YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → 12) KPSS / AGS Tarih - Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti 2 - Ramazan YETGİN - 2026

12) KPSS / AGS Tarih - Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti 2 - Ramazan YETGİN - 2026 — Transcript

by Benim Hocam · 17,536 words · 3,503 segments · language tr · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:00[Müzik]
0:07Değerli arkadaşlarım hepinize
0:08merhabalar. Osmanlı Devleti Kültür
0:10Medeniyet'in ikinci videosuyla
0:12karşınızdayız. Yine kameramanımız Murat
0:14kardeşimiz ve İsveetçakımız Nazım
0:17Yaşarla. Ne yapıyorsun Nazım?
0:20>> Yorgun.
0:20>> Hayat Nazım'a güzel vallahi. Yemin
0:22ediyorum.
0:23>> Neden hocam?
0:24>> Neden hocam? Çünkü Nazım tarihçiliği
0:27hobi olarak yapıyor. İleride sizler de
0:29fari tarihçi olacaksınız tüm videolar
0:31bittikten sonra. Ama güzel tarafı şu.
0:33Hem kendi mesleği ver hem de tarihçili
0:35hobi olarak. E şimdi ama tarihi yazan
0:36kalmadı ki. Çok az kaldı biliyorsun.
0:38Geçen bir derece yapan çocuk vardı.
0:40Gitti hatırlıyor musun? Haberlere çıkı
0:41tarih yazdı. Çünkü çok seviyor. İşte
0:44idealist olursa o mesela o çocuk çok iyi
0:46yerlere gelir. Ben sana söyleyeyim.
0:47Akademisyen olarak ilerler. Çok da güzel
0:49yerlere gelir. Bizim öğrencimize tarih
0:51öğrenecek. Artık gezdiği gittiği her yer
0:53ona anlamlı hale gelecek. Özellikle
0:55müzeler. Biz müzeye öyle bir gez müze el
0:58böyle. Bu ne la? Ne işe yarıyor ki
1:01acaba? La böyle gezilir mi? Adam
1:03camekan'a yaklaşmada. Camekan'ın içinde
1:05ne var orada? Hani bir taş mı var?
1:07Kalıntı mı var? Obsidyen mi var? Sancak
1:09mı var? A mi var? Hilat mı var? Hiç. Ama
1:12o iş bitti. Türkiye'de tarih eğitiminin
1:16KPSS ve AGS ve TYT AYT gibi sınavlarda
1:19olması sebebiyle artık öyle ya da böyle
1:21herkes çalışmak zorunda. Dün 2025 AGS
1:24sınavı yapıldı. AGS diyorum özür
1:26dilerim. KPS sınavı yapıldı. Allah'ıma
1:28bir şükürler olsun binlerce mesaj aldım.
1:31Özellikle bir de ilk 8 videomuzu 9
1:34videomuzu da dinleyip öyle sınava
1:37girenler. Birinci soru değerli
1:39arkadaşlarım benim ikinci videomdan
1:40gelen işte anlatım üzerine çizersem
1:42böyle Bilge Kaan'la Tony Yukun
1:44hatırladınız mı? O beni şimdi videoda
1:47izleyenler bile ikinci videoya geri
1:48dönün bakalım ne yazıyor orada. Bilge
1:50Kaan'la vezir Tonyuku'un hani Bilge Kaan
1:52etraf surlarla çevirim diyerek Tony
1:54Yuku'a meseleyi kurultaya getiriyor.
1:56Tony Yuk'la başlıyordu ya bunlar
1:58olmamalı. Biz e AGS tarih soru banka mı
2:01sorusu işte
2:03bak bu seneki çekilen videolar doğru mu?
2:06Ondan sonra yazıyor Twitter'da. Ne
2:07anlatıyor? 2 saatte diyor ki videoda 5
2:09saatte diyor ne anlatıyor? Oğlum öyle
2:11olsaydı tarih gibi. Vallahi normal
2:13şartda benim tarih videolarımı çekme
2:15sürem 1000 video falandır. Benim
2:17bilgimle söyleyeyim yani 1000 video her
2:19biride 2,5 saattir ama en ergonomik
2:22şekilde çekmeye çalışıyorum. Ya bunu
2:24bilin yani. Ama biz işimize
2:26yarayacakları bakın orada aldım bu sene
2:27videoda hem videoda anlattım hem soru
2:29bankasıa sordum. Özellikle AGS soru
2:31bankası e KPS AGS yazan herkes alsın
2:34çözsün bir daha bir daha bir daha
2:36söylettirmeyin bana. Çünkü ikide bir çok
2:39soru soruyorsunuz. Hocam KPS aldım
2:41diğerini alayım. Arkadaşlar birinden
2:42farklı sorular bak yeni nesil soru
2:43olarak gelenleri de yakaladık. İkinci
2:45soru Serbest Cumhuriyet Fırkası. Hepsi
2:48benim evladımdır. Bak bu da KPS'de gelen
2:50sınav sorusu. Aynısı paylaştığımız zaman
2:52Instagram'dan takip edin. Hepsini tek
2:54tek yayınlayacağım. Ne izlediğinizi
2:56bilin. Tamam. Hani derler ya ne
2:59yediğinizi bilin diye. Siz de ne
3:01izlediğinizi bilin. Burada anlattığım
3:04her şeyin size sınavda soru olarak gelme
3:06ihtimalini her zaman gözetim. Alaattin
3:08Keykkubat Alanya sorusu geldi İbn Matuda
3:10seyyaratnamesinden.
3:13Ve bundan sonrakilerde Osmanlı işte
3:16inkılap tarihi ve çağdaş Türk ve dünya
3:18tarihle hedefimizi 27'de 24'ün üzer ki
3:21dün 27'de 27 yapan o kadar çok mesaj
3:24aldım ki hepsi çok teşekkür ediyor.
3:26Bunlar da yani bu çocuklarımızda bu
3:28öğrencilerimizde bundan 89 ay öncesinde
3:31sıfırdı. Sıfır.
3:341071 ile 1453'ü biliyorlardı. Ama ne
3:37oldu? Hem sınavı yaptılar hem tarih
3:39bilinci kazandılar. Artık hep tarih
3:41konuşası geliyor insanın. Bir de tabii
3:43insan yaptığı ve sevdiği şeyi yapmaya
3:45başladıktan sonra hep bize oluyor bu.
3:47Eee
3:47>> o sevdiği şeyi yapmaya devam eder. O
3:49onda bağımlılık yapar. Mesela benim
3:51tarih videolarını gün bekleyen çocuklar
3:53var. Gelse de izlese. Çünkü o dizi gibi,
3:55belgesel gibi görüyor onu. Ki zaten
3:57böyle görmek lazım. Dersi ne kadar
4:00eğlenceli hale getirirsen o kadar
4:02öğrenmen artar. Dünyanın en güzel
4:04muhabbetleri sohbet edilen tarihtir.
4:07Gelin mesela benim hocama şurada
4:08yukarıda bir tarih sohbeti yapalım.
4:09Ömrünüz boyunca unutmazsınız. Çünkü
4:12sohbet esnasında söylenen şeyler daha
4:14çok akılda kalıyor. Bilgisel anlamda
4:15değil. O yüzden ben de bu dersleri bir
4:18sohbet eşliğinde anlatmayı uygun
4:20görüyorum. Tarih öğrenimin böyle
4:22olacağını ki dünyanın birçok yerinde de
4:24böyle bir öğretim sistemi var. Değerli
4:26arkadaşlar konuşarak tartış belki bunu
4:28yapamıyoruz şu an mantıken öğrencimiz
4:31yok stüdyomuzda. Nazım var işte Murat
4:32var. E böyle ama normal şartlarda nasıl
4:35oluyordu? Benim dershan döneminde
4:37tartışa tartışa sorular sorarak işte eee
4:40münazara ederek kendisini yerine koyarak
4:43ruhu hissettirerek böyle öğretiyorduk.
4:45Ama inşallah buradan da oraya geçiyor.
4:47Ben farkındayım. Çok yakın zamanda da
4:49ilerinize geleceğiz. İnşallah ilerinizle
4:50de görüşeceğiz. Şimdi
4:532025
4:55KPSS'de
4:57eee kültür medeniyet sorularından
4:59Şehremini bir önceki dersimde işlediğim
5:01şehremini eee TDV aklınızda bulunsun.
5:06Eğer bir şeyin kavram karşılığını
5:09arıyorsanız eğer bu da size benden tüy
5:11olsun mesela gulam sallıyorum atıyorum
5:14şehremini atıyorum işte ne var mesela
5:17eee işlediklerimizden ileride darül
5:20bedai mesela sizden ricam wikipedya
5:22değil bakın bu yanlışa düşüyorsunuz
5:26nereden bakacaksınızd
5:28örnek darül bedai tdv şehremini tdv ben
5:32şehremini bilmiyorum topkapı sarayıın
5:34eee imarından iskandı ama 1840'tan sonra
5:37zaten belediye başkanı biz genel unvan
5:39ve çıkan sınav sorusua belediye başkanı
5:41oraya vurgu yaptık ama 2005 KPS'de ne
5:44gördük? TDV'nin aynı cümlesini alıp soru
5:47haline getirmiş. Topkapı Sarayı'nın
5:48imarından bakımından kim sonur? E
5:50Topkapı Sarayı nerede? İstanbul'da.
5:51Mantıken oradan bulabilirdi. Ama gene de
5:54güzel ve kaliteli bir soruyu TDV'den
5:56aldı. O zaman sizler bir kavram
5:58arıyorsanız hemen notunuzu alın bir
5:59yere. Ben ne yapacağım? Nereden
6:01bakacağım? TDV. Sonra TDV diye ekleyin.
6:05Ne arıyorsanız önünüze çıktığını
6:06göreceksiniz. Doğru mu Nazım? TDV çok
6:08önemli. Türk Diyanet Vakfı'nın eee
6:10kavram araştırmalarıyla ilgili ve
6:12ÖSYM'deki bütün profesörler ben
6:14biliyorum ki oraya bakıp oradan
6:16yazıyorlar soruyu. O zaman bizler
6:18yepyeni bir konuyla beraberiz. Neyle?
6:21Osmanlı Devleti eyalet sistemiyle.
6:22Değerli arkadaşlar ben eyaletleri
6:24işlerken hatırlayın bir önceki videonun
6:25sonunda 1840'a kadar bir vilayet
6:27nizamnamesi. 40'ta değişen bir vilayet
6:30Nizamnamesi. 71'de de biliyorsun
6:32içerisine nahiye eklenmişti ve
6:35bitirmiştik. Ancak bir şeyi ısrarla
6:37vurguladım. Eyalet ne demek? Eyalet
6:41günümüzdeki birden fazla ilin kapsamı
6:45gibi düşünebilirsiniz. Örnek Ankara,
6:47Çankırı, Kastamonu, Eskişehir,
6:50Kırıkkale, Bolu komple Ankara eyaleti.
6:55Tamam. Bak komple Silifke, Erdemli,
6:59Taşucu, Anamur, Adana, Çukurova. İşte o
7:03hattan devam ediyorsun. Hatay komple
7:05atıyorum Adana eyalet,
7:08Uşak, Afyon, Kütahya komple Kütahya
7:13eyaleti. Ha o zaman ben eyeti anladım.
7:15Günümüzde illerin birleşmesiyle oluşan
7:18büyük yapıdaki ve büyük toprak
7:20parçalarına ben eyalet derim. Osmanlı
7:23Devleti'nde toplam eyalet sayısı 36'dır.
7:27En yüksek bilineni söylüyorum. Ara ara
7:29tabii Osmanlı kayıtlarına da ulaşılamaz
7:31ama ulaşılabilen kaçmış kardeşim? 36
7:34tane eyalet var. Tamam. E tamam da
7:37Osmanlı Devleti eyalet sisteminde
7:38Osmanlı Devleti her eyaletle aynı şeyi
7:40uygulamıyor ki. Bak buraya. Birine
7:42Salyaneli demiş.
7:44Birine salanesiz demiş. Birine yurtluk
7:46ocaklık demiş. Tahta o kadar büyük ki
7:48cinsetli gibi artık kameraya sığmıyor.
7:51Öbür tarafta da imtiyazlı yani
7:53ayrıcalıklı eyalet demiş. Ha ben şimdi
7:55şunu anlayacağım. Ramazan hoca bana dedi
7:57ki 36 tane eyalet var. Bunların bazıları
8:01Salyaneli. Ne olduğunu birazdan
8:02geleceğim. Biri salyanesiz. Bir yurtluk
8:04ocaklık diğeri ise ne? İmtiyazı. Benim
8:08soru beklediğim yer burası.
8:11Çünkü çiftli senelerde eğer soruyu
8:14zorlaştırmak isterlerse
8:17sorunuz bu. İkisinden biri. Soruyu
8:19zorlaştırmak isterler. Neden? Çünkü
8:23sınavda kafa bir türlü salyaneli miydi?
8:25Ulan bu salyanesi mi gidiyor. İşte ben
8:28bunun bir formülünü, kendimin bulduğu
8:30bir formülü size uygulattırmayı
8:32öğreteceğim. Aynı anda dosyal şette
8:33mimar eserde nasıl buluyorsanız. Burada
8:35da bu işi kolaylaştıracak bir formül
8:37bulacağım. Önce değerli arkadaşlarım
8:39Osmanlı Devleti'nde e Murat şuradan
8:42başlayarak geleceğiz kardeşim.
8:43İmtiyazlıdan sonra Yurtluk Ocaklık
8:46Salanes sonra Syan biraz bunu
8:48çevirebilir misin? Ben de ayakkabımın
8:51bir bağcığını bağlayayım da düşmeyel
8:55nazım gülü verirler hemen düşünce. Ben
8:58çevir kardeşim imtiyazlıya bir gelelim.
9:02>> Gel buraya. Evet güzel. Şimdi imtiyazlı
9:05ne demek? Kelimenin manası ne demek?
9:07Ayrıcalıklı ya bir şey ayrıcalıklı
9:09olacak. Osmanlı Devleti 36 eyaletin 5
9:12tanesi ayrıcalıklıdır. Acalk ne demek
9:14hocam ya? Herkes vergi verirken mesela
9:17bunlardan bazıları vergi vermez. Herkes
9:19bölgeden asker gönderirken bunlardan
9:21bazıları göndermeyebilir. Bak bu
9:22ayrıcalıktır. Mesela bir tanesi var ki
9:25ne asker gönderiyor ne vergi gönderiyor.
9:2919 20. yüzyıl başına kadar burada oturan
9:33insanlar halkıyla beraber zengindi. Ne
9:37zaman oraya Su ailesi geldi? Su ailesi
9:40zenginleşirken halk şu an gene fakir.
9:4419. yüzyıla kadar Osmanlı Devleti vergi
9:46ve asker almadığından dolayı
9:48düşünebiliyor musunuz ya hiçbir şeye
9:50vergi vermediğinizde hadi yapalım
9:52bakalım. Araba alıyorsunuz lan. Bir tane
9:55alıyorsan 3 tane de devlet alıyor.
9:58Doğru mu?
10:01Ötv ödemediğinizi düşünün. Özel iletişim
10:03vergisi, özel tüketim vergisi. Özel
10:06iletişim vergisi ödemediğiniz dün
10:08efendim. Lan şimdi bir tane fatura
10:10geliyor. Faturada kullanım 10 lira,
10:12vergi 20 lira, toplam 30 lira ödüyoruz.
10:14O 20 liranın hep cebinizde kaldığını
10:16düşünün. Suda, elektrikte, KDV'de işte
10:20gittiğiniz zaman ÖTV'de la hiçbir şeye
10:22vergi vermezse bu memleketin parası
10:24cebinde kalmaz mı? Bu memlekette asgari
10:26ücret şu an 22.000 L artacak elbet.
10:29E 22.000 L. O zaman sana bir çocuğa
10:32hiçbir şeye vergi vermezsen aynı 45.000
10:34L gibi olur. E adamlar zenginlikler mi?
10:37E bir de ondan sonra petrol çıktı.
10:38Nereden bahsettiğimi anlıyorsunuz. Hicaz
10:41ve Yemen bölgelerinden bahs. Yemen yok
10:43da Hicaz. Hicaz neresi? Bir kere onu
10:45bakalım. Onu bilmeniz lazım. Mekke,
10:48Medine. Sadece bura biliniyor ama
10:50yanlış. Taif, Hayber. Burada oturan
10:53insanlara vergi yok. Ve burada oturan
10:56insanlar peygambere hürmeten,
10:58peygamberin soyundan geldiklerinden
11:00dolayı bunlar da ne yoktur di
11:01arkadaşlar? Askere alınma işi yoktur.
11:04Osmanlı Devleti'nde o zaman bu kadar
11:07eyaletin içinde 36 eyalet içinde en
11:10imtiyazlısı hangisi? Hicaz. Ne vergi
11:13veriyor ne asker veriyor. O zaman
11:15imtiyazlı eyaletler dediğimiz birden
11:18fazla imtiyaza ve ayrıcalığa sahip
11:20eyaletlerdir. Hadi başlayalım bakalım
11:21bunlar nelermiş. Arada bazı kavramlar
11:23var. Ayrıcalık bölgelerdir.
11:25>> Söyle.
11:26>> Ayrıcalıklı bölgelerdir.
11:27>> Ayrıcalıklı bölgelerdir.
11:31Ayrıcalıklı bölgelerdir. Devam.
11:33>> Bazıları askere verir vergi vermez.
11:35>> Bazısı
11:37asker verir.
11:39Ne vermezmiş?
11:41>> Vergi vermez.
11:41>> Kim bu acaba?
11:44Nazım.
11:45>> Kırım.
11:45>> Kırım. Evet. Devam.
11:47>> Bazıları vergi verir, asker vermez.
11:49>> Bazısı da vergi verir,
11:52asker vermez. Niye vermez? Çünkü orayı
11:54korumakla görevlidir. Eğer orada askeri
11:56doğrudan alırsak ora hemen gidebilir.
11:58Asker vermez. Devam.
12:00>> Hicaz ne vergi asker verir.
12:01>> Hicaz ne vergi
12:04ne asker verir.
12:07Zaten o yüzden öncelik zenginleşme bu
12:09yüzdendir. Evet.
12:11>> Mekke, Medine,
12:13>> Evet. Mekke nerelermiş bunlar
12:15söyleyelim. Medine,
12:17Taif ve Hayver'dir. Hayber.
12:23Taif Hazreti Peygamberin hatırlayın
12:25İslami yayma girişimi sırasında
12:27saldırıya uğradığı yerdir. Hayberde
12:30hepimizin bildiği Allah'ın aslanı
12:32lakaplı unvanını Hazreti Ali'nin müthiş
12:34mücadelesiyle almış olduğu Yahudilerin
12:37en büyük yeriydi. Hayber devam.
12:40>> Efak ve Haydar yöneticilerine boy
12:42>> şimdi bazı yöneticilerin de bazı
12:43isimleri var. Eflak,
12:46Boğdan
12:47ve Erdelicilerine,
12:51Erdel yöneticilerine
12:54bir isim veriliyor arkadaşlar. Söyle
12:56bakalım.
12:56>> Voda.
12:57>> Voyvo e hocam ben sanki bunu duydum.
13:03Volvo değil, Voyvoda. Ne bu? Kazıklı
13:07Voyvoda. Hatırla bakalım. Vil Tepeş.
13:11Osmanlı elçilerini kaza tutturmakla
13:12bilinen Fatih Sultan Mehmet'in en büyük
13:15düşmanlarından biridir. Devam.
13:16>> Kırım yöneticilerine han veya
13:18>> Kırım yöneticilerine
13:20han veya giray unvanı verilir. Giray
13:25unvanı
13:27verilmiştir. Devam.
13:28>> Mekke şifi yönetim.
13:31>> Mekke
13:32yönetene ise bakın ne isim veriliyormuş?
13:36Emir veya
13:39şerif.
13:42unvanı verilir.
13:44Allah Allah hocam. Zaten şeriflik var
13:47zaten onlarda. Unvana da gerek yok.
13:48Onlar şerif değil. Şerif Hüseyin ileride
13:51. Dünya Savaşı'a ingilizlerle anlaşma
13:53yapacak kişinin adı da ne? Şerif
13:56Hüseyin. Şeriflik var, seyitlik var
13:59biliyorsunuz ki. Doğru mu? Bunların
14:01hepsi nedir arkadaşlar? Peygamber
14:02efendimizin soyundan veya ehlibeytten
14:04gelen insanlara verilen unvanlardır.
14:07Şerif mülk ve seyitlik Osmanlı
14:08Devletie'de önemlidir. Hatta onu ayrı
14:10tutan Naküül Eşraf adında ileride
14:12geleceğim. İlmiye sınıfına bağlı da bir
14:14grup vardır. Çünkü herkes ben şerifim
14:16diyebilir. Diyebilir mi kardeşim?
14:18>> Adam diyor ya ben peygamberin soyundan
14:20geldim diyor. Televizyon çıkmış. Orada
14:23ne var? Göstermen lazım belge.
14:25>> Tabii belge göstereceksin. Öyle olur mu?
14:27E o zaman herkes söyler. Ben oradan
14:30geldim. Ben buradan geldim. Ben burada
14:31bu kuşaktan ona bağlıyım. Çok söyleyen
14:33var. Öyle görüyorsunuzdur. Evet. Şimdi
14:36bunlar nerelerdi? Hepsini yazalım. Zaten
14:38yukarıda da yazdık.
14:39>> Hicaz 1.
14:41>> Kırım.
14:42>> Kırım 2.
14:43>> Eflak.
14:44>> Eflak
14:46>> Boğa. Aşağıya mı yazalım?
14:47>> Evet.
14:48>> Şimdi dikkat.
14:50>> Dur dur.
14:52Şimdi bunlar değerli arkadaşlarım
14:53özellikle şu ikisine bir Osmanlı Devleti
14:58bir lakap vermiş, bir unvan vermiş.
15:01Memleketeyn.
15:03Duydunuz mu öyle bir şey? Şimdi eynekti
15:06Nazım.
15:07>> 2. Ters oku şimdi.
15:09>> İki memleket neresi? Çorum Çankırı mı?
15:12>> Yok.
15:13>> He nere?
15:14>> Eflak.
15:15>> Çankırlı ya. Şey bizim mermi şey
15:17yapıyor. Sen yokken Şefan Özürlü. Evet.
15:19İki memleket. O zaman sonu bitenler iki
15:23anlamına gelir. Örnek Bahreyn ne demek?
15:25İki deniz. Var mı başka eyinde biten?
15:27>> Berreyin var. Berreyn.
15:28>> Berreyn iki kara. Güzel. Irak 2 Irak
15:33gibi. Evet.
15:35>> Evet. Şimdi burayın notu muydu bu zaten?
15:37>> E not yukarı notar.
15:38>> Hangi not?
15:39>> Kırmızı not var ya yukarıda.
15:41>> Hangi not lazım? Kırmızı not nerede? Not
15:43var ya.
15:44>> Şunlar mı?
15:45>> Evet. Bu buraya.
15:45>> Tamam oraya yazalım. Senin gül hatırın
15:48için. Evet. Buraya da yazalım. Ama bu
15:50yurtluk ocaklığın altına geliyor.
15:52>> Olsun.
15:53>> Emin misin?
15:54>> İyi hadi senin gül hatırın için yazayım.
15:57Eflak Boğan ne deniyordu?
16:00iki memleket anlamında memleket
16:01>> memleketin Evet. Sonra ne var?
16:04>> Garp ocaklıklarını söylüyorum.
16:05>> Ha garp ocakları. Bir de eee Osmanlı
16:08Devlet değerli arkadaşlar bir bölge daha
16:10eee Osmanlı Devlet'de ayrı bir şey yok.
16:12Garp ocakları demiş. Garp ne demek? Şark
16:15ne demek? Hadi on önce başlayalım. Şark
16:18ileride Kazım Karabekir'in lakabı ne?
16:20Şark Fatih yani doğunun Fatihi. O zaman
16:25gardp ne demek? Batı demek. Şimdi o
16:27zaman mantıken Garp ocakları diyorsam
16:31şimdi burayı bir bilelim. Hangileriş
16:33Nazım?
16:34>> Cezayir, Tablos.
16:36>> He
16:36>> Tunus.
16:37>> Tunus
16:39Cezayir
16:41>> ve Trablus Karp'tır.
16:43Trabluskarp'tır.
16:45Bir defa sınav sorusu oldu. O da çok
16:48yakın bir zamanda geldi. 2024'te geldi.
16:50Dikkat. Yani şunu sordular aşağıdakiler.
16:53Yani şöyle sormadılar. eee, garp
16:56ocakları diye nitelendirilen yerlerin
16:58üçünü de istediler. Yani bir öğrenci
17:00bunu bir tanesini karıştırsa farklı bir
17:03devletle ya da farklı bir ülkeyle o
17:05soruyu yapamaz. O zaman senin şunu
17:06bilmen lazım. Tunus, Cezayir, Trablus
17:10Garp neymiş? Garp, Ocaklar. Onun da
17:13sebebini anlatayım. Dikkatlice.
17:17Türkiye haritamız Arabistan.
17:19Afrika değil mi burası kardeşim? Şimdi
17:21Türkiye'de İstanbul 0 kabul edilmiyor
17:23mu?
17:24Şu bölgede hangisi var kardeşim?
17:28>> Mısır. O zaman mantıken Mısır'ın bu
17:30tarafındakini Osmanlı ne olarak kabul
17:32ediyor her zaman?
17:33>> O zaman mantıken buralarda mı batı ya?
17:35Balkanlar. Bu Afrika'nın da burası Batı.
17:38Burada hangileri var kardeşim? Trablus
17:40Karp var.
17:41>> Tunus var. Ne var? Cezaevir. İleride
17:44Fasla var. Ancak Fas o zamanlar değil.
17:46Fas ta isimlendirmesi bile daha sonra. O
17:49yüzden şu üçüne de ne isim verilmiş?
17:51Garp ocakları.
17:54yapar mıyız sınavda? 2T 1 C TT C yapar.
18:01Ha bir şekilde bunu kodlaman lazım.
18:03Çünkü sınavda gelirse biz de şimdi
18:05üstüne üstüne basıyoruz ya. Benim öyle
18:06bir oyum var. Tutar gelir zaten. Geldi
18:09benim öğrenci yaptı ama şimdi Trablus
18:11Karp Tunus Cezayir 2 TBC ver bakayım.
18:16Ver bakayım Asperos yeşil gücümü.
18:19Firmaya da bir söyleyel artık lazım. Ne
18:21diyor? Bir iki saniye
18:22>> bir iki tane ürünü hep almayalak yani 5
18:25saniye diyor ama ne diyor?
18:28>> Aynen.
18:29>> Şimdi burayı anladık. Hepsini söyledik.
18:33Şimdi gelelim yurtluk ocaklığa.
18:35Arkadaşlarım Osmanlı Devlet'te bazı
18:38bölgeler
18:39ağlığa bırakılmıştır. Şimdi Osmanlı
18:41Devlet'te ağlık olmasa Türkiye
18:43Cumhuriyeti'de naz olacak ya. Oraya
18:44intikal nasıl olacak? Evet. Osmanlı
18:46Devleti bazı topraklar hatta devletin
18:48çoğu toprağı miri topraktır. Ama zamanla
18:51Osmanlı Devleti özellikle 1850'lerde
18:54yani eee Tanzimat döneminde vilayet
18:56Nizamnamesi tekrardan yenileyecek.
18:58Vilayet Nizamnamesi derken arazi
18:59Kanunnamesi. Onu söylüyorum. Arazi
19:01Kanunnamesiyle artık eee devlete ait
19:04olan topraklarda kişiye özel mülk olarak
19:06satılabilecek. E bu sefer de devlet
19:08geliri elde edeceğim derken ağlık
19:09sistemi zaten ayanlık çıktıydı.
19:11Anadolu'da da bunun adı ağlık oldu.
19:14Balkanlarda ayanlık, Anadolu'da
19:16ağlıktır. Bu sistemin adı bu. Tamam da
19:19ağlık sisteminde sizler de biliyorsunuz.
19:21Toprağa dayalılar efendi köle ilişkisi
19:22çıkıyor. Bugün hala mantık ben Güneydoğu
19:26Anadolu'yu çok gezdiğim için söylüyorum
19:28arkadaşlar. Ağlık devam ediyor.
19:31Ya ağlığın adı aşiret olmuş. Kurban
19:32olduklarım. Herkes bir aşirete mensup
19:35olmaktan gurur duyuyor. Mesela o
19:37Şanlıurfa'da öyle, Gaziantep'te öyle,
19:39Diyarbakır'da öyle. Şimdi gidiyorum.
19:41Mardin'de öyle, Hakkari'de öyle. Öyle
19:43değil mi? Düğünlerde görmüyor musunuz?
19:46>> E o aşiretinde bir başında adam yok mu?
19:48Bunun adı da ağ değil mi? E hala önünde
19:52iliklenmiyor mu? Hala onun söyledikleri
19:55geçerli değil mi? E bu bir gerçek.
19:58Türkiye'nin gerçekleri var. Peki bu
19:59Türkiye'nin gerçekleri kökenini nereden
20:01alıyor? Osmanlı'dan. E Osmanlı'da hangi
20:04topraklardan alıyor? Yurtluk ocaklıktan.
20:06Niye? Çünkü bazı bölgeleri Osmanlı
20:08Devleti yani o bölgelerdeki insanları
20:12yönetimini de o insanlara bırakmış. Yani
20:14bugünkü anlamıyla ne diyebilirim?
20:16Özerklik demeyeyim de federal bir yapı
20:18gibi diyelim. Mesela o dönemdeki Dersim
20:22günümüzdeki direkt ismiyle de tam da o
20:25bölgeyi kapsamasa da Tunceli diye
20:26nitelendirelim. Tunceli. Bununla ilgili
20:29çok eleştiri geliyor arkadaşlar. Şimdi
20:31tarihte bazı isimleri söylemek niye
20:33rahatsız ediyor ki sizi? Şimdi 1.
20:35TBMM'de Dersim milletvekili var. Dia
20:37paha. E ne yapak şimdi yani? Tunceli
20:39milletvekili diyemezsin ki. O günün adı
20:41neyse o gündür.
20:43>> E bugün Dersimspor diye bir takım var.
20:47Yani devletin karşı çıkmadıkları veya
20:49devletin izin verdiği şeylere siz çok
20:51karşı çıkıyorsunuz. Tamam ama sizin
20:53düşüncenizle sistem yürümüyor ki. Sen
20:55şimdi istiyorsun ki hocam bu ismi
20:56söylemeyelim dersim demeyelim. Tunceli
20:58ya olmaz arkadaşlar. Tarih gerçek. Sen
21:01nasıl diyeceksin ya? Yani bir de burayı
21:03da anlamak lazım. Yani bir şey
21:05eleştiriyorsan bir kere Dersim denilen o
21:07bölge aynı Bozok gibi, Kirikya gibi,
21:09Kapadokya gibi birden fazla il ve ilçeyi
21:12ve bölgeyi alırıyor. Ha zamanla anlamsal
21:15olarak o eee çizilmiş olan harita yok. E
21:19bir ille özdeşleştiriliyor. Hangisiyle?
21:21Tunceli ile özdeş eşleştiriliyor. Ama
21:23şimdi atıyorum Türkçe öğretmenimiz Kadir
21:25Gümüş bir eserin adını söylerken bunu
21:28söyleyebiliyor.
21:29Ondan sonra bir bakıyorsun e nasıl işte
21:31dersim dersinizde buranın adı Tunceli
21:34olmaz arkadaşım. Tarih dersi görüyorsun.
21:37Biz hangi gündeyiz şu an? Biz ta o
21:39zamanlardayız. 1000 yıl öncesindeyiz.
21:42Dersim sadece Tunceli demek değil. Odada
21:44bir yanlışlık var zaten de coğrafi
21:45olarak inanılmaz büyük bir bölge. Onu da
21:47söyleyelim. Dersim
21:50Çöl Emerik Hakkari bölgeleri ki
21:52Hakkari'nin o günkü sınırları daha büyük
21:54şu anki sınırlarından. E şimdi bu
21:56bölgelerde Osmanlı Devlet'i ağlık
21:58vermiş.
21:59Bunu da söyleyelim. Bu bölgeler yurtluk
22:02ocaklık diye nitelendirilir. Tamam. Yani
22:04içlerine biraz daha serbest tabii
22:06dışlarına gene Osmanlı asker lazım oldu
22:08gene Osmanlı alıyor. Ama vergi
22:09toplamaktan tutun da o bölgenin kendine
22:12ait töre ve kanunlarını A'ya bırakılmış.
22:14Söyleyelim bakalım kardeşim. aşiretlerin
22:16yoğun olduğu yerlerdir.
22:17>> Aşiretlerin
22:19yoğun olduğu yerlerdir. Yoğun olduğu
22:23yerlerdir. Evet.
22:25>> Aşiret liderlerinin birtım yönetimsel
22:27hakları vardır.
22:27>> Aşiret liderlerine
22:30birtım yönetimsel haklar verilmiştir.
22:34>> Evet. Birtım yönetimsel haklar
22:37verilmiştir. Yönetimsel haklar
22:40verilmiştir. Evet Nazım. Kendi içlerinde
22:42serbestlerdir.
22:43>> Tabii. Kendi içlerinde serbestlerdir.
22:46Kendi içlerinde
22:48serbestlerdir.
22:51Tamam. Bunlar nerelermiş peki? Lazım
22:54>> şu an burada yazdığım zaman
22:56>> bunlardan bir tanesi Dersim, bir tanesi
22:59çölemeriktir. Tamam. Ve benzeridir. Var
23:02yani doğuda hala var. Dersimde Çölemerik
23:06var. Şimdi gelelim Osmanlı Devleti ile
23:10alakalı en yoğun soruların geldiği yere.
23:13Dikkat. Şimdi bazı kelimelerin Arapça
23:16anlamlarını bildiğimiz zaman ki aramızda
23:18Arap olan arkadaşlarımız var. Özellikle
23:20Siirt'ten, Mardin'den, Şanlıurfa'dan
23:22dinleyen arkadaşlar çok rahatlıkla bu
23:23tür kelimeleri duydukları zaman
23:25yapabiliyor. Aslında siz bu tür
23:26kelimelerin anlamlarını eee bilmeseniz
23:29bile Türkiye'deki uygulamalarını
23:31görebilirsiniz. Ben baştan söyleyeyim.
23:34Şimdi bunun nedenini anlatacağım
23:35ileride. Önce Osmanlı Devleti'ni bir 36
23:38eyaletini size bir çizeyim. Çizeyim
23:40derken şöyle bir göstereyim. Uzaklık
23:42mesafeleri görmeniz için söylüyorum.
23:44Şimdi buraya baksın herkes
23:46ya. Türkiye'nin ne kadar şey kaldığını
23:49görürsünüz. Yani doğru mu?
23:54Şimdi Anadolu toprakları. Evet. Burası
23:57ne? Suriye, Filistin ve Arabistan.
24:02Efendim Kuzey Afrika değil mi burası?
24:06Hatta şu Arabistan'ın şurada da Yemen
24:08var. Efendim burası da ney? Balkanlar
24:10veya diğer ismiyle Rumeli. Şimdi Osmanlı
24:13Devleti üç kıtaya yayılmış bir büyük
24:15imparatorluk. Ama her büyük
24:17imparatorluğun tabii ki sonuçta oraya
24:19atadığı devlet memuru ve orada devlet
24:22memurunun ödeyeceği bir para yani maaşı
24:24ve oradan toplayacağı vergi.
24:28Şimdi uzak yerden vergi toplamak kolay
24:31mı? Değil. Şimdi düşünebiliyor musunuz?
24:34Hemen o günün şartlarına geliyorum. Sene
24:372025 değil de 1525.
24:40Kaan Sultan Süleyman zamanındayız. Öyle
24:43anlatayım.
24:44Bana şimdi birisi şu Mısır'dan en
24:47yakınını da çiziyorum haza da
24:49çizmiyorum. İstanbul'dan Mısır'a
24:52yolculuk kaç ay?
24:54>> 6 ay. 6 ayda gelişi var mı?
24:57>> 12 ay. La şimdi ben diyelim ki Nazım'ı
25:00Mısır'a öğretmen olarak atadım. Müderris
25:03Nazım Mısır'daki
25:07Mısır medresesinde müderrislik yaparken
25:10ben Nazım'ın parasını nasıl vereceğim?
25:13Bir, iki, e ben Türk dünya yani bağlı
25:16bulunduğum bütün halktan, vergi alırken
25:18gayrimüslim, Müslüman fark etmeksin. E
25:20ben Nazım'dan ve Nazım gibi olanlardan
25:23ve Mısır'da yaşayan halktan nasıl vergi
25:25alacağım? Devlet bunun kafasını yormuş
25:28ve devlet bunun kafasını yorduktan sonra
25:29müthiş bir sistem geliştirmiş. Ben
25:32Osmanlı'nın bu yönüne hayranım. Yani bir
25:34problem varsa muhakkak ki çözümü de çok
25:36kısa sürede üretmiş. İlk defa Fatih
25:39Sultan Mehmet zamandından beri
25:40uygulanmaya başlanan bir sistemi ortaya
25:42koyacak. Önce şurayı anladık mı?
25:45Devletin neden bu eyaletleri bu şekilde
25:48ikiye ayrılı çünkü çok uzak eyaletler
25:50var ve buradan vergi alacak. Buraya
25:52devlet memuru yol ve asker yollayacak. O
25:53zaman bütün sistem önce anlamamız lazım.
25:56Şimdi burayı siliyorum. Burayı önce
26:00siliyorum.
26:03Şimdi
26:04bir kelimeyile başlayacağım.
26:07Bu kelimeyi Arapçada duydunuz daha
26:09evvelden. Yevm. Yevm ne demek? Gün.
26:12>> Yevmiye günümüzde inşaat ustalarına
26:15genelde kullanılır. Yevmiye verilir.
26:16Yevmiye ne demek? Günlük verilen
26:17ücrettir. Adam gelir işini yapar. Gün
26:20sonunda da parasını alır. Yevmiye nasıl
26:22günlük ise Saliani kelimesi de yıllık
26:26demektir. Tamam. O zaman bu kelime
26:28neymiş kardeşim? Yıllık.
26:30>> Yıllık. O zaman ben buraya şöyle
26:33yukarıya ne yazayım?
26:34>> Yıllık.
26:35>> Yıllık yazayım. O zaman okudum. Ne
26:37yokmuş?
26:39>> Yıllıksız. Bu birinci kelime. Veya
26:41yıllık kelimesini siliyorum. Ne
26:44yazıyorum? Lazım.
26:45>> Maaşım. Sonundaki sızı da ekleyince ne
26:48oldu?
26:48>> Maşsız.
26:49>> Maaşsız. Anam lan. Osman devleti maaş mı
26:52vermiyor? Buradaki eyaletlerde yaşanı bu
26:55arada eyaletlerde kaç tane eyalet var?
26:57Onu da söyleyeyim. 22 eyaletten
26:59bahsedeceğim. Yani Osman Devlet'in 36
27:02eyaleti var. Hatırla 5 tanesi neydi
27:04zaten?
27:05>> İmtiz.
27:06>> İmtiyazıydı. 22 tane de burada var.
27:08>> 27.
27:09>> E 27. A zaten burada da 1 2 3 4 5 6 7
27:12var. Kaç etti?
27:14>> İkidini de buraya çizdim.
27:15>> 36.
27:16>> Tutturdun mu? Tutturdum.
27:18Tutturdum. Şimdi meseleyi anlayabildik
27:21mi?
27:22Osmanlı Devleti eyaletlerden değerli
27:24arkadaşlar bazılarına vergi alıyordu
27:25almıyordu. Diğerine asker bir sistem o
27:28zaman her eyaletteki hatta size ben bir
27:29şey söyleyeyim. Ben Eflak'ta yaşıyorum.
27:32Eelfta diyorum Ankara'da yaşıyorum.
27:34Taşındım icaza. Ben de vergi vermiyorum.
27:35Arap olmana gerek yok. Orada oturmam
27:37mesela.
27:39>> E biz komple Arabistan'a giderdik. Doğru
27:41mu?
27:42>> Sülaleye bir bakayım. Gülardan hiç
27:44çıkmamış. Gülnar Silifke. Gülnar Silfke.
27:46Evet. Bazıları var ya ulan diyor şu
27:47köyden de mi gitmediniz ya diye.
27:49E-devletten bakıyorlardı. Evet. Şimdi
27:52ben önce şu kelimenin anlamını bulalım.
27:55Salane yıllık verilen bir maaştır.
27:57Kökünü okuduğum zaman maaş vermiyorum.
28:00Ha o zaman ben nazımı atadığım bu eyalet
28:0422 eyaletten birinin nereye giderse
28:06gitsin mana nazıma direkt devletin
28:09hazinesinden para vermiyorum. Burayı çok
28:12dikkatli dinle YouTube'dakiler. Burayı
28:14anladığın an gelecek her türlü sınav
28:17sorusunu sınavda çözersin.
28:19Nazımı ben atadım bu 22 eyalete. Bu 22
28:23tane birazdan yazacağım. 22 eyalette ben
28:26Nazım'a hazineden direkt maaşını
28:27göndermiyorum. Nazım ben sana para
28:29vermiyorsam oğlum sana bir geçinmesi
28:30için bir şey vermem lazım. O geçinmesi
28:33için verilen şey toprak olmasın. Nazım'a
28:36gidilen bir bölgede ki Nazım atayalım
28:38atayalım kardeşim. Silifki
28:40>> bol
28:40>> yok bol olmaz. Herkes kendi yerine
28:42atarsa olmaz sıkıntı çıkar. Sen nereye
28:44atadık kardeşim? Bizim köye atadık.
28:46Silifke Bük Değirmeni köyü.
28:48>> Büyük Değirmeni. Eskiden şılar da şimdi
28:50mahalle oldu. Büyük değirmeni. Büyük
28:51değirmenini atadık. Tamam mı kardeşim?
28:54Bük değirmeni köyünün gelirini sana
28:57bıraktık lazım. Dayım gini biliyorsun.
29:00Çok kazanıyorlar. O yırttım vallahi.
29:02>> Nar zamanı narcir zamanı incir var değil
29:05mi? Keçi boynuzu. Harnup denen harnup
29:08var. Susan var. Küncü. Oğlum sen daha ne
29:10is verimli topraklar ki Silf Yovası
29:13çilekten tutun her şey yetişiyor. E
29:16Nazım yaşadı hem orada bedava meyve
29:18yiyecek, sebze yiyecek hem de bir de
29:20üzerine para alacak. Nazım seni atamış
29:23olduğum Silifke Medresesi'e sen
29:26eğitimini görürken köylü de çalışıyor.
29:29Ürünlerini satıyor. Ondan sonra sana
29:32maaşını paranı getiriyor. Nazım sana
29:34diyelim ki 90.000 L para verdiler ama
29:36senin maaşın 60.000 L 60.000 L cebine
29:40koydun aylık geriye kaldı 30.000 L. Her
29:42bir 3.000 lirasıyla bir atlı asker
29:45yetiştirmek zorunda. Yani bir atlı
29:46askeri otur sen yetiştirmiyorsun. Atlı
29:48askerin parasını veriyorsun. Böylelikle
29:50Nazım 30.000 liradan 3.000 L aylık
29:52masraflı kaç asker yetiştirirsin? 10. Bu
29:5410 tane de büyük değirmeni köyünde kalır
29:56mı? Kalır. Ya ben hangi sistemi
29:58anlatıyorum ya? Ben sana ilk Müslüman
30:00Türk devletlerindeki iddiayı anlatmıyor
30:01muyum? İkdanın Osmanlı Devleti adı
30:03Dirlik diye hepinizin bildiği adıyla
30:05tımar. La ben onu anlatıyorum gene. Aynı
30:08şey. O zaman ben Nazımı'a bir toprağın
30:12boş kalmasını engelledim. 2. Nazım'ın
30:14parasını ödedim. 3. Köylüden düzenli
30:17vergi topladım. 4. Verginin kalanıyla
30:20devletten ekstra bir para almadan asker
30:23yetiştirdim ya. E o asker de o köyde o
30:26köyde dayıma yardım ediyor. Dayıma
30:28yardım ediyor. Nar zamanı nara, erik
30:30zamanı eriğe, çilek zamanı çileğe. E ne
30:33oldu? Oradan da yardım etti. Savaş
30:36zamanı hop ata bindi gitti. Böylelikle
30:39ben devlet ekstra bir para göndermeden
30:41sağcı vergilerle toplanan paralarla ben
30:43yanımda asker de yetiştirdim. Bu
30:45sistemin Osmanlı dedik adı Dirlik. Diğer
30:47adıyla hepinizin bildiği adıyla Tımar.
30:49İlk ismi de ikta. O zaman dikkat. Bir bu
30:5422 tane eyalette bir atadığın bir kişiye
30:59devlet doğrudan maaş vermez. 2. Ne verir
31:02geçmesi için? bir toprağın gelirini
31:03bırakır. Tamam. Peki şimdi asıl soruya
31:07geliyorum.
31:10Cezayir
31:13Mersin
31:15hangisi daha verimlidir toprak
31:17açısından?
31:18>> Murat Cezayir mi daha verimlidir? Mersin
31:21mi?
31:23>> Bravo lan.
31:26>> Çok felaket bir soruyla karşılaşın.
31:29Sivas mı daha verimlidir?
31:32Tunus mu?
31:34>> Bir dakika ona soracağım.
31:37Sivas mı toprak açısından daha
31:38verimlidir? Tunus mu? Tam yürüt oğlum.
31:42Sivas hocam.
31:43>> Bitti ya bu kadar oğlum. Allah Allah.
31:45Arkadaşlar
31:47siz bugünkü Cezayir'e, Tunus'a, Mısır'a
31:50bakarsanız kaybedersiniz. Tarih dersi
31:53bir kere o günün şartlarına bağlıdır. E
31:56sen o günün şartlarını bir düşün
31:57bakayım. Lan Cezayir. E diyor dayım
31:59Cezayir'e gitti. Cezayir çok güzel.
32:01Tamam. Cezayir güzel. Dayın gitmiş
32:022025'te. Dayını ben bir 1025'te bir
32:05götüreyim bakalım Cezayir'e durabiliyor
32:07mu yerinde? Lan her çöl. Zaten Kuzey
32:10Afrika'nın yüzde bugün bile %50'sinden
32:13fazlası çöl. E bir de düşünün o
32:15zamanları. La Tolnoğulları gelmiş
32:17Mısır'a bir eser bırakmış. O çöl olan
32:20bir yere bir eser var. Diğeri gelmiş bir
32:22yeri Nin Nehrini taşmasını engellemek
32:24amacı bir şey yap. Hep bir şey yapa yapa
32:26yapa yapa koca Mısır güya Nil Nehr'in
32:29çevresindeydi. Şimdi kaç tane şey oldu?
32:32Şarman Şeh diye çok güzel de bir turizm
32:34bölgesi oldu. Bugün dünyada binlerce
32:36insan Mısır'a gidiyor. Sadece
32:37piramitleri mi görmeye gidiyor? Demek
32:39istediğim şu. Bugünkü Mısır değil.
32:42Bugünkü Sivas'ta değil.
32:44Sivas'ta bozuldu. Niye? E binalar
32:47çoğaldı. İlçelerdeki her yer çoğal.
32:49Tarım arazileri elimizden gitti.
32:52E hobi bahçeleri Türkiye'nin gündemi.
32:55Her tarım arazinin üzerine hobi bahçesi
32:56olsa ne olur? La hobi bahçesinde ne
32:59yapacaksın? 3 tane domates çıkınca
33:00seviniyor.
33:02Doğru değil mi? Halbuki o bahçesi 40
33:04dönümden adamlara tek tek verilmiş. E
33:07devlet yıkınca da niye yıkıyor diye
33:08kızıyorsunuz arkadaşlar. Tarım gidiyor.
33:11Her şeyi dışarıdan alıyoruz. Farkında
33:12değil misiniz? Kendi kendine üreten,
33:14kendi kendine yeten Türkiye'ye ne oldu?
33:17Ata tohumlarıyla yapılanlara ne oldu?
33:20Yetmiyordu. Yetmediği için farklı
33:22tohumlara ihtiyaç duyuldu.
33:25Bak bir çiftçi ailesinin çocuğu olarak
33:26konuşuyorum. Türkiye'de gıda terörü var
33:30kardeşim. Türkiye bak iyi değil. Bugün
33:33kanser olunuyorsa sebebi ne? Ülser
33:36olunuyorsa sebebi ne? Kurban olduklarım.
33:39Şu yediğimiz az yiyelim iyisini yerim.
33:42Organik denen şeye kandırılıyor ya.
33:43Organ bizim arkadaş var Nazım. Ayaçla
33:47şimdi Ayaçtan geçiyoruz ya.
33:48>> Dinle dinle. Ayaş'tan geçiyoruz. Ayaşta
33:51biliyorsun şey var. Ayaş arkadaşlar
33:54domatesiyle ünlü bir Ankara'nın
33:56ilçesidir. Termali falan da vardır.
33:58Gider geldiğinizde gidersin. Ama bu
34:00Ayacın bir özelliği var. Orada
34:02çiftçilerin hepsi domatesi ekerler ve
34:05bir pankart asarlar. Derler ki domatesi
34:09tarladan kendi elinizle toplayınız.
34:11Tamam. Çok güzel bir pankart. Böyle de
34:13gidersin mesela burcu burcu domates
34:15kokmaz da işte gidersin o domatese.
34:17Nazım ne oldu? Yukarıdan
34:19aradayabilirler.
34:21Olur.
34:22>> Domatesi toplattırırlar. Oh çiftçinin
34:25zaten işine gelir. Kendisi toplamıyor.
34:26Millete toplatıyor. Biz de öyle. Ondan
34:28sonra aa çok organik lan. Organiklik
34:30senin elinde toplamana mı organik
34:32diyorsun sen? Herhalde bu kelime çok
34:34ağza alıştırılmış. Organik denilen şeyin
34:37bu olmadığını birileri birilerine
34:39anlatması lazım. Senin elinle topladığın
34:42üzerine bir şey organik yazmasıyla da bu
34:44olmuyor. Artık şu işi bir bitirelim.
34:47Türkiye'de organik bir şey bulmak çok
34:50zor. Çok zor. Çok hile o kadar faz lan.
34:55Arı görmeyen bal olur mu lan? Lan arı
34:59arı yok yani. Kuruldukları fabrikada da
35:02arı yok yani. Öyle sıkıntılardayız.
35:05Nazım sen yırttın. Bizim köy iyi.
35:08>> Narın en iyisini yersin. Çileğin en
35:10iyisini yersin. Keçi boynuzu yersin.
35:12Harnup. Küncü yersin. Susam. İncirin her
35:15ikisini yersin. Tabii canım. Silifkeden
35:17bahsediyoruz aslanım. Bugün çilek.
35:19Yediğin çilekler nereden geliyor? Çilek
35:21alıyorsunuz. Bu kadar bu kadar patlamış.
35:22Hormonlu. Çilek dedin şu kadar olur. L
35:24daha fazla olmaz. Bu kadardır çilek. E
35:28biz böyle çilek olur mu la? Çocuğuna
35:29yineceksin iç git çöp at. Yazık yazık.
35:33Ama Nazım çok bereketli topraklar olduğu
35:36için her ay maaş düzenli geliyor Nazıma.
35:38Ne derse dayımlar çalışıyor. Şimdi
35:40Nazıma olayını anladınız mı? Evet. Nazım
35:42bir yazalım o zaman. Oku kardeşim. Şimdi
35:45>> oradan başl
35:46>> buradan. Buradan
35:47>> memurlara doğrudan maaş veril.
35:48>> Şimdi memura doğrudan maaş verilmez.
35:52Doğrudan ne verilmiyormuş Nazım sana?
35:55Maaş verilmez. Devam.
35:56>> Toprak veriyoruz.
35:58Maaş yerine
36:02toprak geliri bırakılır. Toprak geliri
36:06bırakılır.
36:08>> Tımar sistemi uygulanır.
36:09>> Tımar sistemi uygulanır. Ha demek ki bu
36:1322 tane eyalette Osmanlı Devleti ne
36:16uyguluyormuş?
36:17>> Tımar sistemini uyguluyormuş. Çok güzel.
36:21Şunları bir silelim azım.
36:24Devam et. merkez eyetlerdir.
36:27>> Şimdi bunlar düşünüldüğü zaman mesela
36:29merkezimiz neresi? İstanbul. Kütahya.
36:32Kütahya mı İstanbul'a daha yakındır?
36:33Cezayir mi İstanbul'a daha yakındır?
36:36Kütahya. Kars
36:39Uzak doğu. Kars mı İstanbul'a daha
36:42yakındır?
36:45Mısır mı daha yakındır? Hadi bakalım.
36:47Lazım.
36:48>> Kars.
36:49>> Kars mı daha yakındır? İstanbul'a Mısır
36:52mı daha yakındır?
36:54>> Kars ya.
36:55Kars arkadaşlar. Hocam benim bir Doğu
36:57Express'ine bildim 36 saatte gidip ona
36:58binersen 36 saatte gidersin. Tabii
37:01arkadaşlar burada bir deniz yolculuğu
37:03veya bir kara yolculuğu yapmanız lazım.
37:05Ya çölün ortasından geçerek kara
37:06yolculuğu yapacaksın ya da denizden
37:08gideceksin. Fark etmiyor. O günün
37:09şartlarında. O zaman dikkat. Tımar
37:12sistemi uygulanıyor. Devam et Nazım.
37:14>> Merkeze yakın eyaletlerdir.
37:16>> Merkeze yakın eyaletlerdir. Şimdi ben bu
37:19eyaletleri yazacağım. Şimdi bunların
37:21demek ki hepsinde ne uygulanıyormuş?
37:24Tımar sistemi. O zaman tımar sistemi
37:26uygulandığına göre toprağı verimli olan
37:28yerler. Şimdi sayalım bakalım. Başla.
37:29>> Halep.
37:30>> Halep. Evet.
37:31>> Sivas.
37:32>> Sivas. Bak Murat yazdım memleketini.
37:36Söyle.
37:36>> Musul.
37:37>> Musul.
37:38>> Şam.
37:39>> Şam.
37:40>> Kıbrıs.
37:41>> Kıbrıs. Çok güzel.
37:42>> Erzurum.
37:43>> Erzurum.
37:44>> Urfa.
37:45>> Urfa.
37:46>> Kars.
37:47>> Kars.
37:48>> Diyarbakır.
37:51>> Diyarbakır. Evet. Karadağ.
37:54>> Karadağ günümüzde milletin gitti
37:56Montenegro yani. Evet.
37:57>> Trabzon.
37:58>> Trabzon. Güzel.
37:59>> Temeş var.
38:01>> Tş var. Burası neresi? Macaristan. Evet.
38:03>> Anadolu.
38:04>> Anadolu. Devam.
38:05>> Karaman.
38:06>> Karaman eyaleti.
38:07>> Rumeli.
38:08>> Rumeli eyaleti. Manastır yani.
38:10>> Kanije.
38:11>> Kanije. Kanije Kalesi. Evet.
38:13>> Budin.
38:14>> Budin. Yine Macaristan'da.
38:16>> Bosna.
38:17>> Bosna.
38:18>> Silistre.
38:19>> Silistre. Neresi bura?
38:22E Vatanyahun Silistre diye bir oyun yok
38:24mu?
38:24>> Var.
38:24>> Evet. Herkes Silistr'nin yerini buluyor.
38:26Devam.
38:26>> Mora.
38:27>> Mora. Yunanistan.
38:29>> Girit.
38:30>> Girit. Evet. Ada.
38:31>> Van.
38:32>> Van.
38:34Evet. Buraların hepsinde ne
38:36uygulanıyormuş? Tımar. Peki dikkat. Bir
38:39şey söyleyeyim. Uzaklığı yakınlığı boş
38:41ver. Hiç alakası yok. Tımar sistemi
38:45uygulanmasaydı eğer Halep'te yani
38:47Halep'in toprakları verimli olmasaydı.
38:50Ben Halep'i mecburiyetten nereye
38:51alacaktım? Buraya. O zaman ben bu bunu
38:55salyaneli ve salyanesiz olarak ikiye
38:58ayırmamızın temel sebebinin ne olduğunu
39:00bilen var mı? Uzaklık yakınlık değil.
39:05Tımar sistemi uygulanıyor mu,
39:07uygulanmıyor mu? O zaman dikkat. Bu
39:10ikisinin uygulanmasının temel sebebini
39:12kafaya yazıyorum. tımar sisteminin
39:17uygulanıp
39:20uygulanmaması
39:24üzerine
39:26ikiye ayrılmıştır.
39:29İkiye ayrılmıştır. Ne olarak?
39:33Salyanesiz. Salha olarak. Ha hocam demek
39:36ki bunun uzaklıkla yakınlıkla bir
39:38alakası yoktur. Evet. Hep örnekleri uzak
39:40yerlerden veriyoruz ama alakası yok.
39:42Şimdi şöyle bir örnek verelim. Anadolu
39:45komple çöl. Çöl. İstanbul bu tarafı
39:48hepsi çöl. Kütahya çöl. Kars çöl. Hiçbir
39:50şey üretilmiyor. Cezayir, Tunus,
39:52Trabluslar, Fas gibi yerlerde yemyeşil
39:54her tarafta toprak var. O zaman ben
39:57mantıken buradaki eyaletleri buraya
39:59yazarım. Buradakileri de buraya yazarım.
40:01Bunun uzaklıkla, yakınlıkla alakası yok.
40:03Bunun neyle alakası var? Tımar sistemi
40:05uygulanıyor mu? Uygulanmıyor. Sınava
40:07girdim. Ulan bir türlü salyane. Çünkü
40:10sınav esnasında salyan salyanesiz hayır
40:12edemezsin. Ne yapacak hemen öğrenecek?
40:14Ramazan hoca bana ne dedi? Salane
40:16kelimesini çiz oğlum dedi. Bak gözü de
40:18böyle benim gibi kısman lazım. Kıstın
40:21gözü. Tamam mı? Soruya odaklısın. Çizdin
40:23maaş yazdın okudun. Maaşsız. He
40:28ben
40:29maaş vermiyorum. Ben ne veriyordum?
40:32Geçimesin toprak veriyordum. He toprak
40:34verdiğime göre burada hangi sistem
40:35uygulanır? Tımar. Tımar uygulanırsa o
40:37zaman buralar verimli araziler. Hemen
40:39kafaya çalışacak. O zamanın şartlarına
40:41Cezayir mi verimli, Sivas mı?
40:43>> Tunus mu verimli? Konya mı?
40:45>> Kars mı verimli? Mısır mı? He şimdi
40:48aklınıza geldi işte birinci formül şu.
40:53Soruyu gördüğünüz anda Salyaneli veya
40:55Salyanesiz kelimesini hemen üstünü çizip
40:58maaş yazmanız çok önemli. Şimdi gelelim
41:00buraya gelelim. Hadi gel. Şimdi ben bu
41:02kelimeyi üzerini maaş yazmıyor muydum
41:04kardeşim?
41:06Lütfen okuyalım. Neyli?
41:10>> Salhaneli yıllıklı demekti. Maaşlı. He.
41:14Ben buraya atadığım memura maaş
41:17veriyorum ama Türkiye Cumhuriyetimizdeki
41:20gibi aylık vermiyorum. Nasıl veriyorum?
41:24Yıllık veriyorum. Burada her şey yılla
41:27alakalıdır. Örnek
41:30mesela biz Sallaneli eyalette örnek
41:32Mısır'da
41:34Nazım'la beraber iki arkadaşızsın. Nazım
41:37ya benim oğlanın nişanı sünneti var da
41:38kusura bakma bana biraz borç verir
41:40misin? E Nazıma'a ben o borcu alırken ne
41:44diyorum? Öbür yıl veririm.
41:47He doğru değil mi Nazım? Hani 31
41:50Aralık'ta yapılan seneye görüşürüz
41:51esprisi gibi. Aynı bizimki de aynı.
41:54Doğru mu?
41:55Çünkü oradaki benim nazım şunu bilir.
41:59Bir ben de yıldan yıla maaş alıyorum.
42:01Nazım da yıldan yıla maaş. Ama Nazım
42:03böyle karınca gibi. Ben ağustos böceği
42:06gibiyim. Ben yıllığı aldığım gibi 6 ayda
42:10yerken Nazım böyle oradan arttır buradan
42:13arttır bilmem ne derken Nazım bunu bir
42:16yıl kendine yetişittirebiliyor. Nazım
42:18belki de ikiş de yapıyor. Ama benim öyle
42:20dertlerim yok. Nazım'dan borç istiyorum.
42:22Nazım bizim oğlanın nişanı var. Kurban
42:24bana borç ver ama sana anca öbür yıl
42:28veririm. İkimize devlet memuruz ağzım.
42:29İkimiz öğretmeniz. O zaman buradaki her
42:32şey yıllığa göre hesaplanır. Bugün sen
42:35Türkiye Cumhuriyeti'de babası devlet
42:37memuru olan ve şu an beni izleyip de
42:38devlet memuru olacak arkadaşlar gittiniz
42:40dünyayla hepimizin yazdırı. Biliyorsun
42:42bakkallar var. Mahalle bakkalları.
42:43Yıllarca borç yazdırdık. Şimdi biz
42:45yıllarca borç yazdırırken ne diyorduk?
42:47Benim babam devlet memuruydu.
42:48>> Ne diyorduk ki? Ayın 15'ine vereceğiz.
42:50Çünkü adam da bilirdi bakkalda ya bunlar
42:52bizden borç alıyorsa ne zaman verir
42:54bunlar? Evet. Maaş günü yani ayın
42:5715'inde verirlerdi. O zaman Türkiye
42:59Cumhuriyeti'nde insanlar birbirlerinden
43:02borç isterlerken memurlar genellikle ay
43:04başlarında veya ay ortalarındaki memur
43:06maaşlarının yattığı tarihlerde isterler.
43:09İşçiler 5şinde isterler. Diyelim ki
43:11memurlar ayın 15'inde isterler. Benim
43:13babaannem esen emekli aylıkları 3
43:15aylıkta bir verilirdi. 3 ayda bir. E
43:17şimdi giderdi kasaba 3 ay yazdırırdılar.
43:203 ay. 3 ay kasaba yazdırdı. 3 ayın
43:24sonunda emekli maaşını almaya giderdi.
43:26Emekli maaşından kasabın borcunu öderdi.
43:28Ben üniversiteye ilk başladığımda
43:322001 galü bela yani o kadar eski 2001
43:36yılında başladığımda öğrenim kredisi 3
43:38ayda bir verilirdi bize. 3 ay. Zaten ben
43:42de kriz dönemine denk geldim. 2000
43:43krizine. 14 ay yatmadı. 14 ay sonra
43:47toplu yatırıldı. Düşünebiliyor musun? 14
43:48ay öğrenim kredisi almayıp 14 ay sonra
43:51toplu yatırıldığını bir düşünsenize.
43:53>> Bu
43:53>> ya Kütahya'da Hacı amca vardı. Rahmetli
43:56vefat etmiş öğrendim. Allah rahmet
43:58eylesin. Adama getirdik. Bir yıl peşin
44:00verdik. Adam şoka girdi. Şey evin
44:02kirasınla hangi öğrenci bir yıl peşim
44:04veriyor. Herkes o kadar para aldı ki bir
44:06an. Her şey neye göre belli oluyor
44:08Türkiye Cumhuriyeti? Aylık. Şimdi
44:11kıymetli dostlar, salaneli eyaletlerinin
44:12temel mantığı şu. Burada tımar sistemi
44:15uygulanmıyor. O zaman ben devletin
44:17memurunun maaşını elden vermem lazım.
44:20Ama Allah'ın takdiri lan bunlar da çok
44:22uzak yerler. Şimdi ben Nazım'ın ve Nazım
44:25gibi devlet memurlarının maaşlarını
44:27İstanbul'dan bir gemiye bindirsem bir, o
44:30geminin batma ihtimali var mı? Var. İki
44:32geminin korsan saldırıya uğrama ihtimali
44:34var mı? 3. Lan geminin kaptanı ben olsam
44:36bu parayla kaçarım.
44:38Kaçarım lan. Komple Mısır'daki devlet
44:41memurunun altın maaşı, sikkesi, akçesi
44:45gemide.
44:48Sür oğlum buradan Ibizaya. Hadi bakalım.
44:50Hayırlı uğurlu olsun. E tamam da doğru
44:52değil mi kardeşim?
44:53>> Umre yerine Brezilya'ya götüren gibi.
44:55Şimdi aynı mantık düşün.
44:58O zaman devlet diyor ki ben ben
45:02bu vergilendirmeyi de buradan yıllık
45:04alacağım için e devlet memuru da burada.
45:07Bu o zaman ben ne yapayım? Bir kişiye
45:10buna emanet edeyim. Bu kişi ne yapsın
45:12biliyor musun? Devlet vergiyi
45:14özelleştiriyor. Anlamanız için
45:15anlatıyorum. Vergiyi özelleştirmek ne
45:17demek? Vergiyi özelleştirmek. Devlet
45:20toplayacağı vergiyi bir kişiden alıyor.
45:24O bir kişi de bir yıl boyunca o haktan
45:27topluyor. Örneklemeye başlayalım. Şimdi
45:30her şey yıllık değil mi burada kardeşim?
45:31O zaman ben de mantıken birinden bu
45:33parayı yıllık olarak oranın vergisini
45:35alacağım. Ama vergisini alacağım kişinin
45:37de en zenginini bulmak istiyorum. Şimdi
45:38devlet bunu en yüksek almak ister. E o
45:42ihaleye giren kişi de en düşükten almak
45:44ister. Büyük bir rekabet var devlette
45:45ama şöyle oluyor. Yılın belirli
45:48günlerinde örnek Mısır'ın yıllık
45:51vergisini özelleştirme ihalesi
45:53yapılıyor. Yıllık vergisini
45:55biz de tane kişiyiz.
45:58Zeynel bin Ramazan,
46:01>> Raif bin Nazım.
46:04Murat babanın adı ne? Musa,
46:06>> Musa bin Murat.
46:08Üçümüz de giriyoruz. Bu arada Arap
46:10girebilir, gayrimüslim girebilir, asker
46:12girebilir, fark etmez. Zengin olması
46:14devletin ve onu vermesi önemlidir. Biz
46:17bunu ne yapıyoruz bu arada? O vergimizin
46:19toplanmasını birine emanet ediyoruz. Bu
46:21sistemin aslında gerçek adı emanet
46:22sistemidir. Daha sonra iltizam ismiyle
46:24değişiyor. Şimdi devlet diyor ki
46:28kadı
46:30bir ihale yapacağım. Bu ihale Mısır'ın
46:31yıllık vergisinin toplama ihal aynen
46:33belediyelerin çöp toplama ihalesi gibi
46:35ve devletin kurumlarına yaptığı şu an
46:37bir okul yaptırma, bir hastane yaptırma
46:39ihaleleri gibi. Şimdi üçümüz de
46:41başvurduk. Bir başvuru bedeli var. O
46:44zaman herkes girer. Yoldan geçen girer.
46:46Arkadaşlar yılda, yılda diyelim ki
46:49Mısır'dan 100 milyon lira para
46:52toplayacağım. Mısır'ın yıllık ihalesinin
46:54giriş bedeli bu. Bak 100 milyon lira.
46:58Ee lan cebinde 1 milyon bile olmadan bu
47:01ihaleye girebilir mi? O zaman devlet
47:03diyor ki gelin bakayım size 3 kişi
47:05Murat, Nazım, Ramazan verin bakayım önce
47:07bir 1 milyonu. Sen önce bir 1 milyonu
47:10veriyorsun. Biz buna muacele bedeli
47:11deriz. Yani devletin hem güvenini
47:13kazanma hem de devletin girişine hemen
47:16bir kasada para girme. Bugün bile
47:17devletin bütün ihalelerinde bir giriş
47:19bedelleri vardır. Ve o giriş bedelleri
47:21çoğunda yanar. Değil mi? Devlet bir
47:24ihale açar. O giriş bedelini kazanamasa
47:26bile firma devleti ödemek zorunda kalır.
47:29Birçok firma ihalesi izliyorum. Hepsi
47:30gidiyor. Mesela hem de büyük rakamlar.
47:33Nazım, ben, Murat. Üçümüz de Mısır'ın
47:35yıllık vergi ihalesine girdik. Önce
47:38muacele bedellerimizi ödedik. Kadı var,
47:41defterdar var. Hatta kadı ne yapıyor
47:42biliyor musun? Ulan diyor bu Murat diyor
47:44hiç böyle zengin gibi durmuyor diyor.
47:46Ben bu diyor Murat'ın bir evine gideyim
47:47diyor. Murat'ın evine gidiyor ha.
47:49Murat'ı bir inceliyor. Gerçekten zengin
47:51mi değil mi sözüne itibar edilen kişiler
47:54mi bakıyor sana baktı üçümüze de baktı.
47:57Tamam dedi. Bunlar zenginler. Bu bu
47:59parayı elbet devlet olarak bize öder. Bu
48:00arada devlet şöyle diyor. Kazandığınız
48:03ihalenin %5'i bazen %50'sini istiyor
48:06duruma göre. Yani Osmanlı Devlet bir
48:08savaş tazminatı ödeyecekse o esnada o
48:10%50'sini bir anda peşin olarak
48:11isteyebilir. Diyelim ki %5'ini istiyor.
48:14100 milyonu %5'i ne yapar? 5 milyon
48:17lira. 1 milyonu verdik zaten. 5 milyon
48:19lirada bunu ihaleyi kazanan kimse o
48:23alacak. Bu arada açılış bedeli 100
48:24milyon lira. Murat dedi ki 110 milyon
48:26veriyorum. Sen dedin 120 milyon. Ben 130
48:29dedim. Murat 150 dedi. Nazım
48:32>> 200 milyon dedi
48:36ve Nazımda mantıken kimse 2011 milyon
48:38diyemediği için ihale nazımda kaldı.
48:41Dikkat artık o ihalenin adına iltizam,
48:46iltizamı kazanan nazıma ise mültezim o
48:49işi yapan demektir. Tamam. İltizam bu
48:51arada kelime manası lüzum olan demektir.
48:53Taraf tutma demektir. Bir yere bir işi
48:55vermek demektir. Gerçekten lüzumlu olan
48:57bir şey. Acilan çünkü devletin vergi
48:58toplaması lazım. İltizamın kelime kökü
49:00lüzum kelimesinden gelir. Peki ben sana
49:03iltizam verdim. Artık Nazım Mısır'ın
49:06yıllık vergisini toplama ihalesini aldı.
49:11E hocam şimdi tamam da burada Nazım'ın
49:13karı ne? Devletin karı ne? Bir önce
49:16devletin karından bahsedim. Devlet çok
49:19uzakta bir eyalette olan bir yerin
49:21böylelikle vergilerini bir kişiye veya
49:23onun kurmuş olduğu ortaklıkta yapabilir.
49:25O kişilerden alıyor. Bunun da hemen
49:27%5'ini veya duruma göre %50'sine kadar
49:29hemen peşin alıyor. O zaman ben ne
49:30yaptım? Devlet acil nakit ihtiyacını
49:34Nazım'dan karşıladı. Doğru mu Nazım?
49:36Peki Nazım bu parayı vermekle ne
49:38kazandı? Ya Nazım salak mı ya? Nazım 200
49:41milyon lira para verdi ama Nazım zaten
49:43hesabı yapmış. Öşürden bu kadar
49:46toplarım. Zekattan bu kadar toplarım.
49:48Anamdan, cizyeden, balresmiden,
49:50balşlüden, imdadi yazır. İmdadi yazır.
49:5250 tane çeşit şey var ya. Ne derler?
49:54Vergi var. 50 çeşit vergi var. Nazım
49:58biliyor. Nazım neyi biliyor biliyor
50:00musun? 200 koydu ama bir koyup 3 alacak.
50:03Doğru mu Nazım? 200 koydu da Nazım 600
50:06milyon lira para kazanacağını biliyor. O
50:07yüzden zaten ihaleye girdi.
50:10Devletin karı Nazım'dan o parayı hemen
50:12alarak devlet nakit ihtiyacını
50:14karşılarken ve vergi toplama ihalini
50:15özelleştirmiş oldu. Nazım'ın karı ise
50:18evet belki 200 milyon hemen belki 150'si
50:20devlet 100 milyonu verdi ama ev sonuçta
50:22topladı mı bir yıl boyunca da Nazım'da
50:24600.000 lira para kazandı. Paraya bak.
50:26Nazım diyor ki lan bu ne karlı iş ya
50:28diyor. Aradan yıllar geçti. Bu arada bu
50:31ihaleler bazen yıllık, bazen 3 yılda bir
50:33yapılır. Genelde aslında yıllık değil de
50:353 yılda bir yapılıyor. Ama devlet çok
50:37akıllı. Devlet niye akıllı biliyor
50:38musunuz
50:40arkadaşlar? 17. yüzyıl, 18. yüzyla
50:42girmişsin. Artık eskisi değil savaşlar
50:43uzuyor. Para lazım, anlaşmalarda savaş
50:45tazminatları, maddeleri var. Şimdi Murat
50:47oradan kıvranıyor. Ya diyor ben o gün
50:49ihalede 2011 milyon verecekdim ya diyor.
50:52Ulan bizde de para var. Niye cimrilik
50:54ettiysek diyor devletin kulağına su
50:56kaçırıyor. Devlet de diyor ki oğlum
50:58şimdi sen verebilin mi bana diyor 250
50:59milyon diyor. Veririm ya diyor. Hemen
51:01gidip Nazım'a soruyoruz. Daha bak 1
51:03senem bile de olmadı Nazım. Nazım kardeş
51:05diyoruz Murat diyoruz böyle böyle bir
51:06şeyler diyor. İstersen sen 250'yi ver
51:09hani bu devam etsin. Aslında yıllık 200
51:11milyon anlaşmıştı 3 seneliğine hani 200
51:13200 verecekti. Nazım bir anda 250'lik
51:16oldu. Çünkü devlet bir başkasına hemen
51:18de verebilir. Devlet ahdi bozabilir.
51:20Tamam mı lazım? Sen de dedin ki ulan
51:22karlı iş 250 kazanak ne olacak? 50 lira
51:24daha verek devlete dedin. 3 yıl geçti.
51:26Bak iyi dinleyin. 3 yıl geçti. 3 yıl
51:28Nazımda kaldı. Nazım zaten multimilyoner
51:31değil iyice multimilyoner oldu. Nazımda
51:33para çok. Devlet de bunu biliyor. 3 yıl
51:36sonra bir kere daha iltizam ihalesi
51:38yapılıyor. Gene Murat ben Nazım girdik.
51:40Bir kere bir şey söyleyeyim mi? Murat'la
51:41benim kazanma şansım yok. Adam zaten
51:43parasına para kattı. Nazım bir daha
51:45kazandı. Oh Nazım oldu oranın ayı.
51:49Oranın oldu ağ'sı.
51:51parayla adam tuttu. Parayla vergi
51:53vermeyeni dövdüttürdü. Parayla vergi
51:56vermeyeni atıyorum cezalar verdi. Zekatı
51:594 alacağına 44 almaya başladı. Öşrü bir
52:01alacağına onda 5 almaya başladı.
52:03Nazımdan şikayetler artmaya başladı. O
52:05zaman denedik ki şey yapar. Bir nazım
52:06önce uyarır. Eğer Nazım yapmaya devam
52:09ederse ve milletten vergiyi fazla tahsil
52:10etmeye başlarsa Nazım'ı hop alır. İki
52:14Nazım'a Nazımcığım sen bu kadar fazla
52:16para topluyorsan hani bunun bize tarafı
52:19olan der Nazım'dan o topladığı paraları
52:21da gene müsadele mantığı gibi düşünür
52:23alır. Şimdi geldik 3. senedeki ihaleye.
52:26Öyle bir savaşa girmiş ki Osmanlı
52:27Devleti inanılmaz para lazım. Hatta 3
52:30sene bile de olmamış. 2 sene daha
52:32iltizamın bitmesine de bir yıl var.
52:33Nazım gel kardeşim diyorsun.
52:36Sen 200 milyona i aldıydın. O 250'ye
52:39çıkart dedik ya. Boş ver onu. Sen bize
52:41300 milyon ver. E ömür boyu sana
52:45vereyim. Ömür boyu. Ebedi. Ebedi başta
52:48ebediydi biliyor musunuz mu? Ebedi ne
52:49demek lan? Ebedi ne demek? Ebedi
52:52>> sonsuza kadar.
52:53>> He ebedi sonsuza kadar. Yani bunun bunun
52:56sülalesinden gelebilecekleri de
52:57verebilir. Sonra devlet şartı koydu ama
53:00sonra baktı ki ulan bu ebedi ifadesi lan
53:03ben devlet olarak sonsuzaya kadar
53:04yaşayacağım belli diye bu nereden belli
53:06diyerek ebedi ifadesini kaldırıp kaydı
53:09eee hayat şartı koydu. Kaydı hayat ne?
53:11>> Hayat boyunca. Çünkü Nazım her an
53:15ölebilir. Niye ölebilir? Nazım'dan
53:17devlet parayı aldıktan sonra bir
53:19bakıyorsun Nazım Mısır'da Nin lehrinde
53:22ölü bulundu. Acaba neden? Şimdi devlet
53:24bunun üzerine çökmez. Niye biliyor musun
53:26Lazım? Sen belki birisinden daha fazla
53:28bir vergi almaya kalktın. Elin old da
53:29geldi seni vurdu öldürdü. Olabilir mi?
53:31Olabilir. Genelde bizim bu arada kim
53:32öldürüyor onu söyleyeyim. Devlet. Niye
53:34devlet öldürüyor biliyor musun? 300
53:36milyon parayı almadı mı? Gay hayat şartı
53:38koymadık mı? E sen de öldüysen o zaman
53:39ihale tekrar yenilenir. İhale tekrar
53:41yenilenecek. Sabahtan beri isteyen biz
53:43Murat'a veririz. Murat'a da aynı paradan
53:45veririz. As milyon daha. Anladın mı? O
53:48yüzden bu insanlar ileride devletin bu
53:51tür hamleler yapmasını engelleyebilmek
53:52için korumalar almıştır. Kendine asker
53:54tutmuşlardır. Böylelikle Mısır'da ne
53:56ortaya çıkmıştır? Yine büyük bir ağlık
53:58ve hem de nasıl ağlık? Askeri bir sistem
54:01ortaya çıkmıştır. Adam kendini korumak
54:03için kendini asker topluluğu
54:04oluşturmuştur. Bunun ileriki yıllardaki
54:06adamı Kavalalı Mehmet Ali Paşa olacak.
54:09Anlaşıldı mı? O zaman dikkat. Bir
54:12salyaneli eyaletlerde memurun maaşı
54:16yıllık olarak kendisine verir. İki,
54:18bunun verilmesi için de mantıken bir
54:20kişiden bunu yıllık olarak almamız
54:21lazım. Gitsin o haktan ayağı toplasın.
54:24Eee, vergi özelleştirmesinin adı emanet
54:27sistemidir. Bunun zamanla ismi değişip
54:29ne olmuş? İltizam olmuş. Yapılan ihaleye
54:32iltizam, iltizamı kazanana mültezim,
54:34girerken verilen bedele muacele, ömür
54:37boyu veriliyorsa malikane. Anlaştık mı
54:39değerli arkadaşlar? İşte biz bu sistemin
54:42adına iltizam, mültezim ve malikane 2024
54:46lisans ne sorusuydu bu? Boşluk doldurma
54:49sorusuydu. İltizam, mültezim, malikane
54:52diye sordular. Çok güzel bir soruydu.
54:54İşte bizim bu sistemi bilmemiz lazım.
54:55Söyle Nazım.
54:56>> Çok güzel.
54:57>> Ne?
54:58>> Çok güzel.
54:58>> Güzeldi tabii. Parayı sen kazandın.
55:00Tabii güzel olacak. Evet. Salihaneli'yi
55:02anladık mı kardeşim? Demek ki Osman
55:04Devleti burada e ama mesele uzaklık
55:06yakınlık değil. Bir kere daha söyleyeim.
55:07Mesele tımar sistemi uygulanıp
55:09uygulanmadı. O zaman bir şey
55:10söyleyeceğim. Mantıken ben buraya ne
55:11yazdıysam bunun karşısına da tam tersini
55:13yazmam gerekmiyor mu lazım? Mesela şöyle
55:15yazalım anlamanız için. Dur bir saniye.
55:18Anlamanız için böyle yazalım. Ne
55:20görmüşsem karşısına tersini yazıyorum.
55:22Memura doğrudan maaş verilmez.
55:24Yazıyorum. Memura doğrudan ne verilir?
55:29Maaş
55:30>> verilir. Bak tam tersini yazım.
55:332. Maaş yerine toprak geliri bırakılır.
55:35>> Toprak
55:36>> toprak
55:38ve erilmez. E toprak niye verilmez?
55:39Çünkü toprak mı var Mısır'da,
55:41Cezayir'de, Tunus'ta? Tımar mı var?
55:43Tımar sistemi uygulanır. Ne yazıyorum?
55:46>> Tımar sistemi
55:49uygulanmaz.
55:51Merkeze yakın eyaletlerdir. Hayır.
55:55Aksine ne? Merkeze uzak eyaletlerdir.
56:01Doğru mu? Evet. Şimdi bundan sonra
56:03yazacaklarım onlar. Söyle kardeşim.
56:05Salyane maaş demektir.
56:07>> Salyane
56:09yıllık maaş demektir. Şimdi ben bir şey
56:11anlatayım burada.
56:13Şimdi bizim Mersin'e gelirlerdi.
56:16Memurlar atanınca Silifke'ye. Tabii
56:18Silifke'de Hatay'da, Adana'da kiralar
56:21hala yıllıktır, aylık değildir.
56:23Bak memur olacaksınız. Bilmeyenler için
56:25söylüyorum.
56:27Bizim öğrenci gidiyor şimdi Hatay'a.
56:29Eee, bundan 4 sene önce miydi, 5 sene
56:31önce beni arıyor şimdi. Tamam mı? Bir
56:33tane öğrencim, "Hocam" diyor, "Ben
56:36bittim di" diyor. "Ne oldu oğlum?" dedim
56:37ya. "Hocam" diyor, "14.000 L, 20.000 L
56:40para istiyorlar. 22.000 lira benden para
56:41istiyorlar diyor. O zaman 4 sene önce
56:43neye onu niye istiyorlar diyor. Kiraya
56:45diyor sallıyor. Oğlum o kira yıllıktır.
56:48Sen sordun mu? Yıllık mum? Tabii adamlar
56:50da orada o zaman insan yani o bu
56:52döneminde insan fark etmiyor. Hep orada
56:54yıllık söylerler arkadaşlar. Neden?
56:56Aylık 4.000 L derler. İyi dinleyin.
56:58Aylık 4.000 L kirayı sallıyorum.
57:01Yıllık ne kadar yapar? 48.000 L. Ama
57:04yıllık söylerlerse de 48.000 L demezler
57:07de 40.000 L derler. Böyle sen aslında
57:098.000 layla 2 aylık bedava oturursun. 10
57:12aylık parayı aslında 12 aylık parayı
57:13peşin verirsin ama 10 aylık para vermiş
57:152 aylık parayı vermemiş olursun.
57:17Hangisinden daha iyi? Keşke insanların
57:19cebimizde paralı olsa da işte Mersin'de,
57:21Adana'da, Hatay'da, Osmaniye'de,
57:24Kilis'te özellikle Arapların da yoğun
57:27olduğu yerlerde çünkü hep Arapların
57:29olduğu yerlerde uygulanıyor. Hala
57:32kiralar yıllıktır. Gidin atandığınız
57:35yerde. Şu an mesela beni dinleyen
57:37arkadaşlar arasında yıllık kira muhakkak
57:39veren veya başkası tarafından kendi
57:41evini kiralamış, yıllık para alan çok
57:43kişi vardır. Nazım şu an çok kişi
57:45vardır. O zaman Salyen'in her şeyini
57:47anlamış olduk. Devam.
57:49>> İktid usulüyle vergi tutmaktadır.
57:51>> Şöyle yapalım. Vergilerin
57:55ihale yoluyla
57:58satışının yapılmasına
58:00satışının
58:02yapılmasına
58:04iltizam.
58:06Bakın bir kere daha söyleyeim. İlla bu
58:07kelime gelecek diye bir şey yok. Emanet
58:09de denir. Tamam mı lazım? İltizam denir.
58:12Devam ediyorum. iltizamı
58:16kazanana ne isim veriliyormuş bakıyorum.
58:19Mültezim adı verilir. Mültezim denir.
58:24Devam. Ömür boyu. Ömür boyunun diğer adı
58:28neymiş? Kaydı
58:30hayat. Hayat boyu. Yani ömür boyu
58:34verilirse. Bunun adı neymiş?
58:38>> Malikane
58:40adı verilmiş.
58:43tir. Bunun girerken alınan paraya da
58:45acele anlamına gelen muacele bedeli
58:48deniz. Şimdi hangi iller? Hangi
58:49eyaletler?
58:50>> Mısır,
58:51>> Mısır 1.
58:53>> Mısır, Bağdat Evet. Tunus,
58:57>> Cezayir.
58:58>> Cezayir.
58:59>> Habeşistan.
59:01>> Habeşistan yani Etiyopya günümüzdeki
59:04adıyla. Evet.
59:06>> Yemen
59:08>> ve Trabluskarp.
59:11Buralar asla ne kadar uzak değil mi
59:12Nazım? Normalde mantıken nasıl devlet
59:15memuruna maaş göndereceksin diyor.
59:16Halbuki orada biri senin yerine veriyor.
59:18Onlar da verip değerli arkadaşlar yıl
59:20boyu parayı topluyor. İltizam, mültezim,
59:24malikaneyi bilmemiz şart. Sallaneli
59:27Salihane sizde. Hadi hep beraber
59:28yapalım. Sallıyorum. Bir tane il yazayım
59:30size. Bir tane il.
59:33İlimizin adı Konya olsun. Şimdi sınava
59:37girdim.
59:42Salaneli Salyanesiz konusunu anlatan
59:46ya da Osmanlı'de eyalet sistemlerini
59:48anlatan bir öğretmen eyalet
59:50sistemlerindeyken Konya'ya örnek
59:52vermiştir. Buna göre Konya aşağıda
59:54verilen hangi eyalet türüne girer?
59:58Ulan Konya. Şimdi mantıken şunu
1:00:00düşüneceksin. Mantıken Konya verimli mi
1:00:04değil mi toprak açısından? Arkadaşlar
1:00:06siz toprağı niye nar, incir, avagado,
1:00:09efendim ananas gibi düşünüyorsunuz? Lan
1:00:10buğday topraktan değil mi? Un zaten en
1:00:13büyük. Konya günümüzde de böyle değil
1:00:14mi? E o zaman bir Konya ile bir Cezayir
1:00:17karşılaştırılabilir mi? Bir Karaman'la
1:00:20bir Mısır karşılaştırılabilir mi? Sen
1:00:23Mısır'ı günümüz Mısır gibi düşünüyorsun.
1:00:25Ben seni 1525'e davet ediyorum. Lan o
1:00:28zaman 1517'de
1:00:31Yavuz Sultan Selim niye geçerken 10
1:00:33günlük sinah çölünden geçti diyorsun?
1:00:36Mısır günlük güneşlik yeşillikse
1:00:39geçmedi mi Kıral? Yavuzan Selim
1:00:41zamanında anlatacağım.
1:00:43>> 10 günde 11 günde adam şeyi geçti. Sina
1:00:45çölü de anca mısır vardı. Her yer çöl.
1:00:49E o zaman ben de neyi anlayacağım? Ha o
1:00:52zaman Konya neye girer? Konya'da bir
1:00:54kere tımar sistemi uygulanır. Hemen
1:00:57yazacağım. Salyaneli midir acaba bu?
1:01:01Salyanesiz midir? Hemen ne yapıyorum
1:01:03Nazım? Şunu sildim. Ne yazdım? Şunu
1:01:06sildim. Ne yazdım? Evet. Hangisi olma
1:01:09ihtimali vardır? Maaş vermiyorum. Ne
1:01:12veriyorum? Toprak. Konya'da da ne var?
1:01:14Toprak. Bitti. Burayı anlayan herkes
1:01:17burayı anlıyor. Vallahi bu şu konuyu
1:01:18anlatırken yemin ediyorum terlediğim
1:01:20gibi hiçbir konuyu anlatırken
1:01:21tellemiyorum ya. Çünkü çok önemli bir
1:01:23sistem. Hem vergiyi toplama, hem maaş
1:01:26ödeme, hem yükünü ortadan atma, hem
1:01:28vergiyi özelleştirme. Bir de hangisine
1:01:31uygulanıyor, hangisine uygulanmıyor ama
1:01:33tüm mesele ne? Aha bu.
1:01:35Tımar sisteminin uygulanıp uygulanmaması
1:01:38bunu ikiye ayırmıştır. Uzaklıkla,
1:01:41yakınlıkla herhangi bir ilgisi yoktur.
1:01:46Var mı sıkıntı?
1:01:47>> Yok.
1:01:47>> Evet. 10 dakika bir ara. 10 dakika sonra
1:01:50görüşürüz. Niye? Biraz kafamız
1:01:51dinlensin. Evet. Yaptığımız tekniğin
1:01:53adını her zamanki gibi söylüyorum.
1:01:55Ramadora 10 dakika ders 2,5 saat şey 10
1:01:58dakika mola 2,5 saat ders. Devam
1:02:00ediyoruz. Neyle? Hukukla.
1:02:03Değerli arkadaşlar devam ediyoruz. Malum
1:02:05ahir zaman hemen geçiyor. Şimdi 10
1:02:08dakika durduran arkadaşlar da var. Hiç
1:02:09durdurmadan devam edenler de var. O
1:02:11yüzden devam. Evet geldik hukuk
1:02:13sistemine. Osmanlı Devletin 1. ünitesi
1:02:14olan ve 1. ünitenin en uzun yeri olan
1:02:17devlet yönetimi kısmı bitti. Devlet
1:02:19yönetimini merkez teşkilatı ve taşlı
1:02:21teşkilatı olarak ikiye ayırdık. İkincisi
1:02:23hukuk. Nasıl ilk Müslüman Türk
1:02:25devletlerinde hatırlarsanız hukuk
1:02:27sisteminin oluşturulmasında etkili
1:02:28olanlar varsa burada da var. Mesela
1:02:30İslam'ın getirdiği esaslar var. Gelenek
1:02:32ve göreneklerimiz var. Fethedilen
1:02:34bölgelerdeki uygulamalara gene toplanı
1:02:36bir ruk sistemi oluşturuluyor. Tabii bu
1:02:38hukuk sistemi oluşturduktan sonra
1:02:39ülkemizde mahkemeler ve kadılık sistemi
1:02:42kuruluyor. Onlardan biraz bahsedelim.
1:02:43Önce hukuk sisteminin oluşturmasına
1:02:46yazalım. Doğru mu Razım?
1:02:47>> Evet.
1:02:47>> Evet. Osmanlı Devleti'nin
1:02:51hukuk sistemini oluşturmasında
1:02:54hukuk
1:02:55sistemini oluşturmasında.
1:02:59Söyle bakalım Nazım efendi.
1:03:01>> Din ve mezhepsel
1:03:04>> söyle.
1:03:05>> Din ve din veya mezhepsel şekilde
1:03:07>> din veya Evet.
1:03:11He
1:03:12>> türeler gelirler
1:03:15>> lazım. Yanlış yazdırıyor işte. şey ver
1:03:17bana.
1:03:20>> Ne yapıyorsun? Nazım la oğlum bir
1:03:21kendine gel oğlum. Aman
1:03:24tarihçiliği hobi şeklinde yapıyoruz
1:03:26dedi. Alındın herhalde.
1:03:28>> Tarihçiliği hobi şeklinde yapıyor derken
1:03:30o anlamda de yani tarihi bir hobi bir
1:03:33meslek olarak zaten geliyor. Zaten
1:03:34tarihçisin de mesele ne? Ondan zevk
1:03:37alabilmek. Araştırırken sen şu an
1:03:38yazarlığı çok seviyorsun mesela. İşte
1:03:40arkadaşlar da olacak. Şimdi nefret
1:03:42edenler nötr. Nötr olanlar sevecek. Daha
1:03:44sonra nefret edenler de sevecek. Evet.
1:03:45Başla bakalım. Fethedilen bölgelerdeki
1:03:47uygulamalar.
1:03:47>> Fethedilen bölgelerdeki uygulamalar.
1:03:52Bu birincisi. İki,
1:03:54>> İslam'ın getirdiği esaslar.
1:03:56>> İslam'ın getirdiği esaslar.
1:03:59İslam'ın getirdiği
1:04:02esaslar. Devam.
1:04:04>> Orta Asya Türk Gelenekleri.
1:04:05>> Orta Asya Türklük gelenekleri yani Türk
1:04:09gelenek ve görenekleri.
1:04:11Değerli arkadaşlarım bunlar bizim
1:04:13oluşturan etmenler. Şimdi dikkat.
1:04:16Şimdi biz Tanzimat öncesi döneme klasik
1:04:18dönem deriz veya Tanzimat dönemi deriz.
1:04:20Tanzimat dönemi 1839'da başlar.
1:04:22Genellikle Osman Devleti 19. yüzyıla
1:04:24kadar hatta bence daha da önce klasik
1:04:26dönem diye nitelendirilen yani 17.
1:04:29yüzyıla kadar nitelendirilen bir durum
1:04:30var. 1299'da kuruldu. İşte atıyorum
1:04:331699'a kadar Osmanlı Devleti'nde klasik
1:04:36dönem diye nitelendirir. Hatta bazı
1:04:38tartışlar onu çok daha geriye alır.
1:04:39Kanun bitirir. Ama genel manasıyla ta
1:04:42zamana kadar sistem öyle ya da böyle
1:04:44gelmiş. Tanzimat öncesinde 5 3 tane
1:04:47mahkeme türümüz var. Onların bir tanesi
1:04:49şeri görüyorsunuz. Diğeri cemaat, diğeri
1:04:53konsolosluk. Şeri arkadaşlar müslim
1:04:57gayrimüslim arasındaki tüm davalara
1:04:59nerede bakarlar? Şeride. Cemaat deyince
1:05:02aklımıza günümüzdeki manasıyla gelmedi.
1:05:05Genelde cemaat deyince aklımıza ne
1:05:06geliyor değerli arkadaşlar?
1:05:07Müslümanların cemaatleri geliyor. Hayır
1:05:09aslında cemaatten topluluk anlamında cem
1:05:11kelimesinden türemedir. E toplanma,
1:05:13topluluk yeri, eee, cemevi de aynı
1:05:16kelimeden gelir mesela. Şimdi buradaki
1:05:18durum bizle alakalı değil.
1:05:19Gayrimüslimlerle alakalıdır.
1:05:20Gayrimüslimler de kenarında birçok
1:05:21cemaat Rumlar ayrı, Ermeniler ayrı.
1:05:25Reformdan sonra zaten aglikizm,
1:05:27evanjelist, işte presbiteryenlik,
1:05:30efendime öbür tarafa bakıyorsun eee
1:05:32protestanlık. Yani birçok kendi
1:05:34aralarında da cemaat ve mezhepsel
1:05:36cemaatten kasted de Ermeni cemaati, Rum
1:05:38cemaati, Musevi cemaati. Tamam o zaman
1:05:41cemaatteki bütün mesele hangi davalara
1:05:44bakıyormuş bu mahkemeler? Gayrimüslü
1:05:46kendi aralarındaki davalar. Konsolosluk
1:05:48dikkat. Kanuni Sultan Süleyman Fransa'ya
1:05:51bir kapitülasyon verecek ve Fransa'ya
1:05:53verilen kapitülasyonlarda Fransızların
1:05:55kendi aralarındaki davalara konsolosluk
1:05:58mahkemeleri bakacak. Yani buradaki bütün
1:06:00olay ne? Kapitülasyon verilen devletin
1:06:04kendi aralarındaki iş davalarına veya
1:06:06dolandırılma davalarına veya vergi
1:06:08davalarına bu konsolosluk mahkemeleri
1:06:10bakıyor. Aslında konsolosluk mahkemeleri
1:06:12neymiş değerli arkadaşlarım?
1:06:14Kapitülasyon mahkemeleridir.
1:06:16Kapitülasyon mahkemeleridir. Yani burada
1:06:18kapitülasyonu kime verdiysen onların
1:06:20kendi ar davalarında bur bakın üç tane
1:06:22var. Bunlar yok. Şimdi geldik buraya.
1:06:25Şeri Tanzimat'ta da aynı şekilde devam
1:06:27ediyor mu? ediyor. Cemaatle 1875'te bir
1:06:30şeyler oluyor ama hemen hemen aynı.
1:06:32Konsolosu da aynı devam ediyor. Dikkat 3
1:06:343 var. Demek ki iki tane yeni eklenmiş.
1:06:37Ticaret ne? E hangi davalara bakar? Adı
1:06:39üzerinde ticari davalara bakar
1:06:42arkadaşlar. Nizamiye davaları özellikle
1:06:44miras ve cinayet davaları buraya gelir.
1:06:47Tamam. Miras ve cinayet davalarına da
1:06:50Nizamiye Mahkemeleri bakar. Bunu da size
1:06:53söyleyeyim. Tabii fark ettiniz mi? Üç
1:06:56burada vardı. Sorun yoktu. 3'e 2
1:06:58eklendi. Şu var ya şu şu nizamiye her
1:07:02şeyi bozdu biliyor musun? Güya nizam
1:07:04düzene sokayayım dedi. Bütün düzeni
1:07:05bozdu. Neden? Adam şeriri mahkemede
1:07:08aldığı bir kararı nereye getiriyordu?
1:07:09Nizamiye kardeşim olur mu öyle şey?
1:07:11Nizamiye de aldığını oraya. Herkes
1:07:13hukuku başka mahkemelerde verilen
1:07:16mahkemelerde de diğerinde aramaya
1:07:18başladı ve mahkemelerde yetki kargaşası
1:07:20ortaya çıktı. Mahkeme kendisine gelene
1:07:22diyordu ki bu benim dava dosyam değil.
1:07:24buraya hani bizde de oluyor ya su
1:07:25mahkemesi ayrı aile mahkemesi.
1:07:27Arkadaşlar burada durum çok daha farklı.
1:07:29Millet birbirini kullanmak istemiştir. O
1:07:30zaman internet yok, o yok, bu yok. Bir
1:07:32mahkemenin verdiği karar tekrar orayı
1:07:34bozduruyor. Birçok sıkıntı var. Güya
1:07:36Nizamiye Mahkemeleri bunlar için
1:07:37kurumusu. Tam tersi oldu. Osmanlı'da
1:07:40mahkemelerle alakalı en büyük sıkıntı
1:07:42Tanzimat dönemiyle başlayan ikilikler
1:07:43oldu. Bu ikilikler 1926 tarihinde
1:07:46Mustafa Kemal Atatürk'ümüzün çıkarmış
1:07:49olduğu medeni kanun ile giderildi. Ne
1:07:52oldu peki medeni kanuna? Bütün
1:07:53mahkemeler kaldırıldı. Tekrardan mahkeme
1:07:56sistemi Osmanlı Devlet'ten ayrı Türkiye
1:07:57Cumhuriyeti'nde apayrı bir şekilde
1:07:58yürümeye başladı. Demek ki Tanzimat
1:08:01dönemiyle başlayan mahkeme ikilikleri ve
1:08:03hukuktaki ikilik 1926 Medeni Kanununa
1:08:06sona ermiştir. Onu da not olarak yazalım
1:08:07mı?
1:08:09>> 1926 yılında
1:08:12çıkarılan
1:08:14Medeni Kanun ile
1:08:16ne olmuştur?
1:08:18Tüm mahkemeler kaldırılarak
1:08:22mahkemeler kaldırılarak ne sağlanmış
1:08:27>> hukukta
1:08:29ki ikilikler ortadan kaldırılmıştır.
1:08:32İkilikler ortadan kaldırılmıştır.
1:08:35Önemlidir değerli arkadaşlar bir gün
1:08:36sınavda size soru olarak gelebilir.
1:08:38Osmanlı devleti Tanzimat dönemi ile
1:08:40beraber açılan mahkemelerin kaldırılması
1:08:42Türkiye Cumhuriyeti'ne verilen hangi
1:08:44kanun olmuştur? Cevap ney? Medeni Kanun.
1:08:46Tamam. veya Medeni kanun neyi ortaya
1:08:48çıkarmıştır? Osmanlı Devleti ikilikleri
1:08:50ortadan kaldırmıştır şeklinde sorular
1:08:52gelebilir. Kadı böyle kadı kadı diyoruz
1:08:55ya böyle öylesine diyor sanki.
1:08:56Arkadaşlar kadının çok görevi var. Şimdi
1:08:58kadı
1:09:01bir doğuştan Müslüman olacak. Şimdi kadı
1:09:04olmanın şartlarını söyleyeyim. Bir
1:09:05doğuştan Müslüman bir ailenin çocuğu
1:09:07olacak. Yani bir devşirmeden ne olmuyor?
1:09:10>> Kadı olmuyor. Bu bir. 2. Medrese çıkışı
1:09:14olacak.
1:09:153. Medrese bir kere de iyi bir dereceyle
1:09:18bitirecek. 4. Atandığı yerde 2 yıldan
1:09:21fazla görev yapmayacak. Neden
1:09:23arkadaşlar? O zamanlar ilçeler, iller,
1:09:25kasabalar, nailer çok küçük. Oradaki
1:09:28insanlarla 2 yıl içinde ne
1:09:29olabiliyorsun? 2 yıl içinde ahbap
1:09:31olabiliyorsun. Hatta size şöyle
1:09:32anlatayım. Osmanlı Devleti kadın sistemi
1:09:35yeri zaten kadının kadının mahkemesi
1:09:38nere biliyor musunuz? Genelde
1:09:39Osmaniye'de iki katlı evler oluyor ya.
1:09:40Alt katı kadılık yeri. Yani kadının
1:09:42kendi evinin altında mahkeme kuruluyor.
1:09:45Bunu bilim. Bu bir. İki, kadı çoğu
1:09:47sorunu yolda giderken çözdüğünü
1:09:49biliyoruz mu? Yolda. Yolda yolda gidiyor
1:09:52ya. Biri geliyor diyor ki kadı efendi
1:09:54diyor bu oldu kadı da karar veriyor.
1:09:57Bazen o kadar. Çünkü kadının yetkisi çok
1:09:58fazla. Kadın bir şey dediği zaman bir
1:10:01kadın narh sistemini kontrol eder. Nar
1:10:03anlatacağım. Yani fiyat kontrolü yapar.
1:10:05Aynı bir belediye başkanı gibi gider
1:10:07fiyatlara müdahale eder. Kimini kapatır,
1:10:09dükkanını mühürler. Bak bunlar çok
1:10:11kıymetli şeylerdir. Mesela kadı bir
1:10:14bölgede nikah kıyar. İmam nikahı
1:10:17dediğimiz nikahları da kıyar. Efendim
1:10:18boşanma davalarına kadı bakar. Miras
1:10:21davalarına bakar. Ya kadı sonuçta oranın
1:10:23mahkemenin başkanı. Her türlü davalara
1:10:25bakar. Kadı bir bölgenin noteridir
1:10:27arkadaşlar. Noter noter. Bir şeye onay
1:10:29verirse kadının onay vermesi yeterli
1:10:31oluyor. Onu da size söyleyelim. Kadı
1:10:34ayrıca kazalarda da görevlidir.
1:10:37Kazaların yöneticisi. Bak şu yönünü
1:10:39hiçbir zaman unutmayın. Kadı aynı
1:10:42normalde ilmiye sınına bağlıyken
1:10:44birazdan anlatacağım ama bir yönetici
1:10:46gibi de seyfiye sınıfına da bağlıdır.
1:10:48Hangi yönüyle? Kazaları yönetme yönüyle.
1:10:52Bunu da söylemiş olalım. Kadının görevi
1:10:55çok. 2 yılda bir görev yaptığını da
1:10:56söyledik. Bunları kadılar bu arada
1:10:58maaşlarını devletten almazlar. Kadılar
1:11:01harçlarla geçinirler. Yani Nazım beni
1:11:03dava etti. Nazım beni dava ettiğinde hem
1:11:05ben hem de Nazım kadıya aynı eşit ücret
1:11:09vermek zorunda. Tamam da Nazım'la bizim
1:11:11aramızda diyelim ki bir söz
1:11:13sataşmasından ya da bir küfürleşmeden
1:11:15dolayı basit bir dava. Lan adam adam
1:11:17öldürme var. E miras var. O var bu var.
1:11:20O zaman her dava konusunda önemine göre
1:11:24kadı oradan parasını alıyor. Yani
1:11:26mirasla küfürleşme aynı değil. Mirasın
1:11:29belli bir miktardan tutulan paranın
1:11:31belli bir miktarı kadıya veriliyor.
1:11:33Bugün kadının yerine o parayı kim
1:11:34alıyor? Kim? Avukat. Hayır canım avukat
1:11:38alıyor. Avukat almıyor mu? Öyle davaları
1:11:41yönetiyor ki %50'si benim diyor avukat.
1:11:43%40'ı benim diyor. %10'u benim diyor.
1:11:45Oğlum avukata sormak bile para.
1:11:47>> Danışmak
1:11:47>> danışma parası var. E normalde kadıyı
1:11:49yolda çevirip kadı efendi diye
1:11:51başlıyorsun cümleye. Şimdi Türkiye'de
1:11:52öyle değil. Öyle avukatlar var ki
1:11:54milyonluk davalara bakıyorlar. Kurumsal
1:11:56avukatlar var. Şimdi beni dinleyen
1:11:58avukat arkadaşlar, hukuk bitiren
1:11:59arkadaşlar yok mu? Var. E bu hukuk
1:12:00bitirenler hangi sınava hazırlanıyorlar?
1:12:03Kurum avukatlığı.
1:12:05Onlar da bir kurumun avukatı oluyorlar
1:12:06tabii ki. Evet. Devletten maaşlanıyorlar
1:12:08ama kurum avukatlığı var. Normalde
1:12:10dışarıda ünlü bir avukat olsan inanılmaz
1:12:13paraların döndüğü bir sektör
1:12:14bilemiyoruz. Öyle şeyler istiyor ki
1:12:16boşanma davalarında ben diyor onu diyor
1:12:18donuna kadar alırım abla diyor. Sen bana
1:12:20diyor şu kadar verirsen diyor. He böyle
1:12:22görüyoruz yani. Duyuyoruz yani.
1:12:25Görüyoruz. O yüzden Osman Dedi kadılık
1:12:28müessesesi bozulduğu an her şey bitti.
1:12:32Kadı parayla satın alındığı gün her şey
1:12:35bitti. Çok şey anlatılır kadılıkla
1:12:37ilgili. Çok menkıbeler de vardır
1:12:39biliyorsunuz. Fatih Sultan Mehmet işte
1:12:40bir gün eee bir dava yüzünden eee bir
1:12:43eli mi ne kesilmiş işte bir Rum'un Rum
1:12:45gidiyor ve Fatih Sultan Mehmet'i dava
1:12:47ediyor. Fatih Sultan Mehmet diyet olarak
1:12:50değerli arkadaşlar kadının verdiği karar
1:12:52ne? Fatih Sultan Mehmet'in de eli
1:12:53kesilecek. Bu bir menkubedir. Yani
1:12:55hikayedir. Gerçek olup olmadığı belli.
1:12:57Neyse kadının verdiği karardan sonra
1:12:58Fatih Sultan Mehmet gidiyor kadıya diyor
1:13:00ki eğer diyor bu davada
1:13:03yanlış bir karar verip benden korkup da
1:13:05bak benden korkup da yanlış lehime bir
1:13:08karar verseydim kılıcını kaldırıyor işte
1:13:10seni işte keserdim öldürürdüm diyor.
1:13:13Kadı da diyor ki eğer diyor sen de diyor
1:13:15Fatih Sultan Mehmet olarak bölüp
1:13:16böbürlenip benim kararıma saygı
1:13:17duymazsan dedin o da topuzunu çıkarıyor.
1:13:19Ben de senin diyor topuza kafanı eee
1:13:22ezerdim diyor. Ya böyle bir şey yaş
1:13:24yaşanmadığı net olarak belli değil. Ama
1:13:26bir Osmanlı Devleti'nde neyi
1:13:28göstergesidir? Bu fark etmeksizin
1:13:31padişahların bile yargılanmasının yani
1:13:33büyük devlet adamlarının bile kadı
1:13:34karşısına çıkarılabilme durumunu
1:13:36söylüyor. 2025 AGS sorusu da buydu
1:13:38zaten. Vezir Nizamülünm rütbesi ne
1:13:41olursa olsun herkesin kadının kararına
1:13:44uymasını ve mahkemelere zorla
1:13:45getirilmesini talep ediyor. Niye? E
1:13:48çünkü burada ne vardır? Kimse
1:13:49böbürlenmesin, kimse yanlış iş yapmasın.
1:13:52Rütben memurluğu ne olursa olsun sen
1:13:54kadının karşısına çıkacaksın demektir.
1:13:56Başla kadının görevlerine.
1:13:57>> Bir bölgenin noteridir.
1:13:59>> Bir bölgenin noteridir.
1:14:02Evet.
1:14:03>> Devamında nikahştir.
1:14:05>> Devamı yok. Hepsi alt alta. Nikah kıyar.
1:14:09Evet. Başka?
1:14:11>> Atandığı yerde 2 yıl görev yap.
1:14:13>> Atandığı yerde
1:14:152 yıl görev yapar.
1:14:20Evet.
1:14:21>> Kazaların yöneticiliğini de yapmıştır.
1:14:23>> Kaza yöneticiliğini yapmıştır.
1:14:26Kaza yöneticiliğini
1:14:33de yapmıştır. Evet.
1:14:35>> Vakıf sarık esnafları ve loncalığı
1:14:36denetmiştir.
1:14:37>> Vakıf,
1:14:39esnaf
1:14:41ve loncaları denetlemiştir.
1:14:45Evet.
1:14:47Kazalarda çarşı pazarda satıl fiyat
1:14:49kontrolü yapmış.
1:14:50>> Kazalarda
1:14:52çarşı ve pazarlarda
1:14:54fiyat denetimi yapmıştır.
1:14:57Fiyat denetimi
1:14:59yapmıştır.
1:15:02>> Söyle onu da.
1:15:03>> Temel gıda maddeleri
1:15:05>> temel
1:15:07gıda maddelerinin
1:15:09neyini sağlayacaktır?
1:15:11>> Teminini.
1:15:11>> Teminini sağlamış. Aynı belediye başkanı
1:15:13gibi değil mi?
1:15:15teminini sağlamıştır.
1:15:17>> Yetiyorsa oyun
1:15:18>> yani. Tabii. Evet. İki tane notumuz var.
1:15:21Bu arada notlarla alakalı şunu
1:15:22söyleyeyim. Hukuk sisteminde. Eee bu
1:15:24arada kadılar iki yerli. Biri Mevleviyet
1:15:26kadısı, biri de tat kadısı. Bazı
1:15:28kaynaklar bunu kabul etmese de tat
1:15:29kadılığı denilen şey özellikle Osmanlı
1:15:31Devletin'e başkentlik yapan Edirne,
1:15:32Bursa ve İstanbul'daki kadıları eee
1:15:34atanma durumudur derşte. Bunlar tabii ki
1:15:36üç tane önemli başkent atanan kadı
1:15:39normal bir kadı olması beklenemez. Tabii
1:15:41ki çok önemli kişiler olacaktır elbette
1:15:44ki. Mevleiyet kadıları da diğer
1:15:45bölgelere ve diğer eyaletlere atanan
1:15:47kadılardı. Taht kadısına şunu
1:15:49yazabiliriz ki bunlar taht demek yani
1:15:51başkent demek. Nereler başkenti oldu?
1:15:53Bursa,
1:15:55>> Edirne,
1:15:56>> Edirne ve İstanbul de arkadaşlar
1:15:59buralardaki kadılar taht gazeteye geçer.
1:16:01Şu iki not da söyle Nazım. Şimdi not
1:16:04kadılar evliliklerin neden
1:16:07>> dur? Kadılar
1:16:10ikinci notun başını söyle.
1:16:12Mahkeme bir karar ver.
1:16:14>> Mahkemede. Dur
1:16:16şimdi kadının görevi çok ya. Şimdi ben
1:16:18size bir örnek vereyim. Kadı bir bölgeye
1:16:21atağındı. Diyelim ki Nazım seni ben kadı
1:16:23olarak 2 yıl görev yaptığım bir bölgeden
1:16:252 yıl gene görev yapacağım bir bölgeye
1:16:26atadım. Yani diyelim ki seni Ankara'dan
1:16:28ben şeye atadım.
1:16:30>> Bolu olsun.
1:16:30>> Hayır Bolu yok. Nazım. Bolu'yu Nazım
1:16:33seni ben Denizli'ye atadım. Güzel yer.
1:16:36>> Güzel.
1:16:36>> Denizde Deniz var mı?
1:16:37>> Yok.
1:16:38>> He iyi tamam.
1:16:39>> Denizliliğim.
1:16:39>> Bingöl'de Bingöl var mı?
1:16:41Denizliliğindesin abi.
1:16:42>> Denizliliğiyim. Zormuş. Evet. Evet.
1:16:45Denizliye atadım kardeşimizi. Tabii
1:16:48Nazım'ı Denizli'de bir ilçeye atayım
1:16:50Nazım. Hangi ilçeye atayım seni?
1:16:52>> Çivrili.
1:16:53>> Çivrile mi atayım? Atayım. Neyle
1:16:54istiyorsan Çivrile'e atandı. Güzel.
1:16:57Nazım'ı Çivrile'e atadım. Çivril'de
1:16:58Nazım Kadılığa başladı. Ama Nazım öyle
1:17:01bir dava var ki yıllardır sürüyor. Veya
1:17:03davada son karar aşamasına gelmişsin ama
1:17:05oradaki kad ayrılıp yerine sen
1:17:06gelmişsin. Senin bu davayı okuman etmen
1:17:09yılların miras davası veya farklı bir
1:17:10dava. Cinayet davası. Şimdi sen tamam
1:17:13iyi de sen çivrili bilmiyorsun ki.
1:17:15Çivril'de ağlık mı var? Çivril'de önemli
1:17:17kişiler mi var? Çivrilde atıyorum böyle
1:17:20ne derler ona? Güçlü aileler mi var?
1:17:23Bilmiyorsun. Belki de davalı davacı
1:17:25arasındaki gerçek adalet kararını
1:17:27veremeyebilirsin. Bunun üzerine sen
1:17:29şuhudül hale başvuruyorsun. Şuhudül hal
1:17:31eee şahitler yani olayın şahitleri gibi
1:17:34düşün. Bu bir şey değil. Sanık tanık
1:17:36meselesi değil. O günün o günleri
1:17:38yaşayan insanların oluşturduğu bir
1:17:40konsensum gibi düşünün. Atıyorum jüri
1:17:42gibi düşün. Jüri. 8 10 kişi düzeliyor.
1:17:45Kadı bunlara tek tek soruyor. Şu aileyi
1:17:46nasıl bilirsin? Sence bu davada nasıl
1:17:48karar almalı? Bu davada e sence şu taraf
1:17:50nere? Sen bu olayı görmüşsün veya sen bu
1:17:52olaya tanık olmuşsun veya sen bu olay
1:17:54varken yaşıyormuşsun. Buranın
1:17:55dedikoduları hepsini tek tek çağırırlar
1:17:57sorar. Yani şuül hal Amerika Birleşik
1:18:00Devletleri'ndeki bugünkü jüridir. Jüri.
1:18:02Tamam. Şuhudül hal bir gün çıkar. Zaten
1:18:04çıktı ama KPSS'nin bu kısmında gelmedi.
1:18:08Ama bir gün gelecek. Bak bunu da size
1:18:10söyleyeyim. Şuhudül Ali'in sorusal yönü
1:18:13açılmıştır. O yüzden bir gün olayların
1:18:16şahitleri, olayların o zamanlarda
1:18:17yaşayan insanları Amerika Birleşler'deki
1:18:20jüri mantığı bunu söyleyelim. İki, şimdi
1:18:23kadılar da bir defter tutar. Kadıların
1:18:25tuttuğu defterlerden bir tanesi çok
1:18:26kıymetlidir. Günümüzde terike defteri
1:18:28diye geçer. Aslında ölen bir kişinin
1:18:30mirasla alakalı olan defterlerine
1:18:32günümüzde hala terike diye geçer. Ama
1:18:34Osmanlı'da tereke diyoruz biz buna.
1:18:35Tereke şu:
1:18:39Nazım öldü. Allah korusun kardeşimiz.
1:18:43Öldün de Nazım senin 50.000 tane ölüm
1:18:46türün var. Traktörün altında
1:18:48ölebilirsin. Kaza geçirebilirsin. Camide
1:18:51namaz kılarken eee ölmesin çünkü oraya
1:18:54gitmiyorsun. Diyelim ki evde yatağında
1:18:56ölebilirsin. Dünya hali kanserden,
1:18:58öğüslerden 50.000 tane hastalıktan
1:19:00ölebilirsin. Şimdi öldün de Nazım. Şimdi
1:19:02öldükten sonra ben eee bir mirasçılık
1:19:06durumum var. Bu mirasçılık durumunu ben
1:19:08yazıyorum. Diyorum Nazım öldü. Vasiyet
1:19:11açılıyor. Vasiyetin yoksa mallar
1:19:13açılıyor. Diyorlar ki Nazım'ın Bolu 4
1:19:15divanda 15 dönüm tarlası var. Şu
1:19:19Ankara'da, Eyaman'da bir tane evi var.
1:19:22Şunu var, bunu var. Yazdık. Çok güzel.
1:19:24Peki ben bu deftere, bu Nazımın ben
1:19:27bütün malını yazıyorum. Çünkü miras
1:19:29yapmam lazım. Çünkü kadına ayrı
1:19:30veriliyor, erkeğe ayrı veriliyor. Erkek
1:19:32doğana çok farklı veriliyor. Çift
1:19:33evlilikten doğan çocuğuna farklı
1:19:35veriliyor. 50.000 tane türü var onun.
1:19:37Onu kadı ayarlıyor. İşte kadı tehlike
1:19:39defterlerini açtığı zaman ne bulabilir?
1:19:41Bunları bulabilir. Senin alacağını,
1:19:44vereceğini, mal durumunu, sosyoekonomik
1:19:46yapısını bulabilir. Ama Nazım'ın gözü
1:19:48yazmaz. Nazım'ın gözü maviydi demez.
1:19:51Doğru mu Nazım? Ben gözünü kapattıktan
1:19:53sonra ben senin gözünü bir daha mı
1:19:54açayım Nazım? Allah'ını seversen
1:19:57kapatmışım zaten. Gözünü bir daha acıp
1:19:59gözüne mi bakacağım? E Nazım ben senin
1:20:01boyunu mu ölçeceğim? Senin boynunu
1:20:03tabutçu ölçsün. Doğru mu? Ben ne
1:20:05yapacağım kad olarak? Bir de bu ölç
1:20:06bakım şunu. Mezuruyla mı diyeceğim? E
1:20:08senin nasıl öldüğün belli değil ki.
1:20:10Parçalanarak öldün. Bomba patladı öldün.
1:20:13Efendim? Allah korusun yandın öldün. Sen
1:20:15yanmanın insan vücudunu kısalttığını
1:20:18bilmediği için insanlar bilmiyor. Yangın
1:20:20öyle bir şey.
1:20:23Yanmak insanı küçültür.
1:20:26>> Suyu çek.
1:20:26>> Tabii insanı küçültür. E ne yapak yani
1:20:29şimdi yanan insanı alalım da boyunu mu
1:20:31ölçelim? O yüzden fiziksel özellikler
1:20:34yazmaz. Nazım'ın ten rengi, Nazım'ın
1:20:37saçı var mı yok mu? Nazım'ın boyu
1:20:39yazmaz. O yüzden tereke defterinde bir
1:20:43ölen kişinin mirasçılık durumları
1:20:45haricindeki fiziki özellikleri yazmaz
1:20:47arkadaşlar. Bunu da böyle bilelim. Nazım
1:20:50söyle bakalım Nazımcığım.
1:20:51>> Evliliklerin neden çift yapıldığını
1:20:53>> kadılar? Evliliklerin
1:20:56neden çift yapıldığı. Ha demek ki
1:20:59aslında eee İslam'a göre bazı şeyler
1:21:02izin verilse dahi kadınlar evliliklerin
1:21:04neden çift yapıldığını sordular. Hatta
1:21:06bazı kadılar kadılar evliliklere son da
1:21:09verebilir. Çok iyi giz diyoruz o. Bana
1:21:10ne? Ben evlendim kadıdan bana. A yok
1:21:12öyle la öyle şey olur mu ya? Her 60
1:21:15yaşına gelen, her 70 yaşına gelen zengin
1:21:17her 18 yaşında kız alırsa ne olacak?
1:21:20Murat ne yapıyorsun? Murat ne yapacak?
1:21:23Murat ne yapacaksın kardeşim? Sen
1:21:25>> ne yaptın? Ağlayac, ağlayacaksın tabii.
1:21:28Ya arkadaşlar düşünsenize her 6070
1:21:31yaşına gelen insan ha bu iki sebepten
1:21:33evleniyor. Bak bu iki seb. 18 yaşındaki
1:21:36bir kızın 60 yaşındaki bir insana aşık
1:21:38olma durumu dedesel boyuttan öte
1:21:40geçemez. Ya mümkün değil ya. Lan
1:21:42neresine aşık olacaksın ya? Gücü
1:21:45kalmamış, ahı gitmiş ve ağı kalmış.
1:21:47Atıyorum hastalık desem binim. Ne
1:21:49olacaktı ya? Sen bu adamın neresine aşık
1:21:51oldun? Mümkünatı var mı? Yok. Burada ne
1:21:53var peki Nazım? Burada o 18 yaşındaki
1:21:56kızın bu ölür de ben onun mirasına
1:21:59konarımı var. E tamam da bu adamın bir
1:22:01önceki evliliği de var. O evikten doğan
1:22:03çocukları da var. Sen ikinci oldun diye
1:22:06e birincinin önüne mi geçeceksin? Öyle
1:22:08bir şey var mı ya? Birincisi kahrını
1:22:11çeksin. Doğru mu? Hep böyle olur hayat.
1:22:14Hayat hep böyledir.
1:22:16Evlilikleri çift olanlar. Bir bakılsın
1:22:18bakalım. Hep o birinci kahır çekmiştir.
1:22:21Birinci yoksullukla mücadele etmiştir.
1:22:23Birinci Ama erkek zengin olunca kadın
1:22:25her zaman söylüyorum kadın zengin olunca
1:22:27ne yapar? Mobilyayı değiştirir. Erkek
1:22:29kadını değiştirir.
1:22:31Bir daha iki arkadaşlar genetikler
1:22:34vardır.
1:22:36Erkek hemen ikinci bir kadın. E tamam da
1:22:38birinci kadın o kadar ağrı çekmiş. Çocuk
1:22:40büyütmüş. Belli bir yaşa gelmiş. Senin
1:22:43belki de dayağına, zulmüne şey olmuş. E
1:22:45ne olacak şimdi sen birinci kadın,
1:22:46ikinci kadına aynı mı vereceksin? E biri
1:22:4818 yaşına gelmiş. Niye geldiği belli.
1:22:51Seni mirasına koyacak. Kadı diyor ki
1:22:54olmaz öyle. Kadı kaç tane de boşanma
1:22:56dava ya evliği bozuyor kıymıyor. Mesela
1:22:59şimdi diyorsunuz ki şuraya ben nikah
1:23:01kıyarı yazdım ya. Zannediyorsunuz ki
1:23:03bugünkü camilere gidin. Şimdi camideki
1:23:06imam her türlü nikah kıyar değil mi? İki
1:23:08kişi öyle değil. Kadının karşısına kadı
1:23:10vermeyebiliyor izin. Olmaz diyor.
1:23:14Olmaz. Toplumun yapısı bozulur. Ya 18
1:23:18yaşındaki biri 28'le evlense anlarım.
1:23:2138'le de evlense anlarım. Hadi diyelim
1:23:24oğlum. 48 58 68'le evlenir mi ya? Mantık
1:23:28olarak zaten.
1:23:30Mantık olarak olmaz.
1:23:32Hakan Peker gibi benim de bir genç
1:23:33hastalığım olsa değil mi kardeşim? 60
1:23:35yaşındayken 30 gibi göstersem evleneyim.
1:23:3843 yaşında geldiğim hale bak.
1:23:41Olur mu Nazım? Sana soruyorum. Olmaz
1:23:43Murat.
1:23:45E o zaman sen murat olarak ne
1:23:47bulamazsın? Kendi yaşıtında kadın
1:23:49bulamazsın evlenecek.
1:23:51Bu toplumsal bir sıkıntıdır.
1:23:55O yüzden kadılar, kadılar bu tür
1:23:58evliliklerdeki mirasçılık durumunu bazen
1:24:01bozarlar. Bazen ikinci kadına hiçbir şey
1:24:03vermezler. Bağçık niyeti de çok önemli.
1:24:06O yüzden kadınların değerli arkadaşlar
1:24:07yükü ve şeyi çok ağırdır. Bir de adalet
1:24:10de karar vermesi lazım. Evet. Neden çift
1:24:12yapıldı?
1:24:14Çift evliliklerden doğan çocukların
1:24:18çift evliliklerden
1:24:21doğan çocukların
1:24:24mirasçılık durumlarını bir deftere kay
1:24:27bak defter zaten bir sınavda geldi.
1:24:29Tereke defterine kaydeder. Ha Ramazan
1:24:32hoca bize kaç tane defter öğretti?
1:24:364 tane. Sayayım mı? Bir divanı iman
1:24:39alınan tüm kararların kaydedildiği
1:24:40defter mühimme. Mühim olan, önemli olan.
1:24:432. Kadıların tuttuğu defter tereke.
1:24:473. Nişancının tuttuğu defter tahrir.
1:24:514. Kaz askerin tuttuğu defter Ruznamçe.
1:24:54Doğru mu kardeşim? Çok güzel. Şimdi
1:24:58ikinci kısımdaki şuhud hali yazalım.
1:25:00>> Bir karar vermeden önce
1:25:02>> mahkeme bir karar vermeden önce Evet.
1:25:07>> o bölgenin ileri gelenler. O bölgenin
1:25:09ileri gelenlerinden oluşan ileri
1:25:13gelenlerinden oluşan neye başvuruyormuş?
1:25:17Şuhud hale başvurur. Şuhudül hale
1:25:22başvurur. Böylelikle daha adaletli bir
1:25:25karar vermek için de elinden geleni
1:25:28yapar. Geldik sosyal hayata.
1:25:32Osmanlı Devlet'te sosyal hayat, en
1:25:34önemlisi millet sistemi. Şimdi millet
1:25:36kelimesini günümüzde kullanımıyla o
1:25:39günkü kullanım arasında fark var
1:25:40arkadaşlar. Millet ne demek? O günkü
1:25:42şartlarda konuşuyorum. Osmanlı
1:25:44Devleti'ne göre Ermeni milleti cemaati
1:25:46diyorsun ya Yahudi milleti, Sırp
1:25:48milleti, Eflak milleti böyle gider.
1:25:51Millet özellikle burada din ve mezhebe
1:25:55göre ayrımdır. Yani bu temel esas
1:25:58dindir. Osmanlı Devlet ya Müslümansındır
1:26:01ya gayrimüslim. Gayrimüslim olduktan
1:26:03sonra ne olursan ol, Musevi ol,
1:26:05Hristiyan ol, Protestan ol, ne olursan
1:26:06ol, senin adın gayrimüslimdir. Müslüman
1:26:09olmayan bitti. Müslüman olduğunca
1:26:11vergilerin bellidir. Müslüman olmayınca
1:26:12ödediğin vergiler bellidir. Müslüman
1:26:14olunca atıyorum sana askere gidersin.
1:26:16Müslüman olmayınca cizada verilen bir
1:26:17vergi verirsin gibi gibi. Vergi değişir,
1:26:20sokakta değişir, memuriyet. Mesela
1:26:23gayrimüslim ne olamaz? Devlet memuru
1:26:25olamaz. Bir peşe verin ya. Oğlum elimize
1:26:28sürüyoruz çocuklar gibi ya.
1:26:32>> Vallahi şurada burnumuz aks şu bir uçak
1:26:34geçti. Bir uçak geçti. Yapacağız
1:26:35çocuklar. Nazım buraya çevirdiniz beni
1:26:38ya. Ay ay Allah'ım bu ne sıcak ya
1:26:41rabbim.
1:26:42>> Hava iyi güzel.
1:26:43>> Sen cehennemde yakma ya rabbim. He
1:26:44>> hava güzel aslında büyü.
1:26:46>> Hava güzel de kardeş sonuçta stüdyonun
1:26:48içindesin. Kamera her taraf ışık. O
1:26:50spotlar yapıyor zaten inanılmaz
1:26:52terlemeye. Yoksa şey işi işi. Ben de
1:26:54isterim Kasım Aralıkta çekmeyi lazım ama
1:26:57hayat işte böyle olmuyor. Milletteki
1:27:00mesele neymiş? Hangi ayrım yapıldı? Din.
1:27:01Çıkan bir KPS sınav sorusu. Osman Deti
1:27:04Millet sistemi eee yapılırken neye göre
1:27:06bir ayrım yapmış? Dine göre bir ayrım
1:27:08var. Ya Müslümansın ya gayrimüslimsin.
1:27:11Yine Osmanlı Devlet'in sosyal hayatında
1:27:13özellikle surnameler çok önemlidir
1:27:16arkadaşlar. Surnameyi bilir misiniz?
1:27:17İşte şenlikler, ziyafetler, festivaller,
1:27:20panayırlar. Bunlar özellikle bazı
1:27:22kitaplarda toplanır. Biz bu kitapların
1:27:24ortak adına surname deriz. O yüzden
1:27:26Osmanlı Devlet'te şu geliyor bana. Hocam
1:27:27Surname şunun eseri mi? sallıyor birinin
1:27:30e ama tamam da Surname ortak bir attır.
1:27:33Yani inkılap tarihi gibi Osmanlı tarihi
1:27:35genel bir attır. O yüzden Surname adın
1:27:38özel adıdır. O yüzden bütün eserlerin
1:27:40adı nedir? Surnamedir. Ama kimin
1:27:42Sunnamesidir? Nazım'ın Surnamesidir.
1:27:44Murat'ın Surnamesidir. Ramazan'ın
1:27:46Surnamesidir. Ama eserin adı o değişmez.
1:27:49O yüzden sana eser sorusu sorulmaz da ne
1:27:51sorulur? Bunun anlamı sorulur. Peki bir
1:27:54yerde şenlik yapılmasının Osmanlı
1:27:55Devletine faydasını bir toplumsal
1:27:57kaynaşma olur. İki ticaret döner.
1:27:58Şenlikten kastettiği bizimki bir şenlik
1:28:01yapılıyor. Şenlik şenliğe benzemez
1:28:02kardeşim. Panayır yapılıyor arkadaşlar.
1:28:04Ticaret olacak. Ticaret.
1:28:07Herkes malını getirecek orada satacak.
1:28:10Bazen belediyeler yapıyor burada.
1:28:11Ankara'da da yapılıyor. Altınan
1:28:12Belediyesi özellikle şeyde ham önünde
1:28:15eee açıyor. Her insan oraya başvurup
1:28:17oradan stand alıyor mesela cüzi
1:28:18ücretlere. Ya da cüzü ücret dediğime
1:28:20bakmay cüzü kalmadı da orada şey
1:28:22yapılıyor. Herkes kitap satabiliyor. Ya
1:28:25biz de panayır dedim aklımıza allı güllü
1:28:27ballı geliyor kardeşim. Şu allı güllü
1:28:29balı var ya yeşil macun la kardeşim ya.
1:28:31Ticaret ya ticaret git telefon kılıfı
1:28:34sat g ticaret yap. Ben bunu söylüyorum.
1:28:37Panayırlar bizim eski panayırlar gibi
1:28:38değil. Osmanlı devleteki panayırlar ne
1:28:40demek? Adam Karaman'dan divril bilmem
1:28:42neyini şeyini getiriyor. Ne derim?
1:28:44mağaradaki eee peyniri getiriyor. Öbür
1:28:47taraftaki adam ta nereden e atıyorum
1:28:50ezin eden peyniri. Panayır o panayır
1:28:53dediğiniz o bizdeki panayırlar gibi bir
1:28:55tane şey koy bebeler dolansın diye.
1:28:57Bizdeki panayır
1:28:59fakir yani yoksul veya durumu olmayan
1:29:03ailelerin eee eğlenebilmesi için
1:29:06yapılır. Bizdeki panayların bütün
1:29:09şenliklerin mantığı budur. Niye? Çünkü o
1:29:11bütün ücretsizdir. Ha dönme dolap
1:29:13ücretsizdir. Attı kar o değildir
1:29:15panayır. O yüzden Osmanlı Devleteki
1:29:17panayırlar aynı Mekke'deki İslam
1:29:19tarihindeki Ukas panayırları gibi çok
1:29:21şenlikte Türkiye'nin dört bir tarafına
1:29:23insanlar gelir. Anadolu'dan,
1:29:25Balkanlardan, Rumeli'den, Kıbrıs'tan. O
1:29:27yüzden o bölgede ticari bir hareketlilik
1:29:29sağlanır. Anlaşıldı mı durum? Var mesela
1:29:32yüzyıllardır yapan Gerede Panayeri var.
1:29:33>> Gerede Panayı. Tabii canım biliyorum.
1:29:35>> İllerden Karabük'ten
1:29:36>> her yerden gelir. Evet. Karabük'te çok
1:29:37yakın ileriden de gel var. Türkiye'de
1:29:39Erba'da var gene şeyde. Erba diyorum ya.
1:29:45Zile zile zile pazarı mesela çok
1:29:48ünlüdür. Hala mesela Yozgat çekerekler
1:29:50zileye giderdi eskiden. Zile pazarı
1:29:52mesela Osmanlı en ünlü pazarlarından
1:29:54biri. Kayseri yabanlı pazarı gibi. Evet.
1:29:56Orta böyledir. Yani buradaki şenlikler
1:29:59de insanları birbirine hem kaynaştırır
1:30:01hem de ticaretin döndüğü yerlerdir.
1:30:03Bunları da söylemiş olayım. Tabii
1:30:05Osmanlı Devleti'nde bir de hakkaniyet
1:30:07çemberi vardır. Aslında bu hakkaniyet
1:30:08çemberi ta Türk İslam'dan bu yana
1:30:10vardır. Öyle size söyleyeyim. Mesela
1:30:13hakkaniyet çember hakkaniyet ne demek?
1:30:15Adaletli olmak. Şimdi hepinize sorun.
1:30:17Şöyle bir şey çizeyim ben. Tamam mı?
1:30:20Benim sağlamam gereken ney kardeşim?
1:30:24>> Osmanlı Devleti diyor ki adaleti
1:30:26sağlamak için ne çıkarmam lazım diyor.
1:30:28>> Peki peki Nazım ben kanunu çıkartacağım.
1:30:31Bu kanunu kim koruyacak? Ordu asker
1:30:34kuracak. Peki ben ordu beslemem için
1:30:36neye ihtiyacım var? Bir servete. Peki bu
1:30:40servet kimden toplanacak vergi olarak?
1:30:43Peki bu milletten bu vergiyi kim
1:30:45toplayacak? Yani mülk gücü, yaptırım
1:30:47gücü, devlet gücü. Yani o zaman diyor ki
1:30:50Osmani devleti, ben diyor bunu diyor
1:30:52çarkı çevirirsem şöyle tamam mı
1:30:54kardeşim? Ben diyor neyi sağlamış olurum
1:30:57her yerden diyor? Adat. İşte biz bu
1:31:00sistemin adına ne isim vermişiz? Evet.
1:31:02>> Hakkaniyet. O zaman hakkaniyet
1:31:03çemberinde sağlanmak istenen şey ne?
1:31:06>> Adalet.
1:31:07>> Adalet için önce ne çıkarman lazım?
1:31:10>> Kanun için ne lazım?
1:31:11>> Orduyu beslemek için ne lazım?
1:31:13>> Servet milletten vergi olarak
1:31:15toplanmayacak mı? Millete hak lazım.
1:31:16Bunu kim yapacak?
1:31:18>> Padişah dediğin ne gücüdür?
1:31:20>> Mülk gücüdür. Yaptırım gücüdür. Biz buna
1:31:23ne ismi vermişiz? Hakkaniyet çember ismi
1:31:25verm. Bu arada kalem alabilir miyim bir?
1:31:27Kalem
1:31:28>> nazda mı? Alzım.
1:31:31Evet. Millet sistemi lazım. Başlayalım
1:31:33bakalım.
1:31:35>> Eee, toplumu din ve mezhepsel şekilde
1:31:37örgütlek.
1:31:38>> Toplumun din veya mezhepsel şekilde
1:31:43Evet.
1:31:43>> örgütleyerek yönetilmesidir.
1:31:45>> Örgütleyerek yönetme biçimidir.
1:31:48Örgütleyerek
1:31:50yönetme biçimidir. Evet.
1:31:53>> Yönetme biçimine
1:31:55millet sistemi denir. İki sınavda geldi
1:31:58şimdiye kadar. Dikkat sistemi denilir.
1:32:02İki tane notumuz var. Biri Surname ile
1:32:04alakalı. Diğeri de Suriye alayı. Önce bu
1:32:06olayı da anlatayım. Osmanlı Devleti
1:32:08Surre bu arada Surre kelime manası olan
1:32:10kese demektir.
1:32:13Biliyorsun Osmanlı padişahları hacca
1:32:14gidemezler. Aa hocam hepsi Müslüman.
1:32:17Halife düşünebiliyor musun? Halifesin.
1:32:20Yani yeryüzüne Zillullah Allah'ın
1:32:22gölgesi ismini almışsın. Sıfatını
1:32:24almışsın ama Kabe'ye gidemiyorsun.
1:32:26Kabe'ye giden şehzadeler olmuş. O ayrı.
1:32:29Cem Sultan da gitmiş bazı şey sade ama
1:32:31padişah olarak direkt ben bir gideyim
1:32:34diyen adam hı olmamış. Niye? Çünkü
1:32:37gitmek gelmek bir yıl. Oh ben haçta
1:32:40şeytan taşlarken Nazım gelmiş koltuğa
1:32:43oturmuş. Haberin var mı? Haberim yok. O
1:32:46yüzden ben ne yapacağım? Ne yapacağım?
1:32:49Ben hacca birilerini görevlendireceğim.
1:32:52Yani benim adıma gitme. Bugün umreye
1:32:54giden arkadaşlar, anneleri babaları
1:32:56bilirler ki ölmüşlerinin
1:32:59eee ruhları içinde umre yaparlar. Yani
1:33:01bir umre yaparken ölen bir annesi babası
1:33:03varsa onun ruhuna hediye olarak
1:33:05yaparlar. Şunu demek istiyorum. Hac da
1:33:07böyle. Hac için görevlendiriliyor. Evet.
1:33:08Padişah kendi gidemiyor ama mesela ben
1:33:10padişahım Nazım'ı görevlendiriyorum.
1:33:12Nazımın cebine de para koyuyorum. Niye?
1:33:15E orada Peygamber Efendimizden gelen
1:33:16soyundan seyitler şerifler var. Halk var
1:33:18orada. E ben bunları imtina ediyorum.
1:33:20eee Kabe'nin üzerinde Kabe'nin
1:33:23yüksekliğinde alçan herhangi bir bina
1:33:25yapmıyorum. Büyük emirdir o. Ama
1:33:28maalesef ki bugün Kabe'nin etrafı komple
1:33:31otel yığını. Hele bir de Zemzem Tavsı
1:33:34diktiler. 600 küsurat metre. Maşallah
1:33:36adam Mescid-i Haram'ın içindeyim diyor.
1:33:38Yukarıdan Kabe'yi deriyor. Oradan da
1:33:41namaza katılıyor. Ortak
1:33:43odanda namaz kılıyorsun. Cemaatle bir
1:33:46gibi. Çünkü Mescid-i Haram denilen bir
1:33:48bölge var ya. O haramın içinde olduğun
1:33:50için oradan sesi duyman yeterli.
1:33:53Kılınıyor. Ne kadar doğru tartışılır.
1:33:55Yanında kimse yok. Ha
1:33:57>> odamdasın. Bak odam odam şu. Bak şu
1:34:00tepedeyim. Kabe burada kalıyor
1:34:02arkadaşlar. Kabe burada. Bu odada namaz
1:34:04kılarken bu cemaatten sayılıyorum. O
1:34:07yüzden yaptılar zaten. Ama ben odada
1:34:09tekim. Yani o şeyi alamıyorum. O zevki
1:34:11ama önemli değil.
1:34:13Onlar için öyle.
1:34:16Şimdi anlaşıldı mı arkadaşlar? Osmanlı
1:34:18Devleti'nde surre kese demektir.
1:34:20Padişahlar gidemezler. Ama bir de alay
1:34:21düzen padişahın gönderdiği adam ve
1:34:23millet hacca da gidecek. Hac çok uzun
1:34:25bir çok zahmetli. 6 ay önceden
1:34:27çıkıyorsun.
1:34:29E gittiğin yer Memlükler. Hani Suudi
1:34:31Arabistan gibi düşünebilirsin. Farklı
1:34:32bir ülkeye gidiyorsun. Sen Yavuz'a
1:34:33kadarki dönemde Mekke Medine senin değil
1:34:35ki. E nasıl gideceksin? Fatih Sultan
1:34:37Mehmet zamanında gidiyorsun.
1:34:38İstanbul'dan yola çıkartıyorlar seni.
1:34:40Eyüp Sultan da türbede duanı ediyorsun.
1:34:42Sonra dua ettikten sonra yola
1:34:44çıkıyorsun. Yol meşaketti. Her yer çöl.
1:34:47İklimsel olarak Anadolu'dan çıktıktan
1:34:49sonra Halep'ten bir başlıyor çölleşme. E
1:34:51Şam'a varıyorsun su kuyuları kapalı.
1:34:53Niye? Memlükler kapatmış. Hadi bakalım
1:34:55suzluktan ölüyorsun. Kaç tane susuz ölen
1:34:58hacı var ya? E Osmanlı Devlet
1:35:00memlüklerle Osmanlı Devlet'in arasının
1:35:02bozulması Fatih zaman'ın en büyük
1:35:03problemi ne? E sıkuları problemi. İşte
1:35:06Fatih diyor ki oğlum siz
1:35:07yaptırmıyorsanız ben yaptırayım diyor.
1:35:08Ona da izin vermiyorlar. Diyorlar ki
1:35:09buras bizim toprağımız. Onun üzerine
1:35:12ikinci beyaz zamanda bir savaş yapıldı.
1:35:13En sona Yavuz Sultan Selim 1517
1:35:15seferinde Ridaniyede Memlük devletini
1:35:18yıktı. Şimdi buraya geldiğimiz zaman o
1:35:19zaman ne oluyor? Bu surre alayları size
1:35:21sınavda soru olarak gelebilir. Niye?
1:35:24Surre kelimesinin anlamını bilmeyen ve
1:35:26hayatında ilk defa bir duyan insan için
1:35:28ne kadar da zor bir sorudur. Şimdi
1:35:30düşünebiliyor musunuz? Şöyle deniliyor.
1:35:32Osmanlı Devleti'nde hacca gideceklerin
1:35:34toplanıp İstanbul'dan belirli bir
1:35:36saatlerde ve zamanlarda gitmesine ne
1:35:38isim verilir? Ya da o toplanan kafileye
1:35:40ne isim verir? O ben yazarım oraya. Ben
1:35:42yazarım arkadaşlar. Hicaz seferi.
1:35:45>> He
1:35:46>> mantıklı
1:35:47>> abi. Yaz B günahkarlar ya sallıyorum
1:35:51yani. C duacılar sallayayım ya ben.
1:35:54Yapar ben düşünürüm ki orada ya. Adamın
1:35:56surre alayı nereden akla gelecek ya?
1:35:59Bilmiyorsa kelimeyi surre kese demek.
1:36:02Padişah gidenlere para ver. Bugün umreye
1:36:04gidenlere, hacca gidenlere bakalım. Bu
1:36:06gelenek hala Osmanlı Devlet'ten günümüze
1:36:07kalmıştır. Bugün mesela komşumuzun tek
1:36:10ahçı gitti. Bir hacca gidecek herkesten
1:36:13önce bir ne alır? Helallik alır. Neden?
1:36:15Çünkü gidip git geri dönmemek de var.
1:36:16Çünkü çok yaşlı bir şekilde hacı lan.
1:36:18Benim 9. senim hala hac çıkmadı.
1:36:20Bekliyorsun. Ne zaman çıkacağı belli mi?
1:36:22O da belli değil. Ha yazıldık. Yazılan
1:36:24arkadaşlarımız da vardı. Arkadaşlar
1:36:26gençken yazın zaten 45'ten anca çıkıyor.
1:36:28Haberiniz olsun. Yani şu yaşın 25 zaten
1:36:3145'te falan çıkıyor. Yani arkadaşlar
1:36:33önce hacca gidecek kişi gelir
1:36:37helallik almış.
1:36:39Helalliğini alır.
1:36:42Hemen biz bir para veririz. Bunun
1:36:44miktarı önemli değil. 50 lira, 100 lira,
1:36:461.000 lira fark etmez. Niye biliyor
1:36:48musun? Orada temizlikçiler vardır. O
1:36:51adettir. Bizim Suriye alayında giden
1:36:53kişiler oradaki Mekke ile Medine'yi
1:36:56temizleyen insanlar. Şimdi lütfen bir
1:36:59inançlı insan olarak şöyle düşünün.
1:37:01Mekke ile Medine'yi temizleme
1:37:03şereflerinden bir tanesi sana ait
1:37:04oluyor. Bir lütfen oradan düşünün. Karşı
1:37:07taraftan düşünün. İki, hatırlıyor
1:37:09musunuz? Koronada, korona olduğunda Kabe
1:37:12kapatılmıştı.
1:37:14Tek bir temizlik görevlisi vardı.
1:37:16Hatırlıyor musun o fotoğrafı? Sadece o
1:37:18dua edebiliyordu. Kime nasipmiş? Bak ne
1:37:21kadar paran var, ne kadar pulun var.
1:37:22Gidemedin.
1:37:24Sonra 65 o zamana kadar beklettin.
1:37:26Beklettin. Şimdi giderim, şu an giderim,
1:37:28bir an giderim dedin. E 65 yaşından
1:37:31sonra ya da koronada oradaki vefat
1:37:32diskinden dolayı ne konuldu?
1:37:35>> Yasak.
1:37:37E ne oldu? Bu iş nasip işi. İşte Surre
1:37:40alaylarına giden kişi de diyor ki bu iş
1:37:41nasip işi. Gidip de dönmemek de var.
1:37:43Çünkü her şey olabilir. Duyuluyor.
1:37:45Suzuktan ölenler, saldırılarda ölenler,
1:37:47e bedeviler çölde saldırıyor. E bunun
1:37:49üzerine Osmanlı Devleti Suriye
1:37:50alaylarına çok büyük önem vermiş. Ben bu
1:37:51kadar anlatıyorsam, sen de bu kadar
1:37:53dinliyorsan sınavda soru olarak geldiği
1:37:55zaman beni bu kadar dinlemenin saniyesel
1:37:58olarak geri dönüşü sana 5 saniye
1:38:01bir şeyi uzatıyorsam buradan soru gelme
1:38:04ihtimalin olabileceğine saneni salhanesi
1:38:06uzattığım gibi uzattım derken uzak
1:38:08uzatma anlamında uzatmak değil detaylı
1:38:10anlat çünkü Surri alayları 2ü sınavda
1:38:13geldi ama nerede gelmedi hala? KPSS'de
1:38:15gelmedi. Ama yolu açıldı mı? Açıldı.
1:38:17Suriye'ye dikkat. Bugün Mekke Medine'ye
1:38:19giden ailelere bakın. Bakın herkes para
1:38:21veriyor ya orada temizlik görevlisi seni
1:38:25görüyor. Türkçe konuştuğunu anlıyor
1:38:26artık. Gide gele Türk milletinden çok
1:38:28kişi gidiyor. Hemen durur böyle. Niye?
1:38:31Osmanlı'dan gelenir. Senden para bekler
1:38:34arkadaşlar. Senden para bekler. Git bu
1:38:37bir gün bir gün giderseniz umreye veya
1:38:40hacca benim ne demek istediğimi
1:38:43anlayacaksınız. Suudi Arabistan'da o
1:38:45temizlik görevleri nereler? Pakistanlı
1:38:47var, Arap var, İran var. Sallıyorum
1:38:49farklı milletlerden insan. Mesela iki
1:38:51kişiyi böyle Türkçe konuştuğunu
1:38:53duysanlar hemen temizlik işini
1:38:54bırakırlar beklerler. Ya ellerini falan
1:38:56uzatmazlar dilenci beklerler. Sen
1:38:58gidersin onlara para verirsin. Nereden
1:39:00geldi bu gelenek ya? Suriye alaylarından
1:39:02geldi işte. Çünkü padişah kese
1:39:04koyuyordu, para koyuyordu. Git orada
1:39:06fakir fukaraya dağıt diye.
1:39:09İşte gelenekler devam ediyor. Sen
1:39:11farkında olmadan yaptığın şeyler aslında
1:39:15geçen gün yaptığın anlamlı şeylerin
1:39:16devamı.
1:39:19Surreye dikkat. Benden sana tavsiye.
1:39:22Anlarsın zaten. Şimdi sınavda da
1:39:24yaparsın. Başla kardeşim.
1:39:26>> Osmanlı'da düğün şenlik.
1:39:27>> Osmanlı'da düğün şenlik.
1:39:30>> Ziyafet ve benzeri.
1:39:33>> Ziyafet ve benzeri.
1:39:35>> Konularda yazılan eserlere
1:39:38>> konularda yazılan eserlere
1:39:42Yazılan eserlere ne isim veriliyormuş?
1:39:45Surname
1:39:48adı
1:39:50verilmiştir. Devam et Nazım. İkincisi
1:39:53Osmanlı hacca gidenlere
1:39:54>> Osmanlı'da
1:39:56hacca gidenlere
1:39:58>> İstanbul'dan uğurlamak ve
1:40:00>> İstanbul'dan uğurlamak ve
1:40:03>> bölge halkını devlet erken
1:40:05>> ve bölge halkını
1:40:10ve devlet erkanını
1:40:12Hı hı. hediyelerini götürmek amacıyla
1:40:15>> hediyelerini götürmek amacıyla
1:40:18>> hediyelerini
1:40:20götürmek
1:40:22amacıyla
1:40:24Surre alayları
1:40:27düzenlenmiştir.
1:40:29Surre alayları
1:40:32düzenlenmiştir.
1:40:36Vallahi bilmiyorum. Bu kadar anlattım.
1:40:38Sorusal anlatmıyorum. İşi öğrenin diye
1:40:40anlatıyorum ama anlattığımız her şey de
1:40:42soru olarak gelebileceğin önemli. Vakıf
1:40:46Osmanlı ayakta kalmışsa 600 yıl en az
1:40:49500 yılı vakıf sayesidedir. Nasıl oluyor
1:40:51bu ya? Vakıf toplumunda bir kere fakir
1:40:55zengini kıskanmayı bırakır. Zenginin ona
1:40:58her zaman bakacağı inancı taşır. Derdini
1:41:00anlatıp da derdini anlattıktan sonra bir
1:41:03çözüme kavuşmayı umar. Sıcak pişirilen
1:41:05bir yemeği yer. Çocuğu kendisi öyse bile
1:41:08yetim kalmaz. Devlet bakar. E bunlar
1:41:10neyle oluyor? Bunlar vakıflarla oluyor.
1:41:12Tabii Türkiye Cumhuriyeti bunların
1:41:14bazılarını devletleştirmiştir ve devlet
1:41:15kurma haline getir ve doğrusunu
1:41:16yapmıştır. Ama vakıf sistemi Osmanlı
1:41:18Devleti'nde ciddi manada toplumun düzeni
1:41:22açısından çok çok kıymetlidir. Çünkü
1:41:24Osmanlı Devleti birçok bölgeyi zamanla
1:41:27kaybetmeye başlayınca elinden birçok göç
1:41:29dalgası Osmanlı Anadolu şehirlerine
1:41:31gelecek ve büyük sorunlar başlayacak.
1:41:34Yetim kız çocukları, yetim erkek
1:41:35çocukları.
1:41:37E tamam da yetim senin gibi benim gibi
1:41:39herkes normal. Aman bunu koruyalım diye
1:41:42bakmıyor ki arkadaşlar. Toplum
1:41:43bozulduktan sonra ne yetimi kalıyor ne
1:41:45öksüzü kalıyor. Hiçbir önemi yok. Hatta
1:41:47bundan faydalanmak ve kullanmak isteyen
1:41:50binlerce
1:41:52insanla doluyor. Maalesef ki. Maalesef
1:41:55ki. Halbuki Peygamber Efendimiz ne
1:41:58diyor? Yetimle yani iyi olan yetimle
1:42:01arası iyi olan yetime bakan benle diyor
1:42:04böyledir. Yan yanadır. Yani yetim olayı
1:42:08çok kıymetli bir şey arkadaşlar. İnsan
1:42:11Rabbim kimseyi annesi babası bırakmadım.
1:42:12Geçmişte gelen geçmişte vefat edenler de
1:42:14Allah rahmet eylesin. Buradan beni
1:42:15dinleyen herkes ebeveynlerimiz,
1:42:17anneannelerimiz, babaannelerimiz
1:42:19aramızda ablasını, abisini, kardeşini,
1:42:20anne ve babasını kaybeden arkadaşlarımız
1:42:22var. Kolay mıymış onlar için yaşam?
1:42:25Çok zor. İşte vakıflar bu noktalarda
1:42:28devreye girerek değerli arkadaşlar seni
1:42:30maddi ve manevi olarak tekrardan topluma
1:42:32kazandırma amaçları düşer. Bunlardan
1:42:34bazıları Osmanlı'da ne vakıflar var.
1:42:36İnanamazsınız. Böyle bir vakıf mı olur
1:42:38ya dersiniz. Ama var arkadaşlar. Tabii
1:42:41ki biz bunların nelerini yazacağız?
1:42:43Sosyal kurumsal anlamda bilinmesi
1:42:44gerekenleri yazacağız. Vakıf sisteminde
1:42:47sizler de biliyorsunuz. Bir kişi ölmeden
1:42:50önce bir beyan verir. Der ki, "Benim,
1:42:52benim Ankara'da
1:42:55Soysal pasajında
1:42:57eee bir tane dükkanım var. Bu
1:42:59dükkanımın, bu dükkanımın gelirini darül
1:43:03azeye veriyorum. Bak gelirini o kira
1:43:06demek ki ne olacak artık? Darücize
1:43:08alacak onun kirasını. Böyle adam ölür.
1:43:11Adam öldükten sonra bu irade beyanına bu
1:43:12arada sığga adı verilir. E vakfeden
1:43:15kişiye vakıf denir. Vakıf eden kişilere
1:43:17işte vakfedilen mala vakıf denir.
1:43:18Vakfeden kişiye mevkuf denir. E bu kişi
1:43:21yani mevkuf denilen kişi ölmeden önce
1:43:22bunu yapar ama geri dönüşü yoktur. Aile
1:43:26gelip de şunu diyemez. Ba bana ne ya
1:43:28darz eden babamın malı bana diyemezsin
1:43:30arkadaşım. O yüzden adamın ölmeden önce
1:43:34beyanıyla kendisinin iradesiyle e bugün
1:43:37de var. Ferit Tayfur vefat etti. vefatta
1:43:40kaç tane eee sosyal yardım kuruluşuna
1:43:43değil mi para ayarı da vefat etti? Allah
1:43:44rahmet eylesin. Ben de bir büyük hayranı
1:43:46olarak söyleyeyim. Gerçekten işte
1:43:48adamlık sadece sanatçılık dediğimiz
1:43:50şeyin ses sanatçılığı olmadığının
1:43:51göstergelerinden birini. Adam çok zengin
1:43:53olabilir. Hayat ona zenginlik
1:43:55bahşetmiştir yüce Rabbimiz. Ama onu
1:43:57nasıl kullandığın çok çok önemlidir.
1:44:00İşte vakıf Osmanlı Devleti'nde ve
1:44:02Türkiye Cumhuriyeti'nde bulunmaz bir
1:44:04nimettir. Hala Türkiye Cumhuriyeti'de
1:44:05birçok vakıf öğrencilerimize burs
1:44:07vermeye devam ediyor. Hepsinden Allah
1:44:09razı olsun. Vakıfla başlayalım. Buyur
1:44:11kardeşim.
1:44:11>> Olağan
1:44:12>> vakıflar bu arada iki yerlerir. Vakıf ve
1:44:14Avarız vakıfları. Vakıf dediğimiz olağan
1:44:16vakıflardır. Evet.
1:44:18>> Olağanüstü vakıflar. Avarız.
1:44:20>> Tamam. Bunları ayırdık ya Nazım. Sen şu
1:44:22şunu ayıracaksın.
1:44:23>> Onu ayırmayacağız.
1:44:25Olağan ve olağanüstü olarak ayırdık.
1:44:26Sonra iki tane maddesi var.
1:44:27>> Ha maddesi tane madde vardı. O yüzden
1:44:29dedim dur şöyle yapalım o zaman.
1:44:32Şu olağan yazalım.
1:44:34>> Şu burada da olağanüstü yazalım.
1:44:35Olağanüstü vakıfı ne demek lazım?
1:44:37>> Olağanüstü
1:44:38>> sel, deprem, acil ihtiyaç. Yıldırım
1:44:40çarptı, minare yıkıldı. Hemen o vakıtlar
1:44:42devreye gir. Evet. Başla bakalım.
1:44:44>> Osmanlı Devleti ilk vakıf teşkilatı. Bu
1:44:46haber
1:44:47>> Evet. Osmanlı Devleti'nde ilk vakıf
1:44:49teşkilatını
1:44:51kim kurmuş? Orhan Bey kurmuştur.
1:44:56Orhan Bey özellikle imarethane kuruyor.
1:44:58İmarethanede
1:45:00el yani ilk dağıtımı kendisi yapıyor.
1:45:03Hala gelenektir ülkemizde bir imarethane
1:45:06veya Ramazan aylarında ilk iftar
1:45:08günlerine eee oranın yöneticisi verir.
1:45:10Yani belediye başkanı bazen valilik
1:45:12yapmaz da genelde belediye başkanları
1:45:13çok yapar. Lokma dağıtır. Eee efendim
1:45:15şey ilk iftarda çorbayı dağıtır. O
1:45:17gelenektir mesela. Devam.
1:45:20Osmanlı Devleti'nin malını vakfeden
1:45:21kişiye
1:45:22>> Osmanlı Devleti'nde malını vakfeden
1:45:25kişiye Evet.
1:45:27>> Vakıf.
1:45:29>> Vakıf. Evet.
1:45:30>> Vakfedilen mala. Mevkuf.
1:45:32>> Vakfedilen
1:45:36mala. Evet.
1:45:37>> Mevkuf.
1:45:39>> Mevkuf.
1:45:41Kişinin
1:45:43irade beyanına
1:45:46sıyga
1:45:48adı.
1:45:49verilmiştir.
1:45:52Böylelikle bunu da öğrenmiş olduk. Var
1:45:56mı sıkıntımız? Evet. Vakıf sistemi
1:45:58önemli. Peki önemli Osmanlı Devleteki
1:46:00kurumlar. Lütfen ben size bir şey
1:46:02öğretmiştim. Dar ile başlıyorsa kurum
1:46:05eğer bir şey darsa, sondaysa yapan eden
1:46:09cı c anlamında. Örnek darül aceze farklı
1:46:13bir şeydir. Şaraplar farklı bir şeydir.
1:46:16Şaraplar şarapcı.
1:46:19Alem alemci.
1:46:21Buraya bakıyorsun. Gel buraya. Darüze
1:46:23darü şafaka. E burada dar başa geçiyorsa
1:46:26ev kurum anlamında kullanılır. Evet
1:46:27başlayalım. Şimdi şu darları bir silelim
1:46:29mi? Nazım
1:46:30>> dar sildim. Dar sildim. Bunu da sildim.
1:46:33Bunu da sildim. Şu be tane darı bir
1:46:35silelim lütfen. Kelimenin köküne bakarak
1:46:38yapıyorsunuz. Burada kelime kökü
1:46:40öğrenmek sınavda senin doğru yapmanı
1:46:42sağlar. A Z. Ben buraya bakıyorum.
1:46:45Tamam. ACZ. Aciz insan. Çocuklar aciz
1:46:49olur, yaşlılar aciz olur. Çünkü ikisi de
1:46:51kendisine yüklenen görevleri
1:46:53yapamayabilir. Çocuğa büyüğün yapacağı,
1:46:55büyüğe de küçüğün yapacağı işleri yap.
1:46:57Yapamaz. Ne demek istiyorum çocuğa bir?
1:46:59Büyük bir iş ver. Şuradan şuraya git,
1:47:01bunu yap. küçük yaşta bir çocuktan
1:47:02bekleyemezsin. Büyük yaştaki bir kişide
1:47:04de küçük çocuğun yapacağı işleri
1:47:06bekleyemezsin. Yani basit işleri yapamaz
1:47:09duruma gelirler. Aciz insanlar mesela
1:47:11kendi işini kendi göremeyecek
1:47:13insanlardır. Mesela engellilik durumu da
1:47:15bir acizliktir. Osmanlı Devleti'ne göre
1:47:17acizlik kelimesini lütfen günümüzde
1:47:18kullandığımız anlamında kullanmıyor
1:47:20Osmanlı Devleti. Bir işi yapamayacak
1:47:22seviyede olan insan. Bunu da hiç kimseye
1:47:24ayırmıyor. Müslüman gayrimüslim fark
1:47:26etmeksin. Herkes darücede kalabiliyor. O
1:47:29zaman kelimenin köküne baktım. Ve
1:47:31kimsesiz değil mi?
1:47:33>> Kimsesiz olmayan, kimsesi olmayan,
1:47:35kimsesiz, yaşlı,
1:47:37>> Evet. Engelli
1:47:40kişilerin
1:47:41>> barındıran
1:47:42>> Evet. barındıran yerdir.
1:47:45>> Barındıran yerdir. Burası darul.
1:47:48Şafak. Şimdi bu iki kelime aslında bu
1:47:51bazı yerlerde doğru yazıyor, bazı
1:47:52yerlerde yanlış yazıyor. Şafak iki
1:47:54türlüdür Arapçada.
1:47:56Biri ergenliğe yeni giren çocuğa şafak
1:48:00denir. Ergenliğe yeni giren Osmanlı
1:48:03Devlet 11 12 öyle söyleyeyim yaşlar
1:48:04anlamında. Çünkü ölüm 54'lü 55'li
1:48:07yaşlarda. Ona göre ergenlik daha erken
1:48:09oluyor. Onu da söyleyeyim. 70 olan
1:48:11yaşlarda ergenlik 141'lere çıkmıştır.
1:48:15Sıcaklığın etkili olduğu faktörler
1:48:16vardır. Soğun etkili olduğu faktör
1:48:18ergenlik farklı farklı milletlerde
1:48:19farklı farklı yaşlardadır.
1:48:21Bu birdir ama burada kullanılan anlamı
1:48:24şeydir. Şefkat evi anlamında kullanılır.
1:48:26Darü Şafaka günümüzde yok mu? Var.
1:48:28Sınavı var. Millet sınavıyla giriyor
1:48:30buralara. Bura bir eğitim kurumudur.
1:48:33Doğru mu?
1:48:34>> Söyle kardeşim. Çocuk gibiyoruz.
1:48:36>> Şefkat evidir.
1:48:41Çocuk eğitiminden
1:48:45bu yatılıdır tabii sorumludur.
1:48:47Evet. Ey tamam. Buraya dikkat değerli
1:48:51arkadaşlarım. Ey tamam kökü yetim
1:48:53kelimesinden türeme. Darü Eytam.
1:48:55Yetimler yurdu. Yetimlerin evi. E burada
1:48:59darüamı nereden anlıyoruz biz? Peki
1:49:01Osmanlıya'da darüam olabilmesini erkek
1:49:03yani babanın ölmesi lazım. Babalarımız
1:49:06yani bizlerin ataları en çok hangi
1:49:08savaşlarda öldü de darüların kurulması
1:49:11hızlandı? Tabii ki Dünya Savaşı. Sadece
1:49:14Çanakkale'de 250.000 üzerine şehit
1:49:16verdi. Düşünün Kafkasya'da, Galiya'da,
1:49:18Romanya'da, Suriye Filistin'e, Hicaz'da,
1:49:20Yemen'de, Sina Cephesi'e ve bu kadar
1:49:23fazla şehit verince de ister istemez de
1:49:26çocuklar babasız kaldı. Darülitanlar
1:49:27özellikle Dünya Savaşı'ndan sonra büyük
1:49:29yaygınlık kazandı. çıkmış bir KPSS
1:49:33sorusudur. Darülytan yazalım kardeşim.
1:49:38>> Evet.
1:49:39>> Dünya savaşı önem artmıştır.
1:49:41>> 1. Dünya Savaşı'ndan sonra önem arttı.
1:49:45Dünya Savaşı'ndan sonra önem arttı.
1:49:48Evet. Geldik köke. Bedai. Allah Allah
1:49:51hocam. Bedai hiçbir anlam taşımıyor.
1:49:54Şimdi diğerleri köksel bulabiliyorsun da
1:49:56bedai ne demek lazım?
1:49:57>> Güzel işlemek.
1:49:58>> He
1:49:58>> güzel işlem.
1:49:59>> Güzel iş demek. yapılan sanat eserine
1:50:01biz beda bir daha söyleyeyim. Sanatta
1:50:04güzel iş yapmaya bedai denir değerli
1:50:07arkadaşlar. Eee, bugün Türkiye'de mesela
1:50:10bir sanat eseri yaptın. Çok güzel bir
1:50:11tablo yaptın. Osmanlı Devleti'nde bu
1:50:13olsaydı hangi kurum seneyi alacaktık?
1:50:15Darül Beda'da eğitim görecektir. Ne
1:50:17demekmiş darül Bedai?
1:50:19>> He,
1:50:19>> tiyatrodur.
1:50:21>> Sonraki ismi nedir? Tiyatrodur.
1:50:24Tiyatrodur.
1:50:26Geldik buraya. Elhan.
1:50:28Elhan name evi. O zaman bu nedir?
1:50:32Günümüzde
1:50:34>> konservatuardır.
1:50:36Bak bunların hepsi şey gelelim buraya.
1:50:39Hamidiye Hamidin demektir.
1:50:41Abdülhamit'ten kastediliyordur bu arada.
1:50:43Etval. Şimdi kelimenin köküne beraber
1:50:45bakalım. Etvalin kelime kökü tıfıl. Aa
1:50:49hocam biz tıfıl kelimesini kullanıyoruz.
1:50:50Küçük çocuklara ne denliyor Ankara'da?
1:50:52Bebe. Anadolu'da ne deniyor? Tıfıl ya da
1:50:55velet. Şimdi arkadaşlar tıfıl kelimesi
1:50:58günümüzde de kullanılan hamidik. Çok
1:51:00küçük çocuklara biz tıfıl adı veriyoruz.
1:51:02Peki Hamidiye etval çocuk anlamına gelen
1:51:05etval çocuksa bu nedir? Bu bir
1:51:07hastanedir. Bugün siz günümüzde
1:51:10duyduğunuz Şişli Etfal hastanesi bu
1:51:13hastanedir. İşte günümüzde hala
1:51:15faaliyetlerine devam etmektedir. Çocuk
1:51:17hastanesidir.
1:51:19Çocuk hastanesidir. Günümüzde devlet
1:51:21hastanelerinde artık ne bilimi de var
1:51:23kardeşim? Yetişkin ayrı. Çocuk ayrı bir
1:51:27şekilde bilimlendir
1:51:28>> çocuk hastanesi.
1:51:28>> Evet.
1:51:29>> İlk çocuk hastanesi.
1:51:30>> İlk çocuk hastanesi. Evet. Donanma
1:51:32cemiyeti. Şimdi çok ilginç bir cemiyet
1:51:34bu. Vallahi helal olsun. Ben bu donanma
1:51:36cemiyetini okurken de ben aynı şeyi
1:51:38söylemiştim. Nazım ne oldu telefonu.
1:51:41>> Nazım canın var ya sıkıldıkça telefona
1:51:43bakıyorsunuz ya.
1:51:44>> Yok hanım.
1:51:45>> Evet YouTube'dakiler
1:51:46>> hanımı.
1:51:47>> Oğlum seninki hanım da benimki hanım
1:51:48değil mi? Ha sen doğru yengem doğru
1:51:51söyle. Tamam açım. Gel şurada konuşalım.
1:51:55Evet.
1:51:56Şimdi ikinci bir olaydan bahsedelim.
1:51:58Donanma Cemiyeti adı üzerinde Osmanlı
1:52:01Devleti zor durumda kaldığında kurulan
1:52:03bir cemiyet olmuş. Bu cemiyet halktan
1:52:06para toplamış ve gemi satın almış. Gemi.
1:52:09Gemi. Mesela bugün devletimiz
1:52:13dünya hali 2030'da
1:52:16İsrail'e bir savaşa girdi diyelim. Hadi
1:52:18bir şey yapalım. Beyin fırtınası.
1:52:22Hadi öyle bir yapalım. Teori canım
1:52:23sallıyorsun. Hadi öyle bir şey oldu
1:52:26diyelim.
1:52:28Suriye'de kapışıyorsun.
1:52:31E bunun için Akdeniz bölgesi var. İşte
1:52:33Gazze dediğin yer bir tarafı deniz. Hadi
1:52:35Abluka'yı kırmak için bir filo
1:52:36düzenledik.
1:52:38Devletimiz dedi ki bizim acilen donanma
1:52:42yapmamız lazım. Yani donanmayı
1:52:43güçlendirmemiz için gemi yapmamız lazım.
1:52:45Zaten bu kadar fazla geminin yapılması
1:52:47hiç ayrı alamet değil de dur bakalım ne
1:52:49olacak. Ben de merak ediyorum. Dikkat
1:52:50ederseniz gemi yapımı fazlalaştı.
1:52:52Normalde gemi şöyle bir şey. İki tane
1:52:55yukarıdan bomba attığın zaman parçalanı
1:52:57batan bir şey değil mi? Ama bu kadar
1:52:58geminin yapılması ve denizaltının
1:53:00yapılması eee denize kıyısı olan bir
1:53:03ülkeye denizi kıyısı olan bir ülkeden
1:53:06dolayı değil arkadaşlar. Bakın bir daha
1:53:07söyleyeyim. Bizim denimize denizimize
1:53:09kıyımız var da biz yapıyor mu? Denize
1:53:11kıyısı olan bir ülkeye mi acaba ileride
1:53:13sefer düzenleneceğiz? Ben bu işe o gözle
1:53:15bakmıyorum. İnsanların bakış açısı doğru
1:53:18gibi gelebilir size ben o gözle
1:53:20bakmadığımı da bilir. Yani bizim
1:53:21özellikle TCG Anadolu gibi gemilerimizin
1:53:25yani normal bir gemilerden çok daha
1:53:27farklı ileride anlarız. Neyse diyelim ki
1:53:29öyle bir şey oldu. Biz de Suriye'de
1:53:31İsrail'le kapışacağız veya işte
1:53:32Denizlerden Gazabukasını deleceğiz
1:53:34mesela. Öyle bir karar aldı devlet.
1:53:37Tamam da devlet dedi ki acilen para
1:53:39toplamamız lazım. Sizce bu ülke gemi
1:53:41alır mı? Murat alır mı? Bu ülke toplanıp
1:53:45insanımız gemi devlete alır mı?
1:53:48>> Alır mı kardeşim?
1:53:49>> 10 tane alır.
1:53:50>> Alır kardeşim. Bu ordu millet bir
1:53:52devlet. O zaman alacağını işte
1:53:54Osmanlı'daki halk da bunu yapmış. Gemiye
1:53:56ihtiyaç duyulduğu an İngiltere'ye iki
1:53:59tane büyük gemi sipariş etmiş. Savaş
1:54:01gemisi. İsimlerini bile koymuş. Genç
1:54:04Osman ve Reş diye. Ama maalesef ki Dünya
1:54:07Savaşı'da parasını ödediğimiz halde biz
1:54:10bu gemileri satın alamadık. İleride biz
1:54:12de Almanların gemisini bunların iki tane
1:54:14vermeyen gemiyi siz vermediniz diye de
1:54:16biz de Almanlardan satın aldık diye
1:54:18onların isimlerini hatırlayın. Goben ve
1:54:19bir esnavı Yavuz Sultan Selim ve Midill
1:54:22olarak değiştirdik. Onun hikayesi de
1:54:23budur. O gemileri alan cemiyet de
1:54:25donanma cemiyetidir. Anlaşıldı mı? Ha
1:54:27peki bunu nasıl alıyor? Halktan para
1:54:28toplamak kolay değil. Bir kampanya
1:54:30yapıyor. Piyango. Mesela piyango
1:54:32dediğimiz şu değil mi kardeşim? Bu bir
1:54:34kalem. Bu bir kalem. Pırlantadan bir
1:54:36kalem. Bu bir tane bir kişiye vereceğiz.
1:54:38E bir kişiye vereceksen ama neyle
1:54:40vereceğiz? Çekilişle. E o zaman bir 10
1:54:42lira fiyat belirliyorum. E 1 milyon
1:54:43kişiyi 10 liradan topluyorum. Halbuki
1:54:45bunun değeri 100 lira mesela sallıyorum.
1:54:47Böylelikle ben bunu bir kişiye verirken
1:54:49topladığım para bunun katının 100 200
1:54:52300 katı oluyor. O yüzden yılbaşı
1:54:54gecelerinde hani yazıyor ya büyük
1:54:57ikramiye büyük hani büyük dedin ne? Ne
1:55:01versin mesela? 500 milyon para versin.
1:55:04La 500 milyon koyar mı adamı ya? Adam o
1:55:06milli piyangodan yılbaşı gecesinde
1:55:08topladığı parayı lütfen bir tahmin edin
1:55:10bakalım. 81 ilde, 81 bucta, 81 kazada
1:55:13köye kadar adam milli piyango satıyor. E
1:55:16topladığını düşün, dağıttığını düşün.
1:55:18Aynı mı?
1:55:20Bizimki de elde amorti çıktı diye
1:55:22seviniyor kurban olduğum.
1:55:25Hayır bir bilet alıyor. Hiç kimse dedi
1:55:27umut yok. Ha bana çıkacak umudu yok.
1:55:29Ulan aldıktan ulan bir amorti çıksa da
1:55:31geri parayı alsak diye. Bizim insanımız
1:55:33farklı ya. Niye çıkacağına inanmıyorsun
1:55:35ki? Çıkacağına inanıyorsan oğlum. Niye
1:55:37böyle bir inançsızlık var? Yani ben
1:55:39milipo almam ama alsam şöyle alırım. Bu
1:55:42bana çıkacak diye alırım. Aldıktan sonra
1:55:4430 lira para verince 40 lira. Neyse onun
1:55:46parası. Ulan şu bir amorti çıksa da şu
1:55:48amortiden bari yırtsak demeyin. Lütfen
1:55:50kendinizi kısıtlamayın arkadaşlar.
1:55:52Sözler bazen sizleri kısıtlar. Donanma
1:55:55Cemiyeti başla. Han ve sivil kurumlardan
1:55:58>> haktan ve sivil kurumlardan
1:56:02>> maddi yardım elde edip
1:56:04>> maddi yardım elde edip
1:56:07>> Osmanlı donanmasını
1:56:10>> Osmanlı donanmasını Evet
1:56:12>> güçlendirmeye amaçlamıştır.
1:56:14>> donanmasını
1:56:16güçlendirmeyi
1:56:19amaçlamıştır.
1:56:21Güzel. Hilali-i Ahtar Ahtar Yeşil Hilal
1:56:24Ay günümüzdeki adı Yeşil Ayal-i Ahmer
1:56:29Ahmer Kızıl Hilal Ay günümüzdeki adı
1:56:33Kızılay aslında kurulurken Osmanlı
1:56:34Devleti'nde yaralı ve hasta cemiyeti
1:56:37olarak kalır. Himaye-i etval biraz önce
1:56:39söymiştim. Etval neydi? Tıffıldan çocuğu
1:56:42koruma. Yani günümüzdeki neye bağlı
1:56:43oluyor? Bu ne ismi oluyor? Çocuk
1:56:46esirgeme.
1:56:48Esirgeme. Bir şey verebilir misin bana
1:56:51ya? Yanlış yazdım.
1:56:55Çocuk
1:56:58esirgeme kurumudur.
1:57:00>> Kurumudur.
1:57:01>> Evet. Biz bunları söyledikten sonra
1:57:03değerli arkadaşlar ne yapıyoruz? Tabii
1:57:05ki genel tekrar vardı.
1:57:09>> Efendim? Ha lan. Ulan orayı unutt. O
1:57:11yazdıydık da bir de orayı unut şuraya
1:57:12çekmemiz lazım ama fark etmiyor. Şeraya
1:57:14gel kardeşim şurayı bir çek bize.
1:57:17Evet geldik sosyal hayatın en cafcaflı
1:57:20konusuna.
1:57:21Artık ben anlatmaktan bıktım. ÖSYM'de
1:57:23sormaktan bıkmadı. 2025 KPSS sorusunda 3
1:57:28sene önce de gelmişti. Dedim ki bir daha
1:57:30gelir. 3 senede bir soruluyor dedim.
1:57:31Nasip oldu. 2005'e videolarını
1:57:33yayınladığım zaman görürsünüz.
1:57:34Arkadaşlar bir şey inanacaksın. Ben
1:57:36inanıyorum ya bu sorunun geleceğine
1:57:38inanıyorum. Ha KPS'de gelmiyor gidiyor
1:57:40ya AYT'de soruyor gelmiyor. Hakimlik de
1:57:42soruyor gelmiyor ama nasip oluyor.
1:57:44Birinizden birine faydası oluyor. Ben o
1:57:46işte bu gözle bakıyorum.
1:57:48Osmanlı Devleti'nde yönetici sınıfa
1:57:50yönetici beraya denir. Beraya
1:57:54kelimenin köküne bakmak isteyen gitsin
1:57:56baksın. Yönetilene reaya daha sonraki
1:57:59ismiyle teba denilmiştir. O zaman beraya
1:58:02yöneten reya yönetilen. Buraya kadar
1:58:05tamam mı? O yüzden Osmanlı Devlet'te
1:58:07yönetici kısım da üç kısma ayırmış. Yani
1:58:10Osmanlı'da üç zümre devleti yönetmiştir.
1:58:14Bir seyfiye, 2. İlmiye, 3. Kalemiye.
1:58:18Bunlar 3 tane grup. Tamam. Yapalım mı?
1:58:23Seyf. Değerli arkadaşlar, seyf kelimesi.
1:58:26Hep duyduğunuz bir isim var. Erkek ismi.
1:58:28Seyfulah. Ne demek Seyfulah? Ya Allah'ın
1:58:31kılıcı. Halit bin'in ünlü unvanıdır. O
1:58:35Seyfulah ismi. Y Seyfulullah Allah'ın
1:58:37kılıcı demekse Seyif o zaman kılıç
1:58:39demek. O zaman benim mantığım şu.
1:58:42Seyfiye denilen gruba kim üye olursa
1:58:45onun
1:58:47cebinde ne var? Cebinde de olmaz da
1:58:49belinde ne var?
1:58:51Cebinde. Belinde kesinlikle kılıç
1:58:54olacak. Şimdi söyleyelim. Padişahımızın
1:58:56kılıcı var mı? Murat.
1:58:58>> Sadrazam'ın kılıcı var mı kardeşim?
1:59:01>> Çok güzel. Vezirin var mıdır sence?
1:59:03Vezir
1:59:05pami önemli değil kardeşim.
1:59:07>> Vardır mantıken değil Bunlar devlet
1:59:09yönetenler değil mi? Peki tımarlı
1:59:12sipahinin, deniz kuvvetleri komutanı
1:59:14anlamına gelen kaptan Derya'nın, kaptan
1:59:16Derya'nın yanında yetişen Levent'in, e
1:59:19bu tarafa bakıyorsun yeniçeri ağ'sı,
1:59:21yeniçerilerin, askerlerin ya demek ki
1:59:23yönetici ve asker grubu dediğimiz grup
1:59:25aslında seyfiye denilen grup. İşte bu
1:59:27grubun üyelerini bilmek zorundayız. Ama
1:59:31bir tane fark var. Birazdan geleceğim.
1:59:32Şimdi bir baskı başlayalım kardeşim.
1:59:35Seyfiye kelimenin manası ne demekmiş?
1:59:38Kılıç.
1:59:40Bana şu kılıcı olanları bir söyle
1:59:42kardeşim.
1:59:44Azam.
1:59:45>> Padişah kılıcı var mı? Var. Vezir azam.
1:59:48Çok güzel. Evet.
1:59:49>> Vezirler.
1:59:50>> Vezirlerin var. Kılıcı. Kılıcı olanları
1:59:52söyle. Devam.
1:59:53>> Yeniçer Ağsı.
1:59:54>> Yeniçeri Ağ'sın kılıcı var. Evet.
1:59:56>> Kaptan Derya.
1:59:57>> Kaptan-ı Derya'nın kılıcı var.
1:59:59>> Beylerbeyi.
1:59:59>> Beylerbeyiin kılıcı var.
2:00:01>> Sancak
2:00:02>> Sancak Bey'nin kılıcı var.
2:00:04>> Suaşı
2:00:05>> Subaş'ın kılıcı var. Tımarlı sipari.
2:00:08>> Tımarlı sipahinin burası mı?
2:00:10>> Bu değil. Yanına yetiş.
2:00:11>> Yanına yetişelim.
2:00:11>> Su başın.
2:00:12>> Tamam. Önemli değil. Tımarlı sipahinin
2:00:15neyi var?
2:00:16>> Kılıcı var. Kılıcı olan herkes
2:00:19şimdi diyor ki hocam yolda adamın da
2:00:21kılıcı var. Lan olur mu? Yönetici
2:00:23olacak. Yönetici veya asker olacak. O
2:00:26zaman şu araya ne yazalım?
2:00:27>> Enderun ve diğer kurumlardan.
2:00:30>> Enderun ve diğer kurumlardan. Evet.
2:00:33yetişen ve
2:00:34>> yetişen ve
2:00:36>> ümerada denilen
2:00:38>> ümera
2:00:39>> amer
2:00:40>> evet da denilen
2:00:42>> işler tarafından oluşturmuştur
2:00:44>> evet zümredir buranın adı neymiş bu
2:00:46zümre işte bu zümreye üye olanlar elinde
2:00:49kılıç olacak dikkat yönetici olacak ama
2:00:51ayrıyetten bir şey yönetecek yani. İşte
2:00:54bunlar bu eee hocam gaz asker nerede?
2:00:57Asker değil mi?
2:00:59Şimdi
2:01:01bunu ilk anlattığımda yaklaşık eee benim
2:01:04hocamı kurduktan sonra Nazım bu sene 12
2:01:07senesi. 12 yıldır ne videosu çekiyorsam
2:01:12dedim ki sakın ola ki şu kaz askerin
2:01:14sonundaki asker kelimesine takılmayın. O
2:01:18normalde kaz asker değil, kadı askerdir.
2:01:21Kadı asker dedi oradaki asker yönetme
2:01:23anlamında, yönetici anlamındadır. Yani
2:01:25kadının yöneticisidir. Kazanın
2:01:27yöneticisidir. E kaza yöneticisi nedir?
2:01:29Kadı değil midir? Ha buradaki kastedilen
2:01:32odur. Yoksa kaz asker sonunda o asker
2:01:34var. Ramazan hoca be ne dedi? Askeri
2:01:37gördüm. Yapıştır Seyfiye. Tamam
2:01:38yapıştırıyorsun da yanlış yanlış. O
2:01:42prensesin dedi adam ne dedi? Senin
2:01:44olmadı ismin gaz askeri değil. Kaza
2:01:45hakim olması lazım dedi. Adam doğru
2:01:47söylüyor mantıken ama oradaki asker o
2:01:49anlamda kullanılmıyor ki. Dikkat Kaz
2:01:52asker yok.
2:01:552025
2:01:56KPSS
2:01:58A grubu sınav sorusu.
2:02:02Aşağıdakilerden
2:02:04hangisi seyfiye grubuna girmez? Cevap
2:02:07ney? Kaz asker. İşte benim bu videomu
2:02:122026'da dinleyecekler.
2:02:142027'de belki de dinleyecekler.
2:02:17Fark etmez ki. Bu sınav sorularının bir
2:02:19tanesi gene size gelecek. Gene seyfi
2:02:21üyesi kimdir diyecek. Gene cevapkaz
2:02:23asker olacak. Çünkü bu soruyu ÖSYM çok
2:02:25seviyor. ÖSYM soru yazarları da seviyor.
2:02:27Ama bir soru niye severler? O soruyu
2:02:30muhakkak ki yanlış yapan doğru yapana
2:02:32yakındır. Öğrenci orada Seyfiye grubunu
2:02:34hiç bilmiyorsa ne demek olduğunu asker
2:02:36bir bakıyor orada yeni çeri bir orkes
2:02:38asker yapıştır başka bir şey diye işte
2:02:40yapıştır yapıştır böyle olmuyor. E hocam
2:02:42çalışıyorum çalışıyorum 75 alıyorum.
2:02:44Giriyorum giriyorum 75 alıyorum. Oğlum
2:02:4775 bandından yukarı çıkamıyorsan sorun
2:02:50sende. Ders çalışma sistemin yanlış.
2:02:54Yanlış kitap alıyorsun. Yanlış hoca
2:02:56takip ediyorsun.
2:02:58Bunu anladığın an KPSS'yi çözmüş
2:03:01olacaksın.
2:03:02Ama her sınavda 75 alıyorsan bir düşün
2:03:05bakayım ben nerede yanlış yapıyorum.
2:03:07Evet öyle çok var Nazım.
2:03:08>> Sonradan geliyorlar 9092 aldıkları zaman
2:03:11aradaki farkı anlıyorlar. Şimdi değil.
2:03:13Beni sınav günü anlayacak herkes. Bugün
2:03:15de bak dün sınav yapıldı. Herkes beni
2:03:17anladı. Binlerce mesaj. Hocam 4 net
2:03:21yapıyordum. 25 yaptım. Hocam full
2:03:22yaptım. Hocam Allah razı olsun. E tamam
2:03:24da kardeşim bundan daha güzel bir dua
2:03:26olamaz ki benim için. Ve senin
2:03:27atandığını görmek kadar beni mutlu eden
2:03:29kimse ol. Senin annen, baban, kardeşin
2:03:31sevinir. En çok da ben sevinirim. Çünkü
2:03:33ben çok büyük emek veriyorum sen atan
2:03:34diye. Sen de büyük emek veriyorsun bu
2:03:36videoları uzun kısa şu bu demeden
2:03:38dinlemeye. O yüzden birbirimize emeğimiz
2:03:40ve hakkımız çok fazla. Şurayı anladık
2:03:42mı? Bu çok önemli. Geldim ilmiye söyle
2:03:45kardeşim.
2:03:46Medreselerde yetişen
2:03:48>> medreselerde yetişen
2:03:50>> ve ulemada da denilen
2:03:52>> ve ulema da denilen bunlara ümera
2:03:54deniliyordu. Bunlara ne denilmiş? Ulema.
2:03:57Evet.
2:03:58>> Kişilerden oluşmuş.
2:03:59>> Kişilerden oluştu.
2:04:02Kişilerden oluşmuştur.
2:04:05Peki bunun başındaki adam kim? Şeyhül
2:04:08islam. Müftü de denir buna. Bu ilmiye
2:04:12sınıfının başıdır.
2:04:14İlmiye sınıfının neymiş? Başıdır. Yani
2:04:17başkanıdır. Peki şeyhül islam şöyle
2:04:22protokol olarak yazalım. Kaz asker
2:04:23gelmez mi? Adalet bakanı kadı gelmez mi?
2:04:26Kadının yardımcısı naip gelmez mi? Peki
2:04:28bu gruba müderrisler ilim olduğu için
2:04:31ilim vermiyor mu? Müderrisin yardımcısı
2:04:33kim? Muhit. Peygamber efendinin soyundan
2:04:36gelen seyit ve şerifleri takip edenlerin
2:04:38yazılı olduğu defterleri kim tutuyor?
2:04:40nakibül eşraflar tutuyor. Anlaştık mı
2:04:43ilmiye sınıfını? İlim verecek. İlim,
2:04:45din, hukuk, eğitim. Geldik 3ünc mevzuya.
2:04:49Kalemiye. Eli ne tutacak? Sürekli eli
2:04:52sürekli kalem tutacak. Ya kalem yapacak.
2:04:55İnsanlar kalemi eline niye alır? Yaak
2:04:57için ya hesap yapmak için. Aynı mantun.
2:05:00Ya yazı yazacak ya hesap yapacak. Şimdi
2:05:02bana yazı yazanları bir söyle bakayım.
2:05:04Defter. Baksana yapıştı. Defterdar
2:05:09başka reisül kütlap. Sürekli elinde
2:05:10kalem var. Anlaşma metni yazıyor.
2:05:13>> Ve nişancı.
2:05:15Hatta buraya ne de ekleriz? Katipler.
2:05:19Bak bunların hepsi neymiş?
2:05:22Kalemiyesin. Söyle kardeşim kalemiyi.
2:05:24>> Devletin yazışma.
2:05:25>> Devletin
2:05:27yazışma
2:05:28>> mali ve dış işlerinden sorul.
2:05:29>> Mali ve dış işlerinden
2:05:34dişi olmasın. Şu dışı olsun. Dışinden
2:05:37sorumluluğu kişiler tarafından
2:05:39oluşmuştur. Kişiler tarafından
2:05:42oluşmuştur.
2:05:45Evet. Allah. Görüyorsunuz arkadaşlar.
2:05:47Havada yapışıyor artık peçete. O kadar
2:05:49sıkıntılıyız. Evet. Seyfiye, ilmiye,
2:05:52kalemiye. Bir de burada son bir notumuz
2:05:56var. Notumuzu da yazalım. Nazım
2:05:58>> yönet sınıfa beraber
2:06:00>> Osmanlı Devleti'nde yönetici sınıfa
2:06:03dikkat. Bir sınavda geldi. Beraya
2:06:08yönetilen sınıfa ise
2:06:14re aya veya teba denilmiştir.
2:06:19Teba adı verilmiştir.
2:06:24>> Kalem de bitti. Vallahi bitti. Kaç saat
2:06:26oldu ya? Şöyle şeye bakayım bir.
2:06:29>> Kalem var mı bu arada? Doldurdunuz mu
2:06:31hiç?
2:06:32>> Ama zaten kırmızıyla işaret. Y kırmızı
2:06:34var. Tamam sıkıntı yok. Kaç dakika olmuş
2:06:37>> ulan? Salyaneli salyanesiz bitirdin beni
2:06:40yemin ediyorum ya.
2:06:43>> Yok bilmiyorum.
2:06:49>> 2 saat 6 dakika.
2:06:51>> Oo 10 numara. 2 saat 15 dakikada tamam
2:06:53işte. Daha ne lan? Mis gibi. Vallahi.
2:06:56Geldik buraya. Hazır mıyız genel
2:06:58tekrara?
2:07:00Önce imtiyazlıdan bahsedelim. imtiyazlı.
2:07:05Bir kelimenin manası olarak nedir?
2:07:07>> Ayrıcalıklı. En ayrıcalıklısı hangisi?
2:07:11Hicat. Bu arada ne işaretliyorsam
2:07:12dikkat. Eflak Boğan yöneticilerine
2:07:16Voyvoda. Mekke'deki yöneticilere şerif.
2:07:20Bunlarda neymiş değerli arkadaşlarım?
2:07:23Önemli görülen
2:07:25imtiyaz eyaletler. Memleketeyn iki
2:07:28memleket demektir. Kastettiği nereydi
2:07:30kardeşim? Eflak ile bu adam. Yurtluk
2:07:33ocaklıktan soru beklemiyorum ama Garp
2:07:35ocaklarına dikkat. TTC,
2:07:40Tunus, Trablus Garp, Cezayir. Dikkat.
2:07:45Geldik buraya. Salyani. Salyanesiz. Bir
2:07:49maaşsız. Ben adıma adama doğrudan ne
2:07:52vermiyorum?
2:07:53>> Maaş vermiyorum. O zaman maaş yerine ne
2:07:55veriyorum? Geçinsin diye toprak
2:07:58veriyorum. O zaman hangi sistem
2:07:59uygulanıyor? Tımar sistemi uygulanıyor.
2:08:02Bu arada dikkat toprak yönetimine de
2:08:04geleceğim. Tımar sistemi uygulanan
2:08:06yerlerde toprağın çeşidi hangi
2:08:09toprakmış? Dirilik toprak. Evet. Bunlar
2:08:12neye yakın eyaletler? Merkez. Merkez
2:08:14neresi? İstanbul. İstanbulsa nedir?
2:08:16Bakın bunların hepsi İstanbul'a şeyden
2:08:19Kıbrıs'tan ama Kıbrıs'tan diyorum
2:08:21Cezayir'den, Tunus'tan falan daha
2:08:24yakındır. Geldik buraya. Salyani. Ben
2:08:27adama ne veriyorum?
2:08:29>> Maaş. O zaman doğrudan maaş veriyor. O
2:08:31zaman ben bu adama ne vermiyorum? Toprak
2:08:33vermiyorum. Burada tımar sistemi
2:08:35uygulanıyor mu? Uygulanmıyor. Dikkat.
2:08:38Buradaki topraklar yeri gelince de
2:08:40anlatacağım. Bu toprağın çeşidinin adı
2:08:42neymiş? Mukata toprakları. Bak bir şey
2:08:46söyleyeceğim. Dirlik toprağının
2:08:49eski adı ne?
2:08:51>> İkta. İkta. Mukataa. Sanki şöyle düşün.
2:08:55İkta olan, ikda olmayan gibi. Öyle
2:08:58mantık. Tımar olan, tımar olmayan. Peki
2:09:01devam ettim. Salanede eyaletlerde
2:09:06bir ihale yoluyla yapılan biz eee o
2:09:10ihalenin adına biz iltizam veya diğer
2:09:13adıyla emanet diyoruz. İltizamı kazanana
2:09:17mültezim ömür boyu veriliyorsa yani ömür
2:09:20boyudan kastedilen kaydı hayat şartıyla
2:09:22malikane diyoruz. Bunlar da önemli
2:09:25görülenlerdir. Kıymetli dostlar geldik
2:09:28buraya. Seyfiye, ilmiye, kalemiye. En
2:09:31çok soru kimden geliyor şimdiye kadar?
2:09:34Seyfiye'den. İkinci sırada nereden
2:09:36gelmiş? İlmiyen. Ancak oran veriyorum.
2:09:39Dee 1dir. Ne? 4e bir. Eğer 5 sınavda
2:09:44soruluyorsa 4 seyfiyeden sorulur. Bir
2:09:46ilmiyeden sorulur. Seyfiyeden de
2:09:48genellikle soru nedir? Dikkat geldi.
2:09:52Yine gelecek.
2:09:54Her 3 yılda bir, her ü sınavda bir
2:09:56gelecek. Kaz askere dikkat. Geldik
2:09:58buraya. İlmiye sınıfının başkanını da
2:10:00bilelim. Bu arada ilk şey geleceğim
2:10:03anlatacağım. Molla Fenarid'ir değerli
2:10:05arkadaşlar. Yönetici kısım dikkat bir
2:10:07sınavda geldi son zamanda. Neymiş adı?
2:10:10>> Beraya.
2:10:12>> Geldik buraya.
2:10:15Geldik. Geldik. Geldik. Geldik. Geldik.
2:10:17Evet. Osmanlıet. Hukuk sistemini
2:10:20oluşturmasındaki etkiler hangileri?
2:10:22Bunlar
2:10:24mahkemelerde özellikle şu kapitülasyon
2:10:27mahkemesi denilinden özellikle
2:10:28Fransızların kendi aralarındaki davası
2:10:30konsolosluktur. Peki hangi kanunla
2:10:34Osmanlı'daki ikilikler kanunsal ve
2:10:36adaletsel anlamda hukuk anlamında
2:10:37ikilikler ortadan kalktı? Medeni kanun.
2:10:39Dikkat.
2:10:41Kadıların görevleri her zaman çıkar. Her
2:10:43zaman çıkar. Geldim buraya. Şu terekeye
2:10:47dikkat.
2:10:48Tereke neydi bu? Tereke
2:10:51mirasçılık durumu. Ama TRK'de ne yoktu?
2:10:54Kişinin fiziksel özellikleri yok. Son
2:10:57bir sınavda gelen şuhudale dikkat.
2:10:59Olayların şahitleri veya olaylar
2:11:01zamanında yaşayan insanlar. Jüri. Neymiş
2:11:03bu?
2:11:05>> Jüri.
2:11:05>> Bilir kişiler diyebilir miyiz?
2:11:06>> Evet bilir kişi de diyebiliriz ama
2:11:08bilmeyen kişi de olabilir orada.
2:11:10>> Olabilir. O yüzden çok Evet. Buraya
2:11:12geldik. Şimdi geldik sosyal hayata.
2:11:14Millet Ya senin millet sistemi dediğin
2:11:16ne kardeşim? Senin millet sistemi
2:11:18dediğin din anlayışına göre. Demek ki
2:11:21burada neymiş şey? Ayrım din. Surname
2:11:24neye deniliyordu? Düğün şenlik. Ama bir
2:11:27de ne vardı? Şuraya dikkat. Surre
2:11:29alayları bir gün gelecek. Surrenin kese
2:11:32anlamına geldiğini unutmayın. Hakkaniyet
2:11:35çemberi. Tamam. Ne sağlanmak isteniyor
2:11:38burada? Adalet sağlanmak isteniyor.
2:11:40Osmanlı Devleti'nde kurumlardan bilmeniz
2:11:43gerekenler var. Örnek. Darül aceze
2:11:46bilinecek. 1. Darü şafaka bilinecek. 2.
2:11:50Darül eytan bilinecek. Darül bedai
2:11:52bilinecek. Bu arada dikkat. Bu dördü de
2:11:54sorulmuştur.
2:11:57Bak dördün dördü de soruldu. Darülenhan
2:12:00farklı bir sınavda geldi. O yüzden
2:12:01Darüelhan'ı işaretliyorum. Donanma
2:12:04cemiyetini anlamış vaziyetteyiz. Hamidi
2:12:07Etval Şife e
2:12:09>> Şişlival
2:12:10>> Şişli Etval olarak devam ediyor. Ve
2:12:12burada Hilal-i Ahmer dikkat dikkat
2:12:16Kızılay olarak aslında Osmanlı Yaralı ve
2:12:18Hasta Cemiyeti olarak kuruldu. Daha
2:12:20sonra ismini Kızılay olarak değiştirdi.
2:12:24>> Hiçbşi aslında.
2:12:25>> Evet. Çünkü çünkü Osmanlı Devleti kültür
2:12:27medeniti iş yani herhangi bir sınav
2:12:29sorusu tak diye gelebiliyor. Bunu zaten
2:12:31sınavlarda da gördük. İşte Şehremini
2:12:33sorusu böyle bir soruydu kıymetli
2:12:36dostlarım. Evet böylelikle biz Osmanlı
2:12:38Devleti Kültür Medeniyet'te devlet
2:12:40yönetimini A devlet yönetimi B devlet
2:12:43yönetimi ikiye ayırdık bir merkez
2:12:45teşkilatı 2 taşra teşkilatıydı. O
2:12:47bitirdik. Hukuku bitirdik sosyal hayatı
2:12:50bitirdik. Bundan sonra değerli
2:12:51arkadaşlar ne var? Tabii ki ordu var.
2:12:55Toprak yönetimi var. Eğitim var. Bilim
2:12:59insanları var. Ekonomi var. mimari,
2:13:02sanat var, spor var. Yani 7 başlığımız
2:13:05var. Bunu ikiye böleceğiz ve toplam dör
2:13:07videoda Osmanlı Devleti Kültür
2:13:08Medeniyeti bitireceğiz. Peki ne
2:13:10yapıyoruz? Hemen bak ne yapıyoruz.
2:13:12İşteek bundan sonra mesela oturup KPS
2:13:15AGS tarih soru bankasından hemen bu
2:13:18kısımların sorularını devlet yönetimini,
2:13:20hukuku ve sosyal hayatı çözüyorsunuz.
2:13:22Kendinize iyi bakın. 3ün videoda
2:13:24görüşmek dileğiyle.
2:13:35[Müzik]

About this transcript

This page contains the full transcript of 12) KPSS / AGS Tarih - Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti 2 - Ramazan YETGİN - 2026 by Benim Hocam, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 17,536 words across 3,503 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.