kanalını açtı ya. İngiltere buna
7250. 4:58:54önlem olarak bizden Kıbrıs'a aldı 1878
7251. 4:58:58yılında. Ama İngiltere bu önlemin
7252. 4:58:59yeterli olmadığını fark etti. 1882'de
7253. 4:59:03direkt İngiltere gitti. Mısır'ı işgal
7254. 4:59:05etti. Süveç kanalı da İngiltere'ye
7255. 4:59:07geçti. 1912 yılında ise Trablus Karp
7256. 4:59:11işgal edilecek. Trabluskarp Osmanlı
7257. 4:59:13Devleti'nin Kuzey Afrika'daki son
7258. 4:59:14toprağıdır ve Trablusp Savaşı'ndan sonra
7259. 4:59:17Uşİ Antlaşması ile Trabluskarp
7260. 4:59:20kaybedilince Osmanlı'nın üç kıtadaki
7261. 4:59:22toprağı iki kıtaya düşecek. Değerli
7262. 4:59:25arkadaşlar şimdi de geldik dağılma
7263. 4:59:27dönemi ıslahatlarına. Bu dönemde tamamen
7264. 4:59:30Avrupa'yı örnek alıyoruz. Bütün
7265. 4:59:32alanlarda ıslahat var ve ilk defa halk
7266. 4:59:34yönetime katılacak meşrutiyetin
7267. 4:59:36ilanıyla. 1808 senedi ittifak. İlk
7268. 4:59:39Mahmut ıslahatlarını ele alıyoruz.
7269. 4:59:41Arkadaşlar, senedi ittifak ı Mahmut ile
7270. 4:59:44ayanlar arasında yapılmış bir belgedir
7271. 4:59:46ve ilk defa Osmanlı padişahı kendisi
7272. 4:59:49dışında bir gücün varlığını resmen
7273. 4:59:51tanımıştır. Burada ayanlar ı Mahmut'a
7274. 4:59:53kafana göre asker ve vergi toplayamazsın
7275. 4:59:55diyorlar. Mahmut kabul ediyor.
7276. 4:59:58Mahmut da ayanlara o zaman asker ve
7277. 5:00:00vergi toplarken siz de bana yardım edin
7278. 5:00:02diyor. Ayanlar da onu kabul ediyor.
7279. 5:00:05Şimdi arkadaşlar burada ilk defa Osmanlı
7280. 5:00:08kendisi dışında bir gücü tanıdı. Aynı
7281. 5:00:10zamanda arkadaşlar padişahın yetkileri
7282. 5:00:12ilk kez senedi ittifak ile kısıtlandı. O
7283. 5:00:15yüzden senedi ittifak Osmanlı
7284. 5:00:17Devleti'nde ilk demokratikleşme
7285. 5:00:20hareketidir. Peki bu Ayanlar ile ı
7286. 5:00:23Mahmut arasındaki senedi ittifakın
7287. 5:00:25imzalanmasını sağlayan kişi kimdir?
7288. 5:00:27Rusçuk ayanı Alemdar Mustafa Paşa. Zaten
7289. 5:00:30ı Mahmut'u tahta geçiren de oydu. Devam
7290. 5:00:33edelim. Muhtarlıklar kuruldu. Daha sonra
7291. 5:00:35bu ayanlıklar var ya bunlara son
7292. 5:00:37verildi. Muhtarlıklar kuruldu. Bu ne
7293. 5:00:39yapar? Merkezi otoriteyi güçlendirir.
7294. 5:00:41Arkadaşlar Divan-ı Hümayun kaldırıldı.
7295. 5:00:44Orhanbey dönemindeki Divan-ı Hümayun
7296. 5:00:46kaldırıldı. Yerine heyet-i vükela yani
7297. 5:00:48nazırlıklar kuruldu. Şeyhül İslamlık
7298. 5:00:51dairesi yani şeyhül islamlık babı meşat
7299. 5:00:54dairesine dönüştürüldü. Sadaret
7300. 5:00:57Ketüdalığı Dahiliye Nezareti, İçişleri
7301. 5:00:59Bakanlığı'na dönüştürüldü. Reisül
7302. 5:01:01Küttaplık Hariciye Nezareti yani
7303. 5:01:04Dışişleri Bakanlığı'na dönüştürüldü.
7304. 5:01:06Sadrazamlık başvekalet yani başbakanlığa
7305. 5:01:09dönüştürüldü. Tasviri-i hümayun
7306. 5:01:12arkadaşlar padişah kendi resmini devlet
7307. 5:01:14dairelerine astırıyor. Buna tasvir-i
7308. 5:01:17hümayun diyoruz. Bu da merkezi otoriteyi
7309. 5:01:19ne yapar? Güçlendirir. Tımar sistemi
7310. 5:01:21kaldırıldı. Arkadaşlar tımar sisteminin
7311. 5:01:24kaldırılması demek ekonominin, ordunun,
7312. 5:01:26eee üretimin, sosyal refahın, güvenliğin
7313. 5:01:30her şeyin gitmesi demek. Dolayısıyla
7314. 5:01:32arkadaşlar tımar sistemi kaldırılınca
7315. 5:01:34pek çok alan etkilendi ve tımar sistemi
7316. 5:01:37kaldırılınca bir güvenlik boşluğu doğdu.
7317. 5:01:39O güvenlik boşluğunu doldurmak için de
7318. 5:01:42redif birlikleri kuruldu. Memura fes,
7319. 5:01:46ceket, pantolon uygulaması getirildi. Bu
7320. 5:01:49uygulamalarından dolayı ı Mahmut'a geur
7321. 5:01:52padişah denildi değerli dostlar. Ve
7322. 5:01:55dikkat, müsadere kaldırıldı. Müsadere
7323. 5:01:58ferdin malını el koymaydı. İlk defa
7324. 5:02:02Fatih Sultan Mehmet döneminde
7325. 5:02:03uygulanmıştı. Bir yerde müsadere varsa
7326. 5:02:06özel mülkiyet gelişmez diyordum.
7327. 5:02:08Arkadaşlar müsadere kaldırıldı burada
7328. 5:02:10ama uygulamadan kaldırıldı. Tamamen
7329. 5:02:12kaldırılması Abdülmecid döneminde
7330. 5:02:14Tanzimat fermanıyla olacak. Müsadere
7331. 5:02:17kaldırıldıysa ne gelişir? Özel mülkiyet
7332. 5:02:19gelişir. Peki devam edelim. Posta
7333. 5:02:22teşkilatı kuruldu. Posta teşkilatı
7334. 5:02:24kurulduysa bu haberleşmeye iletişimi
7335. 5:02:27arttırır. E bu da merkezi otoriteyi
7336. 5:02:29arttırır. Efkaf nezareti kuruldu. Efkaf
7337. 5:02:32nezareti nedir? Efkaf VKF var. Bakın
7338. 5:02:36içerisinde. Vakıf arkadaşlar. Efkaf
7339. 5:02:39nezareti vakıf bakanlığıdır ve vakıflar
7340. 5:02:42tek elden yönetilmek için efkaf nezareti
7341. 5:02:44çatısı altında birleştirilmiştir. İlk
7342. 5:02:46nüfus tayımı yapıldı. Burada da Mahmut'a
7343. 5:02:49kızıyorlar. Diyorlar ki erkekleri
7344. 5:02:53saymış, hayvanları saymış ama kadınları
7345. 5:02:55saymamış. Neden? Kadınları insan yerine
7346. 5:02:57koymadığı için. Ya arkadaşlar olur mu
7347. 5:03:00öyle şey ya? Adam adam erkeklerle
7348. 5:03:03öküzleri saymış.
7349. 5:03:06Yani buna kızacak biri varsa biziz. Size
7350. 5:03:10ne oluyor? Çünkü adam asker ve vergi
7351. 5:03:12oranını belirlemek istiyor. Siz niye
7352. 5:03:14kızıyorsunuz? Kadınlara sesleniyorum.
7353. 5:03:16Lütfen Mahmut'a kızmayı bırakın.
7354. 5:03:19Mahmut'a biz kızacağız.
7355. 5:03:20Devam edelim arkadaşlar. İhtisap
7356. 5:03:23nezareti kuruldu. İhtisap. Bak daha önce
7357. 5:03:25ne vardı? Muhtesip vardı değil mi?
7358. 5:03:29Muhtesip H, S, P harfleri vardı
7359. 5:03:31içerisinde. Hesap kitap yapıp çarşı
7360. 5:03:33pazarı denetliyordu. Bak ihtisap yine H,
7361. 5:03:36S, P harfleri var. Demek ki ihtisap
7362. 5:03:38nezareti belediye ve zabıta işleri için
7363. 5:03:41kurulmuş. Mürur tezkiresi.
7364. 5:03:44Mirur tezkiresi herkes öyle kafasına
7365. 5:03:46göre İstanbul'a girmesin diye İstanbul'a
7366. 5:03:49giriş belgesidir. Pasaport uygulamasına
7367. 5:03:52geçildi. Bu dönemde yurt dışına
7368. 5:03:54öğrenciler gönderiliyor ilk defa. Eğitim
7369. 5:03:56amaçlı ve gezi amaçlı. O yüzden pasaport
7370. 5:03:59uygulamasına geçiliyor. Daru Şurayı
7371. 5:04:02Babali kuruldu. Babali nedir arkadaşlar?
7372. 5:04:05Hükümet anlamına gelir ve hükümet
7373. 5:04:07işlerinin görüşülmesi için kuruldu.
7374. 5:04:10Daruşurai askeri kuruldu. E bu dönemde
7375. 5:04:13vaka-i hayriye ile yeniçeri ocağı
7376. 5:04:15kalkacak. Yerine Asakir-i Mansure-i
7377. 5:04:17Muhammediye ordusu kurulacak. Yeni bir
7378. 5:04:19ordu. Yeni ordunun teşkilatlanması
7379. 5:04:21askerlik işleri içinde Darü Şurayı
7380. 5:04:23Askeri kuruldu. Meclis-i Valay-i Ahkam-ı
7381. 5:04:26Adliye kuruluyor arkadaşlar. Bu Meclis-i
7382. 5:04:29Vâlay-ı Ahkam-ı Adliye Yüksek Yasama ve
7383. 5:04:31yargı organı. Sadece bunun bilin. Yüksek
7384. 5:04:34yasama ve yargı organı. Daha sonra bu
7385. 5:04:36Abdülaziz döneminde Şura-i Devlet ve
7386. 5:04:39Divan-ı Ahkam Adliye olarak ikiye
7387. 5:04:40ayrılacak. Şura-i Devlet Danıştay
7388. 5:04:43olacak. Divan Ahkam Adliye de Yargıtay
7389. 5:04:45olacak. Sekban-ı Cedid ve Eşkince
7390. 5:04:48Ocakları kuruldu. Yeni çerileri
7391. 5:04:50alternatifti bunlar ama bunların ikisini
7392. 5:04:52de yeniçeriler ne yaptı? Kaldırdı. Bak
7393. 5:04:55dikkat et. Nizam-ı Cedid ordusu 3. Selim
7394. 5:04:57döneminde ama Sekban-ı Cedit ve Eşkinci
7395. 5:04:59Ocakları Mahmut döneminde Yeniçeri Ocağı
7396. 5:05:03kaldırıldı arkadaşlar. Yeniçeri Ocağının
7397. 5:05:05kaldırılmasına vaka-i hayriye yani
7398. 5:05:07hayırlı vaka, hayırlı olay diyoruz.
7399. 5:05:10Yeniçeri Ocağı kaldırılınca yeniliklerin
7400. 5:05:12önündeki engel kaldırılmış oldu.
7401. 5:05:16Yeniçeri ocağının yerine yeni bir ordu
7402. 5:05:18kuruldu. Asakir Mansure-i Muhammediye
7403. 5:05:21ordusu. Arkadaşlar halk Yeniçeri Ocağı
7404. 5:05:24kaldırıldı diye Mahmut'a kızıyor. Ama ı
7405. 5:05:27Mahmut da akıllı bir adam. diyor ki,
7406. 5:05:29"Evet, ben yeniçeri ocağını kaldırdım
7407. 5:05:30ama yerine sizde Asakir-i Mansure-i
7408. 5:05:33Muhammediye ordusunu kurdum. Yani
7409. 5:05:35Muhammed'in cesur askerlerini getirdim
7410. 5:05:37yerine size" diyor ve bu şekilde
7411. 5:05:40bertaraf ediyor. Arkadaşlar selkerlik
7412. 5:05:43makamı kuruldu. Normalde temel ordu
7413. 5:05:46lideri kimdi? Yeniçeri ağasıydı. Ama
7414. 5:05:47yeniçeri ocağa kaldırıldı. Vakay-i
7415. 5:05:50Hayriye e Yeniçeri A'sı da gitti.
7416. 5:05:53Dolayısıyla bana kara ordularının en
7417. 5:05:55yüksek amiri konumu lazım. Dolayısıyla o
7418. 5:05:57da seraskerlik makamı. Yeni çerilerin
7419. 5:06:00kaldırılmasından sonra kara ordularının
7420. 5:06:02en yüksek amiri olmuştur. Donizetti Paşa
7421. 5:06:05arkadaşlar Osmanlı'nın Mehterhanesi
7422. 5:06:07vardı. Mahmut Mehterhane'yi kaldırtıyor.
7423. 5:06:09Donizetti Paşa'ya Mızıkay-ı Hümayun'u
7424. 5:06:12kurduruyor arkadaşlar. Mehterhane
7425. 5:06:14kaldırıldı. Mekteb-i Harbiye ve Mekteb-i
7426. 5:06:17Tıbbiye kuruluyor arkadaşlar. Mekteb-i
7427. 5:06:20Harbiye modern donanımlı subay
7428. 5:06:21yetiştiriyor. Mekteb-i tıbbiye de modern
7429. 5:06:24tıp eğitimi veriyor. Devam edelim.
7430. 5:06:28Mekteb Maarif-i Adliye kuruldu. Normalde
7431. 5:06:30devşirme kökenlileri devlet adamı olarak
7432. 5:06:32yetiştirdiğim yer neresiydi? Enderun
7433. 5:06:34mektebiydi. Enderun mektebini ı Murat
7434. 5:06:37kurmuştu. Yine kaldıraç Mahmut Mahmut
7435. 5:06:39kaldırdı. Yerine devlet adamı
7436. 5:06:41yetiştirmek için Mekteb Maarif-i
7437. 5:06:43Adliyeyi kurdu. Neyin yerine? Enderum
7438. 5:06:45mektebinin yerine Avrupa'ya eğitim
7439. 5:06:47amaçlı ilk öğrenciler gönderildi bu
7440. 5:06:49dönemde. Bu dönemde tercüme odaları
7441. 5:06:52kuruldu arkadaşlar ve pek çok eee
7442. 5:06:54tercüme yapıldı. Aynı zamanda devletin
7443. 5:06:57tercüme ihtiyacını giderecek uzmanlar
7444. 5:06:59yetiştirildi. Osmanlı'nın ilk resmi
7445. 5:07:02gazetesi olan Takvimi Vekai çıkarıldı.
7446. 5:07:05Mahmut döneminde ilk resmi gazete. Devam
7447. 5:07:09edelim arkadaşlar. Bu dönemde karantina
7448. 5:07:11uygulandı. Verem salgını var bu dönemde
7449. 5:07:14ve Osmanlı Devleti'nde ilk defa
7450. 5:07:16karantina uygulayan padişah
7451. 5:07:19Mahmut'tur. Yurtçi gezileri düzenlendi.
7452. 5:07:22Osmanlı Devleti'nde ilk yurtçi gezileri
7453. 5:07:25Mahmut, ilk yurt dışı gezileri
7454. 5:07:27Abdülaziz. Elinde valiz diye kodlayın.
7455. 5:07:31Ekonomi. Ekonomiye baktığımızda yerli
7456. 5:07:34malı teşvik edildi. Çünkü Baltimanı
7457. 5:07:36Ticaret Anlaşması imzalandı ya. Ekonomi
7458. 5:07:38baltalandı. O yüzden yerli malı teşvik
7459. 5:07:40edildi. Fes ve kumaş fabrikaları açıldı.
7460. 5:07:42İhracat arttırılmaya çalışıldı ama çok
7461. 5:07:44da başarılı olun diyebiliriz. Devam
7462. 5:07:48edelim. Geldik Tanzimat dönemine. Şimdi
7463. 5:07:50arkadaşlar Tanzimat dönemini önce bir
7464. 5:07:52mantık olarak kavrayalım istiyorum.
7465. 5:07:54Bakın arkadaşlar, Sultan Abdülmecid
7466. 5:07:571839'da başa geçtikten sonra Tanzimat
7467. 5:08:00Fermanını ilan ediyor. Yani Tanzimat
7468. 5:08:03dönemi burada başlıyor. Daha sonra
7469. 5:08:061856'da ıslahat fermanını ilan ediyor.
7470. 5:08:09Daha sonra 61'e kadar tahta kalıyor.
7471. 5:08:1161'de Abdülaziz geçiyor. 76'ya kadar o
7472. 5:08:13tahta kalıyor. Sonra 5. Murat tahta
7473. 5:08:16geçiyor. 93 günüyle Osmanlı tahtında en
7474. 5:08:19kısa kalan kişidir. En uzunda Kanuniydi.
7475. 5:08:23ve 5. Murat'ı da içine alıyor. Tanzimat
7476. 5:08:26dönemi bitiyor. Bak Tanzimat dönemi
7477. 5:08:28dediğimiz dönem Tanzimat fermanı ile
7478. 5:08:31başlıyor. 5. Murat'ın tahttan inişine
7479. 5:08:33kadar devam ediyor. Hocam meşrutiyet.
7480. 5:08:36Meşrutiyet yok. Meşrutiyet yok. O zaman
7481. 5:08:39Tanzimat dönemi içerisinde benim ü tane
7482. 5:08:40padişahım var. Abdülmecid, Abdülaziz, 5.
7483. 5:08:43Murat. Abdülmecid 1839-61 yılları
7484. 5:08:46arasında tahtta. Hem Tanzimat fermanı
7485. 5:08:48hem ıslahat fermanı Abdülmecid'te. 61-76
7486. 5:08:52arasında Abdülaziz var. 76'da 5. Murat
7487. 5:08:55tahta geçiyor. 93 gün tahtta kalıyor.
7488. 5:08:58Osmanlı tahtında en kısa süreyle kalan.
7489. 5:09:00Ardından 1876'da
7490. 5:09:02Abdülhamit geçiyor. Abdülhamit 1876'da
7491. 5:09:05geçtiği gibi 1. Meşrutiyeti ilan ediyor.
7492. 5:09:08Yani halkı yönetime katıyor ve ilk
7493. 5:09:10yazılı anayasa olan kanuni esasi
7494. 5:09:12yürürlüğe koyuyor. Ardından 2 yıl sonra
7495. 5:09:1593 harbini bahane göstererek meclisi fes
7496. 5:09:18ediyor. Abdülhamit 1878'den
7497. 5:09:211908'e kadar geçen 30 yıllık döneme
7498. 5:09:25istibdat dönemi diyoruz. 1908 yılında
7499. 5:09:29Reval görüşmeleri artı hürriyet
7500. 5:09:33taburlarının isyanı ile ne oluyor? İk
7501. 5:09:37meşrutiyet ilan ediliyor ve istihat
7502. 5:09:39dönemi bitiyor. Bunu da bu şekilde bilin
7503. 5:09:43arkadaşlar. Gelelim Abdülmecid dönemi
7504. 5:09:45ıslahatlarına. 1839 Tanzimat Fermanı.
7505. 5:09:49Diğer bir adıyla Gülhane Parkında
7506. 5:09:50okunduğu için Gülhane Hattı Hümayunu
7507. 5:09:53ilan eden kim? Abdülmecid.
7508. 5:09:57Tamam. Hazırlayan kim? Mustafa Reşit
7509. 5:10:00Paşa.
7510. 5:10:01Mustafa Reşit
7511. 5:10:05Paşa.
7512. 5:10:07Peki düşünce akımı ne? Osmanlı'yı din,
7513. 5:10:10dil, ırk fark etmeksizin Osmanlı'daki
7514. 5:10:13herkesi Osmanlı çatısı altında
7515. 5:10:14birleştirme. Yani Osmanlıcılık
7516. 5:10:17politikası.
7517. 5:10:21Peki amaç ne? Osmanlı'nın dağılmasını
7518. 5:10:28önlemek, dağılmayı önlemek. İlan
7519. 5:10:30edilmesinde etkili olan gelişme Mısır
7520. 5:10:33meselesinin yani Kavalı Mehmet Ali Paşa
7521. 5:10:36olayının konuşulacağı Londra Konferansı
7522. 5:10:40kararlarında
7523. 5:10:42etkili olmak için ne yapıyoruz biz
7524. 5:10:44arkadaşlar? Tanzimat Fermanını ilan
7525. 5:10:46ediyoruz. Hocam Tanzimat Fermanının
7526. 5:10:48şifresi nedir? herkestdir. Eğer size
7527. 5:10:52verilen sorularda veya maddelerde herkes
7528. 5:10:55kastediliyorsa ya da herkes sözcüğü
7529. 5:10:57varsa %90 Tanzimat fermanıdır. Ama
7530. 5:10:59%10'luk bir pay bırakıyorum. Dikkat
7531. 5:11:01edin. Ama gayrimüslim vurgusu varsa o
7532. 5:11:04zaman da ıslahat fermanıdır diyeceğiz.
7533. 5:11:08Devam edelim. Tanzimat fermanının
7534. 5:11:10maddeleri. Tüm vatandaşların can, mal ve
7535. 5:11:13namus güvenliği sağlanacak. Bak herkesi
7536. 5:11:15kastediyor. Hiç kimse yargılanmadan
7537. 5:11:17cezalandırılmayacak.
7538. 5:11:19Herkesi kastediyor. Vergiler herkesin
7539. 5:11:21gelirine göre alınacak. Herkes
7540. 5:11:23kastediliyor. Herkes askere gidecek.
7541. 5:11:25Dikkat. Askerlik vatan hizmeti haline
7542. 5:11:27geldi. Hocam Cizye kalktı mı? Hayır
7543. 5:11:29kardeşim. Cizye ıslahatla kalkacak.
7544. 5:11:31Burada sadece askerlik vatan hizmeti
7545. 5:11:33haline geldi. Önemli. Çok soruluyor.
7546. 5:11:36Herkes mal mülk edilebilecek ve bunu
7547. 5:11:38miras bırakabilecek. Yani ı Mahmut
7548. 5:11:41döneminde uygulamadan kaldırılan
7549. 5:11:42müsadere burada kanunen resmen
7550. 5:11:45kaldırıldı. Bu da özel mülkiyetin
7551. 5:11:47gelişmesini
7552. 5:11:48arttırdı. Rüşvet ortadan kaldırılacak.
7553. 5:11:51Demek ki rüşvet iltimas varmışmış
7554. 5:11:53Osmanlı'da. Peki gelelim ıslahat
7555. 5:11:55fermanına. Islahat fermanını ilan eden
7556. 5:11:57yine Abdülmecid.
7557. 5:11:59Hazırlayan Ali Paşa.
7558. 5:12:04Düşünce akımı yine Osmanlıcılık.
7559. 5:12:08Amaç yine Osmanlı'nın dağılmasını
7560. 5:12:10engellemek.
7561. 5:12:13İlan edilmesinde etkili olan gelişme
7562. 5:12:16Kırım Savaşı'ndan sonra imzalanacak olan
7563. 5:12:20Paris Antlaşması'nın kararlarının
7564. 5:12:22verildiği, Paris Konferansının
7565. 5:12:26kararlarında veya Paris Antlaşmasında
7566. 5:12:28etkili olabilmek için biz ıslahat
7567. 5:12:30fermanını ilan ettik. Şifre ne? Islahat
7568. 5:12:33fermanının şifresi gayri müslimdir
7569. 5:12:37değerli dostlar. Tanzimat fermanınınki
7570. 5:12:40herkes ıslahat fermanınınki gayrimüslim.
7571. 5:12:42Peki devam edelim. Maddelerine bakalım.
7572. 5:12:45Gayrimüslimlere devlet görevlerine
7573. 5:12:47girme, askerlik yapma, askeri okullara
7574. 5:12:49girme gibi konularda Müslümanlarla aynı
7575. 5:12:51haklar verildi.
7576. 5:12:54Bak, gayrimüslim vurgusu var. Ama aynı
7577. 5:12:56zamanda burada ne oldu? cizye kaldırıldı
7578. 5:12:59ve yerine tek seferlik bedel getirildi.
7579. 5:13:02Peki
7580. 5:13:04Tanzimat'ta ne olmuştu? Askerlik vatan
7581. 5:13:06hizmeti haline gelmişti. İltizam usulüne
7582. 5:13:08son verildi. İltizam sistemini ilk kez
7583. 5:13:10uygulayan kimdi? Mehmet yani Fatih
7584. 5:13:13Sultan Mehmet'ti. İltizam neydi hocam?
7585. 5:13:16Arkadaşlar iltizam bir 3 yıllığına
7586. 5:13:18toprağı kiralamaydı. O iltizam burada
7587. 5:13:20son buldu. Yerine ne geldi? Yerine bir
7588. 5:13:23şey gelmedi.
7589. 5:13:25Kim kaldırdı? Abdülmecid kaldırdı.
7590. 5:13:31Peki herkesten aynı oranda vergi
7591. 5:13:33alınacak. Bak yine herkes sözcüğü var
7592. 5:13:35ama neyin? Islahat fermanının. O yüzden
7593. 5:13:37%90 dedim. %90 herkes varsa Tanzimat,
7594. 5:13:40%90 gayrimüslim varsa ıslahat
7595. 5:13:43fermanıdır. Gayrimüslimlere küçük
7596. 5:13:45düşürücü sözler söylenmeyecektir.
7597. 5:13:47Gayrimüslime yani gavura bile gavur
7598. 5:13:49diyemeyeceğiz diyor Osmanlı halkı.
7599. 5:13:51Azınlıklara, il genel meclislerine üye
7600. 5:13:54olabilme hakkı verilmiştir. Bu
7601. 5:13:55azınlıklara verilen ilk siyasi haktır.
7602. 5:13:58Azınlıklara ilk siyasi hak neyle
7603. 5:14:00verilmiş? Islahat fermanıyla.
7604. 5:14:02Gayrimüslimler de Osmanlı ülkesinde mülk
7605. 5:14:04satın alabiliyorlarmış. Mahkemeler halka
7606. 5:14:06açık ve adil yargılama şeklinde
7607. 5:14:09ilerleyecekmiş. Gayrimüslimlerin de
7608. 5:14:11şahitlikleri kabul edilecek ve herkes
7609. 5:14:13kendi dinine göre yemin edebilecekmiş.
7610. 5:14:17Hapishaneler ıslah edilecek. her türlü
7611. 5:14:19eziyet ve işkenceye son verilecek.
7612. 5:14:23Her cemaat yani her dini grup kendi
7613. 5:14:25milli dilinde eğitim yapmak üzere okul
7614. 5:14:28açabilecek. Yani artık cemaatlerde
7615. 5:14:31Osmanlı'daki her dini grupta ne
7616. 5:14:34yapabiliyor? Kendi dilinde eğitim
7617. 5:14:36yapabileceği okullar açabiliyor.
7618. 5:14:38Arkadaşlar geldik Abdülmecid dönemi
7619. 5:14:40diğer ısılahatlara baktığımızda polis ve
7620. 5:14:42jandarma teşkilatı kuruldu. Nedir bu?
7621. 5:14:45Zaptiye örgütüdür. Polis ve jandarma
7622. 5:14:47teşkilatı kurulduysa iç güvenlik artar.
7623. 5:14:50Bu da merkezi otoriteyi arttırır.
7624. 5:14:52Belediye örgütü kuruldu arkadaşlar. İlk
7625. 5:14:54belediye örgütü derse Abdülmecid
7626. 5:14:56döneminde ama ilk muhtarlıklar derse
7627. 5:14:58Abdülhamit döneminde rüsumat emaneti
7628. 5:15:01kuruldu. Neden? Liman ve kıyıların
7629. 5:15:03güvenliğini sağlamak için. İlk dış borç
7630. 5:15:06alındı. Kimden? İngiltere'den. Hangi
7631. 5:15:08savaş sırasında? Kırım savaşı sırasında.
7632. 5:15:10En çok dış borç ise Fransa'dan alındı.
7633. 5:15:13İlk demir yolu hattı kuruldu. İlk
7634. 5:15:15demiryolu hattı İzmir Aydın arasında
7635. 5:15:17kurulmuştur. Nafiya Nazırlığı yani
7636. 5:15:19Bayındırlık Bakanlığı tarafından
7637. 5:15:21muhasıllık meclisleri kuruldu
7638. 5:15:23arkadaşlar. İltizam sistemi vardı ya
7639. 5:15:25kaldırılmıştı. İşte o iltizam sisteminin
7640. 5:15:27yerine muhasıllık meclisleri kuruluyor.
7641. 5:15:30Hasılatı topluyorlar. Yani vergiyi böyle
7642. 5:15:32topluyorlar. Bankı dersadet. Banka dersi
7643. 5:15:35adet Abdülmecid döneminde Osmanlı
7644. 5:15:37Devleti'nin ilk bankasıdır. Banka Osmani
7645. 5:15:39ise Abdülmecid döneminde Osmanlı'nın
7646. 5:15:42yabancı sermayeli ilk bankasıdır. Kaime
7647. 5:15:462026 yılında soruldu. EKPSS'de Osmanlı
7648. 5:15:49Devleti'nde ilk kağıt para kaimedir.
7649. 5:15:51Abdülmecid döneminde basılmıştır. İlk
7650. 5:15:53telgraf hattı kuruldu. İstanbul Edirne
7651. 5:15:55Şumla arasına Kırım Savaşı sırasında
7652. 5:15:58şirketi Hayriye kuruldu. Hayırlı olsun.
7653. 5:16:00İlk şirket. Neden kurulmuş bu? Boğaz
7654. 5:16:03içinde yolcu taşımak için ve Osmanlı'nın
7655. 5:16:06ilk şirketidir. Hayırlı olsun. İlk
7656. 5:16:07şirket şirketi Hayriye. Darül Muallimin
7657. 5:16:10erkek öğretmen okulu. Darül Muallimat
7658. 5:16:12vardı. O kız öğretmen okulu Abdülaziz
7659. 5:16:14döneminde mekteb-i Mülkiye kuruldu
7660. 5:16:17arkadaşlar. Mekteb-i Mülkiye, kaza
7661. 5:16:19müdürü, kaymakam, mal müdürü, okul
7662. 5:16:21müdürü gibi kişileri yetiştirmek
7663. 5:16:23maksadıyla kurulmuş olan kurumdur.
7664. 5:16:261858'de Abdülmecid döneminde kuruldu ve
7665. 5:16:29dikkat Ankara Siyasal Bilgiler
7666. 5:16:32Fakültesi'nin temelidir bu ve her zaman
7667. 5:16:34soru ihtimali vardır. Darül Muarif
7668. 5:16:36kuruldu. Tanzimat döneminin getirdiği
7669. 5:16:39yeniliklere uygun memur yetiştirmek için
7670. 5:16:41kuruldu. Darül Muarif ilk modern tiyatro
7671. 5:16:44kuruldu. Güllaagop tarafından yine
7672. 5:16:46Abdülmecid döneminde Maarif-i Umumiye
7673. 5:16:49Nezareti kuruldu arkadaşlar. Maarif
7674. 5:16:51eğitim demek. E Maarif Nezareti yani
7675. 5:16:53Milli Eğitim Bakanlığı. Peki arazi
7676. 5:16:56Kanunnamesi. Toprak hukuku ile ilgili
7677. 5:16:59her şey burada birleştirildi arkadaşlar.
7678. 5:17:02Ceride-i Havadis. Ceride-i Havadis
7679. 5:17:04Osmanlı Devleti'nin ilk yarı resmi
7680. 5:17:06gazetesidir. İlk resmi gazete Takvimi
7681. 5:17:09Vekai. İlk yarı resmi gazete Ceride-i
7682. 5:17:12Havadis. İlk özel gazete tercüman-ı
7683. 5:17:15ahval. Peki, Encümeni Daniç kuruldu.
7684. 5:17:18Encümeni Daniç Osmanlı Devletinde ders
7685. 5:17:21kitaplarının veya eğitimin kademelerini
7686. 5:17:24ve içeriğini belirliyor. Yani
7687. 5:17:25günümüzdeki Talim Terbiye Kurulu gibi
7688. 5:17:28çalışıyor. 1859
7689. 5:17:30Kuleli vakası muhtemel soru adayıdır.
7690. 5:17:33Abdülmecid tahttan indirerek Abdülaziz
7691. 5:17:35Tahta geçirmeyi amaçlayan başarısız
7692. 5:17:37darbe girişimine Kuleli vakası adını
7693. 5:17:40veriyoruz. Devam edelim. Abdülaziz
7694. 5:17:43dönemi ıslahatları. Abdülaziz 1861-1876
7695. 5:17:46yılları arasında tahtta kalmıştı. Yurt
7696. 5:17:49dışı seyahati. İlk yurt içi gezileri ı
7697. 5:17:51Mahmut. İlk yurt dışı gezileri
7698. 5:17:53Abdülaziz. Abdülaziz elinde valiz diye
7699. 5:17:56kodlayın. Heykel arkadaşlar heykelini
7700. 5:17:59yaptıran ilk padişahtır. Abdülaziz
7701. 5:18:01Mekteb-i Sultani kuruldu. Mekteb-i
7702. 5:18:03Sultani ya da sultaniler Fransız ekolü
7703. 5:18:06ile eğitim veren lise ve üstü eğitim
7704. 5:18:08kurumlarıdır. Bu da Galatasaray
7705. 5:18:09Sultanisi'nin yani günümüzdeki
7706. 5:18:11Galatasaray lisesi'in temelidir.
7707. 5:18:13Nizamiye mahkemeleri arkadaşlar Nizamiye
7708. 5:18:16Mahkemeleri şeri konular dışındaki
7709. 5:18:18davalara bakan mahkemelerdir. Beylerbeyi
7710. 5:18:21ve Çırağan sarayları kuruldu. Aynı
7711. 5:18:23zamanda Osmanlı donanması dünyanın 3üncü
7712. 5:18:25büyük donanması haline getirildi. Sultan
7713. 5:18:27Abdülaziz döneminde 2016 KPSS lisans
7714. 5:18:30sınav sorusu. Vilayet Nizamnamesi
7715. 5:18:33çıkarıldı. Vilayet Nizamnamesi yani 1871
7716. 5:18:36vilayet nizamnamesi ile kaza ile köyün
7717. 5:18:39arasına kasaba niteliğinde olan nahiye
7718. 5:18:42eklendi. Yani ilçe ve köyün arasına
7719. 5:18:45kasaba eklendi nahiye olarak. Darül
7720. 5:18:47Fünun. Darülfün Osmanlı Devleti'nin ilk
7721. 5:18:49üniversitesidir. Abdülaziz döneminde
7722. 5:18:51kurulacak. Daha sonra kapatılacak.
7723. 5:18:53Abdülhamit döneminde yeniden açılacak.
7724. 5:18:56Türkiye Cumhuriyeti'nde de Albert
7725. 5:18:57Malş'ın üniversite raporu ile üniversite
7726. 5:18:59reformu yapılacak ve İstanbul
7727. 5:19:01Üniversitesi'ne dönüştürülecek. Maarif-i
7728. 5:19:04Umumiye Nizamnamesi. Bak Milli Eğitim
7729. 5:19:06Bakanlığı Abdülmecid döneminde kuruldu.
7730. 5:19:09Maarif-i Umumiye Nizamnamesi. Yani
7731. 5:19:11eğitimin belli esaslara göre
7732. 5:19:12düzenlenmesini sağlayan bu nizamname
7733. 5:19:15Abdülaziz döneminde Darül Muallimat.
7734. 5:19:18Darül Muallimin Mecit'teydi. Erkek
7735. 5:19:20öğretmen okuluydu. Darül Muallim Darül
7736. 5:19:23Muallimat Kız Öğretmen Okulu Abdülaziz
7737. 5:19:26döneminde
7738. 5:19:28Darü Şafaka anne veya babasını kaybetmiş
7739. 5:19:30öğrencilerin eğitimi için açılmış olan
7740. 5:19:32kurumdur. Günümüze de devam ediyor
7741. 5:19:34eğitime ve son derece iyiler. İlk resim
7742. 5:19:37sergisi
7743. 5:19:38arkadaşlar Sultan Abdülaziz Şeker Ahmet
7744. 5:19:41Paşa'yı batı resim tekniğini öğrensin
7745. 5:19:42diye Fransa'ya gönderiyor. Paris'te batı
7746. 5:19:45resim tekniğini öğrenen Şeker Ahmet Paşa
7747. 5:19:47ülkemize geri dönüyor ve Osmanlı
7748. 5:19:48Devleti'nde ilk resim sergisini açıyor.
7749. 5:19:50Muhtemel soru adayı 3üncü büyük deniz
7750. 5:19:54filosu kuruldu bu dönemde. Çünkü Sinop
7751. 5:19:56baskının Abdülmecid döneminde Kırım
7752. 5:19:58savaşı sırasında Osmanlı'nın donanması
7753. 5:20:00yakıldı ya. Bir sonraki padişah olan
7754. 5:20:02Abdülaziz Osmanlı donanmasını dünyanın
7755. 5:20:043üncü büyük donanması haline getiriyor.
7756. 5:20:07Memleket sandıkları kuruluyor bu
7757. 5:20:09dönemde. Bu memleket sandıklarını Mithat
7758. 5:20:11Paşa kuruyor. Abdülhamit döneminde bu
7759. 5:20:13memleket sandıkları birleştiriliyor ve
7760. 5:20:16Ziraat Bankası oluşturuluyor. Mecelle.
7761. 5:20:19Mecelle arkadaşlar Ahmet Cevdet Paşa'nın
7762. 5:20:21komisyon başkanlığı şekliyle
7763. 5:20:23hazırlanmaya başlıyor bu dönemde ve
7764. 5:20:26hazırlandıkça yürürlüğe giriyor. Osmanlı
7765. 5:20:28Devleti'nin ilk medeni kanunudur ve
7766. 5:20:31mecelleyi hazırlayan komisyonun
7767. 5:20:33başkanlığını Ahmet Cevdet Paşa
7768. 5:20:34yapmıştır. Ahmet Cevdet Paşa arkadaşlar
7769. 5:20:37kısas-ı enbiya tarihi-i Cevdet ve
7770. 5:20:39Mecelleyi hazırlayan kişidir. Önemli bir
7771. 5:20:41muhtemel soru adayıdır. Süveyş kanalı
7772. 5:20:44arkadaşlar Süveyş kanalı Abdülaziz
7773. 5:20:46döneminde açılıyor. İngiltere'de destek
7774. 5:20:49oluyor ama daha çok açan Fransız
7775. 5:20:50şirkettir. Ramazan Kararnamesi. Osmanlı
7776. 5:20:53burada borçlarını ödeyemeyeceğini
7777. 5:20:55açıklıyor. Çok önemli değil. Bizim için
7778. 5:20:57önemli olan Abdülhamit döneminde eee
7779. 5:20:59ilan edilen Muharrem kararnamesidir ve
7780. 5:21:02Duyunu Umumiye İdaresinin kurulmasıdır.
7781. 5:21:05Devam edelim. Abdülhamit dönemi
7782. 5:21:07ıslahatları. 5. Murat geçiyor bu arada
7783. 5:21:09tahta Abdülaziz'den sonra 93 gün tahtta
7784. 5:21:12kalıyor ve Osmanlı tahtında en az
7785. 5:21:14süreyle kalan padişah oluyor arkadaşlar.
7786. 5:21:17Abdülhamid'e baktığımızda 1. Meşrutiyeti
7787. 5:21:19ilan ediyor. İlan eden kim?
7788. 5:21:22Abdülhamit.
7789. 5:21:26Peki ilan edilme amacı ne? İlan edilme
7790. 5:21:29amacı yine Osmanlı'yı dağılmaktan
7791. 5:21:31kurtarmak. Osmanlıcılık
7792. 5:21:34politikası doğrultusunda
7793. 5:21:36Osmanlı'yı dağılmaktan
7794. 5:21:40kurtarmaktır amaç. Etkili olan grup ilan
7795. 5:21:43edilmesinde etkili olan grup Jön Türkler
7796. 5:21:48yani genç Osmanlılar.
7797. 5:21:52Kim bunlar hocam? Bu genç Osmanlıları
7798. 5:21:56namaz
7799. 5:21:58şinasi olarak kodluyoruz. Namaz Şinasi
7800. 5:22:02nedir? Namık Kemal, Mithat Paşa, Ali
7801. 5:22:05Suavi, Ziya Paşa ve Şinasi'dir. Bunlar
7802. 5:22:08ilan edilmesinde etkili olan gelişme
7803. 5:22:10Balkan bunalımını çözmek için tersane
7804. 5:22:13konferansı toplanmıştı.
7805. 5:22:16Orada etkili olabilmek için meşrutiyeti
7806. 5:22:18ilan edip kanunu esasiyi yürürlüğe
7807. 5:22:21koyuyorduk. Kanunu esasinin
7808. 5:22:22hazırlanmasında etkili olan kişi kimdir?
7809. 5:22:25O da Mithat Paşa'dır arkadaşlar.
7810. 5:22:29Bakın o da Genç Osmanlılar arasında yani
7811. 5:22:31Jön Türkler arasında. 1876 yılında
7812. 5:22:34Osmanlı'nın ilk yazılı anayasası olan
7813. 5:22:36kanunu Esasi uygulamaya koyuldu ve 1.
7814. 5:22:39Meşrutiyet ilan edilerek halk yönetime
7815. 5:22:42katıldı. Kanuni esasinin maddelerine
7816. 5:22:45bakalım. Osmanlı Devleti ekber ve erçet
7817. 5:22:47olan tarafından yönetilir. Yani 1.
7818. 5:22:50Ahmet'in getirdiği ekber ve erçet
7819. 5:22:51sistemi burada kanun haline geldi.
7820. 5:22:54Devletin dili Türkçe, dini İslam. Devlet
7821. 5:22:57memuru olabilmek için Türkçe bilmek
7822. 5:22:58şarttır. Müslüman olmak şart değildir.
7823. 5:23:01Yasama görevi Ayan ve Mebusan
7824. 5:23:03meclisindedir. Yani burada tek bir
7825. 5:23:05meclis açılmıyor meşrutiyetle beraber.
7826. 5:23:07Çift parlamentu dönem. Çift meclis var.
7827. 5:23:10Bir tanesi Ayan meclisi, bir tanesi
7828. 5:23:13Mebusan meclisi. Ayan, Ayan meclisine
7829. 5:23:17baktığımızda Ayan Meclisi üyelerini
7830. 5:23:19padişah seçer ve bunlar ömür boyu
7831. 5:23:23görevde kalır.
7832. 5:23:26Bir de Mebusan Meclisi var. Mebusan
7833. 5:23:28Meclisi üyelerini halk seçer. Bunlar ise
7834. 5:23:32arkadaşlar 4 yıl görevde kalır. Yani
7835. 5:23:37Ayan meclisi varsa çok da demokratik
7836. 5:23:39değil yorumunu yapabiliriz. Ama bu
7837. 5:23:41konuda Osmanlı'yı çok ağır
7838. 5:23:42eleştiriyorlar. Buna da gerek yok.
7839. 5:23:44İngiltere'ye baktığınızda da AVAM
7840. 5:23:46Kamerası, Lordlar Kamerası gibi
7841. 5:23:47kameralar var. Dolayısıyla eee o çok
7842. 5:23:50medeni, o çok üstün gördüğümüz batıda da
7843. 5:23:54aynı buna benzer sistem var.
7844. 5:23:57Devam edelim. Son söz padişaha aittir
7845. 5:23:59arkadaşlar. Son söz padişaha aitse
7846. 5:24:02olmaz. Bu demokratik değil. Devam
7847. 5:24:04edelim. Kanun yapma teklifini hükümet
7848. 5:24:06sunar. Hayır arkadaşlar. Kanun yapma
7849. 5:24:08teklifini meclis sunmalı. Bu da
7850. 5:24:10demokratik değil. Hükümet icraatlerinden
7851. 5:24:12padişaha karşı sorumludur. Hayır.
7852. 5:24:14Meclise karşı sorumlu olmalı. Demokratik
7853. 5:24:17değil. Meclisi dağıtmak ya da toplamak
7854. 5:24:19padişahın tasarrufundadır. Bu da saçma.
7855. 5:24:22Bu da demokratik değil. Zaten padişah ne
7856. 5:24:23yapacak? 93 harbini bahane ederek direkt
7857. 5:24:26meclisi dağıtacak. Padişah sürgüne
7858. 5:24:29gönderme ve angarya cezası verme hakkına
7859. 5:24:31sahiptir. Diyelim ki ben Abdülhamid'e
7860. 5:24:33karşı ciddi bir muhalifim. Abdülhamit
7861. 5:24:36diyor ki, "Hadi bakalım sen bir 5 yıl
7862. 5:24:38Angarya'ya git ya da sürgüne git."
7863. 5:24:39diyor. Muhalefeti direkt engelliyor. Bu
7864. 5:24:41da demokratik değil. Dikkat. 93 harbi
7865. 5:24:44sebebiyle meclis fesedildi. 1878'den
7866. 5:24:471908'e kadar 30 yıllık döneme istihat
7867. 5:24:52dönemi adı veriliyor. Yani baskı dönemi
7868. 5:24:55adı veriliyor. Bu 30 yıllık dönemde
7869. 5:24:57monarşi uygulanıyor. Meşrutiyetin ilanı
7870. 5:25:00ile 1908'de istibdat dönemi son buluyor
7871. 5:25:03değerli dostlar.
7872. 5:25:05Devam edelim. Geldik Abdülhamit dönemi
7873. 5:25:08diğer ıslahatlarına. politika arkadaşlar
7874. 5:25:11İslamcılık, ümmetçilik politikası.
7875. 5:25:13Yakınlaşılan devlet arkadaşlar İngiltere
7876. 5:25:16Berlin anlaşmasıyla ya da 93 harbi ile
7877. 5:25:18beraber artık Osmanlı'nın toprak
7878. 5:25:20bütünlüğünü korumaktan vazgeçmişti. Biz
7879. 5:25:22de Almanya ile yani Prusya ile
7880. 5:25:24yakınlaşmıştık. Ne gereğince? Denge
7881. 5:25:27politikası gereğince. Bu dönemde yönetim
7882. 5:25:29merkezi Yıldız Sarayıdır. Bence bu da
7883. 5:25:31önemli. Çırağın baskını bakın arkadaşlar
7884. 5:25:34Kuleli olayında ne olmuştu? Abdülmecid'i
7885. 5:25:36tahttan indirip Abdülaziz'i tahta
7886. 5:25:37geçirmeye çalışmışlardı. başarısız
7887. 5:25:39olmuştu. Çırağın baskınında ise ı
7888. 5:25:42Abdülhamid'i tahttan indirerek akli
7889. 5:25:44melekeleri yerinde olmayan 5. Murat'ı
7890. 5:25:47yeniden tahta geçirmeyi amaçlıyorlar ama
7891. 5:25:49başarısız oluyorlar. Sanayi Nefise
7892. 5:25:51Mektebi Güzel Sanatlar Fakültesi'nin
7893. 5:25:53temelidir. Kim açmıştır bunu? Osman
7894. 5:25:57Hamdi Bey.
7895. 5:25:59Osman Hamdi Bey Sanayi Nefise Mektebinin
7896. 5:26:01kurucusudur. İlk Türk müze müdürüdür.
7897. 5:26:03Kur'an okuyan kız, silah tacirleri,
7898. 5:26:05kaplumbağa terbiyecisi gibi eserleri
7899. 5:26:07vardır. Her zaman soru ihtimalidir.
7900. 5:26:09Himaye-i etfal. E etfal tıfıl. Çocukları
7901. 5:26:12himaye etme. Yani çocuk esirgeme kurumu.
7902. 5:26:15Hamidiye etal. E tıfıllar. Tıfıllar için
7903. 5:26:18kurulan hastane bu. Osmanlı
7904. 5:26:19Devleti'ndeki ilk çocuk hastanesi.
7905. 5:26:21Günümüzde Şişli etfel olarak devam
7906. 5:26:22ediyor. Darül Hayri Ali. Arkadaşlar bu
7907. 5:26:25da çocuklar için kurulan ıslahane.
7908. 5:26:28Darül Ace acizler kurumu. Yaşlı ve
7909. 5:26:31düşkünlerin bakımını üstlenen kurum. Bu
7910. 5:26:33dönemde Baytar Mektebi, Aşiret Okulları
7911. 5:26:36gibi pek çok okul kuruluyor. Abdülhamit
7912. 5:26:38camiden çok okul açtırdığı için de
7913. 5:26:41marifperver yani eğitimsever padişah
7914. 5:26:43olarak biliniyor. Bu anlamda da bence
7915. 5:26:45hakkı yeniyor diyebilirim. Peki, Hafiye
7916. 5:26:48Jurnal Teşkilatı arkadaşlar bu ı.
7917. 5:26:50Abdülhamid'in çok fazla suikaste
7918. 5:26:52uğraması ve sonucunda parona
7919. 5:26:54yaklaşmasının sonucudur bence. Eee
7920. 5:26:56burada yanlış anlamayın Abdülhamit
7921. 5:26:58konusunda şu açıklamayı da yapmak
7922. 5:27:00istiyorum. Abdülhamid'i ben ülkemizin
7923. 5:27:02tamamen sağ görüşlü, tamamen sol görüşlü
7924. 5:27:04yazarlarından da okudum. Ermenilerden de
7925. 5:27:06okudum. Mesela Leon Panos Davan'dan
7926. 5:27:08falan. Arkadaşlar Abdülhamid'i ya çok
7927. 5:27:11ağır eleştiriyorlar ya da yere göğe
7928. 5:27:14sığdıramıyorlar. İkisine de gerek yok.
7929. 5:27:16Abdülhamid elinde olan imkanlar
7930. 5:27:18çerçevesinde pek çok iş başarmaya
7931. 5:27:20çalışmış. Tabii ki başarıları ve
7932. 5:27:21başarısızlıkları da olan bir padişah. Bu
7933. 5:27:24kadar siyasete alet edilmesini de doğru
7934. 5:27:25bulmuyorum ı. Abdülhamid'in bu hafiye
7935. 5:27:27jurnal teşkilatı da istihbarat
7936. 5:27:30teşkilatıdır değerli dostlar. İstibat
7937. 5:27:32dönemi. İstibdat dönemi diyoruz. O 30
7938. 5:27:34yıllık döneme 1878'den 1908'e kadar
7939. 5:27:38geçen döneme yani baskı dönemi diyoruz.
7940. 5:27:40Neden? Dergi ve gazetelere sansür
7941. 5:27:42uygulanıyor. Muhalifler sürgüne ya da
7942. 5:27:45angarya'ya gönderiliyor diye. Ziraat
7943. 5:27:47Bankası Abdülaziz döneminde Mithat Paşa
7944. 5:27:50tarafından kurulan memleket sandıkları
7945. 5:27:51bu dönemde birleştirildi ve Ziraat
7946. 5:27:53Bankası yapıldı. Abdülhamit tarafından
7947. 5:27:56Osmanlı'dan günümüzde kalan tek bankadır
7948. 5:27:58arkadaşlar. Mecelle, Abdülaziz döneminde
7949. 5:28:01Ahmet Ceddet Paşa'nın girişimleriyle
7950. 5:28:04başlayan Osmanlı'nın ilk ve tek medeni
7951. 5:28:06kanunu olan Mecelle bu dönemde
7952. 5:28:08bitiriliyor ve tamamı yürürlüğe giriyor.
7953. 5:28:113B Demir Yolu projesi Almanlardan yardım
7954. 5:28:13alınarak yapılıyor arkadaşlar. 3B Demir
7955. 5:28:16Yolu projesi. Ertuğrul Fırkateyni
7956. 5:28:18Japonya'ya Ertuğrul Fırkateyni ile
7957. 5:28:20kıtlığa yardım gönderiyoruz. Ama bu
7958. 5:28:23Ertuğrul fırkateğini dönüş yolunda
7959. 5:28:24batıyor ve Japonlarla kalıcı dostluğun
7960. 5:28:27önünü açıyor.
7961. 5:28:30Gelelim ik meşrutiyetin ilanına
7962. 5:28:32arkadaşlar. İlan eden yine Abdülhamit.
7963. 5:28:39Amaç ne? Amaç Osmanlı'nın dağılmasını
7964. 5:28:41yani parçalanmasını
7965. 5:28:43önlemek. Etkili olan grup bu defa
7966. 5:28:46İttihat ve Terakki.
7967. 5:28:48İttihat ve Terakki.
7968. 5:28:53Etkili olan gelişme. Arkadaşlar ne
7969. 5:28:55olmuştu? İngiltere ve Rusya
7970. 5:29:00Osmanlı'yı parçalama planı yaptılar.
7971. 5:29:02Nerede? Reval görüşmelerinde.
7972. 5:29:06E arkadaşlar
7973. 5:29:08İttihatçılar da dedi ki ya dedi
7974. 5:29:10İngiltere ve Rusya Reval görüşmelerinde
7975. 5:29:12Osmanlı'yı parçalama planı yapıyor. Sen
7976. 5:29:14hala istibdat dönemindesin. Baskı
7977. 5:29:16dönemindesin Abdülhamid. Derhal
7978. 5:29:18meşrutiyeti ilan et yeniden dediler.
7979. 5:29:21Abdülhamit hayır dedi. Bunun üzerine
7980. 5:29:22İttihatçılar arkadaşlar isyan ettiler.
7981. 5:29:26Hürriyet taburları
7982. 5:29:29isyan ettiler.
7983. 5:29:31İşte burada arkadaşlar Reval görüşmeleri
7984. 5:29:34yapıldı ve Hürriyet taburları isyan
7985. 5:29:35etti. Bu sebeple Abdülhamit de ik
7986. 5:29:38meşrutiyeti ilan etmek zorunda kaldı.
7987. 5:29:40Meşrutiyetin ilanıyla istihat dönemi
7988. 5:29:42sona erdi arkadaşlar. İk meşrutiyet
7989. 5:29:45karışıklıklarında BBG kaybedildi.
7990. 5:29:47Bulgaristan, Bosna, Girit. İkinci
7991. 5:29:50meşrutiyeti ile Türk tarihinde ilk kez
7992. 5:29:52çok partili hayata geçildi. Burada
7993. 5:29:55mesela İttihat ve Terakki Partisi
7994. 5:29:57kuruldu. Buna tam muhalif olarak
7995. 5:29:59Hürriyet ve İtilaf Partisi kuruldu.
7996. 5:30:01İttihad-ı Muhammedi kuruldu. 31 Mart
7997. 5:30:03isyanıyile ilişkilendirilecek. Prens
7998. 5:30:06Sebahattin tarafından Ahrar Fırkası,
7999. 5:30:08Ademeziyetçiliği yani yerinden yönetimi
8000. 5:30:11yani eyalet sistemini savunuyor. Tam
8001. 5:30:14burayı anlatırken sinek çok gezmeye
8002. 5:30:16başladı arkadaşlar. Buradan soru gelirse
8003. 5:30:18şaşırmayalım yani. İnşallah öyle olur.
8004. 5:30:20Gelelim 31 Mart isyanına. Osmanlı
8005. 5:30:23tarihinde ilk gerici, ilk irticai
8006. 5:30:26isyandır. Ya hocam neden gerici
8007. 5:30:28diyorsunuz arkadaşlar? Çünkü bu isyan
8008. 5:30:31ikinci meşrutiyete karşı çıkmıştır.
8009. 5:30:33İsyancılar, "Biz ikinci meşrutiyeti
8010. 5:30:35istemiyoruz. İstibdat dönemine, istibdat
8011. 5:30:38dönemindeki monarşiye geri dönmek
8012. 5:30:40istiyoruz diyorlar. O yüzden ilk gerice
8013. 5:30:42isyan diyorum ve rejimi yıkmaya yönelik
8014. 5:30:46ilk isyandır değerli dostlar. İlk basın
8015. 5:30:50şehidi Hasan Fehmi. İsyana sebep olanlar
8016. 5:30:53Serbestli ve volkan gazeteleri,
8017. 5:30:55İttihad-ı Muhammedi Partisi ve Avcı
8018. 5:30:57taburları isyana sebep olmuştur. İsyanın
8019. 5:31:00bastırılması. Arkadaşlar burada
8020. 5:31:03İttihatçılar Abdülhamit'e derhal 31
8021. 5:31:05maddi isyanını bastır meşrutiyeti biz
8022. 5:31:08ilan ettirdik dediler. Ama Abdülhamit
8023. 5:31:11bazı kaynaklara göre bastıramıyorum bazı
8024. 5:31:13kaynaklara göre de bastırmıyorum diyor
8025. 5:31:15ve bu isyan bastırılmıyor Abdülhamit
8026. 5:31:17döneminde. Bunun üzerine İttihatçıların
8027. 5:31:19ordusu olan Hareket Ordusu İstanbul'a
8028. 5:31:22geliyor ve 31 Mart isyanını bastırıyor.
8029. 5:31:25O zaman 31 Matisyanını bastıran hareket
8030. 5:31:27ordusu. Hareket Ordusunun komutanı
8031. 5:31:30Mahmut Şevket Paşa'dır. Bu ordu
8032. 5:31:33içerisinde kurmay yüzbaşı olarak Mustafa
8033. 5:31:36Kemal Atatürk ilk defa tarih sahnesine
8034. 5:31:38çıkmıştır ve isyan bastırıldı hareket
8035. 5:31:40ordusuyla meclis kararıyla ı Abdülhamit
8036. 5:31:43Taht'tan indirildi. Yerine 5. Mehmet
8037. 5:31:45Reşat tahta geçirildi. 5. Mehmet Reşat
8038. 5:31:48da 1909'dan
8039. 5:31:511919'a kadar tahtta kalacak. Yani Dünya
8040. 5:31:54Savaşı'nda öncesindeki Balkan
8041. 5:31:56Savaşlarında Trablus Garp Savaşı'nda 5.
8042. 5:31:59Mehmet Reşat tahta. Dikkat, meclis
8043. 5:32:02kararı ile tahttan indirilen ilk padişah
8044. 5:32:04Abdülhamit oldu. 1909 Kanunu Esasi
8045. 5:32:07değişikliği. Arkadaşlar bu dönemde 1876
8046. 5:32:11Kanunu Esasid'deki ilk maddeler aynı
8047. 5:32:13kalmak şartıyla diğer maddelerin
8048. 5:32:15tamamında demokratikleşmeye
8049. 5:32:18gidildi ve demokratikleşmeyi içeren
8050. 5:32:20maddeler getirildi. Çok partili hayata
8051. 5:32:23ilk kez ik meşrutiyet ile geçildi
8052. 5:32:25demişti. Osmanlı Devleti'ni dağılmaktan
8053. 5:32:28kurtarma fikirleri, Osmanlıcılık, din,
8054. 5:32:31dil, ırk fark etmeksizin herkesi Osmanlı
8055. 5:32:33çatısı altında Osmanlı vatandaşı olarak
8056. 5:32:35birleştirmeye Osmanlıcılık diyoruz.
8057. 5:32:37Temsilcileri Jön Türkler yani Namas
8058. 5:32:41Şinasi, Namık Kemal, Mithat Paşa, Ali
8059. 5:32:44Suavi, Ziya Paşa Şinasi, Turancılık,
8060. 5:32:48İttihat ve Terakki üyeleri. Arkadaşlar
8061. 5:32:50normalde prensip olarak Turancılıkla
8062. 5:32:52Türkçülüğü ayırmıyor ÖSYM soruları.
8063. 5:32:54Turancılık dünyadaki bütün Türkleri bir
8064. 5:32:56çatı altında birleştirme. Türkçülük
8065. 5:32:58Osmanlı'daki Türkleri bir çatı altında
8066. 5:33:00birleştirme olarak özetlenebilir. Ama
8067. 5:33:02hani buradaki Turancılar Türkçü değil ya
8068. 5:33:04da Türkçüler Turancı değil diye bir
8069. 5:33:06bakış açısı da doğru değil. Baktığımızda
8070. 5:33:08Türkçülük temsilcilerinde Ziya Gökalp,
8071. 5:33:11Ömer Seyfettin, Mehmet Emin Yurdakul,
8072. 5:33:13Yusuf Akçura, İsmail Gaspurralı, Zeki
8073. 5:33:15Veledi Togan gibi kişiler var. Burada
8074. 5:33:18Ziya Gökalp Mustafa Kemal tarafından e
8075. 5:33:21fikirlerimin babası olarak niteleniyor.
8076. 5:33:23Mustafa Kemal Paşa Mehmet Emin
8077. 5:33:25Yurdakul'un Cenge Giderken adlı şiiri
8078. 5:33:27için bu dizelerde ulusal benliğimin
8079. 5:33:29gururunu tattıran ilk anlatımı buldum."
8080. 5:33:31Yusuf Akçura'a üç tarzı siyaset eseriyle
8081. 5:33:342018 yılında soru olarak geldi. İsmail
8082. 5:33:37Gaspıralı arkadaşlar dilde, fikirde,
8083. 5:33:39işte birlik sloganıyla biliniyor. Zeki
8084. 5:33:42Veledi Togan da Rusların Milli Meclisi
8085. 5:33:44olan Duma meclisine giriyor. Aynı
8086. 5:33:46zamanda İstanbul Üniversitesi'nde Umumi
8087. 5:33:48Türk tarih kürsüsünü kuruyor. Şu üç kişi
8088. 5:33:53Rusya'da Müslüman ve Türklerin haklarını
8089. 5:33:55savunanlardır aynı zamanda. Batıcılık.
8090. 5:33:58Arkadaşlar baktığımızda batıcılığın
8091. 5:34:00temsilcileri Abdullah Cevdet, Celal
8092. 5:34:02Nuri, Tevfik Fikret gibi kişilerdir.
8093. 5:34:04Abdullah Cevdet çok garip bir adam.
8094. 5:34:06Sorulmaması gereken bir adam ama 2024
8095. 5:34:08yılında soruldu. Abdullah Cevdet önce
8096. 5:34:11batıcıydı sonradan İttihatçı oldu
8097. 5:34:13şeklinde soruldu.
8098. 5:34:15İslamcılık temsilcileri Mehmet Akif
8099. 5:34:17Ersoy, Cemalettin Afgani, Sait Alim
8100. 5:34:20Paşa, Ahmet Hamdi Hakseki gibi
8101. 5:34:22temsilcileri var. Hocam bu İslamcılık ne
8102. 5:34:24zaman uygulandı? İslamcılık arkadaşlar
8103. 5:34:27istibdat döneminde uygulandı.
8104. 5:34:29Hocam batıcılık ilk kez ne zaman
8105. 5:34:31uygulandı? Lale devrinde başladı.
8106. 5:34:33Batıcılıkta Ademi merkeziyetçilik
8107. 5:34:36yerinden yönetim yani eyalet sistemidir.
8108. 5:34:38Temsilcisi Prens Sebahattin'dir. Onun
8109. 5:34:41kurduğu siyasi parti ise Ahrar
8110. 5:34:44Fırkasıdır.
8111. 5:34:45Dağılma dönemi de bitti arkadaşlar.
8112. 5:34:48Geldik artık inkılap tarihine ve
8113. 5:34:51Atatürk'ün hayatı ile başlayacağım.
8114. 5:34:52Neden Atatürk'ün hayatı ile? Enkılap
8115. 5:34:54tarihini onun üzerine inşa edelim diye.
8116. 5:34:56Atatürk'ün eğitimine baktığımızda önce
8117. 5:34:58annesi istediği için dini bir eğitimle
8118. 5:35:01eğitim hayatına başlıyor. Mahalle
8119. 5:35:02mektebine gidiyor. Ardından babasının
8120. 5:35:04modern bir eğitim talebi üzerine Şemsi
8121. 5:35:07Efendi İlkokuluna gidiyor Mustafa Kemal
8122. 5:35:09Paşa. Ardından Selanik Mülkiye
8123. 5:35:10Rüşdiyesi'ne gidiyor. Ama burada
8124. 5:35:12Osmanlı'ya memur yetiştiriliyor. O
8125. 5:35:13yüzden burayı istemiyor arkadaşlar.
8126. 5:35:15yarım bırakıyor. Selanik Askeri
8127. 5:35:17Rüşdiyesinin sınavlarına giriyor,
8128. 5:35:18kazanıyor ve burada askeri hayatı
8129. 5:35:21başlıyor ve burada Rüştiye ortaokulu
8130. 5:35:23anlamındadır. Burada Kemal adını alıyor.
8131. 5:35:26Ardından Manastır Askeri Lisesi'ne
8132. 5:35:28gidiyor. Artık liseye geldi. Başka bir
8133. 5:35:30şehre gidebilecek yaşta. Buradan da
8134. 5:35:32mezun olunca İstanbul'a gidiyor. Harp
8135. 5:35:34okulunda okuyor. İstanbul Harp Okulundan
8136. 5:35:36Teymen olarak mezun oluyor. İstanbul
8137. 5:35:39Harp Akademisi'en ise Kurmay Yüzbaşı
8138. 5:35:41olarak mezun oluyor. İlk görev yeri de
8139. 5:35:44Şam 5. Ordudur arkadaşlar. Mustafa Kemal
8140. 5:35:47Paşa'nın düşünce hayatını etkileyen
8141. 5:35:49yazar ve düşünürler. Bunları
8142. 5:35:50yazmayacağım ama söylüyorum. Bakın
8143. 5:35:53arkadaşlar, Ziya Gökalp için Mustafa
8144. 5:35:55Kemal Paşa şunu söylüyor. Fikirlerimin
8145. 5:35:57babası Ali Rıza Efendidir. Lakin öyle
8146. 5:35:59demiyor. Bedenimin babası Ali Rıza
8147. 5:36:01Efendid'ir. Lakin fikirlerimin babası
8148. 5:36:04Ziya kalalptir. Diyor Namık Kemal için
8149. 5:36:07Türk milletinin yüzyıllardan bu yana
8150. 5:36:09beklediği ses diyor. Mehmet Emin
8151. 5:36:11Yurdokul'un Ceng'e giderken azlı şiiri
8152. 5:36:14için bu dizelerde ulusal benliğimin yani
8153. 5:36:17Türklüğümün gururunu tattıran ilk
8154. 5:36:19anlatımı buldum." diyor. Tevfik Fikret
8155. 5:36:22için ise arkadaşlar hangi Türk şairi
8156. 5:36:24böyle inkılapçı şiirler yazmıştır diyor.
8157. 5:36:27Tevfik Fikret batıcıydı unutmayın. Bunun
8158. 5:36:30dışında yani Türk yazar ve düşünürler
8159. 5:36:32dışında Jean Jack Russo, Voltey, Decart,
8160. 5:36:34Montescü gibi kişilerden de etkileniyor.
8161. 5:36:37Mustafa Kemal Paşa Fransız ihtilali
8162. 5:36:39aydınlarından da düşünce hayatını
8163. 5:36:41etkileyen şehirler. Selanik'te zaten
8164. 5:36:44orada doğup büyüdü. Manastırda liseyi
8165. 5:36:46okudu. Şam ilk görev yeri. Sofya'da
8166. 5:36:49askeri ateşe militer askeri elçi olacak
8167. 5:36:51ve İstanbul'da Harp Okuluyile Harp
8168. 5:36:53Akademisi okudu. O yüzden bunlar Mustafa
8169. 5:36:55Kemal Paşa'nın düşünce hayatını
8170. 5:36:57etkileyen şehirlerdir. Ama Çanakkale var
8171. 5:36:59mı? Hayır. Yok. Bunun dışında Ankara var
8172. 5:37:03mı düşünce hayatını etkileyen şehirler
8173. 5:37:05arasında? Hayır yok. Bunlara dikkat
8174. 5:37:08ediyorsunuz. görevleri. İlk görev yeri
8175. 5:37:10Şam 5. Ordudur. Şam 5. Ordu'da kurduğu
8176. 5:37:13gizli cemiyet yani başlarda gizliydi.
8177. 5:37:15Vatan ve Hürriyet Cemiyetidir
8178. 5:37:17arkadaşlar. Bu 2015 KPSS sınav
8179. 5:37:21sorusudur. Tarih sahnesine çıkışı 31
8180. 5:37:23Mart isyanının bastırılmasını sağlayan
8181. 5:37:26Mahmut Şevket Paşa komutasındaki hareket
8182. 5:37:28ordusu ile oldu. İlk defa sömürgecilikle
8183. 5:37:30savaştığı yer Trablus Kalp Savaşı.
8184. 5:37:33Burada gazeteci Şerif Bey takım adıyla
8185. 5:37:35savaşa gidecek. 1912'de Gelibolu'ya
8186. 5:37:37gidecek. Akdeniz Boğazlı Komutanlığı'na
8187. 5:37:40daha sonra Çanakkale'de Bolayır Kol
8188. 5:37:41Ordusu Komutanlığı başkanlığı yapacak.
8189. 5:37:43Ama burada Mustafa Kemal Paşa masa
8190. 5:37:45başında oturan bir memur değil. Mustafa
8191. 5:37:47Kemal Paşa ileride bir cihan harbi çıkar
8192. 5:37:49diye Çanakkale'de yaptığı bu görevlerde
8193. 5:37:51Çanakkale'yi zerre zerre, santim santim,
8194. 5:37:53adım adım öğreniyor. Daha sonra
8195. 5:37:55Çanakkale'de Anafartalar kahramanı
8196. 5:37:57oluyor. Peki 1913'te Sofya askeri Ateşe
8197. 5:38:01Militeri yani Sofya'da Bulgaristan'da
8198. 5:38:04askeri elçi oluyor arkadaşlar. Mustafa
8199. 5:38:06Kemal Paşa ve Mustafa Kemal Paşa
8200. 5:38:08buradayken . Dünya Savaşı çıkıyor. O
8201. 5:38:10yüzden böyle bir soru geldi. Mustafa
8202. 5:38:12Kemal Atatürk'ün . Dünya Savaşı'ndan
8203. 5:38:13önce yaptığı son görev nedir? Sofya
8204. 5:38:15Askeri Ateşe Militeridir. Peki . Dünya
8205. 5:38:19Savaşı'nda savaştığı yerleri çıkış
8206. 5:38:21olarak kodluyoruz. Mustafa Kemal
8207. 5:38:23Paşa'nın Dünya Savaşı'ndan çıkışı
8208. 5:38:25Çanakkale, Kafkas, Suriye, Filistin
8209. 5:38:28cephesi. Çanakkale'de Anafartalar
8210. 5:38:30kahramanı Kafkas Cephesie'e altın kılıç
8211. 5:38:32madalyasını alacak. Suriye Filistin
8212. 5:38:34Cephesi'e de Yıldırım Orduları Grup
8213. 5:38:36Komutanı olarak mücadele edecek. Mustafa
8214. 5:38:39Kemal Paşa Kurtuluş Savaşı içerisinde
8215. 5:38:41Amasya genelgesinden sonra Erzurum
8216. 5:38:44Kongresi'en önce o çok sevdiği askerlik
8217. 5:38:46mesleğinden istifa edecek. Eskişehir
8218. 5:38:49Kütahya savaşlarından sonra yani düzenli
8219. 5:38:51ordumuzun tek yenilgisinden sonra
8220. 5:38:53Sakarya Meydan Muharebesi'en önce
8221. 5:38:55başkomutanlık kanunuyla o çok sevdiği
8222. 5:38:57askerlik mesleğine geri dönecek. Devam
8223. 5:39:00edelim. Mustafa Kemal Paşa'nın aldığı
8224. 5:39:02rütbe unvanlar. Trablus Kalp Savaşı'nda
8225. 5:39:05binbaşı olacak. Çanakkale Cephesi'e
8226. 5:39:07albay olacak ve Anafartalar kahramanı
8227. 5:39:09unvanını alacak. Kafkas Cephesinde
8228. 5:39:11General olacak ve Altınkılıç Madalyasını
8229. 5:39:14alacak.
8230. 5:39:16yazılmasına katkıda bulunduğu eserler
8231. 5:39:18arkadaşlar liseler için tarih notlarını
8232. 5:39:20yazıyor. Bunun dışında vatandaş için
8233. 5:39:22medeni bilgileri yazıyor. Afet İnan'la
8234. 5:39:24beraber bu da 2016 çıkmış sınav sorusu.
8235. 5:39:27Cumalı ordugahı. Takımın muharebe talimi
8236. 5:39:30ya da takımın muharebe eğitimi. Zabit ve
8237. 5:39:32kumandan ile bir zabit ve kumandan diye
8238. 5:39:35bir eser var. Zabit ve kumandan ile
8239. 5:39:37Hasbiyal diye bir eser kaleme alıyor.
8240. 5:39:39Taktik ve tatbikat gezisi, geometri
8241. 5:39:42kitabı, Kaspa Hatıraları ve Nutuk adında
8242. 5:39:45bir eseri var Mustafa Kemal Paşa'nın.
8243. 5:39:48Nutuk Söylev baktığımızda Nutuk 1919 ile
8244. 5:39:5127 yılları arasını anlatıyor. Nutuk
8245. 5:39:53Samsun'a çıkış ile başlar, gençliğe
8246. 5:39:56hitabe ile biter. Alfabe hangi alfabeyle
8247. 5:39:59yazıldı? Arap alfabesiyle. Yani Arap
8248. 5:40:01alfabesinin esre ötresiz hali
8249. 5:40:03diyebiliriz. Osmanlıcayla kaleme alındı.
8250. 5:40:05Okunduğu yer Cumhuriyet Halk Partisi'nin
8251. 5:40:08ikinci kurultayında okundu. Ne zaman?
8252. 5:40:111927 yılında. Bu hangi TBMM oluyor? 2.
8253. 5:40:14TBMM. Günümüzde 1. TBMM Kurtuluş Savaşı
8254. 5:40:18müzesi. 2. TBMM Cumhuriyet Müzesi olarak
8255. 5:40:21kullanılıyor. Nutuğun okunduğu yer
8256. 5:40:23Cumhuriyet Müzesi olarak 2016 ÖABT'de
8257. 5:40:28soruldu. Aman dikkat edin. Nutukta en
8258. 5:40:31çok ismi geçen kişi Yahya Kaptandır.
8259. 5:40:34Nutuk'un geliri de Türk Tayyare
8260. 5:40:35Cemiyeti'ne yani Türk Hava Kurumuna
8261. 5:40:37bırakılmıştır.
8262. 5:40:40Atatürk'ü anlatan biyografiler Atatürk
8263. 5:40:42hayattayken yazılan tek bir biyografi
8264. 5:40:44var. O da Armstrong'un Bozkurt eseri. O
8265. 5:40:46yüzden bu önemli. Lord Kinros bir
8266. 5:40:49milletin yeniden uyanışı ya da bir
8267. 5:40:51milletin yeniden doğuşu olarak geçiyor.
8268. 5:40:53Andre Mango modern Türkiye'nin kurucusu.
8269. 5:40:56Bak Andre Mango modern Türkiye'nin
8270. 5:40:59kurucusu. Oradan gelsin aklına. Clas
8271. 5:41:01Crazer'in Atatürk adlı bir eseri var.
8272. 5:41:03Şevket Süreyya Aydemir'in tek adam eseri
8273. 5:41:05önemli bence. Ona da yıldız attık. Bunun
8274. 5:41:08dışında Ali Fuat Cebesoy'un sınıf
8275. 5:41:10arkadaşım Atatürk eseri önemli. Salih
8276. 5:41:12Bozok hep Atatürk'ün yanında. Atilla
8277. 5:41:14İlhan hangi Atatürk gibi eserler var?
8278. 5:41:18Özellikle yıldız attıklarımdan soru
8279. 5:41:19gelir diye düşünüyorum. Gelirse.
8280. 5:41:22Atatürk'ün hastalığı ve ölümü.
8281. 5:41:24Arkadaşlar Atatürk'ün hastalığına ilk
8282. 5:41:25tanıyı yani ilk belgelemeyi Doktor Rat
8283. 5:41:29Nihat Reşat Belger. İlk tanı bu
8284. 5:41:33belgelemiş. Kesin tanıyı irdeleyip
8285. 5:41:36yapıyoruz. Kesin tanı Ömer Irdelip Kesin
8286. 5:41:40Tanıyı koymuş. Naaşı 1953'e kadar
8287. 5:41:43etnografi.
8288. 5:41:441953 yılında Adnan Menderes döneminde
8289. 5:41:48anıt kabire defnedildi.
8290. 5:41:50Cenazesiz namazını kıldıran kişi
8291. 5:41:52Şerafettin Yaltkaya'dır arkadaşlar. Anıt
8292. 5:41:54kabirin mimarları Emin Onat ve Orhan
8293. 5:41:56Adadır. Okuduğu son eser Türk Tarih
8294. 5:41:59Kurumunun süreli yayın organı olan
8295. 5:42:01Belleten dergisidir. Atatürk'ün
8296. 5:42:03ölümünden İsmet'in önü seçilinceye kadar
8297. 5:42:05geçen sürede Atatürk döneminin son
8298. 5:42:07meclis başkanı olan ve bir günlüğüne
8299. 5:42:09cumhurbaşkanlığı yapan isim Abdülalik
8300. 5:42:11Renda'dır. Adamı 23 Nisan'da koltuğa
8301. 5:42:13oturtur gibi bir günlüğüne cumhurbaşkanı
8302. 5:42:15yapmışız. Atatürk döneminin son
8303. 5:42:17başbakanı da Celal Bayar'dır. Bu da
8304. 5:42:19ÖABT'de soruldu. Herkes İsmet'in önü
8305. 5:42:22işaretledi. Hayır. Atatürk döneminin son
8306. 5:42:246 ayının başbakanı Celal Bayard'dır
8307. 5:42:27arkadaşlar. Bu da bitti. Değerli
8308. 5:42:30arkadaşlar geldik 20. yüzyılda Osmanlı
8309. 5:42:32Devleti'ne. Baktığımızda arkadaşlar
8310. 5:42:34burada ilk konumuz ne? Bizim Trablus
8311. 5:42:36Kalp Savaşı. Ama unutmadan söyleyeyim.
8312. 5:42:38Abdülhamit meclis kararıyla tattan
8313. 5:42:40indirilen ilk padişah olmuştu. Yerine 5.
8314. 5:42:42Mehmet Reşat geçmişti. Arkadaşlar
8315. 5:42:44Trablus Kalp Savaşı, 1. Balkan Savaşı,
8316. 5:42:47Balkan Savaşı ve . Dünya Savaşı
8317. 5:42:49çıktığında cihat ilan eden Osmanlı
8318. 5:42:51padişahı kim? Sultan 5. Mehmet Reşat. Bu
8319. 5:42:55önemli. Peki Trabluskarp Savaşı'na
8320. 5:42:57baktığımızda Trabluskarp nerede hocam?
8321. 5:42:59Arkadaşlar Trabluskarp bugünkü Libya
8322. 5:43:02topraklarıdır. Hani şu Muhammer Kaddafi
8323. 5:43:04indirildi ya orası Trablus Karp. Osmanlı
8324. 5:43:07burada, İtalya burada. Osmanlı ile
8325. 5:43:09İtalya ne yapacaklar arkadaşlar?
8326. 5:43:11Trabluskarp için savaşacaklar. Peki
8327. 5:43:14hocam neden Trabluskarp savaşı çıktı?
8328. 5:43:16İtalya yani piomente diye bu hani İtalya
8329. 5:43:19siyasi birliğini geç tamamladı. O yüzden
8330. 5:43:21ben de İngiltere gibi, Fransa gibi
8331. 5:43:22sömürgeci olacağım diyor. E Trabus
8332. 5:43:24Garb'ın hammadde kaynakları var, yeraltı
8333. 5:43:27kaynakları var. Bunlara sahip olmak
8334. 5:43:29istiyor. Aynı zamanda bölge bakın
8335. 5:43:31arkadaşlar İtalya'ya oldukça yakın.
8336. 5:43:34İtalya buradan çaldıklarını rahatça
8337. 5:43:35buraya götürebilir. Burada işlediklerini
8338. 5:43:37de rahatça buraya satabilir. Dolayısıyla
8339. 5:43:40bu da savaşın nedenidir. Osmanlı'nın
8340. 5:43:42burayı savunamayacak güçte olması.
8341. 5:43:44Osmanlı burayı neden savunamayacak?
8342. 5:43:46Birazdan değineceğim. Ama Rajonigi
8343. 5:43:49anlaşması arkadaşlar bu Rajonigi
8344. 5:43:51anlaşması az bilinir ama önemlidir.
8345. 5:43:53Şimdi İtalya'nın Trablus garbı işgaline
8346. 5:43:56zaten Fransa bir şey demiyor. Çünkü
8347. 5:43:58kendisi de Tunus ve Cezayir'i işgal
8348. 5:44:00etti. İngiltere de bir şey demiyor çünkü
8349. 5:44:02kendisi de Mısır'ı işgal etti. Ama Rusya
8350. 5:44:05ne diyecek? İşte İtalya gidiyor
8351. 5:44:06Rusya'yla Rajonigi antlaşmasını yapıyor
8352. 5:44:09ve Rusya'nın onayını alıyor. Rusya'nın
8353. 5:44:12İtalya'nın Trablus Karbı işgaline onay
8354. 5:44:14verdiği anlaşma Rajonigi antlaşmasıdır.
8355. 5:44:17Peki Osmanlı Trablus Garbı neden
8356. 5:44:19savunamadı arkadaşlar? Baktığımızda
8357. 5:44:22Osmanlı burayı iki şekilde savunabilir.
8358. 5:44:24Ya buradan ne yapar? Buraya donanma
8359. 5:44:26gönderir. Ama donanma Haliş'te çürüdüğü
8360. 5:44:29için gönderemiyoruz.
8361. 5:44:31Ya da buradan kara ordusuyla gönderir.
8362. 5:44:35Ama Mısır'da İngilizler var. İngilizler
8363. 5:44:37bizim geçişimize izin vermiyorlar. Deniz
8364. 5:44:40yoluyla donanma çürüdüğü için,
8365. 5:44:42karayoluyla da arkadaşlar İngilizler
8366. 5:44:44izin vermediği için ne yapamıyoruz?
8367. 5:44:47Trablus Garbı savunamıyoruz. Ama buraya
8368. 5:44:49ne yapıyoruz? Gönüllü subaylarımızı
8369. 5:44:51gönderiyoruz. Mustafa Kemal Atatürk
8370. 5:44:53gazeteci Şerif Bey takma adıyla Trablus
8371. 5:44:55Kalp Savaşı'na katılmış ve Derne
8372. 5:44:57Tobruk'la mücadele etmiştir. Enver Paşa
8373. 5:45:00Tüccar Hamdi Bey ya da Kuyumcu Hamdi Bey
8374. 5:45:02takma adıyla savaşa gizli yollarla
8375. 5:45:05katılmış ve Bingazi mücadele etmiştir.
8376. 5:45:08Ve arkadaşlar Mustafa Kemal Paşa, Enver
8377. 5:45:10Paşa emirlerinde bir tane bile asker
8378. 5:45:13olmadan ne yaptılar? İtalyanları geri
8379. 5:45:16denizde püskürtmeyi başardılar. Nasıl
8380. 5:45:18başardılar hocam? yerli halkı
8381. 5:45:21örgütleyerek. Tamam hocam. İtalya bunun
8382. 5:45:23karşısında ne yaptı? İtalya bunun
8383. 5:45:25karşısında Osmanlı'yı savaşa, savaştan
8384. 5:45:28barışa zorladı. Ne yaptı arkadaşlar? 12
8385. 5:45:31adaya asker çıkardı. Çanakkale'yi abluka
8386. 5:45:34altına aldı. Balkan devletlerini Osmanlı
8387. 5:45:37Devleti'ne karşı kışkırttı ve Osmanlı
8388. 5:45:40şehirlerini bombaladı. İşte bunlar
8389. 5:45:42sonucunda Osmanlı Devleti İtalyanları
8390. 5:45:44geri denize püskürtmesine rağmen bu
8391. 5:45:47barışa zorlama çabalarından dolayı
8392. 5:45:49mesela Balkan devletlerinin
8393. 5:45:51kışkırtılması, Çanakkale'nin abluk
8394. 5:45:53altına alınması, 12 adaya asker
8395. 5:45:55çıkarılması, Osmanlı şehirlerinin
8396. 5:45:57bombalanması, Osmanlı'yı barış
8397. 5:45:59antlaşması imzalamaya zorladı ve Osmanlı
8398. 5:46:02Devleti Uş antlaşmasıı imzalayarak ne
8399. 5:46:04yapmış oldu? Trablus Garbı vermiş oldu.
8400. 5:46:08Şimdi bu haritamızla devam edelim.
8401. 5:46:10Gelelim Uşİ antlaşmasına. Hem antlaşma
8402. 5:46:12hem yorumlar önemli. Trablus Karp ve
8403. 5:46:14Bingazi İtalya'ya bırakıldı. Yani
8404. 5:46:17Osmanlı Devleti Asya, Avrupa ve
8405. 5:46:18Afrika'da hüküm sürüyordu. Şimdi
8406. 5:46:20Osmanlı'nın Afrika'da toprağı kalmadı.
8407. 5:46:23Dolayısıyla üç kıtadaki hakimiyet iki
8408. 5:46:25kıtaya düştü. Trablus Karp halkı dini
8409. 5:46:28bakımdan halifeye bağlı kalacak dendi
8410. 5:46:30arkadaşlar. Osmanlı halifeliği ilk kez
8411. 5:46:331774 Küçük Kaynarcı anlaşmasında
8412. 5:46:36Kırım'ın kaybedilmesini de siyasi olarak
8413. 5:46:38kullanmıştı. Halifeliğin ikinci kez
8414. 5:46:40siyasi olarak kullanıldığı yer Uşİ
8415. 5:46:42Antlaşması Trablus Garb'ın
8416. 5:46:44kaybedilmesidir. 12 ada Balkan Savaşları
8417. 5:46:47bitene kadar geçici olarak İtalya'ya
8418. 5:46:49bırakılmıştır. İtalya bunları bize geri
8419. 5:46:51vermiyor. Lozan'da resmen alıyor. Daha
8420. 5:46:54sonra İtalya'ya da yar olmuyor. I. Dünya
8421. 5:46:57Savaşı'ndan sonra yapılan 1947 Paris
8422. 5:47:00Antlaşması ile 12 ada Yunanlılara
8423. 5:47:03bırakılacak. Değerli dostlar şuraya
8424. 5:47:06dikkat edelim. Burası 1947 olacak. Peki
8425. 5:47:10devam edelim. Trabluskarb'ın borçları
8426. 5:47:12İtalya tarafından ödenilecek dendik ve
8427. 5:47:15arkadaşlar İtalya kapitülasyonların
8428. 5:47:17kaldırılması için Osmanlı'ya yardım
8429. 5:47:19edecek dedik. Bu Uşa Antlaşmasıydı ve
8430. 5:47:22Trablus Garb'ı kaybettik. Şimdi gelelim
8431. 5:47:25dikkatlerimize. Dünyada savaş uçağının
8432. 5:47:27ilk kez kullanıldığı savaş Trablus Karp
8433. 5:47:30savaşıdır. Mustafa Kemal Atatürk bu
8434. 5:47:32savaş sürecinde gözünden yaralanmıştır.
8435. 5:47:35Sol gözünden. Mustafa Kemal Atatürk'ün
8436. 5:47:38sömürgeciliğe karşı ilk savaşıdır. Aynı
8437. 5:47:40zamanda bu savaş sırasında Mustafa Kemal
8438. 5:47:43Paşa'nın rütbesi bin başılığa
8439. 5:47:45yükseltilmiştir
8440. 5:47:47arkadaşlar. Aynı zamanda Mustafa Kemal
8441. 5:47:49Paşa'nın gayriizami harp stratejisiyle
8442. 5:47:52savaştığı ilk savaş yine Trablus Karp
8443. 5:47:54Savaşı olmuştur. Devam edelim. Gelelim
8444. 5:47:57Balkan Savaşlarına arkadaşlar. Balkan
8445. 5:48:00Savaşlarında 1. Balkan Savaşımız ve ik
8446. 5:48:02Balkan Savaşımız var. İlk 1. Balkan
8447. 5:48:05Savaşımızı ele alacağız. Yine
8448. 5:48:06padişahımız 5. Mehmet Reşat. Savaş neden
8449. 5:48:09çıktı? Rusya fanslavizm politikasını
8450. 5:48:12uyguluyor ve Balkan devletlerini
8451. 5:48:13Osmanlı'ya karşı kışkırtıyor. Bunun
8452. 5:48:15dışında Balkan devletleri de Osmanlı'yı
8453. 5:48:18Balkanlardan atmak istiyorlar. Savaşın
8454. 5:48:20sebepleri bunlardır. Peki hocam savaşın
8455. 5:48:23taraflarında kimler var? Savaşta
8456. 5:48:25Osmanlı'ya saldıranları büsek olarak
8457. 5:48:27kodluyoruz. Bulgaristan, Yunanistan,
8458. 5:48:31Sırbistan, Karada birleşerek Osmanlı'ya
8459. 5:48:34saldırdılar arkadaşlar. Bakın bir daha
8460. 5:48:36söylüyorum. Bulgaristan, Yunanistan,
8461. 5:48:38Sırbistan, Karada büyüsek Osmanlı'ya
8462. 5:48:42saldırdı.
8463. 5:48:43Peki savaş nasıl oldu hocam? Arkadaşlar
8464. 5:48:46savaşa geleceğim ama büyük devletler
8465. 5:48:49işte atıyorum İngiltere gibi, Fransa
8466. 5:48:51gibi büyük devletler savaş sonrası
8467. 5:48:53sınırları tanımayacaklarını ilan
8468. 5:48:55ettiler. Bu da yorum olarak gelebilir.
8469. 5:48:57Büyük devletlerin böyle bir açıklama
8470. 5:48:59yapmasının sebebi nedir arkadaşlar?
8471. 5:49:01Çünkü savaşı Osmanlı'nın kazanacağını
8472. 5:49:03düşünüyorlardı. Ve büyüsek kodlamamızda
8473. 5:49:05en sonda yer alan Karadağ'ın Osmanlı'ya
8474. 5:49:08ait yeni pazara saldırmasıyla savaş
8475. 5:49:11resmen başladı. Osmanlı Devleti burada
8476. 5:49:13maalesef mağlup oldu ve Balkan
8477. 5:49:16devletleri savaşı kazandılar. Osmanlı
8478. 5:49:18mağlup olunca 1913
8479. 5:49:22Londra Antlaşması'nı imzaladı. Değerli
8480. 5:49:25dostlarım bu Londra Antlaşmasıyla pek
8481. 5:49:27çok yeri kaybedeceğiz. Şimdi neden biz
8482. 5:49:30burada mağlup olduk arkadaşlar?
8483. 5:49:31Tecrübeli askerlerimiz teris edilmişti.
8484. 5:49:34Orduyu gençleştirme projesi kapsamında.
8485. 5:49:36Bu mağlup oluşumuzda etkili oldu. Bunun
8486. 5:49:38dışında orduya siyaset girdi. Bir tepede
8487. 5:49:41İttihat ve Terakki diğer bir tepede
8488. 5:49:43Hürriyet ve İtilafçılar var. İki
8489. 5:49:45birbirine muhalif parti birbirlerine
8490. 5:49:47yardım etmiyor bu askerler. İşte Mustafa
8491. 5:49:49Kemal Paşa da İttihat ve Terakkiden bu
8492. 5:49:51yüzden uzaklaşıyor. Ordu siyasete
8493. 5:49:54girmemeli diye. Orduya siyasetin girmiş
8494. 5:49:57olması da yenilme sebebimizdir. Birden
8495. 5:49:59fazla cephede savaşıyoruz. Bulgaristan,
8496. 5:50:01Yunanistan, Sırbistan, Karadağ dört
8497. 5:50:03cephede birden savaşıyoruz. Dolayısıyla
8498. 5:50:05bu da mağlup olmamızın sebebidir. Ve
8499. 5:50:08maalesef ordumuzda salgın hastalıklar
8500. 5:50:10var. Kolera gibi. Bu salgın hastalıklar
8501. 5:50:13da ordumuzu kırıyor arkadaşlar. Tüm bu
8502. 5:50:15sebeplerden dolayı mağlup olduk. Peki
8503. 5:50:18savaşın sonuçları arkadaşlar biz bu
8504. 5:50:21savaşta Bulgaristan, Yunanistan,
8505. 5:50:22Sırbistan, Karadağ, Büseke'e yenildik ve
8506. 5:50:251913 Londra Anlaşması'ı imzaladık.
8507. 5:50:28Londra anlaşması ile kaybedilen yerleri
8508. 5:50:31Badem Selanik olarak kodluyoruz. Badem
8509. 5:50:33Selanik ne? Batı Trakya, Arnavutluk,
8510. 5:50:36Doğu Trakya, Ege Adaları, Makedonya ve
8511. 5:50:39Selanik. Bir daha sayıyorum. Batı
8512. 5:50:41Trakya, Arnavutluk, Doğu Trakya, Ege
8513. 5:50:44Adaları ve Makedonya.
8514. 5:50:46Bir de Selanik kaybedildi. Badem
8515. 5:50:48Selanik. Bu arada Selani'in kaybedilmesi
8516. 5:50:512026 EKYS
8517. 5:50:54sınav sorusu. Peki buraları kaybettik.
8518. 5:50:571. Balkan Savaşı sonrasında buraları
8519. 5:50:59kaybedince bizim Balkan sınırımız neresi
8520. 5:51:02oldu? Midye Enes hattı oldu. Bu da soru
8521. 5:51:05olarak geldi. 1. Balkan Savaşı
8522. 5:51:07sonrasında Balkan sınırımız Midya Enes
8523. 5:51:09hattı. Balkan Savaşı sonrasında Balkan
8524. 5:51:12sınırımız Meriç Nehri oluyor. Balkan
8525. 5:51:15Savaşı'ndan en karlı çıkan devlet
8526. 5:51:17kimdir? Bulgaristan'dır. Bir de birazdan
8527. 5:51:20söyleyeceğim ama yine söyleyeyim. Şurada
8528. 5:51:21Badem Selanik'teki Arnavutluk var ya bu
8529. 5:51:24Osmanlı'dan ayrılan son Balkan
8530. 5:51:26devletidir. Gelelim Baba baskınına
8531. 5:51:29arkadaşlar. Baktığımızda Babali baskını
8532. 5:51:31nedir? İttihat ve Terakkiciler şöyle bir
8533. 5:51:33şey dediler. Balkan Savaşlarında mağlup
8534. 5:51:36olmamızın temel sebebi Kamil Paşa
8535. 5:51:38hükümetidir dediler. Ve Kamil Paşa
8536. 5:51:40hükümetine bakın başbakan eee
8537. 5:51:42başbakandır Kamil Paşa. Padişah 5.
8538. 5:51:45Mehmet Reşat. Kamil Paşa hükümetine,
8539. 5:51:47başbakana bir darbe yaptı İttihatçılar.
8540. 5:51:50Hükümet darbesi ve Babali baskınıyla
8541. 5:51:54Kamil Paşa hükümeti indirildi. Yerine
8542. 5:51:56Mahmut Şevket Paşa hükümeti kuruldu. Bu
8543. 5:51:59Mahmut Şevket Paşa kim? Bu adam nerede?
8544. 5:52:01gördün daha önce hareket ordusunda.
8545. 5:52:04Orada ordu komutanıymış. Burada başbakan
8546. 5:52:05olmuş. Demek ki ordu siyasete karışmış
8547. 5:52:08yorumunu yapacaksın. Arkadaşlar Babali
8548. 5:52:11baskını Balkan Savaşları sırasında Kamil
8549. 5:52:14Paşa hükümetinin indirilerek Mahmut
8550. 5:52:16Şevket Paşa hükümetinin kurulmasıdır.
8551. 5:52:17Padişaha bir darbe yok. Sadece hükümete
8552. 5:52:20bir darbe var. Ve Babali baskınıyile üç
8553. 5:52:24paşalar dönemi başladı. İttihatçı
8554. 5:52:26paşalardır bunlar. Cemal Paşa, Talat
8555. 5:52:28Paşa ve Enver Paşa Üç Paşalar dönemi.
8556. 5:52:31Önemli bilgiler. Hamidiye kahramanı
8557. 5:52:34olarak bilinen kişi Rauf Orbay'dır. Rauf
8558. 5:52:36Orbay burada Hamidiye kahramanı olacak.
8559. 5:52:39Aynı Rauf Orbay Mondros'u imzalayacak.
8560. 5:52:41Aynı Rauf Orbay Amasya genelgesine imza
8561. 5:52:43atanlar arasında. Aynı Rauf Orbay
8562. 5:52:46Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk muhalefet
8563. 5:52:48partisiin kurucuları arasında yer alacak
8564. 5:52:50Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın
8565. 5:52:52aynı Rauf Orbay arkadaşlar eserinin adı
8566. 5:52:55Cehennem Değirmeni. Muhtemel soru
8567. 5:52:57adayıdır bu sene dikkat edin. Devam
8568. 5:52:59edelim. [boğazını temizler]
8569. 5:53:01Arnavutluk Osmanlı'dan ayrılan son
8570. 5:53:03Balkan devleti oldu. Biz de dedik ki o
8571. 5:53:06zaman Arnavutluk da ayrıldı. O zaman
8572. 5:53:08Türk'ün Türkten başka dostu yok. Bu da
8573. 5:53:10Türkçülüğün önem kazanmasına neden oldu.
8574. 5:53:13Devam edelim. Gelelim. Balkan Savaşı'na.
8575. 5:53:16Hatırlayın 1. Balkan Savaşı'nda en karlı
8576. 5:53:18çıkan devlet kimdi? Bulgaristan'dı.
8577. 5:53:20Osmanlı'ya saldıran kimdi ilk?
8578. 5:53:21Karadağdı. E peki Balkan Savaşları
8579. 5:53:25sırasında Osmanlı'dan ayrılan son Balkan
8580. 5:53:26devleti kimdi? Arnavutluktu. Şimdi
8581. 5:53:28arkadaşlar Balkan Savaşı'nın temel
8582. 5:53:30nedeni Bulgaristan'ın 1. Balkan
8583. 5:53:32Savaşı'nda çok fazla toprak almasıdır.
8584. 5:53:35Diğer Balkan devletleri aldıklarını
8585. 5:53:36bizimle paylaş dediler. Bulgaristan
8586. 5:53:38hayır dedi. Bunun üzerine Balkan Savaşı
8587. 5:53:41çıktı. Balkan Savaşı'ndaki devletleri
8588. 5:53:44yürüsek olarak kodluyoruz. Bak 1 Balkan
8589. 5:53:46Savaşı büyüsek, Balkan Savaşı yürüsek.
8590. 5:53:49Yürüsek derken hocam, Yunanistan,
8591. 5:53:51Romanya, Sırbistan, Karadağ kime
8592. 5:53:54saldırıyorlar? 1. Balkan Savaşı'ndan en
8593. 5:53:56karlı çıkan Bulgaristan'a saldırıyorlar.
8594. 5:53:58Osmanlı nerede hocam? Osmanlı şurada
8595. 5:54:01kenarda duruyordu. Halihazırda
8596. 5:54:02Bulgaristan yeniliyorken biz de
8597. 5:54:04saldırıyoruz. Bulgaristan'dan ya da
8598. 5:54:06Balkan devletlerinden Doğu Trakya'yı ve
8599. 5:54:09teki alıyoruz. Doğu Trakya Tekirdağ.
8600. 5:54:12Edirne, Kırklareli geri alınıyor.
8601. 5:54:14Savaşın sonuçları. Bulgaristan yenildi.
8602. 5:54:17Osmanlı Bulgaristan'a saldırarak Doğu
8603. 5:54:19Trakya'yı geri aldı arkadaşlar.
8604. 5:54:22Bir de şunu da söyleyeyim aklımdayken
8605. 5:54:24hemen. 1. Balkan Savaşı'nın şifresi
8606. 5:54:26büyüsekti. Bulgaristan, Yunanistan,
8607. 5:54:28Sırbistan, Karadağ'dı. Balkan Savaşı'nın
8608. 5:54:30şifresi yürüsek. Yunanistan, Romanya,
8609. 5:54:32Sırbistan, Karadağ. Şöyle bir soru
8610. 5:54:34gelebilir. 1. Balkan Savaşı'nda olmayıp
8611. 5:54:36Balkan Savaşı'nda olan devlet Romanya.
8612. 5:54:39Aman dikkat.
8613. 5:54:41Osmanlı Devleti Doğu Trakya'yı ve Teki
8614. 5:54:44geri aldı. Tekirdağ Edirne,
8615. 5:54:45Kırklareli'yi. 1. Balkan Savaşı
8616. 5:54:47sonrasında sınırımız Badem Selani'yi
8617. 5:54:49kaybettiğimiz için midye Enez'de. Şimdi
8618. 5:54:52bazı yerleri geri aldık. Balkan Savaşı
8619. 5:54:54sonrasında sınırımız Meriç Nehri oldu.
8620. 5:54:58Ve arkadaşlar bu dönemde Kuşçuaşı eşref
8621. 5:55:00tarafından Batı Trakya Türk Cumhuriyeti
8622. 5:55:02kuruluyor. Gümülcine merkezli olarak ama
8623. 5:55:0553 gün yaşıyor sonra gidiyor. Romanya 1.
8624. 5:55:09Balkan Savaşı'na katılmayıp Balkan
8625. 5:55:11Savaşı'nda var olan devlettir.
8626. 5:55:13Antlaşmalar arkadaşlar Balkan Savaşı 1.
8627. 5:55:16Balkan gibi değil. İkinci Balkan sonra
8628. 5:55:18çok anlaşma oluyor. Balkan devletlerinin
8629. 5:55:21kendi aralarında yaptıkları anlaşma
8630. 5:55:23Bükreş Antlaşmasıdır. Osmanlı Balkan
8631. 5:55:26Savaşı'ndan sonra Bulgaristan ile
8632. 5:55:28İstanbul Anlaşması'nı yaptı. Yine
8633. 5:55:31Sırbistan ile İstanbul Antlaşmasını
8634. 5:55:33yaptı. Yunanistan ile de Atina
8635. 5:55:36Antlaşmasını yaptı. Balkan devletlerinin
8636. 5:55:38kendi aralarında yaptıkları anlaşma
8637. 5:55:40Bükreş Antlaşması. 1. Balkan Savaşı'ndan
8638. 5:55:42sonra yapılan anlaşma Londra
8639. 5:55:44Antlaşmasıydı.
8640. 5:55:46Gelelim önemli bilgilere. Edirne Fatihi
8641. 5:55:49olarak bilinen kişi Enver Paşa'dır.
8642. 5:55:51Edirne müdafii, Edirne'nin savunucusu
8643. 5:55:53olarak bilinen kişi Şükrü Paşa'dır.
8644. 5:55:56Anadolu'ya bu kadar yer kaybedilince
8645. 5:55:58yoğun bir Türk göçü başladı ve Batı
8646. 5:56:01Trakya'da bazı Türkler kaldı. Batı
8647. 5:56:02Trakya'yı kaybettik ya. Batı Trakya
8648. 5:56:04Türkleri sorunu başladı. Değerli
8649. 5:56:07dostlarım, Trablus Kalp Savaşı 1. Balkan
8650. 5:56:10Savaşı ve Balkan Savaşı da bu şekilde.
8651. 5:56:13Değerli arkadaşlar, geldik Dünya Savaşı
8652. 5:56:16ve sonuçlarına ama siyah kalemi
8653. 5:56:18sevmiyorum. Kırmızı alayım. Arkadaşlar
8654. 5:56:20baktığımızda
8655. 5:56:22Dünya Savaşı'nın nedenleri bizim için
8656. 5:56:24önemli. Devletlerarası bloklaşma. Bu
8657. 5:56:26Dünya Savaşı'nın genel nedenidir.
8658. 5:56:28Panslavizm politikası. Bu Rusya'nın
8659. 5:56:30politikasıdır. Dünya Savaşı'nın özel
8660. 5:56:33nedenidir. Silahlanma yarışı. Herkes
8661. 5:56:35silahlanıyor. Dünya Savaşı'nın genel
8662. 5:56:37nedeni sömürgecilik. Herkes sömürge ve
8663. 5:56:40hammadde pazar arayışı içerisinde.
8664. 5:56:42Dolayısıyla ikisi de. Dünya Savaşı'nın
8665. 5:56:44genel nedenidir. Sıcak denizlere inme
8666. 5:56:46isteği. Bu Rusya'nın arzusudur ve Dünya
8667. 5:56:49Savaşı'nın özel nedenidir.
8668. 5:56:51Milliyetçilik. Herkes milliyetçilikten
8669. 5:56:53etkileniyor. . Dünya Savaşı'nın genel
8670. 5:56:55nedenidir. Alsas Loren sorunu Fransa ile
8671. 5:57:00Almanya arasındaki kömür havzası
8672. 5:57:02sorunudur. Dünya Savaşı'nın özel
8673. 5:57:05nedenidir. Bunun dışında Avusturya
8674. 5:57:07Macaristan Velihatının Sırp Princip
8675. 5:57:10tarafından öldürülmesi. Gabriel Princip
8676. 5:57:13Avusturya Macaristan veliaını öldürüyor.
8677. 5:57:15Nereden? Tam şuradan arkadaşlar. Şuraya
8678. 5:57:18koyuyor ayaklarını ve tam oradan
8679. 5:57:21Avusturya Macaristan Velihatını
8680. 5:57:22öldürüyor. Bu da Dünya Savaşı'nın
8681. 5:57:25ateşinin ilk kıvılcımı oluyor. Devam
8682. 5:57:28edelim. Geldik arkadaşlar Dünya
8683. 5:57:31Savaşı'nda itilaf ve ittifak
8684. 5:57:33devletlerine. İtilaf devletleri ve
8685. 5:57:35ittifak devletleri var burada. Bence
8686. 5:57:37ittifak devletlerini bilin. İttifak
8687. 5:57:39devletlerine baktığımızda Almanya var.
8688. 5:57:41Avusturya Macaristan var. Bunun dışında
8689. 5:57:44arkadaşlar Bulgaristan var ve Osmanlı
8690. 5:57:46var. İtalya savaşta taraf değiştiren
8691. 5:57:48devlet. Bakın ikisinde de yer alıyor
8692. 5:57:50zaten İtalya. Burada ittifak devletleri
8693. 5:57:53içerisinde bu dört devleti bileceksiniz.
8694. 5:57:55Almanya, Avusturya Macaristan,
8695. 5:57:57Bulgaristan Osmanlı Devleti. Geri
8696. 5:57:58kalanların tamamı itilaf devletidir. Ve
8697. 5:58:02arkadaşlar şuna dikkat edin istiyorum.
8698. 5:58:04Bulgaristan
8699. 5:58:05ittifak bloğu içerisinde kara bağlantısı
8700. 5:58:08sağlayan devlettir. Bu da bilinecek.
8701. 5:58:11Peki gelelim buraya arkadaşlar. önemli
8702. 5:58:14bilgiler. Savaşın süresini uzatan devlet
8703. 5:58:16kim? Osmanlı. Neden arkadaşlar? Çünkü
8704. 5:58:19yeni cephelerin açılmasını ve savaşın
8705. 5:58:20genel daha geniş alana yayılmasına neden
8706. 5:58:23oldu. Savaşın süresini kısaltan devlet
8707. 5:58:25Amerika Birleşik Devletleri, Wilson
8708. 5:58:27prensipleriyle ittifak grubundaki
8709. 5:58:29devletlerin kandırılmasına neden oldu.
8710. 5:58:31Çünkü yenilgiyi kabullenmemizi
8711. 5:58:33kolaylaştırdı. Savaştan en erken çekilen
8712. 5:58:36devlet derse Japonya arkadaşlar. Savaşta
8713. 5:58:40ittifak bloğundan en erken çekilen
8714. 5:58:42devletlerse Bulgaristan. Bak savaştan en
8715. 5:58:44erken çekilen Japonya. İttifak bilean en
8716. 5:58:47erken çekilen Bulgaristan. Neden?
8717. 5:58:49Öncelikle Bulgaristan'ı saf dışı
8718. 5:58:51bırakıyorlar. Çünkü kara bağlantısı
8719. 5:58:52kopsun diye. Peki
8720. 5:58:55savaşta ittifak bloğunda kara bağlantısı
8721. 5:58:57sağlayan devlet tabii ki Bulgaristan.
8722. 5:59:00Savaştan en zararlı çıkan devlet Almanya
8723. 5:59:02Versay anlaşmasını imzalıyor. Çünkü
8724. 5:59:04savaştan en karlı çıkan devletler
8725. 5:59:06İngiltere, Fransa, Japonya gibi
8726. 5:59:08devletler. Savaşa katılan devlet çakal
8727. 5:59:12Yunanlılar.
8728. 5:59:13Çok çakallar ya. Savaşa en son
8729. 5:59:15katıldılar. Bakın yenilmişiz zaten biz.
8730. 5:59:17Her şey belli. Biz de savaşıyoruz
8731. 5:59:19diyorlar. Savaşta taraf değiştiren
8732. 5:59:21devlet İtalya arkadaşlar. Hem burada hem
8733. 5:59:24burada yer alıyor. Hangi anlaşmayla?
8734. 5:59:26Londra anlaşmasıyla taraf değiştirdi.
8735. 5:59:29Savaştan devrim sebebiyle çekilen devlet
8736. 5:59:32Bolşevik ihtilalinin olduğu Çarlık
8737. 5:59:34Rusya'dır. Bu da tamam. Devam edelim.
8738. 5:59:38Savaşta Osmanlı Devleti arkadaşlar
8739. 5:59:40savaşın başında bizim padişahımız kim?
8740. 5:59:435. Mehmet Reşat. Soru geldi. Dünya
8741. 5:59:45Savaşı'nda cihat ilan eden Osmanlı
8742. 5:59:47padişahı kimdir? Cihat ilan ederek tüm
8743. 5:59:50İslam alemini Osmanlı sancağı, halifelik
8744. 5:59:53sancağı altında cihada davet eden kişi
8745. 5:59:565. Mehmet Reşat. Önemli sorusu geldi.
8746. 5:59:58Yine gelir. Savaşın sonunda Osmanlı
8747. 6:00:00padişahı kim? Son padişah Vahdettin.
8748. 6:00:03Atatürk. Arkadaşlar Dünya Savaşı
8749. 6:00:05çıktığında Mustafa Kemal Paşa Sofya
8750. 6:00:07askeri ateş emiliteriydi sorusu
8751. 6:00:08gelmişti. Dünya Savaşı'ndan önce yaptığı
8752. 6:00:10son görev şeklinde. Dünya Savaşı'nda
8753. 6:00:13çıkışta savaştı. Çanakkale, Kafkas,
8754. 6:00:15Suriye, Filistin cepheleri. Osmanlı
8755. 6:00:18Devleti neden Almanya ile savaşa girdi
8756. 6:00:21arkadaşlar? Almanya'nın savaşı
8757. 6:00:22kazanacağını düşünüyorduk. Aynı zamanda
8758. 6:00:25Almanların üstün savaş teknolojisine ve
8759. 6:00:27silah teknolojisine inanıyorduk. Siyasi
8760. 6:00:29yalnızlıktan kurtulmak istiyorduk.
8761. 6:00:31Kaybettiği yerleri geri almak istiyor
8762. 6:00:33Osmanlı. Mesela Mısır'ı İngilizler aldı
8763. 6:00:35bizden. Geri almak istiyoruz. Kars
8764. 6:00:37Ardahan Batum'u Ruslar aldı. Oraları
8765. 6:00:38geri almak istiyoruz. Bu yüzden Almanya
8766. 6:00:40ile savaşa giriyoruz. Almanya'nın
8767. 6:00:42Müslüman sömürgesinin olmaması yine
8768. 6:00:45Almanya ile beraber hareket etmemizin
8769. 6:00:47nedenleridir. Peki Almanya neden
8770. 6:00:50Osmanlı'yı istedi? Çünkü Osmanlı
8771. 6:00:52jeopolitik olarak çok önemli bir
8772. 6:00:53konumda. Asya ile Avrupa'yı birbirine
8773. 6:00:55bağlıyor. Dolayısıyla bu yüzden Almanya
8774. 6:00:57bizi istedi. E arkadaşlar Almanya diyor
8775. 6:01:00ki ya diyor veririm silahı Osmanlı'nın
8776. 6:01:02eline. Onun onun insanları ölsün diyor.
8777. 6:01:05Yani Osmanlı'nın nüfus gücünü kullanmak
8778. 6:01:07istiyor Almanlar. Halifeliğin gücünden
8779. 6:01:10faydalanma. Arkadaşlar Almanya bize
8780. 6:01:12cihat ilan ettirecek. Bu şekilde
8781. 6:01:14İngiltere'nin sömürgelerinden getirdiği
8782. 6:01:17Müslüman askerler savaşmayacaklar.
8783. 6:01:19Dolayısıyla Almanya bu şekilde çok
8784. 6:01:22akıllıca bir düşünce içerisinde. Cihat
8785. 6:01:24ilan ediyoruz ama cihat ilanımız bir işe
8786. 6:01:26maalesef yaramıyor.
8787. 6:01:29Yeni cepheler açılmasını sağlıyor
8788. 6:01:31Almanya. Bizi yanında savaşa sokarak bu
8789. 6:01:34şekilde kendi üzerindeki savaş yükünü
8790. 6:01:36azaltıyor.
8791. 6:01:38Arkadaşlar savaşa girişimiz nasıl oldu?
8792. 6:01:40Osmanlı başta tek taraflı olarak
8793. 6:01:42kapitülasyonları kaldırdı ve arkadaşlar
8794. 6:01:44biz gittik itilaf bloğuyla İngiltere ile
8795. 6:01:46Fransa'yla savaşa girmek istedik ama
8796. 6:01:49kabul etmediler. Daha sonra arkadaşlar
8797. 6:01:51bu reddedilince iki tane gemi var. Biz
8798. 6:01:54İngiltere'ye iki tane gemi parası
8799. 6:01:57ödemiştik. İngiltere bize bu gemileri
8800. 6:01:58geri vermemişti. Yani paramızı aldı bizi
8801. 6:02:02dolandırdı. Daha sonra iki tane Alman
8802. 6:02:05gemisi Gobreslav İngilizlerden kaçıp
8803. 6:02:08bizim limanlarımıza sığınıyor. Bunun
8804. 6:02:10üzerine Osmanlı bir açıklama yapıyor.
8805. 6:02:12Diyor ki ben İngiltere'ye para
8806. 6:02:13vermiştim. Gemilerimi alamamıştım. Şimdi
8807. 6:02:16İngiltere bu Gobreslav isimli iki gemiyi
8808. 6:02:18batıracaktı. O iki gemi yerine ben
8809. 6:02:20bunları alıyorum diyor. Bunlara Yavuz ve
8810. 6:02:23Midilli adları veriliyor. Ve bu iki gemi
8811. 6:02:25gidip Rus limanlarını bombalıyorlar
8812. 6:02:28Osmanlı bayrağı ile. Ve Osmanlı Devleti
8813. 6:02:30bu şekilde resmen savaşa giriyor. Peki
8814. 6:02:33Osmanlı'nın ya ben işte o önceki iki
8815. 6:02:35geminin yerine bunu alıyorum demesinin
8816. 6:02:38sebebi nedir? Çünkü Osmanlı savaşın
8817. 6:02:39başında tarafsızlığını açıklamıştı.
8818. 6:02:42Sonradan
8819. 6:02:43savaşa girince bu şekilde bir açıklama
8820. 6:02:46yapmak zorunda kaldı. Peki devam edelim.
8821. 6:02:49Cephelerimiz arkadaşlar. Galiçya yardım,
8822. 6:02:52Makedonya yardım, Romanya yardım
8823. 6:02:54cephesi. Yardım cephelerinin sonunda yağ
8824. 6:02:57var. İki tane taarruz cephemiz var. Kan
8825. 6:03:00kanına taarruza bile gidersin. Kanal
8826. 6:03:03cephesi, ka Kafkas cephesi. Bunlar
8827. 6:03:06taarruz cephelerimizdir. Diğer cepheler
8828. 6:03:08de savunma cephesi. Bakalım arkadaşlar.
8829. 6:03:12Osmanlı'nın savaştığı cepheler. Kankan
8830. 6:03:14kanlığa taarruza bile gidersin.
8831. 6:03:16Arkadaşlar baktığımızda mesela benim
8832. 6:03:18İzzet diye bir arkadaşım var. Şu kız
8833. 6:03:21kaçıran İzzet. 30 günde tarih
8834. 6:03:22videolarından biliyorsunuzdur.
8835. 6:03:26İzzetle ben taarruza giderim arkadaşlar.
8836. 6:03:29Taarruz cepheleri kanka olarak kodlanır.
8837. 6:03:31Kanal cephesi ve Kafkas Cephesi. Yardım
8838. 6:03:34cephelerinin hepsinin sonunda yardımın
8839. 6:03:36yağsı var. Makedonya, Galiçya, Romanya
8840. 6:03:40gibi. Geri kalanlar da zaten savunma
8841. 6:03:42cephesi. Taarruz cephelerini ele
8842. 6:03:44alacağız ilk olarak. Kanka diye
8843. 6:03:46kodlamıştık. Kafkas cephesi ile
8844. 6:03:48başlıyoruz. Kafkas cephesi neden açıldı?
8845. 6:03:50Bir kere turancılığı gerçekleştirmek
8846. 6:03:52istiyoruz. Dünyadaki bütün Türkleri bir
8847. 6:03:54çatı altında birleştirmek istiyoruz.
8848. 6:03:561878 Berlin anlaşmasıyla kaybettiğimiz
8849. 6:03:59Elviye-i Selaseyi yani Kars, Ardahan,
8850. 6:04:02Batun'u geri almak istiyoruz. Bir de
8851. 6:04:05Bakü petrollerini ele geçirmek için
8852. 6:04:07Kafkas cephesi biz açıyoruz yani
8853. 6:04:09saldırıyoruz. Taarruz cephesi. Burada
8854. 6:04:11arkadaşlar maalesef Sarıkamış faciasını
8855. 6:04:14yaşıyoruz. Sarıkamış harekatı Sarıkamış
8856. 6:04:17faciasna dönüşüyor ve burada on binlerce
8857. 6:04:20askerimiz maalesef şehit oluyor. Bırakın
8858. 6:04:23Karsdahan Batum'u geri almayı. Trabzon,
8859. 6:04:26Bitlis, Muş, Van, Erzurum, Erzincan gibi
8860. 6:04:29yerler Ruslar tarafından işgal ediliyor.
8861. 6:04:33Ve arkadaşlar bizim erkeklerimiz nerede?
8862. 6:04:35Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dakiler. Hepsi
8863. 6:04:37Kafkas cephesindeler. Ee, kadınlarımız
8864. 6:04:40ve çocuklarımız evlerimizde
8865. 6:04:42savunmasızlar. İşte Ermeniler bu esnada
8866. 6:04:44Ruslarla anlaşarak ne yaptılar? Türkleri
8867. 6:04:47katletmeye başladılar. İşte bu yüzden
8868. 6:04:50Osmanlı Devleti Teşcir Kanununu yani
8869. 6:04:52sevk ve iskan kanununu çıkararak
8870. 6:04:54Ermenileri Suriye ve Lübnan'a sürgüne
8871. 6:04:57gönderdi. O zaman bu tehcir kanunu
8872. 6:04:59neredeymiş? Kafkas cephesindeymiş. Peki
8873. 6:05:01Mustafa Kemal Atatürk, Mustafa Kemal
8874. 6:05:03Atatürk cepheye atandıktan sonra Muş ve
8875. 6:05:06Bitnis'i geri almayı başardı. Bir gün
8876. 6:05:09bunu anlatırken şey demiştim. Mustafa
8877. 6:05:11Kemal Atatürk Muşlisi'i geri aldı
8878. 6:05:13demiştim. Öyle birleştirim. Muş ve
8879. 6:05:15Bitlis Muşlisi geri aldı. Bu yüzden
8880. 6:05:17altın kılıç madalyasına layık görüldü ve
8881. 6:05:20rütbesi de generalliğe yükseltildi. Peki
8882. 6:05:23cephenin kapanışı? Normalde biz bu
8883. 6:05:25cephede yeniliyorduk ama Rabbim yüzümüze
8884. 6:05:28güldü. Ne oldu arkadaşlar?
8885. 6:05:31Çarlık Rusya'da Vladimir İlliç Leni'nin
8886. 6:05:34liderliğinde Bolşevikler çıktı ortaya.
8887. 6:05:36Bolşevikler Çarlık Rusya'ya karşı
8888. 6:05:38savaştılar. Yani Çarlık Rusya burada hem
8889. 6:05:40. Dünya Savaşı'nda savaşıyor. Hem de bir
8890. 6:05:43de iç savaşta Bolşeviklerle savaşıyor.
8891. 6:05:45Ve arkadaşlar Çarlık Rusya Bolşeviklerin
8892. 6:05:47lideri olan Vladimir Yeliçilenin
8893. 6:05:49tarafından yıkıldı. Bolşevik devrimiyle
8894. 6:05:52yerine SSCB yani Sovyet Sosyalist
8895. 6:05:54Cumhuriyetler Birliği kuruldu ve SSCB
8896. 6:05:58dedi ki yani Lenin dedi ki ben halkıma
8897. 6:06:00barış, ekmek ve toprak vadediyorum. O
8898. 6:06:03yüzden Dünya Savaşı'ndan çekiliyorum
8899. 6:06:05dedi. Arkadaşlar SSCB Brestitovsk
8900. 6:06:08anlaşması ile . Dünya Savaşı'ndan
8901. 6:06:10çekildi. Önemli. Ve SSCB bu işgal ettiği
8902. 6:06:14yerlerden çekildi. Bir de üzerine
8903. 6:06:16Elviye-i Selase'yi yani Karsardağan
8904. 6:06:18Batum'u da bize geri bıraktı. Önemi
8905. 6:06:23Kafkas Cephesi toprak kazanılan tek
8906. 6:06:25cephedir diyeceğiz. Devam edelim.
8907. 6:06:28Gelelim Kanal Cephesine arkadaşlar.
8908. 6:06:30Kanal Cephesi neden açıldı? Kanal ne
8909. 6:06:32kanalı? Süveyş kanalı. Süveyş kanalı
8910. 6:06:34nerede? Mısır'da. Mısır'ı geri almak ve
8911. 6:06:36Süvey kanalını ele geçirerek
8912. 6:06:38İngilizlerin sömürgeleriyle bağlantısını
8913. 6:06:40kesmek istiyoruz. Arkadaşlar burada
8914. 6:06:42komutanımız Cemal Paşa'dır. Cemal Paşa
8915. 6:06:45komutasında iki tane taarruz hareketi
8916. 6:06:47yapsak da maalesef başarısız olduk. Ve
8917. 6:06:50geri çekildik. Çekildik. Çekildik.
8918. 6:06:52Çekildik. Anadolu'ya kadar çekildik.
8919. 6:06:54İşte arkadaşlar bakın şurada
8920. 6:06:56göstereceğim.
8921. 6:06:58Şimdi Suriye Filistin Cephesi burada ya.
8922. 6:07:00Burada ya. Biz buradan Suriye Filistin
8923. 6:07:03Cephesi diyorum. Eee, Kanal Cephesi
8924. 6:07:05burada ya. Biz buradan geri çekiliyoruz,
8925. 6:07:06çekiliyoruz, çekiliyoruz, çekiliyoruz.
8926. 6:07:08Neye dönüşüyor Kanal Cephesi? Suriye
8927. 6:07:10Filistin Cephesine dönüşüyor. Değerli
8928. 6:07:13dostlarım,
8929. 6:07:17taarruz hareketi. Cemal Paşa komutasında
8930. 6:07:19iki taarruz hareketi, ikisi de
8931. 6:07:20başarısız. Kanal Cephesi neye dönüştü?
8932. 6:07:22Suriye Filistin Cephesi'ne dönüştü.
8933. 6:07:25Seyidi Beşir olayı İngilizlerin esir
8934. 6:07:27ettiği Osmanlı askerlerini maalesef
8935. 6:07:30ilaçlı sulara atarak kör etmesi olayıdır
8936. 6:07:33arkadaşlar. İngiltere burada bir savaş
8937. 6:07:35suçu işlemiştir. Seydi Beşir olayına da
8938. 6:07:38dikkat ediyoruz.
8939. 6:07:40Gelelim savunma cephelerimize. Savunma
8940. 6:07:42cephelerimizden ilki Çanakkale Cephesi
8941. 6:07:45arkadaşlar. Ama burada biz savunuyoruz.
8942. 6:07:48Yani onlar saldırıyorlar. Peki onlar
8943. 6:07:50neden saldırdılar? İstanbul'u almak
8944. 6:07:52istiyorlar. İstanbul'u alınca
8945. 6:07:54Osmanlı'nın başkenti gidecek. Osmanlı
8946. 6:07:55savaş dışı kalacak. Savaşın süresi
8947. 6:07:57kısalacak. Savaşı kısaltmak istiyorlar.
8948. 6:08:01Çarlık Rusya'ya, boğazlardan geçerek
8949. 6:08:03Çarlık Rusya'ya iç savaşta destek olmak
8950. 6:08:05istiyorlar. Hani Bolşeviklerle
8951. 6:08:07savaşıyordu ya Çarlık Rusya iç savaşta.
8952. 6:08:09İç savaşta Çarlık Rusya'ya destek olmak
8953. 6:08:12istiyorlar. Geri dönüş yolunda da
8954. 6:08:13Rusya'dan buğday alıp askerlerini
8955. 6:08:15doyurmak istiyorlar. Aynı zamanda
8956. 6:08:18Çanakkale'yi geç geçselerdi eğer Balkan
8957. 6:08:21devletlerini yanlarında savaşa
8958. 6:08:22çekeceklerdi arkadaşlar. Burada
8959. 6:08:24Bulgaristan kilit rol oynuyor ama
8960. 6:08:26Çanakkale'yi biz kazanınca Bulgaristan
8961. 6:08:28bizimle savaşa giriyor. Osmanlı'nın Asya
8962. 6:08:31ile Avrupa arasındaki bağlantısını da
8963. 6:08:34kesmek gibi amaçları var itilaf
8964. 6:08:36devletlerinin. Deniz savaşları ilk
8965. 6:08:38olarak boğazdan geçmek istediler
8966. 6:08:40arkadaşlar. Fakat onlar mayınları
8967. 6:08:43temizleseler de Tophaneli Hakkı Bey'in
8968. 6:08:45kullandığı Cevat Çobanlı'nın emriyle
8969. 6:08:48Tophaneli Hakkı Bey'in kullandığı Nusrat
8970. 6:08:51Mayın gemisi boğazda yeniden mayınlar
8971. 6:08:53döşedi. İtilaf devletleri o mayınlara
8972. 6:08:56çarptı. Bunun dışında Seyit Onbaşı O
8973. 6:08:59gemisini vurdu. Ocean adı Seyit
8974. 6:09:02Onbaşı'nın vurduğu geminin adı 2018
8975. 6:09:04yılında soruldu. Orta öğretim KPSS'de
8976. 6:09:06dikkat edin arkadaşlar. Ve bu şekilde
8977. 6:09:09biz onların denizden geçişine izin
8978. 6:09:11vermedik. 18 Mart kahramanı ya da
8979. 6:09:13Çanakkale kahramanı olarak bilinen kişi
8980. 6:09:16Cevat Çobanlıdır. Muhtemel soru
8981. 6:09:18adayıdır. Peki onlar yıldılar mı? Hayır.
8982. 6:09:22Onları boğazlardan geçirmedik ama bu
8983. 6:09:24defa da Gelibolu'yu asker çıkardılar.
8984. 6:09:26Kara savaşları başladı. Conk Bayırı,
8985. 6:09:28Kireçtepe, Arıburnu, Kilit Bayır,
8986. 6:09:29Seddülbahır, Çimentepe gibi yerlerde
8987. 6:09:31bize saldırdılar. Ama bu defa da
8988. 6:09:34anafarsalar kahramanı Mustafa Kemal Paşa
8989. 6:09:37JK Bayır'ın da ne diyordu? Ben size
8990. 6:09:39taarruzu değil ölmeyi emrediyorum."
8991. 6:09:41diyordu askerlerine. Alçıtepe'de Kazım
8992. 6:09:44Karabekir Paşa gibi kahramanlarımız
8993. 6:09:46ortaya çıktı ve itilaf devletlerinin
8994. 6:09:48karadan geçişine de izin vermedik. Peki
8995. 6:09:51sonuçlarına baktığımızda bizi saf dışı
8996. 6:09:53bırakamadılar. Dünya Savaşı'nın süresi
8997. 6:09:55uzadı. Rusya'ya yardım götürülemedi ve
8998. 6:09:57Rusya'da iç savaş şiddetlendi. Yani
8999. 6:10:00Çarlık Rusya'nın yıkılıp SSCB'nin
9000. 6:10:02kurulmasını sağlayan Bolşevik devriminde
9001. 6:10:05Çanakkale Cephesi'ni kazanmamız önemli.
9002. 6:10:07Bulgaristan Osmanlı Devleti'nin yanında
9003. 6:10:09savaşa girdi ve kara bağlantısını
9004. 6:10:11sağladı. Yüz binlerce insan hayatını
9005. 6:10:13kaybetti ve Mustafa Kemal Paşa burada
9006. 6:10:16tanındı. Burada tanınması Kurtuluş
9007. 6:10:18Savaşı'nın lideri olmasına etki edecek.
9008. 6:10:20Gelelim önemli kişilere. 18 Mart
9009. 6:10:22kahramanı ya da Çanakkale kahramanı
9010. 6:10:24Cevat Çobanlı, Anafartalar kahramanı
9011. 6:10:27Mustafa Kemal Atatürk, Alçıtepe
9012. 6:10:28kahramanı ise Kazım Karabekir oldu.
9013. 6:10:32Önemli bilgiler. Conk Bayırı. Mustafa
9014. 6:10:35Kemal Paşa Conk Bayırında ne diyor? Ben
9015. 6:10:37size taarruzu değil ölmeyi emrediyorum
9016. 6:10:39diyor. Bunun dışında Kemal yeri nedir
9017. 6:10:41hocam? Kemal yeri Mustafa Kemal Paşa'nın
9018. 6:10:44Çanakkale Savaşlarında komuta ve
9019. 6:10:46konaklama merkezidir arkadaşlar.
9020. 6:10:48Önemlidir.
9021. 6:10:50Mustafa Kemal Atatürk'ün rütbesi burada
9022. 6:10:52albaylıa yükseltildi. Çanakkale
9023. 6:10:54Savaşı'nda biz bir darül Fünun'u
9024. 6:10:56kaybettik. Yani yetişmiş insan neslimizi
9025. 6:10:58burada maalesef kaybettik. O yüzden
9026. 6:11:00Aydınlar Savaşı olarak biliniyor ve
9027. 6:11:02savaşta itilaf devletlerinin askerleri
9028. 6:11:05bize, biz yani Anzaklar bize, biz onlara
9029. 6:11:07iyi davranıyoruz. O yüzden centilmenler
9030. 6:11:09savaşı olarak da bilinir. Devam edelim.
9031. 6:11:13Hicaz Yemen cephesi arkadaşlar. Bu da
9032. 6:11:15savunma cephesi. Yine itilaf devletleri
9033. 6:11:18saldırıyorlar. Özellikle İngilizler,
9034. 6:11:19yanlarında da maalesef Araplar var.
9035. 6:11:22Neden saldırıyorlar? Kutsal bölgeleri
9036. 6:11:24ele geçirmek için. Yani Mekke ve
9037. 6:11:26Medine'yi ele geçirmek için. Aynı
9038. 6:11:28zamanda bölge petrollerini ele geçirmek
9039. 6:11:30için bize saldırıyorlar.
9040. 6:11:33Savaş Fahrettin Paşa komutasında biz
9041. 6:11:37savunsak da Mekke ve Medine'yi, Hicaz
9042. 6:11:39bölgesini Araplar İngilizlerle anlaştı
9043. 6:11:43ve bize destek vermek yerine İngilizlere
9044. 6:11:45destek verdiler. Maalesef burada mağlup
9045. 6:11:48olduk. şey der Yahya Kemal Bey: "Bizi
9046. 6:11:51acıtan Hicaz bölgesi için şehit düşmek
9047. 6:11:54değildi. Bizi acıtan
9048. 6:11:57Mekke ve Medine'yi Müslüman Araplara
9049. 6:11:59karşı savunmaktı" der. Çok haklı değil
9050. 6:12:01mi?
9051. 6:12:03Önemli bilgiler. Çöl kaplanı. Medine
9052. 6:12:06müdafi olarak bilinen kişi Fahrettin
9053. 6:12:08Paşa'dır değerli dostlar. Fahrettin Paşa
9054. 6:12:11askerlerinin açlıktan ölümünü engellemek
9055. 6:12:13için çekirge genelgesini çıkararak
9056. 6:12:16askerlerinin çekirge yemelerine izin
9057. 6:12:18vermiştir. Mcmoon anlaşması İngilizlerin
9058. 6:12:21lideri ya da İngilizlerin ajanı olan
9059. 6:12:23Lever ile Arapların lideri konumundaki
9060. 6:12:26Şerif Hüseyin'in milli bir Arap devleti
9061. 6:12:29kurma yolunda yaptıkları anlaşmadır.
9062. 6:12:31Mcmoun anlaşması. Bu anlaşmayla Osmanlı
9063. 6:12:34maalesef Araplar tarafından sırtından
9064. 6:12:36vurulmuştur ve İslamcılık politikası da
9065. 6:12:39son bulmuştur. Devam edelim. Irak
9066. 6:12:42cephesi arkadaşlar yine bir savunma
9067. 6:12:43cephesi bizim için arkadaşlar.
9068. 6:12:46İngilizler Çarlık Rusya'ya karadan
9069. 6:12:48yardım götürmek istiyorlar. Musul ve
9070. 6:12:51Abadan petrollerini ele geçirmek
9071. 6:12:52istiyorlar ve Hindistan'ın güvenliğini
9072. 6:12:55sağlamak istiyorlar. Çünkü Hindistan
9073. 6:12:56onların sömürgesi.
9074. 6:12:59Peki savaşa baktığımızda ne oldu
9075. 6:13:00arkadaşlar? Selman-ı Pakt ve
9076. 6:13:02Kutülamare'de çeşitli başarılar kazansak
9077. 6:13:04da Irak cephesinin genelinde mağlup
9078. 6:13:07olduk. Ve buradaki Kutülamare zaferi
9079. 6:13:10önemlidir. Halil Kutpaşa komutasında
9080. 6:13:1313.000den fazla İngiliz askerini ve
9081. 6:13:16başlarında bulunan General Tavzun'da
9082. 6:13:18esir aldığımız zafer Kuttülamare
9083. 6:13:20zaferidir arkadaşlar.
9084. 6:13:22Kutülamare kahramanı olarak bilinen kişi
9085. 6:13:25de Halil Kut Paşa'dır. Tarih bu olayı
9086. 6:13:29yazmak için kelime bulmakta müşkülata
9087. 6:13:31uğrayacaktır. 6. Ordu Komutanı Halil
9088. 6:13:35Paşa. Arkadaşlar son derece önemlidir.
9089. 6:13:37Kutülamare zaferi hangi cephededir? Irak
9090. 6:13:39cephesindedir diye daha önce soru geldi.
9091. 6:13:42Kutü Amare kahramanı da Halil
9092. 6:13:44Kutpaşa'dır. Gelelim Suriye Filistin
9093. 6:13:46Cephesi'ne. Suriye Filistin Cephesi
9094. 6:13:48neden açıldı arkadaşlar? Kanal
9095. 6:13:50Cephesi'nin devamı niteliğinde demiştim
9096. 6:13:52ya geri doğru çekildik demiştim. Kanal
9097. 6:13:54Cephesi'nin devamı niteliğindedir. Savaş
9098. 6:13:57arkadaşlar Mustafa Kemal Paşa'nın Dünya
9099. 6:13:59Savaşı'nda görev yaptığı son yer Suriye
9100. 6:14:02Filistin Cephesidir. Mustafa Kemal Paşa
9101. 6:14:04burada savaşıyorken Osmanlı Mondros'u
9102. 6:14:06imzaladı. Rauf Orbay. Atatürk
9103. 6:14:09Anadolu'nun güneyine yani Hatay ile
9104. 6:14:11Halep arasına bir hat çekerek
9105. 6:14:12Anadolu'nun düşman işgaline girmesini
9106. 6:14:14engellemiştir. Mustafa Kemal Paşa burada
9107. 6:14:17Yıldırım Orduları Grup Komutanı olarak
9108. 6:14:19mücadele etmiştir. Atatürk'ün . Dünya
9109. 6:14:22Savaşı sürecine bir bakalım. Çanakkale
9110. 6:14:24Cephesi'e albay oldu. Kafkas cephesinde
9111. 6:14:27general oldu. Suriye Filistin cephesi'e
9112. 6:14:29de Yıldırım Orduları Grup Komutanı oldu.
9113. 6:14:31Zaten sonra da Mondros Ateşkes
9114. 6:14:35Antlaşması imzalandı.
9115. 6:14:38Gelelim Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler
9116. 6:14:40Birliği'nin savaştan çekilişine
9117. 6:14:42arkadaşlar. Çarlık Rusya vardı. Çarlık
9118. 6:14:45Rusya'nın karşısına Bolşeviklerin lideri
9119. 6:14:48olan Lenin geçti ve Bolşeviklerle
9120. 6:14:51liderliğinde Lenin Çarlık Rusya ile
9121. 6:14:54savaştılar. Çarlık Rusya'yı yıktılar.
9122. 6:14:56Ekim devrimi bolşevik ihtilaliyle yerine
9123. 6:14:59SSCB'yi kurdular ve SSCB Brestitosovsk
9124. 6:15:03anlaşması ile savaştan çekildi ve bütün
9125. 6:15:07gizli anlaşmaları da sarı kitap adı
9126. 6:15:09altında dünyaya duyurdu. Gizli
9127. 6:15:12anlaşmalardan da soru geliyor. Bakalım.
9128. 6:15:14İstanbul Anlaşması. E Boğazlar ve
9129. 6:15:16İstanbul'un Rusya'ya verildiği anlaşma.
9130. 6:15:18Pes pikot anlaşması muhtemel soru adayı.
9131. 6:15:21İngiltere ve Fransa'nın Ortadoğu
9132. 6:15:23topraklarını paylaştığı anlaşmadır. Daha
9133. 6:15:25önce sorusu geldi. Normalde Musul'u
9134. 6:15:27İngilizler işgal edecek ama Saspikot
9135. 6:15:30anlaşması ile Musul kime verilmiştir
9136. 6:15:32diye sordular. Ses pikot anlaşması ile
9137. 6:15:35Musul Fransa'ya verilmiştir. Daha
9138. 6:15:38sonradan İngiltere Fransa'dan almıştır
9139. 6:15:40bunu. Ortadoğu'da hala kandırmuyor.
9140. 6:15:42Sebebi Ses Pikot anlaşmasıdır. Muhtemel
9141. 6:15:44soru adayı. Londra anlaşması İtalya'nın
9142. 6:15:47taraf değiştirdiği anlaşmadır.
9143. 6:15:49Saintendien anlaşması yine İtalya ile
9144. 6:15:52yapılan gizli anlaşmadır. MC anlaşması
9145. 6:15:56Arapların lideri olan Şeref Hüseyin'in
9146. 6:15:58İngiliz ajan Lavrens'la yaptığı ve
9147. 6:16:00Osmanlı'nın sırtından vurulduğu
9148. 6:16:02antlaşmadır. Petrograd antlaşması ya da
9149. 6:16:04Petrograd protokolü Rusya'ya Doğu
9150. 6:16:07Anadolu topraklarının verildiği
9151. 6:16:08antlaşmadır. Bence burada SPOT önemli,
9152. 6:16:12Londra önemli, İtalya taraf değiştirdi.
9153. 6:16:14Mekan önemli. Osmanlı maalesef sırtından
9154. 6:16:17vuruldu. Tabii burada bütün Arapları
9155. 6:16:19suçlamak yersiz. Çünkü eee bazı Arap
9156. 6:16:23kabileleri vesaire de Osmanlı'ya gelip
9157. 6:16:25cihat çağrısına uyarak Osmanlı ile
9158. 6:16:27beraber savaşıyorlar.
9159. 6:16:30Gelelim ABD'nin savaşa girişine. Amerika
9160. 6:16:32Birleşik Devletleri normalde neyi
9161. 6:16:34uyguluyor? Monroe doktrinini uyguluyor.
9162. 6:16:39Yani yalnızlık politikasını yani infirat
9163. 6:16:42politikasını uyguluyor. İnfirat, Monroya
9164. 6:16:45yalnızlık hepsi aynı şeydir. Nedir bu?
9165. 6:16:47Amerika diyor ki kardeşim ben kendi
9166. 6:16:49kıtamdaki olaylara kimseyi karıştırtmam
9167. 6:16:52ama gidip de başka kıtalardaki olaylara
9168. 6:16:54da karışmam diyor. İşte bu Osmanlı'nın
9169. 6:16:58bu Amerika'nın yalnızlık politikasıdır.
9170. 6:17:01Ama ne oldu arkadaşlar? Almanlar
9171. 6:17:03Amerika'nın ticaret gemilerini vurdu ve
9172. 6:17:06Amerika'da Wilson prensiplerini, Wilson
9173. 6:17:08ilkelerini yayımlayarak savaşa girdi.
9174. 6:17:10Wilson prensiplerini madde ve yorum
9175. 6:17:12olarak göreceğiz. Yenen devletler,
9176. 6:17:14yenilen devletlerden toprak ve savaş
9177. 6:17:17tazminatı almayacak. Bir kere Amerika
9178. 6:17:19Avrupalı devletlerin çok güçlenmesini
9179. 6:17:21istemiyor. Aynı zamanda arkadaşlar
9180. 6:17:24ittifak grubu yani Osmanlı, Almanya,
9181. 6:17:26Avusturya, Macaristan, Bulgaristan ne
9182. 6:17:27diyor? E iyi ben yeniliyorum. Toprağım
9183. 6:17:29da gitmeyecek, param da gitmeyecek. E o
9184. 6:17:32zaman ben neden savaşa devam edeyim ki
9185. 6:17:34diyor. İttifak grubunun yenilgiyi
9186. 6:17:36kabullenmesini kolaylaştırdı bu madde.
9187. 6:17:38İşte o yüzden ABD savaşın süresini
9188. 6:17:40kısaltan devlettir. Devam edelim. Manda
9189. 6:17:43ve himaye kavramı ortaya çıktı. E
9190. 6:17:45yenenler yenilenlerden toprak ve savaş
9191. 6:17:47tazminatı almayacak da İngiltere ve
9192. 6:17:49Fransa bunu kabul edecekler. Ama sonra
9193. 6:17:51sömürgecilik yerine sömürgecilik yok da
9194. 6:17:54manda ve himaye var diyecekler. Yani
9195. 6:17:57manda ve himaye kavramının ortaya
9196. 6:17:58çıkmasına neden oldu. Nerede ortaya
9197. 6:18:00çıktı? Paris Barış Konferansında
9198. 6:18:03dünya barışını korumak için uluslararası
9199. 6:18:05bir teşkilat kurulacak. Yani Milletler
9200. 6:18:07Cemiyeti, Cemiyeti Akvam. Milletler
9201. 6:18:09Cemiyeti'nden bahsedilen ilk yer Wilson
9202. 6:18:12prensipleri, kurulduğu yer Paris Barış
9203. 6:18:15Konferansıdır. Her ulus çoğunlukta
9204. 6:18:17olduğu yerde kendi kaderini kendisi
9205. 6:18:20tayin edecek. Kendi kendimi fotoğraf
9206. 6:18:22çekiyorsam ne oluyor? Bu selfie. E kendi
9207. 6:18:24kaderini kendisi tayin ediyorsa bu da
9208. 6:18:26self determinasyon ilkesidir. Ve
9209. 6:18:29arkadaşlar dikkat edin. Bu maalesef
9210. 6:18:31çoğunlukta bulunduğumuz yerlerde
9211. 6:18:33katledilmemize sebep olacaktır. Kim
9212. 6:18:35nerede çoğunluktaysa orası onun olacak
9213. 6:18:37ya. Eee Rumlar, Ermeniler üreyerek bizi
9214. 6:18:40geçebilirler mi? Yani tavşan değillerse
9215. 6:18:43geçemezler. Ama ne yapıyorlar
9216. 6:18:45arkadaşlar? Kendileri o kadar çok
9217. 6:18:46üreyemediği için maalesef bizim sayımızı
9218. 6:18:49düşürmeye çalışıyorlar. Yani bizi
9219. 6:18:52katlediliyor. Katledilmemize sebep
9220. 6:18:54olmuştur bu madde. Boğazlar tüm ticaret
9221. 6:18:57gemilerine açık, savaş gemilerine kapalı
9222. 6:19:00olacaktır. Ya iyi de boğazlar benim
9223. 6:19:02onlar karar veriyor. Osmanlı egemenlik
9224. 6:19:05haklarının zarar gördüğünü gösterir.
9225. 6:19:07Polonya devleti kurulacak. Polonya
9226. 6:19:09devleti Almanya başta olmak üzere
9227. 6:19:11Avrupa'yı kontrol etme amacı taşır.
9228. 6:19:14Devletler arasında gizli anlaşmalar bir
9229. 6:19:17daha yapılmasın diyor Amerika Birleşik
9230. 6:19:19Devletleri. Devam edelim. Dünya
9231. 6:19:21Savaşı'nın sonuçları. İmparatorluklar
9232. 6:19:23parçalandı. Ulus devletler kuruldu.
9233. 6:19:26Mesela Almanya, Osmanlı, Avusturya,
9234. 6:19:28Macaristan. Bunlar parçalandı. En karlı
9235. 6:19:31çıkanlar İngiltere, Fransa, Japonya gibi
9236. 6:19:33devletler oldu. En zararlı Almanya.
9237. 6:19:35Neden? Versay antlaşmasından dolayı
9238. 6:19:39totaliter rejimler kuruldu. Almanya'da
9239. 6:19:42Nazizm, İtalya'da faşizm gibi ilk kez
9240. 6:19:44kimyasal silahlar, denizaltılar, tanklar
9241. 6:19:47kullanıldı. Bu da savaşın cephe
9242. 6:19:49gerisindeki sivillerin de ölümüne neden
9243. 6:19:52oldu. O yüzden sivil savunma
9244. 6:19:53teşkilatları da kuruldu diyebiliriz. Ama
9245. 6:19:56dikkat edin uçak ilk defa burada değil.
9246. 6:19:59Uçak ilk defa Trablusp Savaşı'nda
9247. 6:20:01kullanıldı. Sömürgecilik yerine manda ve
9248. 6:20:03himaye geldi. Nerede? Paris Barış
9249. 6:20:06Konferansında Cemiyeti Akvam yani
9250. 6:20:08Milletler Cemiyeti kuruldu. Milletler
9251. 6:20:10Cemiyeti'nden bahsedilen ilk yer Wilson
9252. 6:20:12prensipleri. Kurulduğu yer Paris Barış
9253. 6:20:14Konferansı. Dikkat muhtemel soru adayı
9254. 6:20:17İngiltere Balfor deklarasyonunu
9255. 6:20:19yayımladı. Balfor deklarasyonu ile
9256. 6:20:21Yahudilerin Filistin'e göç etmesine izin
9257. 6:20:24verildi. Bu da 1948'de kurulacak
9258. 6:20:27İsrail'in ilk adımı oldu. O yüzden
9259. 6:20:29Balfor deklarasyonu önemli.
9260. 6:20:33Dünya Savaşı'nda ateşkes antlaşmaları
9261. 6:20:35arkadaşlar. Ateşkes antlaşmalarını boğa
9262. 6:20:39semaver olarak kodluyorum. Ne olarak?
9263. 6:20:42Boğa Semaver. Ne demek hocam bu?
9264. 6:20:45Bulgaristan ile Selanik ateşkesi.
9265. 6:20:47Osmanlı ile Monondros ateşkesi.
9266. 6:20:49Avusturya Macaristan ile Villagusti
9267. 6:20:51ateşkesi. Almanya ile Retondes ateşkesi.
9268. 6:20:54Boğa semaver olarak kodlayın. Peki
9269. 6:20:56bunlardan ilki hangisidir? İlk hangisi
9270. 6:20:59imzalanmıştır? Bulgaristan ile Selanik
9271. 6:21:02ateşkesi. Neden? Çünkü kara bağlantısı
9272. 6:21:04kuruyor. Kara bağlantısını koparmak için
9273. 6:21:06ilk onla anlaşıyorlar. İlk ona ateşkes
9274. 6:21:10imzalatıyorlar. Dünya Savaşı'ndan sonra
9275. 6:21:12imzalanan barış antlaşmaları. Bu barış
9276. 6:21:14antlaşmalarının şartları Paris Barış
9277. 6:21:17Konferansıa belirlendi. Biri hariç.
9278. 6:21:19Osmanlı ile imzalanan Sevr hariç. Sevrin
9279. 6:21:22şartları
9280. 6:21:23Sanremo
9281. 6:21:25konferansında belirlenecek. Peki Dünya
9282. 6:21:28Savaşı'nın barış anlaşmalarını nasıl
9283. 6:21:30kodlayacağız?
9284. 6:21:32Obama
9285. 6:21:34son vites ya da son vites Obama şeklinde
9286. 6:21:37kodlayacağız. Osmanlı ile Sevr,
9287. 6:21:40Bulgaristan ile Nöi, Almanya ile Versay,
9288. 6:21:43Macaristan ile Triyanon, Avusturya ile
9289. 6:21:46Saint-Germain antlaşması imzalanıyor.
9290. 6:21:48İki şeye dikkat edin. İmzalanan ilk
9291. 6:21:50barış antlaşması Versay'dır.
9292. 6:21:52Bu ilktir. Bu aslında Almanya'dan ne
9293. 6:21:55kadar çekinildiğini gösterir. Bunun
9294. 6:21:57dışında Avusturya Macaristan ateşkes
9295. 6:22:00anlaşmasında tek devletken aşağıda iki
9296. 6:22:02ayrı devlet, iki ayrı anlaşma olarak
9297. 6:22:04imzalanmış. Neden? Çünkü Dünya Savaşıyla
9298. 6:22:07imparatorluklar yıkıldı. Ulus devletler
9299. 6:22:09kuruldu. Macaristan ve Avusturya iki
9300. 6:22:11ayrı devlet oldular.
9301. 6:22:15Devam edelim. Mondros Ateşkes
9302. 6:22:16Antlaşması. Arkadaşlar Mondros Ateşkes
9303. 6:22:19Antlaşması Yunanistan'ın Limne Adasın'ın
9304. 6:22:22Mondros limanında Agememnon zırhrısında
9305. 6:22:25imzalandı.
9306. 6:22:27Osmanlı adına imzalayan Rauf Orbay'dır.
9307. 6:22:30İtilaf devletleri adına Caldrop
9308. 6:22:32imzalamıştır. Peki Rauf Orbay'yı bu
9309. 6:22:35antlaşmayı Mondros'u imzalamaya gönderen
9310. 6:22:38Osmanlı Başbakanı kimdir? O da
9311. 6:22:40sorulabilir. Ahmet İzzet Paşa'dır
9312. 6:22:44arkadaşlar.
9313. 6:22:46Buna da dikkat ediyorsunuz. Maddeler ve
9314. 6:22:49yorumları. 7. madde. 7. maddede diyor ki
9315. 6:22:52itilaf devletleri güvenliklerini tehdit
9316. 6:22:54eden herhangi bir stratejik noktayı
9317. 6:22:56işgal edebilecektir. Stratejik nokta
9318. 6:22:58neresi bilmiyorum. Yani adamlar herhangi
9319. 6:23:01bir bahaneyle istedikleri her yeri işgal
9320. 6:23:03edebilir vaziyete geldiler 7. maddeyle.
9321. 6:23:05O yüzden Mustafa Kemal Paşa 7. maddeyi
9322. 6:23:08beyni yakan zehirden bir ateş olarak
9323. 6:23:10niteliyor arkadaşlar. 7. madde itilaf
9324. 6:23:13devletlerinin güvenliklerini tehdit eden
9325. 6:23:15herhangi bir stratejik noktayı işgal
9326. 6:23:16edebileceğini belirten maddedir.
9327. 6:23:18Osmanlı'nın her karış toprağı işgale
9328. 6:23:20açık hale gelmiştir. 24. madde.
9329. 6:23:23Vilayet-i Sitte'de Vilayet-i Sitte
9330. 6:23:25neresi? Sevbet olarak kodlanır. 6ı doğu
9331. 6:23:28ilidir. Vilayet-i Sitte'e bir karışıklık
9332. 6:23:30çıkarsa işgal edebilecektir diyorlar 24.
9333. 6:23:33maddede. Ya iyi de sen zaten 7. maddede
9334. 6:23:36vatanın her karış toprağını açık hale
9335. 6:23:38getirdin işgale. 24. maddede neden
9336. 6:23:40özellikle vilayet sit diyorsun? Çünkü
9337. 6:23:43altı doğu ilinde bir Ermeni devleti
9338. 6:23:45kurmayı planlıyorlar. O yüzden vilayet-i
9339. 6:23:47Sitte ile Elviye-i Selase'yi
9340. 6:23:49karıştırmayın. Elviye-i Selase, Kars,
9341. 6:23:51Ardahan, Batun. Vilayet-i Sitte ise
9342. 6:23:54Sevbet, Sivas, Erzurum, Van, Bitlis,
9343. 6:23:57Elazığ, Diyarbakır Servet.
9344. 6:24:00Arkadaşlar, Toros tünelleri, limanlar,
9345. 6:24:03tersaneler, boğazlar açılacak ve ikilaf
9346. 6:24:05devletlerine bırakılacakmış. Yani
9347. 6:24:06stratejik noktaları ele geçiriyorlar.
9348. 6:24:09Bütün haberleşme, ulaşım, araç ve
9349. 6:24:11gereçleri itilaf devletlerine
9350. 6:24:13bırakılacakmış. Neden? Direniş ve
9351. 6:24:15örgütlenmeye engel olmak istiyorlar. Biz
9352. 6:24:17direneceğiz, örgütleneceğiz ya ona engel
9353. 6:24:19olmak istiyorlar. Mesela ben arayacağım.
9354. 6:24:22Alo Melike, hadi savaşacağız diyeceğim
9355. 6:24:25ama diyemiyorum. Neden? Haberleşme,
9356. 6:24:27ulaşım, araç gereçlerine el koymuşlar.
9357. 6:24:30Osmanlı Devleti'ne ait silah, cephane
9358. 6:24:32itilaf devletlerine teslim edilecek ve
9359. 6:24:34ordular teris edilecek. Amaçları ne?
9360. 6:24:38işgallere karşı
9361. 6:24:40bizim karşı koymamızı engellemeye
9362. 6:24:43çalışıyorlar. Osmanlı Devleti itilaf
9363. 6:24:45devletlerine ait esirleri serbest
9364. 6:24:47bırakacak. İtilaf devletleri Osmanlıya
9365. 6:24:50ait esirleri serbest bırakacak mı
9366. 6:24:52bilmiyoruz. O konuda bir şey yok. Yani
9367. 6:24:54bu uluslararası denklik, mütekabiliyet
9368. 6:24:57ilkesine aykırıdır.
9369. 6:25:00Devam edelim. Önemli bilgiler. İşgal
9370. 6:25:02edilen ilk Osmanlı toprağı Musul.
9371. 6:25:04Scispikot anlaşmasıyla Musul kime
9372. 6:25:06verilmişti? Fransa'ya. Ama kim işgal
9373. 6:25:08edecek? İngilizler.
9374. 6:25:10Bak, işgal edilen ilk Osmanlı toprağı
9375. 6:25:12derse Musul, Anadolu'da işgal edilen ilk
9376. 6:25:15Osmanlı toprağı derse Hatay diyeceğiz.
9377. 6:25:18Aynı zamanda bu Hatay'da Kara Mehmet
9378. 6:25:20Çavuş
9379. 6:25:22işgallerden sonra ilk silahlı direnişi
9380. 6:25:24başlatacak. Hatay dört yolda. Gelelim
9381. 6:25:27Osmanlı Devleti'nin son buluşlarına.
9382. 6:25:29Osmanlı'nın fiilen son bulması
9383. 6:25:31Mondros'la olmuştur. Çünkü Mondros'la
9384. 6:25:33Osmanlı'nın elilik kolunu, gözünü
9385. 6:25:35bağlamışlardır. Hareket eden bir
9386. 6:25:36vaziyete gelmiştir. Mudanya Ateşkes
9387. 6:25:38Anlaşması ile Osmanlı'nın başkenti olan
9388. 6:25:40İstanbul TVM'ye bırakılacak. Yani İtilaf
9389. 6:25:43devletleri bile Osmanlı'yı
9390. 6:25:45tanımayacaklar. O yüzden Mudanya ile
9391. 6:25:47Osmanlı hukuken son bulmuştur.
9392. 6:25:50Saltanatın kaldırılmasıyla da Osmanlı
9393. 6:25:52resmen son bulmuştur. Hatta saltanatın
9394. 6:25:55kaldırılması kanun teklifini Doktor Rıza
9395. 6:25:58Onur veriyor. Ne diyor o kanun
9396. 6:25:59teklifinde? İstanbul'un 16 Mart 1920'de
9397. 6:26:03işgal edilmesiyle zaten saltanat son
9398. 6:26:06buldu. Biz zaten son bulan saltanatı
9399. 6:26:08resmiyette kaldırıyoruz diyorlar. Mondot
9400. 6:26:12Ateşkes Anlaşması sonrasında başlayan
9401. 6:26:13işgaller. İngiltere bak Musul, Kars,
9402. 6:26:17Batum, Samsun, Trabzon, Merzifon
9403. 6:26:20buraları işgal ediyor. Antep, Maraş,
9404. 6:26:22Urfa sonradan Fransızlara verilecek.
9405. 6:26:25Fransa Anadolu'nun Güneydoğu Anadolu'yu
9406. 6:26:29ve güneyini işgal ediyor. Antep, Maraş,
9407. 6:26:31Urfa, Suriye, Hatay, Adana, Mersin bir
9408. 6:26:34de taş kömürü var diye Zonguldakı işgal
9409. 6:26:36ediyor Fransa. Yunanistan, Doğu Trakya
9410. 6:26:40ve İzmir çevresini işgal ediyor. İzmir
9411. 6:26:41ve çevresi gizli anlaşmalarla İtalya'ya
9412. 6:26:44verilmişti ama Paris Barış Konferansıa
9413. 6:26:46İtalya'dan alınarak Yunanlılara verildi.
9414. 6:26:49Bu da itilaf devletleri arasındaki ilk
9415. 6:26:51görüş ayrılığıdır.
9416. 6:26:53İtalya. İtalya arkadaşlar bakın şurada
9417. 6:26:57Muğla civarından
9418. 6:26:59bir de Antalya civarından bir çizgi şu
9419. 6:27:01şekilde Konya'ya kadar olan yeri işgal
9420. 6:27:04ediyor. Antalya ve Muğla'dan başlayarak
9421. 6:27:07Konya'ya kadar olan şu üçgeni işgal
9422. 6:27:09ediyor. İtalya Boğazlar itilaf
9423. 6:27:12devletlerinin ortak işgaline
9424. 6:27:15bırakılıyor. Hocam gizli anlaşmalarla
9425. 6:27:19başlayan işgaller arasında bazı farklar
9426. 6:27:20var. Neden? SSCB savaştan çekildi. SSCB
9427. 6:27:24savaştan çekilmeseydi yani Rusya,
9428. 6:27:27Boğazlar ve İstanbul onların
9429. 6:27:28egemenliğinde olacaktı. Onların
9430. 6:27:30işgalinde olacaktı. Paris Barış
9431. 6:27:33Konferansı Dünya Savaşı'ndan sonra
9432. 6:27:35yenilen devletlerle yapılacak olan barış
9433. 6:27:37antlaşmalarının şartlarının belirlenmesi
9434. 6:27:39için toplanıyor Paris Barış Konferansı.
9435. 6:27:42Hatta buraya hain Damat Ferit de
9436. 6:27:44çağırılıyor.
9437. 6:27:46Hatta İstanbul basını da Damat Ferit'in
9438. 6:27:49Paris Barış Konferansına çağırılmasını
9439. 6:27:51bir başarıymış gibi gösteriyor. Devam
9440. 6:27:54edelim. Burada Milletler Cemiyeti
9441. 6:27:55kuruldu. Milletler Cemiyeti'nden
9442. 6:27:57bahsedilen ilk yer Wilson prensipleri
9443. 6:27:59kurulduğu yer. Paris Barış Konferansı.
9444. 6:28:02Biz 1932'de katılacağız. İspanya'nın
9445. 6:28:04davetiyle katılacağız. İlk temsilcimiz
9446. 6:28:06Cemal Hüsnü Taray olacak. Manda ve
9447. 6:28:08himaye kavramı ortaya çıktı. Yine Paris
9448. 6:28:11Barış Konferansında İtalya'ya verilen
9449. 6:28:13İzmir ve çevresi konferansta Yunanlılara
9450. 6:28:15verildi. Bu da itilaf devletleri
9451. 6:28:17arasında ilk görüş ayrılığıdır. Zaten
9452. 6:28:19yapılan anlaşmaları son vites Obama diye
9453. 6:28:22kodlamıştım.
9454. 6:28:24İzmir'in işgali arkadaşlar Paris Barış
9455. 6:28:27Konferansıa İzmir İtalyanlardan alınarak
9456. 6:28:30Yunanlılara verildi ve Yunanlılar 15
9457. 6:28:33Mayıs 1919'da İzmir'e asker çıkardılar.
9458. 6:28:37Hasan Tahsin. Hasan Tahsin. Osman gerçek
9459. 6:28:40adı Osman Nevrezdir. İzmir'de düşmana
9460. 6:28:42ilk kurşunu sıkan kişidir. Hukuku Beşer
9461. 6:28:45Gazetesi'nin başyazarıdır. Süleyman
9462. 6:28:47Fetih Bey. Zita venizelos demediği için
9463. 6:28:49süngülenerek şehit edilmiştir. Ahmet
9464. 6:28:52Hulusi Efendi, "Hiçbir şey
9465. 6:28:53yapamıyorsanız yerden üç tane taş
9466. 6:28:55alacaksınız, düşmanı atacaksınız." diyen
9467. 6:28:58Denizli müftüsüdür. Amiral Bristol
9468. 6:29:00raporu. Bu da muhtemel soru adayıdır.
9469. 6:29:03İzmir'in işgalinin haksızlığını ve Türk
9470. 6:29:05Kurtuluş Savaşı'nın haklılığını dünyaya
9471. 6:29:07duyuran ilk uluslararası belge olan
9472. 6:29:10Amiral Bristol raporu önemlidir
9473. 6:29:12arkadaşlar. İzmir'in işgalinin
9474. 6:29:14haksızlığını, Lison prensiplerine aykırı
9475. 6:29:17olduğunu ve Türk Kurtuluş Savaşı'nın
9476. 6:29:20haklılığını ortaya koyan ilk
9477. 6:29:21uluslararası belgedir.
9478. 6:29:24Cemiyetler, yararlı cemiyetler, zararlı
9479. 6:29:26cemiyetler olarak ikiye ayrılıyor
9480. 6:29:28arkadaşlar. Zararlı cemiyetler kendi
9481. 6:29:30içerisinde azınlıkların kurduğu zararlı
9482. 6:29:32cemiyetler ve Türklerin kurduğu zararlı
9483. 6:29:34cemiyetler olarak ikiye ayrılıyor. Bazen
9484. 6:29:36sorular Türklerin kurduğu zararlı
9485. 6:29:38cemiyetler demez. Milli varlığa düşman
9486. 6:29:40cemiyetler der. Durun bir yudum kahve
9487. 6:29:43alayım.
9488. 6:29:47Devam edeceğim. Ben de insanım. Ben de
9489. 6:29:48yoruluyorum. Şimdi baktığımızda yararlı
9490. 6:29:51cemiyetler arkadaşlar eğer bir cemiyetin
9491. 6:29:54adında il, ilçe, bölge adı varsa ya da
9492. 6:29:57milli muhafaza müdafaa sözcükleri varsa
9493. 6:30:00o yararlı cemiyettir.
9494. 6:30:03Yararlı cemiyetlerin özellikleri
9495. 6:30:04işgallere karşı ilk tepkidir. Bak ne
9496. 6:30:06kadar medeniyiz. İşgallere karşı ilk
9497. 6:30:08tepki olarak cemiyetleri kuruyoruz ve
9498. 6:30:10bunlar ulusal bilinci uyandırmaya
9499. 6:30:12çalışıyorlar. Ama dikkat edin bunlar
9500. 6:30:14ulusal kurtuluşu değil bölgesel
9501. 6:30:17kurtuluşu amaçlıyorlar
9502. 6:30:20ve tüm cemiyetler Sivas Kongresi'nde
9503. 6:30:22Anadolu ve Rumeli müdafaa-i Hukuk
9504. 6:30:24Cemiyeti adı altında birleştirilecek
9505. 6:30:27değerli dostlar. Neden? Milli mücadeleyi
9506. 6:30:31tek elden yönetmek için. Kars İslam
9507. 6:30:33Şurası ilk yararlı cemiyettir. Cenub-i
9508. 6:30:35Garbi Kafkas hükümetini kuruyorlar. Bak
9509. 6:30:38il adı var. Yararlı cemiyet. İzmir
9510. 6:30:40Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, İzmir Reddi
9511. 6:30:42İlhak Cemiyeti, il adı var. İkisi de
9512. 6:30:44yararlı cemiyet. Bunlar arkadaşlar İzmir
9513. 6:30:47Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ve İzmir Reddi
9514. 6:30:48İlhak Cemiyeti Batı Cephesinin
9515. 6:30:51kurulmasını
9516. 6:30:53sağlamışlardır diyelim. Şark vilayetleri
9517. 6:30:56Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti 6 doğu ilinde
9518. 6:30:59Ermeni devletinin kurulmasını
9519. 6:31:01engellemeye çalışmışlardır. Yayın
9520. 6:31:03organları Hadisat, Albayrak ve
9521. 6:31:05Lepays'tır. Aynı zamanda Erzurum
9522. 6:31:07Kongresi'nde bunlar topladı. Ama Erzurum
9523. 6:31:09Kongresi'ni iki cemiyet toplamıştır.
9524. 6:31:11Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk
9525. 6:31:13Cemiyeti ile Trabzon Muhafaza-i Hukuk
9526. 6:31:15Cemiyeti. Çünkü ikisinin ortak amacı
9527. 6:31:17var. Trabzon Muhafaza Hukuk Cemiyeti
9528. 6:31:19Karadeniz'de bir Pontus Rum Devleti'nin
9529. 6:31:21kurulmasını engellemeye çalışıyor. Şark
9530. 6:31:23vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti de
9531. 6:31:26Altı Doğu ilinde Ermeni devletinin
9532. 6:31:28kurulmasını engellemeye çalışıyor. O
9533. 6:31:30yüzden ikisi de ikisi bir ne yapıyorlar?
9534. 6:31:32Erzurum Kongresi'ni topluyorlar. Şöyle
9535. 6:31:34yapalım.
9536. 6:31:36Erzurum
9537. 6:31:38Kongresi'ni topluyorlar ikisi. Milli
9538. 6:31:40Kongre Cemiyeti muhtemel soru adayıdır.
9539. 6:31:44Liderleri doktor Esat Işık. Bizim elimiz
9540. 6:31:47silah tutmaz ama bizim silahımız da
9541. 6:31:48kalemdir. Diyor doktor Esat Işık. Basın
9542. 6:31:51yayın yoluyla mücadeleyi amaçlıyorlar.
9543. 6:31:53Diğer cemiyetler bölgesel kurtuluşu
9544. 6:31:55amaçlarken Milli Kongre Cemiyeti Ulusal
9545. 6:31:58Kurtuluşu, Vahde-i Milliye'yi amaçlıyor.
9546. 6:32:02Bunun dışında Kuvay-i Milliye tabirini
9547. 6:32:04kullanan ilk kişi kim olmuştur? Doktor
9548. 6:32:07Esad Işık raporunda, "Doktor Esat Işık,
9549. 6:32:09Kuvay-i Milliye tabirini kullanan ilk
9550. 6:32:11kişi olmuştur." Yani Milli Kongre
9551. 6:32:13Cemiyeti muhtemel soru adayı. Kikyalılar
9552. 6:32:15Cemiyeti. Klikya neresi? Adana ve
9553. 6:32:18Çukurova civarının eski adı. Dolayısıyla
9554. 6:32:21arkadaşlar
9555. 6:32:22Fransız ve Ermenilere karşı mücadele
9556. 6:32:24ediyorlar. Milli mücadelenin son
9557. 6:32:26kongresi olan Pozantı Kongresini de
9558. 6:32:28Kirikyalılar Cemiyeti topluyor. Devam
9559. 6:32:30edelim. Anadolu Kadınları Müdafaa-i
9560. 6:32:32Hukuk Cemiyeti Mustafa Kemal Paşa Sivas
9561. 6:32:35Valisinin eşi Melek Hanım'dan rica
9562. 6:32:37ediyor ve Anadolu Kadınları Müdafaa
9563. 6:32:39Hukuk Cemiyeti'ni kuruyor Melek Hanım.
9564. 6:32:42Trakya Paşa Ehli Cemiyeti, Cafer Tayyer
9565. 6:32:45Paşa, Faik Kaltakkıran gibi liderler eee
9566. 6:32:48var. Trakya Paşa Ehli Cemiyeti'nde
9567. 6:32:50Edirne ve Lüleburgaz kongrelerini
9568. 6:32:52düzenliyorlar.
9569. 6:32:54Mimim grubu Anadolu'ya gizli yollarla
9570. 6:32:57insan silah ve cephane getirmeyi
9571. 6:32:59amaçlayan kuruluştur. Karakol Cemiyeti.
9572. 6:33:02Karakol Cemiyeti eski İttihatçılardır
9573. 6:33:04arkadaşlar.
9574. 6:33:06202 EKYS sınav sorusu. Karakol Cemiyeti
9575. 6:33:09eski İttihatçılardır. Kara vasıf
9576. 6:33:11liderliğinde tıpkı mimmim grubu gibi
9577. 6:33:14Anadolu'ya insan, silah, cephane,
9578. 6:33:16mühimmat taşıyorlar gizli yollarla. Ama
9579. 6:33:19unutmayın eski
9580. 6:33:21İttihatçılar.
9581. 6:33:26Bu önemli. Çok da yazamadım ama olsun.
9582. 6:33:29Devam edelim. Zararlı cemiyetler ikiye
9583. 6:33:31ayrılıyordu. Türklerin kurduğu zararlı
9584. 6:33:33cemiyetler, azınlıkların kurduğu zararlı
9585. 6:33:35cemiyetler. Yani Türklerin kurduğu
9586. 6:33:37zararlı cemiyetler demez de milli
9587. 6:33:38varlığa düşman cemiyetler deriştim.
9588. 6:33:41Şimdi yararlı cemiyetleri nasıl
9589. 6:33:42kodlamıştım ben?
9590. 6:33:44Bir cemiyetin adında il, ilçe, bölge adı
9591. 6:33:47varsa ya da milli muhafaza, müdafaa
9592. 6:33:49sözcükleri varsa o yararlı cemiyettir.
9593. 6:33:51Ama zararlı cemiyetlere baktığımızda
9594. 6:33:54azınlıkların kurduğu zararlı cemiyetler
9595. 6:33:57hiçbir şey anlamadığımız şeylerdir.
9596. 6:33:59Yabancı sözcükler olanlar azınlıkların
9597. 6:34:02kurduğu zararlı cemiyetler. Pontus Rum,
9598. 6:34:06Etniki Eterya,
9599. 6:34:08Mavri Mira,
9600. 6:34:11Kordos, Hınçak, Taşnak, Alyans. Bunlar
9601. 6:34:16ne demek bilmiyorum. Yabancı sözcüklerle
9602. 6:34:17kurulmuş. Yabancı sözcüklerle kurulduysa
9603. 6:34:20azınlıkların kurduğu zararlı cemiyettir.
9604. 6:34:22Pontusrum Cemiyeti amacı Karadeniz'de
9605. 6:34:24Pontus Rum devleti kurmaktır. Merzifon
9606. 6:34:26Amerikan Koleji olarak
9607. 6:34:28örgütlenmişlerdir. Dikkat! Bunu vererek
9608. 6:34:30sordu Pontusrum Cemiyeti'ni. Etniki
9609. 6:34:32Eterya
9610. 6:34:34Yunan isyanına destek olmak için kurulan
9611. 6:34:36filiki Eterya'nın devamı niteliğindedir.
9612. 6:34:39Megaloidea büyük Yunanistan'ı kurma
9613. 6:34:40amacı var. Mavrimira Karagün anlamına
9614. 6:34:43geliyor. Amacı Megalodea'yı kurmak.
9615. 6:34:46Kordos Cemiyeti Pontus Rum Devleti için
9616. 6:34:49bölgedeki Rum nüfusu arttırmaya
9617. 6:34:51çalışıyor. Neredeki? Karadeniz'deki.
9618. 6:34:53Karadeniz Kordos.
9619. 6:34:56Hınçak Taşnak bu Ermeni cemiyetidir.
9620. 6:34:59Büyük Ermeni devletini kurmayı
9621. 6:35:01planlıyorlar. Alyans İsrail Cemiyeti de
9622. 6:35:03Yahudi Cemiyetidir. O zaman baktığımda
9623. 6:35:06şuradakiler
9624. 6:35:08Rum
9625. 6:35:09yani
9626. 6:35:11Yunan cemiyetidir ama Hınçak Taşnak
9627. 6:35:17Ermeni cemiyetidir. Alyans İsrail işte
9628. 6:35:22Yahudi cemiyetidir.
9629. 6:35:24Yabancı sözcükler varsa azınlıkların
9630. 6:35:26kurduğu zararlı cemiyet. Bir de
9631. 6:35:27Türklerin kurduğu zararlı cemiyetler
9632. 6:35:29var. Yani milli varlığa düşman
9633. 6:35:30cemiyetler. Mantıkla gidelim. Teyali
9634. 6:35:32İslam Cemiyeti. Bunlar diyor ki kurtuluş
9635. 6:35:34İslamla olur. Milli mücadeleciler
9636. 6:35:37İslam'a karşı. Biz de milli
9637. 6:35:38mücadelecilere karşıyız. Sulh ve
9638. 6:35:40selameti Osmaniye Fırkası. Sulh ve
9639. 6:35:42selamet Osmanlı ile olur. Milli
9640. 6:35:44mücadeleciler Osmanlı'ya karşılar. Biz
9641. 6:35:46de bunlara biz de milli mücadeleye
9642. 6:35:48karşıyız diyorlar. İngiliz Muhyüpleri
9643. 6:35:50Cemiyeti, İngiltere Manda ve himayesine
9644. 6:35:53girelim diyenler. Wilson Prensipleri
9645. 6:35:55Cemiyeti Amerika manda ve himayesine
9646. 6:35:57girelim diyenler. Nigehpan Cemiyeti
9647. 6:36:00Balkan Savaşları sırasında ordudan
9648. 6:36:01atılanların kurduğu cemiyettir. Kürt
9649. 6:36:05teali cemiyeti bağımsız bir Kürt devleti
9650. 6:36:07kurmayı amaçlıyorlar. O yüzden zararlı
9651. 6:36:09bir cemiyettir. Hürriyet ve İtilaf
9652. 6:36:11Fırkası diyor ki bunlarda milli
9653. 6:36:14mücadeleciler İttihatçı. E biz de
9654. 6:36:16İttihat ve Terakkiye muhalif olarak
9655. 6:36:18kurulduk. O yüzden biz milli mücadeleye
9656. 6:36:20de karşıyız diyorlar. Bu da bu kadar
9657. 6:36:27değerli arkadaşlar. Şimdi de geldik
9658. 6:36:29Kurtuluş Savaşı hazırlık dönemine
9659. 6:36:31arkadaşlar. Mustafa Kemal Paşa Suriye
9660. 6:36:34Filistin cephesi Yıldırım Orduları Grup
9661. 6:36:36Komutanı olarak mücadele ederken Ahmet
9662. 6:36:38İzzet Paşa Rauf Orbay'ı gönderdi ve
9663. 6:36:41Caldrop'la Mondros Ateşkes Anlaşması
9664. 6:36:43imzalandı Rauf Orbay tarafından ve
9665. 6:36:45Mustafa Kemal Paşa İstanbul'a geri
9666. 6:36:47çağrıldı. O sırada Yaveri Cevat Abbas,
9667. 6:36:50"Paşam gördünüz mü? İtilaf devletleri
9668. 6:36:52gemileri gelmişler de" deyince
9669. 6:36:54geldikleri gibi giderler." dedi. Cevat
9670. 6:36:56Abbas'a İstanbul'a geldiği sırada
9671. 6:36:58söylemiştir bunu. Atatürk'ün Mondros
9672. 6:37:01imzalandığında yaptığı görev neydi?
9673. 6:37:03Yıldırım Orduları Grup Komutanıydı.
9674. 6:37:05Hangi cephedeydi? Suriye Filistin
9675. 6:37:07cephesindeydi. Peki Atatürk İstanbul'a
9676. 6:37:09geldikten sonra ne yaptı? Minber
9677. 6:37:11Gazetesi'ni çıkardı. Mustafa Kemal Paşa
9678. 6:37:13ve Ali Fethü Okyar vatana kurtuluş
9679. 6:37:16çareleri aradılar arkadaşlar Minber
9680. 6:37:18Gazetesi'e. Ve Mustafa Kemal Paşa Minber
9681. 6:37:20Gazetesi'ne hatip takma adıyla yazılar
9682. 6:37:23yazdı. Hiç sorulmadı bu. O yüzden buna
9683. 6:37:26dikkat ediyoruz. İstanbul hükümetinin
9684. 6:37:28amacı ne arkadaşlar? İstanbul hükümeti
9685. 6:37:30Mustafa Kemal Paşa'ya diyor ki burada
9686. 6:37:32İstanbul hükümeti yani Osmanlı Devleti
9687. 6:37:35bu dönemde İstanbul hükümeti ve Osmanlı
9688. 6:37:38artık itilaf devletlerinin emri altında
9689. 6:37:40olduğu için bize yani milli mücadele
9690. 6:37:43ekibine düşman gibiler. Tamam mı? Öyle
9691. 6:37:46değerlendirin anlatımlarımı. İstanbul
9692. 6:37:48hükümeti Mondros'un 7. maddesinin
9693. 6:37:51uygulanmasını engellemek maksadıyla ki
9694. 6:37:537. maddede itilaf devletleri
9695. 6:37:55güvenliklerini tehdit eden herhangi bir
9696. 6:37:56stratejik noktayı işgal edebilirler
9697. 6:37:59diyordu. 7. maddenin uygulanmasını
9698. 6:38:01engellemek sebebiyle Mustafa Kemal
9699. 6:38:03Paşa'yı nereye gönderiyor? 9. Ordu
9700. 6:38:05Müfettişliği göreviyle Erzurum merkezli
9701. 6:38:08Samsun'a gönderiyor. 9. Ordu
9702. 6:38:10müfettişliğinin merkezi Erzurum'dur.
9703. 6:38:12Mustafa Kemal Paşa nereye gönderildi?
9704. 6:38:13Samsun'a. Ne yapacak orada? Orada Türk
9705. 6:38:16Rum çatışmalarını durduracak ve
9706. 6:38:18Mondros'un 7. maddesinin uygulanmasını
9707. 6:38:21engelleyecek. Peki İstanbul hükümetiin
9708. 6:38:24amacı bu da Mustafa Kemal Atatürk'ün
9709. 6:38:25amacı ne? Mustafa Kemal Paşa önce ulusal
9710. 6:38:28bağımsızlığı sağlamak ardından ulusal
9711. 6:38:31egemenliği sağlamak istiyor. Ve Mustafa
9712. 6:38:33Kemal Paşa 19 Mayıs 1919'da Bandırma
9713. 6:38:38vapuruyile yaptığı seyahatin ardından 19
9714. 6:38:40Mayıs'ta Samsun'a ayak basıyor ve hemen
9715. 6:38:43eşyalarını götürüp Mıntıka Palas'a
9716. 6:38:46bırakıyor ve sokağa iniyor. Sokağın
9717. 6:38:48nabzını öğrenmeye ve aslında kendisine
9718. 6:38:51anlatıldığı gibi olmadığını görüyor
9719. 6:38:53olayların. ve hemen Samsun raporunu
9720. 6:38:55kaleme alıyor. Samsun raporunda diyor ki
9721. 6:38:58siz beni buraya Türk Rum çatışmalarını
9722. 6:39:01durdurmam için hatta Türklerin elindeki
9723. 6:39:03silahları almam için gönderdiniz. Lakin
9724. 6:39:05buradaki çatışmalarda suçlu olan Türkler
9725. 6:39:08değildir. Rumlardır. Türklerin
9726. 6:39:09ellerindeki silahları almayı
9727. 6:39:11reddediyorum diyor. Yani Samsun raporu
9728. 6:39:14milli mücadelenin ilk raporudur ve
9729. 6:39:16İstanbul hükümeti ile yani Osmanlı ile
9730. 6:39:18Mustafa Kemal Atatürk arasındaki ilk
9731. 6:39:20görüş ayrılığıdır diyeceğiz. Geldik
9732. 6:39:23Havza Genelgesine. Mustafa Kemal Paşa
9733. 6:39:25oradan yani Samsun'dan Havza'ya geçti
9734. 6:39:28arkadaşlar. Havza'ya geçerken de neyi
9735. 6:39:30öğrendi? İzmir'in işgal edildiğini
9736. 6:39:32öğrendi. Ve arkadaşlar Mustafa Kemal
9737. 6:39:34Paşa Havza Genelgesini tek başına
9738. 6:39:37yayımlamıştır. Ne diyor Havza
9739. 6:39:39Genelgesinde? İzmir başta olmak üzere
9740. 6:39:41işgalleri protesto edin. İtilaf
9741. 6:39:43devletlerine telgraflar çekin. Mitingler
9742. 6:39:46düzenleyin diyor. Yani Mustafa Kemal
9743. 6:39:48Paşa ulusal bilinci, milli bilinci
9744. 6:39:51uyandırmaya çalışıyor. Bak milli
9745. 6:39:53mücadelenin ilk raporu derse Samsun
9746. 6:39:55raporu ama milli bilinci uyandırmaya
9747. 6:39:58yönelik ilk belge derse Havza Genelgesi
9748. 6:40:01diyorsun. Ayrıca Mustafa Kemal Paşa
9749. 6:40:03Hafza Genelgesinde azınlıklara zarar
9750. 6:40:05vermeyin diyor. Neden? Mondros'un 7.
9751. 6:40:08maddesi uygulanmasın diye. Ve arkadaşlar
9752. 6:40:11Havza Genelgesinin ardından Mustafa
9753. 6:40:13Kemal Paşa ilk kez geri çağrılıyor ama
9754. 6:40:18görmemiş gibi yapıyor otelgrafı ve
9755. 6:40:20Amasya'ya geçiyor. Dikkat! İzmir'in
9756. 6:40:23işgaline karşı yapılan ilk miting
9757. 6:40:26maşatlık mitingidir. Bu işgalden
9758. 6:40:28öncedir. İşgal haberleri üzerinedir.
9759. 6:40:30İzmir'in işgalinden sonra yapılan ilk
9760. 6:40:32miting Mustafa Kemal Paşa tarafından
9761. 6:40:34yapılan Havza mitingidir. Devam edelim.
9762. 6:40:38Geldik Amasya genelgesine. Mustafa Kemal
9763. 6:40:40Paşa Amasya'ya gelmişti ve 22 Haziran
9764. 6:40:431919 tarihinde Amasya Genelgesini kaleme
9765. 6:40:46alıyorlar. Amasya Genelgesinin yazıldığı
9766. 6:40:49yer Saray Düzü Kışlası. Bak Tacettin
9767. 6:40:51Dergahı ile karıştırma. Tahtdin Dergahı
9768. 6:40:53İstiklal Marşı'nın kaleme alındığı yer.
9769. 6:40:55Ankara'da yazan Cevat Abbas yani yaveri.
9770. 6:40:58Peki önemi ne arkadaşlar?
9771. 6:41:01Amasya Genelgesi milli mücadelenin amaç,
9772. 6:41:04gerekçe ve yöntemini açıklıyor. Yani
9773. 6:41:06milli mücadelenin programıdır Amasya
9774. 6:41:09Genelgesi. Peki burada ne gibi ilkler
9775. 6:41:11var hocam? İlk defa rejim değişikliği
9776. 6:41:13sinyalleri burada veriliyor. İlk defa
9777. 6:41:15ulusal egemenlik sinyalleri burada
9778. 6:41:16veriliyor. Zaten ulusal egemenliği
9779. 6:41:18sağlayacaksan rejimi değiştireceksin.
9780. 6:41:20Aynı şey. Ve Amasya genelgesi bir
9781. 6:41:22ihtilal bildirgesi niteliğindedir. 623
9782. 6:41:25yıllık Osmanlı'ya baş kaldırı
9783. 6:41:26niteliğindedir. Ali Fuat Cebesoy. Ali
9784. 6:41:29Fuat Cebesoy Amasya Genelgesini mukaddes
9785. 6:41:32ittifak olarak niteleyen kişidir. Ali
9786. 6:41:34Fuat Cebesoy'un eserinin adı sınıf
9787. 6:41:36arkadaşım Atatürk önemli. Mustafa Kemal
9788. 6:41:39Paşa ne diyor? Amasya genelgesinden
9789. 6:41:41sonra artık İstanbul Anadolu'ya hakim
9790. 6:41:43değil tabii olmak zorundadır. Yani bağlı
9791. 6:41:46olmak zorundadır diyor. Peki Amasya
9792. 6:41:48genelgesini imzalayanlar ya da
9793. 6:41:50onaylayanlar bunları karar
9794. 6:41:55cı olarak kodluyoruz. Kazım Karabekir,
9795. 6:41:58Ali Fuat Cebesoy, Rauf Orbay, Atatürk,
9796. 6:42:01Refet Bele, Cemal Paşa Ya hocam hepsini
9797. 6:42:05çizdiniz, ilk ve sonu bıraktınız. Evet.
9798. 6:42:07Çünkü ilk ve son Amasya genelgesini
9799. 6:42:10telgraf yoluyla onaylayanlardır değerli
9800. 6:42:14dostlar. 2024 mü 25 mi ne? Hakimlik
9801. 6:42:17sınav sorusu önemli arkadaşlar. Peki
9802. 6:42:20Mustafa Kemal Paşa bu kadar fazla
9803. 6:42:22arkadaşıyla bunu neden
9804. 6:42:24yayınlıyor? Çünkü Mustafa Kemal Paşa
9805. 6:42:26milli mücadeleyi kişisellikten çıkarmak,
9806. 6:42:29halka mal etmek istiyor. Şifremiz
9807. 6:42:32kararcı. Hocam bu Cemal Paşa hangi Cemal
9808. 6:42:35Paşa? Kanal cephesindeki Cemal Paşa
9809. 6:42:36değil, Mersinli Cemal Paşa.
9810. 6:42:39Gelelim Amasya Genelgesinin maddelerine
9811. 6:42:42ve yorumlarına. Vatanın bütünlüğü ve
9812. 6:42:44milletin istiklali tehlikededir. Neden
9813. 6:42:46milli mücadeleyi yapıyorsun? Vatanın
9814. 6:42:48bütünlüğü ve milletin istiklali
9815. 6:42:49tehlikede olduğu için yapıyorum. Milli
9816. 6:42:51mücadelenin gerekçesi. Neden milli
9817. 6:42:53mücadeleyi yapıyorsun? İstanbul hükümeti
9818. 6:42:55üzerine aldığı sorumluluğu yerine
9819. 6:42:57getirmiyor da o yüzden yapıyorum. Bu da
9820. 6:42:59milli mücadelenin gerekçesi. Milletin
9821. 6:43:01istiklalini yine milletin azim ve kararı
9822. 6:43:03kurtaracaktır. Dikkat. Tamam yapıyorsun.
9823. 6:43:06Gerekçelerini anladım da amacın ne?
9824. 6:43:08Amacın mı? Milletin istiklali.
9825. 6:43:11Tamam. Yöntemin ne? Nasıl yapacaksın?
9826. 6:43:13Milletin azim ve kararı ile yapacağım.
9827. 6:43:16Bak bu amaç, bu yöntem. Amaç bağımsızlık
9828. 6:43:20yani milletin istiklali. Yöntem milletin
9829. 6:43:22azmi ve kararı. Milli mücadelenin amaç
9830. 6:43:25gerekçe yöntemi Amasya genelgesindedir.
9831. 6:43:27Yani milli mücadelenin programıdır. Peki
9832. 6:43:30buradaki milletin kararı ifadesi oy
9833. 6:43:32kullanmak demokrasi cumhuriyet değil mi?
9834. 6:43:34Evet. E ulusal egemenlikten ve rejim
9835. 6:43:36değişikliği sinyallerinden ilk defa
9836. 6:43:38Amasya genelgesinde var demiştik. Bakın
9837. 6:43:41bu yüzden işte şu milletin kararı
9838. 6:43:44ifadesinden dolayı her türlü etki ve
9839. 6:43:46denetimden uzak bir heyet gerekmektedir
9840. 6:43:48diyor. Çünkü İstanbul hükümeti itilaf
9841. 6:43:51devletlerinin etkisi altında. O yüzden
9842. 6:43:53bize yeni bir heyet gerekiyor diyor.
9843. 6:43:55Burada neyden bahsediyor? Temsil
9844. 6:43:56Heyetinden. Temsil Heyetinden bahsedilen
9845. 6:43:58ilk yer Amasya Genelgesi. Kurulduğu yer
9846. 6:44:00Erzurum Kongresi. Ulusal hale
9847. 6:44:02getirildiği yer Sivas Kongresi. Temsil
9848. 6:44:05eğitimden ilk kez bahsedildi. Doğu
9849. 6:44:07vilayetleri adına Erzurum Kongresi
9850. 6:44:08toplanacaktır. Zaten Trabzon Muhafaza
9851. 6:44:11Hukuk Cemiyeti ve Şark Vilayetleri
9852. 6:44:13Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin toplayacağı
9853. 6:44:16Erzurum Kongresi burada bir kez daha
9854. 6:44:18duyurulmuş oldu. Ama buna dikkat.
9855. 6:44:20Sivas'ta bir kongre toplanacak ve her
9856. 6:44:22ilden milletin güvenini kazanmış üç kişi
9857. 6:44:25seçilecek. seçilerek gönderilecektir
9858. 6:44:27deniliyor arkadaşlar. Dikkat Sivas
9859. 6:44:30Kongresi'nin toplanmasına Amasya
9860. 6:44:32genelgesinde karar verilmiştir. Bu
9861. 6:44:35önemli. Erzurum Kongresi önceden
9862. 6:44:36belliydi ama Sivas Kongresi'nin kararı
9863. 6:44:38Amasya Genelgesinde alındı.
9864. 6:44:41[homurdanır] Halkın güvenini kazanmış
9865. 6:44:43olan kişilerin belirlenmesi de milli
9866. 6:44:45mücadeleye halkı dahil etme amacını
9867. 6:44:48gösterir. Ve arkadaşlar bu Amasya
9868. 6:44:51Genelgesinin ardından Mustafa Kemal
9869. 6:44:52Paşa'ya gelen telgrafta seni 9. Ordu
9870. 6:44:55müfettişliğinden alıyoruz." dediler.
9871. 6:44:57Mustafa Kemal Paşa ise siz beni 9. Ordu
9872. 6:45:00müfettişliğinden alamazsınız. Çünkü ben
9873. 6:45:02tüm askerlik mesleğimden istifa
9874. 6:45:04ediyorum." dedi. Dikkat Mustafa Kemal
9875. 6:45:06Paşa Amasya genelgesinden sonra Erzurum
9876. 6:45:10Kongresi'en önce sine-i millete yani
9877. 6:45:14sivil vatandaşlığa dönüyor. Askerlik
9878. 6:45:17mesleğinden istifa ediyor. O zaman
9879. 6:45:19Atatürk'ün 9. Ordu müfettişi olarak
9880. 6:45:21yaptığı son görev Amasya Genelgesi.
9881. 6:45:23Sivil olarak katıldığı ilk yer Erzurum
9882. 6:45:25Kongresi diyeceğim. Devam edelim. Geldik
9883. 6:45:28Erzurum Kongresi'ne arkadaşlar. Erzurum
9884. 6:45:30Kongresi'ni toplayanlar Şark Vilayetleri
9885. 6:45:33Müdafaa Hukuk Cemiyeti, Trabzon Muhafaza
9886. 6:45:35Hukuk Cemiyeti. Dikkatlanış açısından
9887. 6:45:38bölgesel ama aldığı kararlar açısından
9888. 6:45:40ulusal bir kongredir. Sivas Kongresi
9889. 6:45:42ikisi de ulusal. Hem toplanış hem aldığı
9890. 6:45:45kararlar. Atatürk'ün sivil olarak
9891. 6:45:47katıldığı ilk yerdir. Dikkat, kararların
9892. 6:45:50yayınlandığı gazete Albayrak
9893. 6:45:51Gazetesidir. Zaten Albayrak Gazetesi
9894. 6:45:54Şark Vilayetleri Müdafaa Hukuk
9895. 6:45:55Cemiyeti'nin yayın organı değil mi?
9896. 6:45:57Evet. Peki kongreye delege gönderen
9897. 6:46:00iller.
9898. 6:46:01Atandın Erzurum'a ve atandığın yere
9899. 6:46:04gidiyorsun. Eline de demli bir bardak
9900. 6:46:07çay aldın. Pencereye kafanı dayadın.
9901. 6:46:09Otobüsün gidiyor Erzurum'a doğru. Burada
9902. 6:46:12duygusal olmanı isterdim ama kafan
9903. 6:46:14sürekli çarpacağı için cama çok da
9904. 6:46:15duygusal olamayacaksın. Ama olsun böyle
9905. 6:46:17hatırla. Hangi şirketle gidiyorsun? Best
9906. 6:46:20One Turizm ile. Ne içiyorsun? Demli bir
9907. 6:46:22çay içiyorsun. Arkadaşlar nereye
9908. 6:46:24gidiyorsun? Erzurum'a. Erzurum
9909. 6:46:26Kongresi'ne delege gönderen illeri
9910. 6:46:28Bestvan olarak kodluyoruz. Bitlis,
9911. 6:46:31Erzurum, Sivas, Trabzon Van. Bestvan.
9912. 6:46:34Kongreye delege göndermeyen illeri ise
9913. 6:46:36demli çay içiyorsun ya Dem olarak
9914. 6:46:38kodluyorsun. Diyarbakır, Elazığ, Mardin
9915. 6:46:42ve arkadaşlar Mustafa Kemal Atatürk ve
9916. 6:46:45Rauf Orbay Erzurum Kongresi katılabilsin
9917. 6:46:48diye çekilenler Cevat Dursunoğlu ve
9918. 6:46:50Kazım Yurdalan olmuştur. Bunların da
9919. 6:46:52sorusu gelebilir. Dikkat edelim. Gelelim
9920. 6:46:54Erzurum Kongresi'nin kararlarına. 1.
9921. 6:46:57Ulusal sınırlar içerisinde vatan bir
9922. 6:46:59bütündür. Parçalanamaz. Arkadaşlar milli
9923. 6:47:01sınırlardan ilk kez burada bahsedildi.
9924. 6:47:04Bu daha sonra Misak-ı Milli'nin temelini
9925. 6:47:07oluşturacak. Peki hocam bu milli
9926. 6:47:08sınırlar nereler? Mondros imzalandığı
9927. 6:47:12sırada işgal edilmemiş topraklar bizim
9928. 6:47:15milli sınırlarımızdır." diyor Mustafa
9929. 6:47:17Kemal Paşa.
9930. 6:47:19[boğazını temizler] İstanbul hükümeti
9931. 6:47:20görevini yapmazsa yerine geçici hükümet
9932. 6:47:22kurulacaktır. E yerine geçici hükümet
9933. 6:47:25kurulacaktır ifadesinden sonra ne oluyor
9934. 6:47:28arkadaşlar? Bir hükümet kurulacaksa bu
9935. 6:47:30yeni bir devletin sinyalidir ve burada
9936. 6:47:33temsil heyeti kurulmuştur. Amasya'da
9937. 6:47:35bahsedilmişti. Erzurum'da kuruldu. Manda
9938. 6:47:37ve himaye kabul edilemez. Bu
9939. 6:47:39bağımsızlığın amaçlandığını gösterir.
9940. 6:47:41Manda ve himaye ilk kez Erzurum'da
9941. 6:47:43reddedilecek. Kesin olarak Sivas'ta
9942. 6:47:45reddedilecek. Dikkat! Kuvay-i Milliye'ye
9943. 6:47:48etkin. Kuvay-i Milliye ne? Milli
9944. 6:47:50Kuvvetler. Savaşacağız. Kuvay-i
9945. 6:47:52Milliye'yi etkin kılıyorsam bu benim
9946. 6:47:54bağımsızlığımı istediğimi gösterir. Yani
9947. 6:47:57savaşacağımı gösterir. Bağımsızlık.
9948. 6:47:59Milli iradeyi hakim kılacağım diyorsam
9949. 6:48:01da bu da benim ulusal egemenliği
9950. 6:48:04amaçladığımı gösterir. Bak bu ulusal
9951. 6:48:06egemenlik
9952. 6:48:08bu ise bağımsızlık
9953. 6:48:13yorumunu yapacağım.
9954. 6:48:16Bağımsızlığın sağlanacağına neden
9955. 6:48:18Kuvay-i Milliye'yi etkin kılacağım?
9956. 6:48:20Ulusal egemenliği
9957. 6:48:22sağlayacağıma. Neden? Milli iradeyi
9958. 6:48:25hakim kılacağım diyordum. Çünkü
9959. 6:48:26dolayısıyla burada yine rejim
9960. 6:48:28değişikliğinin sinyalleri verilmiştir.
9961. 6:48:29Amasya genelgesinde de verilmişti.
9962. 6:48:32Azınlıklara siyasi hakimiyet ve sosyal
9963. 6:48:34dengemizi bozacak imtiyazlar yani
9964. 6:48:35ayrıcalıklar verilemez. Azınlıklara
9965. 6:48:38verilen haklara tepki gösteriyoruz.
9966. 6:48:39Tanzimat fermanında olduğu gibi, ıslahat
9967. 6:48:41fermanında olduğu gibi. Ama buradaki
9968. 6:48:43asıl amaç nedir biliyor musunuz? Azınlık
9969. 6:48:45devletlerinin kurulmasına izin
9970. 6:48:47vermeyeceğiz diyoruz. Yani batıda büyük
9971. 6:48:50Yunanistan'a, doğuda büyük Ermenistan'a
9972. 6:48:53[boğazını temizler]
9973. 6:48:53izin vermeyeceğiz demiş oluyoruz
9974. 6:48:55aslında.
9975. 6:48:57Sınırlarımızda gözü olmayan bir
9976. 6:48:59devletten yardım alınabilir.
9977. 6:49:00Sınırlarımızda gözü olmayan kim? SSCB.
9978. 6:49:03SSCB kastediliyor burada ve ilk defa bir
9979. 6:49:05devletten yardım alınabileceği dile
9980. 6:49:07getiriliyor. Doğudaki cemiyetler
9981. 6:49:09birleştirilmiştir. Doğudaki cemiyetler
9982. 6:49:12Erzurum Kongresi'nde, bütün cemiyetler
9983. 6:49:14Sivas Kongresi'nde birleştiriliyor. Peki
9984. 6:49:17bu cemiyetleri birleştirmenin mantığı
9985. 6:49:18ne? Milli mücadeleyi bölgesellikten
9986. 6:49:21kurtarmak. Doğudaki cemiyetler Erzurum.
9987. 6:49:23Unutmayın Osmanlı Mebusan Meclisi'nin
9988. 6:49:26toplanması ve hükümeti denetlemesi
9989. 6:49:28gerekmektedir. Neden? Çünkü İstanbul
9990. 6:49:30hükümetinin başında Damat Ferit Paşa
9991. 6:49:32var. Eamat Ferit Paşa hain itilaf
9992. 6:49:34devletlerine çanak tutan bir adam. Hatta
9993. 6:49:37tarihte gördüğüm hainlik katsayısı en
9994. 6:49:40yüksek olan adamdır arkadaşlar. Damat
9995. 6:49:42Ferit Paşa burada amaç son Osmanlı
9996. 6:49:44Mebusan Meclisi açılsın. Damat Ferit
9997. 6:49:46Paşa hükümeti de denetlensin. Hainlik
9998. 6:49:49yapamasın. Amaç bu. Ulusal güçler
9999. 6:49:52padişahı ve halifelik makamını düştüğü
10000. 6:49:54bu durumdan kurtaracaktır. Diyor ya
10001. 6:49:56tamam da sen daha şurada ulusal
10002. 6:49:58egemenlik yapacağım, rejim
10003. 6:50:01değiştireceğim diyordun.
10004. 6:50:03Şimdi burada [boğazını temizler]
10005. 6:50:03diyorsun ki padişahı ve halifeyi
10006. 6:50:05kurtaracağım. Neden bu cümleyle bu cümle
10007. 6:50:07birbirle çelişiyor? Neden? Bu cümleyi
10008. 6:50:10kurmamızın sebebi bu madde ile padişah
10009. 6:50:13ve hilafet yani halifelik yanlıın da
10010. 6:50:16milli mücadeleye destek vermesi
10011. 6:50:18amaçlanmıştır.
10012. 6:50:20Gelelim arkadaşlar ilklere. İlklere
10013. 6:50:22baktığımızda cemiyetlerin
10014. 6:50:24birleştirilmesi ilk defa buradadır. Dış
10015. 6:50:26yardım ilk defa buradadır. Manda ve
10016. 6:50:28himaye ilk defa buradadır. Sınırlar ilk
10017. 6:50:31defa buradadır. Mebustan meclisinin
10018. 6:50:33açılması ilk defa buradadır. Temsil
10019. 6:50:36Heyeti ve Ulusal Egemenlikten ilk kez
10020. 6:50:38Amasya Genelgesinde bahsedilmiştir. Peki
10021. 6:50:41Amasya Genelgesinde ne yok? Azınlıklarla
10022. 6:50:45ilgili bir madde yok. Diğerlerinde var.
10023. 6:50:48Gelelim Sivas Kongresi'ne arkadaşlar.
10024. 6:50:50Sivas Kongresi'nin toplanma haberi
10025. 6:50:52Amasya Genelgesinde verilmişti. Kararı
10026. 6:50:54da orada alınmıştı. Sivas Kongresi
10027. 6:50:56toplanış açısından ulusal, aldığı
10028. 6:50:58kararlar açısından ulusal. Bak Sivas
10029. 6:51:01Kongresi Erzurum Kongresi'nin
10030. 6:51:03tamamlayıcısı niteliğindedir. Nasıl
10031. 6:51:05hocam? Mesela o toplanış açısından
10032. 6:51:07Erzurum toplanış açısından bölgesel
10033. 6:51:09aldığı kararlar açısından ulusaldı.
10034. 6:51:11Sivas ikisi açısından da ulusal.
10035. 6:51:14Erzurum'da manda ve himaye ilk kez
10036. 6:51:16reddedildi. Sivas'ta kesin olarak
10037. 6:51:18reddedildi. Erzurum'da temsil heyeti
10038. 6:51:20kuruldu. Sivas'ta ulusal hale getirildi.
10039. 6:51:23Erzurum'da doğudaki cemiyetler
10040. 6:51:25birleştirildi. Sivas'ta bütün cemiyetler
10041. 6:51:28birleştirildi. Peki Sivas Kongresi'ne
10042. 6:51:30beklediğimizden çok daha az katılım
10043. 6:51:32oluyor. Neden? Çünkü arkadaşlar bazı
10044. 6:51:35sebepleri var. Damat Ferit Paşa Sivas
10045. 6:51:37Kongresi'nin toplanmasını engellemeye
10046. 6:51:39çalışıyor. Elazığ Valisi Ali Galip'i
10047. 6:51:41görevlendiriyor. Ankara Valisi Muhittin
10048. 6:51:43Paşa'yı görevlendiriyor. Ne olursa olsun
10049. 6:51:45gerekirse öldürün Sivas Kongresi
10050. 6:51:47toplanmasın diyor. Fransızların Sivas'ı
10051. 6:51:50işgal haberleri kongreye katılımın az
10052. 6:51:52olmasının sebebidir. Bunun dışında
10053. 6:51:54İngiliz Williams Charles Noel'in
10054. 6:51:55kongreyi engelleme çalışmaları kongreye
10055. 6:51:58katılımın az olmasına neden olmuştur.
10056. 6:52:00Ama en önemli etken Elazığ Valisi Ali
10057. 6:52:03Galip olmuştur. Kongrede tartışılan
10058. 6:52:05konular manda ve himay kesin olarak
10059. 6:52:08reddedilecek. Kongre başkanlığı Rauf
10060. 6:52:10Orbay Mustafa Kemal Paşa ile yarışıyor
10061. 6:52:12ama Mustafa Kemal Paşa başkan oluyor.
10062. 6:52:14Tartışılan iki konu bunlardır. Gelelim
10063. 6:52:17Sivas Kongresi'nin kararlarına. Bütün
10064. 6:52:19cemiyetler Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i
10065. 6:52:21Hukuk Cemiyeti adı altında
10066. 6:52:22birleştirilmiştir. Milli mücadeleyi tek
10067. 6:52:25elden yönetmek için.
10068. 6:52:29Milli Mücadeleyi tek elden yönetme amacı
10069. 6:52:31taşır. Devam. Temsil heyeti ulusal hale
10070. 6:52:34getirildi. Temsil heyeti ulusal hale
10071. 6:52:36getirildiyse temsil heyeti tüm yurdu
10072. 6:52:38temsil eder hale gelmiştir. Yani Erzurum
10073. 6:52:40Kongresi kararları genişletilerek kabul
10074. 6:52:43edilmiştir. Manda ve himaye kesin olarak
10075. 6:52:46reddedildi. Erzurum'da ilk kez
10076. 6:52:47reddedilmişti. Bu da tam bağımsızlığın
10077. 6:52:50amaçlandığını gösterir. Hala manda ve
10078. 6:52:52himaye konuşulunca Mustafa Kemal Paşa
10079. 6:52:54kürsüye çıkıyor ve ya istiklal ya ölüm
10080. 6:52:58diyor arkadaşlar. Mustafa Kemal Paşa'nın
10081. 6:53:00bu cümleyi kurduğu yer Sivas Kongresi.
10082. 6:53:03Unutmayın. Halkı milli mücadeleden
10083. 6:53:06haberdar etmek için İrade-i Milliye
10084. 6:53:09Gazetesi'nin çıkarılmasına karar
10085. 6:53:10verilmiştir. İrade-i Milliye
10086. 6:53:12Gazetesi'nin çıkarılması kararı nerede?
10087. 6:53:14Sivas Kongresi'e. Halkı milli
10088. 6:53:16mücadeleden haberdar etmek amaçlandı.
10089. 6:53:19Dikkat. Ali Fuat Cebesoy Batı Cephesi
10090. 6:53:22Komutanlığına atanmıştır arkadaşlar. Kim
10091. 6:53:25atıyor bunu? Temsil heyeti atıyor. İyi
10092. 6:53:27de atama yapmak ne? Yürütme görevi. E
10093. 6:53:30dolayısıyla değerli dostlar Ali Fuat
10094. 6:53:32Cebesoy Batı Cephesi Kuvay-i Milliye
10095. 6:53:34Komutanlığı'na atandıysa burada temsil
10096. 6:53:36heyeti ilk defa yürütme yetkisini
10097. 6:53:38kullandı mı? Kullandı. Kime atayarak?
10098. 6:53:40Ali Fuat Cebesoy'u. Nereye atayarak?
10099. 6:53:43Batı Cephesi Kuvay-i Milliye
10100. 6:53:44Komutanlığı'ına atayarak kullandı.
10101. 6:53:46Dikkat. Temsil Heyeti Sivas Kongresi'ni
10102. 6:53:49engelleme çalışmalarında bulunan Damat
10103. 6:53:51Ferit Paşa hükümeti ile tüm haberleşmeyi
10104. 6:53:53kesti. Çünkü hain bu adam. Ve bunun
10105. 6:53:56üzerine arkadaşlar Damat Ferit Paşa bu
10106. 6:53:58başarısızlıkları sebebiyle istifa etti.
10107. 6:54:01Yerine de Milli Mücadeleye daha ılımlı
10108. 6:54:03bakan Ali Rıza Paşa hükümeti kuruldu.
10109. 6:54:06Burada Damat Ferit Paşa hükümeti istifa
10110. 6:54:08ettirmemiz temsil heyetinin İstanbul
10111. 6:54:11hükümetine karşı aldığı ilk siyasi zafer
10112. 6:54:14olmuştur. Değerli dostlar,
10113. 6:54:18gelelim temsil heyetine. Zaten
10114. 6:54:20gördüğümüz bilgiler bunlar. Temsil
10115. 6:54:22Heyetinden ilk defa bahsedilen yer yani
10116. 6:54:24kurulması fikri Amasya Genelgesi. Temsil
10117. 6:54:27Heyetinin kurulduğu yer Erzurum
10118. 6:54:29Kongresi. Ulusal hale getirildiği yer
10119. 6:54:31Sivas Kongresi. Yürütme yetkisini ilk
10120. 6:54:34kez kullandığı yer yine Sivas Kongresi.
10121. 6:54:36Kimi atadı? Ali Fuat Cebeso'yu atadı.
10122. 6:54:40Nereye? Batı Cephesi Kuvay-i Milliye
10123. 6:54:43Komutanlığı'na atadı. Çıkmış sınav
10124. 6:54:46sorusu. Bu arada AYT'de soruldu galiba.
10125. 6:54:49İstanbul hükümeti tarafından resmen
10126. 6:54:51tanınması, temsil heyetinin İstanbul
10127. 6:54:53hükümeti tarafından resmen tanınması
10128. 6:54:55Amasya görüşmeleri ile olmuştur. Dikkat
10129. 6:54:58arkadaşlar. TBMM'nin
10130. 6:55:02resmen tanınması
10131. 6:55:05Bilecik
10132. 6:55:08görüşmeleri ile oldu. Bak temsil
10133. 6:55:10heyetinin resmen tanınması derse ne
10134. 6:55:13diyorsun? Amasya görüşmeleri. Evet.
10135. 6:55:16TBMM'nin resmen tanınması dersen Bilecik
10136. 6:55:19görüşmeleri diyorsun. İkisini birbirine
10137. 6:55:20karıştırma. Peki devam edelim. Temsil
10138. 6:55:23Heyetinin görev süresinin sona ermesi
10139. 6:55:25Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılışı
10140. 6:55:27ile olmuştur. Çünkü artık temsiline
10141. 6:55:29gerek kalmamıştır.
10142. 6:55:32Geldik diğer kongrelere arkadaşlar.
10143. 6:55:34Balıkesir ve Alaşehir kongreleri
10144. 6:55:36muhtemel soru adayıdır. Hacı Muhittin
10145. 6:55:38Bey tarafından toplanmıştır ve Batı
10146. 6:55:40Cephesi'in kurulmasında etkili olmuştur.
10147. 6:55:44Burada saltanata ve halifeye bağlılık
10148. 6:55:46bildiriliyor. Afyon Kongresi. Mustafa
10149. 6:55:49Kemal Paşa da katılıyor bu kongreye.
10150. 6:55:51Dikkat Aydın ve Nazilli Kongreleri.
10151. 6:55:53Arkadaşlar Aydın ve Nazilli kongrelerini
10152. 6:55:56Galip Hoca takma adıyla toplayan kişi
10153. 6:55:58Celal Bayar'dır. Aynı Celal Bayar İş
10154. 6:56:00Bankası'nın ilk genel müdürü olacak.
10155. 6:56:02Aynı Celal Bayar iktisat vekilliği
10156. 6:56:04yapacak. Aynı Celal Bayar Atatürk
10157. 6:56:06döneminin son 6 ayının başbakanı olacak.
10158. 6:56:08Aynı Celal Bayar Cumhuriyet Halk
10159. 6:56:10Partisi'ne karşı dörtlü takdiriri
10160. 6:56:11verecek. Aynı Celal Bayar Demokrat
10161. 6:56:14Parti'nin kurucularından olacak. Aynı
10162. 6:56:16Celal Bayar 27 yıllık CHP iktidarına son
10163. 6:56:19verip 1950 seçimlerini kazanacak ve
10164. 6:56:21Celal Bayar 3. Cumhurbaşkanı olacak.
10165. 6:56:23Aynı Celal Bayar sivil kökenli ilk
10166. 6:56:26cumhurbaşkanı olacak. Aynı Celal Bayar
10167. 6:56:281960 darbesinden sonra iyi ama mahkum
10168. 6:56:31edilecek ama yaş haddinden dolayı ev
10169. 6:56:33hapsine dönüştürülecek. Aynı Celal Bayar
10170. 6:56:35hem 2023 hem 2024 KPSS lisans sınav
10171. 6:56:39sorusu olacak. O yüzden dikkat edin.
10172. 6:56:42Aydın ve Nazilli kongrelerini Galip Hoca
10173. 6:56:44takma adıyla Celal Bayar topladı. Edirne
10174. 6:56:47ve Lüleburgaz kongrelerini Cafer Tayyar
10175. 6:56:49Paşa'nın liderlik ettiği Trakya Paşa
10176. 6:56:52Cemiyeti topladı arkadaşlar. Amaç
10177. 6:56:54Yunanlılara karşı mücadele etmek.
10178. 6:56:56Pozantı Kongresi arkadaşlar
10179. 6:56:59Kikyalılar Cemiyeti vardı. Kilikyalılar
10180. 6:57:01Cemiyeti topluyor bu Pozantı
10181. 6:57:02Kongresi'ni. Zaten Pozantı Adana'nın
10182. 6:57:04ilçesi. Kilikya da Adana ve Çukurava
10183. 6:57:08[boğazını temizler] civarının eski adı.
10184. 6:57:10Arkadaşlar, Fransız ve Ermenilere karşı
10185. 6:57:11mücadele ediyorlar ama bu Pozantı
10186. 6:57:13Kongresi milli mücadelenin son
10187. 6:57:15kongresidir. Şimdi dikkat. Atatürk'ün
10188. 6:57:18katıldığı kongreler apse diye
10189. 6:57:20kodluyorsunuz. Hayır, apse falan yok.
10190. 6:57:23Atatürk'ün katıldığı kongreler hesap
10191. 6:57:25olarak kodlanacak. Hesap Mustafa Kemal
10192. 6:57:27Paşa'nın hesabı. Bak, Erzurum, Sivas,
10193. 6:57:31Afyon, Pozantı. Ama dikkat şimdi sen
10194. 6:57:34bunu hesap olarak kodladın ya.
10195. 6:57:39Erzurum ve Sivas kongrelerine temsil
10196. 6:57:41heyeti başkanı, Afyon ve Pozantı
10197. 6:57:43kongrelerine ise ne olarak katılmıştır?
10198. 6:57:48TBMM başkanı olarak katılmıştır.
10199. 6:57:51Arkadaşlar bunu unutmuyorsunuz. Bu bilgi
10200. 6:57:53soru çözdürür.
10201. 6:57:57Uyuma, uyuma. Hadi devam ediyoruz.
10202. 6:57:59Uyuma.
10203. 6:58:02Geldik Amasya görüşmelerine.
10204. 6:58:04Biliyorsunuz ki Sivas Kongresi'en sonra
10205. 6:58:06ne olmuşlar? uyuyordunuz değil mi
10206. 6:58:08arkadaşlar? Sivas Kongresi'en sonra ne
10207. 6:58:10olmuştu? Damat Ferit Paşa hükümeti
10208. 6:58:12istifa etmişti. Yerine Ali Rıza Paşa
10209. 6:58:14hükümeti gelmişti. Milli mücadeleye daha
10210. 6:58:16alınmıydı. Ve arkadaşlar işte bu Ali
10211. 6:58:18Rıza Paşa hükümeti yani Başbakan Bahriye
10212. 6:58:21Nazırı Salih Paşa'yı görevlendiriyor.
10213. 6:58:23Git bakalım şu milli mücadelecilerle
10214. 6:58:25konuş. Bunlar Osmanlı'nın en önemli
10215. 6:58:27komutanları.
10216. 6:58:28Ve arkadaşlar temsil heyeti adına
10217. 6:58:31Mustafa Kemal Atatürk, Rauf Orbay ve
10218. 6:58:35TBMM'nin ilk Dışişleri Bakanı olacak
10219. 6:58:37olan Bekir Sami Bey geliyor. İstanbul
10220. 6:58:40hükümeti adına da Ali Rıza Paşa kimi
10221. 6:58:42görevlendiriyor? Salih Paşa'yı. Bak Ali
10222. 6:58:45Rıza Paşa hükümet lideri. Görüşmeye
10223. 6:58:47gönderdiği kişi Salih Paşa ve arkadaşlar
10224. 6:58:50Salih Paşa'nın karşısında Atatürk Rauf
10225. 6:58:52Orbayir Sami Bey var. Ve bunlar Amasya
10226. 6:58:55görüşmelerinde konuşuyorlar. Pek çok
10227. 6:58:57maddenin yer aldığı bir protokol
10228. 6:58:59imzalıyorlar. Ama bu protokolden sadece
10229. 6:59:03bir madde kabul ediliyor. Ne o? Mebusan
10230. 6:59:06meclisinin açılması ve hükümeti
10231. 6:59:09denetlemesi kararı kabul ediliyor. Onu
10232. 6:59:11da Mustafa Kemal Paşa diyor ki ya diyor
10233. 6:59:13Mebusan Meclisi'ni Anadolu'da açalım.
10234. 6:59:15Özgürce karar alamayız yoksa diyor.
10235. 6:59:17Dinletebiliyor mu?
10236. 6:59:18dinletemediği için de Mebustan Meclisi
10237. 6:59:21açılsın kararı alınıyor ama İstanbul'da
10238. 6:59:24açılıyor. Mustafa Kemal Paşa İstanbul'da
10239. 6:59:26açılmasını istemiyordu. Yorum: İstanbul
10240. 6:59:29hükümeti temsil heyetini resmen tanımış
10241. 6:59:31oldu. İşte bu Amasya görüşmeleriyle tüm
10242. 6:59:34yurtta seçimler yapılarak Mebusan
10243. 6:59:36Meclisi açılacaktır maddesi kabul
10244. 6:59:38edildi. Mustafa Kemal Paşa'nın Mebusan
10245. 6:59:40Meclisini İstanbul dışında açtırmak
10246. 6:59:42istemesinin sebebi baskı altında
10247. 6:59:44kalmasını engellemekte. Ama dinlediler
10248. 6:59:46mi? dinlemediler. İstanbul'da açıyorlar.
10249. 6:59:49Ali Rıza Paşa hükümetinin talebi itilaf
10250. 6:59:51devletlerinin izniyle Son Osmanlı
10251. 6:59:54Mebusan Meclisi için seçimler yapıldı ve
10252. 6:59:56meclis açıldı. Peki hocam itilaf
10253. 6:59:59devletleri Son Osmanlı Mebustan
10254. 7:00:00Meclisi'in açılmasına neden izin
10255. 7:00:02veriyorlar? Meclisi kendi çıkarları
10256. 7:00:04doğrultusunda kullanmak için izin
10257. 7:00:06veriyorlar.
10258. 7:00:08Buna dikkat ediyoruz. Mustafa Kemal
10259. 7:00:10Paşa'nın milletvekili seçildiği yerler.
10260. 7:00:13Mustafa Kemal Paşa son Osmanlı Mebusan
10261. 7:00:15Meclisi'ne Erzurum milletvekili olarak
10262. 7:00:17katılıyor. 1. TBMM'ye Ankara
10263. 7:00:20milletvekili olarak katılıyor. Nüfusa
10264. 7:00:22kayıtlı olduğu il ise Gaziantep'tir.
10265. 7:00:24Değerli dostlar devam edelim. Geldik
10266. 7:00:28Sivas komutanlar toplantısına. Milli
10267. 7:00:30Mücadelenin merkezi Ankara olarak
10268. 7:00:33belirleniyor Sivas komutanlar
10269. 7:00:34toplantısında ve Mustafa Kemal Paşa
10270. 7:00:36diyor ki benim hakkımda idam kararı var
10271. 7:00:39ve yakalama kararı var. O yüzden ben
10272. 7:00:41Erzurum milletvekili olarak Son Osmanlı
10273. 7:00:43Mebusan Meclisi'ne seçilsem de
10274. 7:00:45gidemeyeceğim ama sizler
10275. 7:00:46gidebileceksiniz. O yüzden sizlerden
10276. 7:00:48bazı isteklerim var." diyor Mustafa
10277. 7:00:50Kemal Paşa. "Gidecek olan vekillerden
10278. 7:00:53beni meclis başkanı seçtirin" diyor.
10279. 7:00:55Neden? Meclis başkanı olup meclisi
10280. 7:00:57Anadolu'ya taşıyacak ama
10281. 7:00:59seçtiremiyorlar. Mustafa Kemal Paşa
10282. 7:01:01yerine sırasıyla Reşat Hikmet Bey ve
10283. 7:01:04Celalettin Arif Bey seçiliyor. Yani
10284. 7:01:06Mustafa Kemal Paşa başkan
10285. 7:01:07seçtirilemiyor. Mustafa Kemal Paşa diyor
10286. 7:01:09ki, "Mecliste müdafaa-i hukuk adında bir
10287. 7:01:12grup kurun" diyor. "Bu mücadelemiz
10288. 7:01:14hukuki bir zemine otursun diyor." Ama
10289. 7:01:16giden Rauf Orbay liderliğindeki vekiller
10290. 7:01:19korkuyorlar müdafaa-i hukuk adında bir
10291. 7:01:21grup kurmaya ve Vahdettin'in
10292. 7:01:23konuşmasında geçen Felah-ı Vatan adında
10293. 7:01:26bir grup kuruyorlar. Mustafa Kemal Paşa
10294. 7:01:29ne diyor biliyor musunuz? O gün
10295. 7:01:30müdafaa-i hukuk yerine Felah-ı Vatan
10296. 7:01:32grubunu kuranlar cebin idiler, korkak
10297. 7:01:35idiler, imansız idiler." diyor. Felahı
10298. 7:01:38Vatan grubunu Kur'anları eleştiriyor
10299. 7:01:41ve arkadaşlar Misak-ı Milli kararlarını
10300. 7:01:43onaylatın diyor. Zaten tek bunu
10301. 7:01:46yapabiliyorlar.
10302. 7:01:48Geldik temsil heyetinin Ankara'ya
10303. 7:01:50gelmesinin sebeplerine. Bu videoyu
10304. 7:01:51Ankara'da çekiyoruz. Karabaşkenttir. 16
10305. 7:01:54Ekim 1923 tarihinden itibaren ve eee
10306. 7:01:57ciddi manada milli mücadelenin merkezi
10307. 7:01:59olması da son derece önemli. İşte milli
10308. 7:02:02mücadelenin merkezi Ankara olsun diye
10309. 7:02:04nerede belli oldu? Sivas komutanlar
10310. 7:02:07toplantısında. Peki neden? Çünkü
10311. 7:02:09Anadolu'nun ortasında yer alıyor. Ulaşım
10312. 7:02:11haberleşme oranları yüksek. Batı
10313. 7:02:13cephesine yakın. Hocam nasıl yakın? 6
10314. 7:02:15saat mi Manisa? Evet de Sivas'a göre
10315. 7:02:18yakın.
10316. 7:02:19Mevusan Meclisi açılıyor ya şimdi. Onun
10317. 7:02:21çalışmalarını yakından takip etmek için
10318. 7:02:23Ankara'ya geliyor. Ama hocam İstanbul'a
10319. 7:02:25çok uzak. E tamam da Sivas'a göre yakın.
10320. 7:02:28Halkının milli mücadele yanlısı olması.
10321. 7:02:31Ben Ankara'yı çok severim. En sevdiğim
10322. 7:02:33yönleri de budur. O dönemden bu yana
10323. 7:02:36halkı hep milli mücadele yanlısı
10324. 7:02:37olmuştur Ankara halkının. Ve Ankara'da
10325. 7:02:39düzenli bir ordu var. Ankara'da hangi
10326. 7:02:42kol ordu var ve o kol ordunun
10327. 7:02:44liderliğini kim yaptı? Yorumlara yazın
10328. 7:02:46arkadaşlar.
10329. 7:02:48Geldik Misak-ı Milli'nin kabul
10330. 7:02:50edilmesine. Misak-ı Milli ne demek?
10331. 7:02:52Milli amt, milli yemin, milli söz demek.
10332. 7:02:56Misak-ı Milli'nin içeriğini kara borsa
10333. 7:02:58olarak kodlayacağız. Kara borsa ne?
10334. 7:03:00Kapitülasyonlar, boğazlar, Osmanlı
10335. 7:03:03borçları, referandum, sınırlar,
10336. 7:03:05azınlıklar. Şimdi bakalım. Diyor ki,
10337. 7:03:09"Siyasi, mali, adli gelişmemizi
10338. 7:03:11engelleyen kısıtlamalar kaldırılacak."
10339. 7:03:13Ne bu? Kapitülasyonlar. E tamam eledim
10340. 7:03:15şifremden. Boğazlar tehlikeden uzak bir
10341. 7:03:18şekilde ÖSYM sorduğu soru da bunda hata
10342. 7:03:21yaptı biliyor musunuz? Boğazlar ancak
10343. 7:03:23tehlikeden uzak bir şekilde olursa diğer
10344. 7:03:25devletlerle karar verilerek dünya
10345. 7:03:27ticaretine açılacaktır. E tamam o zaman
10346. 7:03:30kara borsa şifresindeki B de gitti.
10347. 7:03:32Osmanlı borçları. Osmanlı'dan kalan
10348. 7:03:34borçlar adaletli bir şekilde
10349. 7:03:35paylaştırılırsa ödenecektir. E tamam.
10350. 7:03:38Osmanlı borçlarının su da gitti
10351. 7:03:40şifreden. Referandum. Wilson
10352. 7:03:42prensiplerine uygun şekilde üç yerde
10353. 7:03:44Elviye-i Selase yani Kars, Ardahan,
10354. 7:03:47Batum, Arap toprakları ve Batı Trakya'da
10355. 7:03:51halk oylaması yapılacaktır. Referandum
10356. 7:03:53halk oylaması demek. Ama dikkat et
10357. 7:03:55Karsardağın Bat'da Arap topraklarında
10358. 7:03:57Batı Trakya'da Doğu Trakya yok. Doğu
10359. 7:04:00Trakya yok. Doğu Trakya'yı almıyorsunuz.
10360. 7:04:02Tamam. Doğu Trakya zaten bizim niye halk
10361. 7:04:04oylaması yapalım orada? Buralarda halk
10362. 7:04:06oylaması referandum yapılacak. Elviye-i
10363. 7:04:08Selase, Kars, Ardahan, Batum.
10364. 7:04:14Tamam. Referandumu da sildim. Şifremden.
10365. 7:04:17Geldim S'ye. Sınırlar. Ulusal sınırlar
10366. 7:04:19içerisinde vatan bir bütündür
10367. 7:04:21parçalanamaz. Nerede alındı bu karar?
10368. 7:04:22Erzurum'da. Neye göre çıktı bu karar?
10369. 7:04:24Mondros imzalandığı sırada bizim olan
10370. 7:04:26topraklar bunlar. Peki S'yi de sildim.
10371. 7:04:29Geldim A'ya. Azınlıklar. Azınlıklara
10372. 7:04:32mütekabiliyet ilkesi doğrultusunda yani
10373. 7:04:34denklik ilkesi doğrultusunda başka
10374. 7:04:36ülkelerde vatandaşlarımıza tanınan hak
10375. 7:04:38kadar hak tanınacaktır. Azınlıklar da
10376. 7:04:41gitti. Gidemedi. Gitti. Dikkat. Son
10377. 7:04:45Osmanlı Mebusan Meclisi'nin kabul ettiği
10378. 7:04:47son kanun Misak-ı Milli'dir. Peki
10379. 7:04:50Misak-ı Milli'yi hangi grup kabul
10380. 7:04:51ettirdi? O kurulmasına kızdığımız Felahı
10381. 7:04:56Vatan Grubu kabul ettirdi. Ve sonra ne
10382. 7:05:00oldu? İstanbul işgal edildi ve son
10383. 7:05:02Osmanlı Mebusan meclisi dağıtıldı.
10384. 7:05:04Neden? Misak-ı Milli kabul edildi diye.
10385. 7:05:07İstanbul'un işgali ve Mebusan Meclisinin
10386. 7:05:09kapatılması. Misak-ı Milli kabul edildi.
10387. 7:05:11İtilaf devletleri İstanbul'u işgal
10388. 7:05:13ettiler ve Mebusan Meclisi dağıtıldı.
10389. 7:05:16İşte Doktor Rızanur Saltanat'ın
10390. 7:05:18kaldırılması teklifini verirken bunu
10391. 7:05:20söylüyor. İstanbul işgal edildikten
10392. 7:05:22sonra 16 Mart tarihinde zaten saltanat
10393. 7:05:25bitmişti. Biz sadece hükmü olmayan bir
10394. 7:05:28şeyi resmiyette kaldırıyoruz diyor.
10395. 7:05:31Ve arkadaşlar itilaf devletleri en hain
10396. 7:05:33Damat Ferit diye yine Damat Ferit Paşa
10397. 7:05:35hükümetini göreve getirdiler. Adamın
10398. 7:05:38hainliği çok belli değil mi ya?
10399. 7:05:42Belli yani bence çok belli. Devam
10400. 7:05:44edelim. Dikkat. İstanbul'un işgalinin
10401. 7:05:46tek olumlu yanı TBMM'nin açılışını
10402. 7:05:49hızlandırmıştır arkadaşlar. Manastırlı
10403. 7:05:52Hamdi Bey İstanbul'un işgalini Mustafa
10404. 7:05:54Kemal Atatürk'e haber veren kişidir. 16
10405. 7:05:56Mart tarihinde haber verdiği için Mart
10406. 7:05:5916 soyadı verilecek kendisine.
10407. 7:06:01İstanbul'un işgaline karşı alınan
10408. 7:06:03önlemler. İstanbul ile haberleşmeyi
10409. 7:06:05kestik. Geyve ve Ulukışla Demir
10410. 7:06:07Yollarını tahrip ettik. Neden? Asker
10411. 7:06:09getirmesinler diye. İşgali kınayan
10412. 7:06:11telgraflar çektik ve itilaf devletleri
10413. 7:06:14subaylarını tutukladık. Bu da bu kadar
10414. 7:06:18değerli arkadaşlar. Geldik 1. TBMM
10415. 7:06:20dönemine. 1. TBMM dönemi 1920-11923
10416. 7:06:24yılları arasındadır. 2. TBMM 192327
10417. 7:06:27yılları arasındadır. 1. TBMM binası
10418. 7:06:30günümüzde Kurtuluş Savaşı müzesi. 2.
10419. 7:06:32TBMM binası günümüzde Cumhuriyet Müzesi
10420. 7:06:35olarak görev yapıyor. Ve baktığımızda 1.
10421. 7:06:38TBMM 23 Nisan 1920 tarihinde açıldı.
10422. 7:06:41Açılış konuşmasını yapan en yaşlı üye
10423. 7:06:44sıfatıyla Sinop milletvekili Şerif
10424. 7:06:46Beydir. Peki ne oldu? Hemen Mustafa
10425. 7:06:49Kemal Paşa 24 Nisan'da bir gün sonra 24
10426. 7:06:52Nisan önergesini yani 1 no'lu kararı
10427. 7:06:54verdi. Diyor ki Meclis Başkanı hükümetin
10428. 7:06:57de başkanıdır. Ne demek bu? Meclis
10429. 7:06:59hükümeti sistemi demek. Meclis hükümeti
10430. 7:07:01sisteminde cumhurbaşkanı yok, başbakan
10431. 7:07:04yok ve bakanlar meclisten tek oylanarak
10432. 7:07:07seçiliyor. Meclis başkanı her şeyin
10433. 7:07:09başkanı. Hükümet kurmak zor.
10434. 7:07:12Cumhuriyetin ilanıyla meclis hükümeti
10435. 7:07:14sistemini bırakacağız. Kabine sistemine
10436. 7:07:16geçeceğiz. Kabine sisteminde
10437. 7:07:18cumhurbaşkanı var, başbakan var, meclis
10438. 7:07:20başkanı var. Ama orada ne oluyor? Nasıl
10439. 7:07:22hükümet kuruluyor? Orada hükümet kurmak
10440. 7:07:24kolay. Seçimler yapılıyor. En çok oy
10441. 7:07:26alan partinin başkanına cumhurbaşkanı,
10442. 7:07:28"Sen çok oyu aldın, hükümeti kur" diyor.
10443. 7:07:30Sen benim sağlık bakanım ol, sen benim
10444. 7:07:32milli eğitim bakanım ol diye seçiyor o
10445. 7:07:33da hükümeti. Yani kabine sistemini
10446. 7:07:35cumhuriyetin ilanıyla geçeceğiz. Hükümet
10447. 7:07:37kurmak kolay.
10448. 7:07:39TBMM açında açıldığında meclis hükümeti
10449. 7:07:42sistemiyle başlıyoruz ve hükümet kurmak
10450. 7:07:44zor. Meclis başkanı hükümetin de
10451. 7:07:46başkanıysa meclis hükümeti sistemi
10452. 7:07:48belirtilmiştir. Hükümet kurmak
10453. 7:07:51gereklidir diyor. Yani İstanbul
10454. 7:07:53hükümetini, Osmanlı hükümetini yok
10455. 7:07:55sayıyor. Geçici bir hükümet reisi ya da
10456. 7:07:58padişah vekili atamak doğru değildir
10457. 7:08:00diyor ve meclisin sürekli olacağına,
10458. 7:08:03padişahtan bağımsız olduğuna vurgu
10459. 7:08:06yapılıyor. TBMM üzerinde hiçbir güç
10460. 7:08:08yoktur diyor. Meclisin üstünlüğü
10461. 7:08:10ilkesidir bu. Ulusal egemen niye vurgu
10462. 7:08:12yapılıyor burada? Ama şunu da söylüyor.
10463. 7:08:15Padişah da halife de İstanbul hükümeti
10464. 7:08:18de TBMM'nin üzerinde değildir diyor.
10465. 7:08:21Onları yok sayıyor. TBMM yasama ve
10466. 7:08:23yürütme yetkisine sahiptir. Yani güçler
10467. 7:08:26bir çatı altında birleşmiş. Ne diyoruz
10468. 7:08:28buna? Güçler birliği ilkesi diyoruz.
10469. 7:08:31Padişah ve hilafet meclisin alacağı
10470. 7:08:33karara göre yerini alacaktır. Burada
10471. 7:08:35milli mücadele sürecine padişah ve
10472. 7:08:37halifelik yanlıları da dahil edilmeye
10473. 7:08:40çalışılıyor. Devam edelim. 1. TBMM'nin
10474. 7:08:43özellikleri. 1. TBMM kurucu meclistir.
10475. 7:08:46Neden? Yeni bir devlet ve yeni bir
10476. 7:08:48anayasa kurdu. Ulusçu bir meclistir.
10477. 7:08:51Azınlıklara yer verilmemiştir burada. O
10478. 7:08:53yüzden ulusçudur. Güçler Birliği
10479. 7:08:55özelliği gösterir. Yasama ve yürütme
10480. 7:08:57zaten kendi çatısı altında. yargıyı da
10481. 7:08:59istiklal mahkemeleri aracılığıyla
10482. 7:09:01kullanıyor. Yani güçler TBMM çatısı
10483. 7:09:03altında birleşmiş. Meclis hükümeti
10484. 7:09:05sistemi benimsenmiştir. Meclis başkanı
10485. 7:09:07var, başbakan yok, cumhurbaşkanı yok.
10486. 7:09:10Bakanlar meclisten güven ayı olarak
10487. 7:09:12seçiliyor. Yani hükümet kurmak zor.
10488. 7:09:16Kabine sistemine cumhuriyetin ilanıyla
10489. 7:09:18geçeceğiz. Orada hükümet kurmak kolay.
10490. 7:09:20Demokratik bir meclistir. Çünkü üyeleri
10491. 7:09:24demokratik şekilde halk tarafından
10492. 7:09:26seçilmiştir. İhtilalci bir meclistir.
10493. 7:09:28Çünkü saltanatı kaldırıyor ve ulusal
10494. 7:09:30egemenliği sağlıyor. Yani e arkadaşlar
10495. 7:09:33Çarlık Rusya yıkılıyor. SSCB kuruluyor.
10496. 7:09:36Bolşevik ihtilali. O ihtilali kabul
10497. 7:09:39ediyorlar ama 1. TBMM ihtilalci deyince
10498. 7:09:42hayır. Neden? E bu adamlar da saltanatı
10499. 7:09:45kaldırdılar ve ulus egemenliğini
10500. 7:09:47sağladılar. Dolayısıyla 1. TBMM
10501. 7:09:49ihtilalcidir. Devam edelim. Yaptığı tek
10502. 7:09:52bir inkılap vardır. O da saltanatın
10503. 7:09:54kaldırılmasıdır arkadaşlar. Diğer
10504. 7:09:56inkılapları yapan inkılapçı meclis
10505. 7:09:58ikinci meclistir. Devam edelim. Savaşçı
10506. 7:10:01bir meclistir. 1. İnönü, ikinci İnönü,
10507. 7:10:03Eskişehir, Kütahya, Sakarya Meydan
10508. 7:10:04Muharebesi ve Büyük Taarruz. Beş büyük
10509. 7:10:06savaş yapacak. O yüzden savaşçı bir
10510. 7:10:08meclis. Mecliste partiler yoktur,
10511. 7:10:11gruplar vardır arkadaşlar. Neden? Siyasi
10512. 7:10:14partilere yer vermiyoruz. Çünkü birlik
10513. 7:10:17beraberlik bozulmasın diye. Peki
10514. 7:10:19bakalım. Yeşilordu. Yeşilordu Çerkez
10515. 7:10:21Etemyanlılarının oluşturduğu gruptur.
10516. 7:10:24Müdafaa-i Hukuk Grubu Mustafa Kemal
10517. 7:10:25Atatürk'ü destekleyenlerdir. Tesanüt
10518. 7:10:28Grubu eski İttihatçıların oluşturduğu
10519. 7:10:30gruptur. Halk Zümresi, ıslahatçılar,
10520. 7:10:33istiklal gibi farklı gruplar da var
10521. 7:10:35arkadaşlar. Özellikle burada
10522. 7:10:37Yeşilordu'dan soru gelebilir ya da şöyle
10523. 7:10:38bir soru gelebilir. Aşağıda
10524. 7:10:40verilenlerden hangisi 1. TBMM'de yer
10525. 7:10:42alan gruplardan biri değildir? Cevap
10526. 7:10:45Felahı Vatan. Felah-ı Vatan burada değil
10527. 7:10:46ki. Son Osmanlı Mebusan Meclisind'e.
10528. 7:10:49Devam edelim. 1. TBMM'nin çıkardığı
10529. 7:10:52kanunlar. Ağan vergisinin arttırılması
10530. 7:10:54kanunu. Bu 1. TBMM'nin çıkardığı ilk
10531. 7:10:56kanundur. Hocam hani bu halkçı meclisti
10532. 7:10:59neden o anam vergisini küçükbaş hayvan
10533. 7:11:01vergisini arttırdı? 4 katına çıkardı.
10534. 7:11:03Kurtuluş Savaşı için para lazım. O
10535. 7:11:05yüzden teşkilatı Esasiye Kanununu
10536. 7:11:07çıkardı. 1921 Anayasası 1. İnönü'den
10537. 7:11:10sonra kabul edildi. İstiklal Marşı
10538. 7:11:13Kanunu 1. İnönü Savaşı'ndan sonra kabul
10539. 7:11:15edildi. Bu da hıyanet-i Vataniye Kanunu
10540. 7:11:18vatana ihanet edenlerin yargılandığı
10541. 7:11:20kanundur. Firariler Kanunu asker
10542. 7:11:22kaçaklarını yargılamak için
10543. 7:11:24çıkarılmıştır. Düzenli Ordu Kanunu bu
10544. 7:11:27kanunla Gediz taarruzundan sonra
10545. 7:11:29TBMM'nin düzenli ordusu kuruluyor ve
10546. 7:11:32Batı Cephesi'nde o mücadele ediyor.
10547. 7:11:34İstiklal Mahkemeleri Kanunu. Bak
10548. 7:11:36buradaki İstiklal Marşı'nın kabulü yok.
10549. 7:11:38Hııyanet-i Vataniye Kanunu ve Firariler
10550. 7:11:41Kanunu var ya işte bu iki kanunu kim
10551. 7:11:43uygulayacak? İstiklal mahkemeleri
10552. 7:11:45uygulayacak. İstiklal mahkemelerinin
10553. 7:11:47görev yaptığı son yer İzmir suikastidir.
10554. 7:11:50Dikkat edin. Başkomutanlık Kanunu
10555. 7:11:52Eskişehir Kütahya savaşlarından sonra
10556. 7:11:54Sakarya Meydan Muharebesi'en önce
10557. 7:11:56Mustafa Kemal Atatürk'ün askerlik
10558. 7:11:58mesleğine geri döndüğü kanundur. Bunu da
10559. 7:12:001. TBMM çıkarmıştır. Şimdi bu üçüne
10560. 7:12:02özellikle dikkat ediyorsunuz. Bunları
10561. 7:12:04mantıkla çıkarabiliyoruz ama dikkat
10562. 7:12:05edin. Nisab-ı Müzakere Kanunu mecliste
10563. 7:12:08nasıl müzakere edeceğimizi gösteren
10564. 7:12:10kanundur. Yani meclisin çalışma
10565. 7:12:13prensipleri belirtilmiştir. Meclisin iç
10566. 7:12:15tüzüğüdür. Nisab-ı müzakere. Nasıl
10567. 7:12:18müzakere edeceğimizi
10568. 7:12:20bununla beraber belirliyoruz. Meyni
10569. 7:12:23israfat kanunu. Seni israftan men
10570. 7:12:26ediyorum kanunu. Milli mücadele
10571. 7:12:28sürecinde israfı önlemeye yöneliktir.
10572. 7:12:31Bence bugün de çıkarılması gereken
10573. 7:12:32kanunlardan biri budur. Meyni müskirat
10574. 7:12:35kanunu seni içki ve tütün içmekten men
10575. 7:12:37ediyorum kanunudur. İçki ve tütün
10576. 7:12:39yasaklanmıştır. Neden? Çünkü itilaf
10577. 7:12:41devletleri bize satıyorlar. E aldığımız
10578. 7:12:43her içki tütün bize kurşun olarak
10579. 7:12:45dönüyor. O yüzden şu üçüne dikkat edin.
10580. 7:12:47Ekstra
10581. 7:12:49gelelim 1. icra vekilleri heyeti yani
10582. 7:12:52ilk hükümet arkadaşlar. Meclis başkanı
10583. 7:12:54herçeyin başkanıydı Mustafa Kemal
10584. 7:12:56Atatürk. Hariciye vekili yani dışişleri
10585. 7:12:58bakanı. Amasya görüşmelerine de katılan
10586. 7:13:01Bekir Sami Bey. Dahiliye vekili yani
10587. 7:13:03içişleri bakanı. Adamın adı cami
10588. 7:13:06İslamiyet.
10589. 7:13:08Soyadı da Baykurt. Kurt. Bu da Türk.
10590. 7:13:11Türk İslam. İçişleri Bakanı zaten bu
10591. 7:13:14abimiz olsun. Başka insan olmasın. Cami
10592. 7:13:16Baykurt Bey olsun. Adamın adı soyadı
10593. 7:13:18direkt içişleri bakanı. Sıhı vekili
10594. 7:13:21sağlık bakanı Adnan adı var. Halide
10595. 7:13:24Edip'in kocası. Genelkurmay vekili
10596. 7:13:28Genelkurmay Başkanı İsmet İnönü. Milli
10597. 7:13:31Savunma Bakanı Fevzi Çakmak.
10598. 7:13:34Maarif Vekili yani Milli Eğitim Bakanı
10599. 7:13:36da Doktor Rıza Nur oluyor. Peki devam
10600. 7:13:40edelim.
10601. 7:13:411. TBMM'ye karşı çıkan isyanlarımız var
10602. 7:13:44arkadaşlar. 1. TBMM'ye karşı çıkan
10603. 7:13:46isyanları özet olarak, çok
10604. 7:13:47özetleştirerek anlatacağım. 4 tür
10605. 7:13:49isyanımız var. Doğrudan İstanbul
10606. 7:13:51hükümetinin çıkardığı isyanlar iki tane.
10607. 7:13:54Eski Kuvay-i Milliyecilerin çıkardığı
10608. 7:13:56isyanlar iki tane. Azınlıkların
10609. 7:13:58çıkardığı isyanlar iki tane. Geri kalan
10610. 7:14:01isyanların tamamı İstanbul hükümeti ile
10611. 7:14:03itilaf devletlerinin ortaklaşa çıkardığı
10612. 7:14:05isyandır. Yani ben senden toplamda 6
10613. 7:14:07tane isyan bilmeni isteyeceğim. Geri
10614. 7:14:08kalan İstanbul hükümetiyle itilaf
10615. 7:14:10devletlerinin ortaklaşa çıkardığı
10616. 7:14:12olacak. Baktığımızda İstanbul
10617. 7:14:14hükümetinin tek başına çıkardığı iki
10618. 7:14:15tane isyan var. Bunlardan bir tanesi
10619. 7:14:17Ahmet Anzavur isyanı. Diğer bir adı
10620. 7:14:19Kuvay-i Muhammediye isyanıdır. Ahmet
10621. 7:14:22Muhammed oradan aklına gelsin. Balıkesir
10622. 7:14:24civarında çıkıyor. Çerkez Etem
10623. 7:14:27bastırıyor. Bu Çerkez Etem Kuvay-i
10624. 7:14:29Milliyecilerin çıkardığı isyanlarda
10625. 7:14:31birazdan değineceğim. 1. İnönü savaşı
10626. 7:14:33sırasında bu defa kendisi isyan edecek.
10627. 7:14:35Burada kahramanken orada maalesef hain
10628. 7:14:37olacak. Kuvay-i İnzibatiye isyanı. Bu da
10629. 7:14:40hilafet ordusu olarak isimlendiriliyor.
10630. 7:14:42O zaman İstanbul hükümetinin tek başına
10631. 7:14:44çıkardığı iki isyan. Ahmet Hanzavur,
10632. 7:14:46Kuvay-i İnzibatiye. Ahmet Hanzavur
10633. 7:14:48Kuvay-i Muhammediye diğer adı Ahmet
10634. 7:14:51Muhammed. Kuvay-i İnzibatiye isyanı da
10635. 7:14:53hilafet ordusu. İlk iki isyanımız bu.
10636. 7:14:56Peki gelelim şimdi azınlıkların
10637. 7:14:58çıkardığı isyanlara
10638. 7:15:01ve Kuay, eski Kuvay-i Milliyecilerin
10639. 7:15:04çıkardığı isyanlara. Arkadaşlar eski
10640. 7:15:06Kuay-i Milliyciler neden isyan
10641. 7:15:07ediyorlar? Düzenli orduya katılmak
10642. 7:15:09istemedikleri için isyan ediyorlar.
10643. 7:15:11Bunlardan biri Çerkez Etem isyanıdır.
10644. 7:15:13Çerkez Etem Ahmet Anzaur isyanını
10645. 7:15:15bastıran kişiydi. Bakın Kuva-i
10646. 7:15:17Seyyar'dir. Çerkez Etem'in Kuvay-i
10647. 7:15:19Milliye birliklerinin adı neymiş? Kuay-i
10648. 7:15:21Seyyare. Çerkez Etem yanlılarının 1.
10649. 7:15:24TBM'deki grubu neydi? Yeşilorduydu.
10650. 7:15:26muhtemel soru adayıdır. Çerkez Eten 1.
10651. 7:15:29İnönü savaşı sırasında isyan ediyor ve
10652. 7:15:31maalesef daha sonra Yunanlılara
10653. 7:15:32sığınıyor. Demirci Mehmet Efe isyanı
10654. 7:15:35Isparta civarında isyan ediyor.
10655. 7:15:37Refetbele gidip Demirci Mehmet Efe ile
10656. 7:15:39görüşüyor ve köyüne dön diyor. O da
10657. 7:15:42köyüne dönüyor. O zaman İstanbul
10658. 7:15:44hükümetiin tek başına çıkardığı iki
10659. 7:15:45isyan var. Ahmet Anzavur ve Kuvay-i
10660. 7:15:47İnzbatiye isyanı.
10661. 7:15:49Eski Kuvay-i Milliyecilerin çıkardığı
10662. 7:15:51iki isyan var. Çerkez Etem Demirci
10663. 7:15:53Mehmet Efe isyanı. E azınlıkların
10664. 7:15:55çıkardığı da iki tane isyan var.
10665. 7:15:56Azınlıklar neden isyan ediyorlar?
10666. 7:15:59Kendi devletlerini kurmak için bizim
10667. 7:16:01topraklarımızda Rum isyanı ve Ermeni
10668. 7:16:04isyanı. Şimdi sizi şuraya alacağım.
10669. 7:16:06Şuraya arkadaşlar. İstanbul hükümetinin
10670. 7:16:08çıkardığı iki isyan bunlar. Azınlıkların
10671. 7:16:10çıkardığı iki isyan bunlar. Kuvay-i
10672. 7:16:12Milliyecilerin çıkardığı iki isyan
10673. 7:16:14bunlar. Geri kalanlar da İstanbul
10674. 7:16:16hükümeti ile itilaf devletlerinin
10675. 7:16:17ortaklaşa çıkardığı isyanlar. Bunların
10676. 7:16:20da yerlerine bir göz gezdirin. O kadar
10677. 7:16:22arkadaşlar. Tamam. Bunlara tek
10678. 7:16:23girmeyeceğim. Çünkü
10679. 7:16:26burada şuna dikkat etmenizi istiyorum.
10680. 7:16:28Dürrizade Abdullah arkadaşlar. Dürrizade
10681. 7:16:31Abdullah milli mücadele karşıtı fetva
10682. 7:16:33veren şey islamdır. Milli mücadele
10683. 7:16:35haramdır. Milli mücadelecileri öldürmek
10684. 7:16:37caizdir şeklinde bir fetva veriyor. Buna
10685. 7:16:40karşı olarak da Rıfat Börekçi
10686. 7:16:471924'ten 1940'ların ortalarına kadar
10687. 7:16:50Diyanet İşleri Başkanı olacak. Bu adam
10688. 7:16:52da yanına bir sürü imam alıyor ve
10689. 7:16:55Dürrizade Abdullah'ın karşısına karşı
10690. 7:16:57fetvayla çıkıyorlar. Milli mücadele
10691. 7:16:59yanlısı fetva veren Rıfat Börekçi uzun
10692. 7:17:01yıllar Diyanet İşleri Başkanı oldu.
10693. 7:17:03Milli Mücadele karşıtı fetva veren
10694. 7:17:05Dürrizade Abdullah ÖABT'de
10695. 7:17:10soru olarak geldi arkadaşlar. Devam
10696. 7:17:12edelim. Buraları görmüştük. TBMM'nin
10697. 7:17:15isyanlara karşı aldığı önlemler. TBMM bu
10698. 7:17:17isyanlara karşı ne yaptı? Rıfat Börekçi
10699. 7:17:19liderliğinde karşı fetva yayımladı.
10700. 7:17:22Bunun dışında Dürrizade Abdullah'ın
10701. 7:17:24fetvasına Rıfat Börekçi liderliğinde
10702. 7:17:26karşı fetva yayınladık. İstiklal
10703. 7:17:28mahkemeleri kuruldu. İstiklal
10704. 7:17:29mahkemeleri hıyanet-i vataniye kanunu
10705. 7:17:32ile ve firariler kanunu ile ne yaptı?
10706. 7:17:34Asker kaçaklarını ve vatana ihanet
10707. 7:17:36edenleri yargıladı. Bunlar hep önlem.
10708. 7:17:38Dikkat edin. İrşat heyetleri kuruldu
10709. 7:17:41arkadaşlar. İstanbul hükümeti nasihat
10710. 7:17:43heyetlerini kuruyor. Bu nasihat
10711. 7:17:44heyetleri gidiyor halka diyor ki sakın
10712. 7:17:47ha işgallere ses çıkarmayın. İtalyanlar
10713. 7:17:49aman canım ne yapıyorlar sanki size? Bir
10714. 7:17:51şey olmaz. Hem bizden daha medeniler hem
10715. 7:17:53sizi hastanede getirmişler. Boşverin,
10716. 7:17:55hiç isyan etmeyin. Bunların egemenliği
10717. 7:17:56altında yaşayalım diyorlar. Yani nasihat
10718. 7:17:59heyetleri milli mücadelede milli bilinci
10719. 7:18:02söndürmeye çalışanlardır. Milli mücadele
10720. 7:18:05ekibi de nasihat heyetlerine karşı irşat
10721. 7:18:07heyetlerini kurmuştur. Bunlar da milli
10722. 7:18:09bilinci uyandırmaya çalışmıştır.
10723. 7:18:11Hakimiyet-i Milliye gazetesi kuruldu ya
10724. 7:18:14da çıkarıldı. Sivas'ta irade-i milliye,
10725. 7:18:17Ankara'da hakimiyet-i milliye. Bu
10726. 7:18:19TBMM'nin yarı resmi yayın organıdır ve
10727. 7:18:23İstiklal Marşı'nın yayınlandığı ilk
10728. 7:18:24gazetedir. Önemli. Anadolu Ajansı. Yunus
10729. 7:18:27Nadi ve Halidi Edip tarafından Anadolu
10730. 7:18:29Ajansı kurulacak. Günümüzde hala devam
10731. 7:18:31ediyor. Ankara'da kuruldu ve muhtemel
10732. 7:18:34soru adayı. ÖABT'de de soruldu.
10733. 7:18:37Yok ÖABT'de değil. Hakimlikte ya da
10734. 7:18:39kaymakamlık sınavında soruldu. İstanbul
10735. 7:18:41hükümeti ile ya da ilişkilerle kestik.
10736. 7:18:44Neden? isyan çıkartıyor çünkü İstanbul
10737. 7:18:45hükümeti. O yüzden gelelim Sevr
10738. 7:18:47anlaşmasına arkadaşlar. Dünya
10739. 7:18:50Savaşı'ndan sonra yenilen devletlerle
10740. 7:18:51yapılacak olan barış antlaşmalarının
10741. 7:18:53şartları Paris Barış Konferansında
10742. 7:18:55belirlenmişti ama biri hariç. Hangisi
10743. 7:18:57hariç? Sevr anlaşması hariç. Sevr
10744. 7:18:59Anlaşması'nın şartları San Remo
10745. 7:19:01konferansında İtalya'da belirlendi.
10746. 7:19:03Şimdi hukuki yönüne bakalım arkadaşlar.
10747. 7:19:05Kanun esasi de diyor ki, Kanuni esasi de
10748. 7:19:08diyor ki, "Uluslararası bir anlaşma
10749. 7:19:09Mebusan Meclisi'nin onayından geçmek
10750. 7:19:11zorundadır" diyor. Ama Mebusan Meclisi
10751. 7:19:14ne oldu? Misak-ı Milli kabul edilince
10752. 7:19:16kapatıldı ve İstanbul işgal edildi.
10753. 7:19:17Haliyle Sevr anlaşması Mebusan
10754. 7:19:20Meclisi'nin onayından geçmemiştir. O
10755. 7:19:22yüzden ölü doğmuş bir anlaşmadır. Sevr
10756. 7:19:24anlaşması kimin onayından geçmiştir?
10757. 7:19:26Mebusan Meclisi yok ya. Oradan bir
10758. 7:19:28saltanat şurası topluyorlar. 40 kişilik
10759. 7:19:31saltanat şurası onaylıyor. Anlaşma
10760. 7:19:33Mebusan Meclisi'nin onayından geçmediği
10761. 7:19:35için hukuken geçersizdir. Yani ölü
10762. 7:19:37doğmuş bir anlaşmadır. Topçu Feriki Rıza
10763. 7:19:40Paşa saltanat şurasının içerisinde
10764. 7:19:42bulunmasına rağmen
10765. 7:19:45Sevri onaylamayan tek kişidir topçu
10766. 7:19:47Feriki Rıza Paşa.
10767. 7:19:50Gelelim kabul edilmesi ve imzalanmasına.
10768. 7:19:52Bir kere Sevri imzalamamak için istifa
10769. 7:19:56eden Osmanlı Başbakanı Tevfik Paşa'dır
10770. 7:19:59arkadaşlar. Bu önemli. Peki itilaf
10771. 7:20:01devletleri Sevri imzalatmak için ne
10772. 7:20:04yaptılar? Doğu Trakya'da işgalleri
10773. 7:20:05arttırdılar. Anadolu'da, Batı Anadolu'da
10774. 7:20:07işgalleri genişlettiler. Bizi Sevri
10775. 7:20:09imzalamaya zorluyorlar. İmzalamamak için
10776. 7:20:12istifa eden Tevfik Paşa. Bunun dışında
10777. 7:20:15ne oldu? Tevfik Paşa gitti ama artık
10778. 7:20:18Sevri imzalamaya gidiyorlar. Kimler
10779. 7:20:20gidiyor? Hadi Rıza Reşat gidelim bak.
10780. 7:20:24Hadi
10781. 7:20:26Rıza
10782. 7:20:28Reşat.
10783. 7:20:30Gidelim Sevri imzalayalım. Hadi Paşa,
10784. 7:20:33Rıza Tevfik ve Reşat Halis bunlar
10785. 7:20:38Fransa'nın Sev kasabasına gidip ne
10786. 7:20:40yapmışlardır? Sevış anlaşmasını
10787. 7:20:42imzalamışlardır.
10788. 7:20:44Buna dikkat ediyoruz. Şimdi gelelim
10789. 7:20:46sevrim maddelerine. Doğu Trakya ve Batı
10790. 7:20:48Anadolu Yunanlılara verilecektir. Bu
10791. 7:20:50gizli anlaşmalara aykırı zaten. Normalde
10792. 7:20:53Batı Anadolu İtalyanlılara verilmişti.
10793. 7:20:55Ege Adaları Yunanistan'a bırakılacak.
10794. 7:20:57Rodos 12 ada, Aydın ve Muğla İtalya'ya
10795. 7:21:00verilecek. I. Dünya Savaşı'ndan sonra
10796. 7:21:021947 Paris anlaşmasıyla 12 adada
10797. 7:21:06Yunanlılara geçiyor. Anadolu'nun
10798. 7:21:08doğusunda bir Ermenistan ve bir de
10799. 7:21:10Kürdistan devleti kurulacak deniliyor.
10800. 7:21:12Yani azınlık devletleri kuracaklarmış.
10801. 7:21:15Mardin, Urfa, Antep ve Suriye
10802. 7:21:17Fransızlara bırakılacak.
10803. 7:21:19Anadolu'nun güneyi Fransızlarda. Irak,
10804. 7:21:22Musul, Arabistan İngiltere'ye bırakıldı.
10805. 7:21:24Bakın hem petrol bölgeleri hem de din
10806. 7:21:27bölgeleri İngilizler tarafından işgal
10807. 7:21:30ediliyor. Boğazlar uluslararası bir
10808. 7:21:32komisyon tarafından yönetilecek ve tüm
10809. 7:21:35devletlerin gemilerine açık olacaktır.
10810. 7:21:37Komisyonda Türk olmayacaktır diyorlar
10811. 7:21:39Sevde. Ulan boğazlar bizim adamlar
10812. 7:21:42boğazları yönetecek komisyona Türk
10813. 7:21:44koymuyorlar. Devam edelim. Bu bizim
10814. 7:21:47bağımsızlığımıza aykırıdır. Devam
10815. 7:21:49edelim. İstanbul başkent olarak kalacak
10816. 7:21:51ama Türkler anlaşma şartlarına uymazsa
10817. 7:21:54İstanbul da ellerinden alınacak. Neden
10818. 7:21:56böyle bir madde koyuyorlar? İşgallere
10819. 7:21:57karşı tepkiyi azaltmak için. Yoksa bize
10820. 7:22:00İstanbul'u mu bırakır bunlar? Osmanlı
10821. 7:22:02Devleti savaş tazminatı ödeyecektir.
10822. 7:22:04Savaş tazminatı ödüyorsan savaşın
10823. 7:22:06suçlusu olarak kabul ediliyorsundur.
10824. 7:22:09Osmanlı Devleti'nin asker sayısı
10825. 7:22:1050.700'ü geçmeyecek. Ağır silahlar
10826. 7:22:13bulunmayacak. Yani işgallere karşı
10827. 7:22:15koymamızı engelliyorlar.
10828. 7:22:19Kapitülasyonlardan bütün devletler
10829. 7:22:21yararlanacak. Osmanlı Devleti'nin
10830. 7:22:22sömürge haline getirilmesidir. Bu Serve
10831. 7:22:25Anlaşması Osmanlı Devletinin imzaladığı
10832. 7:22:27son anlaşmadır.
10833. 7:22:29Osmanlı Devleti'nin imzaladığı halde
10834. 7:22:31yürürlüğe girmeyen anlaşmaları Edirne
10835. 7:22:33Segedin anlaşması yürürlüğe giriyor
10836. 7:22:35Murat döneminde ama uygulanmadan
10837. 7:22:38bozuluyor. Stefanos anlaşması iptal
10838. 7:22:40edilip yerine Berlin Anlaşması
10839. 7:22:42yapılmıştı. Sevre arkadaşlar eee ölü
10840. 7:22:45doğmuş bir anlaşmaydı. İşte Sevri
10841. 7:22:48bilmeyenler arkadaşlar Lozan'ı
10842. 7:22:50kötülüyorlar. Allah aşkına. Sevrin
10843. 7:22:52maddelerine bir bakar mısınız? Lozan'la
10844. 7:22:54kıyaslanabilir mi? Lozan bu ülkenin
10845. 7:22:56tapusudur. Ve ben bir de şeye de çok
10846. 7:22:59kızıyorum. Bakıyorum böyle Twitter'a X'e
10847. 7:23:01falan işte şey diyorlar ya da bana mesaj
10848. 7:23:03atıyorlar. Hocam efendim adalar için
10849. 7:23:05savaşsaydık keşke.
10850. 7:23:07Başka işte
10851. 7:23:11Musul içinde savaşsaydık. Kardeşim sen
10852. 7:23:13hiç savaşt mı? Ben hiç savaşmadım ama
10853. 7:23:15ben en azından okuduğum kadarıyla
10854. 7:23:18savaşın ne kadar ağır bir şey olduğunu
10855. 7:23:19biliyorum. Arkadaşlar bakın savaşmayan
10856. 7:23:23bizler hiçbir zaman kardeşimizin aynı
10857. 7:23:25siperde bizim yanımızda öldüğünü
10858. 7:23:28görmedik. Ölmesini bırakın
10859. 7:23:31gelen ateşten kalkamadığımız için,
10860. 7:23:33çıkamadığımız için o siperden iki gün
10861. 7:23:35boyunca kardeşinin ölüsüyle ve
10862. 7:23:38kardeşinin kokmaya başlamasıyla
10863. 7:23:40hiçbirimiz yaşamadık. Dolayısıyla savaş
10864. 7:23:43öylesine basit bir şey değil. O yüzden
10865. 7:23:45lütfen X'te, Instagram'da ya da sosyal
10866. 7:23:47medyada savaş nidaları atarken bir kez
10867. 7:23:50daha düşünün. Savaş öyle kolay bir şey
10868. 7:23:52değil.
10869. 7:23:54Gelelim Bilecik görüşmelerine. İstanbul
10870. 7:23:56hükümeti temsil heyetini neyle
10871. 7:23:58tanımıştı? Amasya görüşmeleriyle.
10872. 7:24:00İstanbul hükümeti TBMM'yi neyle
10873. 7:24:01tanıyacak? Bilecik görüşmeleriyle. Bakın
10874. 7:24:04arkadaşlar şimdi hangi Bilecik
10875. 7:24:06görüşmeleri hangi İstanbul hükümeti
10876. 7:24:08döneminde Tevfik Paşa Başbakanlığında
10877. 7:24:11oluyor? Tevfik Paşa kimleri gönderiyor?
10878. 7:24:13Salih Paşa'yı ve Ahmet İzzet Paşa'yı.
10879. 7:24:16TBMM adına kim katılıyor? Mustafa Kemal
10880. 7:24:18Atatürk katılıyor. Önemi ne? TBMM
10881. 7:24:20İstanbul hükümetini resmen
10882. 7:24:23yok. İstanbul hükümeti TBMM'yi resmen
10883. 7:24:26tanımıştır. Karıştırılan bilgi: Temsil
10884. 7:24:28Heyetinin resmen tanınması Amasya
10885. 7:24:30görüşmeleriyle, TBMM'nin resmen
10886. 7:24:33tanınması Bilecik görüşmeleriyle
10887. 7:24:35olmuştur. Bu da bu kadar
10888. 7:24:38değerli arkadaşlar. Geldik yine çok
10889. 7:24:40sorunun çıktığı bir yere. Kurtuluş
10890. 7:24:42Savaşı Muharebeler Dönemi. İlk olarak
10891. 7:24:44şöyle bir özetleyelim arkadaşlar.
10892. 7:24:46Muharebeler dönemine baktığımızda bizim
10893. 7:24:48ü tane cephemiz var. 1. Doğu cephesi, 2.
10894. 7:24:51Güney cephesi, 3. Batı cephesi. Tamam.
10895. 7:24:55Doğu cephesi'e düşmanlarım kimler?
10896. 7:24:56Ermeni ve Gürcüler. Doğu cephesinde ben
10897. 7:24:59bu Ermeni ve Gürcülere karşı kimle
10898. 7:25:00savaşacağım? 15. Kol ordu Kazım
10899. 7:25:03Karabekir komutanlığıa. Güney cephesinde
10900. 7:25:05düşmanların Fransız ve Ermeniler. Burada
10901. 7:25:08sadece Kuvay-i Milliye savaşacak. Bu
10902. 7:25:10arada bu Doğu Cephesind'deki 15. Kolordu
10903. 7:25:12Osmanlı'dan kalan kolordudur. Batı
10904. 7:25:15cephesinde düşmanım Yunanlılar önce
10905. 7:25:17Kuvay-i Milliye, Kuvay-i Milliye
10906. 7:25:18başarılı olamayacak. TBMM'nin kurduğu
10907. 7:25:20düzenli ordu savaşacak. Gelelim Doğu
10908. 7:25:23Cephesine. İlk cephemiz bu arkadaşlar.
10909. 7:25:25Doğu cephesi'e düşmanlarım Ermeni ve
10910. 7:25:27Gürcülerdi. Kazım Karabekir liderliğinde
10911. 7:25:29ne yaptım? Osmanlı'dan kalan 15. kol
10912. 7:25:32ordu ile taarruzda geçtim ve Ermenileri
10913. 7:25:35bırakın Misak-ı Milli sınırlarının
10914. 7:25:37dışına bugünkü Ermenistan sınırlarının
10915. 7:25:39bile dışına attı Kazım Paşa. Ve daha
10916. 7:25:42sonra arkadaşlar ne yaptık? Ermenilerle
10917. 7:25:44Misak-ı Milli'ye uygun şekilde Gümrü
10918. 7:25:47Anlaşması'nı imzaladık Doğu Cephesie'de.
10919. 7:25:49Gümrü anlaşmasına baktığımızda Ermeniler
10920. 7:25:52ile TBMM arasında imzalandı. Dikkat
10921. 7:25:54edin. TBMM'nin ilk askeri ve siyasi
10922. 7:25:57zaferidir Gümrü anlaşması. önemli.
10923. 7:26:00Türkiye ifadesinin geçtiği ilk
10924. 7:26:01anlaşmadır. Önemli arkadaşlar,
10925. 7:26:04Ermenistan Sevr anlaşmasını reddeden ilk
10926. 7:26:07devlet oldu. Aynı zamanda Ermenistan
10927. 7:26:09Misak-ı Milli'yi tanıyan ilk devlet
10928. 7:26:12oldu. Ve yine Ermenistan TBMM'yi tanıyan
10929. 7:26:15ilk devlet oldu. Bunların tamamı Gümrü
10930. 7:26:18Anlaşmasıyla olmuştur. Bir de Kafkas
10931. 7:26:20Cephesi'nde tehcir kanunu sek yasasıyla
10932. 7:26:24Ermenileri Suriye ve Lübnan'a
10933. 7:26:25göndermiştim ya. Onlar arasında suçsuz
10934. 7:26:28olanlarının geri dönmesine izin verdim.
10935. 7:26:30Gümrü anlaşmasıyla şarkhi olarak bilinen
10936. 7:26:33kişi kim oldu? Kazım Karabekir oldu.
10937. 7:26:362025 çıkmış sınav sorusudur. 2015 çıkmış
10938. 7:26:39sınav sorusudur Kazım Karabekir. Dikkat
10939. 7:26:42edelim.
10940. 7:26:43General Halbard raporu. General Harbor
10941. 7:26:46kim bu adam arkadaşlar? ABD gönderiyor
10942. 7:26:49bunu ya diyor. Altı doğu ilinde bir
10943. 7:26:51Ermeni devleti kurmaya çalışıyorlar ama
10944. 7:26:53Altı Doğu ilinde Ermeniler mi çok,
10945. 7:26:55Türkler mi çok? Hele bir git bak
10946. 7:26:57diyorlar General Harbor'a. General Harb
10947. 7:26:59geliyor birtım incelemelerde bulunuyor.
10948. 7:27:02Daha sonra General Harbor raporunu
10949. 7:27:03kaleme alıyor. 6. Doğu ilinde Ermeni
10950. 7:27:06işgalinin haksızlığını uluslararası
10951. 7:27:09arenada duyuran belge General Harbor
10952. 7:27:11raporudur. Bak unutma. İzmir'in
10953. 7:27:13işgalinin haksızlığı Amiral Bristol. 6
10954. 7:27:15Doğu ilinde Ermeni işgalinin haksızlığı
10955. 7:27:17General Harbort. Batum Antlaşması.
10956. 7:27:20Arkadaşlar normalde böyle bir anlaşma
10957. 7:27:22yok. Yok. Resmi olarak da yok ama soru
10958. 7:27:25bankalarında var. O yüzden veriyorum
10959. 7:27:26mecburen. Gürcüler üzerine PAS
10960. 7:27:29harekatını düzenliyoruz ve ardından
10961. 7:27:31Batum anlaşması imzalanıyor. Aslında
10962. 7:27:33Batum anlaşması diye bir anlaşma yoktur.
10963. 7:27:35PAS harekatı var ama Gürcüler üzerine.
10964. 7:27:37Peki devam edelim. Geldim Güney
10965. 7:27:40Cephesine. Doğu Cephesi bitti. Güney
10966. 7:27:42cephesine baktığımızda düşmanlarımız
10967. 7:27:43Fransız ve Ermeniler. Hem doğuda
10968. 7:27:45Ermenilerle hem Güney Cephesi'e
10969. 7:27:47Ermenilerle savaşıyorum. Bu önemli.
10970. 7:27:49Savaşan kim? Kuvay-i Milliye yani
10971. 7:27:51düzenli ordu yok. Osmanlı'dan kalan da
10972. 7:27:53yok. TBMM'nin kurduğu da yok. Dikkat. Ne
10973. 7:27:56zaman kapanacak? 1921 Ankara
10974. 7:27:58anlaşmasıyla Güney Cephesi kapanacak.
10975. 7:28:00Güney cephesindeki Kuvay-i Milliye
10976. 7:28:02liderleri Adana'da Tufan Bey, Urfa'da
10977. 7:28:05Ali Sayıp Bey, Antep'te Şahin Bey var,
10978. 7:28:08Karayılan var, Şehit Kamil var. Üçü de
10979. 7:28:11önemli. Maraş'ta. Maraş'ın neyi meşhur?
10980. 7:28:13Dondurması. Neyden yapılır? Sütten. E
10981. 7:28:15sütçü imam. E imamsa hocadır o. Rıdvan
10982. 7:28:19Hoca. Rıdvan Hoca ve Sütçü İmam da
10983. 7:28:20nerededir? Maraş'tadır diyeceğiz.
10984. 7:28:23Gelelim şehirlere verilen unvanlara
10985. 7:28:25arkadaşlar. Şehirlere verilen unvanları
10986. 7:28:28kamu olarak kodlayacağız. Ne olarak?
10987. 7:28:30Kamu olarak. K'yi sildik. Ne kaldı? AMU
10988. 7:28:33baktığımızda Antep'e Gazi unvanı
10989. 7:28:35verilecek 1921'de Maraş'a Kahraman
10990. 7:28:38unvanı verilecek 1973'te. Urfa'ya ise
10991. 7:28:41Şanlı unvanı verilecek 1984'te.
10992. 7:28:44Yani değerli dostlarım şehirlere verilen
10993. 7:28:47unvanları kamu olarak kodluyorum. K'yi
10994. 7:28:50sildim amu kaldı. Peki istiklal
10995. 7:28:53madalyası alan şehirler, istiklal
10996. 7:28:54Madalyası alan yerleri de imaj olarak
10997. 7:28:57kodluyorum.
10998. 7:28:58İnebolu, Maraş, Antep, Urfa. İnebolu,
10999. 7:29:02Maraş, Antep, Urfa yani Şanlıurfa. İmaj
11000. 7:29:05olarak kodluyoruz. İstiklal Madalyası
11001. 7:29:08alan şehirlerin şifresi i ile başlıyor.
11002. 7:29:10İstiklal Madalyası da i ile ile. Bunu
11003. 7:29:11buradan çıkarın. Kamuda unvanların
11004. 7:29:14şifresi oluyor. Gelelim arkadaşlar 1921
11005. 7:29:18Ankara Antlaşması'na. Ne oldu
11006. 7:29:20arkadaşlar? Ben Batı Cephesi'e
11007. 7:29:22savaşıyordum. Batı cephesinde
11008. 7:29:24Yunanlıları Sakarya Meydan Muharebesi'e
11009. 7:29:26mağlup ettim. Ama kim korktu? Güney
11010. 7:29:28cephesindeki Fransızlar korktu. Ve Güney
11011. 7:29:31Cephesind'deki Fransızlarla 1921 Ankara
11012. 7:29:33Anlaşmasını yaptık ve Güney Cephesi
11013. 7:29:35kapandı. O zaman dikkat. Güney cephesi
11014. 7:29:38virgül. Batı cephesie Yunanlılarla
11015. 7:29:41yapılan Sakarya Meydan Muharebesi'nin
11016. 7:29:43ardından güneyde Fransızlarla yapılan
11017. 7:29:461921 Ankara anlaşması ile kapanmıştır.
11018. 7:29:48Yani Güney cephesi kapatan anlaşmaya
11019. 7:29:52giden yol Batı Cephesinden geçiyor. Batı
11020. 7:29:54Cephesi'e Sakarya Meydan Muharebesi'ni
11021. 7:29:55kazanınca 1921 Ankara anlaşmasıyla Güney
11022. 7:29:58Cephesi'ni kapattım. Dikkat! 1921 Ankara
11023. 7:30:01anlaşması ile Hatay Misak-ı Milli'den
11024. 7:30:04ikinci taviz olarak Fransız mandasındaki
11025. 7:30:06Suriye'ye bırakıldı. Dikkat! TBMM'yi
11026. 7:30:08tanıyan ilk itilaf devleti Fransa oldu.
11027. 7:30:11İlk devlet kimdi? Ermenistan'dı. Gümrü
11028. 7:30:13anlaşmasıyla önemli. 2015 çıkmış sınav
11029. 7:30:16sorusu. Milli mücadele döneminde
11030. 7:30:18Türkiye'nin izlediği siyaset hakkında
11031. 7:30:20olumlu yazılar yazan Türk dostu Fransız
11032. 7:30:23yazar Pier Lotiir. 2015 KPSS'de soruldu.
11033. 7:30:27Bu nasıl 2015 hocam? Heh. Şöyle devam
11034. 7:30:31edelim. Gelelim Batı Cephesine
11035. 7:30:33arkadaşlar. Batı Cephesi' baktığımızda
11036. 7:30:35düşmanımız kim? Yunanlılar. Önce Kuvay-i
11037. 7:30:38Milliye mücadele edecek. Başarılı
11038. 7:30:40olamayacak. Düzenli ordu mücadele
11039. 7:30:42edecek. Önemli bilgilere bakalım. Temsil
11040. 7:30:45Heyeti Kuvay-i Milliye'nin başına Ali
11041. 7:30:47Fuat Cebeso'yu atamıştı. Bu temsil
11042. 7:30:49heyetinin ilk yürütme yetkisiydi. Nerede
11043. 7:30:51atadı? Sivas Kongresi'nde atamıştı.
11044. 7:30:56Doğu Cephesi'nin kapanmasının ardından
11045. 7:30:5815. kol Ordudan kalan askerlerin bir
11046. 7:31:00kısmı da yine buraya gönderildi ve
11047. 7:31:02güçlendirildi. Batı Cephesi. Gelelim
11048. 7:31:05Gedis taarruzuna. Şimdi arkadaşlar
11049. 7:31:07baktığımızda
11050. 7:31:09Ali Fuat Cebesoy Sivas Kongresi'e Batı
11051. 7:31:11Cephesi Kuvay-i Milliye Komutanlığı'na
11052. 7:31:13atanmıştı ya. İşte o Ali Fuat Cebesoy
11053. 7:31:15hiç kimseye sormadan Gediz taarruzunu
11054. 7:31:17yaptı ve başarısız oldu. Bu
11055. 7:31:19başarısızlığın ardından Ali Fuat Cebesoy
11056. 7:31:22görevden alındı. Moskova'ya elçi olarak
11057. 7:31:24görevlendirildi ve TBMM şunu söyledi.
11058. 7:31:26Demek ki biz Kuvay-i Milliye ile
11059. 7:31:28başarılı olamayacağız. O yüzden Gediz
11060. 7:31:30taarruzunun başarısız olması Ali Fuat
11061. 7:31:32Cebesoy'un görevden alınmasına ve
11062. 7:31:34Kuvay-i Milliye yerine düzenli ordunun
11063. 7:31:36kurulmasını sağlamıştır. Ali Fuat
11064. 7:31:39Cebesoy'un liderliğinde Gediz taarruzunu
11065. 7:31:41yapıyoruz. Yunanlılara karşı taarruza
11066. 7:31:43geçsek de başarısız oluyoruz. Ali Fuat
11067. 7:31:46Cebesoy görevden alındı. Moskova
11068. 7:31:48elçiliğine gönderildi. Ve arkadaşlar
11069. 7:31:51Batı Cephesi de ne olacak? Düzenli ordu
11070. 7:31:54kurulacak. Batı cephesi de ikiye
11071. 7:31:56ayrılacak. İsmet İnönü. İsmet İnönü ve
11072. 7:32:01alta da Refet
11073. 7:32:05Bele gelecek. Ali Fuat Cebesoy da
11074. 7:32:08Moskova'ya gönderildi.
11075. 7:32:10İsmet'in Önü ve Refet Bele geldi. Şimdi
11076. 7:32:13devam edelim. Önemli Kuvay-i Milliye
11077. 7:32:16liderleri Çerkez Etem. Çerkez Etem'in
11078. 7:32:18TBMM içerisindeki grubu yeşil orduydu.
11079. 7:32:20Çerkez Etem'in Kuvay-i Milliye
11080. 7:32:22birliklerine Kuvay-i Seyyare adı
11081. 7:32:24veriliyor. Önemli. Yörük Efe Nazilli ve
11082. 7:32:26çevresinde, Demirci Mehmet Efe Isparta
11083. 7:32:29ve çevresinde Ali Çetinkaya önemli
11084. 7:32:32Ayvalık'tadır ve batıda ilk silahlı
11085. 7:32:35direnişi başlatmıştır. Bak milli
11086. 7:32:37mücadelede ilk silahlı direniş Hatay
11087. 7:32:39Dörty'da Karam Mehmet Çavuş tarafından
11088. 7:32:41başlatılmıştır. Batıda ilk silahlı
11089. 7:32:43direnişi Ali Çetinkaya başlattı. Hocam
11090. 7:32:45Hasan Tahsin o İzmir'de düşmana ilk
11091. 7:32:47kurşunu sıkan. Bunun dışında Şahin Bey
11092. 7:32:50vardı Antep'te. Karayılan vardı
11093. 7:32:51Antep'te. İpsiz Recep ve Topal Osman
11094. 7:32:53nerede? Bunlar da Karadeniz'de.
11095. 7:32:59Peki önemli mücadeleler bakalım. İlk
11096. 7:33:01silahlı direniş Hatay Dört yolda Kara
11097. 7:33:03Mehmet Çavuş tarafından başlatıldı.
11098. 7:33:05İzmir'de düşmana ilk kurşunu sıkan Hasan
11099. 7:33:07Tahsind'di. Batıda ilk silahlı direniş
11100. 7:33:10Ayvalık'ta Ali Çetinkaya tarafından
11101. 7:33:12başlatıldı. İlk Kurşun Savaşı da
11102. 7:33:15Ödemiştedir değerli dostlar. Yunanlılar
11103. 7:33:17mağlup edilmiştir burada. Devam
11104. 7:33:20ediyoruz. Geldik Milli Mücadeledeki
11105. 7:33:22kadın kahramanlarımıza.
11106. 7:33:24En başta kim var? Gördesti Makbule. Eşi
11107. 7:33:26Halil Efe'nin cepheye katılmasının
11108. 7:33:28ardından Gördesti Makbule de cepheye
11109. 7:33:31katılmış ve pek çok yerde başarılar
11110. 7:33:33kazanmıştır ve pek çok yerde savaşmıştır
11111. 7:33:35ve şehit düşmüştür. Benim memleketimden
11112. 7:33:38gördesti Makbule ve bence son derece
11113. 7:33:40önemli. Binbaşı Ayşe, Kara Fatma, Halide
11114. 7:33:43Edip, Tayyyar Rahmiye, Tayyyar Rahmiye
11115. 7:33:46Güney Cephesi'e diyor ki, "Ben kadın
11116. 7:33:48olduğum halde ayakta savaşıyorum da siz
11117. 7:33:50erkek olduğunuz halde yerlerde
11118. 7:33:52sürünmekten utanmıyor musunuz?" diyor.
11119. 7:33:54Direnişin sembolü oluyor. Önemli. Şerife
11120. 7:33:56Bacı Kastamonu' da arkadaşlar istiklal
11121. 7:33:59yolu üzerinde cepheye silah taşırken
11122. 7:34:02şehit düşen Türk kadınıdır. Kılavus
11123. 7:34:04Hatice yine Güney Cephesi'nde köyünün
11124. 7:34:06tamamı öldürülüyor Kılavuz Hatice'nin. O
11125. 7:34:09da gidiyor Fransız ve Ermenilere ben
11126. 7:34:11size kılavuzluk yapayım diyor ve düşmanı
11127. 7:34:13kar Boğazına sokuyor. Milli Mücadele ya
11128. 7:34:16da Kuvay-i Milliye ekibi de düşmanı
11129. 7:34:18rahatça orada öldürüyorlar. Fakat
11130. 7:34:20Kılavuz Hatice de orada şehit düşüyor. O
11131. 7:34:23yüzden Kılavuz Hatice de önemli. Bir de
11132. 7:34:25Türk jandarı olarak bilinen onbaşı
11133. 7:34:27nezhat var ama hocam. Kim yok milli
11134. 7:34:30mücadelede kadın kahramanları
11135. 7:34:31içerisinde? Nene Hatun yok. Nene Hatun
11136. 7:34:35nerede hocam? 93 harbinde.
11137. 7:34:41Peki gelelim düzenli ordunun batı
11138. 7:34:42cephesi savaşlarına. 5 tane büyük savaş
11139. 7:34:45yapacağım. Birinci önü. İkinci önü.
11140. 7:34:47Eskişehir Kütahya, Sakarya Meydan
11141. 7:34:49Muharebesi, Büyük Taarruz. İlk iki
11142. 7:34:51savaşı kazanacağım. Son iki savaşı
11143. 7:34:53kazanacağım. ortadaki savaşta
11144. 7:34:55kaybedeceğim. Bunun dışında birinci inin
11145. 7:34:57önü, ikinci yin önü, Eskişehir Kütahya
11146. 7:34:59savaşlarında ordumun komutanı İsmet Önü,
11147. 7:35:01son iki savaşta Mustafa Kemal Atatürk.
11148. 7:35:04Bunun dışında birinci in önü, ikinci yin
11149. 7:35:06önü Eskişehir Kütahya, Sakarya Meydan
11150. 7:35:08Muharebesi benim için savunma savaşı son
11151. 7:35:11savaş yani büyük taarruz. Benim için
11152. 7:35:15taarruz savaşı. Birinci yin önü, ikinci
11153. 7:35:18yin önü Eskişehir, Kütahya, Sakarya
11154. 7:35:19Meydan Muharebesi, Büyük Taarruz. Bu
11155. 7:35:21savaşların ilk dördü savunma, son savaş
11156. 7:35:23taarruz. İlk ü savaşta İsmet'in önü
11157. 7:35:26orduyu komuta etmişken son iki savaşta
11158. 7:35:28Mustafa Kemal Atatürk başkomutan olarak
11159. 7:35:30orduyu yönetmiştir. Gelelim
11160. 7:35:34Batı Cephesi'e düzenli ordunun ilk
11161. 7:35:36savaşına. 1. İnönü savaşı. Yunan
11162. 7:35:39kaynakları buna taarruzi keşif diyor.
11163. 7:35:41Yani biz keşfetmeye geldik diyor. Ya
11164. 7:35:43oğlum yer mi ya? Yer mi Anadolu insanı
11165. 7:35:45bunu? Keşfetmeye gelmişler. 15.000
11166. 7:35:47kişiyle mi kardeşim? Yani baktığımızda
11167. 7:35:50nedeni ne? Arkadaşlar itilaf
11168. 7:35:52devletlerinin amaçları hep aynı. Aslında
11169. 7:35:53Yunan saldırılarının amaçları hep aynı.
11170. 7:35:55Milli mücadeleyi önlemek istiyorlar. Ser
11171. 7:35:57barış anlaşmasını imzalatmak istiyorlar.
11172. 7:35:59TBMM'ye son vermek istiyorlar. İşgalleri
11173. 7:36:02hayata geçirmek istiyorlar. Amaçları hep
11174. 7:36:04aynı. Ama İnönü Savaşı sırasında bir de
11175. 7:36:07Çerkez Etem isyanı çıkıyor. Çerkez Etem
11176. 7:36:09isyanından faydalanmak istiyor
11177. 7:36:11Yunanlılar. O yüzden saldırıyorlar. Bak
11178. 7:36:14bunlar genel amaçlardır. Hepsinde aynı.
11179. 7:36:16Birinci önüde ikinci yin önüde
11180. 7:36:18Eskişehir, Kütahya'da, Sakarya'da aynı
11181. 7:36:19bunlar. Ama 1. İnönü Savaşı sırasında
11182. 7:36:22çıkan isyan derse Çerkez Etem isyanı,
11183. 7:36:25İnönü Savaşı sırasında çıkan isyan derse
11184. 7:36:27Koçkiri isyanı diyorum. Bu da muhtemel
11185. 7:36:30soru adayıdır. İkisi de soruldu. Dikkat
11186. 7:36:32edin. İsmetin Önü komutanlığında yapılan
11187. 7:36:35savunma savaşıyla Yunanlılar başarılı
11188. 7:36:37bir şekilde durduruldu ve geri
11189. 7:36:39püskürtüldü değerli dostlar. Ve bizden
11190. 7:36:42sayıca üstün olmalarına rağmen
11191. 7:36:44Yunanlıları ne yaptık? Mağlup ettik. Ve
11192. 7:36:47düzenli ordu ilk zaferini kazanmış oldu.
11193. 7:36:49Düzenli orduya ve TBMM'ye duyulan güven
11194. 7:36:53arttı. Dikkat! İsmet Paşa'nın rütbesi
11195. 7:36:55generall yükseltildi. Şimdi arkadaşlar
11196. 7:36:591. İnönü'nün sonuçlarına bakacağız. Şu
11197. 7:37:01İsmet İnönü'nünall yükseltilmesi pek
11198. 7:37:03bilinmiyor. 1. İnönü Savaşı'ndan
11199. 7:37:04sonradır. Önemlidir. 1. İnönü Savaşı'nın
11200. 7:37:07sonuçlarını talim olarak kodluyorum.
11201. 7:37:09Teşkilat-ı Esasiye Kanunu kabul edildi.
11202. 7:37:121921 Anayasası. Yeni Türk devletiin ilk
11203. 7:37:15anayasası. Afgan dostluk anlaşması
11204. 7:37:17imzalandı ve TBMM'yi tanıyan ilk
11205. 7:37:19Müslüman devlet Afganistan oldu. Londra
11206. 7:37:22Konferansı düzenlendi. İtilaf devletleri
11207. 7:37:24Sevri değil de Sevrin değişmiş şeklini
11208. 7:37:27bize kabul ettirmeye çalışacaklar. Yer
11209. 7:37:29mi Anadolu Çocuğu? Iıı, yemez. İstiklal
11210. 7:37:32Marşı kabul edildi yine İnönü Savaşı'nın
11211. 7:37:34sonucunda ve Ruslarla yani SSCB ile
11212. 7:37:37Moskova anlaşması imzalandı. Moskova
11213. 7:37:39anlaşmasıyla da SSCB'yi tanıyan ilk
11214. 7:37:42büyük Avrupalı devlet, pardon TBMM'yi
11215. 7:37:44tanıyan ilk büyük Avrupalı devlet SSCB
11216. 7:37:47olacak.
11217. 7:37:49Melike burayı kesme. Biz de hata
11218. 7:37:52yapıyoruz görsün herkes. Çünkü biz de
11219. 7:37:54hata yapıyoruz. Çok yapıyoruz bazen.
11220. 7:37:56Hatta şimdi arkadaşlar baktığımızda 1.
11221. 7:37:59İnönü Savaşı'nın sonuçları talim
11222. 7:38:03kodladık. Çok güzel. Şimdi bunun
11223. 7:38:05içerisini açacağız ama İnönü Savaşı'ndan
11224. 7:38:07sonra Mustafa Kemal Paşa meclis
11225. 7:38:09kürsüsünden diyor ki vatanın bağrına
11226. 7:38:12düşman dayasın hançerini. Bulunur elbet
11227. 7:38:14kurtaracak bahtı kara maderini." diyor
11228. 7:38:17Mustafa Kemal Paşa. Devam edelim. Şimdi
11229. 7:38:20bu talimi açacağız arkadaşlar. Talim
11230. 7:38:241. İnönü Savaşı'nın sonuçlarıydı.
11231. 7:38:26Teşkilat-ı Esasiye Kanunu yani 1921
11232. 7:38:29Anayasası kabul edildi. Yeni Türk
11233. 7:38:31devletiin ilk anayasasıdır. Egemenlik
11234. 7:38:33kayıtsız şartsız millete verilmiştir.
11235. 7:38:35Türkiye'nin yumuşak ve çerçeve tek
11236. 7:38:38anayasasıdır. Kanun esasi ile birlikte
11237. 7:38:40yani Osmanlı'dan kalan
11238. 7:38:43anayasa ile beraber uygulanmıştır. Bu
11239. 7:38:45teşkilat-ı esasiye yumuşak ve çerçeve
11240. 7:38:48bir anayasa. Yani savaş anayasası.
11241. 7:38:50Sadece genel maddeler var. Öyle sosyal
11242. 7:38:52haklar, bilmem neler falan yok.
11243. 7:38:54Seçimler 2 yılda bir yapılır deniliyor
11244. 7:38:56burada ve dikkat edin çift dereceli
11245. 7:38:59seçim sistemini içeriyor. Çift dereceli
11246. 7:39:01mi daha demokratik? Tek dereceli mi? Tek
11247. 7:39:03dereceli. Peki hocam tek dereceli ne
11248. 7:39:05zaman uygulanacak? 1946 yılında
11249. 7:39:08uygulanacak
11250. 7:39:10arkadaşlar. Halkçılık beyannamesi soru
11251. 7:39:12olarak geldi. Teşkilat-ı Esasiye
11252. 7:39:14Kanunuun taslağı nedir diye sordular.
11253. 7:39:16Teşkilat-ı Esasiye Kanunuunun taslağı
11254. 7:39:19halkçılık beyannamesidir. Buna da dikkat
11255. 7:39:21ediyoruz. Geldim talim şifremin A'sına.
11256. 7:39:24Afgan dostluk anlaşması. Arkadaşlar
11257. 7:39:27Afganlarla hem kültürel hem siyasi
11258. 7:39:29alanda işbirliğini amaçlayan anlaşmadır.
11259. 7:39:31Afgan dostluk anlaşması ve TBMM'yi
11260. 7:39:33tanıyan ilk Müslüman devlet Afganistan
11261. 7:39:36olmuştur. Devam edelim. Londra
11262. 7:39:39Konferansı yani talim şifremin
11263. 7:39:42L'sindeyim arkadaşlar.
11264. 7:39:45İtilaf devletleri bize sevrin değişmiş
11265. 7:39:47şeklini kabul ettireceklerdi. Bu yüzden
11266. 7:39:49Osmanlı hükümetini çağırdılar. İstanbul
11267. 7:39:51hükümetini bir de TBMM hükümetini
11268. 7:39:53çağırdılar. Neden? Aramızda ikilik
11269. 7:39:55çıkarıp bundan faydalanıp sevreğimizi
11270. 7:39:58aratacaklardı. Türkiye Büyük Millet
11271. 7:40:00Meclisi'ni Londra Konferansı'na davet
11272. 7:40:02eden devlet İtalya'dır. Dikkat edin.
11273. 7:40:04Milletler Cemiyeti'ne bizi davet eden
11274. 7:40:06devlet İspanya. İkisini karıştırmayın.
11275. 7:40:08Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Bekir
11276. 7:40:10Sami Bey katıldı. Osmanlı adına ise
11277. 7:40:12Tevfik Paşa katıldı. İtilaf devletleri
11278. 7:40:14aramızda ikilik çıkararak Sevri
11279. 7:40:16imzalatmak istiyorlardı. Ama Tevfik Paşa
11280. 7:40:18ne dedi? Türk milletinin gerçek ve
11281. 7:40:19hakiki temsilcisi TBMM adına gelen Bekir
11282. 7:40:22Sami Beydir dedi. Bekir Sami Bey bizim
11283. 7:40:24ilk dışişleri bakanımızdı. Tamam da
11284. 7:40:27hocam biz zaten bu arada bunlar soru
11285. 7:40:29olarak gelir arkadaşlar. İtalya, Bekir
11286. 7:40:31Sami Bey, Tevfik Paşa gelir. Peki hocam
11287. 7:40:34biz zaten bize Sevrin değişmiş şeklini
11288. 7:40:36kabul ettireceklerini biliyorduk. Neden
11289. 7:40:37Londra Konferansına katıldık? Çünkü biz
11290. 7:40:39katılmasak Türkler barış istemiyor
11291. 7:40:41propagandasında bulunurlardı. Bunun
11292. 7:40:43önüne geçtik. Ve arkadaşlar TBMM ve
11293. 7:40:46Misak-ı Milli İhtilaf Devletlerine
11294. 7:40:48tanıtılmış oldu Londra Konferansında ve
11295. 7:40:50bizim ilk Dışişleri bakanımız olan Bekir
11296. 7:40:52Sami Bey burada kafasına göre bazı esir
11297. 7:40:54değişimi anlaşmaları imzalayınca
11298. 7:40:56görevden alındı. Yerine Yusuf Kemal
11299. 7:40:59Tengirşenk getirildi. Dışişleri Bakanı
11300. 7:41:01Yusuf Kemal Tengirşenk hem 19 hem 2016
11301. 7:41:05hem 2023 çıkmış sınav sorusu.
11302. 7:41:09Devam edelim. Talim şifremizin
11303. 7:41:11iyisindeyiz. İstiklal Marşı'nın kabulü
11304. 7:41:14arkadaşlar. İstiklal Marşı yarışmasını
11305. 7:41:15düzenleyen Marif Vekaleti yani Milli
11306. 7:41:17Eğitim Bakanlığı söz yazarı Mehmet Akif
11307. 7:41:20Ersoy nerede yazdı? Tacettin dergahında
11308. 7:41:22yazdı. Kime itafen yazdı? Orada korkma
11309. 7:41:25derken kime sesleniyor? Kahraman Türk
11310. 7:41:27ordusuna ithafen yazılmıştır. Bu da 2018
11311. 7:41:30çıkmış sınav sorusu. Mecliste okuyan
11312. 7:41:32kişi kimdir? Milli hatip olarak bilinen
11313. 7:41:35Hamdullah Supi Tanrıöver'dir. Mehmet
11314. 7:41:37Akif Elsoy kazandığı ödülü nereye
11315. 7:41:39bağışlıyor? Askeri dikim evi olan Darül
11316. 7:41:42Mesai'ye bağışlıyor ve İstiklal
11317. 7:41:44Marşı'nın ilk kez yer aldığı anayasa
11318. 7:41:461982 anayasasıdır. Önemli. İstiklal
11319. 7:41:49Marşı'nın ilk bestecisi Ali Rıfat
11320. 7:41:51Çağatay, günümüz bestecisi Osman Zeki
11321. 7:41:55Üngör'dür.
11322. 7:41:56Yayınlandığı ilk gazete Hakimiyet-i
11323. 7:41:59Milliye, İstiklal Marşı'nın yayınlandığı
11324. 7:42:01ilk dergi Sebelülür Reşat dergisidir.
11325. 7:42:04Zaten İslamcılık çizgisinde ilerleyen
11326. 7:42:05bir dergi. Mehmet Akif Ersoy'un da
11327. 7:42:07yazarlığını yaptığı dergi. Devam edelim.
11328. 7:42:10Geldik talim şifremizin sonuna. M'ye
11329. 7:42:13Moskova anlaşması TBMM ile SSCB arasında
11330. 7:42:16imzalanıyor arkadaşlar. Aslında bu
11331. 7:42:19anlaşmanın adı Moskova Dostluk ve
11332. 7:42:21Kardeşlik Anlaşmasıdır. Maddelerine
11333. 7:42:23bakalım tek. Çarlık Rusya ve Osmanlı
11334. 7:42:25Devleti arasında önceden imzalanan
11335. 7:42:27anlaşmalar geçersiz sayılacak. E o zaman
11336. 7:42:30bu yeni devletlerin kurulduğunun
11337. 7:42:32kabulüdür. Çarlık Rusya yok, SSCB var.
11338. 7:42:34Osmanlı yok, Türkiye var artık. Yani
11339. 7:42:36yeni devletlerin kurulduğu kabul
11340. 7:42:38görmüştür. E bir de önceden imzalanan
11341. 7:42:40anlaşmalar geçersizse biz önceden Çarlık
11342. 7:42:43Rusya'ya kapitülasyon vermiştik. Haliyle
11343. 7:42:45kapitülasyonların kaldırıldığını kabul
11344. 7:42:47eden ilk devlet de SSCB oldu. Çıkmış
11345. 7:42:50sınav sorusu. Yine sorulur. Yeni maddeye
11346. 7:42:53bakalım. Her iki taraftan birinin
11347. 7:42:55tanımadığı devletler arası bir anlaşmayı
11348. 7:42:57diğeri de tanımayacaktır. E o zaman biz
11349. 7:42:59dış politikada ortak hareket etme kararı
11350. 7:43:01almışız. Batum Gürcistan'a
11351. 7:43:03bırakılacaktır. Dikkat. Misak-ı
11352. 7:43:05Milli'den ilk taviz verilmiştir. Misak-ı
11353. 7:43:08Milli'den ilk taviz Batum. İkinci taviz
11354. 7:43:11Hatay 3üncü taviz Musul'dur. Zaten
11355. 7:43:13alfabetik sırayla gidiyor. 1 2 3ün
11356. 7:43:16taviz. Devam edelim
11357. 7:43:19arkadaşlar. Biz Batum'u Misak-ı
11358. 7:43:21Milli'den ilk taviz olarak verdik. SSCBE
11359. 7:43:24Misak-ı Milli'yi tanıyacaktır. TBMM'yi
11360. 7:43:27ve Misak-ı Milli'yi tanıyan ilk büyük
11361. 7:43:29Avrupalı devlet SSCB oldu.
11362. 7:43:33Bunları tablo halinde vereceğim merak
11363. 7:43:35etmeyin. Devletler kendi geleceklerine
11364. 7:43:37kendileri karar verecek diye bir madde
11365. 7:43:39var. Neden? SSCB sosyalizmde yönetiliyor
11366. 7:43:41ya bize rejim dayatması yapmasın diye
11367. 7:43:44arkadaşlar. Rejim dayatması yaşanmaması
11368. 7:43:47için bu madde koyulmuştur. Boğazlar
11369. 7:43:48ticaret gemilerine açık olacaktır
11370. 7:43:50deniliyor. Yani Moskova anlaşmasında
11371. 7:43:53boğazlarla ilgili bir madde var mı? Evet
11372. 7:43:55var. Devam edelim. Misak-ı Milli'den
11373. 7:43:58verilen tavizler. Birinci taviz Moskova
11374. 7:44:00Anlaşmasıyla Batum kime bırakıldı?
11375. 7:44:03Gürcistan'a. İkinci taviz 1921 Ankara
11376. 7:44:05anlaşması ile Hatay kime bırakıldı?
11377. 7:44:09Suriye'ye. 3. Taviz 1926 Ankara
11378. 7:44:12Antlaşması ile Musul kime bırakıldı?
11379. 7:44:15Irak'a. Peki o dönemde Gürcistan SSCB
11380. 7:44:19hegemonyasında, Suriye Fransa
11381. 7:44:21hegemonyasında,
11382. 7:44:23Irak İngiltere hegemonyasında diyeceğiz.
11383. 7:44:26Yani aslında Gürcistan'a, Suriye'ye,
11384. 7:44:28Irak'a bırakılmıyor da Fransa'ya pardon
11385. 7:44:32eee SSCB'ye,
11386. 7:44:34Fransa'ya ve İngiltere'ye bırakılıyor
11387. 7:44:36diyebiliriz. Buralar büyükelçiliklere
11388. 7:44:38baktığımızda buradan da 2016 yılında
11389. 7:44:41soru geldi. TBMM'nin açtığı ilk büyük
11390. 7:44:43elçilik SSCB'ye Moskova'ya açılmıştır.
11391. 7:44:46Buradaki elçimiz kimdi? Ali Fuat
11392. 7:44:48Cebesoy'du. Geliz taarruzundan sonra
11393. 7:44:50gönderilmişti. Türkiye'de ilk elçilik
11394. 7:44:52açan devlet kim? Gürcistan. 2016 yılında
11395. 7:44:55bunu sordular. Türkiye'de büyük elçilik
11396. 7:44:57açan ilk Müslüman devlet de Afganistan.
11397. 7:45:00Zaten TBMM'yi tanıyan ilk Müslüman
11398. 7:45:02devlet olmuştu.
11399. 7:45:04Gelelim İnönü Savaşı'na arkadaşlar.
11400. 7:45:07Nedenleri aynı nedenler. Sevr
11401. 7:45:09anlaşmasını imzalatmak, TBMM'ye ve
11402. 7:45:11ulusal mücadeleye son vermek, işgalleri
11403. 7:45:13hayata geçirmek. Yunanlılar İngilizlerin
11404. 7:45:15desteğini kaybetmek istemiyorlar. O
11405. 7:45:17yüzden saldırıyorlar. 1. İnönü
11406. 7:45:19Savaşı'nın intikamını almak istiyorlar
11407. 7:45:21bizden. İşte bu sebeplerle Yunanlılar
11408. 7:45:23bize ikinci kez saldırıyorlar. Ama yine
11409. 7:45:27biz İsmet'in önü komutanlığında mükemmel
11410. 7:45:29bir savunma savaşı uyguluyoruz ve
11411. 7:45:31Yunanlıları püskürtmeyi başarıyoruz.
11412. 7:45:34Yunanlılar mağlup edildi. Sonuçları bak
11413. 7:45:381. İnönüün sonuçlarını Talim diye
11414. 7:45:40kodlamıştım. İnönüünün sonuçlarını ise
11415. 7:45:43Fifi olarak kodluyorum.
11416. 7:45:45Fransa Zonguldak'tan çekildi. Taş kömürü
11417. 7:45:48vardı burada. Oradan çekildi. İde
11418. 7:45:50İngiltere Malta'daki esirlerimizi
11419. 7:45:52serbest bıraktı arkadaşlar. Malta 2025
11420. 7:45:56çıkmış. KPSS sorusu. Dikkat edin. Fransa
11421. 7:45:59TBMM'ye barış teklifi sundu. Bak,
11422. 7:46:02Yunanlıları yayıyorsunuz, yeniyoruz.
11423. 7:46:03Fransa korkuyor. Ve İtalya Anadolu'yu
11424. 7:46:06boşaltma kararı aldı. Yani İnönü
11425. 7:46:09Savaşı'nın sonuçlarını Fifi olarak
11426. 7:46:11kodluyorum. Mustafa Kemal Atatürk
11427. 7:46:13İsmet'in önüye çektiği telgrafta İnönü
11428. 7:46:15Savaşı'ndan sonra siz orada yalnızca
11429. 7:46:18düşmanı değil aynı zamanda bir milletin
11430. 7:46:21makus talihini de yendiniz diyor.
11431. 7:46:26Devam edelim. İnönü savaşı da bitti.
11432. 7:46:28Gelelim Aslanlar Dumlupınar taarruzuna.
11433. 7:46:31Bakın arkadaşlar,
11434. 7:46:34Gedis taarruzundan sonra kim görevden
11435. 7:46:37alınmıştı? Ali Fuat Cebesoy İnönü
11436. 7:46:40Savaşı'ndan sonra Refetbele hiç kimseye
11437. 7:46:44sormadan arkadaşlar Demirci Mehmet Efe
11438. 7:46:46isyanını bastırmıştı bu hiç kimseye
11439. 7:46:48sormadan Aslılar Dumlupınar taarruzunu
11440. 7:46:50yapıyor ve başarısız oluyor. Başarısız
11441. 7:46:53olunca görevden alındı arkadaşlar
11442. 7:46:55Refetbe. Batı Cephesi'in komutanı tek
11443. 7:46:57başına İsmet İnönü oldu. Devam edelim.
11444. 7:47:01Eskişehir Kütahya savaşları düzenli
11445. 7:47:04ordumuzun tek yenilgisidir. Savaş sayıca
11446. 7:47:06ve sahip olduğu askeri donanımlarca
11447. 7:47:08bizden üstün olan Yunanlıları bu defa
11448. 7:47:10durdurmayı başaramadık. Biz Yunanlıları
11449. 7:47:13durduramayınca İsmet'in önü Mustafa
11450. 7:47:15Kemal Paşa'ya telgraf çekti ya da aradı.
11451. 7:47:18"Paşam her şey bitti." dedi. Mustafa
11452. 7:47:20Kemal ne? Dedi: "Hayır İsmet, her şey
11453. 7:47:22yeni başlıyor. Onları Anadolu'nun
11454. 7:47:24Harem-i İsmetinde boğacağım" dedi.
11455. 7:47:26Arkadaşlar sen orduyu Sakarya Nehr'in
11456. 7:47:29doğusuna çek. Yani bize doğal bir
11457. 7:47:32savunma hattı oluştur dedi. Eskişehir
11458. 7:47:34Kütahya savaşlarında İsmet'in önü
11459. 7:47:36komutasında yenildik. Ordu Sakarya
11460. 7:47:38Nehrinin doğusuna çekildi. Neden? Araya
11461. 7:47:42doğal savunma hattı koymak için. Ve bu
11462. 7:47:44düzenli ordunun tek yenilgisidir.
11463. 7:47:46Sonuçlarına baktığımızda Eskişehir,
11464. 7:47:48Afyon, Kütahya, Bursa gibi yerler işgal
11465. 7:47:51edildi. E arkadaşlar düşman Ankara
11466. 7:47:55Polatlı'ya kadar geldi. Top sesleri
11467. 7:47:57meclise duyuluyor. Haliyle meclis
11468. 7:47:59biterse her şey biter. Meclisi
11469. 7:48:01Kayseri'ye taşımayı düşünüyoruz. Meclis
11470. 7:48:03Kayseri'ye taşıması kararı alındı.
11471. 7:48:06Fransa TBMM'ye barış teklifi sunmuştu ya
11472. 7:48:08ikin öünden sonra onu geri çekti. İtalya
11473. 7:48:12arkadaşlar
11474. 7:48:14ben çekileceğim Anadolu'dan demişti ya
11475. 7:48:16ünü Savaşı'ndan sonra İtalya çekilme
11476. 7:48:18kararından vazgeçti.
11477. 7:48:21TBMM'ye ve orduya duyulan güven
11478. 7:48:24zayıfladı maalesef. Peki arkadaşlar,
11479. 7:48:28TBMM'ye ve orduya duyulan güven
11480. 7:48:30zayıflayınca Mustafa Kemal Atatürk'e
11481. 7:48:31ağır muhalefet edildi ve Mustafa Kemal
11482. 7:48:33Paşa meclis kürsüsüne çıktı. dedi ki
11483. 7:48:36bana 3 aylığına yasama, yürütme ve
11484. 7:48:38yargıyı içeren başkomutanlık görevini
11485. 7:48:41verin. Ben de size bir vatan armağan
11486. 7:48:42edeyim dedi. Önce muhalifler çok
11487. 7:48:44eleştirdiler. Padişah mı olacaksın,
11488. 7:48:46diktatör mü olacaksın diye. Sonra
11489. 7:48:48Mustafa Kemal Paşa dedi ki, "Beyler
11490. 7:48:49mantıklı düşünün. Zaten beni
11491. 7:48:51istemiyorsunuz. E ben başarılı olursam
11492. 7:48:53bağımsız bir devletimiz olur. Başarısız
11493. 7:48:55olursam da beni diskalifiye etmiş
11494. 7:48:56olursunuz." dedi. Muhalifler de kabul
11495. 7:48:59etti bu şekilde. Ve arkadaşlar dikkat
11496. 7:49:01edelim. Eskişehir Kütahya savaşlarından
11497. 7:49:04sonra Sakarya Meydan Muharebesi'en önce
11498. 7:49:07Mustafa Kemal Paşa başkomutanlık
11499. 7:49:09yetkisiyle o çok sevdiği askerlik
11500. 7:49:11mesleğine geri döndü. Mustafa Kemal
11501. 7:49:14Atatürk başkomutanlık yetkisiyle
11502. 7:49:16tekalif-i milliye emirlerini yayınladı.
11503. 7:49:18Bakın dikkat edin. Tekalifi Milli
11504. 7:49:20Emirlerini 1. TBMM'e çıkarmamıştır.
11505. 7:49:22Başkomutanlık yetkisiyle Mustafa Kemal
11506. 7:49:24Paşa çıkarmıştır.
11507. 7:49:27Peki Mustafa Kemal Paşa İsmet'in önüyle
11508. 7:49:29konuşuyordu ya telefonda. Mustafa Kemal
11509. 7:49:31Paşa orduyu Sakarya Nehri'nin doğusuna
11510. 7:49:33çekin deyince İsmet'in önü soruyor.
11511. 7:49:35Paşam siz ne yapıyorsunuz diyor Mustafa
11512. 7:49:37Kemal Paşa. Biz mi paşam yeni
11513. 7:49:40kuracağımız devletin eğitim sistemi
11514. 7:49:41nasıl olsun diye öğretmenlerle
11515. 7:49:43toplandık. 1. Maarif Kongresi'ni
11516. 7:49:45düzenledik diyor. O nasıl bir inanç? O
11517. 7:49:48nasıl bir kendine güven? Öyle değil mi
11518. 7:49:50arkadaşlar? Eskişehir Kütahya savaşları
11519. 7:49:52sırasında 1. Mauf Kongresi
11520. 7:49:54düzenlenmiştir. Bu da eğitime verilen
11521. 7:49:57önemi gösterir. Düşman Ankara
11522. 7:49:59Polatlı'da. Çünkü sen öğretmenlerle
11523. 7:50:01görüşüyorsun. 1. Maarif Kongresi'ni
11524. 7:50:03düzenliyorsun. Bu delice bir dahilik.
11525. 7:50:06Dikkat. Bursa'nın Yunanlılar tarafından
11526. 7:50:08işgali ve tahribi üzerine Ankara'da
11527. 7:50:10Türkiye Büyük Millet Meclisi kürsüsüne
11528. 7:50:12puşude-i siyah yani siyah örtü
11529. 7:50:15örtülmüştür.
11530. 7:50:18Gelelim tekalif-i Milli emirlerine. Ne
11531. 7:50:20bu Tekalifi-i Milliye emirleri? Mustafa
11532. 7:50:22Kemal Atatürk'ün başkomutanlık kanunuyla
11533. 7:50:24çıkardığı ordunun ihtiyaçlarını
11534. 7:50:26karşılamak için çıkardığı emirlerdir.
11535. 7:50:29Ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için
11536. 7:50:31çıkarılmıştır. Tekalifi-i Milliye
11537. 7:50:32emirleri. Ama TBMM değil Mustafa Kemal
11538. 7:50:34Paşa çıkardı.
11539. 7:50:36Geldik Sakarya Meydan Muharebesi'ne.
11540. 7:50:38Sakarya Meydan Muharebesi'e çok fazla
11541. 7:50:41zabitanımız yani subayımız şehit düştüğü
11542. 7:50:43için subaylar savaşı olarak biliniyor.
11543. 7:50:46Ya da arkadaşlar melhame-i kübra yani
11544. 7:50:49büyük kıyım olarak biliniyor. Mustafa
11545. 7:50:52Kemal Atatürk'ün başkomutan olarak
11546. 7:50:54yönettiği ilk savaştır Sakarya Meydan
11547. 7:50:57Muharebesi ve Mustafa Kemal Paşa
11548. 7:50:59liderliğinde yine bir savunma savaşı
11549. 7:51:01yapıyoruz ve yine bir kez daha kazanmayı
11550. 7:51:05başarıyoruz. Atatürk'ün başkomutan
11551. 7:51:07olarak yönettiği bu ilk savaşta Türk
11552. 7:51:09ordusu kazandı. Mustafa Kemal Paşa
11553. 7:51:12orduya hattı müdafaa yoktur. satı
11554. 7:51:15müdafaa vardır. O satı bütün vatandır.
11555. 7:51:17Vatanın her karış toprağı vatandaşın
11556. 7:51:19kanıyla sulanmadıkça asla terk
11557. 7:51:22olunamaz." dedi. Arkadaşlar aslında bu
11558. 7:51:24nedir biliyor musunuz? Aslında bu
11559. 7:51:25Mustafa Kemal Paşa'nın savaş
11560. 7:51:27stratejisidir. Yani böyle bir hat çekip
11561. 7:51:29de bu hattı savunmak yok. Hattı müdafaa
11562. 7:51:32yoktur. Sath-ı müdafaa vardır. Yani
11563. 7:51:34yüzey savunması vardır. Peki o yüzey
11564. 7:51:36neresi? O yüzey bütün vatandır. Vatanın
11565. 7:51:39her karış toprağı vatandaşın kanıyla
11566. 7:51:41sulanmadıkça terk edilmeyecek diyor
11567. 7:51:43Mustafa Kemal Paşa. O zaman bu söz de
11568. 7:51:45Sakarya Meydan Muharebesi sırasında
11569. 7:51:47söylenmiştir
11570. 7:51:49ve yüzeysel savunma stratejisi
11571. 7:51:51uygulanmıştır. Sonuçlarına baktığımızda
11572. 7:51:53Mustafa Kemal Atatürk'ün başkomutan
11573. 7:51:55olarak yönettiği ilk savaş Sakarya
11574. 7:51:57Meydan Muharebesidir ve Sakarya Meydan
11575. 7:51:59Muharebesi sonrasında Mustafa Kemal
11576. 7:52:01Paşa'ya gaziyelik unvanı ve maraşellik
11577. 7:52:03rütbesi verildi. Fevzi Çakma'a büyük
11578. 7:52:06taarruzdan sonra verildi. Türklerin
11579. 7:52:081683'te Viyana önlerinden başlayan geri
11580. 7:52:11çekiliş dönemi son buldu. Sakarya Meydan
11581. 7:52:14Muharebesiyle artık biz saldıracağız
11582. 7:52:16çünkü. Peki devam edelim değerli
11583. 7:52:18dostlar.
11584. 7:52:20Türklerin geri çekiliş dönemi son buldu.
11585. 7:52:22İtalya Anadolu'dan çekildi. Dikkat.
11586. 7:52:25Anadolu'yu boşaltan ilk itilaf devleti
11587. 7:52:27İtalya oldu. Hangi savaştan sonra?
11588. 7:52:29Sakarya Meydan Muharebesi'en sonra.
11589. 7:52:31Ukrayna ile dostluk anlaşması imzalandı.
11590. 7:52:34Bu da tamam. Devam edelim. İngiltere ile
11591. 7:52:38esir değişimi anlaşması imzalandı. O
11592. 7:52:40zaman İngiltere ile ben iki savaştan
11593. 7:52:42sonra esir anlaşması yaptım. İkinci
11594. 7:52:44İnen'den sonra ve Sakarya Meydan
11595. 7:52:46Muharebesinden sonra. İtilaf devletleri
11596. 7:52:49TBMM'ye barış teklifinde bulundu. Ne bu?
11597. 7:52:52Paris mükerratı. İtilaf devletleri TBMM
11598. 7:52:55iki yerde barış teklifinde bulunmuştur.
11599. 7:52:571. İnönü Savaşı'ndan sonra Londra
11600. 7:52:59Konferansında ve Sakarya'dan sonra Paris
11601. 7:53:02mükerratında.
11602. 7:53:04Aynı zamanda Fransa ile Ankara Anlaşması
11603. 7:53:07imzalandı Sakarya Meydan Muharebesi
11604. 7:53:09sonucunda ve Fransa ne yaptı? Def olup
11605. 7:53:13gitti ülkemizden. Ankara anlaşmasıyla
11606. 7:53:16Hatay Misak-ı Milli'den ikinci taviz
11607. 7:53:18oldu. Kafkas devletleriyle de Kars
11608. 7:53:21anlaşması imzaladım. Kars anlaşmasıyla
11609. 7:53:23doğu sınırı kesinleşmiştir. Şimdi
11610. 7:53:25arkadaşlar baktığımızda Sakarya Meydan
11611. 7:53:27Muharebesi'en sonra ben kimlerle anlaşma
11612. 7:53:30imzaladım? Hemen şuradan bulalım. Bak,
11613. 7:53:32İtalya Anadolu'yu boşaltan ilk itilaf
11614. 7:53:34devleti ama İtalya ile anlaşma yok. Ona
11615. 7:53:37dikkat edin. Ukrayna ile imzaladım.
11616. 7:53:41Bunun dışında İngiltere ile esir
11617. 7:53:43değişimi anlaşması imzaladım. Bunun
11618. 7:53:45dışında arkadaşlar Fransa ile Güney
11619. 7:53:47Cephesi'ni kapatan 1921 Ankara
11620. 7:53:50Anlaşması'nı imzaladım.
11621. 7:53:52Çok kötü yazdım. Şurayı bir sileyim.
11622. 7:53:57Fransa.
11623. 7:54:00Bunun dışında Kafkas devletleri ile Kars
11624. 7:54:03anlaşmasını imzaladım. Kafkas devletleri
11625. 7:54:05kim? Gürcistan,
11626. 7:54:07Ermenistan ve Azerbaycan. Arkadaşlar 1 2
11627. 7:54:123 4 5 6 devletle anlaşma imzalamışım ama
11628. 7:54:15kimle değil? İtalya ile anlaşma yok.
11629. 7:54:19Şimdi buradaki 1921 Ankara Anlaşması ve
11630. 7:54:21Kars Anlaşması'ı bir görelim. 1921
11631. 7:54:24Ankara Anlaşması. Fransa ile yapılan bu
11632. 7:54:26anlaşma ile Güney Cephesi kapandı ve
11633. 7:54:29Hatay Misak-ı Milli'den ikinci taviz
11634. 7:54:31olarak Fransa mandasındaki Suriye'ye
11635. 7:54:33bırakıldı. TBMM'yi tanıyan ilk itilaf
11636. 7:54:35devleti Fransa oldu ve ta size Anadolu
11637. 7:54:40Selçuklu Devleti'nde söylemiştim saatler
11638. 7:54:42saatler önce. Süleyman Şah'ın mezarının
11639. 7:54:44bulunduğu Caber Kalesi Türk toprağı
11640. 7:54:47sayıldı. 1921 Ankara Antlaşmasıyla.
11641. 7:54:50Tabii Süleyman Şah'ın mezarı artık
11642. 7:54:51burada değil. Sınıra 200 metre
11643. 7:54:53yakınlıktaki Eşme köyünde 1921 Kars
11644. 7:54:56Antlaşması SSCB'nin aracılığı ile
11645. 7:54:59Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan ile
11646. 7:55:02imzalanmıştır. Dikkat! Kars anlaşmasıyla
11647. 7:55:05doğu sınırı kesinleşmiştir.
11648. 7:55:09Şimdi doğu sınırımızı çizen anlaşmalar
11649. 7:55:11Gazi Mustafa Kemal olarak şifrelenir.
11650. 7:55:16Gümrü Antlaşması, Moskova Antlaşması ve
11651. 7:55:21Kars Antlaşması. Bunlar doğu sınırımızı
11652. 7:55:24çizen antlaşmalardır. Gazi Mustafa,
11653. 7:55:26Kemal. Devam edelim. TBMM'yi tanıyan
11654. 7:55:29devletler. Arkadaşlar tanıyan ilk devlet
11655. 7:55:32Ermenistan. Hangi anlaşmayla? Gümrü
11656. 7:55:34anlaşmasıyla. Tanıyan ilk Müslüman
11657. 7:55:36devlet Afganistan. Hangi anlaşmayla?
11658. 7:55:38Afgan dostluk antlaşmasıyla. Tanıyan ilk
11659. 7:55:42büyük Avrupalı devlet SSCB. 1. İnönü
11660. 7:55:45Savaşı'ndan sonra Moskova dostluk ve
11661. 7:55:47kardeşlik antlaşması ile tanıyan ilk
11662. 7:55:50itilaf devleti Fransa 1921 Ankara
11663. 7:55:55Antlaşması ile itilaf devletlerinin
11664. 7:55:58topluca tanıdığı yer Londra
11665. 7:56:00Konferansıdır. Bir de şunu bilin.
11666. 7:56:02Anadolu'yu boşaltan ilk itilaf devleti
11667. 7:56:04İtalya'dır.
11668. 7:56:07Bu da önemli.
11669. 7:56:09Geldik büyük taarruza. Büyük Taarruz ya
11670. 7:56:11da diğer bir adıyla Başkomutanlık Meydan
11671. 7:56:13Muharebesi ya da Dumlupınar Meydan
11672. 7:56:16Muharebesi ya da Rum Sındığı. Bak
11673. 7:56:20subaylar savaşı ya da melhame-i Kübra
11674. 7:56:22neydi? Sakarya Meydan Muharebesiydi.
11675. 7:56:24Büyük Taarruz Başkomutanlık Meydan
11676. 7:56:26Muharebesi, Dumlupınar Rums'ı. Bunların
11677. 7:56:28hepsi aynı kişi. Arkadaşlar savaş
11678. 7:56:31öncesinde barış çalışmaları için
11679. 7:56:33Avrupa'ya gönderilen kişi Yusuf Kemal
11680. 7:56:35Tengirşenk. Bekir Sami Bey'den sonra
11681. 7:56:38ikinci Dışişleri Bakanımda aynı zamanda
11682. 7:56:40Sakarya'dan sonra 1921 Ankara
11683. 7:56:42anlaşmasını imzaladı bu adam. Büyük
11684. 7:56:45taarruzdan önce Mustafa Kemal Atatürk'ün
11685. 7:56:47başkomutanlık yetkisi süresiz olarak
11686. 7:56:49uzatıldı. Bakın Mustafa Kemal Paşa'ya
11687. 7:56:50iki defa başkomutanlık yetkisi
11688. 7:56:52veriliyor. Biri Eskişehir Kütahya
11689. 7:56:53savaşlarından sonra Sakarya'dan önce 3
11690. 7:56:55aylığına ama onun süresi doldu. Büyük
11691. 7:56:58taarruzdan önce de başkomutanlık etkisi
11692. 7:57:01süresiz olarak uzatıldı. İtalyanların ve
11693. 7:57:04Fransızların bıraktığı silahlar var.
11694. 7:57:06Bunun dışında tekalif-i milli
11695. 7:57:07emirleriyle toplananlar var. Bunların
11696. 7:57:09hepsi büyük taarruzda kullanılıyor.
11697. 7:57:12Kocatepe'den başlayan taarruz harekatı
11698. 7:57:15Yunanlıların
11699. 7:57:17Ege Denizi'ne ya da Adalar Denizi'ne
11700. 7:57:19dökünmesiyle son buldu. Mustafa Kemal
11701. 7:57:23Atatürk bu savaşta
11702. 7:57:25ordular ilk hedefiniz Akdeniz'dir ileri
11703. 7:57:29emrini verdi.
11704. 7:57:31Çiğiltepe olayı Albay Reşat Bey söz
11705. 7:57:34vermesine rağmen Çiğiltepe'yi alamayınca
11706. 7:57:36maalesef intihar etmiştir. Büyük taarruz
11707. 7:57:38sırasında arkadaşlar. Onun intiharından
11708. 7:57:41çok kısa süre sonra da Çiğiltepe
11709. 7:57:43alınmıştır.
11710. 7:57:45Çiğiltepe olayı da önemlidir. Şimdi
11711. 7:57:47gelelim büyük taarruzun sonuçlarına.
11712. 7:57:49Kurtuluş Savaşı'nın silahlı mücadele
11713. 7:57:51kısmı bitti. Diplomasi kısmı başladı.
11714. 7:57:53Anadolu düşmandan temizlendi. Ama
11715. 7:57:56Yunanlılar Anadolu'yu giderken yakıp
11716. 7:57:58yağmadılar. Sadece benim şehrim olan
11717. 7:58:01Gördes'te bile çok fazla yangın çıktı.
11718. 7:58:04Yunanlılar tarafından yakıldı Gördez.
11719. 7:58:06Peki o dönemde yaşanan acı bir olaydan
11720. 7:58:09bahsetmek istiyorum arkadaşlar.
11721. 7:58:11Gördeste camilerden bir anons yapılıyor.
11722. 7:58:14Camilerden yapılan anonsta deniliyor ki
11723. 7:58:16lütfen
11724. 7:58:18tecavüze uğrayan kadınlarımız caminin
11725. 7:58:20yanındaki sağlık ocağına gelsin. Ve
11726. 7:58:22orada ne yapıyorlar biliyor musunuz? O
11727. 7:58:24tecavüze uğrayan kadınlara
11728. 7:58:26o Yunan çocuklarını doğurmasınlar diye
11729. 7:58:29çocuklarını düşürmeleri için iğneler
11730. 7:58:31yapılıyor. Yani Yunanlılar bize çok acı
11731. 7:58:33çektirdiler değerli dostlar.
11732. 7:58:36Yunanlılar Anadolu'yu yakıp
11733. 7:58:38yağmaladılar. Dikkat, General Trikopis
11734. 7:58:40esir alındı. General Trikopis'in esir
11735. 7:58:42alınmasından dolayı ve büyük taarruza
11736. 7:58:45katkılarından dolayı Fevzi Çakma'a maraş
11737. 7:58:48rütbesi verildi. Atatürk'e gazilik
11738. 7:58:50unvanı ve maraşellik rütbesi Sakarya'dan
11739. 7:58:52sonra verildi. Fevzi Çakma'a ise maraşik
11740. 7:58:55rütbesi büyük taarruzdan sonra verildi.
11741. 7:58:57Karıştırmayın. Çanakkale krizi. Hemen
11742. 7:58:59şuraya çizeyim arkadaşlar. Ne oldu
11743. 7:59:02şimdi? Biz Yunanlıları buradan geldik.
11744. 7:59:04Adalar Denizi'ne döktük ya. Sonra bizim
11745. 7:59:06ordu Mustafa Kemal Paşa'nın emriyle
11746. 7:59:08boğazlara doğru çıkıyor ve Boğazlarda
11747. 7:59:11Türk ordusu ile İngiliz ordusu karşı
11748. 7:59:13karşıya geliyor. İşte bu olaya Çanakkale
11749. 7:59:16krizi, Çanakkale olayı, Çanakkale
11750. 7:59:18Buhranı adı veriliyor. Ve bu Çanakkale
11751. 7:59:21krizi 2022'nin iptal edilen sınavının
11752. 7:59:24sorusudur. Ve bu Çanakkale krizi Mudanya
11753. 7:59:27Ateşkes Anlaşması ile çözülmüştür.
11754. 7:59:30Devam edelim dostlar. Savaşların
11755. 7:59:32yönetildiği yerler. İnönü savaşları şu
11756. 7:59:35Metrisin önü. Bak Metris İnönü. İnönü
11757. 7:59:39savaşları Metris Tepteped'den Sakarya
11758. 7:59:41Meydan Muharebesi çok fazla zabit
11759. 7:59:43hanımız subayımız şehit düştüğü için
11760. 7:59:44subaylar savaşıydı. Onlara dua ediyoruz.
11761. 7:59:47Sakarya Meydan Muharebesi Doğuepe'den
11762. 7:59:49yönetiliyor. Büyük taarruz ise
11763. 7:59:51Kocatepe'den yönetiliyor. İstiklal Yolu
11764. 7:59:55arkadaşlar şöyle düşünelim. Burası
11765. 7:59:58Anadolu olsun. Bakın İnebolu. Şöyle
11766. 8:00:00yapalım.
11767. 8:00:02Çok mu sola gittim? Neyse. İnebol
11768. 8:00:04ardından Kastamonu ardından Ilgaz
11769. 8:00:07ardından Çankırı ardından Ankara'ya
11770. 8:00:10ulaşan silah ve mühimmat taşınan bu yola
11771. 8:00:12İstiklal Yolu adı veriyoruz. Bak
11772. 8:00:15İnebolu, Kastamonu, Ilgaz, Çankırı,
11773. 8:00:17Ankara. Sadece biraz batıda oldu. Şurada
11774. 8:00:19olsun. Devam edelim
11775. 8:00:24arkadaşlar. Bana çok kızmazsınız
11776. 8:00:25inşallah. Bunun için devam edelim.
11777. 8:00:27Mudanya Ateşkes Anlaşması. Ateşkes
11778. 8:00:30görüşmelerine katılanlar TBMM adına
11779. 8:00:32İsmettin Önü katıldı. İngiltere adına
11780. 8:00:34General Harrington katıldı. General
11781. 8:00:37Harrington Kupasının müzesinde
11782. 8:00:39bulunduran tek
11783. 8:00:42Türk futbol kulübü Fenerbahçe Spor
11784. 8:00:44Kulübüdür. Peki devam edelim.
11785. 8:00:48İtalya adına Monbelli katıldı. Monbelli
11786. 8:00:51adından belli İtalyan oldu. Fransa adına
11787. 8:00:54Sharpy katıldı. Onun da adından belli.
11788. 8:00:57Ve arkadaşlar bak unutma İsmett'in önü
11789. 8:00:59TBMM adına, İngiltere adına Harrington,
11790. 8:01:01İtalya adına Mombelli, Fransa adına
11791. 8:01:03Şarpi. Hocam Yunanlılar, Yunanlıları
11792. 8:01:05almıyoruz buraya. Yunanlıları İngilizler
11793. 8:01:07temsil ediyor. Çünkü Yunanlılar
11794. 8:01:08İngilizlerin maşası. Anlaşmanın
11795. 8:01:11maddeleri. Türk Yunan savaşı sona
11796. 8:01:12erecektir. Yani milli mücadelenin savaş
11797. 8:01:15kısmı bitti. Diplomasi kısmı başladı.
11798. 8:01:17İstanbul ve Boğazlar TBMM'ye
11799. 8:01:19bırakılacaktır. Bak İstanbul ve
11800. 8:01:20Boğazları Osmanlı'ya değil, TBMM'ye
11801. 8:01:22bırakıyorlar. Yani Osmanlı'yı yok
11802. 8:01:25sayıyorlar. Dolayısıyla bu Osmanlı'nın
11803. 8:01:27hukuken son bulmasıdır. Fiilen Mondros
11804. 8:01:30ile hukuken Mudanya ile resmen
11805. 8:01:32saltanatın kaldırılmasıyla son buluyor.
11806. 8:01:34İstanbul'u teslim alacak kişi Şükrü
11807. 8:01:37Naili Paşa'dır. Doğu Trakya Meri
11808. 8:01:39çırmağına kadar boşaltılacaktır.
11809. 8:01:42Trakya Yüksek Komiseri rütbesi ile Refet
11810. 8:01:45Bele teslim almıştır. Bakın Refetb
11811. 8:01:47aslılar Dumlupınar taarruzunda başarısız
11812. 8:01:50olup görevden alınmıştı. Şimdi de Trakya
11813. 8:01:52Yüksek Komiseri olarak karşımıza
11814. 8:01:54çıkıyor. Devam edelim.
11815. 8:01:57Dikkat! İstanbul, Doğu Trakya ve
11816. 8:01:59Boğazlar savaşmadan alınmıştır. Barış
11817. 8:02:02sağlanana kadar Türk ordusu Çanakkale ve
11818. 8:02:05Kocaeli'nde belirtilen sınırları
11819. 8:02:06geçmeyecektir. İşte bu Çanakkale krizi
11820. 8:02:09vardı ya işte o Çanakkale krizi burada
11821. 8:02:12bu maddeyle çözülüyor. İngiltere'de
11822. 8:02:15Lloyd George hükümeti istifa etti.
11823. 8:02:17İngiltere başbakanı olan Lloyd George
11824. 8:02:19meclise gidiyor. Mudanya Ateşkes
11825. 8:02:21Anlaşması'ndan sonra şöyle diyor:
11826. 8:02:24"Asırlar çok az dahi yetiştirir ve ne
11827. 8:02:26yazık ki bu yüzyılın dahisi Küçük
11828. 8:02:29Asya'dan çıktı ve ne yazık ki o dahi
11829. 8:02:32bize denk geldi di" diyor. Kimden
11830. 8:02:33bahsediyor? Mustafa Kemal Atatürk'ten ve
11831. 8:02:36Başbakanlık görevinden istifa ediyor
11832. 8:02:38İngiltere Başbakanı Lloyd George.
11833. 8:02:41Dolayısıyla dünyayı etkileyen evrensel
11834. 8:02:44gelişmelere neden olmuştur. Kurtuluş
11835. 8:02:46Savaşı ve Mudanya Ateşkes Antlaşması.
11836. 8:02:49Kurtuluş Savaşı'nda Yunanlılar mağlup
11837. 8:02:51olduğu için kaynaklarında bu olaya
11838. 8:02:54Kurtuluş Savaşı'na Küçük Asya felakete
11839. 8:02:56adını vermişlerdir. Dikkat! İsmetin Önü
11840. 8:02:59Mudanya Ateşkes Anlaşmasıaki
11841. 8:03:01başarısından dolayı Lozan Konferansına
11842. 8:03:05katılıyor. Kimin yerine arkadaşlar?
11843. 8:03:08Yusuf Kemal Tengir Şenk vardı ya ikinci
11844. 8:03:10Dışişleri Bakanımız. O Dışişleri
11845. 8:03:12Bakanlığı'ndan çekilecek. İsmet'in önü
11846. 8:03:14geçecek. O da başdege olarak Lozan'a
11847. 8:03:16katılacak. Yani İsmet'in önü ne de ne de
11848. 8:03:19olmuştur? Dışişleri bakanı da olmuştur.
11849. 8:03:22Lozan Konferansı ve Lozan Barış
11850. 8:03:24Antlaşması.
11851. 8:03:25Arkadaşlar biz Lozan Konferansının
11852. 8:03:27İzmir'de yapılmasını istiyorduk ama
11853. 8:03:31kabul etmediler. Neden İzmir'de
11854. 8:03:32yapılmasını istiyorduk? Yunanlıların
11855. 8:03:35bizi ne kadar tahribata uğrattığı
11856. 8:03:37görülsün diye ama kabul edilmedi.
11857. 8:03:39Tarafsız diye İsviçre'nin Lozan kenti
11858. 8:03:41tercih edildi. 30 kişiden fazla bir
11859. 8:03:43heyet olarak gidiyoruz ama heyet
11860. 8:03:45liderleri önemli. İsmet'in Önü, Doktor
11861. 8:03:47Rıza Onur, Hasan Saka. İsmetin Önü zaten
11862. 8:03:51Kurtuluş Savaşı içerisinde en önemli
11863. 8:03:52karakterlerden. Yusuf Kemal Tengir
11864. 8:03:54Şenk'in yerine Dışişleri Bakanı olarak
11865. 8:03:56gidiyor. Doktor Rıza Onur 1. İcra
11866. 8:03:59vekilleri heyetinde Milli Eğitim
11867. 8:04:01Bakanıydı. Hasan Saka. Bu da Trabzon
11868. 8:04:04milletvekili. Karadeniz insanı inatçı
11869. 8:04:06olur, hiçbir şeyi vermez diye onu da
11870. 8:04:08götürüyorlar. Bence öyle aklınızda
11871. 8:04:10kalsın. 1 Kasım 1922 saltanatın
11872. 8:04:13kaldırılması. Arkadaşlar itilaf
11873. 8:04:14devletleri daha önce Londra
11874. 8:04:16Konferansında ikilik çıkararak bize
11875. 8:04:18sevriğimizi atmak istemişlerdi ya. İşte
11876. 8:04:20yine aynısını yaparlar diye çekiniyoruz
11877. 8:04:23ve 1 Kasım 1922'de saltanatı
11878. 8:04:26kaldırıyoruz arkadaşlar. Neden? Bakın,
11879. 8:04:29itilaf devletleri TBMM ve İstanbul
11880. 8:04:30hükümetini konferansa çağırıp ikilik
11881. 8:04:33çıkarma amacında oldukları için saltanat
11882. 8:04:35kaldırılmıştır. Saltanatın kaldırılması
11883. 8:04:38ulusal egemenlik ve laiklik yolunda
11884. 8:04:41önemli bir adım olmuştur. Şuna dikkat
11885. 8:04:43edin. Laiklik yolunda atılan ilk adım
11886. 8:04:46saltanatın kaldırılmasıdır. En önemli
11887. 8:04:47adım halifeliğin kaldırılmasıdır. Devlet
11888. 8:04:50başkanlığı ve rejim sorunu ortaya çıktı.
11889. 8:04:52Şimdi saltanat kaldırılınca rejim ne
11890. 8:04:55bilmiyorum. Devlet başkanı kim? Şu adam
11891. 8:04:57kim o? Mustafa Kemal Paşa tamam da
11892. 8:04:59görevi ne bilmiyorum. Bu devlet
11893. 8:05:02başkanlığı ve rejim sorunu saltanatın
11894. 8:05:04kaldırılmasıyla ortaya çıktı.
11895. 8:05:06Cumhuriyetin ilanı ile çözülecek. O
11896. 8:05:09zaman rejim cumhuriyet, devlet başkanım
11897. 8:05:12da cumhurbaşkanı olacak. Arkadaşlar
11898. 8:05:16saltanat kaldırılınca Sultan Vahdettin
11899. 8:05:18İngilizlerin Malaya gemisiyle kaçtı. Ama
11900. 8:05:21halifelik de onun üzerinde gitti. E
11901. 8:05:23halifeliği zaten padişahlığı kaldırdık
11902. 8:05:25da halifelik de onun üzerine gitti.
11903. 8:05:27E halifeliği İngilizler kendi çıkarları
11904. 8:05:29için kullanmazlar mı? Kullanırlar. Ama
11905. 8:05:31milli mücadeleciler daha akıllı.
11906. 8:05:33İngilizler halifeliği kendi çıkarları
11907. 8:05:35için kullanmasın diye TBMM tarafından
11908. 8:05:38Abdülmecid Efendi yeni halife olarak
11909. 8:05:40belirlendi. Aynı zamanda son halife
11910. 8:05:44oldu. Kim o? Bu
11911. 8:05:47bu arada saltanatın kaldırılması
11912. 8:05:48teklifini veren kişi Doktor Rıza Nur
11913. 8:05:53olmuştur. Değerli dostlarım ileride
11914. 8:05:55vereceğim. Durun vicdansızlar. Bir yudum
11915. 8:05:57su içeyim.
11916. 8:06:02Şimdi devam edelim.
11917. 8:06:05Geldik arkadaşlar Atatürk'ün asla taviz
11918. 8:06:07vermeyin dediği konulara. Mustafa Kemal
11919. 8:06:10Atatürk'ün kemini alıyoruz burada.
11920. 8:06:12Kapitülasyonlardan taviz vermeyin.
11921. 8:06:14Ermeni devletinin kurulması konusunda
11922. 8:06:16asla taviz vermeyin. Misak-ı Milli'den
11923. 8:06:19zaten
11924. 8:06:20eee Moskova anlaşmasıyla Batum'u, 1921
11925. 8:06:24Ankara anlaşmasıyla da Hatay'ı taviz
11926. 8:06:26olarak vermiştik. En azından başka
11927. 8:06:27vermeyin diyor Mustafa Kemal Paşa. O
11928. 8:06:30yüzden taviz verilmesini istemediği
11929. 8:06:31konular Mustafa Kemal'in kemidir. Lozan
11930. 8:06:34Konferansına katılan devletler, pek çok
11931. 8:06:36devlet katıldı. Gözlemci devlet kimdir?
11932. 8:06:39Amerika Birleşik Devletleri'dir.
11933. 8:06:41Boğazlar konusunda katılanlar SSCB ve
11934. 8:06:43Bulgaristan'dır. Bu gözlemci devlet ve
11935. 8:06:46boğazlar konusunda katılanlar da önemli
11936. 8:06:49arkadaşlar. Lozan Konferansının birinci
11937. 8:06:51kısmında istenilen sonuca ulaşılamadı ve
11938. 8:06:54konferans dağıldı. Bir daha toplanmak
11939. 8:06:57üzere dağıldı. Ve bu Lozan Konferansına
11940. 8:06:59ara verildiği dönemde biz üç tane önemli
11941. 8:07:01şey yaptık. Bir ik TBMM için seçim
11942. 8:07:04kararı aldık. Bunun dışında İzmir
11943. 8:07:07İktisat Kongresi'ni düzenledik. Yeni
11944. 8:07:08Türk devletiin ekonomisi nasıl olacak
11945. 8:07:10diye. Peki bunu başkanlığını kim yaptı?
11946. 8:07:13Kazım Karabekir yaptı. 2015 KPSS lisans
11947. 8:07:16sınav sorusu. Bir de ABD ile Chester
11948. 8:07:19Demiryolu ihalesi anlaşmasını yaptım. O
11949. 8:07:22zaman ben Lozan Konferansına verilen
11950. 8:07:23arada üç tane şey yaptım. İk TBMM için
11951. 8:07:26seçimler yaptım. Bunun dışında İzmir
11952. 8:07:28İktisat Kongresi'ni düzenledim. Kazım
11953. 8:07:30Karabekir başkanlığında ABD ile Chester
11954. 8:07:33Demiryolu ihalesi anlaşmasını yaptım.
11955. 8:07:35Devam edelim. Lozan Barış Anlaşması'nın
11956. 8:07:38maddeleri. 1. Sınırlar. Bak Yunanistan
11957. 8:07:40sınırı Türk Yunan sınırı Meriş Nehri
11958. 8:07:42oldu. Suriye sınırı 1921 Ankara
11959. 8:07:44Anlaşması esas alınarak çizildi. Yani
11960. 8:07:47Hatay Misak-ı Milli'den taviz. Yine Irak
11961. 8:07:49sınırı. Dikkat. Musul sorunu sebebiyle
11962. 8:07:52Lozan'da çözümlenemeyen tek konu
11963. 8:07:56Musul sorunu nedeniyle. Lozan'da
11964. 8:07:59çözümlenemeyen tek konu Irak Musul
11965. 8:08:01sorunudur. Musul'da petrol olmasından
11966. 8:08:04dolayı. Gelelim boğazlara. Sonra
11967. 8:08:06aralarında İngiltere ve Türkiye
11968. 8:08:08halletsin diyorlar. Boğazlara bakalım
11969. 8:08:10arkadaşlar. Biz Boğazlarda mutlak Türk
11970. 8:08:12egemenliğini istiyorduk ama Boğazlar
11971. 8:08:15uluslararası bir komisyon tarafından
11972. 8:08:17yönetilecektir kararı çıktı ve bu
11973. 8:08:19komisyonun başkanı Türk olsun dendi. O
11974. 8:08:22Türk başkan da Manisa milletvekili
11975. 8:08:24hocanızın memleketinden vasıf temelidir.
11976. 8:08:27Şimdi arkadaşlar bakın Sevrde
11977. 8:08:30uluslararası komisyon yönetiyordu ama
11978. 8:08:32içinde Türk yoktu. Lozan'da uluslararası
11979. 8:08:35komisyon yönetiyor. Başkanı Türk. Ama
11980. 8:08:38yine de istediğimiz gibi mi? Hayır. Biz
11981. 8:08:40boğazlarda mutlak Türk egemenliğini
11982. 8:08:41istiyorduk. O yüzden boğazlar konusu
11983. 8:08:43bizim aleyhimize çözülmüştür. Ticaret
11984. 8:08:46gemileri serbestçe geçebilecek savaş
11985. 8:08:48gemileri sınırlandırılmıştır. Ege
11986. 8:08:50adaları sorunu. Şimdi adalar sorunu
11987. 8:08:52bakalım. Kıbrıs İngiltere'ye verildi.
11988. 8:08:55Berlin Anlaşması öncesinde verilmişti
11989. 8:08:56zaten. Burada tamamen verildi. Rodos 12
11990. 8:08:59Ada ve Meis adası İtalya'ya verildi.
11991. 8:09:03Ege Adaları Yunanistan'a verildi ama
11992. 8:09:05silahlandırılmama şartıyla daha sonra
11993. 8:09:07silahlandırıyorlar.
11994. 8:09:09Bozca Ada ve Gökçiada da Türkiye'ye
11995. 8:09:11bırakıldı. Bu arada bu 12 ada
11996. 8:09:15ı Dünya Savaşı'ndan sonra İtalya'dan
11997. 8:09:16alınacak, Yunanistan'a verilecek.
11998. 8:09:19Yani boğazlar sorunu gibi adalar sorunu
11999. 8:09:22da yani adalar konusu da yine aleyhimize
12000. 8:09:25sonuçlandı. Yabancı okullar sorunu.
12001. 8:09:27Arkadaşlar burada yabancı okullar
12002. 8:09:29konusunda şunu kabul ettirdik.
12003. 8:09:30Türkiye'nin çıkardığı kanunlara
12004. 8:09:32uyacaksınız dedik. Onlar da tamam
12005. 8:09:33dediler. Ama ileride biz Tevhid-i
12006. 8:09:35Tedrisat Kanunuu çıkaracağız ve yabancı
12007. 8:09:38okulların Türk müfettişlerce
12008. 8:09:39denetlenmesi, Türkçe ve tarih
12009. 8:09:41derslerinin zorunlu olarak okutulmasını
12010. 8:09:43isteyeceğiz. O zaman en çok sorun
12011. 8:09:45yaratan devlet ileri de Fransa olacak.
12012. 8:09:47hatta Milletler Cemiyeti'ne taşımaya
12013. 8:09:49çalışacak. Bu bizim iç meselemiz.
12014. 8:09:51Taşımayacaksın diyoruz. Kapitülasyonlar
12015. 8:09:54tamamen kaldırıldı. Borçlar, Osmanlı
12016. 8:09:57borçları Osmanlı'dan ayrılan devletler
12017. 8:10:00baz alınarak paylaştırılacaktır diyoruz.
12018. 8:10:02Çünkü Osmanlı pek çok toprağını
12019. 8:10:04kaybetti. E o topraklara masraf
12020. 8:10:06yapmıştı. O borçların büyük bir kısmı
12021. 8:10:08oralara gitti. O yüzden onları siz
12022. 8:10:09ödeyin diyoruz. Haklı mıyız? Haklıyız.
12023. 8:10:12Borçlar TL ya da frank olarak
12024. 8:10:14ödenecektir maddesi var. Dikkat. 1929
12025. 8:10:16Dünya Ekonomik Krizi sebebiyle biz bu
12026. 8:10:18borçları ödeyemiyoruz. Hoover moratoryum
12027. 8:10:21ile bu borçlar taksitlendiriliyor ve bu
12028. 8:10:23borçlar 1954 yılında Adnan Menderes
12029. 8:10:26döneminde tamamen bitiyor. Yani borçlar
12030. 8:10:29istediğimiz gibi, kapitülasyonlar
12031. 8:10:30istediğimiz gibi, yabancı okullar
12032. 8:10:32istediğimiz gibi, azınlıklar,
12033. 8:10:34azınlıkların tamamı Türk vatandaşı
12034. 8:10:36olacak ve Türk hukukuna tabii olacaklar
12035. 8:10:38diyoruz. Bu da istediğimiz gibi. Ama
12036. 8:10:40dikkat azınlıkların konu olduğu yerler.
12037. 8:10:42Havza Genelgesinde azınlıklar konu oldu.
12038. 8:10:44Erzurum Kongresi'nde, Sivas Kongresi'de,
12039. 8:10:46Misak-ı Milli'de oldu, Lozan'da oldu.
12040. 8:10:48Ama nerede olmadı?
12041. 8:10:51Amasya
12042. 8:10:53genelgesinde azınlıklar
12043. 8:10:55maddesi yoktur. Nüfus mübadelesi.
12044. 8:10:58Arkadaşlar biz diyoruz ki eee
12045. 8:11:02İstanbul'da Bozcaada'da ve Gökçüad'da
12046. 8:11:04bulunan Yunanlılar yani Rumlar yerleşik
12047. 8:11:07onlar etabli onlar kalabilir. Batı
12048. 8:11:10Trakya'daki Türkler de kalsın. Ama geri
12049. 8:11:12kalan bütün Türk ve Yunan nüfus yer
12050. 8:11:14değiştirsin diyoruz. Tamam diyor herkes
12051. 8:11:16böyle çözümleniyor Lozan'da. Ama daha
12052. 8:11:18sonradan Yunanlılar bizim ülkemizde daha
12053. 8:11:20fazla insan bırakmak için ne yapıyorlar?
12054. 8:11:23Herkesi İstanbul'a göç ettirmeye
12055. 8:11:24çalışıyorlar. Biz de diyoruz ki Mondros
12056. 8:11:27Ateşkes Anlaşmasından önce İstanbul'da
12057. 8:11:29olanlar kalabilir. Sonrasında gelenleri
12058. 8:11:31göndereceğiz diyoruz. Hatta bu etabliği
12059. 8:11:33sorununa yani Türk Yunan nüfus
12060. 8:11:35mübadelesi sorununa neden oluyor. Daha
12061. 8:11:37sonra Yunanlıların isteğini kabul
12062. 8:11:39ediyoruz biz ve Ankara anlaşması ya da
12063. 8:11:42ahale anlaşması ile çözüyoruz bu sorunu.
12064. 8:11:46Devam edelim. Fener Rum Patrikanesi.
12065. 8:11:48Fener Rum Patrikanesini çıkarmak
12066. 8:11:50istiyorduk, çıkaramadık. Yani aleyhimize
12067. 8:11:52sonuçlandı. Çıkaramayınca da şunu
12068. 8:11:54yaptık. Onun ekümenik yetkilerini yani
12069. 8:11:57evrensellik özelliğini elinden aldık.
12070. 8:11:59Neden? iç işlerimize karışmasınlar diye.
12071. 8:12:02Arkadaşlar şunu söylüyoruz Fener Ruhun
12072. 8:12:05Patrikanesine. Sen Ortodoksların
12073. 8:12:07patrikanesisin. Tamam ama sadece
12074. 8:12:09Türkiye'deki Ortodoksların
12075. 8:12:10patrikanesisin. Daha sonra bu Fener Rum
12076. 8:12:12Patrikanesinin evlilik, miras, boşanma
12077. 8:12:15gibi konularda olan yetkilerini de 1926
12078. 8:12:18Medeni Kanunu ile elinden alıyoruz.
12079. 8:12:21Ama bu da aleyhimize. Çünkü çıkarmak
12080. 8:12:24istiyorduk, çıkaramadık.
12081. 8:12:26Ermeni sorunu arkadaşlar. Doktor Rıza
12082. 8:12:28Nur. Bak ben Doktor Rıza Nurur'u çok
12083. 8:12:30sevmem ama görsem elini öperim.
12084. 8:12:32Arkadaşlar
12085. 8:12:33Ermeni sorunu konusunda öylesine
12086. 8:12:35şiddetli bir muhalefet ediyor ki Doktor
12087. 8:12:37Rızaur, "İtilaf devletleri, bırakın
12088. 8:12:39Ermeni devletini kurmayı bir daha bu
12089. 8:12:41fikri akıllarından bile geçirmiyorlar.
12090. 8:12:43İtilaf devletleri temsilcileri Ermeni
12091. 8:12:45devletinin kurulmasını talep etseler de
12092. 8:12:47doktor Rıza Nur'un sert muhalefeti
12093. 8:12:49sebebiyle reddedildi ve Lozan'ın
12094. 8:12:51metninde direkt olarak yer bile almadı."
12095. 8:12:55Savaş tazminatı Yunanistan Türkiye'ye
12096. 8:12:57Karağaç ve Bosna köyü verecek dendi.
12097. 8:13:00Lozan Barış Anlaşması ile ilgili önemli
12098. 8:13:02bilgiler. Lozdan Konferansına temsilci
12099. 8:13:05gönderen TBMM 1. TBMM ama Lozan'ı
12100. 8:13:08imzalayan TBMM 2. TBMM. Çünkü Lozan
12101. 8:13:11arasında 2. TBMM kurulmuştu. Lehimize
12102. 8:13:14sonuçlananlar, savaş tazminatı lehimize,
12103. 8:13:16Osmanlı borçları lehimize, azınlıklar
12104. 8:13:18lehimize, kapitülasyonlar lehimize,
12105. 8:13:20İstanbul'un boşaltılması lehimize,
12106. 8:13:22Ermeni sorunu lehimize, aleyhimize,
12107. 8:13:25patrikane tamamen çıkarmak istiyorduk,
12108. 8:13:27çıkaramadık. Boğazlar, mutlak Türk
12109. 8:13:28egemenliği istiyorduk, yapamadık. Adalar
12110. 8:13:32alamadık. Suriye sınırı, Hatay'ı
12111. 8:13:35alamadık. Batı Trakya'nın kaybedilmesi,
12112. 8:13:38Batı Trakya'yı da alamadık. Bunlar da
12113. 8:13:40aleyhimize sonuçlandı. Ama dikkat edin,
12114. 8:13:43Lozan'da aleyhimize çözümlenen boğazlar
12115. 8:13:46ve Suriye sınırı yani Hatay. Daha
12116. 8:13:48sonradan lehimize olacak şekilde
12117. 8:13:50değişecek. Boğazlar 1936 Montre Boğazlar
12118. 8:13:53Sözleşmesi ile mutlak Türk egemenliğine
12119. 8:13:54girecek. Suriye sınırında da Hatay
12120. 8:13:571939'da anavatana katılacak. Bu da
12121. 8:13:59çıkmış sınav sorusu. Lozan'da
12122. 8:14:01çözümlenemeyen tek konu Irak Musul
12123. 8:14:03sorunu. Lozan Barış Anlaşması ile Sevrin
12124. 8:14:06Geçersizliği kanıtlanmıştır. Lozan Barış
12125. 8:14:09Anlaşması esir milletlere örnek olmuştur
12126. 8:14:11ve Atatürk'ün sözü. Bu anlaşma Türk
12127. 8:14:14ulusuna karşı yüzyıllardan beri
12128. 8:14:15hazırlanmış ve Sevr anlaşması ile
12129. 8:14:18tamamlandığı sanılmış büyük bir yok etme
12130. 8:14:20girişiminin yıkılışını bildirir bir
12131. 8:14:22belgedir." diyor Mustafa Kemal Paşa.
12132. 8:14:24Hangi anlaşma için? Lozan için. Peki
12133. 8:14:26burada yüzyıllardan beri hazırlanmış
12134. 8:14:28derken neyi kastediyor? Bu da çıkmış
12135. 8:14:30sınav sorusu oldu.
12136. 8:14:32Kapitülasyonları
12137. 8:14:36anlatıyor aslında orada. Gelelim önemli
12138. 8:14:39raporlara arkadaşlar. Raporları bir
12139. 8:14:41başlık altında toplayalım ki aklınızda
12140. 8:14:44bulunsun. Amirel Bristol raporu İzmir'in
12141. 8:14:46Yunanlılar tarafından işgalinin haksız
12142. 8:14:48bulunduğu rapordu ve ilk rapordu bu
12143. 8:14:50uluslararası. O yüzden önemli. General
12144. 8:14:52Harbard raporu 6 doğu ilinde Ermeni
12145. 8:14:54işgalinin haksızlığını dile getiren
12146. 8:14:56rapordu. Minne hattı raporu. İngiliz
12147. 8:14:58general Minne Kuvay-i Milliye ile Yunan
12148. 8:15:01kuvvetleri arasında Mine hattını çekiyor
12149. 8:15:03ve diyor ki Batı Anadolu'da bu Salihli
12150. 8:15:06civarından geçen bir hat. Kuvay-i
12151. 8:15:08Milliye birlikleri bu tarafa geçmesin.
12152. 8:15:10Yunan kuvvetleri de bu tarafa geçmesin
12153. 8:15:12diyor. Ama Mustafa Kemal Paşa diyor ki
12154. 8:15:15İngilizlerin amacı
12155. 8:15:18barışı sağlamak değil. İngilizlerin
12156. 8:15:20amacı Yunan ordusuna zaman
12157. 8:15:21kazandırmaktır. O yüzden bu hattın
12158. 8:15:23raporuna uymayın diyor. Doktor Esad Işık
12159. 8:15:26raporu Milli Kongre Cemiyeti'nin lideri
12160. 8:15:28olan doktor Esat Işık tarafından
12161. 8:15:30yazılmıştı ve dikkat Kuvay-i Milliyet
12162. 8:15:34tabirini ilk kez burada kullanıyordu
12163. 8:15:36doktor Esat Işık. Sandler raporu.
12164. 8:15:39Sandler raporu 2026 EKPSS sorunudur.
12165. 8:15:42Milletler Cemiyeti'nin Hatay sorunu için
12166. 8:15:45hazırladığı rapordur. Hisantos raporu.
12167. 8:15:48Arsız Rumlar, arsız Yunanlılar Paris
12168. 8:15:52Barış Konferansına Hisantos raporunu
12169. 8:15:54sunuyorlar. Neden? Karadeniz'de bir
12170. 8:15:56Pontus Rum Devleti kurulsun diye.
12171. 8:15:58Brüksel hattı raporu. Milletler
12172. 8:16:01Cemiyeti'nin Irak Musul sorunu için
12173. 8:16:03hazırladığı rapor. O zaman unutma.
12174. 8:16:05Milletler Cemiyeti'nin Hatay sorunu için
12175. 8:16:07hazırladığı rapor Sandler raporu.
12176. 8:16:09Milletler Cemiyeti'nin Musul sorunu için
12177. 8:16:11hazırladığı rapor Brüksel hattı raporu.
12178. 8:16:15Milli Mücadele sürecinde basın yayın
12179. 8:16:17hayatı ve edebiyat değerli dostlar.
12180. 8:16:19Arkadaşlar irade-i Milliye Sivas
12181. 8:16:22Kongresi'nde halkı bilgilendirmek için
12182. 8:16:23çıkarılmıştı. Hakimiyet-i milliye
12183. 8:16:25Ankara'da çıkarılan TBMM'nin yarı resmi
12184. 8:16:27yayın organıydı ve İstiklal Marşı'nın
12185. 8:16:30yayınlandığı ilk gazeteydi. Anadolu
12186. 8:16:32Ajansı Yunus Nadi ve Halide Edip
12187. 8:16:35tarafından Atatürk'ün isteği üzerine
12188. 8:16:36kurulmuştu. Günümüzde devam ediyor.
12189. 8:16:38Muhtemel soru adayı. Albayrak Hadisat
12190. 8:16:41Lepays Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk
12191. 8:16:43Cemiyeti'nin yayın organıydı. Albayrak'a
12192. 8:16:45dikkat edin. Erzurum Kongresi kararları
12193. 8:16:47yayınlandı. Sebilülür Reşat Mehmet Akif
12194. 8:16:50Ersoy'un yazarlığını yaptığı İslamcılık
12195. 8:16:52çizgisinde ilerleyen bir dergiydi.
12196. 8:16:54İstiklal Marşı'nın yayınlandığı ilk
12197. 8:16:56dergi. Tasviri-i Efkar o kadar çok
12198. 8:16:58kapatılıyor ki kapatılmasından efar
12199. 8:17:00basıyor. Ceride-i Resmi TBMM'nin resmi
12200. 8:17:04gazetesidir.
12201. 8:17:06Huku beşer İzmir'de düşmana ilk kurşunu
12202. 8:17:09sıkan Hasan Tahsin'in başyazarlığının
12203. 8:17:11yaptığı gazete. Emel Amasya'da çıkarılan
12204. 8:17:13milli mücadele yanlısı yayın. Huku
12205. 8:17:16beşere de yıldız atayım. Emel'e de
12206. 8:17:18atayım. Burada neleri attım bakayım.
12207. 8:17:20Sebilürül Reşat önemli, Ceride-i Resmi
12208. 8:17:23önemli. Ben zaten bunları eledim de.
12209. 8:17:25Minber Atatürk'ün Ali Fethi Okyarı ile
12210. 8:17:28beraber Mondros'tan sonra İstanbul'da
12211. 8:17:30vatana kurtuluş çareleri aradığı
12212. 8:17:31gazeteydi. Atatürk buraya hatip takma
12213. 8:17:33adıyla yazılar yazmıştı. Mardin Express
12214. 8:17:36latin harfleriyle basılan ilk gazete
12215. 8:17:38olacak. İleri Mustafa Kemal Atatürk'ün
12216. 8:17:40isimsiz yazıları var. Kurun önemli.
12217. 8:17:43Mustafa Kemal Atatürk Kurum gazetesine
12218. 8:17:45alsım Us takmadıyla yazılar yazıyor ve
12219. 8:17:47Hatay meselesine gerekli önemi vermiyor
12220. 8:17:50diye İsmet İnönü hükümetini eleştiriyor.
12221. 8:17:54Yeni gün Yunus Nadi tarafından kurulsa
12222. 8:17:56da milli mücadeleyi desteklediği için
12223. 8:17:58İngilizler tarafından kapatılan yayın
12224. 8:18:00organıdır. Şu kuruna da yıldız atayım.
12225. 8:18:02Mardin'e de atayım.
12226. 8:18:05İkdam Yakup Kadri'nin yazdığı Türkçülük
12227. 8:18:08akımı savunucusu gazete İkdam. Bu tarz
12228. 8:18:10soruları soruyor. Bu ara ÖSYM
12229. 8:18:14arkadaşlar ahali, Babalık, Küçük Mecmua,
12230. 8:18:16Öğüt, İstikbal, Akşam gibi başka Milli
12231. 8:18:19Mücadele yanlısı yayın organları var.
12232. 8:18:20Şimdi arkadaşlar
12233. 8:18:23milli mücadele karşıtı basın yayın
12234. 8:18:24organları. Bunları ezber ezber ezber
12235. 8:18:26yapmayın. Şöyle yapıyorsunuz. Alemdar
12236. 8:18:28Aidede Ümit Tan Zafer yeni dünya peyamı
12237. 8:18:32sabah Ferda irşat. Bir daha alemdar ay
12238. 8:18:35dede ümit taner. Yeni dünya peyamı sabah
12239. 8:18:38Ferda irşat. Bu şekilde 34 defa
12240. 8:18:40tekrarlıyoruz. Bunlar milli mücadele
12241. 8:18:42karşıtı yayın organlarıdır.
12242. 8:18:47Milli mücadele sürecinde edebiyat,
12243. 8:18:49Halide Edip adı var. Türk'ün Ateşle
12244. 8:18:51İmtihanı, Ateşten Gömlek, Vurun
12245. 8:18:53Dağa Çıkan Kurt gibi eserleri var.
12246. 8:18:55Özellikle Ateşten Gömlek Milli
12247. 8:18:56Mücadeleyi anlatan ilk romandır. Falih
12248. 8:18:59Rıfkı Atay, Çankaya, Zeytindağı, Ateş ve
12249. 8:19:01Güneş gibi eserleri var. Bence yine
12250. 8:19:04Falih Rıfkı da muhtemel soru adayı.
12251. 8:19:06Yakup Kadri Karaosmanoğlu düşmanın
12252. 8:19:08yaktığı köyler ahalisinde Yaban, Sodom
12253. 8:19:10ve Gomre gibi eserleri var. Yine onun da
12254. 8:19:14Kazım Karabekir
12255. 8:19:16bence Kazım Paşa da önemli. Şark Fatih
12256. 8:19:19olarak biliniyordu. Eserleri İstiklal
12257. 8:19:20Harbimiz ve şarkılı ibret. Ali Fuat
12258. 8:19:23Cebesoy en önemli eseri bence sınıf
12259. 8:19:25arkadaşım Atatürk. Rauf Orbay cehennem
12260. 8:19:28değirmeni en önemli eseri. Kemal
12261. 8:19:31Arıburnu'nun Atatürk'ten anıları var.
12262. 8:19:33Kemal Tahir esir şehrin insanları.
12263. 8:19:35İstanbul'un işgalini anlatıyor. Önemli
12264. 8:19:38yorgun savaşçı eseri var.
12265. 8:19:40Rauf Orbay'ya, Ali Fuat Cebeso'ya yıldız
12266. 8:19:43atalım. Kemal Tahir'e atalım. Tarık
12267. 8:19:45Buğra Küçük A ve Osmancık eserleri var.
12268. 8:19:47Yine gelebilir. Samim Kocagöz
12269. 8:19:50Kalpaklılar dolu dizgin. Bu Kalpaklılar
12270. 8:19:52kim? Kuvay-i Milliyciler. Turgut
12271. 8:19:54Özakman, Şu Çılgın Türkler. Çanakkale
12272. 8:19:571915 ve Cumhuriyet adında eserleri var.
12273. 8:19:59Turgut Özakman da önemlidir arkadaşlar.
12274. 8:20:02Lise yıllarında şu çılgın Türkleri falan
12275. 8:20:04hepimizi okuttular. O yüzden dikkat
12276. 8:20:05edelim. Fazıl Üstüne Dağlarca Üç
12277. 8:20:08Şehitler Destanı Ahmet Hamdi Tanpınar'ın
12278. 8:20:10da sahnenin dışındakiler eseri var. Bu
12279. 8:20:13da bitti.
12280. 8:20:15Değerli arkadaşlar geldik Cumhuriyet
12281. 8:20:17dönemi iç politikada meydana gelen
12282. 8:20:19gelişmelere. İlk olarak 1 Kasım 1922
12283. 8:20:22yani saltanatın kaldırılması. Zaten 22
12284. 8:20:25harf saltanatın kaldırılması 1922
12285. 8:20:27yılında şifresi kendi içinde. Nedenleri?
12286. 8:20:30Neden saltanatı kaldırdık? Ulusal
12287. 8:20:32Egemenlik yolunda engeldi. Lozan
12288. 8:20:34Konferansında itilaf devletleri ikilik
12289. 8:20:35çıkarabilirlerdi. Çünkü Londra
12290. 8:20:38Konferansında yapmışlardı. Buna engel
12291. 8:20:40olmak için saltanatı kaldırdık ve
12292. 8:20:42İstanbul hükümeti milli mücadeleye
12293. 8:20:43destek vermemişti. Bu yüzden saltanatı
12294. 8:20:46kaldırdık. Saltanatı kaldırma teklifini
12295. 8:20:48veren kişi Doktor Rıza Nur'dur. Muhtemel
12296. 8:20:51soru adayıdır. Peki saltanatı kaldırınca
12297. 8:20:53ne oldu? Rejim ve devlet başkanı sorunu
12298. 8:20:56ortaya çıktı arkadaşlar. Rejim ne
12299. 8:20:58bilmiyorum. Devlet başkanı kim
12300. 8:21:00bilmiyorum. Ne zaman çözülecek?
12301. 8:21:01Cumhuriyetin ilanıyla çözülecek.
12302. 8:21:03Cumhuriyet ilan edilince devlet başkanım
12303. 8:21:06Mustafa Kemal Atatürk yani cumhurbaşkanı
12304. 8:21:08olacak. Rejim de cumhuriyet olacak.
12305. 8:21:10Milli Egemenlik yolunda önemli bir adım
12306. 8:21:12atılmış oldu. Çünkü padişahtaki yönetme
12307. 8:21:14gücünü alıp halka veriyorum. Laiklik
12308. 8:21:17yolunda ilk adım atılmış oldu. İlk adım
12309. 8:21:19saltanatın kaldırılması. En önemli adım
12310. 8:21:22halifeliğin kaldırılmasıdır. Osmanlı
12311. 8:21:24Devleti resmen son buldu arkadaşlar.
12312. 8:21:26Dikkat edin. Osmanlı'nın geriye dönük
12313. 8:21:30olarak son bulması yani saltanatın
12314. 8:21:31geriye dönük olarak son bulması ne
12315. 8:21:33zamandı? 16 Mart 1920 İstanbul'un
12316. 8:21:35işgaliyleydi. Peki arkadaşlar Osmanlı
12317. 8:21:38Devleti fiilen Mondros ile hukuken
12318. 8:21:41Mudanya ile resmen saltanatın
12319. 8:21:43kaldırılması ile son buldu. Lozan'da
12320. 8:21:45ikilik çıkması ihtimali ortadan kalktı
12321. 8:21:48ve maalesef Vahdettin İngilizlerin
12322. 8:21:51Malaya gemisiyle gitti arkadaşlar. Ve
12323. 8:21:54İngilizler halifelik makamını
12324. 8:21:56kullanabilirlerdi. Çünkü biz sadece
12325. 8:21:58saltanatı kaldırdık. Yani Vahdettin'in
12326. 8:22:00üzerindeki padişahlık yetkisi gitti. O
12327. 8:22:02hala halife. O yüzden İngilizler
12328. 8:22:04halifelik makamını kullanmasınlar diye
12329. 8:22:06ne yaptık arkadaşlar? TBMM tarafından
12330. 8:22:09yeni bir halife belirledik. Kim o?
12331. 8:22:10Abdülmecid Efendi. Saltanatın
12332. 8:22:12kaldırılması 1. TBMM'nin yaptığı tek
12333. 8:22:15inkılaptır ve saltanatın kaldırılması
12334. 8:22:17ile 1935'e kadar kutlanan bayram
12335. 8:22:19hakimiyet bayramıdır. Son Osmanlı
12336. 8:22:22hükümeti de Tevfik Paşa olmuştur. Devam
12337. 8:22:25edelim.
12338. 8:22:26Geldik arkadaşlar 2. TBMM'nin
12339. 8:22:29açılmasına. 1. TBMM 1920-23 yılları
12340. 8:22:31arasında Nisan ayından Nisan ayına. 2.
12341. 8:22:34TBMM ise 23-27 yılları arasında. 1. TBMM
12342. 8:22:38günümüzde Kurtuluş Savaşı müzesi. 2.
12343. 8:22:41TBMM günümüzde Cumhuriyet Müzesi olarak
12344. 8:22:44kullanılmakta. 1. TBMM savaş meclisi
12345. 8:22:46olduğu için yıpranmıştı. Lozan
12346. 8:22:48Konferansı kararlarına tepki gösterenler
12347. 8:22:50vardı. İnkılaplar için dinamik bir
12348. 8:22:52kadroya ihtiyaç duyuluyordu. Bu yüzden
12349. 8:22:54Lozan'a verilen arada 2. TBMM için
12350. 8:22:56seçimler yapıldı ve 2. TBMM kuruldu.
12351. 8:22:59Açılış konuşmasını Abdurrahman Şeref Bey
12352. 8:23:01yaptı. 1. TBMM'ninkini Sinop
12353. 8:23:03Milletvekili Şerif Bey yaptı. 2. TBMM
12354. 8:23:06asıl inkılapları yapan TBMM'dir ve Lozan
12355. 8:23:09Barış Anlaşması'nı onaylayan, imzalayan
12356. 8:23:12TBMM 2. TBMM'dir. Peki Ankara'nın
12357. 8:23:15başkent ilan edilmesi cumhuriyetin
12358. 8:23:17ilanından 16 gün önce 13 Ekim 1923'te
12359. 8:23:20arkadaşlar Ankara'nın başkent ilan
12360. 8:23:22edilmesi kanun teklifini veren kişi
12361. 8:23:24İsmet İnönü'dür. Değerli dostlarım buna
12362. 8:23:27dikkat ediyoruz. Saltanatın
12363. 8:23:29kaldırılmasını Doktor Rıza Nur. Gelelim
12364. 8:23:31cumhuriyetin ilanına değerli dostlarım.
12365. 8:23:3429'daki 1923 nedenleri devlet başkanlığı
12366. 8:23:37ve rejim belirsizliği vardı. Saltanatın
12367. 8:23:40kaldırılmasıyla ortaya çıkmıştı. Bunu
12368. 8:23:41çözmek istiyoruz. Ulusal egemenliği
12369. 8:23:43sağlamak istiyoruz. Halkı yönetime
12370. 8:23:45egemen kılmak istiyoruz. Bir de hükümet
12371. 8:23:47bunalımını çözmek. Ne olmuştu
12372. 8:23:49arkadaşlar? Biz biliyorsunuz ki 1. TBMM
12373. 8:23:52içerisinde meclis hükümeti sistemini
12374. 8:23:54uyguluyorduk ve meclis hükümeti
12375. 8:23:55sisteminde hükümet kurmak çok zordu.
12376. 8:23:57Çünkü bakanlar tek güven güven oyu
12377. 8:23:59alarak seçiliyordu. E haliyle orada Ali
12378. 8:24:02Fethü Okyar istifa etti. Ali Fetih Okyar
12379. 8:24:05istifa edince hükümet düştü. E haliyle
12380. 8:24:07arkadaşlar yeni hükümet kurmamız lazım.
12381. 8:24:09Ama meclis hükümeti sisteminde hükümet
12382. 8:24:11kurmak çok zor. Ve işte 28 Ekim günü
12383. 8:24:14Mustafa Kemal Paşa o meşhur sözü
12384. 8:24:16söyledi. Efendiler yarın cumhuriyeti
12385. 8:24:18ilan edeceğiz dedi. Arkadaşlar Ali Fethü
12386. 8:24:21Okyar'a dikkat ediyorsunuz. İstifasıyla
12387. 8:24:23hükümet bunalımına, ekim bunalımına ya
12388. 8:24:25da diğer bir isimle sonbahar bunalımına
12389. 8:24:27neden olmuştur. Bu bir hükümet
12390. 8:24:28kurulamaması problemidir. Bunun
12391. 8:24:30sonucunda biz cumhuriyeti ilan ediyoruz
12392. 8:24:32ve meclis hükümeti sisteminden kabine
12393. 8:24:34sistemine geçiyoruz. Yani cumhuriyetin
12394. 8:24:37ilanının bir sebebi de hükümet
12395. 8:24:38bunalımını çözmektir. Sonuçlarına
12396. 8:24:40baktığımızda devlet başkanlığı ve rejim
12397. 8:24:42sorunu çözüldü. Milli egemenlik
12398. 8:24:44sağlandı. Meclis hükümeti sisteminden
12399. 8:24:46kabine sistemine geçildi ve Ali Fetih
12400. 8:24:48Okyar'ın istifasıyla ortaya çıkan
12401. 8:24:50hükümet bunalımı çözüldü. İlk
12402. 8:24:52cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, ilk
12403. 8:24:54başbakan İsmettin Önü, ilk meclis
12404. 8:24:56başkanı da Ali Fethi Okyar oldu. 1925
12405. 8:25:00yılı itibariyle de 29 Ekim Cumhuriyet
12406. 8:25:02Bayramı olarak kutlanmaya başladı. Peki,
12407. 8:25:05hükümet bunalımı, ekim bunalımı,
12408. 8:25:07sonbahar bunalımı, Ali Fetih Okyar
12409. 8:25:09hükümeti istifa edince yeni hükümet
12410. 8:25:11kurulamadı. Buna hükümet bunalımı adını
12411. 8:25:13veriyoruz. Biz bu sorunu nasıl aşıyoruz?
12412. 8:25:15Cumhuriyetin ilanı ile meclis hükümeti
12413. 8:25:17sisteminden kabine sistemine geçiş
12414. 8:25:19yapıyoruz. Alife Okyer iki yerde istifa
12415. 8:25:21ediyor. Biri burada cumhuriyetin
12416. 8:25:23ilanından önce biri de Şeyh Sait isyanı
12417. 8:25:25sırasında. İkisi de önemli. Alifet
12418. 8:25:27okuyar soru olabilir direkt. Hepsi
12419. 8:25:29önemli. Daha değineceğim. Cumhuriyetin
12420. 8:25:31ilanından sonra kurulan ilk hükümet
12421. 8:25:33Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk
12422. 8:25:34önceden meclis başkanıydı. Başbakan
12423. 8:25:36İsmettin Önü Genelkurmay Başkanıydı
12424. 8:25:38önceden. TBMM Başkanı Ali Fethi Okyar
12425. 8:25:41oldu. Milli Eğitim Bakanı Cumhuriyetin
12426. 8:25:44ilanından sonra ilk Milli Eğitim Bakanı
12427. 8:25:45İsmail Safa Özler ama 1. icra Vekilleri
12428. 8:25:48heyetinde kimdi? Doktor Rıza Nurdu.
12429. 8:25:52Devam edelim. Genelkurmay Başkanı Fevzi
12430. 8:25:54Çakmak. Arkadaşlar önceden kimdi? İsmet
12431. 8:25:59İnönüydü.
12432. 8:26:00Bunun dışında Milli Savunma Bakanı Kazım
12433. 8:26:03Özalp olmuş. Atatürk döneminde en uzun
12434. 8:26:04süreli meclis başkanı olacak. Peki Milli
12435. 8:26:07Savunma Bakanı önceden kimdi? Fevzi
12436. 8:26:11Çakmaktı. İsmetin Önü Genelkurmay
12437. 8:26:13Başkanlığı'ndan ayrılınca Fevzi Çakmak
12438. 8:26:15Genelkurmay Başkanı oldu. Milli Savunma
12439. 8:26:17Bakanlığı'na da Kazım Özalp geldi. Sıhı
12440. 8:26:19Bakanı yani Sağlık Bakanı Refik Saydam
12441. 8:26:21oldu. Önceden kimdi? Kimdi? Adnan adı
12442. 8:26:25vardı.
12443. 8:26:30Peki devam edelim. Hariciye bakanı yani
12444. 8:26:32dışişleri bakanı. Arkadaşlar bakın
12445. 8:26:34cumhuriyet ilan edildiğinde dış
12446. 8:26:37dışişleri bakanı kimdi derlerse İsmetin
12447. 8:26:39önü diyoruz. Lozan'a gidecekti ya Bekir
12448. 8:26:41Sami Bey, Yusuf Kemal Tengirşenk. Yusuf
12449. 8:26:43Kemal Tengirşenk istifa etti. İsmet'in
12450. 8:26:45önü Lozan'a gitti. O yüzden cumhuriyet
12451. 8:26:46ilan edildiğinde bizim dışişleri
12452. 8:26:48bakanımız İsmet İnönü'ndür. Aynı zamanda
12453. 8:26:50başbakandı adam. Diyanet İşleri
12454. 8:26:52Başkanımız Mehmet Rıfat Börekçi
12455. 8:26:54Dürrizade Abdullah'a
12456. 8:26:56karşı fetva yayınlamıştı. kendisi
12457. 8:26:581924-1941
12458. 8:26:59yılları arasında Diyanet İşleri Başkanı.
12459. 8:27:01Muhtemel soru adayı. Devam edelim.
12460. 8:27:04Halifeliğin kaldırılması. 3 Mart 1924.
12461. 8:27:07Halifeliği neden kaldırdık? Halife
12462. 8:27:08devlet başkanı gibi hareket ediyordu.
12463. 8:27:10Laiklik anlayışına uymuyordu. Cumhuriyet
12464. 8:27:12rejimi için tehditti. Halifelik
12465. 8:27:14inkılaplar önünde de bir engeldi
12466. 8:27:16arkadaşlar. Ve bir de Hintli Müslümanlar
12467. 8:27:19olan Ahan ve Emir Ali. Arkadaşlar bu
12468. 8:27:21adamlar Başbakan İsmet İnönü'ye mektup
12469. 8:27:23gönderdiler ve bizi açıkçası tehdit
12470. 8:27:25ettiler ve bize birtım şeyler
12471. 8:27:27söylediler. Halifeliği
12472. 8:27:28kaldırmayacaksınız diye. Açıkçası ne
12473. 8:27:30biliyor musunuz? Burada halifelik bizim
12474. 8:27:33iç işlerimizde karışılmasına neden
12475. 8:27:34olmuştur. Ağ Han ve Emir Ali'nin
12476. 8:27:36mektupları bu anlama gelir. Bu da
12477. 8:27:38yanılmıyorsam 2022'nin iptal edilen
12478. 8:27:40sınav sorusunda sorulmuştu. Ve
12479. 8:27:42arkadaşlar bunun sonucunda Şeyh Saffet
12480. 8:27:45Efendi'nin sunduğu kanun teklifiyle
12481. 8:27:47halifelik kaldırıldı. Kanun teklifini
12482. 8:27:49veren Şestaffet Efendi önemli. Sonuçları
12483. 8:27:52laiklik için en önemli adım atılmış
12484. 8:27:54oldu. İlk adım saltanatın
12485. 8:27:55kaldırılmasıydı. İçiş işlerimize
12486. 8:27:57karışılması önlendi. Cumhuriyet güvence
12487. 8:27:59altına alındı. Çünkü artık insanlar
12488. 8:28:02halifenin etrafında birleşerek
12489. 8:28:03cumhuriyeti yıkmak isteyemezler. Halife
12490. 8:28:05yok. İki başlı görüntü yok edildi. Hem
12491. 8:28:07halife hem cumhurbaşkanı vardı. İki
12492. 8:28:09başlı görüntü yok edildi ve dikkat
12493. 8:28:11ümmetçilik zayıfladı. Milliyetçilik
12494. 8:28:13güçlendi.
12495. 8:28:15Yani halifeliğin kaldırılması
12496. 8:28:17milliyetçiliğe de girer. Neden? Dini
12497. 8:28:19devlet değil de milli devlet
12498. 8:28:22olduğu için.
12499. 8:28:24Dikkat! Halifeliğin kaldırılması üzerine
12500. 8:28:26gelen tepkiler nedeniyle 1924 yılında
12501. 8:28:28anayasaya devletin dini İslam'dır
12502. 8:28:30maddesi ekleniyor. 1928 yılında
12503. 8:28:32çıkarılıyor ve halifelik kaldırılınca
12504. 8:28:34şeyhül islamlık makamı da lav ediliyor.
12505. 8:28:37Son Osmanlı şeyhül islamı Medeni Nuri
12506. 8:28:40Efendidir. Halifeliğin kaldırıldığı gün
12507. 8:28:43yapılan dört inkılap daha var. Bunlar
12508. 8:28:45şote olarak kodlanır. Bak halifelik 3
12509. 8:28:47Mart 1924'te kaldırıldı. Dört inkılap
12510. 8:28:49daha var. Bu inkılapları şote olarak
12511. 8:28:51kodluyoruz. Nedir bunlar? Şeriye ve
12512. 8:28:54efkah vekatinin kaldırılması, Osmanlı
12513. 8:28:56hanedanlığının yurt dışına çıkarılması,
12514. 8:28:58Tevhidi Tedrisat Kanunu, Erkan Harbiye
12515. 8:29:00Vekatinin kaldırılması. Bakalım Osmanlı
12516. 8:29:03hanedanın yurt dışına çıkarılması.
12517. 8:29:05Nereye gönderilecekler? İsviçre'ye
12518. 8:29:06gönderilecekler. Bu cumhuriyeti ve
12519. 8:29:08laikliği koruma amacı taşır. Şeriye ve
12520. 8:29:10efekati kaldırıldı. Şeriye yerine
12521. 8:29:12Diyanet İşleri Başkanlığı, Efkaf yerine
12522. 8:29:14Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu. Yani
12523. 8:29:16din ve devlet işleri ayrıldı. Bu da
12524. 8:29:19laikliğe girer. Bunun dışında Erkan
12525. 8:29:21Harbiye vekaleti kaldırıldı. Yerine
12526. 8:29:23Genelkurmay Başkanlığı kuruldu. Amaç ne
12527. 8:29:25burada? Orduyu siyasetten ayırmaktır.
12528. 8:29:29Tevhid-i Tedisat Kanunu çıkarıldı.
12529. 8:29:30Eğitim öğretim bir Milli Eğitim
12530. 8:29:32Bakanlığı çatısı altında birleştirildi.
12531. 8:29:34Tevhid-i Tedisat Kanunu'nun kabul
12532. 8:29:35edilmesinde etkili olan dönemin Milli
12533. 8:29:37Eğitim Bakanı muhtemel soru adayıdır.
12534. 8:29:39Vasıf Çınar.
12535. 8:29:41Gelelim Cumhuriyet Halk Fırkası'nın
12536. 8:29:43kurulmasına. 1923 yılında Mustafa Kemal
12537. 8:29:45Atatürk'ün liderliğinde kuruldu. Türkiye
12538. 8:29:47Cumhuriyeti'nin ilk siyasi partisidir.
12539. 8:29:49Temeli Sivas Kongresi'nde kurulan
12540. 8:29:51Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk
12541. 8:29:53Cemiyetidir Cumhuriyet Halk Partisi'nin.
12542. 8:29:55Ve arkadaşlar bizim ilk kongremiz de
12543. 8:29:57Sivas Kongresi diyorlar. Peki Cumhuriyet
12544. 8:30:01Halk Partisi ya da şöyle sordular. 2015
12545. 8:30:04yılında 9 umde bildirisine göre kurulan
12546. 8:30:06siyasi parti hangisidir dediler. Cevap
12547. 8:30:09Cumhuriyet Halk Partisi. Ekonomide
12548. 8:30:11devletçilik ilkesini savundu ve çift
12549. 8:30:13dereceli seçim sistemini savundu.
12550. 8:30:15Müstakil grupta bence önemli. 1932 1939
12551. 8:30:19yılında 21 milletvekilinden oluşan parti
12552. 8:30:22içi denetim yetkisine sahip grup
12553. 8:30:24müstakil gruptur arkadaşlar. Bu son
12554. 8:30:26derece önemli. Yani Cumhuriyet Halk
12555. 8:30:28Partisi kendi içinden kendi muhalefetini
12556. 8:30:30çıkarıyormuş gibi düşünülebilir.
12557. 8:30:33Muhtemel soru adayı. Zor bir soru olur.
12558. 8:30:37Gelelim Terakkiperver Cumhuriyet
12559. 8:30:39Fırkası'na. Yani TC CF arkadaşlar
12560. 8:30:41Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk muhalefet
12561. 8:30:43partisidir. Kurucuları karar olarak
12562. 8:30:45kodlanır. Kazım Karabekir, Adnan Adı
12563. 8:30:48var. Rauf Orbay, Ali Fuat Cebesoy, Refet
12564. 8:30:51Bele. Bu karar neymiş?
12565. 8:30:54Terakkiper Cumhuriyet Fırkası'nın
12566. 8:30:56kurucularıymış arkadaşlar. Kimler yok?
12567. 8:30:58İsmet'in önü yok. Ali Fethi Okyar yok.
12568. 8:31:00Zaten Ali Fethi Okyar serbest Cumhuriyet
12569. 8:31:02Fırkasının yani Türkiye Cumhuriyeti'nin
12570. 8:31:04ik muhalefet partisi'in kurucusu olacak.
12571. 8:31:07Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın ilk
12572. 8:31:08şubesi Şanlıurfa'da açılmıştır.
12573. 8:31:11Ekonomide liberalizmi savundular. Çünkü
12574. 8:31:13Cumhuriyet Halk Fırkası neyi savunuyor?
12575. 8:31:16Cumhuriyet Halk Fırkası neyi savunuyor
12576. 8:31:17arkadaşlar? Düşünün bakalım.
12577. 8:31:20ekonomide devletçiliği savunuyor. Bu da
12578. 8:31:22liberalizmi. Cumhuriyet Halk Partisi
12579. 8:31:23çift dereceli seçim sistemini savunuyor.
12580. 8:31:25Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ise tek
12581. 8:31:28dereceli seçim sistemini savunuyor. Peki
12582. 8:31:30biz tek dereceliye ne zaman geçeceğiz?
12583. 8:31:321946 yılında geçeceğiz
12584. 8:31:36arkadaşlar. Burası da önemli. Mustafa
12585. 8:31:39Kemal Paşa Terakkiperver Cumhuriyet
12586. 8:31:40Fırkasını paşalar komposu olarak
12587. 8:31:42niteliyor. Dikkat edin. Ve TCF'nin parti
12588. 8:31:45programında her türlü dini itikade
12589. 8:31:48saygılıdır, dini düşüncelere saygılıdır
12590. 8:31:50ifadesi var. O yüzden arkadaşlar
12591. 8:31:52gericilerin parti içine doluşmasına
12592. 8:31:54sebep oluyor ve onlar da şeyh Sait
12593. 8:31:56ayaklanmasına neden oluyor. Şeyh Sait
12594. 8:31:58ayaklanması Takriri-ı Sükun Kanununa
12595. 8:32:01bastırılıyor ve yine Takriri Sükun
12596. 8:32:03Kanununa dayanarak
12597. 8:32:05Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
12598. 8:32:07kapatılıyor ve çok partili hayata
12599. 8:32:09geçişin ilk denemesi bu şekilde
12600. 8:32:11başarısız oluyor. O zaman TCF hangi
12601. 8:32:13kanunla kapatılmış? Takriri Sükun
12602. 8:32:15Kanunuyla. Şeyh Sait isyanı hangi
12603. 8:32:17kanunla bastırılmış? Takriri sükun
12604. 8:32:20kanunuyla bu kanunu kim çıkardı? Ali
12605. 8:32:22Fetokyar istifa ettiği yerine İsmet'in
12606. 8:32:24önü geldi. O çıkardı. Peki gelelim
12607. 8:32:26Nasturi ayaklanmasına. Hakkari ve
12608. 8:32:29çevresinde yaşayan Sürryani bir azınlık
12609. 8:32:31olan Nasturilerin rivayete göre
12610. 8:32:33İngilizler tarafından kışkırtılarak
12611. 8:32:35ayaklanmasıdır arkadaşlar. Yani şöyle
12612. 8:32:38İsmettin Önü anılarında mesela şey
12613. 8:32:39diyor. Şeyh Sait isyanının İngilizler
12614. 8:32:42tarafından desteklendiğine dair bir
12615. 8:32:43kanıt bulamadık diyor. Nasturi
12616. 8:32:45ayaklanması konusunda böyle bir ifadesi
12617. 8:32:46var mı bilmiyorum ama Hakkari çevresinde
12618. 8:32:49yaşayan Süryani azınlığın isyanıdır.
12619. 8:32:51Nasturi ayaklanması. Ya İngilizler
12620. 8:32:53tarafından desteklendi ifadesi neden
12621. 8:32:55var? Çünkü bir isyan kimin işine
12622. 8:32:57yarıyorsa onun tarafından
12623. 8:32:58desteklendeklenmiştir
12624. 8:33:00bakış açısıyla yaklaşıyoruz. Aslında bu
12625. 8:33:02isyan İngilizlerin içine geliyor. Çünkü
12626. 8:33:05biz Musul konusunda zor duruma
12627. 8:33:06düşüyoruz.
12628. 8:33:08Devam edelim. Geldik Şeyh Saidit
12629. 8:33:10isyanına. 1925. Neden Şeyh Saidit isyanı
12630. 8:33:13çıktı? Saltanatı ve halifeyi halifeliği
12631. 8:33:16tekrar getirmek amacıyla Terakkiperver
12632. 8:33:18Cumhuriyet Fırkası içerisinde
12633. 8:33:19gericilerin örgütlenmesi sebebiyle ve
12634. 8:33:22İngilizlerin kışkırtması ve desteği gibi
12635. 8:33:23sebeplerle şehit isyanı çıkıyor. Bu
12636. 8:33:26isyan cumhuriyete ve laikliğe karşı ilk
12637. 8:33:28isyandır. Ali Fetokyar istifa ediyor. Bu
12638. 8:33:31isyanı bastıramadığı için ikinci
12639. 8:33:33istifası bakın yerine İsmetin Önü
12640. 8:33:35hükümeti kuruluyor. İsmetin Önü neyi
12641. 8:33:36çıkarıyor? Takriri sükun yani sükuneti,
12642. 8:33:39sakinliği tekrar sağlama kanununu
12643. 8:33:41çıkarıyor. Bu kanun 1925-29 yılları
12644. 8:33:43arasında geçerlidir. Dikkat edin sorusu
12645. 8:33:45geldi. Bunun da takri sükun kanununa
12646. 8:33:48dayanarak isyan bastırıldı ve
12647. 8:33:50Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası isyana
12648. 8:33:51sebep olduğu gerekçesiyle kapatıldı.
12649. 8:33:53Suçlular ise istiklal mahkemelerinde
12650. 8:33:55yargılandı.
12651. 8:33:57Arkadaşlar Türkiye Cumhuriyeti Şehit
12652. 8:33:59isyanı ile ilgilenmek zorunda kaldığı
12653. 8:34:01için ne oldu? Musul sorunuyla yeterince
12654. 8:34:04ilgilenemedi ve Musul 1926 Ankara
12655. 8:34:07Anlaşmasıyla Misak-ı Milli'den 3. taviz
12656. 8:34:10olarak kaybedildi. Musul 1926 Ankara
12657. 8:34:13anlaşması ile İngiltere Manda ve
12658. 8:34:15himayesindeki Irak'a bırakıldı. Bu da
12659. 8:34:17Misak-ı Milli'den 3üncü taviz. Gelelim
12660. 8:34:20Mustafa Kemal Atatürk'e suikast
12661. 8:34:21girişimine yani İzmir suikastine. 1926
12662. 8:34:24yılında arkadaşlar. Cumhuriyet rejimine
12663. 8:34:26ve laikliğe karşı olanlar tarafından
12664. 8:34:28planlanıyor bu. Giritli Şevki'nin
12665. 8:34:30şikayetiyle başarısız oluyor. Ama
12666. 8:34:32Giritli Şevki de suikastçilerden biri.
12667. 8:34:35Korktuğu için haber veriyor. İzmir
12668. 8:34:37suikast İzmir suikastlişimi Mustafa
12669. 8:34:39Kemal Atatürk tarafından nasıl
12670. 8:34:41niteleniyor? Benim naçiz vücudum elbet
12671. 8:34:43bir gün toprak olacaktır. Fakat Türkiye
12672. 8:34:45Cumhuriyeti ilelebet payar kalacaktır."
12673. 8:34:47diyor. Yani diyor ki Mustafa Kemal Paşa,
12674. 8:34:49"Cumhuriyeti benim bedenimin varlığıyla
12675. 8:34:51var sananlar yanılıyorlar. Ben ölsem
12676. 8:34:53bile cumhuriyet devam edecek di" diyor.
12677. 8:34:56Dikkat! İstiklal mahkemeleri son kez
12678. 8:34:59İzmir suikastinde görev almıştır. En çok
12679. 8:35:01neyle karıştırılıyor? Menemen isyanıyla.
12680. 8:35:03Menemen isyanında istiklal mahkemeleri
12681. 8:35:05değil, Harp divanı görev almıştır.
12682. 8:35:11Devam edelim. Serbest Cumhuriyet Fırkası
12683. 8:35:13yani Türkiye Cumhuriyeti'nin ik
12684. 8:35:15muhalefet partisi. Demokratikleşme
12685. 8:35:17çabaları artı 1929 Dünya Ekonomik
12686. 8:35:20Krizinin etkileri ve Teşvek-i Sanayi
12687. 8:35:22Kanunu konusunda destek bulması
12688. 8:35:25bulunması amacıyla yeni bir parti
12689. 8:35:27kuruluyor. Serbest Cumhuriyet Fırkası
12690. 8:35:29özellikle Mustafa Kemal Paşa'nın Ali
12691. 8:35:31Fetih Okyard'dan isteği üzerine
12692. 8:35:32kuruluyor arkadaşlar. ve Türkiye
12693. 8:35:34Cumhuriyeti'nin ik muhalefet partisidir.
12694. 8:35:37Kurucusu Ali Fethi Okyard'dır. Önemli
12695. 8:35:40ekonomide liberalizmi benimsedi. Neden?
12696. 8:35:42Çünkü muhalefet Cumhuriyet Halk Partisi
12697. 8:35:44neyi istiyordu? Devletçiliği. Kadınlara
12698. 8:35:46siyasi hak verilmesini savundu
12699. 8:35:48arkadaşlar. Bu önemli zaten. 1930
12700. 8:35:51yılında kadınlara ilk siyasi hak
12701. 8:35:53verilecek. Tek dereceli seçim sistemini
12702. 8:35:56savunuyor. Cumhuriyet Halk Partisi çift
12703. 8:35:57dereceliyi savunuyordu. Tek dereceli
12704. 8:35:59daha demokratikti. İlk 1946 yılındaydı.
12705. 8:36:03Makbu Atadan bu partinin kurucularından
12706. 8:36:05oluyor. Mustafa Kemal Paşa'nın
12707. 8:36:07gayretleriyle kız kardeşi Serbest
12708. 8:36:09Cumhuriyet Fırkası'na katılıyor. SCF
12709. 8:36:121930 yerel seçimlerine katıldı. Parti
12710. 8:36:15içine gericilerin dolması ve yeni bir
12711. 8:36:17isyana sebep olunabilir endişesiyle Ali
12712. 8:36:19Fetih Okyar ne yaptı? Serbest Cumhuriyet
12713. 8:36:21Fırkasını fesetti arkadaşlar. Ama şuna
12714. 8:36:24dikkat edin istiyorum. Bakın
12715. 8:36:26Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
12716. 8:36:27kuruldu. Tamam mı? Daha sonra Şeyh Sait
12717. 8:36:32isyanı çıktı ve Terakkiperver Cumhuriyet
12718. 8:36:36Fırkası kapatıldı.
12719. 8:36:38Daha sonra arkadaşlar Serbest Cumhuriyet
12720. 8:36:41Fırkası kuruldu. Sonra Serbest
12721. 8:36:43Cumhuriyet Fırkası kapatıldı. Ardından
12722. 8:36:47Menemen isyanı çıktı.
12723. 8:36:50Yani bu kronolojiye dikkat etmeniz
12724. 8:36:52gerekiyor arkadaşlar.
12725. 8:36:55Eee, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
12726. 8:36:57Şeyh Saidit isyanından sonra
12727. 8:36:58kapatılıyor. Şeyh Sait isyanına sebep
12728. 8:37:00olduğu gerekçesiyle aşağıda önce SCF
12729. 8:37:03kapatılıyor. Ondan sonra Menemen isyanı
12730. 8:37:05çıkıyor. Dikkat! I. Dünya Savaşı
12731. 8:37:08sebebiyle uzun süre çok partili hayata
12732. 8:37:10geçiş denemesi yapılamadı. Tek dereceli
12733. 8:37:13seçim sistemi de ilk kez 1946'da
12734. 8:37:15uygulandı. Gelelim Menemen olayına yani
12735. 8:37:18Kubilay olayına arkadaşlar. öğretmen
12736. 8:37:21olan ve askerlik mesleğini yapmakta olan
12737. 8:37:24öğretmen Kubilay, eee, camiden çıkan
12738. 8:37:27insanların Derviş Mehmet liderliğinde
12739. 8:37:31laikliğe ve cumhuriyete karşı slogan
12740. 8:37:32attıkları haberini alıyor ve bu olaya
12741. 8:37:34müdahale etmek için oraya gidiyor. Fakat
12742. 8:37:37arkadaşlar, eee, isyancılara diş
12743. 8:37:39geçiremiyorlar. Maalesef isyancılar bir
12744. 8:37:42askerin boğazını ve maalesef Kubilay'ın
12745. 8:37:46boğazını kesiyorlar. Daha sonra
12746. 8:37:47Kubilay'ın başını bir sopaya geçirip
12747. 8:37:49bütün Menemen ilçesinde gezdiriyorlar
12748. 8:37:52arkadaşlar. Bu da laikliğe ve
12749. 8:37:54cumhuriyete karşı çıkmış olan isyandır
12750. 8:37:56diyelim. Suçular nerede? Divan-ı Harp'te
12751. 8:37:59yargılandı. Bu isyan Serbest Cumhuriyet
12752. 8:38:01Fırkasın'ın kapatılmasından sonra
12753. 8:38:03çıkmıştır. Şimdi bakın bu Alifeti Okuyar
12754. 8:38:05SCF'nin kurucusu. Peki şu kim? Bir
12755. 8:38:08bakın. Türk siyasi hayatına damga
12756. 8:38:11vuracak bir isim olacak. Bir bakın
12757. 8:38:13bakalım. Yorumlara yazın. Bu da bitti.
12758. 8:38:31Değerli arkadaşlar, geldik Atatürk ilke
12759. 8:38:34ve inkılaplarına. Arkadaşlar burada 6
12760. 8:38:36tane Atatürk ilkemiz var.
12761. 8:38:38Cumhuriyetçilik, halkçılık,
12762. 8:38:39milliyetçilik, laiklik, devletçilik ve
12763. 8:38:41inkılapçılık. Bunun dışında bu Atatürk
12764. 8:38:44ilkeleri 1931 yılında Cumhuriyet Halk
12765. 8:38:48Partisi'nin parti programına
12766. 8:38:50eklenmiştir. 1937 yılında ise 1924
12767. 8:38:54anayasasına eklenmişlerdir. Arkadaşlar
12768. 8:38:57bakın buradaki Atatürk ilkeleri ile
12769. 8:38:59ilgili bazı anahtar sözcükler vereceğim.
12770. 8:39:02O anahtar sözcükleri gördüğünüzde o
12771. 8:39:04ilkeyi işaretleyeceksiniz ya da
12772. 8:39:06eleyeceksiniz. baktığımızda
12773. 8:39:07cumhuriyetçilik. Arkadaşlar eğer size
12774. 8:39:10verilen soruda parti, seçim, demokrasi,
12775. 8:39:12oy kullanma, çok partili hayata geçiş,
12776. 8:39:15parti kurma, halkın görüşlerinin
12777. 8:39:17yönetime yansıması, milli irade, ulusal
12778. 8:39:20egemenlik gibi şeyler görüyorsanız
12779. 8:39:22cumhuriyetçiliğe gidersiniz. Eğer soruda
12780. 8:39:25ayrıcalıksız toplum, eşit toplum, kanun
12781. 8:39:27üstünlüğü, devletin, halkın sosyal
12782. 8:39:30refahını arttırması, ücretsiz sağlık,
12783. 8:39:33ücretsiz eğitim hizmetleri vermesini
12784. 8:39:35görüyorsanız, yani halkın yararına
12785. 8:39:37şeyler görüyorsanız halkçılığa
12786. 8:39:39gidersiniz. Eğer bir şey cumhuriyet
12787. 8:39:41rejiminin daha iyi işlemesini sağlıyorsa
12788. 8:39:43cumhuriyetçiliktir. Halkın yararına
12789. 8:39:47halkçılıktır.
12790. 8:39:48Tabii ikisine de girebilir. Devam.
12791. 8:39:50Mesela kadınlara seçme ve seçilme
12792. 8:39:53hakkının verilmesi hem cumhuriyetçiliğe
12793. 8:39:54girer hem halkçılığa girer. Devam
12794. 8:39:56edelim. Milliyetçilik. Eğer verilen
12795. 8:39:58soruda milli Türk, bağımsızlık gibi
12796. 8:40:01vurgular varsa ya da Kurtuluş Savaşı'nın
12797. 8:40:03yapılması, dil ve kültür birliği gibi
12798. 8:40:06nokta atışı anahtar kelimeler varsa
12799. 8:40:09milliyetçiliğe gidersiniz. Ama şuna
12800. 8:40:11dikkat edin istiyorum. Eğer sorularda
12801. 8:40:13bize ulusal egemenlik derse
12802. 8:40:16cumhuriyetçiliğe gideriz. Lakin ulusal
12803. 8:40:20bağımsızlık derse bağımsızlık vatanın
12804. 8:40:22düşmandan kurtarılmasıdır.
12805. 8:40:24Milliyetçiliğe gideriz. Gelelim
12806. 8:40:26laikliğe. Eğer bize verilen soruda akıl
12807. 8:40:29bilim, akılcılık, bilimsellik, din ve
12808. 8:40:31vicdan hürriyeti, isteyen kişinin
12809. 8:40:33istediği dine ve mezhebe girebilmesi,
12810. 8:40:35din ve devlet işlerinin ayrılması gibi
12811. 8:40:37ifadeler varsa laikliğe gideriz.
12812. 8:40:40Arkadaşlar geldik devletçiliğe. Bakın
12813. 8:40:43devletçilik siyasi bir ilke gibi görünse
12814. 8:40:45de ekonomik bir ilkedir. Yani size
12815. 8:40:47verilen soruda ekonomiyle ilgili bir şey
12816. 8:40:49yoksa ilk eleyeceğiniz seçenek
12817. 8:40:52devletçilik olacak. Arkadaşlar eğer
12818. 8:40:54soruda bize eee banka, para, sermaye,
12819. 8:40:58devletin bankalar kurması, fabrikalar
12820. 8:41:00açması, devletin ekonomiye
12821. 8:41:02müdahalesinden bahsediliyorsa
12822. 8:41:03devletçiliğe gideriz. soruda arkadaşlar
12823. 8:41:07bize çağdaşlaşma, yenileşme, muasır
12824. 8:41:10medeniyetler seviyesinin üzerine çıkma,
12825. 8:41:12hep yenileşme ya da modernleşme gibi
12826. 8:41:15ifadeler veriliyorsa inkılapçılığa
12827. 8:41:18gideriz ya da sürekli değişim, yenilik
12828. 8:41:20gibi. Bunlar anahtar sözcüklerimiz. Ben
12829. 8:41:23anahtar sözcükleri zihnimden söyledim.
12830. 8:41:25Zaten buradaki anahtar sözcükler de yine
12831. 8:41:27hizmet ediyor arkadaşlar bu soruları
12832. 8:41:29çözmeye. Gelelim şimdi bu Atatürk
12833. 8:41:31ilkeleri ile ilgili yapılan inkılaplara
12834. 8:41:33değineceğiz arkadaşlar. Bakın, Türkiye
12835. 8:41:36Büyük Millet Meclisi'nin açılması. Ya
12836. 8:41:38iyi de TBMM halkın görüşlerinin yönetime
12837. 8:41:40yansımasını sağlamıyor mu? Evet. E bu
12838. 8:41:42cumhuriyet rejimi değil mi? Evet. Zaten
12839. 8:41:44cumhuriyeti biz TBMM'de ilan etmedik mi?
12840. 8:41:46Evet. Dolayısıyla cumhuriyetçiliğe
12841. 8:41:47girer. Saltanatın kaldırılması.
12842. 8:41:49Saltanatı kaldırınca padişahtaki yetkiyi
12843. 8:41:52alıyorum. Kime vereceğim? Halka
12844. 8:41:53vereceğim. Dolayısıyla arkadaşlar bu da
12845. 8:41:55cumhuriyet rejimi için önemlidir.
12846. 8:41:57Cumhuriyetçiliğe girer. Saltanatın
12847. 8:41:59kaldırılması laikliğe de girer.
12848. 8:42:01Arkadaşlar bir inkılap birden fazla
12849. 8:42:04Atatürk ilkesine girebilir. Bu da son
12850. 8:42:06derece normal. Bir de bunun dışında
12851. 8:42:08buradaki inkılapların tamamı dolaylı
12852. 8:42:10olarak da olsa inkılapçığa girebilir.
12853. 8:42:13Cumhuriyetin ilanı. E o da
12854. 8:42:15cumhuriyetçiliğe giriyor. Halifeliğin
12855. 8:42:17kaldırılması. Halifeliğin kaldırılması
12856. 8:42:19cumhuriyet rejimini korumak olarak
12857. 8:42:21düşünülmelidir ve cumhuriyetçilik ya da
12858. 8:42:23cumhuriyetin daha iyi işlemesini sağlar.
12859. 8:42:25Cumhuriyetçiliğe girer. Arkadaşlar
12860. 8:42:28siyasi partilerin kurulması halkın
12861. 8:42:30görüşlerinin yönetime yansımasıdır. O da
12862. 8:42:32cumhuriyetçiliğe girer. Kadınlara seçme
12863. 8:42:34ve seçilme hakkının verilmesi. E ne
12864. 8:42:36kadar fazla insan oy kullanırsa
12865. 8:42:38cumhuriyet rejimi o kadar iyi işler. Bu
12866. 8:42:40da cumhuriyetçiliğe girer.
12867. 8:42:42Seçmen yaşının düşürülmesi. Seçmen yaşı
12868. 8:42:44düşürüldüğünde daha fazla insan oy
12869. 8:42:46kullanır. Daha fazla insan oy
12870. 8:42:47kullanıyorsa cumhuriyetçiliğe girer. Tek
12871. 8:42:50dereceli seçim sistemine geçilmesi ilk
12872. 8:42:52defa 1946'da olacak arkadaşlar. Bakın
12873. 8:42:55çift dereceli seçim sisteminde halkın
12874. 8:42:57görüşleri yönetime dolaylı olarak
12875. 8:42:59yansır. Ama tek dereceli de doğrudan
12876. 8:43:01yansır. Cumhuriyet rejimini daha iyi
12877. 8:43:03işlemesini sağlar. Cumhuriyetçiliğe
12878. 8:43:05girer. Devam edelim. 1921 ve 1924
12879. 8:43:08anayasaları. Bunların ikisinde de
12880. 8:43:10egemenlik kayıtsız şartsız milletindir
12881. 8:43:11diyor. E o zaman cumhuriyet rejimini
12882. 8:43:13ifade ediyor. Erkan-ı Harbiye
12883. 8:43:15vekaletinin kaldırılması. Erkan-ı
12884. 8:43:17Harbiye Vekaleti kaldırılınca arkadaşlar
12885. 8:43:20ordu siyasetten ayrılmıştır. Ordunun
12886. 8:43:22siyasetten ayrılması cumhuriyet
12887. 8:43:24rejiminin daha iyi işlemesini sağlar ve
12888. 8:43:27bu da cumhuriyetçiliğe girer. Devam
12889. 8:43:29edelim. Seçme seçilebilme için vergi
12890. 8:43:31verme zorunluluğunun kaldırılması. Vergi
12891. 8:43:33verme zorunluluğu yoksa daha fazla insan
12892. 8:43:35oy kullanır. Daha fazla insanın oy
12893. 8:43:37kullanması cumhuriyet rejiminin daha iyi
12894. 8:43:39işlemesini sağlar. Gelelim halkçılığa.
12895. 8:43:42Arkadaşlar baktığımızda halkçılık nedir?
12896. 8:43:44Halkın yararına olan her şeydir.
12897. 8:43:46Cumhuriyetin ilanı halk yönetimi egemen
12898. 8:43:49oluyor. Halkın yararına halkçılığa
12899. 8:43:51girer. Cumhuriyetçiliğe de giriyor.
12900. 8:43:53Soyadı kanunu. Soyadı kanunuyla bana
12901. 8:43:55artık şey demiyorlar. İşte A oğlu, B
12902. 8:43:58oğlu, C oğlu zeki demiyorlar. Zeki Tua
12903. 8:44:00diyorlar. E dolayısıyla devlet
12904. 8:44:02dairelerindeki işim kolaylaştı. Halkın
12905. 8:44:04yararına halkçılığa girer. Medeni kanun.
12906. 8:44:07Medeni kanun ile kadınlarımıza
12907. 8:44:09şahıs hukuku, eşya hukuku, miras hukuku,
12908. 8:44:12aile hukuku gibi konularda haklar
12909. 8:44:14tanınmış ve kadın erkek eşitliği
12910. 8:44:15sağlanmıştır. E iyi de arkadaşlar
12911. 8:44:17kadınlar halk mı? E evet. E o zaman bu
12912. 8:44:19da halkçılığa girer. Tevhid-i Tedrisat
12913. 8:44:22Kanunu arkadaşlar. Tevhid-i Tedrisat
12914. 8:44:24Kanunu eğitimi din etkisinden çıkardığı
12915. 8:44:27için laikliğe alınabilir. Tevhidi
12916. 8:44:29Tedrisat Kanunu ile başka ne yapılıyor?
12917. 8:44:32Eğitimde halka fırsat eşitliği
12918. 8:44:34sunuluyor. O yüzden halkçılığa da
12919. 8:44:35giriyor. Aynı zamanda Tevhid-i Tedrisat
12920. 8:44:38Kanunu ile Milli Eğitim amaçlanıyor.
12921. 8:44:40Milliyetçiliğe de giriyor. Peki devam
12922. 8:44:43edelim. Kadınlara seçme ve seçilme
12923. 8:44:44hakkının verilmesi. E kadınlar halk mı?
12924. 8:44:47Evet. E halkın yararına o zaman
12925. 8:44:48halkçılık. Devam edelim. Kılık kıyafet
12926. 8:44:51kanunu Türk halkının modern bir görünüme
12927. 8:44:53kavuşmasını sağlar. E haliyle halkın
12928. 8:44:55yararına halkçılık.
12929. 8:44:57Aşar vergisinin kaldırılması 1925
12930. 8:44:59yılında çiftçinin sırtındaki ağır bir
12931. 8:45:01yükü almıştır. E bu da halkın
12932. 8:45:02yararınadır. Halkçılığa girer. Halk
12933. 8:45:05evlerinin açılması. Halk evleri
12934. 8:45:06arkadaşlar Türk ocaklarının yerine
12935. 8:45:08kurulmuştur. ve dikkat
12936. 8:45:11inkılapların halk tarafından
12937. 8:45:12anlaşılmasını ve halkın her yönden
12938. 8:45:14gelişimini amaçlar halka evleri. E
12939. 8:45:16halkçılık halkın yararına çünkü. Ya da
12940. 8:45:19millet mekteplerinin açılması halka
12941. 8:45:20okuma yazma öğretmek için kurulmuştur.
12942. 8:45:22Halkın yararına halkçılık. Gelelim
12943. 8:45:24milliyetçiliğe. Milli Türk, bağımsızlık,
12944. 8:45:27dil ve kültür gibi birliği gibi vurgular
12945. 8:45:30varsa milliyetçiliğe gidiyorduk.
12946. 8:45:32Kapitülasyonların kaldırılması ekonomik
12947. 8:45:33bağımsızlık milliyetçiliğe girer.
12948. 8:45:35Kurtuluş Savaşı'nın yapılması siyasi
12949. 8:45:37bağımsızlık e milliyetçiliğe girer. Türk
12950. 8:45:40Dil Kurumu, bak Türk vurgusu var.
12951. 8:45:41Milliyetçilik. Türk Tarih Kurumu, bak
12952. 8:45:43Türk vurgusu var. Milliyetçilik. Ya da
12953. 8:45:46Kabotaj Kanunu. Kabotaj Kanunua diyor
12954. 8:45:48ki, "Türk karasularında, Türk
12955. 8:45:49limanlarında yolcu ve yük taşıma
12956. 8:45:51işlemleri Türk gemilerince ya da Türk
12957. 8:45:54bayrağı taşıyan gemilerce yapılır diyor.
12958. 8:45:55Dör tane Türk var. Ehaliyle
12959. 8:45:57milliyetçiliğe girer. Arkadaşlar devam
12960. 8:46:00edelim. Türk parasını koruma kanunu. E
12961. 8:46:02bu da milliyetçiliğe giriyor. Misak-ı
12962. 8:46:04iktisadi kararları ya da diğer bir
12963. 8:46:06adıyla milli ekonomi kararları. Bak
12964. 8:46:08milli diyor. Milliyetçiliğe girer. Ama
12965. 8:46:11milli egemenlik deseydi cumhuriyetçiliğe
12966. 8:46:13girerdi. Halkın egemenliğiydi. Çünkü
12967. 8:46:15Tevhid-i Tedrisat Kanunu Milli Eğitim
12968. 8:46:18amaçlanıyor. Milliyetçiliğe giriyor.
12969. 8:46:20Yeni Türk alfabesinin kabulü. Yani
12970. 8:46:22burada yeni Türk alfabesinin kabulü
12971. 8:46:25derken orada eee Türk diline uygun
12972. 8:46:27olması gibi vurgular yapıyorsa, milli
12973. 8:46:30bir vurgu yapıyorsa milliyetçiliğe
12974. 8:46:32girer. Gelelim laikliğe arkadaşlar.
12975. 8:46:34Laiklik nedir? din ve devlet işlerinin
12976. 8:46:36ayrılmasıdır. Aynı zamanda isteyen
12977. 8:46:38kişinin istediği dini ve mezhebi
12978. 8:46:39seçebilmesidir. Laikliğe baktığımızda
12979. 8:46:42eğer sorularda bize din ve devlet
12980. 8:46:45işlerinin ayrılması, isteyen kişinin
12981. 8:46:47istediği dine ve mezhebe girebilmesi,
12982. 8:46:49bunun dışında akıl, bilim, akılcılık,
12983. 8:46:52bilimsellik gibi vurgular varsa laikliğe
12984. 8:46:54girer. Tevhid-i Tedrisat Kanunu
12985. 8:46:57laikliğe giriyor. Bunun dışında
12986. 8:46:59saltanatın kaldırılması arkadaşlar.
12987. 8:47:01Şimdi saltanatın kaldırılması laiklik
12988. 8:47:03yolunda atılan ilk adımdır da hocam
12989. 8:47:04nasıl oluyor arkadaşlar? Şurada
12990. 8:47:06anlatayım. Tamam mı? Bak şimdi bu
12991. 8:47:08padişah olsun. Tamam mı? Bu padişah
12992. 8:47:11olsun. Tamamen farazi. Bu padişahın hem
12993. 8:47:14bir devlet görevi var. Bu onun
12994. 8:47:17devlet görevi padişahlık. Bir de onun
12995. 8:47:19dini görevi var. Bu da onun halifelik
12996. 8:47:21görevi. E şimdi ben padişahlığı
12997. 8:47:24kaldırdığımda yani saltanatı
12998. 8:47:25kaldırdığımda bu adamın üzerindeki
12999. 8:47:27devlet görevini almış oldum. Ne kaldı?
13000. 8:47:29Sadece dini görev. halifelik kalmış
13001. 8:47:31oldu. E'yi de din ve devlet işlerine
13002. 8:47:33ayırmış oldum. İşte o yüzden saltanatın
13003. 8:47:35kaldırılması laikliğe girer mi hocam?
13004. 8:47:37Girer. Cumhuriyetçiliğe girer mi hocam?
13005. 8:47:39Girer.
13006. 8:47:40Devam edelim. Halifeliğin kaldırılması.
13007. 8:47:43Arkadaşlar halifeliğin kaldırılması
13008. 8:47:45laiklik yolunda atılan en önemli
13009. 8:47:47adımdır. Saltanatın kaldırılması laiklik
13010. 8:47:49yolunda atılan ilk adımdır. Devam
13011. 8:47:51edelim. Tekke zaviye ve türbelerin
13012. 8:47:53kapatılması. 1925 yılında yapılacak bu
13013. 8:47:55inkılap dinin yanlış ellerde
13014. 8:47:57kullanılmasını engelliyor aslında burada
13015. 8:47:59amaç ve arkadaşlar bu da nedir? Yine
13016. 8:48:03laikliğe girer. Şeriye ve efah
13017. 8:48:05vekaletinin kaldırılması. Şeriye ve
13018. 8:48:07efkaf vekaleti. Şeri dini işler, efkaf
13019. 8:48:11devlet işleri. İkisi birleşikti. Şeriye
13020. 8:48:13ve efkaf vekaletini kaldırıyoruz.
13021. 8:48:14Diyanet İşleri Başkanlığı ayrı, Vakıflar
13022. 8:48:17Genel Müdürlüğü ayrı olarak kuruluyor.
13023. 8:48:19Yani din ve devlet işlerini ayırdım. Bu
13024. 8:48:20da laikliğe girer. Medeni kanunun kabulü
13025. 8:48:23arkadaşlar. Medeni kanun kabul edilince
13026. 8:48:26İslam hukukuna dayalı mecelle saf dışı
13027. 8:48:28bırakılıyor. E dolayısıyla bakın Medeni
13028. 8:48:30Kanun halkın yararına halkçılık ama
13029. 8:48:33medeni kanunla İslam hukukuna dayalı
13030. 8:48:34mecelle devlet dışı bırakıldığı için
13031. 8:48:36laikliğe de giriyor. Devletin dini
13032. 8:48:39İslam'dır maddesi ekleniyordu
13033. 8:48:41arkadaşlar. 1924 yılında halifelik
13034. 8:48:43kaldırılınca anayasaya ama o laikliğe
13035. 8:48:46aykırıydı. 1928 yılında o madde
13036. 8:48:49kaldırılıyor. Bu laikliğe hizmet ediyor.
13037. 8:48:53Bunun dışında milletvekili yemin
13038. 8:48:54şeklinin değiştirilmesi, dini yemin
13039. 8:48:56değiştiriliyor. Bu da dinin devlet
13040. 8:48:58dairelerinin dışına çıkarılması anlamına
13041. 8:49:00gelir. Laikliğe girer. Gelelim
13042. 8:49:02devletçiliğe arkadaşlar. Soruda bana
13043. 8:49:04banka, para, sermaye, devletin ekonomiye
13044. 8:49:06müdahalesi diyorsa devletçiliğe
13045. 8:49:08gidiyordum. Bakın Merkez Bankası'nın
13046. 8:49:10kurulması. Devlet banka kurmuş. Yani
13047. 8:49:13devlet ekonomiye müdahale etmiş.
13048. 8:49:14Devletçilik. Sümerbank'ın kurulması.
13049. 8:49:17Devlet ekonomiye müdahale etmiş.
13050. 8:49:18Devletçilik. Etiank'ın kurulması devlet
13051. 8:49:21ekonomiye müdahale etmiş. Devletçilik. 1
13052. 8:49:245 yıllık sanayi planı SSCB örnek
13053. 8:49:26alınarak başarıyla uygulandı. Devlet
13054. 8:49:28ekonomiye müdahale etmiş. Devletçilik.
13055. 8:49:302. 5 yıllık sanayi planı Dünya Savaşı
13056. 8:49:32sebebiyle uygulanamadı. Ama yine
13057. 8:49:34devletçilik mi hazırlanması? Evet.
13058. 8:49:36Devletin ekonomiye müdahalesi. Devam
13059. 8:49:38edelim. Gelelim inkılapçılığa
13060. 8:49:40arkadaşlar. Çağdaşlaşma, modernleşme,
13061. 8:49:43yenileşme, sürekli değişim gibi ifadeler
13062. 8:49:45ya da muasır medeniyetler seviyesinin
13063. 8:49:47üzerine çıkma ya da modernleşme gibi
13064. 8:49:48ifadeler varsa inkılapçılık diyorduk.
13065. 8:49:51Miladi takvim. Arkadaşlar bakın bir de
13066. 8:49:54burada yerine kelimesine dikkat edin.
13067. 8:49:56Yerine kelimesini yerleştirebiliyorsanız
13068. 8:49:58inkılapçılığa girer. Ne gibi hocam?
13069. 8:50:00Arkadaşlar işte atıyorum rumi takvim
13070. 8:50:02yerine miladi takvimin getirilmesi
13071. 8:50:05inkılapçılık. İşte Arap rakamları yerine
13072. 8:50:09beynel milel erkamın kabulü yani
13073. 8:50:10uluslararası rakamların kabulü
13074. 8:50:12inkılapçılık. Hafta tatilinin cuma
13075. 8:50:15yerine pazara alınması inkılapçılık
13076. 8:50:17metrik sisteme geçilmesi yani arkadaşlar
13077. 8:50:20okka yerine kilograma geçilmesi ya da
13078. 8:50:22karış yerine santimetreye geçilmesi. Bak
13079. 8:50:25yerine kelimesini yerleştirebiliyorum.
13080. 8:50:27İnkılapçılık. Evrensel saha sistemine
13081. 8:50:30geçilmesi nasıl olacak? Alaturka yerine
13082. 8:50:32evrensel saha sistemine geçilmesi.
13083. 8:50:34İnkılapçılık. Yapılan inkılapların
13084. 8:50:36tamamı dolaylı olarak da olsa
13085. 8:50:37inkılapçılık ilkesinin kapsamına
13086. 8:50:39alınabilir. Değerli dostlar bence bu
13087. 8:50:42anlatımla Atatürk ilk ilkelerinden soru
13088. 8:50:45kaçırmazsınız diye düşünüyorum. Hadi
13089. 8:50:47inkılaplara geçelim
13090. 8:50:50değerli arkadaşlar. Geldik Atatürk
13091. 8:50:52inkılaplarının içeriklerini incelemeye.
13092. 8:50:54Basit basit geçeceğiz arkadaşlar. Siyasi
13093. 8:50:56alanda yapılan inkılaplar mesela
13094. 8:50:58saltanatın kaldırılması. Saltanatın
13095. 8:51:00kaldırılması teklifini veren kişi
13096. 8:51:02kimdir? Bu önemli. Doktor Rıza Nur'dur.
13097. 8:51:06Değerli dostlar 13 Ekim 1923 Ankara'nın
13098. 8:51:10başkent olması yani cumhuriyetin
13099. 8:51:12ilanından 16 gün önce Ankara başkent
13100. 8:51:14oldu. Peki Ankara'nın başkent olması
13101. 8:51:16kanun teklifini kim verdi? İsmet İnönü'ü
13102. 8:51:21verdi. Peki 29 Ekim 1923 Cumhuriyetin
13103. 8:51:25İlanı. Cumhuriyetin ilanın kanun
13104. 8:51:26teklifini veren iki kişidir. Mustafa
13105. 8:51:29Kemal Atatürk
13106. 8:51:33ve arkadaşlar İsmet İnönü'dür. Peki
13107. 8:51:37halifeliğin kaldırılması 3 Mart 1924
13108. 8:51:40tarihindedir arkadaşlar. Ve halifeliğin
13109. 8:51:42kaldırılması teklifini veren kişi
13110. 8:51:44kimdir? Şeyh Saffet Efendidir.
13111. 8:51:52Bakın şeyh Saffet Efendi olarak geçiyor
13112. 8:51:53olan bu adam şey halifeliği kaldırır mı
13113. 8:51:55demeyin. Kanun teklifini o veriyor.
13114. 8:51:57Bunlar muhtemel soru adayıdır bu arada
13115. 8:51:59siyasi alanda yapılan inkılaplar. Şimdi
13116. 8:52:01gelelim hukuk alanında yapılan
13117. 8:52:03inkılaplara. 1921 anayasasının
13118. 8:52:05hazırlanması. Tek çerçeve ve tek yumuşak
13119. 8:52:07anayasamız. 1921 anayasası ve hukuk
13120. 8:52:10alanında yapılan bir inkılap. 1924
13121. 8:52:13anayasası ilk ayrıntılı anayasamızdır
13122. 8:52:15arkadaşlar. Bu 1924 anayasasında yapılan
13123. 8:52:18değişikliklerden bazı sorular geliyor.
13124. 8:52:20Ama önce kalemimin rengini bir
13125. 8:52:22değiştireyim.
13126. 8:52:23Arkadaşlar baktığımızda yapılan
13127. 8:52:25değişiklikler 1924 yılındaki devletin
13128. 8:52:28dini İslam'dır maddesi 1928 yılında
13129. 8:52:31çıkarıldı. Bu laikliğe girer mi? girer.
13130. 8:52:341928 yılında yine yani aynı zaman
13131. 8:52:37diliminde milletvekillerinin yemin şekli
13132. 8:52:39değiştirildi. Bu da laikliğe girer. 1930
13133. 8:52:42334 yıllarında kadınlara verilen siyasi
13134. 8:52:45haklar. Melike sana bir BMW alıyorum.
13135. 8:52:48BMW
13136. 8:52:51ve plakası da 034 olsun. Ne demek bu
13137. 8:52:55arkadaşlar? Belediye seçimlerine katılma
13138. 8:52:57hakkı 1930 yılında verilmiştir.
13139. 8:53:01Muhtarlık seçimlerine katılma hakkı 1933
13140. 8:53:04yılında verilmiştir. Vekillik
13141. 8:53:06seçimlerine katılma hakkı 1934 yılında
13142. 8:53:10verilmiştir. İşte bu 1930, 33, 34
13143. 8:53:12yıllarında kadınlara verilen siyasi
13144. 8:53:14haklar da 1924 anayasasına eklendi.
13145. 8:53:181930 yılında seçmen yaşı
13146. 8:53:20yükseltilmiştir. Bu da 1924 anayasasına
13147. 8:53:23ekleniyor. Ama bu cumhuriyetçiliğe uygun
13148. 8:53:25mu? Aykırı mı? Tabii ki aykırı. Çünkü oy
13149. 8:53:27kullanan insan sayısı azalıyor. Bu da
13150. 8:53:29cumhuriyetçilik ilkesine aykırı. 1937
13151. 8:53:32yılında Atatürk ilkeleri anayasaya
13152. 8:53:34eklendi. 1924 anayasasına. Bu da
13153. 8:53:36değişiklik. 1946 yılında tek dereceli
13154. 8:53:39seçim sistemine geçildi. Bu da 1924
13155. 8:53:41anayasasında yapılan değişikliktir.
13156. 8:53:43Devam edelim. 1926 Medeni Kanunun kabul
13157. 8:53:47edilmesi arkadaşlar. baktığımızda
13158. 8:53:50mecelle uygulamadan kaldırıyor.
13159. 8:53:52Kaldırılıyor. Ahmet Cevdet Paşa'nın
13160. 8:53:54komisyon başkanlığını yaptığı bir
13161. 8:53:56mecelle vardı. Osmanlı Medeni Kanunuydu.
13162. 8:53:58Mecelle kaldırıldı ve yerine dönemin
13163. 8:54:02adalet bakanı olan Mahmut Esad Bey'in
13164. 8:54:04liderliğinde
13165. 8:54:06İsviçre Medeni Kanunu örnek alınarak
13166. 8:54:08Türk Medeni Kanunu hazırlandı. Bu soru
13167. 8:54:11oldu. Medeni Kanunun kabul edilmesinde
13168. 8:54:13dönemin adalet bakanı kimdir? Cevap
13169. 8:54:15Mahmut Esad Bey. Aynı zamanda Bozkut
13170. 8:54:17Lotus olayında da soruldu. Bizim
13171. 8:54:19haklarımızı o savunacak. O da 2016 ÖABT
13172. 8:54:22sorusu. Arkadaşlar medeni kanunun
13173. 8:54:24içeriğini şema olarak kodluyoruz. Şahıs
13174. 8:54:26hukuku, eşya hukuku, miras hukuku, aile
13175. 8:54:28hukuku. Hocam neden İsviçre? Çünkü
13176. 8:54:31arkadaşlar İsviçre o dönemde en modern
13177. 8:54:33medeni kanununa sahip. Hocam biz nereden
13178. 8:54:35biliyoruz? Mahmut Esat Bey hukuk
13179. 8:54:37eğitimini İsviçre'de alıyor. O yüzden.
13180. 8:54:39Peki ama arkadaşlar dikkat edin. Medeni
13181. 8:54:41kanun laikliğe giriyor. Mecelle saf dışı
13182. 8:54:44kaldığı için halkın yararına halkçılığa
13183. 8:54:46da giriyor ama cumhuriyetçiliğe girmez.
13184. 8:54:47Çünkü medeni kanunda siyasi hak yok.
13185. 8:54:50Mahmut Esat Bey de şurada gördüğünüz
13186. 8:54:52adam arkadaşlar. Bakalım. Meslek,
13187. 8:54:55eğitim, evlenme, boşanma, çocuğun
13188. 8:54:56velayetini alma, tek eşli evlilik, yaş
13189. 8:54:59sınırı, resmi nikah zorunluluğu, din
13190. 8:55:01özgürlüğü gibi haklar tanınıyor
13191. 8:55:03arkadaşlar. Toplumsal alanda eşitlik
13192. 8:55:05sağlanıyor. Ayrıcalıksız toplum, eşit
13193. 8:55:08toplum, halkçılık. Bir de dikkat, şuna
13194. 8:55:10dikkat edelim arkadaşlar. Burada daha
13195. 8:55:13önce Lozan'da Patrikanen'in ekümenik
13196. 8:55:15yani evrensellik yetkisini almıştık ya.
13197. 8:55:17Burada Patrikane ve konsoloslukların
13198. 8:55:20gayrimüslimler için mahkeme kurma izni
13199. 8:55:22ellerinden alınıyor. Medeni kanun ile
13200. 8:55:25kadınlara siyasi hak verilmedi. Siyasi
13201. 8:55:28haklar 30 33'te.
13202. 8:55:31Devam edelim
13203. 8:55:34arkadaşlar. Geldik yurt dışından alınan
13204. 8:55:36kanunlara. Ne yapacağız burada?
13205. 8:55:38Melike'yi evlendireceğiz. BMW'yi alması
13206. 8:55:40kolaydı. Şimdi evlensin arkadaşlar
13207. 8:55:42baktığımızda
13208. 8:55:44eee burada Melike'yi kullanacağız ama
13209. 8:55:46tabii Melike inşallah çok mutlu olsun.
13210. 8:55:48Biz burada biraz Melike'yi batıracağız
13211. 8:55:50arkadaşlar. Melike evlenmek istiyormuş.
13212. 8:55:51Melike'yi evlendirmek için bizim Medeni
13213. 8:55:53Kanuna ihtiyacımız var. İsviçre'den
13214. 8:55:55gidip Medeni Kanunu alıyoruz ve
13215. 8:55:57Melike'yi evlendiriyoruz.
13216. 8:56:00Melike'yi evlendirdik ama Melike
13217. 8:56:03arkadaşlar hiç durmuyor ki. Ben 19 tane
13218. 8:56:05gelinlik istiyorum. Ben 25 tane koltuk
13219. 8:56:07takımı istiyorum. Aman efendim bizim
13220. 8:56:08evimizde niye yok? Aman efendim komşu da
13221. 8:56:10var bize de alalım gibi sözlerle eşini
13222. 8:56:13manipüle ediyor ve ne yapıyor
13223. 8:56:15arkadaşlar? Eşini çok borca sokuyor. E
13224. 8:56:18biz Melike'yi İsviçre'den aldığımız
13225. 8:56:19Medeni kanununa göre evlendirmiştik.
13226. 8:56:21Yine Melike'yi İsviçre'den aldığımız
13227. 8:56:23Borçlar Kanunua göre borçlandırıyoruz.
13228. 8:56:26Daha sonra arkadaşlar Melike hala
13229. 8:56:27durmuyor. Melike'yi bir türlü
13230. 8:56:29durduramıyoruz. Sürekli onu istiyor,
13231. 8:56:30bunu istiyor kocasından. En son
13232. 8:56:32müstekbal eşi iflas ediyor. E biz
13233. 8:56:35Melike'yi İsviçre'den aldığımız Medeni
13234. 8:56:37Kanuna göre evlendirdik. İsviçre'den
13235. 8:56:39aldığımız Borçlar Kanununa göre
13236. 8:56:40borçlandırdık. İsviçre'den aldığımız
13237. 8:56:43icra iflas kanununa göre de maalesef
13238. 8:56:45eşini iflas ettiriyoruz. Tabii bunların
13239. 8:56:48tamamı şaka amaçlı. Bu daha iyi
13240. 8:56:50aklınızda kalsın diye inşallah çok mutlu
13241. 8:56:52olursun. Devam edelim. Ceza Kanunu
13242. 8:56:56arkadaşlar. Ceza Kanunuu Allah'ın
13243. 8:56:58cezasının olduğu yerden yani Benito
13244. 8:57:00Musolinin olduğu yerden İtalya'dan.
13245. 8:57:02Hocam Benito Mussolini neden Allah'ın
13246. 8:57:04cezası? Adam skala nutkunda diyor ki,
13247. 8:57:06"Sürekli barış ne mümkündür, ne
13248. 8:57:07gereklidir. İnsan vücudu dinç kalmak
13249. 8:57:09için savaşmaya mecburdur" diyor. Haliyle
13250. 8:57:12arkadaşlar Allah'ın cezasını adamın
13251. 8:57:14olduğu yerden ceza kanununu alıyoruz.
13252. 8:57:16Yani İtalya'dan. Devam edelim. Ticaret
13253. 8:57:19Kanunu arkadaşlar. Almanlar yahu
13254. 8:57:22Almanlar 1961 yılında Berlin'den Berlin
13255. 8:57:25duvarıyla ikiye ayrıldılar. 1989'a kadar
13256. 8:57:28Berlin duvarıyla ikiye ayrılıktı
13257. 8:57:30adamların ülkesi. 1990'da 90'dan bu
13258. 8:57:33tarafa 3536 yıl geçti arkadaşlar. Ve
13259. 8:57:35adamlar 35-36 yıl içerisinde dünyanın
13260. 8:57:39en iyi ekonomisine sahip devletlerinden
13261. 8:57:41biri haline geldiler. Ne sayesinde?
13262. 8:57:43Ticaret sayesinde. O yüzden ticaret
13263. 8:57:45kanununu Almanya'dan alıyoruz. İdare
13264. 8:57:48hukukunu da Fransa'dan alıyoruz. Onu da
13265. 8:57:49aklınızda tutun canım. Devam edelim.
13266. 8:57:53Geldik Türk kadınına verilen siyasi
13267. 8:57:55haklar. BMW 034 demiştik. Melikeciğim
13268. 8:57:58araban hayırlı olsun.
13269. 8:58:01Melike BMW sana bir de bu reklamları
13270. 8:58:04falan görüp bir araba gönderiyormuş kız.
13271. 8:58:06Ne güzel olur. Arkadaşlar BMW'yi mi
13272. 8:58:08etiketleyeceksiniz? Ne yapacaksınız
13273. 8:58:09buraya? Şu Melike'ye bir araba alalım.
13274. 8:58:11Arkadaşlar baktığımızda siyasi hakların
13275. 8:58:13şifresi BMW 034. Yani arkadaşlar
13276. 8:58:17belediye seçimlerine katılma hakkı 1930
13277. 8:58:20yılında, muhtarlık seçimlerine katılma
13278. 8:58:22hakkı 1933 yılında, vekillik seçimlerine
13279. 8:58:25katılma hakkı 1934 yılında veriliyor.
13280. 8:58:28İlk kadın belediye başkanı Sadiye
13281. 8:58:31Hanım'dır. Artvin Yusuf elinde ilk kadın
13282. 8:58:34muhtar Gülesindir. Aydın Çin'de ilk
13283. 8:58:37kadın vekil diye bir şey yok. 17 kadın
13284. 8:58:39vekili bir arada meclise girmiştir. Türk
13285. 8:58:42kadını ilk kez 1930 yılındaki seçimlere
13286. 8:58:44katıldı. Ama bu yerel seçim. Türk
13287. 8:58:46kadının katıldığı ilk genel seçimler ise
13288. 8:58:491935 yılında yapılmıştır. 1936 yılında
13289. 8:58:53dünyada ilk kadın kongresi düzenlendi
13290. 8:58:55arkadaşlar. Ve bu kadın kongresinde
13291. 8:58:57Sidti Şaravi adındaki kadın dedi ki siz
13292. 8:59:00Mustafa Kemal Paşa'ya Atatürk diyorsunuz
13293. 8:59:03ama o Atatürk olduğu kadar ataşarktır
13294. 8:59:06da. O emperyalizme karşı, kapitalizme
13295. 8:59:09karşı mücadele eden bütün Doğu
13296. 8:59:11milletinin atasıdır. O sadece Atatürk
13297. 8:59:13değildir. Ata şark'tır." dedi. Ve
13298. 8:59:16arkadaşlar Ata Şark diyen Mustafa Kemal
13299. 8:59:19Paşa'ya kimmiş? Sitti Şaraviymiş. Bu da
13300. 8:59:21önemli.
13301. 8:59:23Gelelim toplumsal alanda yapılan
13302. 8:59:25inkılaplara. Kılık kıyafet kanunu
13303. 8:59:27arkadaşlar. Yani şapka kanunu. Kaç
13304. 8:59:29harfli şapka? 5 harfli. 1925 yılında.
13305. 8:59:32Türk halkının modern bir görünüme
13306. 8:59:34kavuşması için yapıldı. Halkın yararına
13307. 8:59:36halkçılık. Arkadaşlar şapkanın
13308. 8:59:38tanıtıldığı yer Kastamonu İneboludur.
13309. 8:59:40İstiklal yolunun başlangıcıdır. Dikkat
13310. 8:59:42edelim. Peki 1925 tekke zaviye ve
13311. 8:59:46türbelerin kapatılması. Tekke kaç
13312. 8:59:47harfli? 5 harfli. 1925 yılında bu
13313. 8:59:49inkılapta dinin yanlış yerlerde
13314. 8:59:51kullanılmasını engellemek, din eğitimini
13315. 8:59:53kontrol altına almak, gerici
13316. 8:59:55ayaklanmaların teşkilatlanmasını önlemek
13317. 8:59:57gibi sebeplerden dolayı tekke zaviye ve
13318. 8:59:59türbeler kapatıldı arkadaşlar. Şeyhlik,
13319. 9:00:02müritlik, dervişlik gibi unvanlar da bu
13320. 9:00:04kanunla beraber kaldırıldı. Gelelim ölçü
13321. 9:00:07tartı, takvim, rakam ve hafta sonu
13322. 9:00:09tatilinin değişmesine. Bu konuda yapılan
13323. 9:00:12yeniliklerin temel amacı Avrupa ile
13324. 9:00:14ticari ilişkileri geliştirmektir. Mesela
13325. 9:00:16miladi takvim. Miladi kaç harfli? 6
13326. 9:00:19harfli. 1926 yılında uygulamaya koyuldu.
13327. 9:00:221925'te uluslararası saat sistemine
13328. 9:00:24geçildi. 1928'de uluslararası rakamlara
13329. 9:00:28yani beynel milel erkamın kabulü. Bak,
13330. 9:00:31Erkam, Rk, Mani rakam.
13331. 9:00:341931'de metrik sisteme geçildi
13332. 9:00:37arkadaşlar. Simetre, metre, kilometre
13333. 9:00:40gibi ve arkadaşlar ya da kilogram
13334. 9:00:42vesaire hepsi bununla bir geldi. 1935'te
13335. 9:00:45hafta tatili cumadan pazara alındı.
13336. 9:00:48Bakın hafta tatili cumadan pazara
13337. 9:00:50alınıyor. 1935'te. Yine 1935'te Milli
13338. 9:00:54Bayramlar ve Genel Tatiller Kanunu kabul
13339. 9:00:56ediliyor. Şimdi arkadaşlar şunu bilmemiz
13340. 9:00:58lazım. Saltanatın kaldırılmasından yani
13341. 9:01:011922'den 1935'e kadar kutlanan bayram
13342. 9:01:04hakimiyet bayramıdır. 1925 yılında da
13343. 9:01:06Cumhuriyet Bayramı da geldi. Yani hem
13344. 9:01:08Cumhuriyet Bayramı hem hakimiyet bayramı
13345. 9:01:10vardı. 1935'te Milli Bayramlar ve Genel
13346. 9:01:13Tatiller Kanunu ile ne oldu? Hakimiyet
13347. 9:01:15Bayramı kaldırıldı. Saltanatın
13348. 9:01:17kaldırılmasından 1935'e kadar
13349. 9:01:19kutlanmıştır hakimiyet bayramı. Geldim
13350. 9:01:22soyadı kanununa. halkın resmi işlerini
13351. 9:01:24kolaylaştırmak için toplumsal alanda
13352. 9:01:26eşitlik sağlamak gibi amaçlarla ne oldu?
13353. 9:01:29Soyadı kanunu kabul edildi. E o zaman bu
13354. 9:01:31halkın yararına halkçılık a hacı hafız
13355. 9:01:34gibi unvanlar soyadı kanunu ile
13356. 9:01:36kaldırıldı. Mesela bana önceden Hanzade
13357. 9:01:38oğullarından zeki diyecektiniz ama şimdi
13358. 9:01:41Zeki Tua diyorsunuz. Osmanlı
13359. 9:01:43Devleti'nden kalan ve nişan ve rütbeler
13360. 9:01:45de yine kaldırıldı. Yani üstünlük
13361. 9:01:47belirten her şey kaldırılıyor. Mustafa
13362. 9:01:49Kemal Paşa'ya Atatürk soyadı, ailesine
13363. 9:01:52ise ATA'dan soyadı verilmiştir. Peki
13364. 9:01:54Atatürk soyadı verildi ya Mustafa Kemal
13365. 9:01:57Paşa'ya. Ata kaç harfli? 3 harfli. Türk
13366. 9:01:59kaç harfli? 4 harfli. 1934 yılında bu
13367. 9:02:03kanun. Peki arkadaşlar şu Atatürk
13368. 9:02:06soyadını meclise sunan kişi ya da işte
13369. 9:02:09öneren kişi bunları bilmenize gerek yok.
13370. 9:02:11Bunlarda büyük karışıklık var. O yüzden
13371. 9:02:13hatta ne yapacağım onları? Bakın şimdi
13372. 9:02:14sizin için. Sizin için yapıyorum bunu.
13373. 9:02:21Onları buradan sildim. Devam edelim
13374. 9:02:24arkadaşlar.
13375. 9:02:26Kalemimizi alalım.
13376. 9:02:29Devam edelim.
13377. 9:02:33Eğitim alanında yapılan inkılaplar. 1.
13378. 9:02:35Maarif Kongresi. Eskişehir Kütahya
13379. 9:02:37savaşları sırasında toplanmıştı.
13380. 9:02:38Hatırlıyorsunuz. Çıkmış sınav sorusu
13381. 9:02:40oldu. Eğitimin milli ve modern olması
13382. 9:02:43yolunda kararlar alındı. 1924 Tevhidi
13383. 9:02:46Tedrisat Kanunu'nun kabul edilmesi üç
13384. 9:02:48ilkeye birden giriyordu. Halkçılık,
13385. 9:02:50milliyetçilik, laiklik. Arkadaşlar,
13386. 9:02:52Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile bütün
13387. 9:02:54eğitim öğretim kurumları Milli Eğitim
13388. 9:02:56Bakanlığı çatısı altında birleştirildi.
13389. 9:02:59Ve arkadaşlar burada ilke öğretim
13390. 9:03:01zorunlu ve ücretsiz hale geldi. Yani
13391. 9:03:03halkın yararına bakın. Medreseler
13392. 9:03:05kapatıldı. Medreseler kapatılınca
13393. 9:03:08din adamlarının yetiştirilmesi için
13394. 9:03:10ilahiyat fakülteleri ve imam hatip
13395. 9:03:11okulları açılacak. Aynı zamanda Tevhid-i
13396. 9:03:14Tedisat Kanunuunun devamıyla beraber ne
13397. 9:03:16oldu arkadaşlar?
13398. 9:03:18Yabancı okullar vardı ya bunlar
13399. 9:03:20misyonerlik faaliyetlerinde
13400. 9:03:21bulunuyorlardı. Yabancı okulların
13401. 9:03:23misyonerlik faaliyetlerinde bulunması
13402. 9:03:25yasaklandı. Yabancı okulların Türk
13403. 9:03:27müfettişlerce denetlenmesi kararı
13404. 9:03:29getirildi. Yabancı okullarda Türkçe ve
13405. 9:03:31tarih derslerinin Türk öğretmenler
13406. 9:03:33tarafından zorunlu olarak okutulması
13407. 9:03:35kararı getirildi.
13408. 9:03:37E tabii bu böyle olunca ne olacak?
13409. 9:03:39Fransa buna çok ses çıkaracak. Biz de
13410. 9:03:41diyeceğiz ki bunu Milletler Cemiyeti'ne
13411. 9:03:43taşıyamazsın. Zaten Lozan'da benim
13412. 9:03:45çıkaracağım kanunlara uyma kararı aldın.
13413. 9:03:47Ben çıkardım kanunumu. Sen de kabul
13414. 9:03:49edeceksin ya da kapalıp def olup
13415. 9:03:51gideceksin dedik. Şimdi muhtemel soru
13416. 9:03:54adayı arkadaşlar. Tevhid-i Tedrisat
13417. 9:03:56Kanunu önergesini
13418. 9:03:58Milli Eğitim Bakanı Vasıf Çınar
13419. 9:04:00sormuştur. Çınar gibi güçlü bir eğitim
13420. 9:04:03Tevhidi Tedrisat Kanunu sunan kişi Vasıf
13421. 9:04:06Çınar. Çok önemli çok önemli. Muhtemel
13422. 9:04:09soru adayı.
13423. 9:04:11Gelelim Maarif Teşkilatı hakkında
13424. 9:04:13kanuna. İlkokul, lise ve yüksek
13425. 9:04:15öğretimin belli esaslara göre
13426. 9:04:16düzenlenmesi kabul ediliyor. Karma
13427. 9:04:19eğitime geçildi arkadaşlar. Karma
13428. 9:04:21eğitime 1927 yılında geçilmiştir. Ne
13429. 9:04:23demek bu? Kız ve erkek öğrencilerinin
13430. 9:04:24aynı sınıfta okuması gibi. Müfredatın
13431. 9:04:27düzenlenmesinde yararlanılan yabancı
13432. 9:04:29uzman John Devey'dir. Üç tane yabancı
13433. 9:04:32uzman söyleyeceğim. Bakın, müfredatın
13434. 9:04:34düzenlenmesinde yararlanılan John Dey,
13435. 9:04:36eee, üniversite raporunu hazırlayan kişi
13436. 9:04:38Darülfilun'un İstanbul Üniversitesi'ne
13437. 9:04:40dönüştürülmesini sağlayan kişi Albert
13438. 9:04:42Maş, musiki muallim mektebi yani müzik
13439. 9:04:45öğretmeni yetiştiren okulun, eee,
13440. 9:04:49okulların kurulmasını sağlayan kişi
13441. 9:04:51Musiki Muallim mektebinin kurucusu da
13442. 9:04:53Paul Hindemint'tir. Peki 1928 Latin
13443. 9:04:56harflerinin kabulü, Latin harfleri
13444. 9:04:58demeyelim de ona la alfabe diyelim
13445. 9:05:00arkadaşlar. Latin alfabesi değil. La
13446. 9:05:02alfabe. Kaç harfli? La alfabe. 8. 1928.
13447. 9:05:06Neden? Arap alfabesinin Türk diline
13448. 9:05:08uygun olmaması, okuma yazmanın zor
13449. 9:05:10olması, Arap kültürünün etkisinden
13450. 9:05:12kurtarılmak isten kurtulmak istenmesi ve
13451. 9:05:14batı kültürüyle yakınlaşılmak istenmesi
13452. 9:05:17gibi sebeplerden dolayı Latin harfleri
13453. 9:05:19ne oldu? Getirildi. Arap alfabesi
13454. 9:05:22kaldırıldı. Peki arkadaşlar 1928 yılında
13455. 9:05:26Yeni Türk alfabesi kabul ediliyor.
13456. 9:05:28Sonuçları okur yaazar onunu artmıştır.
13457. 9:05:31Kültürel gelişim hızlanmıştır. Yeni
13458. 9:05:33harflerle basılan ilk gazete Mardin
13459. 9:05:34Express gazetesidir ve millet mektepleri
13460. 9:05:37kuruluyor. Neden? Latin harflerini halka
13461. 9:05:39öğretmek için. Şimdi arkadaşlar burada
13462. 9:05:41dikkat etmenizi istediğim şey var. Şimdi
13463. 9:05:44şu olay var ya Latin şey okur yazar
13464. 9:05:46oranı artmıştır olayı. Arkadaşlar
13465. 9:05:48Osmanlı'da ne kadar insanın okuma yazma
13466. 9:05:50bildiğini bilmiyoruz. Mesela Osman şey
13467. 9:05:53gibi sözler duyuyorum ben. %5'ti. %90'a
13468. 9:05:57çıktı. Bilmiyoruz. %50 de olabilir
13469. 9:05:59Osmanlı'da okuma yazma oranı ama %2 de
13470. 9:06:02olabilir. Osmanlı'da okuma yazma oranına
13471. 9:06:04ilişkin bir bilgimiz yok. O yüzden okuma
13472. 9:06:06yazma oranı artmış mıdır? Kuvvetle
13473. 9:06:07muhtemel artmıştır. Ama ne kadar arttığı
13474. 9:06:09konusunda bir bilgimiz yok. Burada
13475. 9:06:12objektif olmakta fayda var. Devam
13476. 9:06:14edelim. Millet mekteplerinin açılması.
13477. 9:06:16Arkadaşlar Latin alfabesini halka
13478. 9:06:18öğretmek amacıyla millet mektepleri
13479. 9:06:19kuruluyor ve arkadaşlar Mustafa Kemal
13480. 9:06:22Paşa'nın başöğretmenlik unvanı var ya o
13481. 9:06:24başöğretmen nerenin başöğretmeni? Millet
13482. 9:06:26mekteplerinin başöğretmeni. Kim verdi bu
13483. 9:06:28unvanı? Bakanlar Kurulu verdi
13484. 9:06:30arkadaşlar. Millet mekteplerinin yayın
13485. 9:06:32organı halk mecmuasıdır.
13486. 9:06:35Üç tane yayın organı vereceğim. Türk
13487. 9:06:37Tarih Kurumuunun yayın organı nedir?
13488. 9:06:40Belleten dergisidir. Millet
13489. 9:06:41mekteplerinin yayın organı halk
13490. 9:06:43mecmuasıdır. Bir de arkadaşlar halk
13491. 9:06:46evlerinin yayın organı nedir? O da Ülkü
13492. 9:06:48dergisidir. Z ya Ankara Halkevi'nin
13493. 9:06:51yayın organı da sorarsa onu sorar zaten.
13494. 9:06:54Arkadaşlar dünyada öğretmenler günü 5
13495. 9:06:56Ekim'dir ama Türkiye'de 24 Kasım'dır.
13496. 9:06:59Bunu da bilelim. Türk Tarih Kurumu
13497. 9:07:02arkadaşlar Türk Tarihini araştırmak ve
13498. 9:07:04ortak milli bilinç oluşturmak için
13499. 9:07:05kurulmuştur Türk Tarih Kurumu. E Türk
13500. 9:07:07vurgusu var. milliyetçiliğe giriyor. İlk
13501. 9:07:09başkanı Tevfik Bıyıklıoğlu'ur. Yayın
13502. 9:07:12organları Belleten dergisidir. Türk
13503. 9:07:14tarih tezini ortaya koyuyorlar ve
13504. 9:07:16Türklerin teşkilatlanamayan sarı ırk
13505. 9:07:18olmadığını kanıtlıyorlar. Ve Türk Tarih
13506. 9:07:21Kurumunun ya da Türk Dil Kurumunun
13507. 9:07:23araştırmalarını devam ettirebilmesi için
13508. 9:07:25Ankara'da Dil Tarih Coğrafya Fakültesi
13509. 9:07:27kuruluyor. Ya buraya gidenler de çok
13510. 9:07:29şanslılar biliyor musunuz? Çok iyi
13511. 9:07:31eğitim alıyorlar gerçekten. Devam
13512. 9:07:33edelim. Mesela Halil İnalcık buradan
13513. 9:07:35mezundur.
13514. 9:07:37Gelelim 1932 Türk Dil Kurumu. Bakın
13515. 9:07:39arkadaşlar Türk Tarih Kurumu ile Türk
13516. 9:07:41Dil Kurumu kronoloji sorularında
13517. 9:07:43sorulduğunda hep bir arada verilmiş. O
13518. 9:07:45yüzden ne diyeceksiniz? Hep önce tarih,
13519. 9:07:47hep önce Zeki Hoca diyeceksiniz.
13520. 9:07:511931 Türk Tarih Kurumu, 1932 Türk Dil
13521. 9:07:54Kurumu. Türk dilini zenginleştirmek,
13522. 9:07:56canlı tutmak, dili yabancı kelimelerden
13523. 9:07:59arındırmak ve dile yeni kelimeler
13524. 9:08:00eklemek maksadıyla kurulmuştur. Türk Dil
13525. 9:08:03Kurumu ilk başkanı Sami Rıfat'tır. Güneş
13526. 9:08:06dil teorisini ortaya koyuyorlar. Bütün
13527. 9:08:08diller Türkçeden türemiştir diye ama
13528. 9:08:10başarılı olmuyor. 1932. Halk evlerinin
13529. 9:08:14kurulması. Arkadaşlar halk evleri Türk
13530. 9:08:16Ocaklarının yerine kurulmuştur ve halkın
13531. 9:08:19her yönden gelişimi için aynı zamanda
13532. 9:08:23inkılapların halkça anlaşılması için
13533. 9:08:25kurulmuştur. Halka evleri Adnan Menderes
13534. 9:08:27döneminde kapatılmıştır. Devam edelim.
13535. 9:08:311933 üniversite reformu. İsviçre'den
13536. 9:08:33getirilen yabancı uzman Albert Malç
13537. 9:08:35liderliğinde yapılıyor bu üniversite
13538. 9:08:37reformu ve Albert Malç üniversite
13539. 9:08:39raporunu hazırlıyor. Osmanlı'dan kalan
13540. 9:08:41tek üniversite Darül Fünun İstanbul
13541. 9:08:43Üniversitesi'ne dönüştürülüyor. Burada
13542. 9:08:45Albert Malç de muhtemel soru adayı.
13543. 9:08:48TTK'nın yani Türk Tarih Kurumunun ilk
13544. 9:08:50başkanı Tevfik Bıklıoğlu. Tarihçiler
13545. 9:08:52Bıyıklıoğur. Türk Dil Kurumu'un ilk
13546. 9:08:54başkanı Sami Rıfat. Devam edelim. 1940
13547. 9:08:57köy Enstitülerinin kurulması arkadaşlar.
13548. 9:09:00eğitim alanında kırsal keşimde yaşayan
13549. 9:09:02halk ile kırsal geçimde yaşayan halkın
13550. 9:09:04eğitimi burada. Kentte yaşayan halkın
13551. 9:09:06eğitimi burada. İşte bu bozuk dengeyi
13552. 9:09:09düzenleyebilmek için köy enstitüleri
13553. 9:09:11kuruluyor. Köy enstitüleri İsmet İnönü
13554. 9:09:13Cumhurbaşkanlığıa kuruluyor. O dönemin
13555. 9:09:15Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel'dir.
13556. 9:09:18Hatta YouTube'da yine Yücel'in Çiçekleri
13557. 9:09:20diye bir eee belgesel var. Köy
13558. 9:09:23enstitülerini anlatan. Çok güzeldir.
13559. 9:09:25İzleyebilirsiniz.
13560. 9:09:27İsmail Hakkı Tonguç da etkin. Halk
13561. 9:09:29evleri gibi köy enstitüleri de Adnan
13562. 9:09:31Menderes döneminde kapatılıyor.
13563. 9:09:32Arkadaşlar ben bu konuda hep Adnan
13564. 9:09:34Menderes açıkçası biraz suçluyordum.
13565. 9:09:37Halk evlerini ve köy enstitülerini
13566. 9:09:38kapattı diye. Adnan Menderes kadar
13567. 9:09:41İsmet'in önünde suçlu. Neden hocam?
13568. 9:09:43Çünkü arkadaşlar bu kurumların ikisinin
13569. 9:09:45de içi halkevlerinde, köy enstitülerinde
13570. 9:09:47içi zaten İsmetin ön döneminde
13571. 9:09:49boşaltılıyor. Adnan Menderes de bunların
13572. 9:09:51içini doldurmak yerine bunları
13573. 9:09:53kapatıyor. İkisi de bence hatalı. Devam
13574. 9:09:56edelim. Ekonomi alanında yapılan
13575. 9:09:58inkılaplar. Arkadaşlar biz milli ve dışa
13576. 9:10:00bağımlı olmayan bir devlet ekonomisi
13577. 9:10:02istiyoruz.
13578. 9:10:04Devam edelim. İzmir İktisat Kongresi.
13579. 9:10:06Lozan Konferansına ara verildiği dönemde
13580. 9:10:08üç şey yapılmıştı. İzmir İktisat
13581. 9:10:10Kongresi, 2. TBMM için seçimler, ABD ile
13582. 9:10:12Chester Demiryolu ihalesi anlaşması.
13583. 9:10:14İzmir İktisat Kongresi'ne baktığımızda
13584. 9:10:16başkanı Kazım Karabekir 2015 çıkmış KPSS
13585. 9:10:19sorusu. Burada Misak-ı iktisadi
13586. 9:10:21kararları yani milli ekonomi kararları
13587. 9:10:23alınmıştır. Hammaddesi yurt içinde olan
13588. 9:10:25sanayiler kurulacak. El işçiliğinden
13589. 9:10:27fabrikalaşmaya geçilecek. Milli banka ve
13590. 9:10:30kredi kurumları getirilecek.
13591. 9:10:31Yabancıların kurduğu tekellerden
13592. 9:10:33kaçınlacak diyoruz. Neden? Milli ekonomi
13593. 9:10:35için. Özel sektörün gerçekleştiremediği
13594. 9:10:38girişimler devlet tarafından
13595. 9:10:39gerçekleştirilecek. Bu nedir?
13596. 9:10:40devletçilik ilkesidir. Normalde
13597. 9:10:42devletçilik ilkesi 1930'dan sonradır.
13598. 9:10:44%95.
13599. 9:10:46Ama mesela Teşviki Sanayi Kanunu 1927
13600. 9:10:49devletçiliğe girer. İzmir İktisat
13601. 9:10:51Kongresi'nin bu maddesi devletçiliğe
13602. 9:10:53girebilir.
13603. 9:10:55Yeraltı zenginlikleri saptanacaktır.
13604. 9:10:57Demir yolu yapımına önem verilecektir.
13605. 9:10:59İşçilerin koşulları iyileştirilecek.
13606. 9:11:01İşçilere sendika ve grev hakkı
13607. 9:11:03sağlanacak ve dikkat iş yapanlara amele
13608. 9:11:06değil işçi denilecek diyoruz. İzmir
13609. 9:11:08İktisat Kongresi'nde okuma bayramı kabul
13610. 9:11:11ediliyor. Başkanı da Kazım Karabekir.
13611. 9:11:14Devam edelim. Tarım alanında yaşanan
13612. 9:11:16gelişmeler. Aşar vergisi kaldırıldı.
13613. 9:11:18Çiftçinin sırtındaki ağır yük alındı.
13614. 9:11:20Tarım Kredi Kooperatifleri kuruldu.
13615. 9:11:22Çiftçilerin aracılar olmadan ürünlerini
13616. 9:11:24değerlendirme fırsatı eee yakaladı
13617. 9:11:27çiftçiler arkadaşlar. Aracılar olmadan
13618. 9:11:30ürünlerini değerlendirince daha iyi
13619. 9:11:32fiyata satabiliyorlar. Yüksek Ziraat
13620. 9:11:34Enstitüsü kuruldu. Yüksek Ziraat
13621. 9:11:35Enstitüsü tarımda bilimsel araştırmalar
13622. 9:11:38ve yeni türler için kurulmuştur. Atatürk
13623. 9:11:40Orman Çiftliği kuruldu. Modern tarım
13624. 9:11:42tekniklerini halka öğretmek için
13625. 9:11:44kurulmuştur. Tütün reji idaresi
13626. 9:11:46millileştirildi. Bu şekilde tütün
13627. 9:11:48ürünlerinin işletme hakkı elde edilmiş
13628. 9:11:50oldu. Toprak Mahsulleri Ofisi kuruldu
13629. 9:11:52arkadaşlar. Toprak Mahsulleri Ofisine
13630. 9:11:54TMO tarımsal ürün piyasasını düzenliyor.
13631. 9:11:57Hatta en son buğdayın kilogram fiyatı
13632. 9:12:0016,5 T'ydi. Yanlış hatırlamıyorsam öyle
13633. 9:12:02görmüştüm.
13634. 9:12:04Topraksız köylüye toprak dağıtmak
13635. 9:12:06amaçlanıyor ama başarısız oluyor. Devam
13636. 9:12:09edelim. Sanayi ve bankacılık alanındaki
13637. 9:12:11gelişmeler 1927 teşviki-i sanayi kanunu.
13638. 9:12:14Özel sektörü sanayi kurmaya, fabrika
13639. 9:12:17kurmaya teşvik etme kanunudur bu
13640. 9:12:19arkadaşlar. Devlet burada işte sanayi
13641. 9:12:21kuracaklara, fabrika kuracaklara çok
13642. 9:12:23büyük avantajlar sunuyor. Vergi
13643. 9:12:25muafiyeti, arazi tahsisi, ücretsiz
13644. 9:12:27ulaşım gibi şeyler sunuyor. Ama 1929
13645. 9:12:30Dünya Ekonomik Krizi sebebiyle
13646. 9:12:32uygulanamıyor. E tabii sermaye de yok.
13647. 9:12:34Savaştan savaşa koşuyoruz. Kalifiye
13648. 9:12:36eleman da eksik. Bütün okumuş nesnimizi
13649. 9:12:38kaybettik. Bu sebeplerle uygulanamıyor
13650. 9:12:41ama en büyük sebep 1929 Dünya Ekonomik
13651. 9:12:43Krizidir. Peki devam edelim. 1934-38
13652. 9:12:47yılları arasında 1ci 5 yıllık sanayi
13653. 9:12:49planı var. SSCB örnek alınarak
13654. 9:12:51hazırlanmıştır arkadaşlar.
13655. 9:12:54Peki güzel. Başarıyla da uygulandı. Çok
13656. 9:12:56iyiydi. 1 5 yıllık sanayi planı.
13657. 9:12:58İkincisini yaptık o yüzden ama 2 5
13658. 9:13:00yıllık sanayi planı Dünya Savaşı
13659. 9:13:02nedeniyle uygulanamadı. O zaman dikkat
13660. 9:13:04et. Teşviki-i Sanayi Kanunu 1929 Dünya
13661. 9:13:06Ekonomik Krizi nedeniyle 2. 5 yıllık
13662. 9:13:09sanayi planı Dünya Savaşı nedeniyle ı
13663. 9:13:11uygulanamadı. Arkadaşlar geldik 1924 İş
13664. 9:13:15Bankası'na. İş Bankası İtibarı Milli
13665. 9:13:17Bankası'ndan kalanlar ve Hli
13666. 9:13:19Müslümanların yardımlarıyla kuruldu.
13667. 9:13:21Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk özel bankası
13668. 9:13:23özel sektöre kredi sağlıyor. İlk genel
13669. 9:13:26müdürü Celal Bayar. Celal Bayar muhtemel
13670. 9:13:27soru adayı. Dikkat edin. 1925 Sanayi ve
13671. 9:13:30Madin Bankası arkadaşlar madenleri
13672. 9:13:32işlemek, sanayi teşebbüslerine kredi
13673. 9:13:34sağlamak amacıyla kuruluyor. 1926 Emlak
13674. 9:13:37ve EAM Bankası. Emlak gayrimenkul
13675. 9:13:40ihtiyaçları. EM. Bu da yetim çocukların
13676. 9:13:42haklarını savunmak için sosyal bir
13677. 9:13:45görevi de var. Merkez Bankası arkadaşlar
13678. 9:13:48Türk parasının değerini korumak ve Türk
13679. 9:13:50para politikalarını yönetmek amacıyla
13680. 9:13:51kuruluyor. 1930 yılında önemli.
13681. 9:13:551933 Sümerbank, tekstil, demir çelik,
13682. 9:13:57çimento fabrikalarının yanı sıra
13683. 9:13:59bankacılık faaliyetleri de gösteren
13684. 9:14:01kurumdur. Sümerbank ve dikkat SSCB'ye
13685. 9:14:04örnek alarak hazırladığımız ve başarıyla
13686. 9:14:06uyguladığımız 1 5 yıllık sanayi planını
13687. 9:14:09Sümerbank hayata geçiriyor. 1933
13688. 9:14:12Halkbank esnafa kredi vermek için
13689. 9:14:14kuruluyor. 1935 MTA yani Maden Tetkik
13690. 9:14:17Arama Enstitüsü Madenlerin araştırılması
13691. 9:14:20değer ve kalitesinin belirlenmesi
13692. 9:14:21amacıyla
13693. 9:14:24gelelim Eti arkadaşlar madencilik
13694. 9:14:27çalışmalarına destek veriyor Denizbank.
13695. 9:14:29Bu da denizcilik faaliyetlerine kredi
13696. 9:14:31sağlıyor. Ekonomi alanında yapılan diğer
13697. 9:14:33gelişmeler 1926 Kabotaj Kanunuun kabulü.
13698. 9:14:37Bakın, Türk limanları ve sahillerinde
13699. 9:14:39denizcilik faaliyetleri Türk
13700. 9:14:40vatandaşları ve Türk bayrağı taşıyan
13701. 9:14:42gemilerce yapılır. Bak Türk vurgusu.
13702. 9:14:44Türk vurgusu. Ne zaman? 1926'da ÖSYM
13703. 9:14:48sordu. Cevap Milliyetçilik oldu. Dikkat
13704. 9:14:50edin. 1926 alpullu şeker fabrikası
13705. 9:14:54arkadaşlar. Devletçilik değildir.
13706. 9:14:56Devletçilik daha sonra Kırklareli'nde
13707. 9:14:59kuruldu. Devletçilik ilkesinin dışında.
13708. 9:15:01Uşak Şeker Fabrikası. Bu da 1926'da
13709. 9:15:04arkadaşlar. Bu da devletçilik ilkesinin
13710. 9:15:06dışında. Bunları ÖSYM dedi bu şekilde.
13711. 9:15:091924 Devlet Demir Yolları Genel
13712. 9:15:11Müdürlüğü. Bence önemli neden Türkiye
13713. 9:15:13Cumhuriyeti'nin ilk kamu işletmesi. 1930
13714. 9:15:16Türk parasının değerini koruma kanunu.
13715. 9:15:18Aynı yıl zaten Merkez Bankası da
13716. 9:15:20kurulmuştu. 1929 Adana Mersin Demir
13717. 9:15:23Yollarının millileştirilmesi Fransa'dan
13718. 9:15:25satın alınarak millileştirildi. Karabük
13719. 9:15:28Demir Çelik Fabrikası. Arkadaşlar bakın
13720. 9:15:301 5 yıllık sanayi planını SSCB'ye örnek
13721. 9:15:32alarak hazırladık ama Karabük Demir
13722. 9:15:34Çelik Fabrikasındaa İngiltere'nin
13723. 9:15:37desteğini alarak kurduk.
13724. 9:15:40Devam edelim. Sağlık alanındaki
13725. 9:15:41gelişmeler Hilali Ahtar e Yeşilay.
13726. 9:15:44Hilali-i Ahmer e Kızılay. Heybeli Ada
13727. 9:15:47Senatoryumu. Dikkat Türkiye
13728. 9:15:48Cumhuriyeti'nin ilk pandemi hastanesi.
13729. 9:15:50Hıısı Sıha Enstitüsü. Ben bunu da soru
13730. 9:15:52olarak bekliyorum. Salgın hastalıklarla
13731. 9:15:54mücadele için Sağlık Bakanı Refik Saydam
13732. 9:15:58liderliğinde kurulmuştur. Hıfsı Sıh
13733. 9:16:00Enstitüsü. Peki politikaya baktığımızda
13734. 9:16:03nüfus arttırma politikası uygulanıyor
13735. 9:16:06diyebiliriz. Spor alanındaki gelişmelere
13736. 9:16:08bakalım arkadaşlar. Selim Sırrı Tarcan
13737. 9:16:11Milli Olimpiyat Komitesi'ni kuruyor.
13738. 9:16:14Osmanlı'da da Milli Olimpiyat
13739. 9:16:15Cemiyeti'ni kurmuştu. Osmanlı'nın
13740. 9:16:17katıldığı ilk olimpiyatlar neydi?
13741. 9:16:18Stockholm Olimpiyatları. Türkiye
13742. 9:16:20Cumhuriyeti'nin katıldığı ilk
13743. 9:16:21olimpiyatlar Paris Olimpiyatlarıdır.
13744. 9:16:24Yaşar Erkan uluslararası Olimpiyatlarda
13745. 9:16:26Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk altın
13746. 9:16:27madalyasını alan kişidir güreşte. ÖABT
13747. 9:16:30sorusu oldu.
13748. 9:16:32Sanat, bilim ve edebiyat alanlarındaki
13749. 9:16:34gelişmeler. Henry Krippel ilk Atatürk
13750. 9:16:37heykelini yapan kişi Henry Kripel. Necat
13751. 9:16:39Sirel Atatürk heykeli yapan ilk Türk
13752. 9:16:41heykel tıraş. Etnografya müzesi bir
13753. 9:16:43kültür müzesidir Ankara'da. Atatürk'ün
13754. 9:16:46naşı 1953. eee anıt kabir tamamlanıncaya
13755. 9:16:49kadar etnografya müzesinde kaldı. Dikkat
13756. 9:16:52sanayi nefise mektebi Osman Hamdi Bey
13757. 9:16:53tarafından kurulmuştu. Güzel Sanatlar
13758. 9:16:55Akademisi dönüştürüldü. Mızıkayı
13759. 9:16:57Hümayun. Mehterhane kaldırılıp Mzika-i
13760. 9:17:00Hümayun kurulmuştu. Mahmut döneminde
13761. 9:17:02Donizetti Paşa tarafından neye
13762. 9:17:03dönüştürüldü? Cumhurbaşkanlığı senfoni
13763. 9:17:05orkestrasına. Darül Bedai Bedava Tiyatro
13764. 9:17:08İstanbul Şehir Tiyatrolarına
13765. 9:17:10dönüştürüldü. Darülhan konservatuvara
13766. 9:17:13yani müzik okuluna dönüştürüldü.
13767. 9:17:16Bu da önemli.
13768. 9:17:17Vedat Tek 2. TBMV binasının mimarıdır.
13769. 9:17:20Emin Onat ve Orhan Ada arkadaşlar
13770. 9:17:22önemli. Anıt kabirin mimarları. Muhsin
13771. 9:17:25Ertuğrul önemli. Türkiye Cumhuriyeti'nde
13772. 9:17:27ilk renkli film olan Halıcı Kız filmini
13773. 9:17:29çekmiştir. Bunun dışında Paul Hindemint
13774. 9:17:33arkadaşlar musiki muallim mektebinin
13775. 9:17:35kurulmasını sağlamıştır. Bak burada
13776. 9:17:37önemli olanları söyleyeyim size. Hen
13777. 9:17:40Kripbel gelebilir. Necat Sirel
13778. 9:17:42gelebilir.
13779. 9:17:43Hepsi gelebilir gibi. Etnografya Müzesi
13780. 9:17:45gelebilir. Sanayi Nefise Mektebi yani
13781. 9:17:48dönüşümleri. Mızıkavai Hümayun. Darül
13782. 9:17:50Bedai Darül Elham. Emin Onat ve Orhan
13783. 9:17:53Adağ. Mustin Ertuğrul, Paul Hindemit
13784. 9:17:57çok az eledik ama olsun. Türk beşleri
13785. 9:18:00çok önemli. Türk beşlerini Hancu olarak
13786. 9:18:02kodluyoruz. Hasan Ferit Alnar, Ahmet
13787. 9:18:05Adnan Saygın, Necil Kazım Akses, Cemal
13788. 9:18:08Reşit Rey, Ulvi Cemal Erkin. Hancu
13789. 9:18:11şifresine bil hangisi Türk beşlerinden
13790. 9:18:12biri değildir diye sorar. O yüzden
13791. 9:18:14dikkat ediyorsun. Burada özellikle Ahmet
13792. 9:18:16Adnan Saygun ekstra önemlidir. Çünkü
13793. 9:18:18kendisi ilk devlet sanatçısı unvanını
13794. 9:18:21almıştır ve ilk operamız olan Öztoy
13795. 9:18:23operasını hazırladı. Bu arada Öztoy
13796. 9:18:25operası ÖABT'de soruldu. İbrahim Çallı
13797. 9:18:28Zeybekler tablosu ve Hatay'ın anavatana
13798. 9:18:30özlemi tablolarını yapmıştır. Hikmet
13799. 9:18:33Onat, Siper'de mektup okuyan askerler.
13800. 9:18:36Mehmet Ruhi Arel, Atatürk köylülerle
13801. 9:18:38Türk ordusunun İstanbul'a girişi. Veci
13802. 9:18:40Hürkuş, ilk sivil havacılık okulunu
13803. 9:18:42kurmuştur. Önemli. Melike şuraya bir
13804. 9:18:45vecihi koy. Ağzında gül ile koy. Tamam.
13805. 9:18:49Fatih Gökmen, Kandil Rashtanesinin
13806. 9:18:51kurucusu. Cahit Alf arkadaşlar ARF
13807. 9:18:53teoremini buldu ve 10 TL'nin üzerinde
13808. 9:18:55resmi var. Halil Nalcık gelebilir
13809. 9:18:57arkadaşlar. İlber Otaylı'nın hocası
13810. 9:18:59olması sebebiyle İlber Otaylı
13811. 9:19:01biliyorsunuz ki vefat etti. Mekanı
13812. 9:19:02cennet olsun. Liber Otaylı da gelebilir.
13813. 9:19:05Halil Nalcık tarihçilerin kutbu,
13814. 9:19:06tarihçilerin şeyhi olarak bilinir. John
13815. 9:19:09Devey. Arkadaşlar John bu arada Reşit
13816. 9:19:12Galip andımızın yazarı ama andımız
13817. 9:19:13kaldırıldığı için sorulmaz diye
13818. 9:19:14düşünüyorum. John Devey eğitim alanında
13819. 9:19:17getirilen uzmandı kendisi. Saffet Arıan
13820. 9:19:20öğretmen ihtiyacını karşılamak için
13821. 9:19:22eğitmen kurslarının açılmasını
13822. 9:19:24sağlamıştır Saffet Arıkan. Bunun dışında
13823. 9:19:27Kulüsü Behçet Behçet hastalığını
13824. 9:19:28buluyor. Mülkiye mektebi Siyasal
13825. 9:19:31Bilgiler Fakültesi'ne dönüştürüldü
13826. 9:19:32demiştim. 1858 Abdülmecid döneminde
13827. 9:19:35demiştim. İlk nüfus sayımı 1927'de.
13828. 9:19:38Osmanlı'da ilk nüfus sayımı Mahmut
13829. 9:19:40döneminde
13830. 9:19:41kadınlarda ilkler. Bence ilk kadın
13831. 9:19:43muhtar gülesin önemli. Yani
13832. 9:19:45kadınlarımızın tamamı önemli de bu
13833. 9:19:47yanlış bir anlaşılmaya mahal vermesin.
13834. 9:19:49Burada eee uzun uzadıya
13835. 9:19:52bu konuda konuşmak istemiyorum. Lakin
13836. 9:19:55hepimizin kabul ettiği gibi, eee,
13837. 9:19:57kadınlar Türkiye Cumhuriyeti'nin
13838. 9:19:59kuruluşunda temel taş görevini
13839. 9:20:01üstlenmişlerdir. Değerli dostlar, ilk
13840. 9:20:03kadın muhtar Gülesin, biliyoruz. İlk
13841. 9:20:06kadın belediye başkanı Sadiye Hanım,
13842. 9:20:07biliyoruz. Gördük. İlk kadın il belediye
13843. 9:20:09başkanı Müfide İlhan, önemli. İlk kadın
13844. 9:20:12vali Lale Aytaman. Vali Lale. Vali Lale
13845. 9:20:16diye kodlayın. İlk kadın bakan bence
13846. 9:20:18önemli. Türk Akyol Sağlık Bakanlığı
13847. 9:20:20yapıyor. İlk kadın Milli Eğitim Bakanı
13848. 9:20:23Nimet Çubukçu. Nimetle şaka olmaz diye
13849. 9:20:25ben lisedeyken arkadaşlarım şaka
13850. 9:20:26yaparlardı. İlk kadın başbakan Tansu
13851. 9:20:28Çiller Önemli.
13852. 9:20:30İlk kadın pilot Bedriye Gökmen. İlk
13853. 9:20:33kadın savaş pilotu Sabiha Gökçen. İlk
13854. 9:20:36kadın
13855. 9:20:38tarihçi Afet İnan. Bence bu da önemli.
13856. 9:20:41Hayat bilgisindeki Afet Hoca buradan
13857. 9:20:42geliyor. Afet hocayı koyarsın artık
13858. 9:20:44Melike buraya. Hoca camide ilk kadın
13859. 9:20:47öğretmen Refet Fatma Refet Angın
13860. 9:20:49arkadaşlar. İlk kadın tiyatro sanatçısı
13861. 9:20:52arkadaşlar soruldu. 2016 yılında Afife
13862. 9:20:55Jale ilk kadın avukat ilk kadın doktor
13863. 9:20:58ilk kadın dünya güzeli Keriman Halis ilk
13864. 9:21:00kadın gazeteci Selma Rıza'dır. Aynı
13865. 9:21:03zamanda tek kadın ittihatçıdır kendisi.
13866. 9:21:05İlk kadın hakim Suat Berk. İlk kadın
13867. 9:21:07kaymakam Özlem Bozkurt. Ama burada
13868. 9:21:09arkadaşlar özellikle yıldız attıklarım
13869. 9:21:11bence önemli diyeyim. Eee,
13870. 9:21:15bir de ilk kadın ressam vardı. Mihri
13871. 9:21:17Müşfik. Ona da dikkat ediyorsunuz.
13872. 9:21:20İnkılapların şifrelerini vereyim.
13873. 9:21:22Saltanatın kaldırılması 22 harftir.
13874. 9:21:251922.
13875. 9:21:27Ankara'nın başkent ilan edilmesi.
13876. 9:21:29Cumhuriyetin ilanından 16 gün önce diye
13877. 9:21:31aklınızda tutun. Cumhuriyetin ilanı 29
13878. 9:21:33Ekim 1923. 16 gün önce ise 13 Ekim
13879. 9:21:361923'te.
13880. 9:21:37Şapka inkılabı. Şapka kaç harfli? 5
13881. 9:21:40harfli. Yani kılık kıyafet kanunu 1920.
13882. 9:21:435 yılında tekke zaviye ve türbelerin
13883. 9:21:45kapatılması tekke 5 harfli 1925
13884. 9:21:49yılında 3 Mart 1924 halifeliğin
13885. 9:21:52kaldırılması bu 3 Mart 1924 günü yapılan
13886. 9:21:564 tane daha inkılap var arkadaşlar
13887. 9:21:58halifeliğin kaldırılması dışında bunları
13888. 9:22:01şote olarak kodluyoruz şeriye ve efkah
13889. 9:22:03veketinin kaldırılması Osmanlı
13890. 9:22:05hanedanının yurt dışına çıkarılması
13891. 9:22:07İsviçre'ye gönderildi Tevhid-i Tedrisat
13892. 9:22:09Kanunuunun kabulü vasıf Çınar etkili
13893. 9:22:11oldu. Erkan-ı Harbiye Vekaletinin
13894. 9:22:13kaldırılması ordu siyasetten ayrıldı.
13895. 9:22:15Maarif Teşkilatı hakkında kanun Maarif 6
13896. 9:22:19harf 1926
13897. 9:22:21yılında. Medeni kanunun içeriği şemaydı.
13898. 9:22:24Şahıs hukuku, eşya hukuku, miras hukuku,
13899. 9:22:26aile hukuku. Bunun dışında miladi takvim
13900. 9:22:296 harflidir. 1926.
13901. 9:22:33Medeni kanun da 6 harfli. O da 1926.
13902. 9:22:38Teşviki-i Sanayi Kanunu, Teşviki-i 7
13903. 9:22:40harfli 1927.
13904. 9:22:43Latin alfabesinin kabulü Le alfabe
13905. 9:22:46diyorduk. 8 harfli La alfabe. 1928
13906. 9:22:50Le alfabe. Uluslararası rakamların
13907. 9:22:52kabulü. Latin alfabesini değiştirince
13908. 9:22:55rakamları da değiştik. E o da 1928 aynı
13909. 9:22:58yıl yani. E Latin alfabesini halka
13910. 9:23:01öğretmek için millet mekteplerini
13911. 9:23:02kurduk. O da aynı yıl. 1928.
13912. 9:23:05O da Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu
13913. 9:23:08önce her zaman zeki hoca diyorsunuz.
13914. 9:23:10Tarih Kurumu önce, Türk Dil Kurumu
13915. 9:23:12sonra. 1931 1932. Kadınlara verilen
13916. 9:23:15siyasi haklar. BMW 034. Melike'ye araba
13917. 9:23:18almıştık biliyorsunuz. Ben de böyle bir
13918. 9:23:20yüce gönüllüyümdür. Arkadaşlar belediye
13919. 9:23:22seçimlerine katılma hakkı 1930,
13920. 9:23:25muhtarlık seçimlerine katılma hakkı
13921. 9:23:271933, vekillik seçimlerine katılma hakkı
13922. 9:23:291934 yılında verilmiştir. Soyadı kanunu
13923. 9:23:32Atatürk. soyadı kanununda Atatürk soy
13924. 9:23:35ismi olarak verilmişti Mustafa Kemal
13925. 9:23:37Paşa'ya. Ata kaç harfli? 3 harfli. Türk
13926. 9:23:40kaç harfli?
13927. 9:23:424 harfli. 1934 yılındaydı. Zaten bunları
13928. 9:23:46Melike üzerinden anlatmıştık arkadaşlar.
13929. 9:23:48Bu da bitti. Değerli arkadaşlar geldik
13930. 9:23:51Atatürk dönemi Türk dış politikasına.
13931. 9:23:54İlk olarak 1923-30 yılları arasındaki
13932. 9:23:56Türk dış politikasını ele alacağız.
13933. 9:23:58Çünkü burada Lozan Konferansında
13934. 9:24:00çözümlenemeyen sorunları ele alıyoruz.
13935. 9:24:03Ve Lozan'da çözümleyemediğimiz tek bir
13936. 9:24:05konu vardı. Neydi o arkadaşlar? Irak
13937. 9:24:07Musul sorunuydu. Lozan'da çözümlenemeyen
13938. 9:24:09tek konu kendisi ve arkadaşlar Haliç
13939. 9:24:12Konferansı düzenlendi. Haliç
13940. 9:24:14konferansının konusu nedir diye sordular
13941. 9:24:15daha önce. Haliç konferansı İngiltere
13942. 9:24:18ile Mus'un sorununu çözmek için toplandı
13943. 9:24:20ve buraya bizi temsilen Ali Fethü Okyar
13944. 9:24:23katıldı. Bak iki defa istifası var.
13945. 9:24:26Önemli. Ondan sonra Serbest Cumhuriyet
13946. 9:24:27Fırkası'nın kurucusu önemli. Haliç
13947. 9:24:30konferansına Türkiye'yi temsilen
13948. 9:24:31katıldı. önemli arkadaşlar. Gelelim
13949. 9:24:34Brüksel hattı raporuna. Bu Irak Musul
13950. 9:24:36sorunu arkadaşlar Milletler Cemiyeti'ne
13951. 9:24:39taşındı. Milletler Cemiyeti bu konuda
13952. 9:24:41Brüksel hattı raporunu
13953. 9:24:44hazırladı ve Brüksel hattı raporu
13954. 9:24:46Milletler Cemiyeti'nin Musul sorunu için
13955. 9:24:49hazırladığı ama İngilizler lehine
13956. 9:24:51hazırladığı rapordur. Peki hocam
13957. 9:24:54sonrasında Musul'u kaybettik. Neler
13958. 9:24:56etkili oldu arkadaşlar? İngilizler
13959. 9:24:58İskenderun limanına asker gönderdiler.
13960. 9:25:00Bir de Nastürü ayaklanması ve Şehsait
13961. 9:25:03ayaklanması. İşte bunlar bizim Musul'u
13962. 9:25:06kaybetmemize etki etti arkadaşlar.
13963. 9:25:10Daha sonra 1926 Ankara Antlaşması'nı
13964. 9:25:12yaptık ve Ankara Antlaşması ile Musul,
13965. 9:25:15Kerkük, Süleymaniye gibi yerler
13966. 9:25:17İngiltere'ye bırakıldı. Yani İngiltere
13967. 9:25:18manda ve himayesindeki Irak'a bırakıldı.
13968. 9:25:21Bu Misak-ı Milli'den 3üncü taviz.
13969. 9:25:23Hakkari ise Türkiye Cumhuriyeti'ne
13970. 9:25:25bırakıldı ve bu şekilde Türk Irak sınırı
13971. 9:25:27çizildi. Mesela Hakkari'nin bize bu
13972. 9:25:30anlaşmayla kalması önemli bence. Bunu
13973. 9:25:32bilin çünkü farklı bir bilgi. Muslu
13974. 9:25:35petrollerinin gelirinin %10'u 25 yılını
13975. 9:25:38Türkiye Cumhuriyeti'ne bırakılıyor. Bu
13976. 9:25:39anlaşmayla beraber gelelim 1925 yabancı
13977. 9:25:42okullar sorununa. Arkadaşlar biz
13978. 9:25:44Tevhid-i Tedrisat Kanunuu çıkarmıştık.
13979. 9:25:46yabancı okulların Türk müfettişlerce
13980. 9:25:49denetlenmesini eee ve Türk öğretmenler
13981. 9:25:51tarafından Türkçe ve tarih derslerinin
13982. 9:25:53zorunlu olarak okutulmasını söylemiştik.
13983. 9:25:55Ama burada en çok sorun yaratan devlet
13984. 9:25:58Fransa oldu. Fransa bunu Milletler
13985. 9:26:00Cemiyeti'ne taşımak istese de Türkiye
13986. 9:26:02Cumhuriyeti bu bizim iç meselemizdir.
13987. 9:26:04Sen zaten Lozan'da Türkiye'nin çıkardığı
13988. 9:26:06kararlara uyacağım sözü verdin. O yüzden
13989. 9:26:08bunu Milletler Cemiyeti'ne taşıyamazsın
13990. 9:26:10dedi. Ve yabancı okullar sorunu
13991. 9:26:12Milletler Cemiyeti'ne taşınmadı. O
13992. 9:26:14yüzden buna dikkat ediyorsunuz. Türkiye
13993. 9:26:16Cumhuriyeti'nin dış politikadaki ilk
13994. 9:26:17siyasi başarısıdır. Yabancı okullar
13995. 9:26:20sorunu. Devam edelim.
13996. 9:26:23Etabliği sorunu. Etabliğ sorunu ne?
13997. 9:26:25Nüfus mübadelesi sorunu. Lozan'da nasıl
13998. 9:26:27bir karar alınmıştı? Lozan'da denmişti
13999. 9:26:29ki arkadaşlar İstanbul'da
14000. 9:26:32Bozca Adada'da ve Gökçe Adada bulunan
14001. 9:26:38Yunanlılar etabliği sayılacak. Bunun
14002. 9:26:40dışında Batı Trakya'da bulunan Türkler
14003. 9:26:44etabli sayılacak. Yani yerleşik
14004. 9:26:46sayılacak. Onlar yer değiştirmeyecek.
14005. 9:26:48Geri kalan herkes yer değiştirecek
14006. 9:26:50dediler. Yunanlılar Yunanistan'a
14007. 9:26:52gidecek, Türkler Türkiye'ye gelecek
14008. 9:26:54dendi. Ama arkadaşlar Türkiye burada
14009. 9:26:57pozitif bir uygulamaya gitse de
14010. 9:26:59Yunanlılar öyle yapmadı. Yunanlılar
14011. 9:27:00dediler ki biz Türkiye'de daha fazla
14012. 9:27:03Yunan bırakalım ve Lozan kararına
14013. 9:27:06uymadılar. Türkiye'de daha fazla Rum
14014. 9:27:08bırakmak istediler ve Rumlara hep
14015. 9:27:10İstanbul'a göç edin emri verdiler. Ve
14016. 9:27:13arkadaşlar Milletler Cemiyeti'ne taşındı
14017. 9:27:15bu olay ama oradan bir sonuç çıkmadı.
14018. 9:27:18Peki sonuçlarına baktığımızda arkadaşlar
14019. 9:27:21biz dedik ki öyle İstanbul'a herkesi
14020. 9:27:23göndererek Yunanlıları burada
14021. 9:27:24bırakamazsınız. Mondros'tan sonra gelen
14022. 9:27:27Yunanlıları kabul etmiyoruz dedik
14023. 9:27:28İstanbul'dakileri. Fakat arkadaşlar
14024. 9:27:31Yunanistan lideri olan Venizelos bize
14025. 9:27:33geldi. İşte bizimkiler onları ziyarete
14026. 9:27:35gittiler derken bu sorun çözüldü
14027. 9:27:37diyebiliriz. Nasıl çözüldü? Biz
14028. 9:27:40ülkemizde yerleşme tarihine
14029. 9:27:41bakılmaksızın Yunanlıların kalmasına
14030. 9:27:43izin verdik İstanbul'dakilerin. Ve
14031. 9:27:46arkadaşlar hangi anlaşmayla? Ahali yani
14032. 9:27:48Ankara anlaşmasıyla çözüldü. Ve
14033. 9:27:51arkadaşlar bundan sonra Yunanistan
14034. 9:27:52Başbakanı olan Venezelos Mustafa Kemal
14035. 9:27:54Atatürk'ü Nobel Barış Ödülüne aday
14036. 9:27:57gösterdi. Tabii doğan bu barış ortamı
14037. 9:28:00içerisinde ilerleyen süreçte Yunanlılar
14038. 9:28:02bizim Milletler Cemiyeti'ne girmemizi
14039. 9:28:04desteklediler. Oluşan barış ortamı
14040. 9:28:06içerisinde 1934 yılında Yunanistan'la
14041. 9:28:09beraber Balkan antantına girdik. Devam
14042. 9:28:12edelim. 1930-38 Türk dış politikası
14043. 9:28:15arkadaşlar. İlk olarak Milletler
14044. 9:28:17Cemiyeti'ne giriş. Milletler
14045. 9:28:18Cemiyeti'nden ilk defa Wilson
14046. 9:28:20prensiplerinde bahsedildi. Kurulduğu yer
14047. 9:28:22Paris Barış Konferansı. Ama Türkiye
14048. 9:28:25Musul sorunu konusunda Brüksel hattı
14049. 9:28:27raporunda Milletler Cemiyeti tarafsız
14050. 9:28:29davranmadığı için Milletler Cemiyeti'ne
14051. 9:28:30girmiyordu Türkiye. Fakat arkadaşlar
14052. 9:28:33İspanya'nın daveti ile 1932 yılında biz
14053. 9:28:36Milletler Cemiyeti'ne girdik ve
14054. 9:28:39arkadaşlar Milletler Cemiyeti'ndeki ilk
14055. 9:28:41temsilcimiz Cemal Hüsnü Taray'dır.
14056. 9:28:43Milletler Cemiyeti'nin cemiyle Cemal
14057. 9:28:46Hüsnü Taray'ın cemini şu şekilde
14058. 9:28:48birleştiriyorsunuz. İlk temsilci oradan
14059. 9:28:50çıkıyor. İspanya'nın davet etmesi
14060. 9:28:52önemli. O da muhtemel soru adayı. Londra
14061. 9:28:54konferansına bizi davet eden Dünü
14062. 9:28:56Savaşı'ndan sonra İtalya'ydı. Milletler
14063. 9:28:59Cemiyeti'ne taşınan konularımız Irak
14064. 9:29:00Musul sorunu aleyhimize çözümlendi.
14065. 9:29:03Bozkurtlusu olayı birazdan anlatacağım
14066. 9:29:05lehimize olacak. Etabliği sorunu
14067. 9:29:08sonuçsuz kalacak orada. Boğazlar sorunu
14068. 9:29:11Montre Boğazlar Sözleşmesi ile
14069. 9:29:12Boğazlarda mutlak Türk egemenliği
14070. 9:29:14sağlanacak lehimize. Hatay sorunu
14071. 9:29:16lehimize çözümlenecek. Hatay'ın
14072. 9:29:18anavatana katılması ve Sandler raporu
14073. 9:29:20önemli. Orada da değineceğim.
14074. 9:29:23Gelelim 1934 Balkan Antantı. Arkadaşlar
14075. 9:29:26Dünya Savaşı'nın ayak sesleri duyulmaya
14076. 9:29:28başlandı. Almanya ve İtalya saldırgan
14077. 9:29:30tutum içerisine girince Türkiye
14078. 9:29:32Cumhuriyeti batı sınırını güvence altına
14079. 9:29:34almak için Balkan antantına girdi. Peki
14080. 9:29:37Balkan antantında kimler var? Tayyar
14081. 9:29:39var. Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya,
14082. 9:29:41Romanya. Bunlar Balkan Antı üyeleridir.
14083. 9:29:44Peki hocam kim yok arkadaşlar?
14084. 9:29:46Bulgaristan yok. Yayılmacı bir politika
14085. 9:29:48izliyor. Arnavutluk yok. Neden?
14086. 9:29:50İtalya'nın baskısı altında. Bu ikisi
14087. 9:29:52yok. Türkiye Cumhuriyeti adına bu
14088. 9:29:55antlaşmayı Atina'da imzalayan yani
14089. 9:29:57Balkan antantına katılmamızı Tevfik
14090. 9:29:59Rüştü Aras sağlamıştır. Hocam Tevfik
14091. 9:30:01Rüştü Aras kim? Bu da muhtemel soru
14092. 9:30:03adayı. Bakın Musul'u kaybettiğimiz 1926
14093. 9:30:06Ankara anlaşması, Balkan Antantı, Montre
14094. 9:30:08Boğazlar sözleşmesi, Sadabat Paktı.
14095. 9:30:11Bunların hepsine Tevfik Rüştü Aras imza
14096. 9:30:13atıyor. 1925-1938
14097. 9:30:15yılları arasında dışişleri bakanıdır ve
14098. 9:30:19Atatürk döneminin en uzun süreli
14099. 9:30:20dışişleri bakanıdır. Muhtemel soru
14100. 9:30:22adayıdır. Devam edelim. Akdeniz Paktı.
14101. 9:30:24Hocam Akdeniz Paktı neden kuruldu?
14102. 9:30:26İtalya'nın Akdeniz'deki saldırgan
14103. 9:30:28politikalarına karşı İngiltere
14104. 9:30:30liderliğinde Türkiye Yunanistan,
14105. 9:30:33Yugoslavya bir de Fransa'a katıldı. Yani
14106. 9:30:36Balkan antındaki Türkiye, Yunanistan,
14107. 9:30:38Yugoslavya şu üçü var. Yanına bir de
14108. 9:30:40İngiltere, Fransa eklendi. Neden?
14109. 9:30:43İtalya'nın Akdeniz'deki saldırgan
14110. 9:30:44politikalarına karşı. Bu da 2015 KPSS
14111. 9:30:47lisans sınav sorusu. Devam edelim. 1936
14112. 9:30:51Montre Boğazlar Sözleşmesi arkadaşlar.
14113. 9:30:54[boğazını temizler]
14114. 9:30:54Mihver Devletler. Kim bu mihver
14115. 9:30:56Devletler? İtalya, Almanya, Japonya.
14116. 9:30:58Bunlar saldırgan tutum izleyince Türkiye
14117. 9:31:00Cumhuriyeti de bu zamana kadar hep
14118. 9:31:02diyorduk boğazlarda mutlak Türk
14119. 9:31:03egemenliği olmadı diye. Ama burada bir
14120. 9:31:05daha söyledik. Bu mihver devletler
14121. 9:31:07saldırgan tutum izlediklerinde, boğazdan
14122. 9:31:09geçmek istediklerinde biz ne yapacağız?
14123. 9:31:11Boğazlar komisyonuun toplanmasını mı
14124. 9:31:13bekleyeceğiz? Lozan'da boğazlar
14125. 9:31:14komisyonu dediniz dedik. Bu defa
14126. 9:31:16İngiltere dedi ki haklısın Türkiye dedi.
14127. 9:31:18Ve arkadaşlar Montre Boğazlar Sözleşmesi
14128. 9:31:21ile Boğazlarda mutlak Türk egemenliği
14129. 9:31:23sağlandı. Bunu imzalayan yine Tevfik
14130. 9:31:25Rüşte Arastır. Sonuçları anlaşma 20
14131. 9:31:27yıllıktır. Bunun dışında Boğazlar
14132. 9:31:30Komisyonu kaldırıldı. Bütün yetkileri
14133. 9:31:32Türkiye Cumhuriyeti'ne devredildi.
14134. 9:31:34Türkiye boğazın her iki yakısına da
14135. 9:31:35asker yerleştirebiliyor. Karadeniz'de
14136. 9:31:38kıyısı olan ülkeler gemilerini belli
14137. 9:31:39ağırlıkta geçirebiliyorlar. Hangi
14138. 9:31:41gemilerini? Savaş gemilerini. Zaten
14139. 9:31:43ticaret gemilerine açık. Boğazlar tüm
14140. 9:31:45ticaret gemilerine açık. Montre Boğazlar
14141. 9:31:48Sözleşmesi ile Boğazlarda mutlak Türk
14142. 9:31:50egemenliği sağlandı. Anlaşmayı sonradan
14143. 9:31:52imzalayan devlet İtalya'dır. Çünkü
14144. 9:31:54yayılmacı politika izliyor. İlerleyen
14145. 9:31:56süreçte bakın normalde SSCB Lozan'da
14146. 9:31:59boğazlarda mutlak Türk egemenliğini
14147. 9:32:01istiyordu ama ilerleyen süreçte Türkiye
14148. 9:32:04Boğazlarda mutlak egemen olunca SSCB ne
14149. 9:32:07yapacak? Bize baskı kuracak. Ben de
14150. 9:32:09boğazlarda hak istiyorum diyecek.
14151. 9:32:11Türkiye Cumhuriyeti de Adnan Menderes
14152. 9:32:13döneminde bu baskıya karşılık NATO'ya
14153. 9:32:15girecek. Kore Savaşı'ına asker
14154. 9:32:17göndererek gelelim Sadabat paktına. Yine
14155. 9:32:20İtalya ve Almanya'nın saldırgan
14156. 9:32:22tutumlarına karşı 1937 yılında
14157. 9:32:24kurulmuştur Sadabat Paktı ve Türkiye
14158. 9:32:26Cumhuriyeti katılarak doğu sınırını
14159. 9:32:28güvence altına almıştır. Batı sınırını
14160. 9:32:30Balkan antantıyla almıştık. Doğu
14161. 9:32:31sınırını da Sadabat paktıyla. Arkadaşlar
14162. 9:32:34İran'ın başkenti olan Tahran da Sadabat
14163. 9:32:36Sarayı'a imzalandığı için bu isimle
14164. 9:32:38anılıyor. Katılan devletler İran atı
14165. 9:32:41olarak kodlanır. İran, Afganistan,
14166. 9:32:43Türkiye ve Irak yer alıyor. Peki kim
14167. 9:32:46yok? Suriye yok. Neden? Bizimle Hatay
14168. 9:32:48sorununu yaşıyor. O yüzden yok.
14169. 9:32:51Arkadaşlar Tahran'da bizim adımıza
14170. 9:32:53imzalayan yine önemli dışişleri Bakanı
14171. 9:32:55Tevfik Rüşte Aras. Bir de bu 2025 EKYS
14172. 9:32:58sorusu oldu. Dikkat edin. Devam edelim.
14173. 9:33:00Hatay sorunu yani sancak sorunu.
14174. 9:33:03Arkadaşlar Avrupa'da ı Dünya Savaşı'nın
14175. 9:33:05ayak sesleri duyulunca Fransa Suriye'den
14176. 9:33:07çekildi ve "Biz Hatay'ı istiyoruz dedik.
14177. 9:33:10Biz Hatay'ı istiyoruz deyince Fransa bu
14178. 9:33:12meseleyi Milletler Cemiyeti'ne taşıdı.
14179. 9:33:14Ağlak Fransa her şeyi taşımaya
14180. 9:33:16çalışıyor. Yabancı okullar sorununu da
14181. 9:33:18taşımaya çalışmıştı. taşıtmamıştık. Ve
14182. 9:33:20arkadaşlar Milletler Cemiyeti Hatay
14183. 9:33:22sorunu konusunda Sandler raporunu
14184. 9:33:24hazırladı. Bak Hatay sorunun diğer adı
14185. 9:33:26Sancak sorunu. Hazırlanan rapor Sandler
14186. 9:33:29raporu. 2026 EKPSS sorusu. Milletler
14187. 9:33:33Cemiyeti tarafından hazırlanan
14188. 9:33:34Hatay'daki Türk varlığının tanındığı
14189. 9:33:36rapor 1938 yılında bağımsız Hatay
14190. 9:33:39Cumhuriyeti kuruldu. İlk Cumhurbaşkanı
14191. 9:33:42Tayfur Sökmen, ilk başbakanı Abdurrahman
14192. 9:33:44Melek, ilk meclis başkanı da Abdulgani
14193. 9:33:47Türkmen'dir. Ve 1939 yılında Hatay
14194. 9:33:50meclisinde alınan kararla Hatay
14195. 9:33:52annavatana katıldı ve Misak-ı Milli'ye
14196. 9:33:54uygun şekilde çözümlendi.
14197. 9:33:57Gelelim Mustafa Kemal Atatürk'ün Hatay
14198. 9:33:59için sözlerine. Ne diyordu? 40 asırlık
14199. 9:34:01Türk yurdu düşman elinde esir kalamaz.
14200. 9:34:03Hatay benim şahsi meselemdir." diyordu
14201. 9:34:05arkadaşlar. Mustafa Kemal Atatürk'ün
14202. 9:34:07Asım Uz takma adıyla Hatay meselesi
14203. 9:34:10konusunda İsmet İtönü hükümetini
14204. 9:34:12eleştirdiği gazete kurum gazetesidir.
14205. 9:34:14Kurum değil, kurum gazetesidir. Önemli
14206. 9:34:17arkadaşlar, dikkat ediyoruz. Hatay'ın
14207. 9:34:19anavatanı özlemi tablosu da İbrahim
14208. 9:34:21Çallı'ya ait. Gelelim Mustafa Kemal
14209. 9:34:24Atatürk döneminin diğer önemli
14210. 9:34:25gelişmelerine. Bozkurt Lotus olayı
14211. 9:34:27arkadaşlar. Bize ait olan Bozkurt gemisi
14212. 9:34:30ile Fransızlara ait olan Lotus gemisi
14213. 9:34:32çarpıştılar. E bu gemiler çarpışınca
14214. 9:34:34Fransa dedi ki, "Nasıl benim gemime
14215. 9:34:36çarparsın? Bunu Milletler Cemiyeti'ne
14216. 9:34:37taşıyacağım." Taşırsan taşı dedik biz
14217. 9:34:39de. Ve arkadaşlar Lahi Adalet Divanı'nda
14218. 9:34:43bu dava görüldü. Türkiye'nin haklarını
14219. 9:34:46Mahmut Esat Bey savundu. Mahmut Esat
14220. 9:34:48Bozkurt bu davayı kazandığı için
14221. 9:34:51gemimizin adı olan Bozkurt ona soy isim
14222. 9:34:53olarak verilecek. Ve Mahmut Esat Bey'i
14223. 9:34:55ben nerede görmüştüm? 1926 yılında
14224. 9:34:57medeni kanunun kabul edilmesinde adalet
14225. 9:34:59bakanıydı. Önemli.
14226. 9:35:01Ve arkadaşlar zaten bakın Bozkurt Lotus
14227. 9:35:03olayı da 1926'da.
14228. 9:35:05Mahmut Esat Bey bizi savundu ve davayı
14229. 9:35:08kazandı. Fransa ile yaşanan Bozkurt
14230. 9:35:10Lotus olayı dikkat edin 1926 yılında
14231. 9:35:13çıkarılan kabotaj kanunun ne kadar
14232. 9:35:15gerekli olduğunun bir göstergesidir.
14233. 9:35:18Devam edelim. Brient Kellock Paktı. Bu
14234. 9:35:20da muhtemel soru adayı. Savaşın ulusal
14235. 9:35:22bir politika olması yasaklanıyor Brian
14236. 9:35:24Kellock paktıyla ve savunmaya dayanmayan
14237. 9:35:27savaş suç kabul ediliyor. Peki hocam kim
14238. 9:35:29yapıyor bunu? ABD ve İngiltere dışişleri
14239. 9:35:32bakanları Brient ve Kellock yapıyorlar
14240. 9:35:34ve diyorlar ki eğer bir savaş savunmaya
14241. 9:35:37dayanmıyorsa suçtur. Savaş ulusal
14242. 9:35:39politika olamaz diyorlar. Peki biz
14243. 9:35:41katılıyor muyuz? Katılıyoruz arkadaşlar.
14244. 9:35:43Mustafa Kemal Paşa savunmaya dayanmayan
14245. 9:35:45savaş cinayettir diyor. E Brian Kellock
14246. 9:35:48paktı da savunmaya dayanmayan savaş
14247. 9:35:50suçtur diyor. Haliyle biz de Brian
14248. 9:35:52Kellock paktına katılıyoruz. Dediğim
14249. 9:35:54gibi muhtemel soru adayıdır. Devam
14250. 9:35:56edelim. Litwino protokolü arkadaşlar.
14251. 9:35:58Briant Kellock paktı'na davet edilmeyen
14252. 9:36:00SSCB komşularıyla bu anlaşmayı yapıyor.
14253. 9:36:03Tabii SSCB sonradan Brian Kellock
14254. 9:36:05paktına da katılıyor. Dikkat edelim. Bu
14255. 9:36:08Litvinov protokolü daha sonra NATO'ya
14256. 9:36:10karşı kurulacak olan Varşovao paktının
14257. 9:36:13temelini oluşturmaktadır. 1933 Razgrad
14258. 9:36:16olayı Bulgaristan'ın Razgrad kentindeki
14259. 9:36:19Türk mezarlarının yağmalanması olayıdır
14260. 9:36:21arkadaşlar. Bu da önemlidir.
14261. 9:36:25Vagon Li olayı. Fransızlara ait bir
14262. 9:36:27demir yolu şirketi var ülkemizde ve Naci
14263. 9:36:30Bey denilen bir adam var. Naci Bey bu
14264. 9:36:32Türkiye'deki vagon Li şirketinde Türkçe
14265. 9:36:34konuşuyor adamcağız. Ama Türkçe
14266. 9:36:35konuştuğu için işten çıkarılıyor. E
14267. 9:36:37böyle olunca gerginliğe sebep oluyor. Ve
14268. 9:36:40biz tepki olarak vagonli şirketinin
14269. 9:36:43vagonlarını kullanmıyoruz. Bunun üzerine
14270. 9:36:45vagonli şirketi özür diliyor ve
14271. 9:36:47Nacibe'yi tekrar işe alıyor. Bu bizde
14272. 9:36:49dil bilincinin ve ulusal bilincin, milli
14273. 9:36:52bilincin geliştiğini gösterir. 1933
14274. 9:36:55Bursa olayı. Arkadaşlar ezan ilk kez
14275. 9:36:58İstanbul'da Fatih Cami'de Hafız Rıfat
14276. 9:37:00Bey tarafından Türkçe olarak okundu.
14277. 9:37:03Ezan Türkçe okununca Bursa'da bazı
14278. 9:37:05isyanvari olaylar baş gösterdi ve bunun
14279. 9:37:07üzerine Mustafa Kemal Paşa Bursa
14280. 9:37:09nutkunda, "Bu bir din meselesi değildir,
14281. 9:37:12dil meselesidir." dedi. Mustafa Kemal
14282. 9:37:14Paşa'nın bu sözü söylemesine neden olan
14283. 9:37:15olay neymiş? Ezanın Türkçe okunmasıymış.
14284. 9:37:19Ezan tekrar Adnan Menderes döneminde
14285. 9:37:21Arapçaya çevrildi. Şimdi arkadaşlar
14286. 9:37:23Atatürk döneminde önemli başbakanlar
14287. 9:37:25kim? Önemli dışişleri bakanları kim?
14288. 9:37:27Önemli meclis başkanları kim? Bunları
14289. 9:37:30ele alacağız. İsmetin Önü, Atatürk
14290. 9:37:32döneminde en uzun süre başbakanlık yapan
14291. 9:37:34isim. Ali Feth Okyan başbakanlık yaptı
14292. 9:37:37Atatürk döneminde ama Şeyh Sait isyanı
14293. 9:37:39sebebiyle istifa etti. Celal Bayar
14294. 9:37:42Atatürk döneminin son 6 ayının
14295. 9:37:44başbakanıdır. ÖABT'de soruldu. Devam
14296. 9:37:47edelim. Atatürk dönemi meclis
14297. 9:37:48başkanları. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk
14298. 9:37:51meclis başkanı kim? Ali Fethi Okyar. ilk
14299. 9:37:53meclis başkanıdır. Kazım Özal Atatürk
14300. 9:37:56döneminde en uzun süre meclis başkanlığı
14301. 9:37:59yapan isimdir. Bu bir de 1929 Dünya
14302. 9:38:02Ekonomik Krizi sürecinde Milli İktisat
14303. 9:38:04ve Tasarruf Cemiyeti'ni kuracak Kazım
14304. 9:38:06Özalp. Aynı zamanda Milli Savunma
14305. 9:38:09Bakanlığı da yapacak Kazım Özalp. Peki
14306. 9:38:11Abdülhalik Renda kim arkadaşlar?
14307. 9:38:13Abdülalik Renda Atatürk döneminin son
14308. 9:38:16meclis başkanıdır. E Mustafa Kemal Paşa
14309. 9:38:19görevi başında vefat edince İsmet'in önü
14310. 9:38:21seçilinceye kadar bir günlüğüne
14311. 9:38:23cumhurbaşkanı kim oldu? Abdülhaf Renda
14312. 9:38:25oldu. Adamı 23 Nisan koltuğuna oturtur
14313. 9:38:27gibi bir günlüğüne cumhurbaşkanı yaptık
14314. 9:38:29arkadaşlar. Bunların hepsi muhtemel soru
14315. 9:38:31adayı ona göre. Atatürk dönemi dışişleri
14316. 9:38:34bakanları arkadaşlar. Bekir Sami Bey.
14317. 9:38:36Bekir Sami Bey bizim ilk dışişleri
14318. 9:38:38bakanımızdı ama Londra konferansına
14319. 9:38:40katılmıştı. Orada kimseye sormadan
14320. 9:38:42birkaç anlaşma imzalayınca görevden
14321. 9:38:44alındı. Yerine kim geldi? Yusuf Kemal
14322. 9:38:46Tengirşenk. İki şey de çok önemli. 1921
14323. 9:38:49Ankara Anlaşmasıı imzaladı Yusuf Kemal
14324. 9:38:51Tengirşenk. Yani Hatay-ı Misak-ı
14325. 9:38:53Milli'den ikinci taviz olarak verdiğimiz
14326. 9:38:55ve Güney Cephesi'ni kapatan Ankara
14327. 9:38:57anlaşması ve Lozan Konferansı öncesinde
14328. 9:39:00eee pardon Lozan Konferansı öncesinde
14329. 9:39:03değil büyük taarruz öncesinde Avrupa'ya
14330. 9:39:05barış görüşmeleri için gitti. Lozan
14331. 9:39:07Konferansı öncesinde de ne yaptı? yerini
14332. 9:39:10İsmetin Önü'ye bıraktı. Arkadaşlar
14333. 9:39:13İsmetin Önü Dışişleri Bakanı olarak
14334. 9:39:15Lozan Konferansı'na baş delege şeklinde
14335. 9:39:17katıldı. Atatürk döneminde en uzun süre
14336. 9:39:19başbakanlık [boğazını temizler]
14337. 9:39:20yapmıştı. İsmet İnönü. Devam edelim.
14338. 9:39:22Tevfik Rüştü Aras çok önemli dediğim
14339. 9:39:24gibi 1925-1938 yılları arasında 13 yıl
14340. 9:39:27dışişleri bakanı olacak. 1926 Ankara
14341. 9:39:30Antlaşmasını imzalayacak. Musul'u
14342. 9:39:32kaybettiğimiz anlaşma. Balkan antantını
14343. 9:39:34imzalayacak. Tayyar, Türkiye,
14344. 9:39:36Yunanistan, Yugoslavya, Romanya
14345. 9:39:37katılmıştı. Montre Boğazlar sözleşmesini
14346. 9:39:39imzalayacak. Boğazlar mutlak Türk
14347. 9:39:41egemenliğine girmişti. Sadabat paktını
14348. 9:39:44imzalayacak. İran, Afganistan, Türkiye,
14349. 9:39:46Irak katılmıştı. Dolayısıyla Tevfik
14350. 9:39:48Rüşte Aras da muhtemel soru adayıdır.
14351. 9:39:50Benim yıldızlar ders ilerledikçe
14352. 9:39:52bozuluyor arkadaşlar.
14353. 9:39:55Arkadaşlar geldik önemli uluslararası
14354. 9:39:57antlaşmalar ve örgütlere. Brient Kellock
14355. 9:39:59baktı. ABD ve Fransa Dışişleri Bakanları
14356. 9:40:02tarafından oluşturulmuştu. Savunmaya
14357. 9:40:03dayanmayan savaş suç kabul edilmişti ve
14358. 9:40:07savaşın ulusal politika olması
14359. 9:40:08yasaklanmıştı. E biz de katıldık.
14360. 9:40:10Litvino protokolü biz de fark etmez. SCB
14361. 9:40:12liderliğinde kuruldu. Ona da katıldık.
14362. 9:40:14Barış için olsun. Biz hepsine
14363. 9:40:15katılıyoruz. Milletler Cemiyeti
14364. 9:40:17İspanya'nın davetiyle 1932 yılında
14365. 9:40:19katıldık. İlk temsilcimiz
14366. 9:40:22Milletler Cemiyeti'nin ceminden yola
14367. 9:40:23çıkın. Cemal Üsnü Taraydı. Peki Balkan
14368. 9:40:26Antantı Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya,
14369. 9:40:28Romanya'nın katılımı ile olmuştu ve
14370. 9:40:30katılmayan devletler Arnavutluk ve
14371. 9:40:32Bulgaristan'dı. Akdeniz paktı.
14372. 9:40:34İtalya'nın Akdeniz'deki saldırgan
14373. 9:40:36politikalarına karşı Türkiye,
14374. 9:40:37Yunanistan, Yugoslavya, İngiltere ve
14375. 9:40:39Fransa'nın katılımıyla oluşturulmuştu.
14376. 9:40:412015 çıkmış sınav sorusuydu. Sadat
14377. 9:40:44baktı. Doğu sınırımızı güvence altına
14378. 9:40:46almak için Türkiye,
14379. 9:40:49İran, Irak ve Afganistan katılmıştı.
14380. 9:40:53Nasıl kodluyorduk? İran atı olarak İran,
14381. 9:40:58Afganistan, Türkiye, Irak katılmıştı.
14382. 9:41:01Niyon Konferansı Akdeniz'deki korsanlık
14383. 9:41:03faaliyetlerine kadar Akdeniz'deki
14384. 9:41:05korsanlık faaliyetlerine karşı
14385. 9:41:07oluşturuluyor. Buna da biz katıldık.
14386. 9:41:09Küçük Antant katılmadık. Rapollo
14387. 9:41:12anlaşması. ABD ile Almanya ile SSCB
14388. 9:41:15arasındaki dostluk anlaşması.
14389. 9:41:17Katılmadık. Lokarno paktı. Dikkat
14390. 9:41:20önemli. Lcarno paktı ile Fransa
14391. 9:41:23Almanya'ya karşı kendini güvene aldığını
14392. 9:41:25düşünmüş ve Almanya dünya siyasetine
14393. 9:41:28geri dönmüştür. Çıkar diyordum Lokarno
14394. 9:41:30paktına. 2024 yılında soruldu
14395. 9:41:33arkadaşlar. 1925 yılınd.
14396. 9:41:38Fransa Almanya'ya karşı kendini güvene
14397. 9:41:39almış ve Almanya dünya siyasetine geri
14398. 9:41:43dönmüş. Fransa ve Almanya'nın
14399. 9:41:44komşularıyla yapıldı. Biz Fransa ve
14400. 9:41:46Almanya'nın komşusu muyuz? Değiliz. O
14401. 9:41:48yüzden katılmadık.
14402. 9:41:51Ama çıkabilir. Varşova paktı NATO'ya
14403. 9:41:53karşı oluşturulan askeri paktı. Doğu
14404. 9:41:56bloğu ülkeleri yapmıştı SSCB
14405. 9:41:57liderliğinde. E biz NATO'da varız. Bunda
14406. 9:41:59yokuz. Molotov planı ABD Batı bloğu
14407. 9:42:03ülkelerine Marshall yardımıyla ekonomik
14408. 9:42:05yardım yapmıştı. Molotof planıyla da SSC
14409. 9:42:08ve Doğu Bilo ülkelerine yaptı. E biz
14410. 9:42:10zaten Marshall'dan faydalandık.
14411. 9:42:12Molotofta katılmadık diyebiliriz. Bu da
14412. 9:42:15bitti. Değerli arkadaşlar, geldik çağdaş
14413. 9:42:18ve Türk ve dünya tarihine. Sevgili
14414. 9:42:20arkadaşlarım, bakın burada inanılmaz
14415. 9:42:22ayrıntı bilgilere girmeyeceğim. Önemli
14416. 9:42:23olan yerleri vereceğim, geçeceğim. Yani
14417. 9:42:25bu zamana kadar zaten hepsini çok
14418. 9:42:27ayrıntı anlattım. Burada da önemli
14419. 9:42:28yerlere değineceğim arkadaşlar. 20.
14420. 9:42:30yüzyıl başlarında dünya, Dünya
14421. 9:42:32Savaşı'nın nedenleri, bunları zaten biz
14422. 9:42:34biliyoruz. Dünya Savaşı'nın sonuçları,
14423. 9:42:36bunları da biliyoruz arkadaşlar. İtilaf
14424. 9:42:39ittifak blokları, biliyoruz bunları.
14425. 9:42:41Paris Barış Konferansı yenilen
14426. 9:42:43devletlerle yapılacak olan barış
14427. 9:42:44anlaşmalarının şartları için şartlarını
14428. 9:42:46belirlemek için toplanmıştı. Ama Osmanlı
14429. 9:42:49ile yapılan Sevrin şartları Sanremo
14430. 9:42:51konferansında belirlenmişti. Bunu da
14431. 9:42:53biliyoruz.
14432. 9:42:55Gelelim iki [boğazını temizler] küresel
14433. 9:42:56savaş arasında dünya. Bakın Sovyet
14434. 9:42:58Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin
14435. 9:43:00kurulması. Arkadaşlar komünizm nedir?
14436. 9:43:02Komünizmde özel mülkiyet yok. Her şey
14437. 9:43:05topluma ait.
14438. 9:43:07Bunun dışında iç savaşta Rusya'ya bir
14439. 9:43:09bakalım arkadaşlar. Rusya hem iç savaşta
14440. 9:43:11bir su alayım. Rusya hem iç savaşta
14441. 9:43:14arkadaşlar hem de dış savaşta. Dünya
14442. 9:43:17Savaşıyla savaşıyor. Suyu alamadım.
14443. 9:43:19Devam edelim arkadaşlar. İç savaşta
14444. 9:43:22Rusya'ya baktığımızda
14445. 9:43:24ne oldu şimdi? Duma meclisi var. Bu
14446. 9:43:26Rusların milli meclisi. Bunun dışında ne
14447. 9:43:29olduğunu anlatayım arkadaşlar.
14448. 9:43:32Rusya'da
14449. 9:43:33St. Petersburg şehrinde kadın işçiler
14450. 9:43:35bir greve başlıyorlar. Bu kadın
14451. 9:43:37işçilerinin grevi bir iç isyana
14452. 9:43:39dönüşüyor. Daha sonra da Çarlık Rusya'yı
14453. 9:43:41istemeyen Bolşevikler bunlarla
14454. 9:43:43birleşiyorlar. Bolşeviklerin lideri olan
14455. 9:43:46Lenin liderliğinde Bolşevikler Çarlık
14456. 9:43:48Rusya'yı yıkıyorlar ve yerine SSCB'yi,
14457. 9:43:51Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler
14458. 9:43:52Birliği'ni kuruyorlar. Şimdi
14459. 9:43:55baktığımızda bu Bolşeviklerin liderinin
14460. 9:43:58Lenin'in sloganı ne? Barış, Ekmek ve
14461. 9:44:00Toprak. Peki devam edelim. Bolşevik
14462. 9:44:04İhtilali yani Ekim devrimi yani
14463. 9:44:06Kızıldrim. Dünya Savaşı devam ederken
14464. 9:44:08Petersburg'daki kadın işçiler greve
14465. 9:44:10başlıyor. Bu iç isyana dönüşüyor.
14466. 9:44:12Bolşevikler Lenin liderliğinde Çarlık
14467. 9:44:14Rusya'ya yıktılar ve 1917 yılında
14468. 9:44:16SSCB'yi kurdular. SSCB bu şekilde Dünya
14469. 9:44:19Savaşı'ndan çekilmişti. Hatırlayın hangi
14470. 9:44:22anlaşmayla? Brest Litovsk antlaşması
14471. 9:44:26ile. Devam edelim. Vileadimir
14472. 9:44:28İlliçle'nin SSCB'nin kurucusudur.
14473. 9:44:30Ekonomi politikası Nevaya Ekonomiya
14474. 9:44:32Çeskya politics yani NEP politikasıdır.
14475. 9:44:36Devam edelim. Josep Stalin. Yozep Stalin
14476. 9:44:39arkadaşlar Dünya Savaşı sırasında SSCB
14477. 9:44:41lideridir ve ekonomi politikası
14478. 9:44:44kolektifleştirmedir.
14479. 9:44:47Gelelim Rusların Türkistan'ı işgali ve
14480. 9:44:49basmacı hareketine. Arkadaşlar şimdi
14481. 9:44:52öncelikle şunu bileceğiz. Rusların Milli
14482. 9:44:54Meclisi neydi? Duma meclisiydi. Duma
14483. 9:44:57meclisine katılmayı başaran bir Türk
14484. 9:44:59var. Kim o? Zeki Velidi Togan.
14485. 9:45:01Arkadaşlar bunun dışında SSCB birtım
14486. 9:45:04politikalar izliyor. SSCB Orta Asya'yı
14487. 9:45:07[boğazını temizler] yani Türkistan
14488. 9:45:08bölgesini işgal etti ve biz de
14489. 9:45:10Türkistan'ın Rus işgalinden kurtarılması
14490. 9:45:12için ne yapıyoruz? Basmaca hareketini
14491. 9:45:15başlatıyoruz. Ama SSCB yani Ruslar ne
14492. 9:45:19yapıyor da buna başlıyoruz arkadaşlar?
14493. 9:45:21Bizi asimile etmeye çalışıyorlar.
14494. 9:45:23Müslüman halkı Türkçeden ve Türklükten
14495. 9:45:25ve İslamiyetten uzaklaştırıyorlar. Cami
14496. 9:45:28ve mescitleri kapatıyorlar. Türk
14497. 9:45:29milletini kendi arasında ayrıştırıyor.
14498. 9:45:32Yani bizi asimile etmeye çalışıyor. Ve
14499. 9:45:34biz de Türkistan'ın Ruslar tarafından
14500. 9:45:36işgaline son verilmesi için basmaca
14501. 9:45:39hareketini başlatıyoruz
14502. 9:45:42arkadaşlar. Basmaca hareketindeki
14503. 9:45:44liderlere Korbaşı unvanı verilir ve
14504. 9:45:47Basmaca Hareketi
14505. 9:45:49Türkistan'ın Hokant kentinde Korbaşı
14506. 9:45:52Ergaş tarafından başlatılmıştır. Bunun
14507. 9:45:55dışında daha sonra Enver Paşa da Basmaca
14508. 9:45:58hareketinin içerisine katılıyor. Önemli
14509. 9:46:00korbaşılardan biri oluyor. Fakat
14510. 9:46:02Türkmençay Savaşı'nda şehit düşüyor.
14511. 9:46:05Daha sonra Enver Paşa'nın ölmesi, bunun
14512. 9:46:07dışında işte Rusların genel taarruzları
14513. 9:46:09gibi sebeplerle Basmaca hareketi
14514. 9:46:11başarısız oldu. Enver Paşa'nın mezarı
14515. 9:46:15günümüzde Hürriye-i Ebediye tepesindedir
14516. 9:46:17arkadaşlar. Burası da zaten İttihatçı
14517. 9:46:19mezarlığı olarak bilinir.
14518. 9:46:21Gelelim önemli kişilere arkadaşlar. Bir
14519. 9:46:23tanesi Zeki Veledi Togan. Zeki Veledi
14520. 9:46:25Togan Rus meclisi olan Duma'ya katılma
14521. 9:46:27başarısı göstermiştir ve Rusya'daki
14522. 9:46:30Müslüman ve Türklerin haklarını
14523. 9:46:31savunmuştur. Dikkat arkadaşlar. İstanbul
14524. 9:46:35Üniversitesi
14525. 9:46:36İstanbul Üniversitesi'nde Umumi Türk
14526. 9:46:38tarih kürsüsünün kurulmasını
14527. 9:46:40sağlamıştır. Zeki Velidi Togan basmaca
14528. 9:46:42harekatı içerisinde de yer almıştır ama
14529. 9:46:44öyle fikren değil. Gidip çatışmıştır
14530. 9:46:47Zeki Veledi Togan. Devam edelim. Yusuf
14531. 9:46:50Akçura. Arkadaşlar Yusuf Akçura üç tarzı
14532. 9:46:53siyaset eseriyle bilinir. O da Rusya'da
14533. 9:46:55Türk ve Müslümanların haklarını
14534. 9:46:56savunanlardandır. 2018 ortaöğretim KPSS
14535. 9:47:00sınavıdır. Sınavı sorusudur
14536. 9:47:03ve Türk Tarih Kurumunun kurucuları
14537. 9:47:05arasında yer alır. Yusuf Akçura. İsmail
14538. 9:47:06Gaspralı. O da arkadaşlar Rusya'da
14539. 9:47:08bulunan Türk ve Müslümanlardan biri.
14540. 9:47:11İsmail Gaspralı'nın da bir sloganı var.
14541. 9:47:13Nedir onun sloganı? Dilde, fikirde, işte
14542. 9:47:16birlik sloganıyla ünlenmiştir. İsmail
14543. 9:47:19Gaspralı da. Peki devam edelim değerli
14544. 9:47:22dostlar. Mehmet Emin Resülzade.
14545. 9:47:25Arkadaşlar Mehmet Emin Resulzade
14546. 9:47:27Azerbaycan'ın ilk bağımsızlığında bakın
14547. 9:47:29Azerbaycan'ın ilk bağımsızlığı 1918
14548. 9:47:32yılınd
14549. 9:47:33Mehmet Emin Rezuzzade liderliğinde
14550. 9:47:35bağımsız olmuşlardır.
14551. 9:47:37Azerbaycan'ın ikinci bağımsızlığı 1991
14552. 9:47:39yılındır. Ebulfez Elçi Bey liderliğinde
14553. 9:47:42bağımsız olmuşlardır. Bu 1918 yılında
14554. 9:47:45kurulan Azerbaycan'ın bağımsızlığını
14555. 9:47:48sağlam sağlayan kişi Mehmet Emin
14556. 9:47:50Resulzade. Ve o Azerbaycan Halk
14557. 9:47:53Cumhuriyeti'ni tanıyan ilk devlet
14558. 9:47:54Türkiye Cumhuriyeti değil, Osmanlı
14559. 9:47:56Devletidir. Şeyh Şamil var. Şeyh Şamil
14560. 9:47:59de Rusların Kafkaslara işgaline karşı
14561. 9:48:01mücadele ediyor ve Kafkas kartalı olarak
14562. 9:48:04biliniyor. Devam edelim. Ortadoğu'da
14563. 9:48:06manda yönetimlerinin kurulması. Burada
14564. 9:48:08soru gelirse Sesis Pikot anlaşmasından
14565. 9:48:10gelir. Sesis Pikot anlaşması İngiltere
14566. 9:48:13ve Fransa'nın Ortadoğu topraklarını
14567. 9:48:14paylaştığı gizli anlaşmaydı. Bir de
14568. 9:48:17arkadaşlar Amerika Suudi Arabistan'da
14569. 9:48:19etkisini arttırmak için bir petrol
14570. 9:48:21şirketi kuruyor. Bu petrol şirketi
14571. 9:48:23Aramko Petrol şirketidir.
14572. 9:48:27Gelelim MEJ restorasyonuna. MEAJ
14573. 9:48:29restorasyonu nedir? Modern Japonya'nın
14574. 9:48:31doğmasını sağlayan restorasyondur. Bizim
14575. 9:48:34için Mustafa Kemal Atatürk neyse
14576. 9:48:35Japonlar için Meji odur arkadaşlar. MEJI
14577. 9:48:39restorasyonu modern Japonya'nın
14578. 9:48:41doğmasını ve oluşmasını sağlayan köklü
14579. 9:48:43bir reform süreci. yapan kişi önemli.
14580. 9:48:46Mussuito. Mussuitoan amcamız da bu.
14581. 9:48:49Daimio ve şogunlar yıkıldı. Siyasi
14582. 9:48:52birlik sağlandı. Major restorasyonu ile
14583. 9:48:55bir tek alfabe değişikliğine gitmediler.
14584. 9:48:57Yani bizim inkılaplarımızla onlarınki
14585. 9:48:59aynı. Onlar bir alfabe değişikliğine
14586. 9:49:01gitmediler. Major restorasyonu
14587. 9:49:03Japonya'nın doğmasını sağladı ve Mussito
14588. 9:49:06yaptı. Buna dikkat ediyorsunuz. Geldik
14589. 9:49:091929 Dünya Ekonomik Krizi yani Kara
14590. 9:49:11Perşembe yani büyük buhran arkadaşlar
14591. 9:49:14nedenleri
14592. 9:49:17ekonomideki tecrübesizliği, ABD'de
14593. 9:49:19bankaların verdiği kredileri geri
14594. 9:49:21alamaması, tekerlerin oluşması ve o
14595. 9:49:23tekelleri mesela pirinç tekeli oluştu.
14596. 9:49:25Adam istediği fiyattan satıyor. Bu da
14597. 9:49:27krizin nedeni. Dünya Savaşı'nın
14598. 9:49:29getirdiği ekonomik çöküntü. Bu da krizin
14599. 9:49:31nedeni. ABD borsayı, New York borsasını
14600. 9:49:33suni olarak yükseltiyor. Bu da krizin
14601. 9:49:36nedeni Pound'un dolara oranla değer
14602. 9:49:39kazanması yani İngiltere parasının
14603. 9:49:41dolara oranla değer kazanması da
14604. 9:49:43ekonomik krizinin nedenidir. Tarım
14605. 9:49:45ürünlerinin fiyatı düştü. Sanayi
14606. 9:49:46ürünlerinin fiyatı arttı. Bu da ekonomik
14607. 9:49:48krizinin nedenidir. Ve arkadaşlar ne
14608. 9:49:51oldu? New York Borsası yani Wall Street
14609. 9:49:53çöktü. Wall Street çökünce 1929 dünya
14610. 9:49:57ekonomik krizi yani kara Perşembe ortaya
14611. 9:49:59çıktı.
14612. 9:50:00Peki sonuçlarına baktığımızda küresel
14613. 9:50:03derecede açlık ve kıtlık ortaya çıktı.
14614. 9:50:05Bakın Amerika'da insanlar çocuklarını
14615. 9:50:07boyunlarına tabelalar asarak satmaya
14616. 9:50:09başladılar. Görüyor musunuz? Yani
14617. 9:50:11ekonomik krizin büyüklüğünü düşünün.
14618. 9:50:14Bankalar ve şirketler battı. Dünya
14619. 9:50:16ticaret hacmi azaldı. Milyonlarca insan
14620. 9:50:18işsiz kaldı ve 1929 Dünya Ekonomik Krizi
14621. 9:50:21I. Dünya Savaşı'nın nedenlerinden biri
14622. 9:50:23oldu. Versay borçlarını ödemek isteyen
14623. 9:50:26Almanya sürekli mark bastı ve Almanya'da
14624. 9:50:28hiperenflasyon baş gösterdi. Peki
14625. 9:50:31gelelim krize dair önemli bilgilere.
14626. 9:50:33Hoover moratoryumu. Borçların
14627. 9:50:35taksitlendirilmesi sistemi. Osmanlı'dan
14628. 9:50:37kalan borçları biz de taksitlendirmiştik
14629. 9:50:39Hoover moratoryumu ile. New Deal
14630. 9:50:41politikası. Yeni ABD başkanı olan
14631. 9:50:43Rosevelt'in rahatlama, iyileşme, reform
14632. 9:50:45süreçlerini içeren politikası.
14633. 9:50:47Clearing sistemi. Bu muhtemel soru
14634. 9:50:49adayı. Neden? Clearing sistemi modern
14635. 9:50:52takas yöntemidir. Yani Rusya'ya diyorum
14636. 9:50:54ki ben senden buğday alırım ama sen de
14637. 9:50:57benden domates alırsan diyorum. Yani
14638. 9:51:00malımı alanın malını alırım ilkesine
14639. 9:51:02dayalı olan modern takas yöntemine
14640. 9:51:04clearing sistemi adı veriliyor. Ekonomik
14641. 9:51:06kriz o kadar büyük ki insanları ilk çağ
14642. 9:51:08uygarlığı gibi takas usulüne geri
14643. 9:51:10döndürdü.
14644. 9:51:12En az etkilenen devlet de SSCB'dir. Buna
14645. 9:51:15da dikkat ediyoruz. Gazap üzümleri. Gaza
14646. 9:51:17püzümleri John Stenbeck tarafından
14647. 9:51:19kaleme alınan ve 1929 Dünya Ekonomik
14648. 9:51:21Krizini anlatan eserdir. Bu da muhtemel
14649. 9:51:24soru adayıdır.
14650. 9:51:26Geldik Kara Perşemben'in Türkiye'ye
14651. 9:51:27etkilerine. Bizde devletçilik ilkesi
14652. 9:51:29hayata geçirildi. Neden? Çünkü Teşviki
14653. 9:51:31Sanayi Kanunu uygulanamıyor. Clearing
14654. 9:51:34sistemi uygulandı. Malıma alanın malını
14655. 9:51:36alırım ilkesine dayalı olan modern takas
14656. 9:51:38yöntemi. 1930 yılında Merkez Bankası
14657. 9:51:41kuruldu. Dikkat. Kazım Özalp tarafından
14658. 9:51:44Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti
14659. 9:51:46kuruldu. Önlem niteliğindedir.
14660. 9:51:47Önemlidir. Yerli malı haftası kutlanmaya
14661. 9:51:50başlandı. Yerli malı haftası bu dönemde
14662. 9:51:52geldi. İşte 1705 sayılı kanunu ile ihraç
14663. 9:51:55mallarında kalite kontrole gidildi. 1934
14664. 9:51:58yılında Türk ofis kuruldu ve piyasayı
14665. 9:52:00teftiş, kontrol, piyasa araştırmaları
14666. 9:52:02yapma, uluslararası ticaret konusunda
14667. 9:52:05anlaşmalar yapma gibi görevler verildi
14668. 9:52:07Türk ofise. Bunlara da dikkat edelim.
14669. 9:52:10Türk ofise dikkat edelim. Mesela gelelim
14670. 9:52:12iki savaş arası dönemde yaşanan
14671. 9:52:14gelişmelere. Arkadaşlar barışı sağlamak
14672. 9:52:16için Milletler Cemiyeti kuruldu.
14673. 9:52:18Milletler Cemiyeti'nden bahsedilen ilk
14674. 9:52:19yer Wilson prensipleri. Kurulduğu yer
14675. 9:52:21Paris Barış Konferansı. Merkezi Cenevre,
14676. 9:52:24İsviçre. Türkiye'nin katılması 1932
14677. 9:52:27yılında. İspanya'nın davetiyle katıldık.
14678. 9:52:29Lokarno paktı arkadaşlar İtalya ve
14679. 9:52:31Almanya'nın komşularıyla imzalanıyor.
14680. 9:52:34Amaç anlaşmazlıkların barış yolu ile
14681. 9:52:36çözümü. Almanya dünya siyasetine geri
14682. 9:52:38döndü. Fransa kendi güvenliğini sağladı.
14683. 9:52:40E biz buna katıldık mı? Tabii ki
14684. 9:52:42katılmadık. Biz bunların komşusu
14685. 9:52:43değiliz. Brient Kellock baktı. ABD ve
14686. 9:52:46Fransa Dışişleri Bakanları tarafından
14687. 9:52:48kuruldu. E savunmaya dayanmayan suç
14688. 9:52:50diyorlar. Mustafa Kemal Paşa da
14689. 9:52:52savunmaya dayanmayan savaş cinayet
14690. 9:52:54diyor. Haliyle biz Brian Kellok Paktı'na
14691. 9:52:56da katıldık. Muhtemel soru adayı burada.
14692. 9:52:58İspanya muhtemel soru adayı ya da Cemal
14693. 9:53:00Üsnü Taray ilk temsilcimiz. Lokarnopakta
14694. 9:53:032024'te soruldu. Yine sorulabilir.
14695. 9:53:06İki savaş arası dönemde yaşanan diğer
14696. 9:53:08gelişmeler konuşan basın. Konuşan basın
14697. 9:53:10nedir? Radyodur arkadaşlar. Petrol ve
14698. 9:53:12elektrik günlük hayatın bir parçası
14699. 9:53:14haline geldi. Almanya. Bakın arkadaşlar
14700. 9:53:16Almanya'da Veymar anayasası ile
14701. 9:53:19demokratik düzene geçildi. Yani adamlara
14702. 9:53:21Versay anlaşmasını imzalattılar. Versay
14703. 9:53:23Anlaşması o kadar kötü bir anlaşma ki
14704. 9:53:26Veymar anayasasıyla demokratik düzene
14705. 9:53:28geçtiler. Adolf Hitler gibi bir manyağın
14706. 9:53:31başa geçmesinin sebebi Versay
14707. 9:53:32anlaşmasıdır arkadaşlar.
14708. 9:53:35Ve Almanya'da Adolfitler başa geçiyor.
14709. 9:53:37Nazizmi kuruyor. Albert Einstein
14710. 9:53:39izafiyet teorisini buldu. Önemli.
14711. 9:53:41Alexander Fleming penisinini buldu
14712. 9:53:43arkadaşlar. Önemli. Bu daha önce
14713. 9:53:45soruldu. BCG aşısı neye karşıdır?
14714. 9:53:47Tüberküloza karşı. Yani Verem'e karşı.
14715. 9:53:50Sürrealizm, gerçek üstücülük. Öncüsü
14716. 9:53:52Salvador Dali'dir. Soruldu daha önce.
14717. 9:53:55Eriyen saatler mi ne soruldu. Pablo
14718. 9:53:57Picasso kübizm akımının öncüsüdür
14719. 9:54:00kendisi. Pablo Picasso ve İspanya İç
14720. 9:54:02Savaşı'nı anlatan Guarnik eseriyle
14721. 9:54:04ünlüdür. Muhtemel soru adayıdır bence.
14722. 9:54:07Yine bu da. Devam edelim. John Stanbeck
14723. 9:54:10Gaza üzümleri eserinde 1929 Dünya
14724. 9:54:12Ekonomik Krizini anlatıyordu. İnsülin
14725. 9:54:14arkadaşlar Amerika'da bulundu. İlk defa
14726. 9:54:161922 yılında şeker hastalığının
14727. 9:54:18tedavisinde kullanılıyor. İlk TV yayını
14728. 9:54:21İngiltere'de, ilk radyo yayını ABD'de.
14729. 9:54:24Önemli filmler var. İspanyol bayrağını
14730. 9:54:26yırt yırtarken gibi önemli filmler var.
14731. 9:54:29Ama arkadaşlar burada Charlie Chaplin
14732. 9:54:32önemli. Charlie Chaplin Charlo
14733. 9:54:34karakteriyle biliniyor ve Büyük Diktatör
14734. 9:54:38filminde Hitler ağır eleştirilerde
14735. 9:54:40bulunmuştur. Mesela böyle bir soru gelse
14736. 9:54:42Charlo karakteriyle bilinen ve Büyük
14737. 9:54:43Diktatör filminde Hitler'e ağır
14738. 9:54:45eleştirilerde bulunan kişi kimdir? Cevap
14739. 9:54:48Charlie Chaplin'dir.
14740. 9:54:51Gelelim Avrupa'da totaliter rejimlerin
14741. 9:54:53kurulmasına. İlk olarak İtalya.
14742. 9:54:55İtalya'da arkadaşlar demokratik düzen
14743. 9:54:57yerine aşırı çarpıtılmış milliyetçiliğe
14744. 9:54:59dayanan faşizm kuruluyor. Faşizmi kuran
14745. 9:55:03kişi kim? Benito Musolini. Faşizmin
14746. 9:55:06kurulma nedenleri İtalya Dünya
14747. 9:55:08Savaşı'nda kandırıldı. İtalya'ya verilen
14748. 9:55:09yerler Yunanistan'a verilmişti. 1929
14749. 9:55:12dünya ekonomik krizi çıktı. İşte bu kötü
14750. 9:55:14şeyler kötü şeye sebep oluyor. İşsizlik,
14751. 9:55:17siyasi istikrarsızlık gibi sebeplerle
14752. 9:55:19Benito Mussolini İtalya'da faşizm kurdu.
14753. 9:55:22Benito Mussolini Duç lakabı ile bilinen
14754. 9:55:25İtalyan faşist lider. Allah'ın cezası
14755. 9:55:27adam demiştik ya o işte. Skala nutku
14756. 9:55:29Musolinin savaşı övdüğü nutuktur. Kara
14757. 9:55:32gömlekliler. İtalya'da faşizm ve Benito
14758. 9:55:35Mussolini yanlılarına kara gömlekliler
14759. 9:55:37adı verilir. Marenostrum politikası
14760. 9:55:40önemli. Marenostrum bizim deniz
14761. 9:55:42politikasıdır. Yani İtalya diyor ki
14762. 9:55:44Akdeniz bizim denizimiz ve Akdeniz'de
14763. 9:55:46kıyısı olan bütün topraklar bizimdir
14764. 9:55:48diyor. Marenostrum bizim deniz
14765. 9:55:50politikasıdır ve dikkat edin Maraostrum
14766. 9:55:53politikasından dolayı İtalya saldırgan
14767. 9:55:55bir politika izlemiştir.
14768. 9:55:58Devam edelim. İspanya arkadaşlar
14769. 9:56:00İspanya'da milliyetçiler ile bu nasıl
14770. 9:56:03bir yazma?
14771. 9:56:05İspanya'da milliyetçiler ile
14772. 9:56:07cumhuriyetçiler arasında iç savaş
14773. 9:56:08yaşandı. Ama milliyetçileri kimler
14774. 9:56:10destekledi? İtalya ve Almanya
14775. 9:56:12destekledi. Milliyetçiler kazandılar ve
14776. 9:56:15Franco liderliğinde İspanya'da faşizm
14777. 9:56:17kuruldu. Kübizm neydi? Nesneleri
14778. 9:56:20geometrik şekillerle yansıtan sanattı.
14779. 9:56:23Pablo Picasso kübizmin lideriydi ve
14780. 9:56:25İspanya İş Savaşı'ı anlatan Guarnik
14781. 9:56:27eseriyle biliniyordu. Şurada gördüğünüz
14782. 9:56:29eser Guarnik'dır. Almanya. Almanya'da
14783. 9:56:32arkadaşlar Nazizm kuruldu. Bakın
14784. 9:56:34[boğazını temizler] faşizm aşırı
14785. 9:56:35çarpıtılmış milliyetçilik.
14786. 9:56:37Nazizmde faşizmin Alman versiyonu.
14787. 9:56:41Almanya'da Nazizm süreci. Dünya
14788. 9:56:43Savaşı'ndan sonra Weymar anayasası ilan
14789. 9:56:45edildi ve demokratik düzene geçildi.
14790. 9:56:47Burada Weymar anayasasına dikkat edin.
14791. 9:56:49Adolf Hitler liderliğinde Nasyonal
14792. 9:56:50Sosyalist İşçi Partisi seçimlere girdi.
14793. 9:56:53Giderek güçlendi. Daha sonra Hitler
14794. 9:56:56başbakan oldu 1933'te. Daha sonra bütün
14795. 9:56:58güçleri elinde topladı ve diktatör
14796. 9:57:01haline geldi. Adolf Hitler. Adolfitler
14797. 9:57:05Führer unvanı ile bilinir. Almanya'da
14798. 9:57:08Nazizmi kuran liderdir. Şurada
14799. 9:57:10gördüğünüz deli.
14800. 9:57:13Kahverengi gömlekliler. İtalya'da faşizm
14801. 9:57:15yanlılarına kara gömlekliler diyorduk.
14802. 9:57:18Almanya'da kahverengi gömlekliler
14803. 9:57:19diyoruz. Nazizm yanlılarına. Hayat
14804. 9:57:22sahası. İtalya'nın politikası neydi?
14805. 9:57:24Marenostrum. Bizim deniz politikasıydı.
14806. 9:57:27Almanya'nın politikası ise hayat sahası
14807. 9:57:29yani Lebensraun politikasıdır. Yaşam
14808. 9:57:32alanı anlamına gelir. Almanlar üstün
14809. 9:57:34ırktır ve Almanlar üstün ırk olduğu için
14810. 9:57:36dünyanın en iyi yerlerinde yaşamalıdır
14811. 9:57:39diyor bu politika. Kristal Gece MEB
14812. 9:57:42kitabında geçiyor. Kristal Gece
14813. 9:57:44Yahudilere karşı katliamların ve Yahudi
14814. 9:57:46karşıtlığının tavan noktaya, doruk
14815. 9:57:48noktaya ulaştığı gecedir. Gestapo da
14816. 9:57:51Nazilerin gizli polis teşkilatıdır.
14817. 9:57:55Bu da bu kadar. Değerli arkadaşlar
14818. 9:57:57geldik Dünya Savaşı'na. Dünya Savaşı'nda
14819. 9:58:00savaşın tarafları önemli. Mihver
14820. 9:58:02Devletler ve müttefik devletler var.
14821. 9:58:04Burada hepsini ezberlemeye çalışmayın.
14822. 9:58:06Mihver Devletleri bilin yeterli. İtalya
14823. 9:58:09Benito Mussolini liderliğinde saldırgan
14824. 9:58:11tutum. Marenostrum. Almanya Adolf Hitler
14825. 9:58:14liderliğinde saldırgan tutum. Neyi
14826. 9:58:16uyguluyordu Adolf Hitler? Hayat sahası
14827. 9:58:19Leversraun ya da Japonya. Asya
14828. 9:58:22Asyalılarındır ortak refah alanı
14829. 9:58:23politikasını uyguluyor arkadaşlar.
14830. 9:58:25İtalya, Almanya, Japonya mihver devlet.
14831. 9:58:28Geri kalan hepsi müttefik devlet olacak.
14832. 9:58:32Gelelim savaşta devletlerin liderlerine.
14833. 9:58:34Almanya'da Adolf Hitler, İtalya'da
14834. 9:58:36Benito Musolini, Japonya'da Hirohito.
14835. 9:58:39Musuhito ile karıştırmayın. O maj
14836. 9:58:41restorasyonunu yaptı. İngiltere'de önce
14837. 9:58:43Chamberla yatıştırma politikasını
14838. 9:58:45uygulayacak. Olmayacak. Ardından Tilki
14839. 9:58:48Winston Churchill. Fransa'da Charles de
14840. 9:58:50Gaul ama Fransa arkadaşlar Alman
14841. 9:58:53işgaline uğrayacağı için bu Charles de
14842. 9:58:55Gaul dediğimiz adam ne yapacak? Özgür
14843. 9:58:59Fransa hareketini başlatacak. ABD'de
14844. 9:59:04önce Rosevelt ardından da Harry Truman
14845. 9:59:06gelecek. SSCB'de ise Josep Stalin var.
14846. 9:59:10Devam edelim. Savaştan önce yaşanan
14847. 9:59:12gelişmeler arkadaşlar bakın. Almanya'nın
14848. 9:59:15saldırgan olduğu çok belli. Milletler
14849. 9:59:17Cemiyeti'nden çekildi. Silahsızlanma
14850. 9:59:19konferansından çekildi. SAR bölgesini
14851. 9:59:22Fransa'dan aldı. REM bölgesine asker
14852. 9:59:25gönderdi. Avusturya ile birleştiğini
14853. 9:59:27duyurdu. Bu önemli. Avusturya ile
14854. 9:59:29birleştiğini duyurmasına Ançlaus adı
14855. 9:59:32verilir. Bunun dışında Almanlar
14856. 9:59:34Çekoslovakya'da
14857. 9:59:36eee Almanların yaşadığı Süzetler bölgesi
14858. 9:59:39var. Burayı da ele geçiriyorlar. Ama
14859. 9:59:41Münih konferansında yatıştırma
14860. 9:59:44politikasını uygulayan Chamberla Adolf
14861. 9:59:46Hitler'e, "Orayı sen almadın. Süetler
14862. 9:59:48bölgesini sen almadın. Biz sana
14863. 9:59:50lütfettik." deyince Adofitler bütün
14864. 9:59:53Çekoslovakya'nın işgali emrini veriyor.
14865. 9:59:56Daha sonra bak önce Südetler bölgesini
14866. 9:59:58ardından bütün Çekoslovakya'yı işgal
14867. 10:00:00ediyor ve dikkat SSCB ile Almanya
14868. 10:00:03arasında saldırmazlık anlaşması
14869. 10:00:06imzalıyor. Ama arkadaşlar Almanya daha
14870. 10:00:08sonra ABD tarafından Avrupa'yı kontrol
14871. 10:00:11etmek amacıyla kurulan Polonya'ya
14872. 10:00:13saldırdığında Dünya Savaşı başlıyor.
14873. 10:00:16Yani Almanya'nın Polonya'ya saldırması
14874. 10:00:19Dünya Savaşı'nı başlattı. Yukarıdakiler
14875. 10:00:21değil ama şurada Anchlaus'a dikkat edin.
14876. 10:00:24Devam edelim. İtalya'nın faaliyetleri.
14877. 10:00:26Mare Nostrun bizim deniz politikasını
14878. 10:00:28uyguluyordu. Yunanistan'a ait Korfa
14879. 10:00:30Adasını işgal etti. Arnavutluğu baskı
14880. 10:00:32altına aldı. Hatta eee Balkan paktına
14881. 10:00:35girmemişti Arnavutluk. Bu yüzden
14882. 10:00:37Habeşistan'ı işgal etti ve Lokarno
14883. 10:00:39anlaşmasını da fes etti İtalya. Bunlar
14884. 10:00:42kim? Bunlar da Musollini'nin yanındaki
14885. 10:00:44kara gömlekliler. Devam edelim. Japonya
14886. 10:00:47Mançurya'yı işgal ediyor. Milletler
14887. 10:00:49Cemiyeti'nden çıkıyor. Washington Deniz
14888. 10:00:51Anlaşması'ndan çekiliyor ve dikkat Asya
14889. 10:00:54Asyalılarındır sloganı ile hareket
14890. 10:00:56ediyor. Ortak refah alanı politikasını
14891. 10:00:59benimsiyor Japonya. Bunun dışında
14892. 10:01:01devletlerin politikaları ve paklar var.
14893. 10:01:03Yatıştırma politikası. Yatıştırma
14894. 10:01:05politikasını
14895. 10:01:07uygulayan kişi İngiltere'nin lideri olan
14896. 10:01:09Chamberla'dir. Adolf Hitler'e karşı bunu
14897. 10:01:11uyguluyor. Ya Adolf Hitler
14898. 10:01:13yatıştırılacak bir adam mı? Hayır zaten
14899. 10:01:15başarısız oluyor bu politika. Daha sonra
14900. 10:01:17yerine Churchill geçiyor. 1937
14901. 10:01:21antikomiten Pak yani komünizm karşıtı
14902. 10:01:23olan devletler. Kim bunlar? Mihver
14903. 10:01:25devletler yani Japonya, Almanya ve
14904. 10:01:28İtalya. Komünizmin karşısındayız biz
14905. 10:01:31diyenler. Antikomiter pakt. 1939'da
14906. 10:01:34Çelik Pakt kuruluyor. Adolf Hitler
14907. 10:01:36manyağı ile Benito Mussolini manyağı
14908. 10:01:38kuruyor bunu da arkadaşlar. Çelikpak'ta
14909. 10:01:41ı Dünya Savaşı'nın pek çok nedeni var
14910. 10:01:43ama genel olarak Dünya Savaşı'nın
14911. 10:01:45nedenleriyle Dünya Savaşı'nın nedenleri
14912. 10:01:48paralellik gösteriyor. Burada 1929 Dünya
14913. 10:01:51Ekonomik Krizinin getirdiği ağır
14914. 10:01:52şartlarda yine I. Dünya Savaşı'nın
14915. 10:01:54nedeni diyebiliriz. Peki
14916. 10:01:58gelelim ı Dünya Savaşı'nın cephelerine.
14917. 10:02:00Üç tane cephe var. Bir tanesi Avrupa
14918. 10:02:02cephesi, bir tanesi Afrika, bir tanesi
14919. 10:02:05Pasifik cephesi. Arkadaşlar baktığımızda
14920. 10:02:08ne olmuştu? İlk Avrupa cephesi ele
14921. 10:02:10alıyoruz. Almanya Çekoslovakya'ya ait
14922. 10:02:12Siyetler bölgesini ele geçirmişti. Sonra
14923. 10:02:14Çekoslovakya'nın tamamını işgal etmişti.
14924. 10:02:18Yıldırım harekatı nedir hocam? I. Dünya
14925. 10:02:20Savaşı'nda Almanya'nın ani saldırılarına
14926. 10:02:23Yıldırım harekatı adını veriyoruz.
14927. 10:02:26İtalya ne yapmış? Arnavutlu işgal etmiş.
14928. 10:02:28Peki Almanya ile İtalya arasında kurulan
14929. 10:02:31pak neydi? 1939'da
14930. 10:02:33çelik paktı. Peki değerli dostlar, şimdi
14931. 10:02:37Almanya Polonya'dan Baltık Denizi'ne
14932. 10:02:39inebilmek için Danzik limanını istiyor
14933. 10:02:41ama Polonya bunu reddediyor. Tabii ki
14934. 10:02:43İngiltere'ye, Fransa'ya ve ABD'ye
14935. 10:02:45soruyor. Daha sonra bunu Polonya
14936. 10:02:47reddediyor. Bu istek reddedilince
14937. 10:02:50Almanya Polonya'yı da işgal ediyor. Ve
14938. 10:02:53Almanya Polonya'yı işgal ettiğinde ne
14939. 10:02:55oluyor? Dünya Savaşı başlıyor.
14940. 10:02:57Arkadaşlar Auswich kampı piyanist
14941. 10:02:59filminde de görmüşsünüzdür. Kuvvetle
14942. 10:03:01muhtemel. İzlemediyseniz izleyin
14943. 10:03:03mutlaka. Auswich kampı arkadaşlar
14944. 10:03:05Nazilerin yani Almanların Polonya'da
14945. 10:03:08kurdukları ölüm kampıdır ve piyanist
14946. 10:03:11filmi de mükemmel bir filmdir. Bence
14947. 10:03:13mutlaka bakın. Bunun dışında arkadaşlar
14948. 10:03:16Almanya Polonya'ya saldırınca İngiltere
14949. 10:03:18ve Fransa Almanya'ya savaş ilan ediyor.
14950. 10:03:20Dünya Savaşı çıkıyor dedik. Peki bakalım
14951. 10:03:23şuradaki işgallerde neler var? SSCB
14952. 10:03:26Almanya ile anlaştığı Polonya'nın bir
14953. 10:03:29kısmını, Finlandiya'nın bir kısmını,
14954. 10:03:31Litvanya'yı, Letonya'yı, Estonya'yı
14955. 10:03:34işgal etti. Almanya ne yaptı?
14956. 10:03:37Danimarka'yı, Norveç'i, Belçika'yı,
14957. 10:03:39Hollanda'yı ele geçirdi. Zaten Almanya
14958. 10:03:42Magino hattını aşarak Fransa'yı da işgal
14959. 10:03:45ediyor. Gelelim Magino hattına
14960. 10:03:47arkadaşlar. Magino hattı Fransa
14961. 10:03:49tarafından kurulan dünyanın en büyük
14962. 10:03:51savunma hattıdır. Ama Almanları durdurdu
14963. 10:03:55mu? Durdurmadı. Almanlar Belçika
14964. 10:03:57sınırındaki Ardennes ormanlarından
14965. 10:03:59girerek Fransa'yı işgal ettiler.
14966. 10:04:02Arkadaşlar Fransa işgal edildi. Ama
14967. 10:04:04bakın Almanların buradaki politikası çok
14968. 10:04:07etkileyici bir politikadır. Neden?
14969. 10:04:09Almanlar bütün askerlerini Fransa'ya
14970. 10:04:11yığıp da Fransa artık bizim demiyorlar.
14971. 10:04:13Ne yapıyorlar biliyor musunuz? Fransa'da
14972. 10:04:15Fransa'daki hükümeti değiştiriyorlar.
14973. 10:04:18Fransa'ya Alman yanlısı Vishi hükümetini
14974. 10:04:20kuruyorlar ve başına da Alman yanlısı
14975. 10:04:23Marşel Petayı koyuyorlar. E haliyle bu
14976. 10:04:26şekilde zaten Fransa Almanya oluyor
14977. 10:04:29arkadaşlar. Fransa'nın güneyinde Marşel
14978. 10:04:31Petin liderliğinde Vishi hükümeti
14979. 10:04:34kuruldu. Bu hükümet Alman yanlısı bir
14980. 10:04:37hükümet. Peki devam edelim. Afrika
14981. 10:04:39cephesi arkadaşlar. Kuzey Afrika'ya
14982. 10:04:41baktığımızda
14983. 10:04:43değerli dostlar Mare Nostrun
14984. 10:04:45politikasıyla hareket edenler kimlerdi?
14985. 10:04:46İtalyanlardı. Mısır'ı ve Süveyş kanalını
14986. 10:04:49ele geçirmek için harekete geçiyor
14987. 10:04:50İtalyanlar ama geri püskürtülüyorlar.
14988. 10:04:53Neden? Çünkü Mısır ve Süveç kanalı
14989. 10:04:55İngiltere için kilit rolle. Peki
14990. 10:04:58İtalyanlar daha sonra Alman desteğini de
14991. 10:05:00alıyorlar. Pek çok Kuzey Afrika
14992. 10:05:02toprağını ele geçirseler de karşı
14993. 10:05:04saldırı ile Kuzey Afrika'dan
14994. 10:05:06atılıyorlar. Şimdi gelelim meşale
14995. 10:05:08harekatına yani torch harekatına. The
14996. 10:05:11White Eisenho denilen bir adam var. Bu
14997. 10:05:13Dwight Eisener'ı burada göreceğiz.
14998. 10:05:15meşale Torç harekatını yapıyor. Ardından
14999. 10:05:18arkadaşlar eee Fransa başta olmak üzere
15000. 10:05:21Avrupa'nın Alman işgalinden
15001. 10:05:22kurtarılmasını sağlayan Normandi'ya
15002. 10:05:24çıkarmasında göreceğiz Dwight Eisenha'ı.
15003. 10:05:27Daha sonra Dwight Eisenha'ı ABD başkanı
15004. 10:05:29olarak göreceğiz. Daha sonra aynı
15005. 10:05:31Eisener'ı bir de Ortadoğu devletlerini
15006. 10:05:34SSCB tehdidi karşısında kendi yanına
15007. 10:05:37çekmek için Ezenver doktrinini
15008. 10:05:39çıkaracak. Bir de orada göreceğiz. O
15009. 10:05:41yüzden muhtemel soru adayı The White
15010. 10:05:43Eenhaver. Peki neymiş bu meşale Torç
15011. 10:05:45harekatı arkadaşlar? The White Eener'ın
15012. 10:05:48komutanlığında Amerikan İngiliz
15013. 10:05:51kuvvetlerinin Vishi Fransası
15014. 10:05:53hakimiyetinde bulunan Viichi Fransası
15015. 10:05:55hakimiyeti yani Alman hakimiyetinde
15016. 10:05:58bulunan Cezayir vefası ele geçirmesiydi
15017. 10:06:01arkadaşlar. Cezayir vefası normalde
15018. 10:06:03Fransa'da ama Fransa artık Fransızlarda
15019. 10:06:07değil Almanlarda. Dolayısıyla meşale
15020. 10:06:09harekatı yani torç harekatı Kuzey
15021. 10:06:11Afrika'da The White Eener liderliğinde
15022. 10:06:13Almanlara karşı yapılan harekattır
15023. 10:06:15diyebiliriz. Peki arkadaşlar ilerleyen
15024. 10:06:18süreçte İtalya Kuzey Afrika'dan atıldı.
15025. 10:06:20Daha sonra İtalya kendisi işgal edildi
15026. 10:06:23ve İtalya savaştan çekilen ilk mihver
15027. 10:06:25devlet oldu. Buna dikkat ediyoruz.
15028. 10:06:27Savaştan çekilen ilk mihver devlet
15029. 10:06:29kimmiş? İtalya'ymış. Bu önemli. Devam
15030. 10:06:32edelim arkadaşlar. Geldik Merkür
15031. 10:06:35harekatına. Merkür harekatı ya da Girit
15032. 10:06:37Savaşı olarak bilinir. Alman paraşütçü
15033. 10:06:40hafif piyadesinin Girit adasına yaptığı
15034. 10:06:42harekattır. Yani Almanların Girit'e
15035. 10:06:44saldırısına ne diyoruz? Merkür harekatı
15036. 10:06:47diyoruz. Önemli. Devam edelim. Kartal
15037. 10:06:50hücumu arkadaşlar. Kartal hücumu da
15038. 10:06:53Almanların İngiltere üzerine düzenlemiş
15039. 10:06:55olduğu hava saldırısıdır. Almanya'nın
15040. 10:06:58İngiltere üzerine düzenlemiş olduğu hava
15041. 10:07:01saldırısı neymiş? Kartal hücumuymuş.
15042. 10:07:04Devam edelim. Daha sonra Almanya burada
15043. 10:07:06da başarısız olunca gitti Yunanistan'ı
15044. 10:07:09işgal etti ve Yugoslavya'yı işgal etti.
15045. 10:07:12Gelelim Barbarossa harekatına. Almanya
15046. 10:07:15SSCB ile saldırmazlık anlaşması yapmıştı
15047. 10:07:17ama bunu Adolf Hitler deli arkadaşlar.
15048. 10:07:21Yani saldırmazlık anlaşmasının bir önemi
15049. 10:07:22yok ki onun için. Ne yapıyor? Almanya
15050. 10:07:25SSCB üzerine harekat düzenliyor. Bu
15051. 10:07:27harekata Barbaros harekatı adını
15052. 10:07:29veriyoruz. Almanya'nın SSCB üzerine
15053. 10:07:32düzenlediği harekat Barbarossa
15054. 10:07:34harekatıdır. Ve arkadaşlar bu Barbarossa
15055. 10:07:37harekatı içerisinde Stalingrad Savaşı
15056. 10:07:39önemlidir. 2 milyona yakın insan
15057. 10:07:42Stalingrad Savaşı'nda ölmüştür ve
15058. 10:07:45Stalingrad Savaşı Dünya Savaşı'nın kesin
15059. 10:07:48dönüm noktalarından biri olmuştur. Çünkü
15060. 10:07:50Stalingrad Savaşı'nda Almanlar
15061. 10:07:52yenildiler, Ruslar kazandılar. Daha
15062. 10:07:55sonra Almanlar kaçmaya, Ruslar
15063. 10:07:57kovalamaya başladı. Bu kaçma, kovalama
15064. 10:08:00nerede bitti?
15065. 10:08:02Berlin'de bitti. Ve arkadaşlar Berlin'e
15066. 10:08:05Ruslar girdi ve savaştan çekilen ik
15067. 10:08:08mihver Devleti Almanya oldu. Değerli
15068. 10:08:12dostlar bakın şurayı bir daha ele
15069. 10:08:13alıyorum. Merkür harekatı, Almanların
15070. 10:08:16Girit adasına yaptığı çıkarma harekatı.
15071. 10:08:18Kartal hücumu. Kartal hücumu değerli
15072. 10:08:21dostlar Almanların İngiltere üzerine
15073. 10:08:23yaptığı Barbaroslu harekatı Almanların
15074. 10:08:25SSCB üzerine yaptığı Stalingrad Savaşı
15075. 10:08:28Barbaros harekatı içerisinde yer alan
15076. 10:08:30Dünya Savaşı'nın kesin dönüm
15077. 10:08:32noktalarından biri olan savaştır ve
15078. 10:08:35Almanlar kaybetti, Ruslar kazandı.
15079. 10:08:37Dünyanın en büyük kara savaşlarından
15080. 10:08:38biri ve Almanya
15081. 10:08:41teslim oldu. Peki Norman diye çıkarması
15082. 10:08:45önemli arkadaşlar. Norman diye çıkarması
15083. 10:08:48müttefik devletlerin Fransa başta olmak
15084. 10:08:51üzere Avrupa devletlerini Alman
15085. 10:08:53işgalinden kurtarmak için The White
15086. 10:08:55Eenhaver liderliğinde yaptığı çıkarma
15087. 10:08:57harekatıdır. The White Eenuer'ın
15088. 10:08:59meşaleorç harekatında görmüştüm. Bir de
15089. 10:09:02Avrupa'nın Alman işgalinden kurtarılması
15090. 10:09:04için Normandiye çıkarmasında görüyorum.
15091. 10:09:06Arkadaşlar burada farklı bir bilgi
15092. 10:09:08vereceğim. QBek konferansı var. Bu QEK
15093. 10:09:12konferansında
15094. 10:09:14alınıyor Normandi'ye çıkarmasının
15095. 10:09:16kararı. Buna dikkat ediyorsunuz. Gelelim
15096. 10:09:19son cephe Pasifik cephesi arkadaşlar.
15097. 10:09:22Aslında ABD savaşa giriyor mu? Girmiyor.
15098. 10:09:25ABD Dünya Savaşı'na da Dünya Savaşı'na
15099. 10:09:27da sonradan girecek. Peki hocam ABD
15100. 10:09:31neden girmiyor? Çünkü Monroe'ya
15101. 10:09:33yalnızlık doktrinini ya da infirat
15102. 10:09:35politikasını uyguluyordu. Fakat
15103. 10:09:37arkadaşlar burada ne olacak? tarafını
15104. 10:09:40belirleyecek. ABD tarafını belirleyecek.
15105. 10:09:43Sonraki süreçte de arkadaşlar Japonlar
15106. 10:09:46ABD'nin Hawaii takım adalarında bulunan
15107. 10:09:51askeri üstüne saldıracak ve Japonlar Pe
15108. 10:09:54Harbor baskını ile ABD'nin Havaii takım
15109. 10:09:57adalarında yer alan uçaklarını ve
15110. 10:09:59gemilerini vuracak. Bu ani taarruz
15111. 10:10:02harekatına Pe Harbor baskını adını
15112. 10:10:04veriyoruz. Burada kamikaze dalışı
15113. 10:10:06yapmıştır Japonlar. Yani direkt ABD'nin
15114. 10:10:09uçak ve gemilerinin üzerine kendi
15115. 10:10:11uçaklarını düşürmüşlerdir. Ve arkadaşlar
15116. 10:10:13bu şekilde Amerika Birleşik Devletleri
15117. 10:10:15Pe Harbor baskını sonrasında ne yaptı?
15118. 10:10:17Resmen I. Dünya Savaşı'na girdi. Per
15119. 10:10:20Harbor baskını da önemlidir. ABD'nin
15120. 10:10:23savaşa girmesine neden olmuştur. ABD ne
15121. 10:10:26yaptı peki? Hem Hiroşima'ya hem
15122. 10:10:28Nagasaki'ye atom bombası attı ve Japonya
15123. 10:10:31kayıtsız şartsız teslim oldu. Şuna da
15124. 10:10:34dikkat edelim. Japonya'ya atom bombası
15125. 10:10:36atılması emrini veren ABD lideri Harry
15126. 10:10:39Truman'dır.
15127. 10:10:42Atlantik bildirisi arkadaşlar . Dünya
15128. 10:10:44Savaşı'nda Wilson prensipleri neyse
15129. 10:10:47Dünya Savaşı'nda Atlantik bildirisi
15130. 10:10:49odur. ABD Başkanı Rosevelt ile İngiltere
15131. 10:10:52lideri olan Churchill beraber
15132. 10:10:53yayınlamışlardır Atlantik bildirisini ve
15133. 10:10:56dikkat Birleşmiş Milletler Teşkilatının
15134. 10:10:58temelleri atılmıştır Atlantik
15135. 10:11:00bildirisiyle. Peki Birleşmiş Milletlere
15136. 10:11:03bakalım. Birleşmiş Milletler Teşkilatı
15137. 10:11:05fikrini ortaya atan ilk kişi kimdi?
15138. 10:11:07Farabeydi. Arkadaşlar Atlantik bildirisi
15139. 10:11:09ile Birleşmiş Milletler Teşkilatı'nın
15140. 10:11:11temelleri atıldı. Yalta Konferansıa
15141. 10:11:14kurulması kararı alındı. San Francisco
15142. 10:11:16Konferansında ki bence önemli olan bu
15143. 10:11:19çıkmış sınav sorusu da bu kuruldu.
15144. 10:11:23Birleşmiş Milletler Teşkilatı nerede
15145. 10:11:24kurulmuş? San Francisco Konferansında
15146. 10:11:26kurulmuş. Peki temelleri nerede atılmış?
15147. 10:11:29Atlantik bildirisinde atılmış. Bu
15148. 10:11:30ikisine dikkat edin. Devam edelim.
15149. 10:11:34Birleşmiş Milletlere bağlı kurumlar.
15150. 10:11:36UNICEF Çocuklara Yardım Fonu. UNESCO
15151. 10:11:38Eğitim Bilim Kültür Örgütü. Arkadaşlar
15152. 10:11:41UNESCO Dünya Kültürel Miras Koruma
15153. 10:11:42listesi alınan eserlerimiz var bizim.
15154. 10:11:44İlk eser neydi? Mengüceklere ait olan
15155. 10:11:48Divri
15156. 10:11:49Ulu Cami ve Külliyesiydi.
15157. 10:11:53Hu pandemi sürecinde görüyorduk. Hep bir
15158. 10:11:55adam açıklama yapıyordu. Dünya Sağlık
15159. 10:11:57Örgütüdür. Ho. Bunun dışında FAO bence
15160. 10:12:01önemli. Farmer'dan aklınıza gelsin.
15161. 10:12:03Çiftçi. Fao gıda ve tarım örgütüdür.
15162. 10:12:07Bunun dışında arkadaşlar şu UNFPA bence
15163. 10:12:10önemli. Birleşmiş Milletler nüfus
15164. 10:12:12hareketleri fonu. Hani bizim ülkeye
15165. 10:12:13Suriyeli ya da Afgan göçü falan oluyor
15166. 10:12:16ya aslında onları unfpa
15167. 10:12:19şekillendiriyor diyebiliriz.
15168. 10:12:23Arkadaşlar geldik Dünya Savaşı
15169. 10:12:25konferanslarına. Baktığımızda ilk olarak
15170. 10:12:27Yalta Konferansı var. Yalta Konferansı
15171. 10:12:29[kahkaha] üç büyük devletin üç büyük
15172. 10:12:32lideri tarafından toplandığı için big
15173. 10:12:34tree olarak biliniyor. Kim bunlar? ABD
15174. 10:12:37Başkanı Rosevelt, SSCB lideri olan
15175. 10:12:40Stalin ve İngiltere lideri olan Winston
15176. 10:12:42Churchill. Arkadaşlar Yalta
15177. 10:12:44konferansında bize diyorlar ki bize
15178. 10:12:47yalakalık yapacaksınız diyorlar. Direkt
15179. 10:12:49söyleyeyim. Özür dilerim bu sözcüğü
15180. 10:12:50kullandığım için ama şöyle arkadaşlar
15181. 10:12:52aklınıza buradan gelsin. Yalta
15182. 10:12:53konferansında yalakalık yapmamızı
15183. 10:12:55istiyorlar. Yani ne istiyorlar hocam?
15184. 10:12:57Diyorlar ki mihver devletlere savaş ilan
15185. 10:13:01edenler Birleşmiş Milletler Teşkilatına
15186. 10:13:03alınır diyorlar. Biz normalde savaşta
15187. 10:13:06tarafsız olmamıza rağmen ne yapıyoruz
15188. 10:13:07arkadaşlar? Almanya ve Japonya'ya savaş
15189. 10:13:10ilan ediyoruz. Ne için? Birleşmiş
15190. 10:13:12Milletler Teşkilatı'na girebilmek için.
15191. 10:13:15Bu Birleşmiş Milletler Teşkilatı'nın
15192. 10:13:17güvenlik konseyinde üye olan devletler
15193. 10:13:20ne yapıyorlar? Veto hakkına sahip
15194. 10:13:22oluyorlar. Hani Sayın Cumhurbaşkanı
15195. 10:13:24dünya 5'ten büyüktür diyordu ya işte o
15196. 10:13:26Birleşmiş Milletler Teşkilatı'nın
15197. 10:13:28güvenlik konseyine üye olan
15198. 10:13:29devletlerdir. Bunlar veto hakkına
15199. 10:13:31sahiptir. Fırça olarak kodluyoruz
15200. 10:13:33bunları. Fransa, İngiltere, Rusya, Çin,
15201. 10:13:37ABD. Bak Almanya değil, ABD. Yalta
15202. 10:13:40konferansının amacı neymiş?
15203. 10:13:43bize yalakalık yaptırmakmış maalesef.
15204. 10:13:45Peki devam edelim.
15205. 10:13:48Geldik Podstam konferansına. Podstam
15206. 10:13:50konferansında ABD lideri Truman, SSCB
15207. 10:13:53lideri Stalin ve İngiltere'den de
15208. 10:13:55Clement Etle yer alıyor. Arkadaşlar
15209. 10:13:58baktığımızda burada barışın nasıl
15210. 10:14:00sağlanacağı üzerine duruluyor. Bunun
15211. 10:14:02dışında Avusturya'yı ve Almanya'yı dört
15212. 10:14:04işgal bölgesine ayırsak mı diyorlar.
15213. 10:14:06Alsas, Loren ve Südetler bölgesi de kime
15214. 10:14:08veriliyor? Fransa'ya veriliyor. Geldik
15215. 10:14:11Kasablanka konferansına.
15216. 10:14:13Mihver devletler kayıtsız şartsız teslim
15217. 10:14:16oluncaya kadar savaş devam edecek. Ne
15218. 10:14:18zaman ki Mihver Devletler kayıtsız
15219. 10:14:20şartsız teslim oldu, savaş o zaman biter
15220. 10:14:23diyorlar. Kasablanka Konferansında
15221. 10:14:25gelelim San Francisco Konferansına. San
15222. 10:14:28Francisco Konferansında Birleşmiş
15223. 10:14:29Milletler Teşkilatı resmen kuruldu
15224. 10:14:32arkadaşlar. çıkmış sınav sorusu oldu.
15225. 10:14:35Ben QBEK konferansını beklerim. Çünkü
15226. 10:14:38arkadaşlar Fransa başta olmak üzere
15227. 10:14:40Avrupa'nın Alman işgalinden
15228. 10:14:41kurtarılmasını sağlayan çıkarma harekatı
15229. 10:14:43Normandi'ya çıkarmasıydı ve Normandi'ye
15230. 10:14:46çıkarmasının kararının alındığı
15231. 10:14:47konferans QEK konferansıdır. O yüzden
15232. 10:14:50buna dikkat ediyoruz.
15233. 10:14:541. Moskova Konferansı İngiltere, ABD,
15234. 10:14:56SSCB ve Çin Dışişleri bakanları arasında
15235. 10:14:59yapılıyor. Türkiye'nin havaalanları
15236. 10:15:01isteniliyor ama Türkiye kabul etmiyor.
15237. 10:15:02Soru değeri olduğunu çok düşünmüyorum.
15238. 10:15:05Gelelim Adana konferansına ya da Adana
15239. 10:15:07görüşmelerine. Çok önemli arkadaşlar.
15240. 10:15:10Winston Churchill ve İsmet İnönü
15241. 10:15:12arasında. Tabii Şükrü Saraçoğlu da var
15242. 10:15:14yanında ama temelde Winston Churchill ve
15243. 10:15:16İsmet İnönü arasında gerçekleşiyor.
15244. 10:15:19Winston Churchill bize savaşa girin
15245. 10:15:21diyor. İsmet'in Önü ona bizim her
15246. 10:15:22şeyimizi karşılayın savaşa girelim
15247. 10:15:24diyor. Birbirlerini duymazlıktan,
15248. 10:15:26anlamamazlıktan geliyorlar. O yüzden
15249. 10:15:28Adana görüşmeleri dikkat edin sağırlar
15250. 10:15:32diyaloğu olarak biliniyor. Bu da
15251. 10:15:34muhtemel soru adayıdır. 1. Kaire
15252. 10:15:37Konferansı Dışişleri Bakanları eee
15253. 10:15:40özelinde kimler var? Numan Menemencioğlu
15254. 10:15:43ve Anthony Eden arasında yapılıyor
15255. 10:15:46değerli dostlar. Peki o zaman biz Adana
15256. 10:15:49Konferansına Türkiye katıldı mı?
15257. 10:15:52Katıldı. 1. Kayre konferansına Türkiye
15258. 10:15:54katıldı mı? Katıldı.
15259. 10:15:56Kayre konferansı. İsmetin önü, Winston
15260. 10:15:58Churchill, Rosevelt. Yani yine Türkiye
15261. 10:16:01katıldı mı? Katıldı. Bu üçünü bilin.
15262. 10:16:03Adana görüşmelerine 1inci Kaire'ye,
15263. 10:16:05ikinci kaireye bizzat Türkiye'de girdi
15264. 10:16:07mi? Girdi. Tahran Konferansı burada
15265. 10:16:10Stalin diyor ki Türkiye'yi savaşa
15266. 10:16:12sokalım diyor gibi şeyler. Biz zaten
15267. 10:16:15girmiyoruz savaşa. Dünya Savaşı'nın
15268. 10:16:17sonuçları 60 milyona yakın insan
15269. 10:16:19hayatını kaybetti. Mihver devletler
15270. 10:16:21kaybetti. Müttefik devletler kazandı.
15271. 10:16:24Savaş sebebiyle sanayi ve tarım üretimi
15272. 10:16:26düştü. Almanya'daki ya da İtalya'daki
15273. 10:16:29totaliter baskıcı rejimler sona erdi. En
15274. 10:16:32karlı çıkan ve dünyanın süper gücü olan
15275. 10:16:35iki devlet Amerika Birleşik Devletleri
15276. 10:16:37ve SSCB. İşte bunların arasında ne
15277. 10:16:39başlayacak şimdi? Soğuk savaş süreci
15278. 10:16:44başlayacak arkadaşlar. Dünya iki bloğa
15279. 10:16:47ayrılacak. ABD batı bloğunun lideri,
15280. 10:16:50SSCB Doğu bloğunun lideri olacak.
15281. 10:16:53Peki arkadaşlar Almanya ne oldu?
15282. 10:16:56Ayrıldı. Almanya parçalandı. Nasıl
15283. 10:16:58parçaladılar Almanya'yı hocam? Şöyle
15284. 10:17:01arkadaşlar şu ortadaki Berlin duvarı
15285. 10:17:031961 yılında kuruldu. Almanya'nın
15286. 10:17:06doğusuna SSCB hükmediyor ve Doğu
15287. 10:17:09Almanya'ya Demokratik Alman Cumhuriyeti
15288. 10:17:12kuruluyor. Almanya'nın batısına ise üç
15289. 10:17:15devlet hükmediyor. Kim bunlar?
15290. 10:17:18İngiltere,
15291. 10:17:19Fransa
15292. 10:17:21ve Amerika Birleşik Devletleri. Peki
15293. 10:17:24buraya neyi kuruyorlar? Bu üç devlet de
15294. 10:17:26buraya arkadaşlar Federal Alman
15295. 10:17:29Cumhuriyeti'ni kuruyorlar.
15296. 10:17:32Peki Türkiye Cumhuriyeti Dünya Savaşı'na
15297. 10:17:35girmemeyi zor da olsa başardı. Bunun
15298. 10:17:37için hem mihver devletlerle hem müttefik
15299. 10:17:39devletlerle anlaşmalar yaptık. Dünya
15300. 10:17:43Savaşı'ndan sonra barışı tesis etmek
15301. 10:17:45için kurulan örgüt neydi? Milletler
15302. 10:17:47Cemiyetiydi.
15303. 10:17:49I. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan ise
15304. 10:17:51Birleşmiş Milletler Teşkilatı. Nerede
15305. 10:17:53kuruldu? San Francisco Konferansında.
15306. 10:17:56Lozan'la İtalya'ya verilen 12 ada
15307. 10:17:58arkadaşlar Paris anlaşması ile kime
15308. 10:18:01verildi? Avrupa'nın şımarık çocuğu olan
15309. 10:18:03Yunanlılara verildi. Savaş suçunun savaş
15310. 10:18:06suçlularının yargılanması için Nünberg
15311. 10:18:08mahkemeleri kuruldu. Neden hocam? Çünkü
15312. 10:18:11Almanlar Yahudileri katlettiler ve savaş
15313. 10:18:13suçu işlediler. 9 Aralık 1948 soykırım
15314. 10:18:17suçunun önlenmesine ve
15315. 10:18:18cezalandırılmasına ilişkin sözleşme
15316. 10:18:20kabul edildi. 10 Aralık 1948'de İnsan
15317. 10:18:23Hakları Evrensel Beyannamesi kabul
15318. 10:18:26edildi değerli dostlar.
15319. 10:18:29Peki
15320. 10:18:31arkadaşlar şunu da bilelim bence. Jean
15321. 10:18:33Paul Sart'ın Dünya Savaşı'nın anlattığı
15322. 10:18:36eseri özgürlük yollarıdır. John
15323. 10:18:38Stenbeyin 1929 Dünya Ekonomik Krizin
15324. 10:18:41anlattığı eser neydi? Gaza üzümleriydi.
15325. 10:18:43İkisini birbirine karıştırmayın. İkisi
15326. 10:18:44de önemli. Dünya Savaşı'nda Türkiye
15327. 10:18:47Cumhuriyeti. Cumhurbaşkanımız kim?
15328. 10:18:49İsmetin Önü. Dünya Savaşı'nda
15329. 10:18:51başbakanlarımız kim? Daha önce Sağlık
15330. 10:18:54Bakanlığı yapan Refik Saydam ve Şükrü
15331. 10:18:56Saraçoğlu. O zaman Cumhurbaşkanım
15332. 10:18:58İsmetin Önü, başbakanlarım
15333. 10:19:01eee Refik Saydam ve Şükrü Saroçoğlu.
15334. 10:19:04Şimdi dikkat edin. Dışişleri
15335. 10:19:05bakanlarımız kim hocam? Şükrü Saraçoğlu,
15336. 10:19:08Numan Menemencioğlu ve Hasan Saka. O
15337. 10:19:10zaman şöyle bir soru gelebilir. I. Dünya
15338. 10:19:12Savaşı sürecinde hem Başbakan hem de
15339. 10:19:15Dışişleri Bakanlığı görevini yürüten
15340. 10:19:17isim kimdir? Şükrü Saraçoğludur. Değerli
15341. 10:19:21dostlar iki görevi de yapmıştır. Türkiye
15342. 10:19:24arkadaşlar İngiltere ile Fransa'yla
15343. 10:19:26karşılıklı yardım anlaşması imzaladı.
15344. 10:19:28Almanya ile anlaşma imzaladı. Bakın
15345. 10:19:31saldırmazlık paktı. Dünya Savaşı'nın
15346. 10:19:34Türkiye Cumhuriyeti'ne etkilerine
15347. 10:19:35geldik. Buradan çok fazla soru geliyor.
15348. 10:19:37Dikkat edin. Çakmak hattı. Arkadaşlar
15349. 10:19:40Türkiye olası bir Alman saldırısına
15350. 10:19:42karşı bir savunma hattı kuruyor Fevzi
15351. 10:19:44Çakmak liderliğinde. O yüzden buna
15352. 10:19:46çakmak hattı diyoruz. Yani hani
15353. 10:19:48Fransızlar Magino hattını kuruyor ya biz
15354. 10:19:50de çakmak hattını kuruyoruz. Karartma
15355. 10:19:52harekatı olur da gece Almanlar bize
15356. 10:19:54saldırırlarsa diye şehirleri ya da
15357. 10:19:57köyleri bulamasınlar diye erkenden
15358. 10:19:59ışıkları kapatıyoruz. Ortalığı
15359. 10:20:01karartıyoruz. Buna karartma harekatı
15360. 10:20:03deniliyor. 1940 Milli Korunma Kanunu
15361. 10:20:06arkadaşlar olağanüstü hallerde bak
15362. 10:20:09fiyatları saptamada, ürünlere el koymada
15363. 10:20:12hatta zorunlu çalışma yükümlülüğü
15364. 10:20:14getirmede devlete birtım yetkiler
15365. 10:20:16verilen veren kanun Milli Korunma
15366. 10:20:19kanunudur. Bu muhtemel soru adayıdır. Bu
15367. 10:20:22Milli Korunma Kanunu kapsamında Petrol
15368. 10:20:25Ofisi ve Et Balık Kurumu kuruldu. Peki
15369. 10:20:281942 Varlık Vergisi Kanunu, bu da
15370. 10:20:30muhtemel soru adayıdır. Aşırı kazançları
15371. 10:20:32vergilendirmek maksadıyla varlık vergisi
15372. 10:20:35kanunu çıkarıyoruz ve aşırı zenginleri
15373. 10:20:38bir defalığa mahsus vergilendiriyoruz.
15374. 10:20:41Ama bu varlık vergisi bizim ülkemizde
15375. 10:20:43zenginler hep kim? Yabancılar. E
15376. 10:20:45dolayısıyla bunlar da kendi ülkelerine
15377. 10:20:47bizi şikayet ediyorlar. O yüzden bu çok
15378. 10:20:49fazla tepkiye neden oluyor. Önemli. 1944
15379. 10:20:53toprak Mastürleri vergisi arkadaşlar.
15380. 10:20:55Toprak mahsulleri Ofisi derse Atatürk
15381. 10:20:56dönemi. Toprak mahsulleri vergisi derse
15382. 10:20:59İsmetin önü dönemi. Şimdi devlet varlık
15383. 10:21:01vergisi ile zenginleri vergilendirdi. E
15384. 10:21:04arkadaşlar devlet
15385. 10:21:06zenginden bile vergi aldıysa fakirden
15386. 10:21:09almaz mı? Tabii ki alır. Bakın toprak
15387. 10:21:12mahsulleri vergisi varlık vergisi
15388. 10:21:14alınamayan çiftçilerden alınan vergidir.
15389. 10:21:17Değerli dostlar nüfus nüfusa atış hızı
15390. 10:21:19düştü. Nasıl ürüyelim arkadaşlar?
15391. 10:21:22Erkekler askerde ya. O yüzden nüfus
15392. 10:21:24artış hızı düştü. Ekmek karnesi
15393. 10:21:26uygulaması. Temel tüketim maddeleri
15394. 10:21:28karne ile dağıtıldı. Bu dönemde. 5
15395. 10:21:30yıllık sanayi planı Dünya Savaşı
15396. 10:21:32sebebiyle uygulanamadı. Birincisi SSCB
15397. 10:21:35örnek alınarak başarıyla uygulanmıştı.
15398. 10:21:38Eğitim savaş yıllarında arkadaşlar
15399. 10:21:40ilkokul yapımına önem verildi. Bir de
15400. 10:21:42savaş yıllarında köy enstitülerini
15401. 10:21:44kurduk biz.
15402. 10:21:46Köy enstitülerinin kurulmasında etkili
15403. 10:21:48olan kişi dönemin Milli Eğitim Bakanı
15404. 10:21:50Hasan Ali Yücel ve yanında bulunan
15405. 10:21:51İsmail Hakkı Tonguçtu.
15406. 10:21:55Arkadaşlar buradan çok bir şey
15407. 10:21:56geleceğini sanmıyorum ama Albert
15408. 10:21:57Einstein'ın mektubu önemli. Albert
15409. 10:21:59Einstein işte eee Atatürk'e mektup
15410. 10:22:01yazıyordu daha savaş öncesinde.
15411. 10:22:04Almanya'da bulunan Yahudi asıllı bilim
15412. 10:22:06insanlarının Türkiye'ye gelmesini
15413. 10:22:07istiyordu. Bu teklif Mustafa Kemal Paşe
15414. 10:22:10tarafından kabul ediliyor ve o Alman,
15415. 10:22:13Yahudi kökenli Alman bilim insanları
15416. 10:22:14ülkemize gelerek bir süre çalışmalarda
15417. 10:22:16bulunuyorlar.
15418. 10:22:18Refah Çilebi olayı arkadaşlar. Türkiye
15419. 10:22:21İngiltere'den istediği gemilerin teslim
15420. 10:22:23edilmesi sırasında maalesef o gemiler
15421. 10:22:26batıyor ve 168 kişi burada vefat ediyor.
15422. 10:22:30Refah Çilebi olayı budur. Struma gemisi,
15423. 10:22:33Nazilerden kaçan Yahudileri götürmekle
15424. 10:22:35görevli olan Struma gemisi maalesef
15425. 10:22:38batıyor. Arkadaşlar bu olayı da eee
15426. 10:22:41Zülfü Livaneli'nin Serenet adlı eserinde
15427. 10:22:43layıkıyla okuyabilirsiniz. Atılay
15428. 10:22:46faciası. İstanbul tersanelerinde inşa
15429. 10:22:48edilen ilk denizaltımız Atılay'ın
15430. 10:22:50batması olayıdır arkadaşlar. 38
15431. 10:22:53personelimiz şehit düşmüştür. Nuri
15432. 10:22:55Demira I. Dünya Savaşı'ndan sonra çok
15433. 10:22:58partili hayata geçişte ilk adım olan
15434. 10:23:01Milli Kalkınma Partisi'ni kurdu. Bakın
15435. 10:23:03çok önemlidir. Nuri Demirağ Milli
15436. 10:23:06Kalkınma Partisi muhtemel soru adayı.
15437. 10:23:08Vecii Hürkuş ilk sivil uçuş okulunu
15438. 10:23:11kuruyor. Yeni uçaklar üretiyor.
15439. 10:23:13Türkiye'nin ilk hava yolu şirketini
15440. 10:23:15kuruyor. Vecii Hürkuş. Buraya da koy
15441. 10:23:17Melike. Ağzında gülle vecihi abimizi.
15442. 10:23:21Devam edelim. Şakir Zümre. Bu Kurtuluş
15443. 10:23:24Savaşı yıllarında Türkiye yurt dışından
15444. 10:23:26cephane gönderen, aynı zamanda savunma
15445. 10:23:28sanayisindeki ilk fabrikayı kuran, ilk
15446. 10:23:30yerli uçak bombalarını üreten kişidir
15447. 10:23:33Şakir Zümre.
15448. 10:23:36Arkadaşlar geldik soğuk savaş dönemine.
15449. 10:23:38Soğuk savaş dönemine baktığımızda temel
15450. 10:23:40bilgilerimiz önemli arkadaşlar. Soğuk
15451. 10:23:43savaş nedir? Devletlerin sıcak çatışmaya
15452. 10:23:45girmekten ziyade politikalarını
15453. 10:23:47savaştırdıkları döneme soğuk savaş
15454. 10:23:49dönemi diyoruz. Peki nasıl oldu? Dünya
15455. 10:23:51Savaşı'ndan iki tane devlet çok güçlü
15456. 10:23:54ayrıldı. Biri ABD, biri SSCB. O yüzden
15457. 10:23:57ABD arkadaşlar Batı bile onun lideri,
15458. 10:23:59SSCB doğu bile onun lideri oldu. Bunun
15459. 10:24:02dışında soğuk savaş tabirini kullanan
15460. 10:24:04ilk kişi Bernard Baruş'tur. Elleri
15461. 10:24:07soğuktan buruş buruş olmuş. Bernard
15462. 10:24:09Baruş diyeceğiz. Bunun dışında soğuk
15463. 10:24:12savaş sürecinde hem doğu bloğunda hem de
15464. 10:24:14batı bloğunda yer almak istemeyenlerin
15465. 10:24:17oluşturduğu bir de neyimiz var?
15466. 10:24:18Bağlantısızlar bloğu var. Bağlantısızlar
15467. 10:24:21bloğunun ilk konferansı ya da ilk
15468. 10:24:23toplantısız da bandum konferansı olacak.
15469. 10:24:25Şimdi ilk olarak batı bloğu
15470. 10:24:27gelişmelerine bakacağız. Önemli
15471. 10:24:28gördüklerime değineceğim sadece
15472. 10:24:30arkadaşlar. ABD 1823 yılından bu yana
15473. 10:24:33Monroya doktrinini uyguluyordu. Yani
15474. 10:24:35yalnızlık yani infirat politikasını
15475. 10:24:37uyguluyordu. Artık ondan vazgeçiyor ve
15476. 10:24:39dünya siyasetine geri dönüyor.
15477. 10:24:42Arkadaşlar şurada Batı Avrupa Birliği
15478. 10:24:44var. Bakın bu Batı Avrupa Birliği SSCB
15479. 10:24:46tehdidine karşı oluşturulmuş olan ilk
15480. 10:24:49askeri birlikteliktir. O yüzden önemli.
15481. 10:24:51Yoksa çok önemli bir teşkilat değil.
15482. 10:24:52Sadece ilk olmasıyla önemli. Truman
15483. 10:24:55doktrini. Arkadaşlar Amerika Birleşik
15484. 10:24:57Devletleri'nin Monroya doktrinini
15485. 10:24:59tamamen terk ederek dünya siyasetine
15486. 10:25:01geri döndüğü belge Truman doktrinidir. O
15487. 10:25:04yüzden bu son derece önemli. Peki Truman
15488. 10:25:06doktrininde ne diyor ABD? ABD diyor ki
15489. 10:25:09ben diyor SSCB tehdidi altında bulunan
15490. 10:25:11Türkiye ve Yunanistan'a hem askeri hem
15491. 10:25:14de ekonomik yardım yapacağım diyor.
15492. 10:25:16Defalarca kez sorulu Truman Doktrini.
15493. 10:25:18Yine sorulur. Devam edelim. OEC ya da
15494. 10:25:21diğer bir adıyla OECD. Nedir bu? Avrupa
15495. 10:25:24Ekonomik İşbirliği Teşkilatıdır.
15496. 10:25:27Marshall yardımı ne? Amerika Birleşik
15497. 10:25:29Devletleri'nin Batı bloğu devletlerine
15498. 10:25:31yapmış olduğu ekonomik yardıma Marshall
15499. 10:25:33yardımı adını veriyoruz. Toplamda 16
15500. 10:25:36devlet yardım aldı. Türkiye'de aldı. En
15501. 10:25:38çok yardım alan devlet kim oldu?
15502. 10:25:40İngiltere oldu.
15503. 10:25:43Gelelim arkadaşlar Avrupa Konseyine.
15504. 10:25:46Bakın Avrupa çapında insan hakları,
15505. 10:25:48demokrasi ve hukukun üstünlüğünü
15506. 10:25:50savunmak maksadıyla Avrupa Konseyi
15507. 10:25:51kuruluyor. Tabii ki Türkiye Cumhuriyeti
15508. 10:25:53de bunun bir üyesi. Fakat Rus Ukrayna
15509. 10:25:55Savaşı'ndan dolayı 2022 yılında Rusya
15510. 10:25:58Avrupa Konseyi'nden atıldı. 1949 NATO
15511. 10:26:01yani Kuzey Atlantik paktı. SSCB
15512. 10:26:04tehdidine karşı oluşturulmuş olan askeri
15513. 10:26:06bir örgütlenmedir değerli dostlar. NATO
15514. 10:26:09ve Türkiye Cumhuriyeti Kore'ye asker
15515. 10:26:11gönderip orada başarılı olduktan sonra
15516. 10:26:131952 yılında Kore Savaşı'na asker
15517. 10:26:16gönderdikten sonra NATO'ya alındı. Ama
15518. 10:26:19arkadaşlar şuna dikkat edelim. NATO Batı
15519. 10:26:21bloğunun SSCB ve Doğu bloğuna karşı
15520. 10:26:24oluşturmuş olduğu askeri bir örgütlenme.
15521. 10:26:27NATO'daki ilk temsilcimiz kim? Fatin
15522. 10:26:29Rüştü Zorlu. Milletler Cemiyeti'ndeki
15523. 10:26:31ilk temsilcimiz kimdi? O da Cemal Hüsnü
15524. 10:26:34Taraydı. Arkadaşlar
15525. 10:26:37bu buna gerek yok. Yani nerelere asker
15526. 10:26:39gönderdiğimizde şu Fatin'in Rüştü Zorlu
15527. 10:26:42eee 1960 darbesinden sonra idam
15528. 10:26:44edilecek. NATO'daki ilk temsilcimiz.
15529. 10:26:49Gelelim Avrupa Birliği'nin tarihi
15530. 10:26:50sürecine arkadaşlar. Yani çok basit
15531. 10:26:53olarak bazılarına değineceğim. Çünkü
15532. 10:26:54Avrupa Birliği'nde biz yokuz. O yüzden
15533. 10:26:56sorusuz da pek gelmiyor. Şurada şunu
15534. 10:26:58bilin. Avrupa ekonomik topluluğu hangi
15535. 10:27:00anlaşmayla kurulmuştur? Roma
15536. 10:27:01anlaşmasıyla. Bunun dışında günümüzde
15537. 10:27:04Avrupa Birliği hangi anlaşmayla
15538. 10:27:05kurulmuştur? Masri antlaşmasıyla
15539. 10:27:08diyeceğiz. Bir de arkadaşlar Fransa I.
15540. 10:27:11Dünya Savaşı'nda Almanya tarafından
15541. 10:27:12işgal edildi. Ya işte burada özgür
15542. 10:27:14Fransa hareketini başlatan kişisi kişi
15543. 10:27:17Charles de Gaul'dür. Hatta Kubek
15544. 10:27:19Konferansında Fransa başta olmak üzere
15545. 10:27:21Almanya'nın Fransa başta olmak üzere
15546. 10:27:23Avrupa'nın Alman işgalinden
15547. 10:27:24kurtarılmasını sağlayan, Normandi'ye
15548. 10:27:27çıkarmasının kararının alınmasını
15549. 10:27:29sağlayan kişi yine Charles de Gaul'dür.
15550. 10:27:32Bakın Özgür Fransa hareketini başlattı.
15551. 10:27:34Sha de Gaul. Peki devam edelim. Berlin
15552. 10:27:37buhranı. Berlin buhranı soğuk savaş
15553. 10:27:39sürecinin ilk krizidir arkadaşlar. Peki
15554. 10:27:42ne olmuştu? Almanya'mız vardı. Almanya
15555. 10:27:44ikiye ayrılmıştı. Almanya bir Doğu
15556. 10:27:47Almanya, bir Batı Almanya olarak
15557. 10:27:49ayrılmıştı ve buraya SSC ve Berlin
15558. 10:27:52duvarını 1961'de
15559. 10:27:54örmüştü. Bu soğuk savaş sürecinin ilk
15560. 10:27:56kriziydi. Berlin buhranı. Peki SSCB Doğu
15561. 10:27:59Almanya'ya neyi kurmuştu? Demokratik
15562. 10:28:02Alman Cumhuriyeti'ni kurmuştu.
15563. 10:28:03İngiltere, Almanya ve ABD Batı
15564. 10:28:05Almanya'ya neyi kurmuştu? Federal Alman
15565. 10:28:08Cumhuriyeti'ni kurmuştu.
15566. 10:28:11Değerli dostlar, şu üçgen diplomasisi
15567. 10:28:13önemli. Neden önemli? 2025 AGS sınav
15568. 10:28:18sorusu arkadaşlar. ABD başkanı olan
15569. 10:28:21Nixon ve Ulusal Güvenlik danışman
15570. 10:28:23danışmanı olan Kissinger diyorlar ki ya
15571. 10:28:26diyorlar biz SSCB Çin gerginliğinden
15572. 10:28:29faydalanım diyorlar. Yani bir tarafta
15573. 10:28:32SSB,
15574. 10:28:34bir tarafta Çin, bir tarafta da AB. İşte
15575. 10:28:38bu politikaya üçgen diplomasisi adı
15576. 10:28:41verilir.
15577. 10:28:43Devam edelim. Doğu bloğu gelişmeleri
15578. 10:28:45arkadaşlar. Doğu bloğu'nun lideri kimdi?
15579. 10:28:48SSCB'ydi. SSCB kendisine bağlı Doğu
15580. 10:28:50Biloğu ülkeleri yani uydu devletler
15581. 10:28:53oluşturuyor. Arkadaşlar geldik 1947
15582. 10:28:56Cominform. Cominform nedir değerli
15583. 10:28:59dostlar? SSCB liderliğinde Doğu bloğu
15584. 10:29:01ülkelerinin işbirliği için kurulmuş olan
15585. 10:29:04siyasi teşkilata komünform diyoruz. Peki
15586. 10:29:08arkadaşlar bir de Komekom var. Bu da
15587. 10:29:10SSCB liderliğinde Doğu bloğu ülkelerinin
15588. 10:29:13ekonomik işbirliği teşkilatıdır. Bak
15589. 10:29:16Kominform siyasi teşkilat, Komekon
15590. 10:29:19ekonomik teşkilat. Hangisi ekonomik?
15591. 10:29:21Sonunda ekonomik.
15592. 10:29:24Peki Varşova paktı arkadaşlar. NATO
15593. 10:29:27vardı. SSCB tehdidine karşı kurulmuş
15594. 10:29:29olan askeri bir örgütlenmeydi NATO.
15595. 10:29:31Türkiye Cumhuriyeti de katılmıştı. İşte
15596. 10:29:33SSCB ve Doğu Biloğu ülkeleri de NATO'ya
15597. 10:29:36karşı Varşova paktını oluşturuyorlar.
15598. 10:29:39Peki Molotof planına bakalım. ABD Batı
15599. 10:29:42bloğu ülkelerine Marshall yardımıyla
15600. 10:29:44ekonomik yardım yapmıştı. SSCB de Doğu
15601. 10:29:47biloğu ülkelerine molotof planı ile
15602. 10:29:49ekonomik yardım yapıyor.
15603. 10:29:52Devam edelim. Yugoslavya. Yugoslavya'nın
15604. 10:29:55başında Tito denilen bir adam var
15605. 10:29:56arkadaşlar. Bu Tito Alman işgalinden
15606. 10:29:59kendisi kurtuldu ve SSCB'de Stalin'in
15607. 10:30:01her dediğini yapmayan bir adam. O yüzden
15608. 10:30:04Kominformdan kovulan ilk ülkedir
15609. 10:30:07Yugoslavya. Kominformdan kovuluyor
15610. 10:30:09Yugoslavya ve Tito arkadaşlar. Devam
15611. 10:30:12edelim. Arnavutluk. Arnavutlukta Enver
15612. 10:30:14Hoca var. Enver Hoca SSCB yanlısı bir
15613. 10:30:17politika izliyor ve dünyanın ilk ateist
15614. 10:30:19devletini oluşturuyor.
15615. 10:30:22Peki Çin'e baktığımızda arkadaşlar
15616. 10:30:24Çin'de Mao Zedong denilen bir adam var
15617. 10:30:26ve bu her şeyin sonunda gördüğümüz made
15618. 10:30:29PRC var ya işte onu kuruyor. Mao Zedong
15619. 10:30:32Çin Halk Cumhuriyeti'ni kuruyor ve
15620. 10:30:34kültür devrimini yapıyor. İkisi de
15621. 10:30:36önemli. Kore arkadaşlar Kore 38.
15622. 10:30:39Enlemden ikiye ayrılıyor. Zaten Kore
15623. 10:30:41savaşı 38. enlem sorunu olarak da
15624. 10:30:43bilinir. Üstü Kuzey Kore, altı Güney
15625. 10:30:46Kore oluyor. Daha sonra Kore savaşı da
15626. 10:30:48çıkacak. Peki ne olacak? ABD Güney
15627. 10:30:51Kore'yi desteklerken Türkiye'de ABD ile
15628. 10:30:53bir batı bloğunda olduğu için Güney
15629. 10:30:55Kore'yi destekleyeceğiz. SSCB de Kuzey
15630. 10:30:58Kore'yi destekleyecek. Küba. Küba'da
15631. 10:31:00arkadaşlar Batista diktatörlüğü vardı.
15632. 10:31:03Lakin Fidel Castro ve yanında bulunan
15633. 10:31:05komandante yani Ernesto Cegoera ne
15634. 10:31:08yaptılar? Batista diktatörlüğünü
15635. 10:31:10yıktılar. yerine komünizmi kurdular
15636. 10:31:12Küba'da.
15637. 10:31:14Peki Macaristan. Macaristan'da İmrenagi
15638. 10:31:16arkadaşlar SSCB'ye karşı ayaklanan
15639. 10:31:19işçilerin liderliğini yapıyor. Daha
15640. 10:31:21sonra SSCB İbnenagi'yi başbakan yapıyor
15641. 10:31:24ama isyanlar durmuyor. Böyle olunca SSCB
15642. 10:31:27Macaristan'ı işgal ediyor. Çekoslovakya.
15643. 10:31:30Çekoslovakya'da Alexander Dupçek denilen
15644. 10:31:33bir adam var. Ya tamam komünizm komünizm
15645. 10:31:35de Allah aşkına biraz insancıl komünizm
15646. 10:31:37ya diyor Alexander Dupçek. İnsancıl
15647. 10:31:40komünizm hareketini Çekoslovakya'da
15648. 10:31:42başlatıyor. Daha sonra bu Çekoslovakya,
15649. 10:31:44Çekya ve Slovakya olarak ikiye
15650. 10:31:46ayrılacak. Ayrılırken de hiç kan
15651. 10:31:48akmadığı için bu devrim kadife devrim
15652. 10:31:50olarak nitelenecek.
15653. 10:31:53Gelelim Ortadoğu gelişmelerine. Theodor
15654. 10:31:55Hells. Theodor Hells kimdir arkadaşlar?
15655. 10:31:57Dünya Siyonizm lideridir. Abdülhamit'e
15656. 10:32:01Filistin bölgesini satın almak için
15657. 10:32:02teklifte bulunsa da reddedilmiştir. 1917
15658. 10:32:05Balfor Deklarasyonu. Daha önce de
15659. 10:32:07söylemiştim. Muhtemel soru adayı Balford
15660. 10:32:09Deklarasyonu. Dünya Savaşı henüz
15661. 10:32:12bitmemişken, daha biz Mondros'u bile
15662. 10:32:14imzalamamışken, İngiltere Dışişleri
15663. 10:32:16Bakanı olan Balfor, Balfor
15664. 10:32:17deklarasyonunu yayınlıyor ve diyor ki,
15665. 10:32:20"Biz Osmanlı'dan bu bölgeleri ele
15666. 10:32:22geçirdik. O yüzden Filistin'e Yahudi
15667. 10:32:24göçüne izin veriyoruz." diyor. Yani
15668. 10:32:27Balfor Deklarasyonu İngilizlerin
15669. 10:32:29Filistin'e Yahudi göçüne izin verdiği
15670. 10:32:31belgedir ve İsrail devletiin kuruluşunun
15671. 10:32:33ilk adımıdır arkadaşlar.
15672. 10:32:36Filistin'e göçler başlayacak. Sonra
15673. 10:32:38problemler çıkacak. Daha sonra Birleşmiş
15674. 10:32:40Milletler burada karar alacak
15675. 10:32:41arkadaşlar. Kudüs'ü tarafsız bölge ilan
15676. 10:32:46edecek. İsrail'in kuruluşu. İsrail 1948
15677. 10:32:49yılında Bengurion liderliğinde resmen
15678. 10:32:52kurulmuştur. Bu arada bu Bengurion
15679. 10:32:54eğitimini Osmanlı okullarında almıştır
15680. 10:32:56arkadaşlar. Bu İsrail'in resmen
15681. 10:32:58kurulması ve ABD ve SSCB tarafından
15682. 10:33:01tanınmasına
15683. 10:33:03Elnakba adı veriliyor. Yani felaket günü
15684. 10:33:06adı veriliyor. Değerli dostlar Eener
15685. 10:33:09doktrini. Bakın The White Eisener
15686. 10:33:11dediğimiz adam şu adam. Bu yaşlı ama
15687. 10:33:14dirayetli abimiz Kuzey Afrika'da meşale
15688. 10:33:18Torç harekatını yaptı. Ondan sonra
15689. 10:33:20Fransa başta olmak üzere Avrupa'nın
15690. 10:33:22işgalden kurtarılması için Normandi'ya
15691. 10:33:24çıkarmasını yaptı. Şimdi de ABD başkanı
15692. 10:33:27oldu. Eener doktrinini yayımladı. Eener
15693. 10:33:30doktrininde yine muhtemel soru adayı
15694. 10:33:33ne bu? ABD Ortadoğu devletlerinin SSCB
15695. 10:33:37tehdidine karşı kendi yanına çekmek için
15696. 10:33:39Ezenver doktrinini çıkarıyor. Değerli
15697. 10:33:42dostlarım Arap İsrail savaşlarına
15698. 10:33:44baktığımızda 1949 Arap İsrail savaşı
15699. 10:33:47oluyor. İsrail kazanıyor. 1956 Süveyş
15700. 10:33:51krizi oluyor. Mısır'ın Süvey kanalını
15701. 10:33:52millileştirmesinden dolayı yine İsrail
15702. 10:33:55kazanıyor. 1967'de 6 gün savaşları
15703. 10:33:58oluyor. Yine İsrail'i kazanıyor. 1973'te
15704. 10:34:02Yomkipur savaşları oluyor. Yine İsrail
15705. 10:34:04kazanıyor
15706. 10:34:06arkadaşlar. Geldik Asya, Avrupa ve
15707. 10:34:08Afrika'daki gelişmeler önemli olanlarına
15708. 10:34:10değineceğim.
15709. 10:34:12İlki Hindistan. Arkadaşlar Hindistan'ın
15710. 10:34:14bağımsızlığına ulaşmasını sağlayan ve
15711. 10:34:16Hindistan'ın ruhani lideri olarak
15712. 10:34:18bilinen kişi Mahatma Gandhi'dir. Kime
15713. 10:34:21benziyor bu Mahatma Gandhi? Kemal
15714. 10:34:23Kılıçdaroğlu'na benziyor arkadaşlar.
15715. 10:34:25Bakın burada çok benzemiyor mu? Melike
15716. 10:34:27bunun yanına bir de Kemal Kılıçdaroğlu
15717. 10:34:28koy lütfen. Çok benzetiyorum ben
15718. 10:34:31arkadaşlar. Mahatma Gandhi Hindistan'ın
15719. 10:34:33bağımsızlığına ulaşmasında etkili olan
15720. 10:34:36ruhani liderdir. Tuz yürüyüşü ile
15721. 10:34:39bilinir, sivil itaatsizlik, pasif
15722. 10:34:41direniş yapmıştır ve emperyalizme karşı
15723. 10:34:43mücadele etmiştir. Hindistan'ın ilk
15724. 10:34:45başbakanı ise Javarhal Lal Nehrudur
15725. 10:34:49değerli dostlar.
15726. 10:34:51Javarharlal Nehru ileride bağlantısızlar
15727. 10:34:54hareketinin eee liderlerinden biri
15728. 10:34:57olacak. Nehru Hindistan'la beraber
15729. 10:35:01gelelim Pakistan'a. Şimdi arkadaşlar
15730. 10:35:03şöyle düşünün.
15731. 10:35:05Şöyle bir Hindistan vardı. Hindistan
15732. 10:35:08Mahatma Gandhi liderliğinde bağımsız
15733. 10:35:10oldu. Daha sonra bağımsız Hindistan'ın
15734. 10:35:12içerisinden de ne çıkıyor?
15735. 10:35:15Pakistan çıkıyor bağımsız olarak. Bir de
15736. 10:35:18daha sonra kim çıkacak? Bangladeş
15737. 10:35:22çıkacak değerli dostlar. Hindistan'da
15738. 10:35:25burası olacak arkadaşlar. Pakistan
15739. 10:35:28önemli. Pakistan'ın bağımsızlığına
15740. 10:35:30ulaşmasını sağlayan kişi Muhammed Ali
15741. 10:35:32cinnah'tır. Dikkat etmekte fayda var.
15742. 10:35:35Devam edelim.
15743. 10:35:38Şu SEF ve Gualma katliamları önemli.
15744. 10:35:40Hani bize Ermenileri katlettiniz diyen
15745. 10:35:43ve bize ahlak, erdem, vicdan dersi
15746. 10:35:46vermeye çalışan Fransa var ya. He işte o
15747. 10:35:48Fransızların Cezayir'de yaptıkları
15748. 10:35:51katliamdır. Setif ve Guualme katliamında
15749. 10:35:54Fransızlar 45.000 Cezayirliği
15750. 10:35:56katletmişlerdir arkadaşlar. Sonra da
15751. 10:35:58gelip bize batı
15752. 10:36:01ahlak dersi, vicdan dersi, erdem dersi
15753. 10:36:04veriyor. Yani kimse kusura bakmasın ama
15754. 10:36:06bizim bu dersi almaya ihtiyacımız yok.
15755. 10:36:08Hele bu dersi batılılardan almaya hiç
15756. 10:36:11ihtiyacımız yok. Devam edelim. Güney
15757. 10:36:14Afrika Cumhuriyeti önemli. Burada
15758. 10:36:16arkadaşlar Madiba kabile adıyla bilinen
15759. 10:36:19kişi Nelson Mandela'dır arkadaşlar.
15760. 10:36:22Nelson Mandela Güney Afrika'nın ilk
15761. 10:36:25siyahi başkanıdır ve bütün hayatını
15762. 10:36:28ırkçılıkla ve sömürgecilikle mücadeleye
15763. 10:36:31ayırmıştır. Bence bu da önemli. Afrika
15764. 10:36:34Birliği Teşkilatı yani OAU arkadaşlar
15765. 10:36:37Afrika'daki bağımsız devletlerin
15766. 10:36:40ekonomik anlamda, siyasi anlamda,
15767. 10:36:42kültürel anlamda işbirliği yapmasını
15768. 10:36:44sağlayan teşkilat nedir? Afrika Birliği
15769. 10:36:47Teşkilatı. Onu mu işaretleyeceksin?
15770. 10:36:48Hayır. Sana Afrika Birliği Teşkilatını
15771. 10:36:50vermeyecek. Orada oyuyu verecek. Bunu
15772. 10:36:52işaretleyeceksin.
15773. 10:36:56Arkadaşlar geldik Uzakdoğu
15774. 10:36:57gelişmelerine. Baktığımızda Çin vardı
15775. 10:37:00arkadaşlar. Çin'de Mao Zedong denilen
15776. 10:37:02adam Çin Halk Cumhuriyeti'ni kurmuştu ve
15777. 10:37:05yine Çin'de kültür ihtilalini yapmıştı.
15778. 10:37:08Gelelim Kore Savaşı'na. Yani 38. Enlem
15779. 10:37:11sorununa değerli dostlar. Kore 38.
15780. 10:37:14enlemden ikiye ayrılmıştı ve Kuzey
15781. 10:37:17Kore'yi SSCB destekledi. Güney Kore'yi
15782. 10:37:19ABD destekledi. Bunun sonucunda iki Kore
15783. 10:37:23arasında bir savaş çıktı ve biz de
15784. 10:37:25arkadaşlar ABD ile beraber NATO'ya
15785. 10:37:28girmemiş olmamıza rağmen NATO askeri ile
15786. 10:37:30beraber Güney Kore'ye yardım gönderdik
15787. 10:37:33ve Kore Savaşı'na katıldık. Katılan
15788. 10:37:36birliğimizin adı Şimal Yıldızıdır.
15789. 10:37:39Birliğimizin komutanı Tahsin Yazıcıdır.
15790. 10:37:41Önemli. Bunun dışında ordumuz orada
15791. 10:37:45Kunuri muharebelerinde
15792. 10:37:47çok büyük başarılar kazandı ve bu
15793. 10:37:49başarılarından dolayı da NATO'ya kabul
15794. 10:37:52edildik. 1952 yılında Kore Savaşı'nı
15795. 10:37:55bitiren anlaşma da Panjom ateşkesidir.
15796. 10:37:58Peki gelelim Manilla paktına arkadaşlar.
15797. 10:38:01Manilla paktı nedir? Seato yani
15798. 10:38:02Güneydoğu Asya anlaşma teşkilatı. Anzus
15799. 10:38:06var. Anzus arkadaşlar ABD, Avustralya ve
15800. 10:38:09Yeni Zelanda. İngiltere'nin Yeni Zelanda
15801. 10:38:12ve Avustralya'dan getirdiği Çanakkale'de
15802. 10:38:14savaştırdığı askerlere ne diyorduk?
15803. 10:38:15Anzak diyorduk. Anzus'ta Avustralya,
15804. 10:38:19Yeni Zelanda bir de ABD'nin kurmuş
15805. 10:38:21olduğu güvenlik antlaşması. ASEAN. ASEAN
15806. 10:38:25nedir hocam? Güneydoğu Asya Milletleri
15807. 10:38:28Birliği ASEAN. Çok böyle sorusunun
15808. 10:38:30geleceğini düşünmüyorum bunların da.
15809. 10:38:33Devam edelim. Soğuk Savaş sürecinin
15810. 10:38:35Türkiye'ye etkileri ve bu dönemdeki
15811. 10:38:37gelişmelere. 1949 Avrupa Konseyi. Avrupa
15812. 10:38:41çapında insan hakları demokrasi hukukun
15813. 10:38:43üstünlüğünü amaçlıyordu. Biz de
15814. 10:38:45katılmıştık.
15815. 10:38:461949 NATO SSCB tehdidine karşı ABD
15816. 10:38:50liderliğinde ve Batı bloğu ülkelerinin
15817. 10:38:52katılımıyla eee kurulan askeri bir
15818. 10:38:55örgütlenmeydi NATO. Türkiye Cumhuriyeti
15819. 10:38:57de Kore'ye asker göndererek 1952'de
15820. 10:39:00NATO'ya katılmıştı. 1953 Balkan paktı.
15821. 10:39:04Bak bu pakt ya da antant aynı şeydir.
15822. 10:39:061934 Balkan paktında Türkiye,
15823. 10:39:10Yunanistan, Yugoslavya, Romanya vardı ve
15824. 10:39:13Almanya ve eee İtalya'nın saldırgan
15825. 10:39:16tutumuna karşı kurulmuştu. Bu başka bir
15826. 10:39:18şey. Bu Balkan Paktı 1953 yılında.
15827. 10:39:21Burada Romanya yok. Türkiye, Yunanistan,
15828. 10:39:24Yugoslavya yer alıyor. Daha sonradan
15829. 10:39:26Yunanistan Kıbrıs sorunu sebebiyle
15830. 10:39:28ayrılıyor. Yugoslavya'da Stalin'in ölümü
15831. 10:39:31üzerine SSCB ile yakınlaşıyor. O da
15832. 10:39:33ayrılıyor. Bu şekilde dağılıyor. Ama
15833. 10:39:35dikkat edin. 1934 yılında kurulan Balkan
15834. 10:39:38Paktı ya da Balkan Antantına katılmasına
15835. 10:39:41rağmen 1953 Balkan paktıa yer almayan
15836. 10:39:44devlet Romanya. Devam edelim. 1955
15837. 10:39:48Bağdat Paktı ya da diğer bir adıyla
15838. 10:39:50Sento arkadaşlar. SSCB Ortadoğu'daki
15839. 10:39:53etkinliğini arttırınca Türkiye, İran,
15840. 10:39:56Irak, Pakistan ve İngiltere'nin bakın
15841. 10:40:00Türkiye, İran, Irak, Pakistan ve
15842. 10:40:02İngiltere'nin katılımıyla Bağdat paktı
15843. 10:40:05kuruldu. Daha sonra arkadaşlar ne oldu?
15844. 10:40:08Daha sonra Irak'ta bir devrim oldu.
15845. 10:40:11Irak'ta devrim olunca Irak paktan
15846. 10:40:13çekildi. Paktın merkezi Ankara oldu. Adı
15847. 10:40:15da Sento oldu.
15848. 10:40:18Sonra dağıldı. Bakın dikkat. 1937
15849. 10:40:221937 yılında kurulan Sadabat paktı ile
15850. 10:40:25karıştırılmamalıdır.
15851. 10:40:27Sadabat paktıa Afganistan varken Bağdat
15852. 10:40:30paktında Pakistan var. Bir de Bağdat
15853. 10:40:33paktında ek olarak İngiltere var.
15854. 10:40:36Devam edelim. Soğuk savaş sürecinde
15855. 10:40:38Türkiye'deki siyasi gelişmeler. Şu
15856. 10:40:40müstakil grup burada değil ama daha önce
15857. 10:40:42söylemiştim yine söyleyeyim. 1939
15858. 10:40:44yılında Cumhuriyet Halk Partisi'nin
15859. 10:40:46kendi içerisinden çıkarmış olduğu parti
15860. 10:40:49içi denetim yetkisine sahip olan
15861. 10:40:50gruptur. Yani Cumhuriyet Halk Partisi
15862. 10:40:52kendi içerisinden kendisine muhalif
15863. 10:40:54çıkarıyor diyebiliriz. Burada Milli
15864. 10:40:57Kalkınma Partisi önemli arkadaşlar.
15865. 10:40:59Atatürk'ün ölümünün ardından ve I. Dünya
15866. 10:41:01Savaşı'nın ardından çok partili hayata
15867. 10:41:04geçiş yolunda kurulan ilk parti Demokrat
15868. 10:41:06Parti değildir. Milli Kalkınma
15869. 10:41:08Partisidir. Ve Milli Kalkınma Partisi'ni
15870. 10:41:10kuran kişi de Nuri Demirağ'dır. Çiftçiyi
15871. 10:41:13topraklandırma kanunu Cumhuriyet Halk
15872. 10:41:15Partisi eee topraksız köylüyü
15873. 10:41:18topraklandırmak için çiftçiyi
15874. 10:41:19topraklandırma kanununu çıkarıyor. Lakin
15875. 10:41:21bu çok büyük tepkilere maruz kalıyor ve
15876. 10:41:24uygulanamıyor. CHP içerisinden bazı
15877. 10:41:26milletvekilleri çiftçiyi topraklandırma
15878. 10:41:28kanunu ve bazı CHP uygulamalarına karşı
15879. 10:41:31çıkıyorlar. Karşı çıkmak için de dörtlü
15880. 10:41:33takri veriyorlar. Dörtlü takrir nedir?
15881. 10:41:35Dörtlü takri arkadaşlar Cafer adını
15882. 10:41:38verdiğimiz kişiler
15883. 10:41:41vermiştir. Kim bunlar? Celal Bayar,
15884. 10:41:43Adnan Menderes, Fuat Köprülü, Refik
15885. 10:41:46Koraltan. Çiftçiyi topraklandırma kanunu
15886. 10:41:49başta olmak üzere bazı CHP
15887. 10:41:51uygulamalarına karşı çıkılıyor ve parti
15888. 10:41:53programında değişiklik talebinde
15889. 10:41:54bulunuyorlar. Ama CHP dörtlü takri
15890. 10:41:57reddediyor. CHP dörtlü takdiriri
15891. 10:41:59reddedince burada gördüğünüz kişiler
15892. 10:42:03bunlar kim arkadaşlar? Adnan Menderes,
15893. 10:42:05Celal Bayar, Fuat Köprülü ve Refik
15894. 10:42:08Koraltan. Bunlar arkadaşlar ne
15895. 10:42:10yapıyorlar?
15896. 10:42:11Dörtlü takri reddedilince Demokrat
15897. 10:42:13Parti'yi kuruyorlar. Demokrat Parti'nin
15898. 10:42:16sloganı da "Yeter söz milletindir." Ve
15899. 10:42:19arkadaşlar Demokrat Parti ile beraber
15900. 10:42:211946 seçimlerine giriyorlar. CHP'de var.
15901. 10:42:241946 seçimlerinde maalesef açık oy
15902. 10:42:28kapalı sayım ilkesiyle hareket ediliyor
15903. 10:42:30ve bu seçimleri Cumhuriyet Halk Partisi
15904. 10:42:32kazanıyor. Bu 1946 seçimleri iki aşamada
15905. 10:42:35önemli. Bir açık oy kapalı sayım var.
15906. 10:42:38Bir de tek dereceli seçim sistemi ilk
15907. 10:42:40defa burada uygulandı değerli dostlar.
15908. 10:42:44Devam edelim.
15909. 10:42:47Hürriyet Misakı arkadaşlar. Hürriyet
15910. 10:42:49Misakı önemli. Demokrat Parti 1947
15911. 10:42:53tarihli 1. Kongresinde Hürriyet Misakını
15912. 10:42:56kabul ediyor ve burada diyor ki biz
15913. 10:42:58diyor çok partili döneme geçmemize
15914. 10:43:00rağmen hala diyor tek parti dönemi
15915. 10:43:02uygulamaları devam ediyor diyor. Biz
15916. 10:43:04bunu eleştiriyoruz diyor. Hürriyet
15917. 10:43:06Misakı yani artık çok partili hayata
15918. 10:43:09geçtik. Hürriyet istiyoruz diyor
15919. 10:43:11Demokrat Parti. Gelelim 12 Temmuz
15920. 10:43:14beyannamesine. Cumhurbaşkanı İsmetin Önü
15921. 10:43:16arkadaşlar iktidar ile muhalefet
15922. 10:43:19arasındaki gerilimi azaltmak için 12
15923. 10:43:21Temmuz beyannamesini yayımlıyor.
15924. 10:43:24Bu da önemli. Hürriyet Misakı da önemli.
15925. 10:43:2612 Temmuz beyannamesi de önemli. Millet
15926. 10:43:29Partisi şimdi ne oldu? Bakın arkadaşlar
15927. 10:43:31bu Cumhuriyet Halk Partisiydi.
15928. 10:43:33Cumhuriyet Halk Partisi içerisinden ne
15929. 10:43:35çıktı? Demokrat Parti çıktı. Cafer
15930. 10:43:38olarak kodlamıştık. Celal Bayar, Adnan
15931. 10:43:40Menderes, Fuat Köprülü ve Refik
15932. 10:43:41Koraltan.
15933. 10:43:43CHP burada kaldı. Burası DP oldu. Ve
15934. 10:43:47Demokrat Parti içerisinden de arkadaşlar
15935. 10:43:49ne çıkıyor?
15936. 10:43:51Millet Partisi
15937. 10:43:54çıkıyor. Millet Partisi'ni kimler kurdu?
15938. 10:43:57Fevzi Çakmak, Yusuf Hikmet Bayur, Osman
15939. 10:43:59Bölükbaşı kurdu. Değerli arkadaşlar
15940. 10:44:03çok etkili olamıyorlar ama
15941. 10:44:071950 seçimleri bence Türk demokrasi
15942. 10:44:10tarihinin en önemli seçimlerinden
15943. 10:44:11biridir arkadaşlar. Burada kapalı oy
15944. 10:44:14açık sayım ilkesi uygulanıyor. Çünkü
15945. 10:44:16Demokrat Parti diyor ki 1946
15946. 10:44:18seçimlerinde açık oy kapalı sayımı
15947. 10:44:20yaptınız. Bunu bir daha yaparsanız biz
15948. 10:44:21seçimlere girmeyiz diyor. Bu yüzden
15949. 10:44:23arkadaşlar 1950 seçimlerinde açık oy ya
15950. 10:44:26da kapalı oy açık sayım ilkesi
15951. 10:44:28uygulanıyor. Yani doğru olan
15952. 10:44:29uygulanıyor. Ve seçimlerin yönetilmesi
15953. 10:44:32için de YSK kuruluyor. Yani Yüksek Seçim
15954. 10:44:35Kurulu. Bak YSK 1960 darbesinden sonra
15955. 10:44:38değil, 1980 darbesinden sonra da değil.
15956. 10:44:40YSK 1950 seçimlerini yönetmek ve
15957. 10:44:43denetlemek için kuruluyor. Ve arkadaşlar
15958. 10:44:451950 seçimlerini Demokrat Parti
15959. 10:44:48kazanıyor. Bu olaya Beyaz Devrim adı
15960. 10:44:50veriliyor ve 27 yıllık CHP iktidarı sona
15961. 10:44:54eriyor. İsmettin Önü burada iktidarı
15962. 10:44:56kaybedince ne diyor? Benim en büyük
15963. 10:44:58yenilgim, en büyük zaferimdir. Diyor.
15964. 10:45:02Gelelim Demokrat Parti dönemine
15965. 10:45:04arkadaşlar. Cumhurbaşkanı Celal
15966. 10:45:06Bayaroğlu sivil kökenli ilk
15967. 10:45:08cumhurbaşkanı. Başbakan Adnan Menderes
15968. 10:45:10oldu, TBMM Başkanı Refik Koraltan oldu
15969. 10:45:13ve Demokrat Parti gelişmelerine bir
15970. 10:45:16bakalım. Önemli olanlarını işaretleyelim
15971. 10:45:18kırmızı ile. Arkadaşlar
15972. 10:45:21bu dönemde Atatürk'ü koruma kanunu
15973. 10:45:23çıkarıldı. Demokrat Parti tarafından
15974. 10:45:25Atatürk'ün naşı etnografya müzesinden
15975. 10:45:28anıt kabire taşındı. Yine Adnan Menderes
15976. 10:45:29döneminde devlet dairelerine Atatürk
15977. 10:45:32resmi asılması için genelge çıkarıldı.
15978. 10:45:34Yine Demokrat Parti döneminde Erzurum
15979. 10:45:36Atatürk Üniversitesi, Karadeniz Teknik
15980. 10:45:38Üniversitesi ve Ortadoğu Teknik
15981. 10:45:39Üniversitesi. Bu üç üniversite yine
15982. 10:45:42Adnan Menderes döneminde Demokrat Parti
15983. 10:45:43döneminde kuruldu. Köy enstitüleri ve
15984. 10:45:47halke evleri kapatıldı. Ezan Türkçeye
15985. 10:45:49çevrilmişti. Ezan yeniden Arapçaya
15986. 10:45:52çevrildi. Bunun dışında arkadaşlar
15987. 10:45:55Türkiye'nin ilk özel sermayeli kalkınma
15988. 10:45:57ve Yatarım Bankası olan Türkiye Sınai
15989. 10:45:59Bankası kuruldu. Marshall yardımını
15990. 10:46:02yapmıştı. ABD Marshall yardımından
15991. 10:46:04faydalanıldı.
15992. 10:46:07Bunun dışında Osmanlı Devleti'nden kalan
15993. 10:46:09borçlar bu dönemde bitti ama bu dönemde
15994. 10:46:11de IMF'ye borçlandık. Bence en önemli
15995. 10:46:14olanlar bunlardır.
15996. 10:46:16Buraya baktığımızda burada en önemlilere
15997. 10:46:18bakalım arkadaşlar. Burada liberal
15998. 10:46:20ekonomi modeline geçiliyor. Yani özgür
15999. 10:46:22ekonomi modeline geçiliyor. Kıbrıs
16000. 10:46:24sorunu ortaya çıkıyor. Bakın Kıbrıs
16001. 10:46:26sorununun ortaya çıkması bu dönemdedir.
16002. 10:46:286-7 Eylül olayları maalesef tarihimizde
16003. 10:46:30kar lekedir. Atatürk'ün Selanik'teki evi
16004. 10:46:33yakıldı, bombalandı diye bir haber
16005. 10:46:35geliyor. Ve bunun üzerine arkadaşlar eee
16006. 10:46:38maalesef vatandaşlarımız ülkemizde
16007. 10:46:40bulunan Rum yani Yunanlıların evlerini
16008. 10:46:42ve dükkanlarını yağmalıyorlar. Bu
16009. 10:46:45olaylara 67 Eylül olayları adı verilir.
16010. 10:46:47Önemlidir. CHP'nin haksız kazançlarının
16011. 10:46:50hazineye devri yasasını çıkardı. Adnan
16012. 10:46:52Menderes
16013. 10:46:53şey diyor Adnan Menderes burada biz ilk
16014. 10:46:55kongrelerimizi eşek damlarında
16015. 10:46:57yapıyorduk. Gerekirse onlar da yapsınlar
16016. 10:46:59diyor. CHP'nin haksız kazançlarının
16017. 10:47:01hazineye devri yasası çıkarılıyor.
16018. 10:47:03Hakimiyeti Milliye Gazetesi ileride
16019. 10:47:05Ulusazetesi adını alıyordu. Onu da
16020. 10:47:07alıyor arkadaşlar. Ama daha sonradan
16021. 10:47:09ulus tekrar CHP'ye dönüyor. Bakın hani
16022. 10:47:13az önce eleştirdim ya mesela 1946
16023. 10:47:15seçimleri Türk demokrasi tarihinin kara
16024. 10:47:17lekelerinden biridir. Açık oy kapalı
16025. 10:47:19sayım ilkesi yapılmıştır. Yani üzücü ama
16026. 10:47:21Adnan Menderes döneminde de bu üzücü
16027. 10:47:23olaylar var. Demokrat Parti'ye oy
16028. 10:47:25vermeyen Kırşehir ilçe yapılıyor ve
16029. 10:47:27Nevşehir'e bağlanıyor arkadaşlar.
16030. 10:47:29Demokrat Parti'ye oy vermeyen İsmetin
16031. 10:47:31Önü'nün memleketi Malatya'nın sınırları
16032. 10:47:33daraltılıyor ve içinden Adı Yaman
16033. 10:47:36çıkarılıyor. Ve arkadaşlar bakın dikkat
16034. 10:47:39edin. Demokrat Parti'nin il ve ilçe
16035. 10:47:40teşkilatları, gençlik kollarını bir
16036. 10:47:42araya getirilen Vatan Cephesi yine bu
16037. 10:47:45dönemde oluşturuluyor. Demokrat Parti
16038. 10:47:47daha fazla milletvekili çıkarabilsin
16039. 10:47:49diye dar bölge seçim sistemine gidiliyor
16040. 10:47:52diyebiliriz. ve muhalefet ve basının
16041. 10:47:55faaliyetlerinin engellenmesi için
16042. 10:47:57tahkikat komisyonu kuruluyor.
16043. 10:48:03Gelelim soğuk savaş döneminde dünyadaki
16044. 10:48:05diğer önemli gelişmelere arkadaşlar.
16045. 10:48:081953 yılında DNA'nın kimyasal yapısı
16046. 10:48:11çözülüyor. Bunun dışında rock and roll
16047. 10:48:13ve Elvis Presley ünleniyor. E dünyada
16048. 10:48:16şirkete değil şiddete karşı olan HIPİ
16049. 10:48:19hareketi yayılıyor. Bunun dışında
16050. 10:48:22Mısır'ın İskenderiye kentinde ilk defa
16051. 10:48:24Akdeniz oyunları düzenleniyor. Bu
16052. 10:48:26önemli.
16053. 10:48:28Şampiyon kulüpler Kupası düzenleniyor ve
16054. 10:48:30hani günümüzün Şampiyonlar Ligi ve bu
16055. 10:48:32kupayı ilk kazanan Real Madrid oluyor.
16056. 10:48:34Bu sene kazanamadılar. Bayern Münich'yi
16057. 10:48:36onlar eledi. Bayern Münich'yi de PSG
16058. 10:48:39eledi.
16059. 10:48:40Bunun dışında arkadaşlar baktığımızda
16060. 10:48:42SSCB ilk uydu olan Sputnik 1'i uzaya
16061. 10:48:45gönderdi. ABD de buna cevap olarak ne
16062. 10:48:48yaptı? NASA'yı kurdu değerli dostlar. Ve
16063. 10:48:52dikkat edelim. Dünyada ilk canlı yayın
16064. 10:48:55Tokyo Olimpiyatlarının yayını olmuştur.
16065. 10:49:00Soğuk Savaş döneminde Türkiye'deki diğer
16066. 10:49:02gelişmeler arkadaşlar eğer bize derse ki
16067. 10:49:07Türkiye'de ilk televizyon Türkiye'de ilk
16068. 10:49:09televizyon ilk TV yayını İstanbul Teknik
16069. 10:49:11Üniversitesi. İlk bilgisayar Karayolları
16070. 10:49:14Genel Müdürlüğü ilk internet Ortadoğu
16071. 10:49:16Teknik Üniversitesi diyeceğiz. Cemal Gel
16072. 10:49:19döneminde devrim arabaları yapılıyor ama
16073. 10:49:21seri üretime geçilemiyor. Gümüş Motor
16074. 10:49:23Projesi Necmettin Erbakan arkadaşlar e
16075. 10:49:27gümüş Motor projesini hayata geçiriyor.
16076. 10:49:29Hani bu çiftçilik yapanlarınız varsa
16077. 10:49:31aranızda bilirler. Biz kullanıyorduk.
16078. 10:49:34Pancar motoru vardı. pat motor falan
16079. 10:49:36denir bazı yerlerde. İşte o pancar
16080. 10:49:38motoru arkadaşlar Necmettin Erbakan'ın
16081. 10:49:40gümüş motor projesidir aslında. Bunun
16082. 10:49:43dışında değerli dostlarım bence çok
16083. 10:49:45önemli, çok önemli değilmiş gibi
16084. 10:49:47görülüyor ama 360 senaryosunun filme
16085. 10:49:50aktarılması ile Guines Rekorlar Kitabına
16086. 10:49:52giren kişi Safaa Önald'ır. Bu önemli.
16087. 10:49:55Bunun dışında arkadaşlar Çanakkale
16088. 10:49:58Boğazı'nda Dumlupınar denizaltısı 1953
16089. 10:50:00yılında battı maalesef.
16090. 10:50:03İlk renkli film Muhsin Ertuğrul'un
16091. 10:50:05Halıcı Kız filmidir. Bunu da bilmekte
16092. 10:50:08fayda var.
16093. 10:50:11Değerli arkadaşlar geldik yumuşama
16094. 10:50:13dönemine. Yani diğer bir adıyla detamp
16095. 10:50:15dönem. Nedir bu arkadaşlar? Yumuşama
16096. 10:50:17dönemi görüşmeler eşliğinde gerginliği
16097. 10:50:20azaltmaya yönelik çabaların yaşandığı
16098. 10:50:23dönemdir. Ve değerli dostlar detant
16099. 10:50:25dönem olarak da biliniyor. Yumuşama
16100. 10:50:27dönemi gelişmeleri. Tek tek kısa kısa
16101. 10:50:29açıklayacağım. 1960 U2 krizi. Nedir bu?
16102. 10:50:32ABD'ye ait bir casus uçağı var. Bu casus
16103. 10:50:35uçağı SSCB'yi gözetlerken orada
16104. 10:50:38düşürülüyor ve bunun sonucunda ABD ile
16105. 10:50:40SSCB arasında gerginlik çıkıyor. Bu U2
16106. 10:50:42krizidir. Devam edelim. Bağlantısızlar
16107. 10:50:45hareketi. Arkadaşlar Soğuk Savaşın
16108. 10:50:47başında söylemiştim. Doğu bondğunda ya
16109. 10:50:49da batı bloğunda olmak istemeyen
16110. 10:50:51devletler bağlantısızlar hareketini
16111. 10:50:54oluşturuyorlardı. Peki kimler var
16112. 10:50:56burada? Hindistan ve lideri Nehru
16113. 10:51:00Mısır'da. Cemal Abdülnasır ve
16114. 10:51:02Yugoslavya'da Tito. Arkadaşlar işte bu
16115. 10:51:05üçü ne yapıyorlar? Bağlantısızlar
16116. 10:51:07hareketini oluşturuyorlar ve
16117. 10:51:09bağlantısızlar hareketinin ilk
16118. 10:51:10toplantısı Bandun konferansıdır.
16119. 10:51:14[boğazını temizler]
16120. 10:51:151961 Kennedy Kurşev görüşmeleri
16121. 10:51:17arkadaşlar nükleer silahları azaltma
16122. 10:51:20konusunda görüşmeler yapıyorlar. ABD
16123. 10:51:22lideri Kennedy ve SSCB lideri Kruşçev.
16124. 10:51:26İşte bu Kennedy Kurşev görüşmesi
16125. 10:51:28yumuşama dönemini başlatıyor. Buna da o
16126. 10:51:30yüzden dikkat ediyoruz. Bakın
16127. 10:51:33yıldızlıyım ben. Burası var. Burası var.
16128. 10:51:35Önemli yani. Bağlantısızlar hareketi
16129. 10:51:37önemli. Kennedy Kurşev görüşmeleri
16130. 10:51:39önemli. Domuzlar Körfezi çıkarması.
16131. 10:51:42Arkadaşlar Fidel Castro ve Ernesto
16132. 10:51:44Çegoera ne yapmıştı? Küba'da komünizmi
16133. 10:51:47getirmişlerdi ve bat diktatörlüğünü
16134. 10:51:49yıkmışlardı. E, Amerika Birleşik
16135. 10:51:50Devletleri burnunun dibinde en büyük
16136. 10:51:53rakibi olan SSCB'nin
16137. 10:51:55komünizmi olsun ister mi? İstemiyor.
16138. 10:51:57Haliyle arkadaşlar SSC bakın eee batista
16139. 10:52:02yalnsı Kübalı sığınmacılar ABD'ye
16140. 10:52:04sığınıyorlardı. ABD bunları
16141. 10:52:06silahlandırıyor. Daha sonra bunları
16142. 10:52:09Küba'ya gönderiyor. İşte onlar Küba'daki
16143. 10:52:13komünizmi yıkmak için domuzlar Körfezi
16144. 10:52:16çıkarmasını yapıyorlar. Yani domuzlar
16145. 10:52:18Körfezi çıkarması ABD'nin Küba'daki
16146. 10:52:21komünizmi yıkma çabasıdır. Başarısız
16147. 10:52:23olmuştur. Devam edelim. 1962 Küba
16148. 10:52:27buhranı. Arkadaşlar şimdi ne oldu?
16149. 10:52:31ABD'nin yanında Küba vardı. komünizmle
16150. 10:52:33yönetiliyordu. SSCB Küba'ya füzelerini
16151. 10:52:36yerleştirdi ve yönünü ABD'ye çevirdi.
16152. 10:52:40ABD de kendi füzelerini Türkiye'ye
16153. 10:52:42yerleştirdi. Jüpiter füzelerini yönünü
16154. 10:52:44SSCB'ye çevirdi. İşte arkadaşlar bu Küba
16155. 10:52:47buhranı füzeler krizidir ve ABD'nin
16156. 10:52:51yerleştirdiği füzelerin adı Jüpiter
16157. 10:52:53füzeleridir. Bunu da soruyor soru
16158. 10:52:55bankaları. Bulunsun elinizde. Ve
16159. 10:52:57arkadaşlar daha sonra füzelerin
16160. 10:52:58karşılıklı sökülmesiyle bu gerginlik son
16161. 10:53:00buldu. Ama ABD ile SSCB arasında bir
16162. 10:53:03telefon hattı kuruldu. Bu telefon hattı
16163. 10:53:05kırmızı telefon hattıdır. Hangi
16164. 10:53:07gelişmeden sonra kurulmuştur? Küba
16165. 10:53:09buhranından sonra. Küba buhranı ne
16166. 10:53:12olarak bilin? Füzeler
16167. 10:53:14krizi olarak bilin arkadaşlar. Nixon
16168. 10:53:18Kissinger doktrini arkadaşlar. ABD ve
16169. 10:53:20SSCB'nin çıkarlarının korunmasını,
16170. 10:53:24dünyadaki herhangi bir sorun hakkında
16171. 10:53:26hemen savaşılmamasını, görüşülmesini
16172. 10:53:29içeren doktrin Nixon Kissinger
16173. 10:53:31doktrinidir. Yani uluslararası sorunları
16174. 10:53:34görüşerek çözelim, savaşarak değil
16175. 10:53:36diyorlar.
16176. 10:53:38Pingpong diplomasisi bence yine soru
16177. 10:53:40adayı arkadaşlar. Japonya'da bir masa
16178. 10:53:43tenisi turnuvası oluyor. Bu Japonya'daki
16179. 10:53:45masa tenisi turnuvasında ABD'li ve Çinli
16180. 10:53:47oyuncular ne yapıyorlar? eee, masa
16181. 10:53:49tenisi oynuyorlar. Yani pinpong
16182. 10:53:51oynuyorlar. Ondan sonra Çinli oyuncular
16183. 10:53:53ABD'li oyuncuları kendi ülkelerine davet
16184. 10:53:55ediyorlar. E, ABD ile Çin'in arası kötü.
16185. 10:53:58ABD'li oyuncular kendi hükümetlerinden
16186. 10:54:00izin almak için hükümetlerine
16187. 10:54:01ulaştıklarında Amerika Birleşik
16188. 10:54:03Devletleri bu pingpong oyununu
16189. 10:54:05diplomaside kullanıyor ve Çin'le bir
16190. 10:54:08yakınlaşma aracı olarak görüyor. İşte
16191. 10:54:10arkadaşlar Japonya'daki masa tenisi
16192. 10:54:12turnuvası temelli olarak ABD Çin
16193. 10:54:14arasında başlayan yakınlaşma ve görüşme
16194. 10:54:16sürecine pingpong diplomasisi adını
16195. 10:54:19veriyoruz. Kim arasındadır? ABD Çin
16196. 10:54:21arasındadır. 1969 Salt 1 anlaşması
16197. 10:54:25arkadaşlar. ABD Başkanı
16198. 10:54:27[boğazını temizler] Nixon ile SSCB
16199. 10:54:29lideri Brejnev diyorlar ki nükleer
16200. 10:54:31savunma silahlarını azaltalım diyorlar.
16201. 10:54:33Yani birbirimize güvenelim diyorlar. Bu
16202. 10:54:35Salt 1 anlaşmasıdır. İkisi de onaylıyor.
16203. 10:54:37Daha sonra Saltlaşması yapılacak. SSCB
16204. 10:54:41Salt 2 anlaşmasıı imzalıyor ama Amerika
16205. 10:54:43Birleşik Devletleri imzalamıyor. Neden?
16206. 10:54:46Çünkü SSCB Afganistan'ı işgal ediyor.
16207. 10:54:49Arkadaşlar ABD'nin Saltik anlaşmasını
16208. 10:54:51imzalamamasının sebebi neymiş? SSCB'nin
16209. 10:54:54Afganistan'ı işgal etmesiymiş. Bunun da
16210. 10:54:56sorusu gelir. Önemli.
16211. 10:55:01[boğazını temizler]
16212. 10:55:02Gelelim Helsinki Konferansına. 1975
16213. 10:55:04yılında Helsinki Konferansı yapılıyor.
16214. 10:55:06Nedir bu Helsinki Konferansı? Burada
16215. 10:55:08Helsinki nihai senede imzalanıyor. Peki
16216. 10:55:11içeriği ne hocam? Barış, işbirliği,
16217. 10:55:13bağımsızlık ve temel haklar konusunda
16218. 10:55:15bazı kararlar alınıyor Helsinki
16219. 10:55:17Konferansında. Gelelim Vietnam Savaşı'na
16220. 10:55:20arkadaşlar. Vietnam Savaşı'nda da bir
16221. 10:55:22kısmı SSCB, bir kısmı ABD destekliyor ve
16222. 10:55:26Vietnam birbirine giriyor. Kuzey ve
16223. 10:55:28güney olarak. Arkadaşlar bu Vietnam'ın
16224. 10:55:31ikiye ayrılması Cenevre anlaşması ile
16225. 10:55:33oluyor. Önemli. Daha sonra ne oluyor?
16226. 10:55:37Muhammed Ali Kley arkadaşlar. Muhammed
16227. 10:55:39Ali Kley'e diyorlar ki sen de Vietnam
16228. 10:55:41Savaşı'na katılacaksın ABD adına
16229. 10:55:43diyorlar. Ama Muhammed Ali Kley ne
16230. 10:55:46diyor? Vietkonglular bana bir şey
16231. 10:55:48yapmadılar ki neden onlarla savaşayım
16232. 10:55:50diyor ve bu yüzden Vietnam Savaşı'na
16233. 10:55:52katılmayı reddettiği için bütün dünya
16234. 10:55:55şampiyonlukları elinden alınıyor
16235. 10:55:57Müslüman boksör Muhammed Ali Kleyin
16236. 10:55:59arkadaşlar. O yüzden buna da dikkat
16237. 10:56:01ediyoruz.
16238. 10:56:04Vietnam Savaşı'nın devam ettiği yıllarda
16239. 10:56:06öldürülen ABD başkanı kim? John Kennedy
16240. 10:56:08değerli dostlar suikastle öldürülüyor.
16241. 10:56:11Tabii bu Vietnam Savaşı'nı kim kazanıyor
16242. 10:56:13hocam arkadaşlar? Vietnam Savaşı'nı
16243. 10:56:15SSCB'nin desteklediği sosyalistler
16244. 10:56:17kazanıyor ve Vietnam birleşiyor. Vietnam
16245. 10:56:20sosyalist Cumhuriyeti oluyor. ABD'nin
16246. 10:56:22modern dünyada yenildiği ilk yer
16247. 10:56:23diyebiliriz Vietnam Savaşı'na. Bu da
16248. 10:56:25Muhammed Ali Kley. Necmettin Erbakan
16249. 10:56:28getiriyor onu ülkemize. Bakın bu da
16250. 10:56:30yanılmıyorsam camide verilmiş bir post.
16251. 10:56:32Mitinge falan da geliyor hatta. Devam
16252. 10:56:35edelim. Muhammed Ali Kile en son 2011
16253. 10:56:37AYT'de soruldu. Sorusu gelebilir.
16254. 10:56:392011'de AYT yoktu da LYS'de.
16255. 10:56:42Devam edelim. Keşmir sorunu. Keşmir
16256. 10:56:44sorunu kimle kim arasında sorundur? Bu
16257. 10:56:46önemli. Hindistan ile Pakistan
16258. 10:56:48arasındaki sorun Keşmir sorunudur ve
16259. 10:56:50Taşkent deklarasyonu ile aralarındaki
16260. 10:56:54savaşı sona erdiriyor. SSCB arkadaşlar
16261. 10:56:57bunlar Hindistan ve Pakistan Keşmir'den
16262. 10:56:59dolayı birbirlerine giriyorlar. Taşkent
16263. 10:57:01Deklarasyonu ile SSCB savaşlarını
16264. 10:57:03bitiriyor. O yüzden şöyle bir soru
16265. 10:57:05gelebilir. Taşkent deklarasyonu
16266. 10:57:07aşağıdaki sorunlardan hangisiyile
16267. 10:57:08ilgilidir? Keşmir sorunuyla ilgilidir.
16268. 10:57:10Keşmir sorunu kimle kim arasındadır?
16269. 10:57:12Hindistan'la Pakistan arasında devam
16270. 10:57:14edelim. SSCB'nin Afganistan'ı işgaline
16271. 10:57:17bir bakalım. Bu yüzden ABD Salt 2
16272. 10:57:19anlaşmasını onaylamamıştı. Unutmayın
16273. 10:57:21arkadaşlar Afganistan'da SSCB'nin
16274. 10:57:23desteğiyle sosyalist bir parti iş başı
16275. 10:57:26yapıyor. Yani lider oluyor. Daha sonra
16276. 10:57:28bu sosyalist partiye karşı isyan
16277. 10:57:30çıkıyor. Daha sonra o sosyalist parti
16278. 10:57:33diyor ki ya diyor eee biz bu isyanı
16279. 10:57:35bastıramıyoruz. SSCB'yi ülkeye davet
16280. 10:57:37ediyoruz diyor ve SSCB kendi kurduğu
16281. 10:57:39parti sebebiyle ülkeye davet ediliyor ve
16282. 10:57:42Afganistan'ı işgal ediyor. Sonra SSCB
16283. 10:57:45şey diyor, "Biz işgal etmedik. Onlar
16284. 10:57:47bizi çağırdılar. Biz yardıma geldik
16285. 10:57:48diyor. SSCB'nin Afganistan'ı işgali
16286. 10:57:50sebebiyle ABD Salt 2 anlaşmasıı
16287. 10:57:53imzalamıyor ve 1980 Moskova
16288. 10:57:55Olimpiyatlarına katılmıyor. Hatta Halet
16289. 10:57:58Hoseyni'nin Uçurtma Avcısı eserinde
16290. 10:58:00şöyle bir cümle var. Koskoca STCB
16291. 10:58:03koskoca Afganistan'ı işgal ediyor.
16292. 10:58:05ABD'nin buna tek tepkisi ise biz de
16293. 10:58:08sizin havuzlarınızda yüzmeyeceğiz oluyor
16294. 10:58:10diyor arkadaşlar. Eee uçurtma avcısının
16295. 10:58:13geri planında SSCB'nin Afganistan'ı
16296. 10:58:16işgali anlatılır. Bir muhteşem Güneş
16297. 10:58:18eserinin geri planında ise Amerika'nın
16298. 10:58:21Afganistan'ı işgali anlatılır. O
16299. 10:58:23eserleri bir de o gözle de okuyun bence.
16300. 10:58:26Gelelim Arap İsrail savaşlarına
16301. 10:58:28arkadaşlar. Arap İsrail savaşlarına
16302. 10:58:30aslında değinmiştim ufacık. Bu
16303. 10:58:32savaşların içeriğine çok girmeyeceğim.
16304. 10:58:341949 Arap İsrail Savaşı'nda Mısır,
16305. 10:58:36Ürdün, Suriye, Irak, Lübnan İsrail'e
16306. 10:58:38saldırıyorlar. İsrail kazanıyor.
16307. 10:58:42Devam edelim. 1956 Mısır İsrail Savaşı.
16308. 10:58:45Mısır lideri olan Cemal Abdülnasır,
16309. 10:58:47"Süveyş kanalını millileştiriyorum.
16310. 10:58:49Burası bizim di" diyor. Bunun üzerine
16311. 10:58:50arkadaşlar aralarında savaş çıkıyor.
16312. 10:58:52Yine İsrail kazanıyor. Devam edelim.
16313. 10:58:561967 Arap İsrail Savaşları 6 gün
16314. 10:58:58savaşları olarak da bilinir arkadaşlar.
16315. 10:59:01Mısır Akabe Körfezi'ni kapatıyor ve
16316. 10:59:02Filistin Kurtuluş Örgütüne yardım
16317. 10:59:04ediyor. Bu savaşın nedenidir. Mısır,
16318. 10:59:06Ürdün, Suriye İsrail'e saldırıyorlar.
16319. 10:59:08Yine İsrail'i kazanıyor. Hatta burada
16320. 10:59:11bakın Suriye Golan tepelerini
16321. 10:59:13kaybediyor. Eee Mısır da Sina
16322. 10:59:16Yarımadasını kaybediyor diyebiliriz.
16323. 10:59:20Yani İsrail çok kazançlı çıkıyor. 1973
16324. 10:59:23Yom Kippur Savaşları. Yahudilerin kutsal
16325. 10:59:25ayı olan Yomkipur'da saldırılmasından
16326. 10:59:27dolayı Yomkipur savaşları olarak
16327. 10:59:29biliniyor arkadaşlar. Mısır Sina
16328. 10:59:32Yarımadasını Suriye Golan tepelerini
16329. 10:59:34kaybetmişti 6 gün savaşlarında. Savaşın
16330. 10:59:36sebebi budur. Mısır ve Suriye İsrail'e
16331. 10:59:38saldırıyorlar. Maalesef yine İsrail
16332. 10:59:41kazanıyor arkadaşlar. Fakat burada
16333. 10:59:43ABD'nin desteğini alan Mısır Süveyş
16334. 10:59:46kanalına hakim olduğunu kabul ettiriyor
16335. 10:59:48ve Sina Yarımadasın'ın da bir kısmını
16336. 10:59:49alıyor. Hayda ABD bu zamana kadar
16337. 10:59:52Yahudilere destek veriyordu. Burada ne
16338. 10:59:54oldu da Mısır'a destek verdi? Bir sebebi
16339. 10:59:56olacak elbette bunun. Peki arkadaşlar
16340. 11:00:00burada ne oluyor biliyor musunuz? Camp
16341. 11:00:01David anlaşmasına giden yol açılıyor.
16342. 11:00:03Yani ABD aslında
16343. 11:00:06ne yapıyor? eee çıkarları var ya ABD'nin
16344. 11:00:09kendisinin. İşte o çıkarları hayata
16345. 11:00:11geçirmek için burada göstermelik Mısır'a
16346. 11:00:14bir destek veriyor. Ve arkadaşlar batılı
16347. 11:00:17devletler eee İsrail'e destek verince
16348. 11:00:21Arap ülkeleri de ne yapıyorlar? Eee
16349. 11:00:23petrolü kısıtlıyorlar. Petrol ambargosu
16350. 11:00:25uyguluyorlar ve batıda petrol krizi
16351. 11:00:28çıkıyor. Hatta bir Eurovizyon şarkısı
16352. 11:00:30yok muydu? Aman petrol, canım petrol.
16353. 11:00:32Sana sana muhtacım petrol diye. İşte o
16354. 11:00:34petrol krizinden dolayı. Kimdi o? AD
16355. 11:00:36Pekkan mıydı? Sezen Aksu muydu? Kimdi o?
16356. 11:00:38Yorumlara bir yazın o şarkıyı söyleyene.
16357. 11:00:42Gelelim Camp David anlaşmasına. ABD ne
16358. 11:00:44demiştim? Boşu boşuna Mısır'a destek
16359. 11:00:46olmaz demiştim. Şimdi beni dikkatle
16360. 11:00:48dinlemenizi istiyorum arkadaşlar. Henry
16361. 11:00:53Kissinger denilen bir adam var.
16362. 11:00:56Bu Henrik Kisinger dediğimiz adam
16363. 11:00:58arkadaşlar ABD tarafından
16364. 11:00:59görevlendiriliyor.
16365. 11:01:01Bir tarafta İsrail var. Karşısında ise
16366. 11:01:05Mısır var. İşte bu Henrik Isin geliyor
16367. 11:01:08arkadaşlar. İsrail'in isteklerini
16368. 11:01:10Mısır'a, Mısır'ın isteklerini İsrail'e,
16369. 11:01:12İsrail'in isteklerini Mısır'a, Mısır'ın
16370. 11:01:13isteklerini İsrail'e iletiyor. Yani
16371. 11:01:15aralarında ne yapıyor? Mekik dokuyor.
16372. 11:01:17Henrikin Henrik Kissinger'in uyguladığı
16373. 11:01:20politika mekik diplomasisidir ve
16374. 11:01:24arkadaşlar bunları sonunda anlaştırıyor.
16375. 11:01:26Bunun sonucunda Camp David
16376. 11:01:31Antlaşması imzalanıyor ve Camp David
16377. 11:01:33antlaşmasıyla
16378. 11:01:35İsrail'i tanıyan ilk Arap devleti Mısır
16379. 11:01:37oluyor. Burada Henriker soru olarak
16380. 11:01:39gelebilir. Mekik diplomasisi soru olarak
16381. 11:01:41gelebilir. Bunun dışında Camp David
16382. 11:01:43anlaşması soru olarak gelebilir. C Devit
16383. 11:01:46anlaşmasıyla İsrail'i tanıyan ilk Arap
16384. 11:01:48devleti Mısır oldu. Soru olarak
16385. 11:01:50gelebilir. Bakın küçücük yer dör tane
16386. 11:01:52soru adayı.
16387. 11:01:54Filistin Kurtuluş Örgütü yine muhtemel
16388. 11:01:56soru adaylarımızdan biri arkadaşlar.
16389. 11:01:58Filistin Kurtuluş Örgütü'nü kim kurdu?
16390. 11:02:00Yas Arafat kurdu. Neden kurdu?
16391. 11:02:02Filistin'in İsrail işgalinden
16392. 11:02:04kurtarılması için kurdu. Filistin
16393. 11:02:05Kurtuluş Örgütün'nün başlattığı harekete
16394. 11:02:08intifada yani ayaklanmada yani
16395. 11:02:11teyakkuzda adını veriyoruz. Bu da
16396. 11:02:14hafızam beni yanıltmıyorsa 2024 EKYS
16397. 11:02:18sınav sorusu. Filistin Kurtuluş
16398. 11:02:20Örgütü'nün başlattığı hareket nedir?
16399. 11:02:22Cevap intifada. Hocam infirat vardı.
16400. 11:02:25İnfirat ABD'nin yalnızlık Monroya
16401. 11:02:27doktrini. Peki devam edelim. 1960 OPEC
16402. 11:02:31arkadaşlar. OPEC kuruluyor. Petrol ihraç
16403. 11:02:34eden ülkeler birliğidir OPEC. Değerli
16404. 11:02:36dostlarım petrol fiyatlarına müdahale
16405. 11:02:38etmek için kurulmuştur Opulan.
16406. 11:02:41Bak kurucu devletimiz Venezuela ve bu
16407. 11:02:44OPEC'in içerisinde bulunanları VKI
16408. 11:02:48olarak kodluyoruz. Kim bunlar? Venezuela
16409. 11:02:51zaten lider bu. Bunun dışında İran,
16410. 11:02:53bunun dışında Suudi Arabistan. Bunun
16411. 11:02:55dışında Kuveyt ve Irak yer alıyor.
16412. 11:02:58Değerli dostlarım
16413. 11:03:01devam edelim.
16414. 11:03:03Bir de AOPEC var. A hani OPEC neydi?
16415. 11:03:05Petrol ihraç eden ülkeler birliğiydi. E
16416. 11:03:09AOPEC ne? Petrol ihraç eden Arap
16417. 11:03:12ülkeleri birliği petrolü İsrail'i
16418. 11:03:14destekleyen devletlere karşı koz olarak
16419. 11:03:16kullanıyorlar. Bunun sonucunda da 1973
16420. 11:03:19petrol krizine neden oluyorlar. Peki
16421. 11:03:23devam edelim. 1991 Madrid Konferansı.
16422. 11:03:26İsrail ile Filistin'i ilk defa yüz yüde
16423. 11:03:27görüşüyorlar. 1993 Oslo görüşmeleri.
16424. 11:03:30Dikkat edin. İsrail Filistin Kurtuluş
16425. 11:03:32Örgütünü. Filistin Kurtuluş Örgütü ise
16426. 11:03:34İsrail'i burada resmen tanıyor.
16427. 11:03:37Arkadaşlarım FES planı hocam. Fest planı
16428. 11:03:40nedir? Fest planı bizim istediğimiz
16429. 11:03:41şeydir dostlarım. Kudüs dahil İsrail'in
16430. 11:03:44işgal ettiği bütün topraklardan
16431. 11:03:45çekilmesini ve Kudüs merkezli bağımsız
16432. 11:03:48Filistin devletiin kurulmasını amaç
16433. 11:03:50edinen plandır. Fez planı yani
16434. 11:03:52istediğimiz şey İsrail'in defolup
16435. 11:03:54gitmesi.
16436. 11:03:56Devam edelim. Hamas arkadaşlar. Hamas
16437. 11:03:58MEB kitabında geçiyor. Gazze şeridinde
16438. 11:04:00kurulan İslami direniş örgütünün kısa
16439. 11:04:03adı Hamas'tır. 2004 Refah operasyonu
16440. 11:04:07arkadaşlar bu 2024 ya pardon 2004 Refah
16441. 11:04:10operasyonunu hatırlayanlarınız çoktur
16442. 11:04:12aranızda arkadaşlar. Yaser Arafat burada
16443. 11:04:15Abluka'ya alınıyor. Daha sonra Yas
16444. 11:04:17Arafat vefat ediyor ve Mahmut Abbas
16445. 11:04:21geçiyor başlarına. Arkadaşlar Yaser
16446. 11:04:24Arafat dediğimiz adam da bu. Yine Yaser
16447. 11:04:26Arafat'ta muhtemel soru adayıdır. Devam
16448. 11:04:29edelim. İran Irak savaşı bağas hareketi.
16449. 11:04:32Bağas hareketi nedir? Yeniden doğuş
16450. 11:04:34anlamına gelir. Arap sosyalizmidir.
16451. 11:04:37Şimdi bu ne biliyor musunuz arkadaşlar?
16452. 11:04:40Amerika Birleşik Devletleri Ortadoğu
16453. 11:04:42Devletleri'ni SSCB tehdidine karşı kendi
16454. 11:04:44yanına çekmek için doktrinini çıkardı.
16455. 11:04:47Ya he işte SSCBE Arap devletlerinde,
16456. 11:04:50Arap ülkelerinde sosyalizmi yaymak için
16457. 11:04:53bağaz hareketini yani yeniden doğuş
16458. 11:04:56anlamına gelen Arap sosyalizmini ortaya
16459. 11:04:58atıyor. Suriye'de Hafız Esad Beşer
16460. 11:05:00Esad'ın babası. Irak'ta Hasan Elbakır ya
16461. 11:05:03da Saddam Hüseyin düştü burada vallahi
16462. 11:05:06Saddam Hüseyin de bu kişiler bağas
16463. 11:05:08hareketiyle başa geçiyor arkadaşlar.
16464. 11:05:10Zaten Suriye'de Beşer Esad indirildi.
16465. 11:05:14Irak'ta Saddam Hüseyin idam edildi. Yani
16466. 11:05:18hem Suriye'de hem Irak'taki bağas
16467. 11:05:20hareketini ne yaptı? Amerika Birleşik
16468. 11:05:22Devletleri yıktı. Çünkü orada bağas
16469. 11:05:24olması Rusya'nın olması demekti. İran
16470. 11:05:28İslam Cumhuriyeti'nin kuruluşu zaten eee
16471. 11:05:31Beşer Esad da nereye sığındı? Rusya'ya
16472. 11:05:32sığındı ya. Neden? Çünkü Arap sosyalizmi
16473. 11:05:34ile başa gelmişti. O yüzden İran İslam
16474. 11:05:37Cumhuriyeti'nin kuruluşu arkadaşlar Şah
16475. 11:05:39Believi liderliğinde seküler olarak İran
16476. 11:05:42yönetiliyordu. Yani laik bir İran vardı.
16477. 11:05:45Lakin arkadaşlar 1979 yılında Ayetullah
16478. 11:05:48Humeyni liderliğinde laik İran yıkıldı
16479. 11:05:52ve yerine İran İslam Cumhuriyeti
16480. 11:05:54kuruldu.
16481. 11:05:57Panarrabizm arkadaşlar, panslavizm Slav
16482. 11:06:00birliğiydi. Rus politikasıydı.
16483. 11:06:01Panarraabizm de Arap Birliğidir. Yani
16484. 11:06:04kime hizmet eder bu? Yine SSCB'ye yani
16485. 11:06:07Rusya'ya hizmet eder. Geniş bir
16486. 11:06:09coğrafyada yer alan Arap halkları
16487. 11:06:11arasında birlik ve beraberliği amaçlayan
16488. 11:06:13seküler ve sosyalist bir harekettir.
16489. 11:06:16Panarraabizm. Şaddül Arap su sorunu.
16490. 11:06:19Fırat ve Dicne nehirlerinin birleştiği
16491. 11:06:20yere şaddül Arap diyoruz. Kimle kim
16492. 11:06:22arasında sorun olur bu şaddül Arap su
16493. 11:06:24sorunu? Tabii ki Irak ve İran arasında
16494. 11:06:27sorun oluyor.
16495. 11:06:30Gelelim İran Irak savaşı'na değerli
16496. 11:06:32dostlar. Neden bu savaş çıktı? Şaddül
16497. 11:06:34Arap su sorunu sebebiyle. Bunun dışında
16498. 11:06:37Şiilerin ve Sünnilerin karşılıklı olarak
16499. 11:06:39kışkırtılmasıyla Halepçe katliamı.
16500. 11:06:42Halepçe katliamı maalesef az bilinen bir
16501. 11:06:44olay. Irak lideri Saddam Hüseyin Irak'ta
16502. 11:06:46bulunan Şii Kürtlerin Irak'a ihanet
16503. 11:06:50ederek
16504. 11:06:51İran'ı desteklediğini söylüyor ve
16505. 11:06:54Halepçe'ye Halepçe'ye kimyasal silah
16506. 11:06:56kullanıyor ve kimyasal silahlarla
16507. 11:06:59Halepçe katliamını yapıyor Saddam
16508. 11:07:01Hüseyin. Değerli dostlar bu da önemli.
16509. 11:07:05Devam edelim. İran Gate skandalı. Şimdi
16510. 11:07:07arkadaşlar İran Irak savaşı var ya şöyle
16511. 11:07:09yazayım. İran Irak savaşı var. Tamam.
16512. 11:07:14Bu savaş içerisinde Amerika Birleşik
16513. 11:07:16Devletleri diyor ki AVD ben diyor bu
16514. 11:07:19savaşta diyor Irak'ı şöyle yapayım. Ben
16515. 11:07:22bu savaşta Irak'ı destekliyorum diyor
16516. 11:07:24Amerika Birleşik Devletleri ama İsrail
16517. 11:07:28aracılığıyla el altından ne yapıyor?
16518. 11:07:30İran'a da silah satıyor. İşte bu olayın
16519. 11:07:34ortaya çıkması İran gate skandalı ya da
16520. 11:07:37İran kontra skandalı olarak biliniyor.
16521. 11:07:39ABD'nin açıklaması ne biliyor musunuz?
16522. 11:07:41Biz bilmiyorduk. Biz Irak'ı destekledik.
16523. 11:07:43Ona silah sattık. İran'a el altından
16524. 11:07:45İsrail aracılığıyla silah sattığımızı
16525. 11:07:47bilmiyorduk diyorlar. Yani inanırsan
16526. 11:07:50yersen. Peki arkadaşlar İran Irak savaşı
16527. 11:07:53Birleşmiş Milletler kararı ile
16528. 11:07:54sonlandırıldı. Savaşın sonuçları. Pek
16529. 11:07:57çok insan hayatını kaybetti. Her iki
16530. 11:07:59tarafta petrol rezervlerine zarar verdi.
16531. 11:08:01Her iki devlet de ekonomik kayba uğradı.
16532. 11:08:04İsrail Arapların parçalanmış olmasını
16533. 11:08:06kendi lehine kullandı arkadaşlar. Yani
16534. 11:08:09özetle yani özetle bu savaş kimin işine
16535. 11:08:12yaradı? İsrail'in işine yaradı.
16536. 11:08:16Ve arkadaşlar baktığımızda
16537. 11:08:20İran ekonomik krize girdiği için burada
16538. 11:08:23bir hatam var. Benim özürlerimi
16539. 11:08:25sunuyorum. Irak
16540. 11:08:28ekonomik krize girdiği için zararını
16541. 11:08:30karşılayabilmek adına Kuveyt'e
16542. 11:08:32saldırıyor. Değerli dostlar,
16543. 11:08:36arkadaşlar geldik Türk Yunan
16544. 11:08:38sorunlarına. İlk olarak Kıbrıs sorununu
16545. 11:08:40ele alacağız. Enosis. Enosis nedir?
16546. 11:08:42Kıbrıs adasını Yunanistan'a bağlama
16547. 11:08:44hedefine verilen isimdir. EOK nedir? EOK
16548. 11:08:47da Kıbrıs'ı Yunanistan'a bağlamak için
16549. 11:08:49yani Enosis'i gerçekleştirmek için
16550. 11:08:51kurulan silahlı terör örgütüdür. TMT
16551. 11:08:54nedir? TMT de bizim yani Türklerin
16552. 11:08:57kurmuş olduğu EOKA'ya karşı kurulan
16553. 11:09:00teşkilatlanmadır. Türk Mukavemet
16554. 11:09:02Teşkilatı kuruluşunda Rauf Denktaş
16555. 11:09:04etkilidir. Peki gelelim 1959 Zürriye
16556. 11:09:07Anlaşması'na. Zürriye Antlaşması'a
16557. 11:09:09arkadaşlar Kıbrıs'ta bağımsız bir
16558. 11:09:11cumhuriyet kurulsun dendi ve Londra
16559. 11:09:14anlaşmasıyla da Zürriye Anlaşması esas
16560. 11:09:17alınarak Kıbrıs Devleti kuruldu. Bu
16561. 11:09:20devletin ilk cumhurbaşkanı Makarios'tur.
16562. 11:09:23Yardımcısı da Türk Fazıl Küçüktür. Fazıl
16563. 11:09:25Küçük 2016 yılında soruldu. 5 yıl o
16564. 11:09:28cumhurbaşkanı 5 yıl yardımcı olacak
16565. 11:09:30Fazıl Küçük. Sonra yer
16566. 11:09:31değiştireceklerdi. Yani sistemin
16567. 11:09:33istemeyeceği buradan belli. Peki devam
16568. 11:09:35edelim. Kanlı Noel. Kanlı Noel Kıbrıslı
16569. 11:09:38Türklerin şehit edilmesi olayıdır. Bunun
16570. 11:09:40dışında arkadaşlar Johnson mektubu
16571. 11:09:42önemlidir. Çünkü biz o dönemde Kıbrıs'ta
16572. 11:09:45harekat düzenlemeyi düşündüğümüzü
16573. 11:09:46söylediğimizde ABD başkanı olan Janson
16574. 11:09:49İsmet'in Önü'ye tehdit ediyor. İsmetin
16575. 11:09:52Önü'neye bir mektup gönderiyor ve bizi
16576. 11:09:53tehdit ediyor. Ve bizim ABD ile
16577. 11:09:55ilişkilerimiz bozuluyor. Biz de SSCB ile
16578. 11:09:58yakınlaşıyoruz. Gelelim Cengiz Topel'e.
16579. 11:10:01İsmini mahallelere, ismini sokaklara,
16580. 11:10:03ismini caddelere verdiğimiz, okullara
16581. 11:10:05verdiğimiz kişidir Cengiz Topel. Ama kim
16582. 11:10:07olduğunu maalesef bilmiyoruz. Cengiz
16583. 11:10:09Topel arkadaşlar bizim Kıbrıs'taki ilk
16584. 11:10:12hava şehidimizdir. Kendisi saatlerce,
16585. 11:10:14günlerce işkence görmüş ve işkenceyle
16586. 11:10:17şehit düşmüştür. Ama ağzından bir kelime
16587. 11:10:19bile alamamıştır Yunanlılar. Cengiz
16588. 11:10:21Topel önemli. Devam edelim. Akritas
16589. 11:10:24planı. Bu canice bir plandır arkadaşlar.
16590. 11:10:27Kıbrıs adasında yaşayan Türklerin ani
16591. 11:10:29bir baskın ile yok edilmesi planıdır.
16592. 11:10:33Bunun dışında daha sonra ne oldu? 1967
16593. 11:10:35yılında Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi
16594. 11:10:37kuruldu. Fazıl Küçük ve Rauf Denktaş
16595. 11:10:40liderliğinde kuruldu. EOK darbesi. Eoko
16596. 11:10:43darbesi ile arkadaşlar EKO'nın lideri
16597. 11:10:45olan Samson adındaki kişi Cumhurbaşkanı
16598. 11:10:48Makarios'a darbe yaptı ve onu indirdi.
16599. 11:10:51Yerine kendisi geçti ve Kıbrıs Elen
16600. 11:10:54Cumhuriyeti'ni kurdu. Bu durumda da
16601. 11:10:56Türkiye Cumhuriyeti garantörlük hakları
16602. 11:10:58sebebiyle adaya harekat düzenlemesinin
16603. 11:11:01önü açıldı. Türkiye Cumhuriyeti'nin Eko
16604. 11:11:04darbesinden sonra Kıbrıs Barış
16605. 11:11:06Harekatı'na baktığımızda 1974 yılındımız
16606. 11:11:10[boğazını temizler]
16607. 11:11:11Fahri Korutürk'tür. Başbakanımız Bülent
16608. 11:11:13Ecevit'tir. Başbakan yardımcımız
16609. 11:11:15Necmettin Erbakan'dır. Maalesef
16610. 11:11:17Necmettin Erbakan burada çok bilinmiyor
16611. 11:11:19arkadaşlar. Ben Bülent Ecevit'i çok
16612. 11:11:20severim. Karaoğlan lakabıyla bilinir.
16613. 11:11:23Eee, Kıbrıs Barış Harekatın'ın
16614. 11:11:24düzenlenmesinde son derece cesur
16615. 11:11:26davranmıştır. Necmettin Erbakan da çok
16616. 11:11:28önemlidir. Necmettin Erbakan da tıpkı
16617. 11:11:31Bülent Ecevit gibi davranmıştır ve
16618. 11:11:33harekata destek vermiştir o süreçte.
16619. 11:11:35Fakat adı çok geçmiyor diye özellikle
16620. 11:11:36üzerinde durmak istedim. Dışişleri
16621. 11:11:39Bakanı Turan Güneş'tir değerli dostlar.
16622. 11:11:41Ve Turan Güneş'in kızının adı Ayşe'dir.
16623. 11:11:44Ve Kıbrıs Barış Harekatı'nın şifresi de
16624. 11:11:46Ayşe tatile çıksındır. Değerli dostlar
16625. 11:11:491974 yılında harekat düzenlendi ve ne
16626. 11:11:52oldu arkadaşlar? Biz Kuzey Kıbrıs
16627. 11:11:55kısmını ele geçirdik ve orada iki
16628. 11:11:57harekat düzenleyerek orayı ele geçirdik.
16629. 11:12:00Türk hakimiyetini sağladık. Peki Kapalı
16630. 11:12:03Maraş nedir? Kıbrıs'taki kumarhananeler
16631. 11:12:05ve eğlence bölgesidir. Günümüzde de
16632. 11:12:07kapalı bölgedir. TCG Kocatepe Kıbrıs
16633. 11:12:10Barış Harekatı sırasında dost ateşiyle
16634. 11:12:11vurduğumuz kendi gemimizdir. TCG
16635. 11:12:13Kocatepe
16636. 11:12:151983 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin
16637. 11:12:18kuruluşu. Arkadaşlar bakın 1974'te
16638. 11:12:20Kıbrıs Barış Harekatını düzenliyoruz.
16639. 11:12:23Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin yani
16640. 11:12:24KKTC'nin kuruluşu 1983'tir ve
16641. 11:12:28[boğazını temizler] ilk cumhurbaşkanı da
16642. 11:12:302010 yıl 2012 yılında vefat eden Rauf
16643. 11:12:33Denktaş'tır. Rauf Denktaş da muhtemel
16644. 11:12:35soru adayıdır. Devam edelim. Anlam
16645. 11:12:38planı. Anlam planı Birleşik Kıbrıs
16646. 11:12:40Planıdır. Referanduma gidiliyor. Biz
16647. 11:12:42kabul ediyoruz birleşmeyi ama Yunanlılar
16648. 11:12:44kabul etmiyorlar. Kıbrıs sorunu bu
16649. 11:12:46kadar. Kıta sağanlığı sorunu arkadaşlar.
16650. 11:12:49Kıta sağanlığı nedir? Denizden bakın
16651. 11:12:51denizden
16652. 11:12:53ya da karadan 200 metre derinliğe
16653. 11:12:55ulaşıncaya kadar
16654. 11:12:57geçen alana şelf alanı adı veriliyor
16655. 11:13:00arkadaşlar. Bu petrol arama
16656. 11:13:02faaliyetlerinde bulunuyoruz biz. Bu
16657. 11:13:04Türklerle Yunanlılar arasında kıta
16658. 11:13:07sağanlığı sorunu yani şelf alanı
16659. 11:13:08sorununu ortaya çıkarıyor. Daha sonra bu
16660. 11:13:11self alanı sorunu şelf alanı sorunu yani
16661. 11:13:14kıta sağanlığı sorunu Yunanlılar için de
16662. 11:13:16sıkıntı bizim için de sıkıntı oluyor.
16663. 11:13:18Daha sonra Bern deklarasyonuyla bu sorun
16664. 11:13:20çözülüyor. Bak Bern deklarasyonu neyle
16665. 11:13:22ilgilidir derlerse kıta sağanının
16666. 11:13:24sorunuyla diyeceksin.
16667. 11:13:26Karasuları sorunu. Yunanistan'ın
16668. 11:13:28karasuları 3 mil. Bizim de 3 mil.
16669. 11:13:31Yunanistan birden bir açıklama yapıyor.
16670. 11:13:32Ben karasularımın genişliğini 3 milden 6
16671. 11:13:35mile çıkarıyorum diyor. Biz çok bir şey
16672. 11:13:36demiyoruz bu esnada. Sonra Yunanistan
16673. 11:13:38bir daha açıklama yapıyor. Bizi sessiz
16674. 11:13:40görünce 6 milden 12 mile çıkarıyoruz
16675. 11:13:43diyor. 12 mil ne demek biliyor musun?
16676. 11:13:44Sen atıyorum Bodrum'da kokteyl içiyorsun
16677. 11:13:47ya pipetten. Yunanlıların gelip ver
16678. 11:13:50bakalım bana da bir yudum demesi. Onlar
16679. 11:13:53da pipetten bir yudum çekeceklermiş
16680. 11:13:55gibi. Ha bizim burnumuzun dibine gelmiş
16681. 11:13:56oluyorlar. Biz diyoruz ki eğer
16682. 11:13:58karasularınızı 12 mile çıkarma kararı
16683. 11:14:00alırsanız bunu bir savaş nedeni sayarız
16684. 11:14:02diyoruz ve Yunanistan bu fikrinden
16685. 11:14:04vazgeçiyor. Karasuları sorunu bu. Ege
16686. 11:14:06adalarının silahlandırılması. Arkadaşlar
16687. 11:14:09Lozan'a göre silahlandıramıyorlardı.
16688. 11:14:11Lakin ne yapıyor arkadaşlar Yunanlılar?
16689. 11:14:14Biz burada NATO tatbikatı yapıyoruz
16690. 11:14:15diyorlar ve Ege adalarını
16691. 11:14:17silahlandırmaya çalışıyorlar. Bu da Türk
16692. 11:14:19Yunan sorununa neden oluyor. Özellikle
16693. 11:14:22Limne Adası. [boğazını temizler]
16694. 11:14:24Ege Hava Sahası sorunu arkadaşlar. Ege
16695. 11:14:26Hava Sahası sorununda Türkiye
16696. 11:14:28Cumhuriyeti NOTAM ile yeni bir fırh
16697. 11:14:30hattı kuruyor. Normalde oradan geçen
16698. 11:14:32uçaklar Yunanlılara haber veriyordu ama
16699. 11:14:34biz notamı ile yeni bir fır hattı
16700. 11:14:36kurunca bize de haber vermek zorunda
16701. 11:14:38kaldılar. Yunanistan bunu istemedi ve
16702. 11:14:40Ege Hava sahasını tehlikeli bölgeye ilan
16703. 11:14:42etti. Eee tabii hem Türkiye'den hem
16704. 11:14:45Yunanistan üzerinden kuş uçmaz kervan
16705. 11:14:47geçmez oldu. Bu hem onların zararınaydı
16706. 11:14:49hem bizim zararımızaydı. Sonra bu sorun
16707. 11:14:51ortadan kaldırıldı arkadaşlar. Yani fır
16708. 11:14:55hattı sorunu nedir derse uçağın
16709. 11:14:57pervanesi ne yapar? Fır fır fır yapar.
16710. 11:14:59Ege hava sahası sorunudur diyeceksiniz.
16711. 11:15:02Devam edelim. Kardak Kayalıkları Krizi
16712. 11:15:05arkadaşlar. Ege Denizi'e ya da Adalar
16713. 11:15:07Denizi'e denizin çekilmesiyle Kardak
16714. 11:15:09kayalıkları ortaya çıkıyor. Yunanlılar
16715. 11:15:11da hemen oraya bayrak dikiyorlar. Bunun
16716. 11:15:14üzerine Türkiye'nin ilk ve tek kadın
16717. 11:15:16başbakanı olan Tansuçiller, "O asker
16718. 11:15:18gidecek, o bayrak inecek." diyor. Bakın
16719. 11:15:20karda kayalıkları şurada arkadaşlar.
16720. 11:15:23Ve bunun üzerine Türk askeri gidiyor.
16721. 11:15:25Kardakayalıklarındaki Yunan bayrağını
16722. 11:15:27söküp Türk bayrağını dikiyor. Burada
16723. 11:15:29önemli olan kişi Tansu Çillilerdir ve
16724. 11:15:31onun cümlesi önemlidir. Devam edelim.
16725. 11:15:34Türk Ermeni sorunları. Arkadaşlar biz
16726. 11:15:37Ermenileri ne yapmıştık? Sürgüne
16727. 11:15:39göndermiştik. Normalde milleti sadık
16728. 11:15:40olarak biliniyorlardı ama Kafkas
16729. 11:15:42Cephesinde erkeklerimiz onlar bizi
16730. 11:15:45katletmişlerdi. Tehcir yasası sevk ve
16731. 11:15:47iskan kanunu ile Suriye ve Lübnan'a
16732. 11:15:49göndermiştik. İşte onlar da arkadaşlar
16733. 11:15:51orada ASALA terör örgütünü kuruyorlar.
16734. 11:15:53Ermeni soykırımını kabul ettirmek
16735. 11:15:55maksadıyla Ermenilerin kurduğu silahlı
16736. 11:15:57terör örgütüne ASALA diyoruz. Önemli.
16737. 11:15:59Yunanlıların Kıbrıs için kurduğuna EOA
16738. 11:16:02diyoruz. İkisini birbirine
16739. 11:16:03karıştırmayın. Türkiye'de bunalımlı
16740. 11:16:05yıllar 1960 darbesi ve sonrası 27 Mayıs
16741. 11:16:08darbesidir bu arkadaşlar. İktidar ve
16742. 11:16:11muhalefet arasındaki gerilim sokağa
16743. 11:16:13yansıysa ordu yönetime el koydu ve
16744. 11:16:16Demokrat Parti iktidarına son verdi.
16745. 11:16:18Buna 27 Mayıs ya da 1960 darbesi adını
16746. 11:16:21veriyoruz. 1960 darbesini yapan birlik
16747. 11:16:24milli birlik komitesidir. Başlarında
16748. 11:16:26Cemal Gürsel vardır arkadaşlar. Burada
16749. 11:16:30Adnan Menderes, Hasan Polatkan, Fatin
16750. 11:16:32Rüştü Zorlu gibi kişiler yassı adada
16751. 11:16:35yargılandılar ve İmralı adasında buraya
16752. 11:16:38İmralı yazacağız. İmralı adasında idam
16753. 11:16:41edilder. Değerli dostlar burayı
16754. 11:16:45düzelteceğiz. İmralı yapacağız. Peki
16755. 11:16:47devam edelim. Yassı adanın adı daha
16756. 11:16:50sonradan Demokrasi ve Özgürlükler Adası
16757. 11:16:51olarak değişti arkadaşlar. Daha sonra
16758. 11:16:541961 yılında seçimler yapıldı ve Türkiye
16759. 11:16:57Cumhuriyeti'nin ilk koalisyonu kuruldu.
16760. 11:17:00İlk koalisyon kimle kim arasındadır diye
16761. 11:17:02sorarlarsa Cumhuriyet Halk Partisi ve
16762. 11:17:04Adalet Partisi arasında kurulmuştur
16763. 11:17:06diyeceğiz. Peki devam edelim arkadaşlar.
16764. 11:17:091965 seçimlerinde Süleyman Demirel'nin
16765. 11:17:12liderliğini yaptığı Adalet Partisi
16766. 11:17:13seçimleri kazandı. 12 Mart muhtası nedir
16767. 11:17:16hocam? 1971 yılında ordu komutanlarının
16768. 11:17:20Cumhurbaşkanı Cevdet Suna'ya bir muhtıra
16769. 11:17:22vererek 32. Türkiye Cumhuriyeti Türkiye
16770. 11:17:25hükümetini istifaya davet etmesidir. 12
16771. 11:17:28Mart muhturası ne zamanmış? 1971
16772. 11:17:30yılındaymış. Hükümeti istifaya davet
16773. 11:17:33etmiş ordu ve Süleyman Demirel darbe
16774. 11:17:35olmasın diye istifa ediyor. Yeni hükümet
16775. 11:17:39Nihat Terim başkanlığında kuruldu
16776. 11:17:41arkadaşlar. Nihat Terim de Türkiye
16777. 11:17:43Cumhuriyeti'nin suikast ile öldürülen
16778. 11:17:45tek başbakanıdır. O zaman idam ile
16779. 11:17:48öldürülen tek başbakanımız Adnan
16780. 11:17:49Menderes, suikast ile öldürülen tek
16781. 11:17:51başbakanımız Nihat Erim diyeceğiz.
16782. 11:17:55Daha sonra 1980'e kadar hep koalisyonlar
16783. 11:17:57hüküm sürdü.
16784. 11:17:59Burada arkadaşlar 1960 darbesinden sonra
16785. 11:18:02kurulan kurumlar var. Devlet Planlama
16786. 11:18:04Teşkilatı yani DPT Türkiye'nin ekonomik
16787. 11:18:07ve sosyal kalkınmasını hızlandırmak için
16788. 11:18:09kuruluyor. TÜBİTAK bilim ve teknolojiyi
16789. 11:18:11teşvik etmek amacıyla kuruluyor. Yine
16790. 11:18:131960 darbesinden sonra Anayasa Mahkemesi
16791. 11:18:16yasada ya da yasama uygulamalarının
16792. 11:18:18anayasa ile bağdaşıp bağdaşmadığını
16793. 11:18:20kontrol ediyor. Anayasa Mahkemesi. O da
16794. 11:18:221960 darbesinden sonra. TRT Türkiye
16795. 11:18:25Radyo Televizyon Kurulu. Bu da
16796. 11:18:27arkadaşlar Türkiye'nin kamu yayıncılığı
16797. 11:18:29yapmakla görevli ilk ve tek kurumudur.
16798. 11:18:32TRT'de 1960 darbesinden sonra hakimler
16799. 11:18:35ve savcılar yüksek kurulu HSK bu da 1960
16800. 11:18:39darbesinden sonra kuruluyor. MGK Milli
16801. 11:18:41Güvenlik Kurulu bu da 1960 darbesinden
16802. 11:18:44sonra kuruluyor. Bunların 1960
16803. 11:18:46darbesinden sonra kurulması önemlidir.
16804. 11:18:47Fakat dikkat edin arkadaşlar. YK vardı.
16805. 11:18:51Yüksek Seçim Kurulu 1950 seçimleri için
16806. 11:18:54kurulmuştu. Bu 1960 darbesinden sonra
16807. 11:18:57değil. Bir de YÖK vardı arkadaşlar.
16808. 11:18:59YÖK'te ne zaman kuruluyor? YÖK'te 1981
16809. 11:19:03yılında yani 80 darbesinden sonra
16810. 11:19:06kuruluyor. Özellikle çeldiriciler bunlar
16811. 11:19:08olur. Hangisi 1960 darbesinden sonra
16812. 11:19:10değildir? YSK öncedir. YÖK 1980
16813. 11:19:14darbesinden sonradır.
16814. 11:19:16Devam edelim. 12 Eylül 1980 darbesi ve
16815. 11:19:19sonrası arkadaşlar.
16816. 11:19:2112 Eylül 1980'de bu defa yine ordu
16817. 11:19:24yönetime el koydu. Burada arkadaşlar
16818. 11:19:271980 darbesinin diğer bir adı Bayrak
16819. 11:19:29harekatıdır.
16820. 11:19:311960 darbesini Milli Güvenlik Kurulu,
16821. 11:19:34pardon Milli Birlik Kurulu ve başlarında
16822. 11:19:36Cemal Gürsel yapmıştı. 1980 darbesini
16823. 11:19:39ise Milli Güvenlik Konseyi yaptı. Hemen
16824. 11:19:41şuraya yazalım. Açıklığa kavuşturalım.
16825. 11:19:431960 darbesini Milli Birlik Kurulu ve
16826. 11:19:49Cemal Gürsel
16827. 11:19:52yaptı.
16828. 11:19:541980
16829. 11:19:56darbesini ise arkadaşlar Milli Güvenlik
16830. 11:20:00Konseyi ve başında Kenan
16831. 11:20:05Evren
16832. 11:20:07yaptı diyeceğiz
16833. 11:20:12arkadaşlar. 1983 seçimlerinde Turgut
16834. 11:20:15Özal liderliğinde Anavatan Partisi tek
16835. 11:20:17başına iktidar oldu. Ya hocam bu Turgut
16836. 11:20:19Özal birden nasıl iktidar oldu? Çünkü
16837. 11:20:21siyasi yasaklar vardı. 1980 darbesinden
16838. 11:20:24sonra Necmettin Erbakan siyasi yasaklı,
16839. 11:20:26Süleyman Demirel siyasi yasaklı, Bülent
16840. 11:20:28Ecevit siyasi yasaklı. Alp Aslan Türkeş
16841. 11:20:31siyasi yasaklıydı. Bu siyasi yasaklar
16842. 11:20:331987'ye kadar devam etti. İşte bu arada
16843. 11:20:36daha önceden Başbakan Müsteşarlığı
16844. 11:20:38yapmış olan Turgut Özal, Anavatan
16845. 11:20:40Partisi ile tek başına iktidar oldu.
16846. 11:20:43Peki arkadaşlar ilerleyen süreçlerde
16847. 11:20:46yine bakın sürekli olarak neler meydana
16848. 11:20:48geliyor? Koalisyonlar meydana geliyor.
16849. 11:20:52Burada şuna dikkat edelim lütfen
16850. 11:20:54arkadaşlar. Turgut Özal
16851. 11:20:56Cumhurbaşkanıyken vefat edince Süleyman
16852. 11:20:59Demirel Cumhurbaşkanı oldu ve
16853. 11:21:01Tansuçiller başbakan oldu. İşte Tansu
16854. 11:21:03Çilliler Türkiye'nin ilk ve tek kadın
16855. 11:21:05başbakanıdır burada. Peki devam edelim
16856. 11:21:09arkadaşlar. Şuraya dikkat edelim. 2002
16857. 11:21:11yılında Adalet ve Kalkınma Partisi yani
16858. 11:21:14AKP tek başına iktidar oldu. 2007
16859. 11:21:17yılında Abdullah Gül cumhurbaşkanı oldu.
16860. 11:21:202014 yılında da Recep Tayyip Erdoğan
16861. 11:21:22cumhurbaşkanı oldu.
16862. 11:21:25Devam edelim arkadaşlar. Burada bazı
16863. 11:21:28gelişmelere bakacağız. İthal ikameci
16864. 11:21:30politika. İthal ikameci politika nedir?
16865. 11:21:32ithal edilen malların
16866. 11:21:34[öksürme]
16867. 11:21:35ülke içerisinde üretilmesi demektir.
16868. 11:21:4024 Ocak kararları. 24 Ocak kararları ile
16869. 11:21:43Türkiye
16870. 11:21:46serbest piyasa ekonomisine geçmiştir. Bu
16871. 11:21:4824 Ocak kararlarını hazırlayan kişi
16872. 11:21:51Başbakan müsteşarı olan Turgut Özal
16873. 11:21:53olmuştur. Bunun dışında bir de 5 Nisan
16874. 11:21:55kararları var. Bunu da ekonomik krizden
16875. 11:21:57kurtulmak için Tansu Çiller hazırlıyor.
16876. 11:22:00O zaman 24 Ocak kararları derse Turgut
16877. 11:22:02Özal, 5 Nisan kararları derse Tansu
16878. 11:22:05Çiller diyoruz.
16879. 11:22:07Türkiye'de kültürel gelişmeler var
16880. 11:22:09arkadaşlar. Şu önemli bence. Metin
16881. 11:22:11Erksistan'ın yönetmenliğini yaptığı
16882. 11:22:12susuz yaz filmi Berlin Film Festivalinde
16883. 11:22:15Altın ayı ödülünü aldı.
16884. 11:22:18Bunun dışında Necip Fazıl Kısakürek eser
16885. 11:22:21şiirlerini Çile isimli eserinde
16886. 11:22:23topladığı önemli. Akdeniz oyunları ilk
16887. 11:22:25defa Mısır'ın İskenderiye kentinde
16888. 11:22:27yapılıyor ama Türkiye Cumhuriyeti'nde
16889. 11:22:28Akdeniz oyunları ilk defa İzmir'de
16890. 11:22:31yapılıyor arkadaşlar. Dünyada 68 kuşağı,
16891. 11:22:34özgürlük, barış, yaşam standartlarının
16892. 11:22:36yükseltilmesi gibi sebeplerle Fransa'da
16893. 11:22:39başlıyor bu 68 kuşağa. Eylemler
16894. 11:22:41bütünüdür. Bizim ülkemizde de 68
16895. 11:22:44kuşağının temsilcileri Deniz Gezmiş
16896. 11:22:46gibi, Mahir Çayan gibi kişilerdir.
16897. 11:22:49Arkadaşlar Martin Luther King dünya
16898. 11:22:51genelinde şiddet karşıtı ve ırksan
16899. 11:22:53eşitlik görüşleriyle tanınıyor. Malcom
16900. 11:22:55ise ABD'de siyahilerin hakları için
16901. 11:22:58mücadele eden kişidir. İkisi de bence
16902. 11:23:00önemlidir. İkisi de suikastle öldürüldü.
16903. 11:23:03Bilimsel gelişmeler. Uzaya giden ilk
16904. 11:23:05insan Yuri Gagarin arkadaşlar. Aya giden
16905. 11:23:08ilk insan Neil Armstrong. Bak uzaya
16906. 11:23:10giden Yü Gagarin. Ay giden Neil
16907. 11:23:12Armstrong. Uzayda yürüyen ilk insan
16908. 11:23:15Alexey Leonov. Uzaya giden ilk kadın
16909. 11:23:18Valentina Tereşkova. Uzaya gönderilen
16910. 11:23:21ilk hayvan normalde meyve sinekleri ama
16911. 11:23:23böyle hani bilinen bir hayvan olarak
16912. 11:23:25köpektir. Yani laykadır. İlk kalp
16913. 11:23:28naklini gerçekleştiren de Christian
16914. 11:23:30Bernard'tır diyebiliriz.
16915. 11:23:33Arkadaşlar geldik küreselleşen dünya ve
16916. 11:23:36Türkiye ünitemize. SSCB'nin dağılmasını
16917. 11:23:39alacağız ilk olarak elev ve bence burada
16918. 11:23:41muhtemel bir soru adayı var. Mihail
16919. 11:23:43Gorbaçov arkadaşlar. Mihail Gorbaçov
16920. 11:23:45diyor ki biz diyor ılımlı bir sosyalizm
16921. 11:23:47uygulayalım diyor ve bu yüzden Glass ve
16922. 11:23:50perestroyika politikalarını ortaya
16923. 11:23:52atıyor arkadaşlar. ılımlı bir sosyalizm
16924. 11:23:55uygulamaya çalışan, Glasnost ve
16925. 11:23:57perestroyka politikalarını ortaya atan
16926. 11:24:00ve SSCB'nin dağılmadan önce son lideri
16927. 11:24:04olan kişi Mihail Gorbaçov'dur. Mihail
16928. 11:24:06Gorbaçov 2022 yılında vefat etmiştir.
16929. 11:24:09Mihael Gorbaçov bilinecek. Onun Glasnost
16930. 11:24:12ve Perestroyka politikaları bilinecek ve
16931. 11:24:15onun SSCB'nin son lideri olduğu da
16932. 11:24:17bilinecek
16933. 11:24:19arkadaşlar. Gorbaçov'a darbe yapılıyor.
16934. 11:24:22Gorbaçov indiriliyor ve bu Gorbaçov 2022
16935. 11:24:25yılında vefat ediyor. SSCB'nin
16936. 11:24:28dağılmasıyla ortaya 30 kadar devlet
16937. 11:24:30ortaya çıkıyor. Dikkat! SSCB'den ayrılan
16938. 11:24:33ilk Türkiye Cumhuriyet Azerbaycan.
16939. 11:24:35SSCB'den ayrılan son Türkiye Cumhuriyeti
16940. 11:24:38ise Kazakistan'dır diyeceğiz. Peki 1993
16941. 11:24:42Kalife Devrim. Daha önce değinmiştim.
16942. 11:24:44Alexander Dupçek vardı. İnsancıl
16943. 11:24:46komünizm vardı. İşte o Çekoslovakya
16944. 11:24:48arkadaşlar bu defa Çekya ve Slovakya
16945. 11:24:51olarak ikiye ayrılıyor. Hiç kan akmıyor.
16946. 11:24:54O yüzden arkadaşlar
16947. 11:24:56kadife devrim adını veriyoruz bu
16948. 11:24:58devrime. Şangay beşlisi. Rusya, Çin,
16949. 11:25:01Kırgızistan, Kazakistan ve Tacikistan.
16950. 11:25:03Bu beş devlet, bir daha sayıyorum.
16951. 11:25:05Rusya, Çin, Kırgızistan, Kazakistan ve
16952. 11:25:07Tacikistan. Bu beş devlet arkadaşlar bir
16953. 11:25:10işbirliği örgütü kuruyorlar. Buna Şangay
16954. 11:25:13Beşlisi adını veriyoruz. Ama daha
16955. 11:25:15sonradan buraya Özbekistan'da katılıyor.
16956. 11:25:18Özbekistan katılınca Şangay Beşlisi adı
16957. 11:25:20değişiyor. Şangay işbirliği adı ya da
16958. 11:25:23Şangay işbirliği örgütü adını alıyor.
16959. 11:25:26Devam edelim. Stanislavdav Petrov.
16960. 11:25:28Stanislav Petrov'un tek bir amacı, tek
16961. 11:25:29bir görevi var arkadaşlar. Adam SSCB'de
16962. 11:25:32akşama kadar oturuyor, ekranı izliyor ve
16963. 11:25:34şeye bakıyor. Acaba ABD bize nükleer
16964. 11:25:37füze gönderecek mi? Nükleer füze
16965. 11:25:39gönderirse bu adamın yapacağı tek iş
16966. 11:25:41tuşlara basmak, kendi savunma
16967. 11:25:43kalkanlarını harekete geçirmek ve kendi
16968. 11:25:45nükleer füzelerini ABD'ye göndermek.
16969. 11:25:47Yine bir gün Stanista Petr işe geliyor.
16970. 11:25:49Ceketini asıyor, ekranı izlemeye
16971. 11:25:51başlıyor. Sonra şok oluyor. Çünkü ABD
16972. 11:25:53kendilerine nükleer füze göndermiş
16973. 11:25:55durumda. Stanislav Petrov'un yapacağı
16974. 11:25:57tek iş tuşlara basmak ve basmıyor
16975. 11:25:59Stanist Petrov. O dönemde diyor, o
16976. 11:26:02dönemde diyor ABD'nin SSCB'ye nükleer
16977. 11:26:05füze atması için hiçbir gerekçe yoktu
16978. 11:26:07diyor. Risk aldım diyor ve tuçlara
16979. 11:26:09basmadım diyor ve gerçekten de sistemsel
16980. 11:26:11bir arıza sebebiyle arkadaşlar ortaya
16981. 11:26:15çıkan bir durummuş. Yani Stanislav
16982. 11:26:16Petrov orada risk alarak bir nükleer
16983. 11:26:19savaşı engellemiştir. Bu yüzden de dünya
16984. 11:26:22vatandaşlığı ödülüne layık görülmüştür.
16985. 11:26:24Stanislav Petrov 2016 yılında vefat
16986. 11:26:27etti. Bence bu da önemli. Gelelim
16987. 11:26:29stratejik savunma girişimine arkadaşlar.
16988. 11:26:32Stratejik savunma girişimi eee bu Ronald
16989. 11:26:34Reigan tarafından oluşturulmuştur.
16990. 11:26:37Yıldız Savaşlarıdır. Yıldız Savaşları
16991. 11:26:39projesidir. Yani hocam yani SSCB'nin
16992. 11:26:42balistik füzelerinin ABD'ye ulaşmadan
16993. 11:26:45uzaydan lazer ışınları ile yok edilmesi
16994. 11:26:48girişimidir. Stratejik savunma girişimi
16995. 11:26:50neymiş? Yıldız Savaşları projesiymiş.
16996. 11:26:53Türkiye Cumhuriyetlerin bağımsızlık
16997. 11:26:54süreci ve teşkilatlanmaları. Arkadaşlar
16998. 11:26:57burada çok aşırı ayrıntıya girmeyeceğim.
16999. 11:26:59Azerbaycan. Azerbaycan'ın başkenti Bakü.
17000. 11:27:02Azerbaycan iki defa bağımsız oluyor.
17001. 11:27:041918'de Mehmet Emin Resulzade
17002. 11:27:06liderliğinde bağımsız oluyor. Bu 1918'de
17003. 11:27:10Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'ni tanıyan
17004. 11:27:12ilk devlet kimdir? Osmanlı Devletidir.
17005. 11:27:14Ama sonradan yine SSCB işgaline
17006. 11:27:17uğruyorlar. 1991'de SSCB dağılınca
17007. 11:27:20yeniden bağımsız oluyorlar. 1991 yılında
17008. 11:27:23Ebül Fez Elçi Bey liderliğinde bağımsız
17009. 11:27:26oluyorlar. 1991'deki bağımsız
17010. 11:27:28Azerbaycan'ı tanıyan ilk devlet kim?
17011. 11:27:30Türkiye Cumhuriyeti. Biz bir millet iki
17012. 11:27:33devleti sözü kime ait? Haydar Aliyev'e.
17013. 11:27:36Yani şimdiki İlham Aliyev'in babasına.
17014. 11:27:39Arkadaşlar baktığımızda Azerbaycan ile
17015. 11:27:42Ermenistan arasında sorun olan bölge
17016. 11:27:44Dağlık Karabağ idi. Ama Azerbaycan şimdi
17017. 11:27:47o bölgeyi tamamen ele geçirdi ve Dağlık
17018. 11:27:49Karabağ sorunu da bitti. Arkadaşlar,
17019. 11:27:52Ermenilerin Karabağ'da Türklere
17020. 11:27:54yaptıkları katliam Hocalı katliamıdır.
17021. 11:27:56600'den fazla Türk öldürülmüştür. Bu da
17022. 11:27:59muhtemel soru adayıdır.
17023. 11:28:02Devam edelim. Kazakistan. Kazakistan'ın
17024. 11:28:04başkenti Astana. Kurucu liderleri de Nur
17025. 11:28:07Sultan Nazar Beyev. Şöyle düşünün. Eşim
17026. 11:28:10öyle kodluyor bunu hep. Kazağınıza
17027. 11:28:13nazar değmesin. Kazakistan'ın kurucu
17028. 11:28:16lideri Nursultan Nazar Beyev. Peki devam
17029. 11:28:20edelim. Türkmenistan. Arkadaşlar
17030. 11:28:22başkentleri aşka bat. Şu Türkteki aşka
17031. 11:28:27bak. Türkmenistan aşka bak. Bak Türk
17032. 11:28:31aşk. Tamam mı? Oradan aklınıza gelsin.
17033. 11:28:33Başkentleri. Liderleri kim? Sapar Murat
17034. 11:28:36Niyezov. Sapar Murat Niyezov Türkmenba
17035. 11:28:38başı olarak biliniyor değerli dostlar.
17036. 11:28:43Gelelim Kırgızistan'a. Kırgızistan'ın
17037. 11:28:45başkenti Bişkek. Bağımsızlığı sağlayan
17038. 11:28:47liderleri Askar, Akayev ve bir de
17039. 11:28:50dünyaca ünlü bir Kırgız yazar var. Kim
17040. 11:28:52o? Gün olur asra bedel gibi, toprak ana
17041. 11:28:55gibi, beyaz gemi gibi eserleriyle
17042. 11:28:56bilinen Cengiz Aytmatov. Bu da muhtemel
17043. 11:29:00soru adayıdır. Cengiz Aymatov'u da yine
17044. 11:29:02yıldızlayalım.
17045. 11:29:04Kırgızistan'da da Lale Devrimi meydana
17046. 11:29:06geliyor. Özbekistan başkentleri Taşkent,
17047. 11:29:09kurucu liderleri de İslam. Kerimov.
17048. 11:29:12Değerli dostlar, bağımsız devletler
17049. 11:29:15topluluğu. Bak bu bağlantısızlar
17050. 11:29:16hareketi değil. Bağlantısızlar
17051. 11:29:17hareketinin kurucu liderleri kimlerdi?
17052. 11:29:20Yugoslavya'ydı, Mısır'dı. Değil mi? Ama
17053. 11:29:23bağımsız devletler topluluğu bu.
17054. 11:29:25Bağımsızlar hareketi Doğu ve Batı
17055. 11:29:27bloğunda yer almak istemeyen
17056. 11:29:28devletlerdi.
17057. 11:29:30Bağımsız devletler topluluğu ise
17058. 11:29:32SSCB'nin dağılmasıyla ortaya çıkan
17059. 11:29:35devletlerin kurduğu bir oluşumdur.
17060. 11:29:37Bağımsız devletler topluluğu. Zaten SSCB
17061. 11:29:391991'de dağıldı. Bağımsız devletler
17062. 11:29:42topluluğu da 1991'de kuruldu. Burada
17063. 11:29:45Güney Oset Savaşı'ndan sonra bu
17064. 11:29:47birlikten ayrılan devlet Gürcistan
17065. 11:29:49olmuştur
17066. 11:29:51arkadaşlar. Tika ve Türksoy. Tika nedir?
17067. 11:29:54Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı
17068. 11:29:55Başkanlığıdır. Türksoy ise Türk Kültürü
17069. 11:29:58ve Sanatları ortak yönetimidir. Şimdi
17070. 11:30:00bunların çözeceksek biz yıllarıyla
17071. 11:30:03çözeceğiz arkadaşlar. Tamam mı? Şimdi
17072. 11:30:05Tika ben öğrenciliğimde böyle
17073. 11:30:07kodlamıştım bunu. Tika 1990
17074. 11:30:12böyle olmaz Zeki hocam 1992 yılındır.
17075. 11:30:16Hatta şöyle yapalım. 1992
17076. 11:30:19yılındır. Bak 2'nin iyisi Tika'nın
17077. 11:30:23iyisi.
17078. 11:30:25Türksoy ise 1993
17079. 11:30:29yılınd
17080. 11:30:34üsü Türksoy'un üsü. Tika 1992 Türksoy
17081. 11:30:391993.
17082. 11:30:42Bu i ülerden çıkaracağız.
17083. 11:30:45Devam edelim. Kei Karadeniz Ekonomik
17084. 11:30:48İşbirliği Teşkilatı arkadaşlar Türkiye
17085. 11:30:50liderliğinde Karadeniz'e kıyısı olan
17086. 11:30:52ülkelerin ekonomik işbirliği için
17087. 11:30:54kurulmuştur. Merkezi İstanbul'dur. Devam
17088. 11:30:57edelim. Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı
17089. 11:30:59arkadaşlar İsmail Gaspralı'nın dilde,
17090. 11:31:02fikirde, işte birlik maddesine uygun
17091. 11:31:04şekilde hareket ediyor bu Türk Dünyası
17092. 11:31:05Araştırmaları Vakfı ve kurucusu kim?
17093. 11:31:08Profesör Doktor Turan Yazgan. Önemli
17094. 11:31:11bence.
17095. 11:31:13Devam edelim. Türk Konseyi. Türk Konseyi
17096. 11:31:162009'da kurulmuştu. Çok taraflı
17097. 11:31:18işbirliğini içeriyor Türk devletleri
17098. 11:31:19arasında. Ama arkadaşlar 2021 yılında
17099. 11:31:23adı Türk Devletleri Teşkilatı olarak
17100. 11:31:26değişti. Hangi anlaşmayla? Nahçıvan
17101. 11:31:28anlaşmasıyla. Almanya'nın birleşmesi.
17102. 11:31:31Almanya'da arkadaşlar 1961 yılında
17103. 11:31:34Berlin duvarı örülmüştü. 1989'da Berlin
17104. 11:31:37duvarı yıkıldı ve Almanya birleşti.
17105. 11:31:43Devam edelim. Yugoslavya'nın dağılması
17106. 11:31:46arkadaşlar. Yugoslavya
17107. 11:31:48Sırbistan, Karadağ, Makedonya, Slovenya,
17108. 11:31:51Hırvatistan, Bosna gibi devletlerden
17109. 11:31:53oluşuyordu. Devletin en önemli lideri de
17110. 11:31:55Tito'ydu. Allah aşkına YouTube'a yazın
17111. 11:31:57da şu Tito'nun Türkiye'deki
17112. 11:31:59karşılanmasına bir bakın. Tito gerçekten
17113. 11:32:01çok saygı duyulan bir adamdı. Ve
17114. 11:32:03arkadaşlar ilerleyen süreçte Tito öldü.
17115. 11:32:05Tito ölünce Yugoslavya'nın liderliğini
17116. 11:32:08Sırp kasabı olarak bilinen Slobodan
17117. 11:32:10Milosovi geçti. Ve ne yaptı Slobod'an
17118. 11:32:13Milosevi? Direkt Sırpları silahlandırdı
17119. 11:32:15ama diğerleri silahsız kaldı. Neden?
17120. 11:32:18Çünkü Yugoslavya'nın bir ordusu var.
17121. 11:32:21Diğerlerinde ordu yok ki. Silah da yok.
17122. 11:32:24Tek bir ortak ordu var. Ama arkadaşlar
17123. 11:32:26Sloboda, Milosoviç ne yapıyor? Özellikle
17124. 11:32:28Sırpları silahlandırıyor. Süreç
17125. 11:32:30içerisinde Yugoslavya parçalanmaya
17126. 11:32:32başlandı. Yugoslavya'dan ayrılan ilk
17127. 11:32:34devlet Slovenya oldu arkadaşlar. Bosna
17128. 11:32:38de diğer devletler gibi bağımsızlığını
17129. 11:32:40sağlamak istiyordu ama Sırplar Bosna'nın
17130. 11:32:43eee Bosna'nın bağımsızlığını
17131. 11:32:45tanımadılar. Neden? Müslüman olduğu
17132. 11:32:47için. Ve bunun sonucunda Bosna Savaşı
17133. 11:32:50ortaya çıktı. Boşnaklar ile Sırplar
17134. 11:32:53arasında cereyan eden bu savaşta yani
17135. 11:32:55Bosna Savaşı'nda maalesef Müslümanlar
17136. 11:32:58katledildi. Bakın Bosna Savaşı'nda
17137. 11:33:00Müslümanlar Avrupa'nın gözünün önünde
17138. 11:33:03sadece Müslüman olmaları sebebiyle
17139. 11:33:05katledildi arkadaşlar ve dünya buna göz
17140. 11:33:07yumdu.
17141. 11:33:10Srebzenisa katliamı Sırpların Boşnaklara
17142. 11:33:13yapmış olduğu yani Müslümanlara yapmış
17143. 11:33:15olduğu katliam hareketidir. Değerli
17144. 11:33:17dostlar Mavi Kelebekler olayı
17145. 11:33:20arkadaşlar. Şimdi Srebzenista
17146. 11:33:22katliamında Müslümanlar katledildi ya.
17147. 11:33:25Birden eee mavi kelebekler türemeye
17148. 11:33:28başlıyor ve bunu bilim insanları
17149. 11:33:30araştırıyorlar. Çıktığı yerlere
17150. 11:33:32bakıyorlar. Oralarda bir kazı çalışması
17151. 11:33:33yapılıyor ve Srebzenista katliamında
17152. 11:33:35katledilen Müslümanların toplu
17153. 11:33:37mezarlarına ulaşılması olayıdır. Mavi
17154. 11:33:40kelebekler olayı hem Srebizen'nin
17155. 11:33:42sakatliğamı önemlidir hem mavi
17156. 11:33:43kelebekler olayı önemlidir. Ali Yezet
17157. 11:33:46Begovi değerli dostlar Ali Yeizzet
17158. 11:33:48Begovi Bosna ordusunu kuran Müslüman
17159. 11:33:51liderdir. Efsanevi Boşnak liderdir.
17160. 11:33:54Bilge lider, bilge kral olarak bilinir.
17161. 11:33:57Bosna Herseyin ilk devlet başkanı
17162. 11:33:59olmuştur. 1995 yılında Dayton anlaşması
17163. 11:34:03ile ne oluyor? Bosna savaşı bitiyor. O
17164. 11:34:05yüzden Dayton anlaşması da Ali Izzet
17165. 11:34:08Begovi Mavi kelebekler olayı da
17166. 11:34:09Srebzdenista katliamı da muhtemel soru
17167. 11:34:12adayıdır. Bakın arkadaşlar Budayton
17168. 11:34:15anlaşmasına Slobod'an Milosevi Sırp
17169. 11:34:17lider Sırp kasabı Tukman bu Hırvat lider
17170. 11:34:21bir de Ali Izzet Begovi imza atıyorlar.
17171. 11:34:24Bakın ne diyor Ali Ezzet Begoviç. Ve her
17172. 11:34:26şey bittiğinde hatırlayacağımız şey
17173. 11:34:28düşmanlarımızın sözleri değil,
17174. 11:34:30dostlarımızın sessizliği olacaktır.
17175. 11:34:32Diyor.
17176. 11:34:35Bir de ben söyleyeyim Ali Yezzet
17177. 11:34:37Begoviç'in sözünü. Ali Yezzet Begoviç
17178. 11:34:39diyor ki bizi toprağa gömmeye çalıştılar
17179. 11:34:41fakat tohum olduğumuzu bilmiyorlardı.
17180. 11:34:44Diyor arkadaşlar Kosova sorunu. Eee
17181. 11:34:48Kosovalılar da Sırpların içerisinde
17182. 11:34:50yaşıyorlardı. Sırplar onları katlediyor.
17183. 11:34:52Reçak katliamı 1999 yılında Reçak
17184. 11:34:55köyünde Kosovalı Müslümanların Sırplar
17185. 11:34:57tarafından öldürülmesidir. 2008 yılında
17186. 11:35:00Kosova bağımsızlığına ulaştı.
17187. 11:35:02Arnavutlukta da Enver Hoca vardı. Enver
17188. 11:35:05Hoca İtalyanlara ve Almanlara karşı
17189. 11:35:07mücadele etmişti ve ne yapmıştı?
17190. 11:35:10Dünyanın ilk ateist devletini kurmuştu
17191. 11:35:12diyeceğiz. Değerli arkadaşlar artık sona
17192. 11:35:15doğru yaklaşıyoruz. Hadi bakalım
17193. 11:35:18Ortadoğu'daki gelişmelere. Arkadaşlar,
17194. 11:35:20Ortadoğu su sorunu. Ortadoğu'nun su
17195. 11:35:22ihtiyacını karşılayan bazı nehirler var.
17196. 11:35:24Şeria, Dicle, Fırat, Asi, Nin nehirleri
17197. 11:35:27gibi. Barış suyu projesi nedir? Turgut
17198. 11:35:29Özal döneminde Seyhan ve Ceyhan
17199. 11:35:31nehirlerini kullanarak Ortadoğu'nun su
17200. 11:35:33ihtiyacını karşılamak için üretilen ilk
17201. 11:35:35projedir. Baristroyu projesi. Arkadaşlar
17202. 11:35:38Türkiye Cumhuriyeti neyi yaptı?
17203. 11:35:39Güneydoğu Anadolu projesini yaptı ve bu
17204. 11:35:42da Suriye ve Irak tarafından tepkiye
17205. 11:35:44maruz kaldı. Biz de bir şey yapmıyoruz.
17206. 11:35:46Suyu azıcık durdurduk geri kalanını da
17207. 11:35:48salıyoruz. Yani gelelim Afganistan'a. Ne
17208. 11:35:50olmuştu Afganistan arkadaşlar? SSCB
17209. 11:35:53tarafından işgal edilmişti. Baktığımızda
17210. 11:35:56Taliban kuruldu. Hocam Taliban nedir?
17211. 11:35:58MEB kitabının ifadesidir. Çoğunluğu
17212. 11:36:00peştunlardan oluşan kökten dinci İslamcı
17213. 11:36:04gruba Taliban diyoruz arkadaşlar.
17214. 11:36:06Taliban SSCB'nin Afganistan'ı işgal
17215. 11:36:08etmesinde ve SSCB'nin Afganistan'dan
17216. 11:36:11çekilmesinde etkili olmuştur diyeceğiz.
17217. 11:36:15Peki Elkaide arkadaşlar, Elkaide Usama
17218. 11:36:19Bin Ladin tarafından SSCB'nin
17219. 11:36:21Afganistan'ı işgali karşısında kurulmuş
17220. 11:36:23olan bir örgüttür. Bir terör örgütüdür.
17221. 11:36:26Peki ne oldu ilerleyen süreçte
17222. 11:36:28arkadaşlar? Bence bu Usama Bin Ladin
17223. 11:36:30zaten ABD ajanı ve eee SSCB
17224. 11:36:34Afganistan'dan çıkarıldı Elkaide ve
17225. 11:36:36Taliban tarafından. Daha sonra taliye
17226. 11:36:39bakın ki ABD'nin ikiz kuleleri vuruldu.
17227. 11:36:43Yine tarihe bakın ki ABD'nin ikiz
17228. 11:36:45kulelerine vuran kişi Usama Bin Ladin. E
17229. 11:36:48Usama bin Ladin nerede? Afganistan'da.
17230. 11:36:50Afganistan'da Usama bin Ladin'i bulmak
17231. 11:36:52için Amerika Birleşik Devletleri
17232. 11:36:55Afganistan'a giriyor. Yoksa işgal etmek
17233. 11:36:57için değil arkadaşlar. Ve 2001 yılında
17234. 11:37:01ABD'nin ikiz kulelerine yapılan saldırı
17235. 11:37:03sonucunda Ekaide sorumlu tutuldu. Ustam
17236. 11:37:06bin Ledim teslim edilmeyince ABD
17237. 11:37:08Afganistan'ı işgal etti. Peki Bush
17238. 11:37:11doktrini nedir? Bush doktrini de
17239. 11:37:13arkadaşlar terörle savaş teröristlerin
17240. 11:37:17olduğu yer olmalıdır diyor Bush
17241. 11:37:19doktrini. Yani bu savunmayla kazanılmaz.
17242. 11:37:23Kendi ülkemizde bekleyerek kazanamayız.
17243. 11:37:24Terörle savaşacaksak savaş alanı
17244. 11:37:26düşmanın bölgesi olmalıdır diyor. Devam
17245. 11:37:30edelim. Körfez savaşları. Şimdi
17246. 11:37:32arkadaşlar Körfez savaşlarına
17247. 11:37:33baktığımızda Irak Kuveyt'ten aldığı
17248. 11:37:36borcu ödemedi. Irak Kuveyt'in petrol
17249. 11:37:38rezervlerini ele geçirmek için Kuveyt'e
17250. 11:37:41saldırdı ve arkadaşlar ne oldu? Saddam
17251. 11:37:44Hüseyin Kuveyt'i işgal etti. İlk olarak
17252. 11:37:47çöl fırtınası operasyonu düzenleniyor.
17253. 11:37:49Çöl fırtınası operasyonu nedir? ABD'nin
17254. 11:37:51Irak'ın kuvey işgali sebebiyle Irak'a
17255. 11:37:54düzenlediği harekata çöl fırtınası
17256. 11:37:56operasyonu diyoruz. Bir de çöl tilkisi
17257. 11:37:58operasyonu var. Buradaki çöl tilkisi
17258. 11:38:00olarak nitelenen kim? Saddlam Hüseyin'in
17259. 11:38:021998 yılında ABD'nin Irak'ta rejimi
17260. 11:38:05değiştirmeye yönelik düzenlediği
17261. 11:38:07harekat. Neden? Çünkü Saddam Hüseyin
17262. 11:38:10bağas hareketiyle başa gelmişti. ABD
17263. 11:38:12bağas hareketini istemiyor. Çünkü onlar
17264. 11:38:14Rus yanlısı. O yüzden Saddam Hüseyin'i
17265. 11:38:16indiriyordu. Çöl tilkisi operasyonuyla.
17266. 11:38:18Hatta hepimiz de canlı yayında
17267. 11:38:20izlettiler yani Saddam Hüseyin'in
17268. 11:38:22idamını.
17269. 11:38:24Arap Baharı ve diğer devrimler.
17270. 11:38:26Arkadaşlar burada hepsinin ayrıntısına
17271. 11:38:27girmeyeceğim ama Arap Baharı nedir? Arap
17272. 11:38:30baharı dediğimiz süreç Arap ülkelerinde
17273. 11:38:32yaşanan devrimler silsilesidir. İlk
17274. 11:38:34olarak Tunus'ta Yasemin devrimi oldu.
17275. 11:38:37Yasem'in devrimi ne hocam arkadaşlar?
17276. 11:38:39Tunus'ta bulunan Muhammed Bu Azizi
17277. 11:38:41kendisini yaktı. Daha sonra Tunus'ta
17278. 11:38:43ayaklanmalar ve isyanlar baş gösterdi.
17279. 11:38:46Bunun sonucunda Tunus'ta Yasem'in
17280. 11:38:48devrimi oldu. Tunus'ta olan Yasemin
17281. 11:38:51devrimi Arap Baharının başlangıcı
17282. 11:38:54olmuştur ve diğer Arap ülkelerine
17283. 11:38:55yayılmıştır. Mısır'a baktığımızda
17284. 11:38:57Mısır'da Hüsnü Mübarek hapse atıldı.
17285. 11:39:00Bunun yerine arkadaşlar halk tarafından
17286. 11:39:02Muhammed Mürsi cumhurbaşkanı seçildi.
17287. 11:39:05Ama Genelkurmay Başkanı Sisi Muhammed
17288. 11:39:07Mürsi'ye darbe yaptı. Daha sonra
17289. 11:39:09Muhammed Mürsi hapishanede maalesef
17290. 11:39:11öldürüldü.
17291. 11:39:13Bunun dışında Libya arkadaşlar yani
17292. 11:39:15Trablus Garp. Burada da kim vardı?
17293. 11:39:16Muammer Kaddafi vardı. Öldürüldü. Bunlar
17294. 11:39:19hep Arap Baharının süreçleridir.
17295. 11:39:21Suriye'de Beşer Esad vardı arkadaşlar.
17296. 11:39:23Direniyordu Beşer Esad ama daha sonradan
17297. 11:39:26Beşer Esad dönemi sona erdi. Beşer Esad
17298. 11:39:28Rusya'ya sığındı. Yemen'de Abdullah
17299. 11:39:31Salih 33 yıllık iktidarı bıraktı. Şii
17300. 11:39:33Hutiler başkenti ele geçirdiler.
17301. 11:39:35Yemen'de mezhep çatışması ortaya çıktı.
17302. 11:39:37Yani günümüzde Yemen'i kim yönetiyor?
17303. 11:39:40İran yönetiyor.
17304. 11:39:42Fas arkadaşlar, FAS yaptığı devrimlerle
17305. 11:39:45Arapbaharından etkilenmiyor. Gelelim
17306. 11:39:48diğer devrimlere. Önemlilerini
17307. 11:39:49söyleyeceğim. Yasemin devrimi
17308. 11:39:51Tunus'tadır. Arap Baharının başlangıcı
17309. 11:39:53olmuştur. Bunun dışında kadife devrim
17310. 11:39:55Çekoslovakya'da Çekoslovakya'nın Çekya
17311. 11:39:58ve Slovakya olarak ayrılmasıdır. Ekim
17312. 11:40:00devrimi, Bolşevik Devrimi dediğimiz
17313. 11:40:02devrim Çarlık Rusya'nın yıkılarak
17314. 11:40:04SSCB'nin kurulmasıdır. Beyaz devrim
17315. 11:40:06dedikleri arkadaşlar
17316. 11:40:09nedir? İran'daki
17317. 11:40:11eee yenilikler sürecidir diyebiliriz.
17318. 11:40:15Bence en önemlileri bu. Dördü. Peki
17319. 11:40:18Wikileaks arkadaşlar Milli Eğitim
17320. 11:40:20Bakanlığı kitabında geçiyor.
17321. 11:40:21Avustralyalı bir adam var. Julian
17322. 11:40:23Esınch. Bu dünya çapındaki bütün siyasi
17323. 11:40:26olumsuz durumların tamamını Wikileaks
17324. 11:40:28adlı bir sitede ifşa ediyor. Hatta
17325. 11:40:31arkadaşlar Ahmet Davutoğlu'nun emriyle
17326. 11:40:34Rus uçağını düşürmüşüz biz. Mesela o
17327. 11:40:36zaman Recep Tayyip Erdoğan'ın ondan
17328. 11:40:38haberi yokmuşmuş gibi bir eee haber
17329. 11:40:41ortaya çıkmıştı. Bunun da Vikil X
17330. 11:40:43belgelerinde olduğu söylenmişti ve eee
17331. 11:40:46bu Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip
17332. 11:40:48Erdoğan ile Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun
17333. 11:40:50arasını bozmuştu. Mesela
17334. 11:40:53vekil X belgeleri dünyadaki pek çok
17335. 11:40:55olumsuz durumu içeriyor. Sosyal medya
17336. 11:40:57kişilerin video, fotoğraf, yazı,
17337. 11:40:59karikatür gibi içerikleri paylaşmak için
17338. 11:41:01kullandıkları online iletişim ortamı.
17339. 11:41:04Türk dış politikası ve diğer gelişmeler.
17340. 11:41:06Arkadaşlar burada böyle çok aşırı önemli
17341. 11:41:08bir şeye değinmeyeceğiz. Şuna bir
17342. 11:41:10bakalım. İsrail'le biz Mavi Marmara
17343. 11:41:13olayını yaşıyoruz. Nedir bu arkadaşlar?
17344. 11:41:16Filistin'e yardıma giden gemimizin
17345. 11:41:18İsrail tarafından vurulmasıdır ve
17346. 11:41:20ilişkiler İsrail ile kopma noktasına
17347. 11:41:22gelmiştir. Gelelim Balkanlara
17348. 11:41:25arkadaşlar. Burada soru adayımız var.
17349. 11:41:27İşte Bulgaristan'da Jivkov denilen bir
17350. 11:41:29adam var. Türklere karşı asimilasyon
17351. 11:41:31politikası uyguluyor ve Naim
17352. 11:41:34Süleymanoğlu arkadaşlar Bulgaristan'dan
17353. 11:41:36Türkiye'ye geliyor ve Türkiye
17354. 11:41:38Cumhuriyeti adına uluslararası
17355. 11:41:40olimpiyatlara katılıyor ve çeşitli
17356. 11:41:42olimpiyatlarda onlarca kez rekor kıran
17357. 11:41:44hal tercihimizdir. Naim Süleymanoğlu cep
17358. 11:41:48herkülü olarak bilinir. Dünyanın en iyi
17359. 11:41:50sporcusu seçilmiştir. Muhtemel soru
17360. 11:41:53adayıdır arkadaşlar. 28 Şubat süreci
17361. 11:41:56bence yine önemli. Refah Yol hükümetine
17362. 11:41:59karşı düzenleniyor. Yani Necmettin
17363. 11:42:01Erbakan'a karşı düzenleniyor. İnternet
17364. 11:42:03üzerinden yayınlanan bildiriyle hükümet
17365. 11:42:06uyarıldı. Topluma irtica korkusu
17366. 11:42:08yayılarak dikkat Necmettin Erbakan
17367. 11:42:11istifa ettirildi. 28 Şubat süreci
17368. 11:42:14postmodern darbe olarak bilinir. Gezi
17369. 11:42:17Parkı olayları. Bunları da hepiniz
17370. 11:42:20hatırlıyorsunuz. İstanbul Büyükşehir
17371. 11:42:21Belediyesi'nin yayalaştırma projesi
17372. 11:42:23kapsamında ağaçlar kesilecekti. Bu
17373. 11:42:25ağaçların kesilmesi olayına bir karşı
17374. 11:42:27koyuş oldu. Daha sonra bu toplumun
17375. 11:42:28geneline yayıldı ve Gezi Parkı olayları
17376. 11:42:31olarak isimlendirildi.
17377. 11:42:33FETÖ ve 15 Temmuz olayları. Burada da
17378. 11:42:36yine önemli bilgilerimiz var arkadaşlar.
17379. 11:42:38Baktığımızda neler var? FETÖ ya da PDY
17380. 11:42:41nedir? MEB kitabı ifadesi. PDY ne demek?
17381. 11:42:44Paralel devlet yapılanması. 1960'lı
17382. 11:42:46yıllarda ortaya çıkmış. zümreye dayalı
17383. 11:42:49devlet kurmayı amaçlayan terör örgütüdür
17384. 11:42:51diyor. Darbe girişimi FETÖ 15 Temmuz
17385. 11:42:54gecesi arkadaşlar alınan emir
17386. 11:42:56neticesinde mevcut iktidarı yıkmak için
17387. 11:42:59darbe girişiminde bulunsa da halkın
17388. 11:43:01sokaklara inerek darbeye karşı
17389. 11:43:03koymasıyla darbe girişimi çok şükür ki
17390. 11:43:05başarısız oldu. Yıldırım harekatı 15
17391. 11:43:08Temmuz darbe girişiminin kod adıdır
17392. 11:43:10değerli dostlar. Yurtta Sulh Konseyi.
17393. 11:43:13Yurtta Sulh Konseyi darbenin ardından
17394. 11:43:16yönetime el koyacak olan konseydir
17395. 11:43:20arkadaşlar. Tjen Karaş TRT'deki darbe
17396. 11:43:23metninin okutulduğu spikerimizdir. Ömer
17397. 11:43:26Halis Demir 15 Temmuz darbe girişiminde
17398. 11:43:29darbeci komutanlardan Semih Terzi'yi
17399. 11:43:31alnından vurarak darbenin seyrini
17400. 11:43:33değiştiren kişidir. Boğaziçi köprüsüün
17401. 11:43:36adı 15 Temmuz Şehitleri Köprüsü olarak
17402. 11:43:38değişti. Niğide Üniversitesi'nin adı
17403. 11:43:40Ömer Halis Demir Üniversitesi olarak
17404. 11:43:42değişti. 15 Temmuz ve Ömer Halis Demir'i
17405. 11:43:45anlatan kısa film 30 kuştur ve 15
17406. 11:43:48Temmuz'un ilk şehidi olan Bülent
17407. 11:43:50Aydın'ın adı Iğdır Havalimanı'na
17408. 11:43:52verildi.
17409. 11:43:56Bilime hizmet eden dört büyük bilim
17410. 11:43:58insanı değerli dostlar Oktay Sinanoğlu.
17411. 11:44:00Oktay Sinanoğlu arkadaşlar şu kişidir.
17412. 11:44:03Ne yapıyor? Yale Üniversitesi'nde
17413. 11:44:05dünyanın en genç profesörü unvanını
17414. 11:44:07alıyor. Bay Bay Türkçe eseriyle de
17415. 11:44:09biliniyor. Aziz Sancar DNA onarımı
17416. 11:44:13konusunda yaptığı çalışmalar ile Nobel
17417. 11:44:15Kimya ödülüne layık görüldü. 2016
17418. 11:44:18yılında bilim alanında Nobel ödülü
17419. 11:44:20kazanan ilk Türk oldu. Aziz Sancar.
17420. 11:44:24Fuat Sezgin. Arkadaşlar, İslam tarihi
17421. 11:44:26başta olmak üzere bilim ve teknoloji
17422. 11:44:28tarihi alanlarında çalışmalar yapıyor
17423. 11:44:30Fuat Sezgin ve Üniversitesi'nde
17424. 11:44:33İslam İlimleri Tarihi
17425. 11:44:34[boğazını temizler] Enstitüsünü kuruyor
17426. 11:44:36ve 2019 yılı Fuat Sezgin Yılı ilan
17427. 11:44:39ediliyor. Bu da çok kıymetli bir
17428. 11:44:41kişidir. Gazi Yaşargin tıp alanında
17429. 11:44:44yaptığı çalışmalar ile yüzyılın beyin
17430. 11:44:46cerrahı unvanını alıyor ve dikkat tıp
17431. 11:44:49tarihine geçen 50 Ekim'den biri unvanına
17432. 11:44:52sahiptir Gazi Yaşar Gilde. Değerli
17433. 11:44:55dostlarım
17434. 11:44:57ve gelelim Türkiye'deki bilimsel ve
17435. 11:44:59teknolojik gelişmelere arkadaşlar. Altay
17436. 11:45:01bizim ilk tankımızdır ve İzmir'in düşman
17437. 11:45:05işgalinden kurtarılması sırasında
17438. 11:45:07İzmir'e giren süvari birliklerinin ilk
17439. 11:45:09süvari birliklerinin komutanıdır.
17440. 11:45:11Fahrettin Altay adını da oradan alıyor.
17441. 11:45:14Bunun dışında Hürkuş var. Gece gündüz
17442. 11:45:15görev yapabilme kabiliyetine sahip.
17443. 11:45:18Eğitim uçağı
17444. 11:45:21arkadaşlar. Siha ne demek? Silahlı
17445. 11:45:23insansız hava aracı demek. Bu şekilde
17446. 11:45:27teknolojilerimiz var. Atak bizim
17447. 11:45:29helikopterimiz arkadaşlar.
17448. 11:45:32Küreselleşen dünyada ve Türkiye'de
17449. 11:45:35ekonomik, sosyokültürel ve bilimsel
17450. 11:45:37gelişmeler. Dünyadaki gelişmelere
17451. 11:45:39bakalım arkadaşlar. Başar önemli
17452. 11:45:42olanlarını söyleyeceğim. Başarılı ilk
17453. 11:45:43böbrek nakli 1954'te Muray tarafından
17454. 11:45:46yapılıyor. Bunun dışında ilk kalp nakli
17455. 11:45:49arkadaşlar Christian Bernard tarafından
17456. 11:45:51yapılıyor. Bunun dışında
17457. 11:45:54arkadaşlar 1998 yılında ilk başarılı el
17458. 11:45:57nakli Fransa'da yapılıyor. Şu önemli.
17459. 11:46:01Dünyada kopyalanan ilk koyun Doli'dir.
17460. 11:46:04Türkiye'de kopyalanan ilk koyun ise
17461. 11:46:06Oyalıdır. Önemli. Dünyada ilk internet
17462. 11:46:091969 yılında üretilen arpanettir.
17463. 11:46:13Çernobil faciası 1986 yılında Ukrayna'da
17464. 11:46:17yaşandı 2015 çıkmış sınav sorusudur.
17465. 11:46:20Perseverance nedir hocam? Perseverance
17466. 11:46:22NASA'nın Mars'a gönderdiği uzay
17467. 11:46:24aracıdır. Mars'tan en net fotoğrafları
17468. 11:46:27gönderiyor Perseverance bize arkadaşlar.
17469. 11:46:30Kıyota protokolü. Bu da küresel ısınma
17470. 11:46:33ve iklim değişikliği ile mücadeleyi
17471. 11:46:35amaçlayan anlaşmadır.
17472. 11:46:38Türkiye'deki gelişmeler. Bence burası
17473. 11:46:40önemli. Türkiye'de ilk internet OTDÜ'de,
17474. 11:46:43ilk Bilgisayar Karayolları Genel
17475. 11:46:44Müdürlüğünde, ilk TV yayını ise İstanbul
17476. 11:46:47Teknik Üniversitesi'nde yapılmıştır.
17477. 11:46:50Turgut Özal Mustafa Kemal Atatürk'ten
17478. 11:46:52sonra görevi başında vefat eden ik
17479. 11:46:55cumhurbaşkanıdır.
17480. 11:46:57Tansu Çil yani ilki Mustafa Kemal Paşa,
17481. 11:46:59ikincisi Turgut Özal. Tansu Çilliler
17482. 11:47:01Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kadın
17483. 11:47:03başbakanıdır. YÖK yani Yükseköğretim
17484. 11:47:05Kurulu 1981 yılında kuruldu. Yani 80
17485. 11:47:08darbesinden sonra. Bunun dışında 1992
17486. 11:47:12Barcelona Olimpiyatlarında Mehmet Akif
17487. 11:47:14Prim güreş dalında altın madalya
17488. 11:47:16kazandı. Yine ÖABT'de soruldu. Naim
17489. 11:47:18Süleymanoğlu arkadaşlar cep herkülü
17490. 11:47:21olarak biliniyordu. Dünyanın en iyi
17491. 11:47:23sporcusu, en güçlü sporcusu seçilmişti.
17492. 11:47:26Muhtemel soru adayıdır
17493. 11:47:29arkadaşlar. Baktığımızda Türk parasından
17494. 11:47:316.025 yılında atıldı. Bunun dışında 2000
17495. 11:47:35yılında Galatasaray UEFA Kupasını
17496. 11:47:36kazandı.
17497. 11:47:38Hemen ardından da Avrupa Süper Kupası'nı
17498. 11:47:40kazandı. Ülkemizin ilk özel TV kanalı
17499. 11:47:43Star TV'dir. 2002 Dünya Kupası'nda Türk
17500. 11:47:46Milli Takımı 3üncü oldu ve 24 yıl aradan
17501. 11:47:50sonra yeniden Dünya Kupası'ndayız. Allah
17502. 11:47:52nasip ederse yarın sabah saat 07'de eee
17503. 11:47:55Avustralya ile maçımız olacak. İnşallah
17504. 11:47:572-0 da kazanacağız. İnşallah öyle olur.
17505. 11:48:00Bakacağız. Evizyon şarkı yarışmasını
17506. 11:48:022003 yılında Serta Perener kazandı
17507. 11:48:05arkadaşlar. 2006 yılında Orhan Pamuk
17508. 11:48:08Nobel Edebiyat Ödülüne layık görüldü.
17509. 11:48:102008 Avrupa futbol şampiyosunda
17510. 11:48:13şampiyonasında Türk milli takımı
17511. 11:48:163üncü oldu. Nöbetçi golcü Semih atmıştı
17512. 11:48:18Hırvatistan'a.
17513. 11:48:20Abinin biri beni kucaklamıştı. Kahvede
17514. 11:48:22çalışıyordum ben o zaman. Arkadaşlar
17515. 11:48:25kapalı alanda sigara içme yasağı 2008
17516. 11:48:27yılında getirildi. Çok şükür ki
17517. 11:48:28getirildi. Çünkü otobüslerde falan
17518. 11:48:31sigara içiliyordu. Nuri Bilge Ceylan
17519. 11:48:332008 Kan festivalinde üç maymun eseriyle
17520. 11:48:36yılın en iyi filmi ödülünü aldı. Aynı
17521. 11:48:39Nuri Bilge Ceylan 2014 Kam Film
17522. 11:48:41Festivalinde Kış Uykusu filmi ile Altın
17523. 11:48:43Palmiye ödülünü aldı. Nuri Bilge Ceylan
17524. 11:48:462023 yılında Kuru Otlar Üstüne filmiyle
17525. 11:48:49ne yaptı? Kanfin festivalinde yine ödül
17526. 11:48:51aldı. En iyi kadın oyuncu ödülünü
17527. 11:48:53aldılar. Kadın oyuncu kimdi? Merve
17528. 11:48:55Dizdardı. Nuri Bilge Ceylan'ın da şurada
17529. 11:48:58bir görseli var. Yine MEAP kitabında
17530. 11:49:00verilmiştir. Burada anlattığım her şey
17531. 11:49:01MEB kitabında var bu arada. Kara
17532. 11:49:03hakimiyet teorisi yani karaya hakim olan
17533. 11:49:05dünyaya hakim olur. Halfrodin'dır. Deniz
17534. 11:49:08hakimiyet teorisi denize hakim olan
17535. 11:49:10dünyaya hakim olur. Alfred Mahan. Hava
17536. 11:49:13hakimiyet teorisi Harry Şaklayan ve
17537. 11:49:17Şaklian. Kener kuşak hakimiyet teorisi
17538. 11:49:19de Ncolas Specman'e aittir. Değerli
17539. 11:49:23dostlar,
17540. 11:49:25arkadaşlar. Şimdi buraya iki kişi davet
17541. 11:49:27edeceğim. Bir tanesi sevgili eşim Emine
17542. 11:49:30bu süreçlerin tamamında hep benimle
17543. 11:49:32beraberdi. Eee, Umay'ı bekliyor olmamıza
17544. 11:49:35rağmen hiç hani gocunmadan bu sürecin
17545. 11:49:38bütün eee, zorluklarında benimle beraber
17546. 11:49:41buraya Ankara'ya da geldi ve bana hep
17547. 11:49:43yardımcı oldu. Bunun dışında bir de
17548. 11:49:46bütün nazımızı çeken, videolarımızı
17549. 11:49:48çeken Melike lütfen ikinizi de sahneye
17550. 11:49:51alabilir miyiz?
17551. 11:49:55Sevgili eşim Emine ve Melike kızımız.
17552. 11:49:59Çok teşekkür ederiz arkadaşlar. Bu
17553. 11:50:00videoları beğenerek, yorum yaparak bize
17554. 11:50:03destek olabilirsiniz. Sağ olun, var
17555. 11:50:05olun. Umarım faydalı olabilmişizdir.