YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → 1) 2026 KPSS Vatandaşlık-Temel Hukuk Kav.–Sosyal Düzen Kuralları–Hukukun Yaptırımları–Erdal Kesekler

1) 2026 KPSS Vatandaşlık-Temel Hukuk Kav.–Sosyal Düzen Kuralları–Hukukun Yaptırımları–Erdal Kesekler — Transcript

by Benim Hocam · 9,406 words · 1,907 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:00[Müzik]
0:07Kıymetli arkadaşlarım, herkese yeniden
0:09merhabalar. 2026 vatandaşlık video
0:11derslerine başlıyoruz değerli
0:13arkadaşlar. 2026 hepimize hayırlı uğurlu
0:16olsun. Haydi başlayalım. Kıymetli
0:19arkadaşlarım ilk konumuz temel oku
0:21kavramları olacaktı ve temel Uku
0:23kavramlarında ilk konusu sosyal düzen
0:25kuralları. Buradan 2008 yılında bir soru
0:28geldi şimdiye kadar ama tabii ki
0:30arkadaşlar temel konulardan bir
0:32tanesidir. Görmeden geçmeyeceğiz. Kolay
0:34bir konudur arkadaşlar.
0:36Sosyal düzeni yani toplumsal düzeni şuna
0:38benzetebiliriz. Bir trafik ağına
0:40benzetin arkadaşlar. Düşünün ki o trafik
0:42ağında ışıklar yok, tabela yok
0:45arkadaşlar. Şerit yok. Ondan sonra hız
0:47sınırı yok. Herkes kafasına göre
0:48gidiyor. Ne olur? kazaları olur, ölümler
0:51olur. Tam bir kaos ortamı olur. İşte
0:53sosyal yaşamda da kural olmadığında
0:55arkadaşlar bunlarla karşılaşırız. Sosyal
0:57hayatı düzenleyen kurallar nelerdir?
0:59Din, görgü, ahlak ve hukuk kurallarıdır.
1:02Şimdi bunları arkadaşlar kısa kısa
1:03görelim. Evet, ilki din kuralları
1:05değerli arkadaşlar. Din kuralları nedir
1:08biliyor musunuz? Allah'ın koyduğu emir
1:09ve yasaklardır. Bir kitapla peygamber
1:12aracılığı arkadaşlar ne yapılır? Bizlere
1:14ulaştırılır. Emir ve yasaklar koyar.
1:16Değerli arkadaşlar bu kurallara uyarsak
1:18ne olur? Mesela namaz kılmak, oruç
1:21tutmak, zekat vermek gibi sevap işlemiş
1:24oluruz. Uymazsak günah işlemiş oluruz
1:26arkadaşlar. Mesela şöyle düşünün.
1:28Hırsızlık yapmak dinen de yasaklanmış,
1:30hukuken de yasaklanmıştır. Dinen
1:32arkadaşlar hırsızlık yapan bir kimse ne
1:34yapmış olur? Günah işlemiş olur. Hukukta
1:37ise suç işlemiş olur. Günah işleyen kişi
1:40arkadaşlar yaptırımını bu dünyada mı
1:41görür? Hayır. Ahirette görür. Yani
1:44dünyevi bir yaptırımı yoktur. uhrevi bir
1:46yaptırımı vardır. Devlet tarafından
1:48uygulanan bir yaptırım olmadığı için biz
1:50buna ne diyoruz arkadaşlar? Maddi
1:53yaptırım yok diyoruz. Manevi yaptırım
1:55diyoruz. Bir de din kurallarının şöyle
1:57bir özelliği var. Değişmez kurallar
2:00bunlar arkadaşlar. Zaman içinde
2:01değişmezler. Külliyen kabul ve külliyen
2:04red şeklinde ilerlerler. Geçiyorum
2:06arkadaşlar. İkincisi ahlak kuralları.
2:08Ahlak bir toplumda yerleşmiş iyi kötü
2:11değer yargılarıdır. Değerli arkadaşlarım
2:14bakın e kimisi bazı şeyler için eee
2:17doğru der, kimisi yanlış der. Kime göre?
2:20Neye göre? İşte ahlak arkadaşlar ikiye
2:22ayrılır. Subjektif aylak. Subjektif
2:25aylak kişinin kendine göre
2:27davranışlarıdır arkadaşlarım. Yani
2:29herkesin kendi trafik kurallarının
2:31belirlediği bir yol gibi düşünün değerli
2:33arkadaşlar. Tabii ki subjektif aylak
2:35toplumsal düzeyini sağlamakta tam
2:37anlamıyla arkadaşlar yeterli değildir.
2:39Peki şöyle bir örnek verelim değerli
2:41arkadaşlarım. Adam yolda yürüyor bir
2:43cüzdan görüyor mesela ya da para
2:45görüyor. Ya diyor ki ben bu parayı alsam
2:48doğru olmaz. Bulsam işte sahibine
2:50arkadaşlar sahibini bulsam sahibine
2:52teslim etsem daha doğru olur diyor
2:53mesela. Yani vermeye debilebilir. Kimse
2:55görmüyor onu. Tamamen onunla vicdanı
2:58arasında doğru olanı yapıyor. Ne
2:59yapıyor? götürüyor. Sahibini bulup ona
3:02teslim ediyor. İşte subjektif ahlak
3:04kişiden kişiye değişen bir ahlaktır. E
3:06bazıları için yalan söylemek normal bir
3:08davranış. Bazıları için de doğru olmayan
3:10bir davranıştır. Subjektif ahlak bu
3:12şekilde arkadaşlar. Yaptırımı kişinin
3:14kendi vicdan azabıdır arkadaşlar. kendi
3:16içinde kendi iç sesiyle arkadaşlar
3:18konuşmasıdır ve vicdan azabı duymasıdır.
3:21Peki bir diğer aylak objektif aylak
3:23kurallarıdır. Bunlar ise arkadaşlar
3:25aslında o toplum için genel geçer olan
3:28ahlak anlayışıdır. Dünyada bakarsanız
3:30evrensel ahlak anlayışıdır. Hukuk
3:33kurallarına kaynaklık eden ahlak
3:34anlayışıdır. Mesela insan hakları
3:36objektif ahlak kurallarından türemiştir
3:38arkadaşlar. Bugün dünyanın neresine
3:40giderseniz gidin bir çocuğa kötü
3:42davranmak her yerde arkadaşlar
3:43ayıplanır, kınanır. İşte başkalarına
3:46yardım etmek, hayırseverlik vesaire
3:48objektif ahlak kuralları olarak
3:49karşımıza çıkar. Mesela bir genç otobüse
3:52biniyor. İşte o sırada arkadaşlar boş
3:55yer kalmıyor. İşte yaşlılar biniyor,
3:57biniyor. Herkes onun arkadaşlar gözüne
3:59bakıyor. Böyle bir toplum baskısı
4:00oluşuyor. Çocuk kalkmak zorunda
4:02hissediyor ve bir yaşlıya yer veriyor
4:04arkadaşlar. İşte biz ona ne diyoruz?
4:06Objektif ahlak kuralları diyoruz
4:08arkadaşlar. Kendimize karşı isasektif,
4:10topluma karşı davranışlarımız da
4:13objektif ahlak kuralı olarak karşımıza
4:14çıkıyor. Peki yaptırımı nedir? Kınama,
4:18ayıplama arkadaşlar vesaire. Yani o
4:20cüzdanı gördü arkadaşlar kimse
4:22görmüyordu. Cebine koyup gidebilirdi
4:23mesela. Ya da otobüste arkadaşlar
4:26kimseye işte yer vermek zorunda değil
4:28baktığınızda. Ama ahlak kuralları gereği
4:30arkadaşlar kendi vicdanın sesini
4:32dinliyor. E yine başkaların arkadaşlar
4:34tepkisinden çekiniyor. Ne yapıyor?
4:36Kalkıyor vesaire. İkincisi buydu.
4:40Üçüncüsü görgü kuralları. Görgü
4:42görmekten gelir arkadaşlar. Bu da
4:44toplumun ortaya çıkardığı kurallardır.
4:46Değerli arkadaşlar adab-ı muaşeret
4:48kuralları diyoruz. Edep diyoruz bunlara.
4:50Peki oturmak, kalkmak, yemek, içmek,
4:53nasıl davranması gerektiğini bilmek.
4:55Mesela selam vererek arkadaşlar bir
4:58topluma giriyorsunuz. Kapıyı çalarak
4:59arkadaşlar birisinin odasına
5:01giriyorsunuz. Yemekte işte yerken dikkat
5:04ediyoruz. İşte rahatsız etmiyoruz
5:05başkalarını. Yüksek sesle konuşmuyoruz
5:07vesaire arkadaşlar. Peki bu kurallara
5:09uymayanlar ne oluyor? Genelde toplumdan
5:11dışlanıyor, kınanıyor. Yani burada da
5:13arkadaşlar kaynak toplum, yaptırım da
5:16yine toplumun kendisi arkadaşlar. Peki
5:19geldik bizim için asıl önemli kurallar
5:21hangilerine? Hukuk kurallarına. Hukuk
5:23kuralları arkadaşlar devletin
5:26yetkili organları var. Devletin yasama,
5:28yürütme vesaire. Onlar kural koyarlar.
5:30devletin koyduğu kurallardır.
5:32Dolayısıyla uyulması zorunlu
5:34kurallardır. Yaptırımı en ağır olan
5:36kurallardır. Arkasına devletin gücünü
5:39aldığı için maddi yaptırımlı yani
5:42müeyyidelidir. Müeyyide demek yaptırım
5:45demek arkadaşlar. Peki
5:47hukuk kurallarına uymazsak mesela bir
5:49hukuk kuralı söyleyeyim. TCK madde 81.
5:52Kasten öldürme mühebbet hapis cezası
5:54gerektirir arkadaşlar. Adamı aldın ne
5:55yaptın? Öldürdün. Yani mühebbet hapis
5:57cezası,
5:59ömür boyu hapis cezası gerektir. Peki
6:01bunların yaptırımları nelerdir sırasıyla
6:03arkadaşlar? Ceza, tazminat, C1 icra,
6:05hükümsüzlük arkadaşlar ve iptal gibi
6:08karşımıza çıkar. Bunlar zorunlu,
6:10uyulması gereken kurallardır. O yüzden
6:13yaptırım arkadaşlar maddidir. Mesela
6:15daha önce hatırlayın işte yay yaya
6:19arkadaşlar şeritleri var yollarda
6:20biliyorsunuz. Yani y sürücüler pek fazla
6:23durmuyordu arkadaşlar ama cezalar
6:25ağırlaştırılınca ne yaptılar şimdi? Paşa
6:27paşa hepsi duruyor. İşte buna biz maddi
6:29yaptırım adını veriyoruz değerli
6:31arkadaşlarım. Peki
6:33hukuk kuralları dışındakiler manevi
6:35yaptırımlıdır. Hukuk kuralları ise maddi
6:38yaptırımlıdır diyoruz. Bunun arkadaşlar
6:39en önemli özelliği budur. Buraya dikkat
6:42edeceğiz. Çünkü arkasına kimin gücünü
6:43alıyor? Arkasına
6:47devletin gücünü alıyor. Hukuk kuralları
6:49diyoruz. Evet. Şimdi geçelim. Bir kere
6:52soru geldi. Buradan hangisi sosyal
6:53hayatı düzenleyen kurallardan biri
6:55değildir? Din, görgü, ahlak, hukuk. Bir
6:57tane de uydurmuş arkadaşlar.
6:58Konuşacağız.
7:01Örnek bir olay verelim. Ali otobüste
7:02yüksek sesle müzik dinlemeyi dinlemeyip
7:04kulaklık takar. Şimdi yüksek sesle müzik
7:06dinlememek, yüksek sesle telefonla
7:08konuşmamak arkadaşlar bir görgü
7:09kuralıdır. Yani yoksa sen niye
7:11dinliyorsun diye arkadaşlar böyle bir
7:13cezası yoktur bunun. He burada
7:15arkadaşlar asıl önemli olan nedir? Hani
7:17toplumu ne yapmamaktır arkadaşlar?
7:18rahatsız etmemektir. Bu bir görgü
7:20kuralıdır. Yere düşen cüzdanı sahibine
7:23teslim eder. Düşünelim ki arkadaşlar
7:25işte şoför bir anda fren yapıyor ve işte
7:27herkes sars oluyor. Bir adamın
7:28arkadaşlar cüzdanı Ali'nin önüne
7:30düşüyor. Kimse görmüyor. Mesela Ali onu
7:32arkadaşlar alıp cebine atabilir mesela
7:34gibi düşünebilirsiniz. Peki bakalım ne
7:36gibi düzenlemeler var? Mesela Ali şundan
7:39korkuyor. Ucuzdan alırsam kul hakkı
7:41yerim. Bu adam da benim gibi işçi, yazık
7:44işte vesaire diyor. Kul hakkı yerim.
7:46Ahirette işte karşıma çıkar diye
7:48korkuyor. Ne yapmıyor? Almıyor
7:50arkadaşlar. Bir diğeri ahlak kuralı.
7:52Kimse görmese de doğru olanı yapıyor.
7:54Cüzdanı alıyor arkadaşlar. Ne yapıyor?
7:56Sahibine teslim ediyor. Kimse görmedi.
7:58Bir şey olmadı arkadaşlar. O cüzdanı
8:00mesela ne yapabilirdi? Farklı şekilde de
8:02kullanabilirdi.
8:04Görgü kuralı. Kısık seste müzik
8:06dinliyor. Yüksek seste dinlemiyor
8:07arkadaşlar. Bu da görgü kuralı
8:08gereğidir. Bir diğeri hukuk kuralı.
8:11Cüzdanı alsaydı eğer arkadaşlar suç
8:13işlemiş olurdu. ondan korkuyor. Suç
8:15işlememek için ne yapıyor arkadaşlar?
8:17Cüzdanı alıyor eline ve eee sahibine
8:20teslim ediyor. İşte bakın sosyal hayatı
8:23düzenleyen kurallar eee ne şekilde
8:25toplumsal düzeni sağlıyor? Bir örnekte
8:27gördük arkadaşlar. Tıpkı eee trafik
8:30ağına benzeteceğiz bunu dedik dersin
8:32başında. Işık yok, işte hız sınırı yok
8:34vesaire, kaos, kaza, ölüm vesaire. İşte
8:37bunlar da arkadaşlar ne yapıyor? toplum
8:39düzeni sağlıyor bu şekilde. Peki
8:43değerli arkadaşlar geldik ikinci
8:44konumuza. Hukuk kurallarının genel
8:46özellikleri. Mesela yasaların genel
8:48özellikleri nelerdir? Örnekler verdim.
8:50Sırayla gideceğiz. Bir yasalar
8:52arkadaşlar herkes içindir. Herkesten
8:54kastımız herkese yasalar aynı şekilde
8:57uygulanmaz. Değerli arkadaşlar 3
8:58yaşındaki biriyle 40 yaşındaki biri aynı
9:00şekilde uygulanmaz. Aynı durumda olan
9:02herkese aynı şekilde uygulanır. Mesela
9:04trafik ışığında tüm sürücülerin kırmızı
9:06ışıkta durması gerekir arkadaşlar. Bakın
9:08genellik. İkincisi
9:11soyutluk arkadaşlar. Hukuk kuralları
9:13belli somut bir olay için çıkarılmaz
9:15arkadaşlar. Bir hukuk kuralı benzer
9:17bütün olaylar için arkadaşlar bütün
9:19olaylara uygulanır. Mesela nişanlanma
9:21evlenme vaadidir diyor. Bu özel bir
9:24nişanlanma için getirilmiş bir kural
9:25değildir. Bütün nişanlanmalara
9:27uygulanır. Örnek kasten öldürme suçtur
9:29kuralı her kasten öldürme olayı için
9:32geçerlidir arkadaşlar. Üçüncüsü bak
9:34soyutluk, süreklilik, genellik dedik.
9:37Üçüncüsü süreklilik. Bir kural yürürlüğe
9:40girdikten itibaren yürüten kalkıncaya
9:42kadar arkadaşlar ona muhatap olacak
9:43bütün durumlara uygulanır. Yani örnek
9:46verelim vergi kanunu yürlükte kaldığı
9:49sürece mükellefleri bağlar. Arkadaşlar
9:51bunun bir istisnası var. Bütçe kanunu.
9:54Bu her yıl yenilenen bir kanundur. Tek
9:57geçici kanun budur arkadaşlar. Diğer
9:59kanunlar yürürlüğe girdikten sonra ne
10:01zaman kalkacağını bilmeyiz. Yürürükte
10:03kaldığı sürece geçerlidir. Buna
10:05süreklilik diyoruz.
10:07Hukuk kuralları kişilik dışıdır. Hukuk
10:09kurallarında Ahmet, Mehmet, Ayşe, Fatma
10:11diye isim bulmazsınız. Cumhurbaşkanı 5
10:13yıl için seçilir diyor. İşte o
10:15Cumhurbaşkanı X, Y, Z demiyor
10:17arkadaşlar. Kim cumhurbaşkanı olursa
10:18olsun 5 yıl için seçilir diyor. Örnek,
10:2118 yaşını dolduran herkes seçme hakkına
10:23sahiptir diyor arkadaşlar. Bakın isim
10:25veriyor mu? Hayır. Kişilik dışı genel
10:27arkadaşlar kurallardır. Bir diğeri,
10:31kişilik dışı olduğunu da söyledik. Bir
10:33diğeri hukuk kuralları maddi
10:35yaptırımdır. Eğer hukuk kurallarında
10:36yaptırım maddi olmasaydı arkadaşlar
10:38kimse uymazdı buna. Yani düşünsenize
10:40böyle kurallar var ama yaptırımı yok. O
10:43zaman güçlü zayıfı çok güzel eser.
10:45Mülkiyetine el koyar arkadaşlar. Vücut
10:46bütünlüğüne dokunur. Her şeyi yapar
10:48arkadaşlar. Maalesef işte hukuk
10:50kuralları olmasa arkadaşlar ne olur?
10:52Düzen diye bir şey kalmaz ve yaptırımı
10:54olmalı. yaptırımı eğer diğerleri gibi
10:57manevi kalsa gerçekten arkadaşlar düzeni
10:59sağlamakta yetersiz kalır. İşte ceza,
11:03tazminat, insanlar bunlarla
11:05karşılaşmamak için ne yapıyor? Bu
11:06kurallara uyma zorunluluğu hissediyor
11:08arkadaşlarım. Peki hukuk kurallarının
11:10özellikleri bunlar. Örnek haksız fiil
11:13sonucu verilen zararın tazmin
11:14ettirilmesi. Eğer böyle bir arkadaşlar
11:17yükümlülük olmasaydı korkmayacaktı ve
11:20istediği gibi insanlara zarar verecekti.
11:21İstediği gibi suç işleyecekti
11:23arkadaşlar. istediği gibi borcunu
11:24ödemeyecekti vesaire. Peki
11:27geldik arkadaşlar hukukun amaçlarına.
11:30Şimdi hukuk niye var arkadaşlar? Hukuk
11:32niye var? Hep böyle olumlu düşüneceğiz
11:34arkadaşlar. Tabii ki olumsuz şeyler
11:35burada çıkmayacak ama bazen çok olumlu
11:38düşündüğümüze de arkadaşlar hata
11:39yapabiliriz. Bir yerde arkadaşlar
11:41dikkatinizi çekeceğim. Hukuk kuralları
11:44toplumsal düzeni ve barışı sağlıyor.
11:45İşte trafik kuralları dedik. Bugün
11:47mahkemeler olmasa Muratçığım herkes
11:49kendi hakkını aramaya kalksa ne olur?
11:51Kaos. Doğru mu? Bir düşün. Toplumsal
11:54barış diye bir şey kalmaz arkadaşlar.
11:56Uyuşmazlıkları mahkemeler çözmeseydi.
11:58Hukuk güvenlik sağlar. Önceden konulan
12:01yasalar vardır. Biz o yasaları biliriz.
12:03Ona göre hareket ederiz. Hukuk bize
12:04sürpriz yapmaz. Trafik polisi arkadaşlar
12:07dur bakalım deyip kafasına göre bize ne
12:09yapamaz? Ceza kesemez.
12:11Hukuk özgürlük sağlar. Ne demek
12:13özgürlük? Başkaların yetkilerini
12:15sınırlar. Başkaların yetkilerini
12:17sınırlamak demek bize özgürlük sağlaması
12:19demektir. Bizim de yetkilerimizi
12:20sınırlar. Eğer biz arkadaşlar
12:22kullandığımız haklarla başkalarına zarar
12:24veriyorsak orada özgürlüğümüz biter.
12:27Yani devletin yetkilerinin sınırlanması,
12:29kişilerin yetkilerinin sınırlanmasını
12:31biz ne diyoruz? Özgürlük sağlar bize
12:33diyoruz arkadaşlar. Yasalarla yapar
12:34bunu. Toplumsal ihtiyaçları karşılar
12:37hukuk. Muratçığım sana bir soru sorayım.
12:391950'lerde internet dolandırıcılığı diye
12:41bir şey var mıydı? Ama bugün gırla.
12:44Doğru mu? Yani telefonla mobil
12:47dolandırıcılık, internet yani artık
12:49başımızı kaldıramıyoruz. Doğru mu?
12:51Korkuyoruz yabancı bir numarayı açmaya.
12:52Acaba başımıza ne gelecek diye. İşte
12:55arkadaşlar hukuk hukuk toplumsal
12:57ihtiyaçları ne yapıyor? Karşılıyor. Yeni
12:59düzenlemeler oluşturuyor. Eee mesela
13:02eskiden Muratçığım eee neydi ya o uçan
13:05eee drone drone. Adam dron'la kargo
13:09getiriyor mesela. Doğru mu? E şimdi sen
13:11bununla ilgili düzenleme yapacaksın.
13:13Yani işte toplumsal ihtiyaçlara cevap
13:15verecek arkadaşlar kurallar üretmelidir.
13:18Hukuk eşitlik sağlar arkadaşlar. Eee ama
13:21bu eşitlik arkadaşlar kesinlikle mutlak
13:23eşitlik değildir. Buna dikkat edin.
13:25Hukuk nasıl arkadaşlar mutlak eşitlik
13:27sağlasın? Her zaman mutlak eşitlik
13:28adalet getirmez. Mesela 5 yaşındaki bir
13:31kimseyle 40 yaşındaki bir kimseyi ceza
13:34hukukunda aynı sıfata arkadaşlar
13:36taşırsak orada adalet olur mu
13:38arkadaşlarım? Akıl hastasıyla normal
13:40birine aynı muameleyi yaparsak mutlak
13:42eşitlik olur mu? Zenginle fakire aynı
13:44muameleyi yaparsa hukuk mutlak eşitlik
13:46olur. Ama arkadaşlar ne olmaz? Adalet
13:49olmaz arkadaşlar. İşte hukukta eşitlik
13:51vardır ama mutlak eşitlik yoktur
13:54arkadaşlar. Buna dikkat edelim. Bakın
13:56adalet getirmez çünkü. Devam ediyoruz.
13:59İşte hukukun görevi adaleti sağlamaktır.
14:01Acaba adaleti nasıl sağlıyor? Değerli
14:02arkadaşlarım iki tür adalet var. Buna
14:05dikkat edelim. Ön lisans 2014 yılında
14:08soruldu arkadaşlarım. Bir kaymakamlık
14:09sınavında da geldi bu. Bu iki adalet
14:11türüne dikkat edelim. Birincisi
14:14kişilerin durumlarına dikkat etmeden
14:16herkese aynı muameleyi yapıyor. İkincisi
14:18ise durumlara göre arkadaşlar kişilere
14:20muamele yapıyor. Yani kişinin eee maddi
14:22durumuna, kişinin yaşına, kişinin
14:24cinsiyetine vesaire. Birincisi
14:26arkadaşlar denkleştirici adalet.
14:29Denkleştirici adalet aslında kişisel
14:31fark gözetmeksizin eşit işlem
14:33uygulanmasıdır. Yani mutlak aritmetik
14:35eşitliğin arkadaşlar esas alınmasıdır.
14:37Bazen mutlak eşitlik adalet getiriyor
14:40ama her zaman getirmiyor arkadaşlar.
14:41Mesela trafikte kim eee trafik kuralını
14:44ihlal ederse aynı cezayı alıyor. Kim
14:47olursa olsun arkadaşlar. Yine ne diyelim
14:49arkadaşlarım?
14:51Mesela eee diyelim ki X kişisine
14:53arkadaşlar ne yaptın? Zarar verdin.
14:55Verdiğin zarar miktarını ne yapacaksın?
14:57Ne kadar zarar verdiysen o kadarını
14:58ödeyeceksin mesela gibi. İşte biz buna
15:01mutlak eşitlik diyoruz. Ama mutlak
15:02eşitlik yani denkleştirici adalet,
15:04düzeltici adalet her zaman adaleti
15:07sağlamıyor arkadaşlar. Şimdi sen tutup
15:09bir yalıyla bir gece kondodan aynı
15:12vergiyi alırsan mutlak eşitlik olur.
15:14Yani denkleştirici adalet olur. Ama
15:15denkleştirici adalet burada adaleti
15:17gerçekleştiriyor mu? Hayır. Bakın bu
15:20denkleştirici adalet trafik kurallarında
15:22adaleti getiriyor dedik. Ama az önce
15:24verdiğim vergi olayında adaleti
15:26getiriyor mu arkadaşlar? Getirmiyor.
15:27İşte ikinci bir adalet türüne daha
15:29ihtiyaç duymuş arkadaşlar. O da nedir?
15:32Dağıtıcı paylaştırıcı adalet. Bunu iyi
15:34bileceksiniz. Bu önemli.
15:36kişilerin kişisel durumlarına göre
15:38kişilere muamele edilmesidir arkadaşlar.
15:40Kişilerin durumlarına göre kişilere
15:42muamele edilmesidir. Mesela ceza
15:44hukukunda yaşa göre muamele etmek, ayırt
15:46etme gücüne göre muamele etmek, vergi
15:49hukukunda mali güce göre muamele etmek
15:51arkadaşlar. İşte biz ona ne diyoruz?
15:53Paylaştırıcı, dağıtıcı adalet diyoruz
15:56arkadaşlar. Kişisel durumlara göre işlem
15:59yapılmasıdır. Kişisel durum fark
16:00etmeksizin işlem yapılıyorsa
16:01denkleştirici. Kişisel durumlara göre
16:04arkadaşlar eee düzenleme yapılıyorsa
16:06paylaştırıcı. Mesela Muratçığım o zaman
16:09şöyle diyelim. Bir iş yerinde herkese
16:12aynı maaş verilmesi denkleştirici. Doğru
16:13mu? Ama kişilerin eğitimine, kıdemine,
16:17ondan sonra çalışmasına vesaire göre
16:20maaşın artıp ya da azalmasına ne
16:22diyoruz? Paylaştırıcı adalet diyoruz.
16:24Evet. Bu şekilde yorumlayacaksınız
16:26arkadaşlar. O zaman örneğimizi verelim.
16:28Özür dilerim. Örneğimizi verelim
16:30arkadaşlar. Denkleşti. Dağıtıcıda.
16:33Verginin mali güce göre alınmasına
16:35dağıtıcı adalet diyoruz. Trafikte
16:38herkese kuralı ira eden herkese aynı
16:40yaptırımla uygulanmasına kişisel durum
16:42fark etmez. Denk değiştirici adalet
16:44diyoruz. Bu da aklımızın bir köşesinde
16:45bulunsun. Peki biraz soru çözelim
16:47arkadaşlar. Ne demiştim size? Bol bol
16:49soru çözeceğiz arkadaşlar. Bu arada konu
16:51bütünlüğü olsun diye bu soruları
16:54çözüyorum. Ama diyelim ki mesela konu
16:55bitti arkasında sorular var. Bir sonraki
16:57derse bırakmayacağım arkadaşlar. Bazı
16:59dersler o yüzden biraz bir tık uzun
17:01olabilir arkadaşlar. Eee, çok fazla
17:03değil ama bir tık uzun olabilir. Onun da
17:05sebebi konu bütünlüğü sağlansın diye.
17:07Diyelim ki konuyu bitirdik. Bir sonraki
17:09videoya arkadaşlar ne yapamayız? Soru
17:11çözemeyiz. Yoksa dağılır. Peki
17:12başlayalım. Hukuk kuralları ile ilgili
17:15ifadelerden hangisi doğrudur? Bir.
17:17Toplumsal düzeni sağlar. Evet. Kaç
17:19dakikadır ondan bahsediyoruz. Maddi
17:21yaptırımdır. Evet. devlet desteği
17:23vardır. Üçüncüsü, insan davranışlarını
17:26düzenler. Tabii ki arkadaşlar ahlak da,
17:29hukukta, dinde, görgüde insanlara
17:31özgüdür. Ahlak hayvanda olur mu
17:33Muratçığım?
17:34Din olur mu? Olmaz. Bütün bunlar kimin
17:37içindir? İnsanlar içindir arkadaşlar.
17:39Dolayısıyla hukuk da insanlar içindir.
17:41Sorunun cevabı E seçeneğidir arkadaşlar.
17:46Hangisi sosyal hayatı düzenleyen
17:47kurallardan biri değildir? Kıymetli
17:49arkadaşlarım, 2008 yılında çıkan sınav
17:51sorusu buydu ve cevap da fizik
17:54kurallarıydı. Hadi ben de onu
17:56değiştirdim. Felsefe kuralları dedim.
17:58Matematik kuralları dedim arkadaşlar
17:59fark etmez. Din, ahlak, görgü, hukuk
18:03kuralları sosyal hayatı düzenleyen
18:05kurallardır. Ama felsefe kuralları yok.
18:07Kim felsefe biliyor ki arkadaş? Bir tane
18:09ünlü felsefeci vardı TRT2'de. Ben onu
18:11dinlerdim. Adam dedi ki ya benim en
18:13büyük hatam dedi. Kitaplarımı maalesef
18:15maalesef diyorum Türkçe yazmaktı dedi
18:17arkadaşlar. Çünkü kimse bizim
18:19toplumumuza ne yapmıyor? Felsefe
18:22evet felsefeyle ilgilenmiyor maalesef.
18:24Ama adam gerçekten arkadaşlar çok iyi
18:26bir adam. Vefat etti. Allah rahmet
18:27eylesin. Ben dedi eğer bu farklı bir
18:29dilde yapsaydım İngilizce vesaire ben
18:31belki dünyada bugün tanınan bir neydim?
18:34Hocaydım. Evet. Aşağıdakilardan hangisi
18:37hukuk kurallarının özelliklerinden biri
18:39değildir? Arkadaşlar hukuk kuralları
18:41geneldir. Herkes içindir ama aynı
18:42durumda bulunan herkes soyuttur. Belli
18:45bir olaya özgü değil. Bütün olaylara,
18:46ilgili bütün olaylara uygulanır.
18:49İsmen belli kişilere çıkarılmaz.
18:52Gürülte kaldığı sürece geçerlidir. Ama
18:54manevi değil maddi yaptırımlıdır diyoruz
18:57arkadaşlar. Maddi yaptır, devlet desteği
19:00vardır. Hukuk kurallarında geçiyoruz.
19:04Hangisi hukukun amaçlarından biri
19:05değildir? Adaleti sağlar. Evet. Asıl
19:08önemli olan budur. Adalet terazisi
19:10arkadaşlar. O terazi şaşmasın.
19:12Toplumsal barışı sağlar. Kaosu önler.
19:15güvenlik sağlar. Size güvence verir
19:17arkadaşlar. Hukuk sürpriz yapmaz dedim
19:19ya. Trafik polisi. Kafasına göre trafik
19:21cezası kesemez arkadaşlar. Kurallara
19:22bağlıdır.
19:24Hukuk sizi özgürleştirir. Eğer hukuk
19:26olmasaydı güçler zayıflar ezerdi.
19:28Mülkünüze dokunurdu. Her şeyinize
19:30dokunurlardı. Bunu devlet de yapabilirdi
19:33arkadaşlar. Kişiler de yapabilirdi. Yani
19:35hukuk sadece kişilerin yetkilerini
19:37sınırlamıyor. Devletin de yetkilerini
19:38sınırlıyor. İşte anayasada temel hak ve
19:40özgürlüklerimiz var. Peki bu sorunun
19:42cevabı mutlak eşittir. Hukuk nasıl
19:45çalışanla çalışmayanı eşit yapsın
19:46arkadaşlar? 3 yaşındaki biriyle 40
19:48yaşındaki birini eşit yapsın. Mümkün
19:50değil. Aynı durumda olanlar arkadaşlar
19:53aynı haklardan yararlanır diyelim.
19:56Mutlak eşitlik yok. Değerli arkadaşlar
19:59adaletin iki türü vardı. Biri kişisel
20:01durumlar fark etmeksin herkese aynı
20:02şekilde muamele edilmesiydi. Ona
20:04denkleştirici, düzeltici adalet
20:06diyorduk. Herkes aynı trafik cezasını
20:09ödüyor arkadaşlar. Bir tanesi de o
20:11yetmediği için paylaştırıcı adalet
20:13kişilerin durumlarına göre kişilere
20:15arkadaşlar muamele edilmesiydi. O da
20:18paylaştırıyordu, dağıtıyordu külfetleri.
20:20Ona da paylaştırıcı adalet demiştik.
20:22İşte verginin mali güce göre alınması,
20:24cezanın arkadaşlar yaşa göre alınması,
20:26verilmesi vesaire gibi. Ona da
20:28paylaştırıcı diyoruz. Şimdi vergi mali
20:30güce göre alınıyorsa arkadaşlar, maaş
20:33eğitime, kıdeme vesaire göre veriliyorsa
20:36biz buna ne diyoruz arkadaşlar?
20:38Paylaştırıcı.
20:40dağıtıcı adalet diyoruz. Evet, bu önemli
20:44değerli arkadaşlarım. Bunu iyi bilelim
20:47diyorum. Peki kıymetli arkadaşlar yeni
20:50konumuz hukukun yaptırımları. Bunu tam
20:52bitirip dersi bitireceğim arkadaşlar
20:54sorusunu çözerek. O yüzden bunu yarım
20:56bırakmak istemiyorum. Konu bütünlüğü
20:58sağlansın diye. Bol da sorumuz var
21:00arkadaşlar. Çözeceğiz. Hukuk kurallarına
21:03aykırı davranırsak birtım yaptırımlarla
21:05karşılaşırız. Diğer adı müeyyidelerle
21:07karşılaşırız. Arkadaşlar bu müyideler
21:09zorlayıcı müyidelerdir. Uyup uymamakta
21:11özgür değiliz. Uyumak zorundayız. Ya eee
21:14uyacağız ya uyacağız arkadaşlar. Başka
21:17seçenek yok. Peki önce detaylara
21:19girmeden önce şöyle bir ipuçları vereyim
21:21arkadaşlar. Sonra detaylara girelim.
21:245 tane temel yaptırımımız var. Biri
21:26iptal. İptal arkadaşlar idari işlemleri
21:29olur. İdari işlem idarenin bu sene 2024
21:33yılı arkada yaşayan ortaöğretim KPSS
21:36vatandaşlık sınav sorusuydu.
21:38idarenin hukuksal sonuç doğurmaya
21:41yönelik kamu gücüne dayalı yürütülmesi
21:43zorunlu işlemlerine idare işlem diyoruz.
21:45İdare kimdir? Devletin bize uzanan
21:47koludur arkadaşlar. Meclis değil,
21:49mahkemeler değil. Devletin yürütme
21:52organı içerisinde bize uzanan eee kolu
21:55işte bakanlıklar, valilikler,
21:57kaymakamlıklar, belediye, üniversite,
21:59YÖK vesaire. Bunların yaptığı işlemlere
22:02idari işlem diyoruz. İdari işlemlerin
22:04beş unsuru vardır arkadaşlar. 5 unsur.
22:07Hemen şöyle yapayım. Bu da bu sene yine
22:102024 yılında ortaöğretim sınav
22:11sorusuydu. Yetki,
22:14şekil
22:16arkadaşlar, sebep,
22:19amaç,
22:21konu. Beş unsur. Bu unsurlardan birine
22:24aykırıysa idari işlemler. Mesela
22:26kaymakamın alması gereken bir kararı
22:28vali alıyor. Mesela savunma alınmadan
22:30bir memura arkadaşlar disiplin cezası
22:32veriliyor. Mesela kınama cezası
22:34gerektiren bir fiile aylıktan kesme
22:35cezası veriliyor. Mesela arkadaşlar işte
22:38amaç kamu yararı yok arkadaşlar. Kişisel
22:40hırs var, menfaat var. Ne yapıyor? Bir
22:42adamın arazisini kamulaştırıyorlar. İşte
22:45idari işlemler bu dördünden, beşinden
22:47birine aykırıysa değerli arkadaşlar ne
22:49yapılıyor? İdari yargıya götürülüp iptal
22:52ediliyor. Ön bilgi geçiyorum. Ceza. Ceza
22:55arkadaşlar kanunların suç saydığı
22:57özellikle ceza kanunların suç saydığı
23:00fiillere uygulanan yaptırımlardır. Hapis
23:03ya da para cezaları olur arkadaşlar.
23:05Adli para cezaları konuşacağız.
23:08Tazminat arkadaşlar birine verdiğin
23:09zararı ödemektir. Yani birine zarar mı
23:11verdin? Yerine koy. Yerine koy. Yani
23:15arkadaşlar denkleştirme aslında burada
23:17arkadaşlar denkleştirme. Verdiğin zararı
23:20karşılayacaksın. O zaman tazminatta ne
23:22vardır? Zarar ifadesi vardır arkadaşlar.
23:25Geçiyorum. Cebir icra. Cebir zor. İcra
23:28yerine getirme. Zorla yerine getirme.
23:31Sen yapmazsan devlet sana zorla
23:33yaptırır. Mahkeme kararıyla tahliye
23:35kararı çıkmış ama kiracı evi
23:37boşaltmıyor. Polis soruyla çıkarılır.
23:39Kamulaştırma kararı oluşmuş. Her şey
23:41tamam. Adam araziyi terk etmiyor. Kamu
23:43gücüyle idare ne yapar arkadaşlar? Onu
23:45oradan çıkarır. Borcu ödemiyorsun. İcra
23:48dairesinde, icra mahkemesine gidiyor
23:50adam haciz, maciz vesaire derken satış
23:53ondan sonra alacağın tahsil ediliyor.
23:55İşte C1 icra budur arkadaşlar. Borcun ya
23:58da devletin gücüyle zorla yaptırmak
24:00demek. Devletin gücüyle zorla yaptırmak.
24:02Bir diğeri hükümsüzlük. Hükümsüzlük de
24:05geçersizliktir arkadaşlar diyoruz ve
24:07geçiyoruz. Şimdi bunları detaylandıralım
24:09arkadaşlar. Önce tabii ki iptal. İptal
24:13nedir arkadaşlarım? iptal idarenin huka
24:17aykırı işlemlerinin. Onlara biz idare
24:20işlem demiştik. İdare kimdi peki
24:22arkadaşlar? Devletin bize uzanan
24:24koluydu. Günlük işlerimizi yapan
24:26koluydu. Bakanlıklar, valilikler,
24:29kaymakamlıklar, belediye, TRT,
24:31üniversite, YÖK, kamu tüzel kişileri
24:34arkadaşlar kısacası. Peki, eee, yani
24:38devlet kamu tüzel kişisi işte
24:39belediyeler,
24:41TRT, üniversite, YÖK, il özel idaresi
24:43bunlara yaptığı işlemler vardır. Bunlara
24:47biz idari işlem deriz. İdari işlem beş
24:49unsura sahiptir. Yetki,
24:53yetki,
24:55şekil,
24:57sebep,
24:59konu ve amaç. Bu beş unsurdan birine
25:02aykırıysa idari işlemler hukuka
25:04aykırıdır. Siz de ne yaparsınız
25:06arkadaşlar? Bizim idare ile aramızdaki
25:08uyuşmazlıklar nerede çözümlenir? Adliye
25:11adli yargıda çözümlenmez. İdari yargıya
25:13gideriz. Hakem idari yargıdır burada
25:15arkadaşlar. İdari yargının hakemliğine
25:18başvururuz. Peki idari yargı kimdir?
25:21İdari yargı arkadaşlar
25:24dör tane mahkemeden oluşur. Hemen
25:25söyleyeyim.
25:27İdare mahkemesi ve vergi mahkemesi.
25:29Bunlar genel mahkemelerdir. En geneli
25:31idare mahkemesidir arkadaşlar. Dava açma
25:33süresi yazılı bildirim tarihine itibar
25:3560 gündür. Vergide 30. Bunların verdiği
25:38kararlara karşı istinafa gideriz. Üst
25:41mahkemeye. İstinaf arkadaşlar bölge
25:43idare mahkemeleridir. Yani BİM bölge
25:47idare mahkemeleri istinafın verdiği
25:49karara karşı Danıştaya gideriz. Danıştay
25:51da burada temyiz mahkemesidir. Yani dör
25:53tane mahkeme var arkadaşlar böyle
25:55kademeli. Bunlara gideriz konusuna göre
25:57idari işlemin iptalin davası açarız
26:00arkadaşlar. Mahkeme eğer idarenin almış
26:02olduğu karar hukuka aykırı kabul ederse
26:06işlemi geçmişe etkili olarak ortadan
26:08kaldırır. Yani zamanı geri sarar
26:10arkadaşlar. İşlem hiç olmamış gibi kabul
26:13görür. Ve örneğin sen memurluktan
26:16atılmıştın arkadaşlar geri dönüyorsun.
26:18Sanki hiç atılmamış gibi işine devam
26:20ediyorsun. Peki örnekler verelim değerli
26:23arkadaşlar.
26:25Bir memura hukuka aykırı disiplin cezası
26:27verilmiş. Memur ne yapacak? İdare
26:28mahkemesine gidip idare işlemi iptal
26:30isteyecek. Devam.
26:32Öğrenci haksız yere okuldan uzak
26:34karşımış. Bu üniversite olabilir. Bu
26:36Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir okul
26:37olabilir. Öğrenci idari yargıya gidecek.
26:39İdari işin iptalını isteyecek.
26:42Memur yönetmeliğe aykırı şekilde başka
26:44yere atmış. Yani memur sürülmüş
26:46arkadaşlar. Memur ne yapacak? gidecek
26:48idari yargı, idari işim iptalini
26:50isteyecek.
26:52Belediye işletmeye mühürleme işlemi
26:54yapmış. Hukuka aykırı şekilde ne
26:56yapacaksa o işletmeye gidecek idari
26:57yargıya idari işlemin iptalını
26:59isteyecek. Belediye hukuka aykırı bir
27:01kamulaştırma kararı çıkarmış. Ne yapacak
27:03arkadaşlar? Vatandaş gidecek idari yargı
27:05idari işlem iptalini isteyecek. Peki
27:07iptal edilirse ne olur? İşlem geçmişe
27:10etkili olarak ortadan kaldırılır
27:12arkadaşlar. Peki yalnız idari hukukunda
27:15şöyle bir şey var. İdari işlemler siz
27:18dava açmayana kadar hukuka uygun kabul
27:20edilir. Hukuka uygunluk karinesi diyoruz
27:22biz buna. Çünkü idarenin yanlış bir şey
27:25yapmayacağını düşünüyorlar. Dolayısıyla
27:27biz ne yapacağız arkadaşlar? Gidip
27:28süresi içinde davamızı açacağız. Demek
27:31ki idari işlemler siz dava açmadığınız
27:35sürece hukuka uygunluk karinesinden
27:37yararlanırlar maalesef. Diyelim ki
27:39ÖSYM'nin bir sorusu arkadaşlar ne?
27:41Hatalı. Siz hatalı demeyene kadar
27:43arkadaşlar siz bunu dava etmezseniz ne
27:45olur? Arkadaşlar maalesef onlar da geri
27:48çekmezse idari işlem maalesef geçerli
27:50kabul edilir arkadaşlarım. Geçelim.
27:53Bu tür işlemlerde karşı idari yargıya
27:56başvurulur. İdari yargıyı gördük.
27:58Mahkeme hukuka aykırılık tespit ederse
28:00işlemi iptaldir. Bu arada bu mahkemeleri
28:02idare yargıda göreceğiz. Burada ön
28:04bilgilerimizi veriyoruz arkadaşlar. D
28:05tane idari yargıda mahkeme var.
28:09Değerli arkadaşlar idari yargıda iptal
28:11davası var. Bir de tam yargı davası var.
28:14İkinci bir dava. Bu dava idari yargıdaki
28:17tazminat davasıdır arkadaşlar. Yani
28:19idare hukukundaki tazminat davasının adı
28:22nedir? Tam yargı davasıdır. Diyelim ki
28:25idari işlemden zarar gördünüz. Atıldın
28:28meslekten. Yıllar geçti. Sonra bir
28:30şekilde mesleğe geri döndün. Davan uzun
28:32sürdü. Yıllardır sosyal güvencen yok,
28:34bilmem maaşın yok vesaire. Peki iptal ne
28:38yapardı arkadaşlar? İdari işlemi geri
28:40sarardı. Ama bir de zararın var.
28:41Zararını karşılamak için ne yapacaksın?
28:43idari yargıya gidip idari eee işlemden
28:46doğan zararını karşılamak için tam yargı
28:49davası açabilirsin arkadaşlar. Ayrı da
28:51açabilir, birlikte de açılabilir. Konuya
28:52göre değişir değerli arkadaşlar. O zaman
28:55idari işlem ve eylemler. İdarenin eylemi
28:57nedir? Mesela belediye yol yaparken çok
28:59derin kazdı çukuru. Bu senin evinin
29:01çökmesine sebep oldu. İdarenin bir
29:03eyleminden dolayı zarara uğradın. Peki
29:06ne yapacaksın? Bu uğradığın zararın
29:08karşılanması için idareye dava
29:10açacaksın. İşte o davanın adı neymiş? O
29:11tazminat davasının adı tam yargı davası.
29:14İdari hukukunda iki dava var. Biri idari
29:16işlemi ortadan kaldırmak için açılan
29:18dava hukuka aykırı iptal. Bir de idari
29:21işlem ve eylemden doğan zararı
29:23karşılamak için açtığın dava tam yargı
29:25davası. Peki bir örneğimizi verelim.
29:29Amaç nedir? Zararın tazmini. Yani
29:30kişinin uğradığı maddi veya manevi
29:33zararı giderilmesi arkadaşlar. Tazminat
29:35gibi düşünün ama bu idare hukukunda.
29:37Örnek belediyeye ait yolda oluşan çukur
29:39nedeniyle motosikletiyle kaza yapan bir
29:41vatandaş hastane masraflarına ve iş
29:43göremezlik nedeniyle uğradığı gelir
29:45kaybını tazmin etmek amacıyla belediyeye
29:48karşı tam yargı davası açacak. Burada
29:51iptal davasını konu alacak bir şey yok.
29:53Tam yargı davası açacaksın. Zararını
29:54karşılayacaksın. Geçelim
29:57arkadaşlar. Ceza deyince daha çok suç
29:59kavramı gelsin aklınıza ama sadece suç
30:01içeren fiillere ceza uygulanmıyor. Suç
30:04içeren fiiller varsa yargılama yapılıyor
30:06mahkemede. Ondan sonra yargılama sonucu
30:09mahkeme hakim size bir ceza veriyor
30:10varsa. Bir de yargılama olmadan verilen
30:13ceza var. Mahkeme olmadan verilen
30:15cezalar var. Onlar da mesela bu ceza
30:17kanunlarından alıyor gücünü. Bu ise
30:19idare hukukundan alıyor gücünü
30:21arkadaşlar. Bu cezalar
30:23bunları mahkeme veriyor. Yargılama
30:25yapılıyor vesaire. Burada idari makamlar
30:27veriyor cezayı arkadaşlar. Peki önce eee
30:30mahkemelerce verilen ceza kanunlarına
30:32aykırılık durumunda verilen cezaların
30:34yargılama sonucunda verilen cezaların ne
30:36olduğunu görelim. Bir hapis iki para
30:39cezaları arkadaşlar hapis cezaları üç
30:41türlüdür. Ağırlaştırılmış mühebbet ve
30:43mühebbet. İkisi de ömür boyu yani
30:46hükümlü ömür boyu hapiste kalır
30:47düşüncesiyle hapse atılıyor arkadaşlar.
30:49İkisi de suçun nitelikli halini işlemiş.
30:51Biri mesela adam öldürmüş. Basit. Diğeri
30:53canavarca hissi öldürmüş. Örneğin
30:55işkence etmiş vesaire ağırlaştırılmış.
30:57Şimdi ikisi de ömür boyu hapse alınıyor
30:58ama biri tek kişilik odada, biri sosyal
31:01bir ortamda, biri haftada bir görüşe
31:03çıkıyor, biri 15 günde bir görüşe
31:04çıkıyor. Biri günde bir saat açık havada
31:06var, biri günde birkaç saat arkadaşlar
31:08açık havada. Neyse işte ikisi ömür boyu
31:10diyoruz ama aynı koşullarda mı? Hayır.
31:12Bir tanesi ağırlaştırılmış, infaz
31:15koşulları, zorlaştırılmış hapis cezası.
31:17İşte ona ağırlaştırılmış mühebbet
31:19diyoruz. Bir de bunlar istisna özel
31:22durumlar var tabii. Onları geçiyorum.
31:25Ağırlaştırılmışta 30 yıldan sonra en az
31:27mühebbette de 24 yıldan itibaren
31:29arkadaşlar. Koşullu salı verilmeyle ne
31:31yapılabilir arkadaşlar? Serbest
31:32kalınabilir. Ama tabii ki bu bütün
31:34suçlar için geçerli değil. Peki süreli
31:37hapisse belli bir süresi var. En az 1 ay
31:39en çok 20 yıllık cezalara süreli hapis
31:42cezası diyoruz arkadaşlar. 1 ay ve 20
31:44yıl. Bunun bir yıldan az olanına kısa
31:49süreli hap cezası diyor. Bak 1 ayla 20
31:51yıl süreli. Bir ay 1 yıldan az ise kısa
31:56süreli hapi cezası diyoruz arkadaşlar.
31:58Peki mahkemeler arkadaşlar bazen de adli
32:01para cezasına hükmederler bağımsız
32:02olarak ya da seçenek yaptırım olarak.
32:05Bir yıldan az olan arkadaşlar hapis
32:07cezalarını ne yapabilirler? Yine seçenek
32:09yaptırım olarak adli para cezasına
32:11çevirebilirler. Peki adli para cezaları
32:13kaç güne kaç gün arası?
32:15Bak bağımsız olarak da verilebilir. Bir
32:17yıldan az olursa da verebilir. Bağımsız
32:19olarak mesela 5 gün ile 730 gün
32:21arasındaki cezalara arkadaşlar adli para
32:24cezasına dönüştürülebilir.
32:26Günlük tutar 100 ila 500 arası.
32:29Muratcığım bu geçen seneye kadar 20 ile
32:31100 arasıydı. Tabii enflasyon burada
32:34bunu da etkiledi. 500 üst sınır 100 alt
32:37sınır olarak yeniden ne yapıldı?
32:39Belirlendi. Peki burada hangi adalet
32:41var? Paylaştırıcı adalet mi? dağıtıcı
32:43denkleştirici adalet mi? Bakın dikkat
32:45edin. Herkese aynı miktar vermiyor.
32:47Verseydi denkleştirici. Maddi duruma
32:49göre arkadaşlar verecek paylaştırıcı
32:51adalet devreye giriyor burada. Alt sınır
32:54100, üst sınır 500 arkadaşlar. Peki
32:57idare hukukundan kaynağını alan bunlar
32:59ceza hukukundan alıyordu. İdare
33:01hukukundan kaynağını alan yargılama
33:03yapılmadan mahkeme tarafından verilmeyen
33:06idari makamlarca verilen cezalara biz
33:08idari cezalar diyoruz. İşte 657'de
33:11sayılan cezalar, kabahatler kanda yer
33:14alan cezalar. Bunlarda yargılama yok.
33:16Bunlarda mahkeme yok. Bunlarda hakim
33:18yok. Bu ceza kanunları değil. İdare
33:21hukuku kanunları. Aslında bunlar birer
33:23nedir? Bir önceki yaptırım olan idari
33:25işlem niteliğindeki yaptırımlardır
33:28arkadaşlar. Bunlar hukuka aykırıysa
33:30idari yargıya gidiyoruz. İdari işlemi
33:33neyini istiyoruz? Bu cezalarda iptalini
33:35istiyoruz arkadaşlar. Göreceğiz bunları
33:37ileride. Memurlara uyarma, kınama,
33:40aylıktan kesme, kademe durdurma,
33:43memuriyetten çıkarma cezaları, disiplin
33:45cezaları birer idari işlem niteliğindeki
33:48cezalardır. Peki yine trafik, sigara
33:51yasağı, sosyal güvenlik cezaları, yıkım.
33:53Bunlar da idari cezalardır. Arkadaşlar
33:55şuna dikkat edin.
33:5720004
34:00yılında anayasaya bir madde girdi. Ölüm
34:03cezası ve genel müsadele cezası
34:05verilemez. idam kaldırıldı arkadaşlar
34:072004'te genel müsadele nedir? Diyelim ki
34:11biri adam öldürtü. Bir adam öldürdü.
34:13Devlet bu adamın mallarına el koyamıyor
34:15arkadaşlar anayasaya göre. Yani suçu kim
34:19işlemişse ona ceza veriyor. Mallara ceza
34:21vermiyor. Evine el koyalım, arabasını el
34:23koyalım. Bu kaldırıldı arkadaşlar. Bu
34:25yok. Anayasa bunu yasaklıyor diyelim.
34:27Daha doğru olur. Ancak özel müsadere
34:29var. Özel müsadere nedir? Suçta
34:32kullanılan eşya, suçtan elde edilen
34:34kazanç. Bunlara el koyuyor devlet
34:36arkadaşlar. Örneğin uyuşturu taşımak
34:38için kullanılan araca el koyar yakalarsa
34:41adamı öldürmek için kullanılan silaha
34:42bıçağa el koyar. Suç eşyası müsadelesi.
34:45Suçtan elde edilen kazancı tespit edip
34:47ona el koyar arkadaşlar. Ama adam ceza
34:50aldı diye evine arabasına şunla buna
34:52genel müsadere yasaktır. Ama özel
34:55müsadere suç eşyası ve kazanç
34:58müsadeleresi vardır arkadaşlar diyoruz.
35:01Peki
35:03değerli arkadaşlar, tazminat. Tazminat
35:05deyince aklımıza gelecek şey nedir?
35:07Zararın giderilmesidir arkadaşlar.
35:09Zararın karşılanmasıdır. Peki bir
35:11kimseye hukuka aykırı ve kusurlu bir
35:13davranış sonucu zarar verirsek
35:16verdiğimiz zararı ne yapacağız?
35:18Karşılayacağız arkadaşlar. Yerine
35:19koyacağız. Peki iki türlü tazminat var.
35:22Maddi ve manevi eğer bir kimsenin
35:25arkadaşlar hukuka aykırı davranış
35:26sonucunda mal varlığında oluşan bir
35:29zarar varsa yani fiziksel
35:33cüzdanı cüzdanına zarar veriyorsanız
35:35arkadaşlar adamın ekonomik olarak zarar
35:38veriyorsak nedir bu maddi tazminat
35:41gerektirir arkadaşlar ekonomik olarak
35:43mal varlığı azaltıyorsun adamın
35:45eksiltiyorsun. Peki örnek trafik
35:48kazısında aracın hasar görmesi aracın
35:51değerini düşürüyor arkadaşlar. ekonomik
35:52olarak ne yapıyor? Cüzdanındaki parayı
35:54eksiltmiş oluyorsun. İşte biz buna maddi
35:56tazminat diyoruz. Peki tamamen duygusal
35:59olan his, hisse dayalı arkadaşlar acı,
36:03elem, düşünceye dayalı arkadaşlar eee
36:06tazminata biz ne diyoruz? Manevi
36:08tazminat diyoruz. Manevi tazminat bu
36:11maddi tazminat gibi ölçülemiyor
36:13arkadaşlar. Mesela burada
36:14faturalandırabiliyorsun. Eee zararı
36:16belgelendirebiliyorsun. Ama burada böyle
36:18bir şey mümkün değil arkadaşlar. Bu
36:20kişinin hukuka aykırı davranış sonucu
36:22yaşadığı elem, üzüntü, acı. Arkadaşlar
36:26bu ne olabilir? Mesela kişi arkadaşlar
36:29işte eee hakaret ediliyor kişiye,
36:31küfrediliyor toplum içerisinde. Kişi
36:33bundan acı elem duyuyor. Ya da trafik
36:35kazası sonucunda ne oluyor Muratçığım?
36:37Artık araba kullanmaya korkuyor. Artık
36:40araba kullanamıyor. Binemiyor arabaya.
36:42Bu da bir arkadaşlar nedir? Duygusal
36:44açıdan arkadaşlar çöküntüdür. Manevi
36:47tazminatta ne yapabilir arkadaşlar?
36:49bunun yanında ekstra talep edebilir.
36:50Örnek
36:53kişinin iftira nedeniyle toplum önünde
36:55küçük düşmesi arkadaşlar. Yani bununla
36:56ilgili çok fazla zaten haber
36:57duyuyorsunuz değerli arkadaşlar. Manevi
36:59tazminat gerektiriyor. Zarar
37:01ölçülebiliyorsa belgelendirilebiliyor,
37:03faturalandırılabiliyorsa
37:05maddi tazminat. Zarar
37:06belgelendirilemiyor,
37:07faturalandırılamıyor ama his olarak
37:10arkadaşlar duygu düşüncede kalıyor ve
37:13acı, elem üzüntü duymaya sebep oluyor.
37:15Buna da hissedilemiyorsam manevi
37:17tazminat diyoruz. Tazminatın dör tane
37:19unsuru var arkadaşlar. Bir hukuka aykırı
37:22fiil olacak. Kusur olacak,
37:26zarar olacak. İlyiyet bağı olacak. Bir
37:29örnek vereyim arkadaşlar. Trafikte ne
37:31yapıyorum? Kırmızıcıta geçiyorum hızlı
37:32bir şekilde. O sırada karşıdan bir araç
37:34geliyor arkadaşlar. Duramadığım için
37:36çarpıyorum. Şimdi ben hukuka aykırı
37:39davrandım mı? Yasaya aykırı. Evet. Huka
37:41aykırılık var. 2. Ben kırmızışta
37:43geçtiğim için kusurlu muyum? Taksirli
37:45kasıtlı kusurluyum. 3. Ben o araca
37:48çarptım. Zarar verdin mi? Hasar var mı?
37:51Var. Bu maddi de olur, manevi de olur.
37:53Belki korkacak. Bir de arabaya
37:54binemeyecek arkadaşlar. 4. Ben
37:57arkadaşlar neden sonuç x var mı? Evet.
37:59Ben o kırışa geçmeseydim o araca
38:01çarpmayacaktım. İlliyet bağı da var.
38:03Nedense onun iç ilişkisi. İşte bunla
38:05tazminat var. Ama tazminatta esas unsur
38:07zararın olmasıdır. Haksız fiil sonucu
38:09arkadaşlar tazminat talep edebilmemiz
38:11için ne olması gerekiyor? Zarar olması
38:13gerekiyor değerli arkadaşlar. Peki
38:16geldik üçüncüsüne. Cebri icra. Cebri
38:18icra zorla yerine getirmek demek. Yani
38:21devletin gücüyle yerine getirmek. Sen
38:24yapmazsan ben devlete giderim. Devlet
38:26sana zorla yaptırır bunu. Taliye mi
38:29etmiyorsun evi? Mahkeme kararı var.
38:31Çıkmıyor musun? Polis soruyla çıkartırım
38:33seni. Ya da kamulaştırma kararı
38:34çıkardık. Artık o araziden çıkman lazım.
38:37Çıkmıyor musun? Seni kamu gücüyle ne
38:38yaparız? İdarenin gücüyle zorla
38:40çıkarırız orada. Ya da borcunu
38:42ödemiyorsun. Ödemez misin? Ben icraya
38:44başvuracağım. İcra mahkemesi, icra
38:45dairesine. Onlar senden ne yapacaklar?
38:48Benim alacağımı tahsil edecekler. İşte
38:50biz buna C1 icra diyoruz arkadaşlar.
38:51Peki
38:53Muratcığım askere mi gitmiyorsun?
38:57Hayır. Murat gitmiş gelmiş. Arkadaşlar
38:59seni ne yaparız? Zorla askere götürürüz.
39:02İşte buna biz ne diyoruz? Cebri icra
39:04diyoruz arkadaşlar. Cebri icra borçlun
39:07yükümlülüğünü kendi rızasıyla yerine
39:09getirmemesi halinde arkadaşlar devlet
39:11gücüyle getirmeye mecbur edilmesidir. Bu
39:13kadar basit. Sen yapmazsan devlet sana
39:16zorla yaptırır. Kim uygular? İcra
39:18dairesine gidersin. İcra mahkemesine
39:20gidersin. Bazen idare kendisi uygular
39:23arkadaşlar.
39:25Hangi durumda uygulanır? Borçlu
39:26alacaklının borcunu ödemezse. Arkadaşlar
39:29para vermişiz ödemiyor. Borçlu vergisini
39:31ödemezse vergide de icra oluyor
39:33arkadaşlar. Ödemeyin bakalım. nafaka
39:35borcunu ödemiyor. Yine aynı şekilde
39:37trafik cezasını ödemiyorsun. Bak trafik
39:39cezasını ödeme bakalım. Katlanıyor değil
39:41mi? Ondan sonra senden ne yapıyor bunu?
39:42Zorla tahsil ediyor. İşte bunların hepsi
39:44cebir icradır değerli arkadaşlar. Süreç
39:47mesela bir örnek verelim arkadaşlar. Eee
39:49en yaygın icra türü. Borçlu borcunu
39:52ödemez. Alacaklı icraya başvurur. İşte
39:55icrada ne yapar arkadaşlar? Ödeme emri
39:57gönderir. Mal beyanı ister falan filan.
39:58Neyse devlet borçunun malına haciz
40:01koyar. Ondan sonra onu arkadaşlar satışa
40:03çıkarır. Onu nakle çevirir. Alaca aklın
40:06alacağını tahsil eder. İşte biz buna C1
40:08icra diyoruz. Örnek
40:11B A'ya olan borcunu ödemez. A icra
40:14dairesine başvurular olarak tahsil
40:15ister. İcra dairesi B'nin malına haciz
40:18koyar ve satıştan elde edilen para A'ya
40:20arkadaşlar ödenir. İşte biz buna özetle
40:23cebri icra ismini veriyoruz arkadaşlar
40:26diyorum ve geçiyorum. Şimdi geldik
40:29arkadaşlar son arkadaşlar yaptırım
40:31türümüze. Hükümsüzlük. Bu çok önemlidir
40:33arkadaşlar. İyi dinleyin. Çok basittir
40:35aslında. Niye ki karıştırabiliyorsunuz
40:37ama inanın çok kolay bir konudur
40:39arkadaşlar. Hükümsüzlük hukuki
40:41işlemlerin geçersiz kabul edilmesi.
40:43Hukuki işlem nedir Muratçığım? Şimdi
40:45Murat ben sana dedim ki merhaba Murat
40:47nasılsın? Sen de cevap verin. Hocam
40:49iyiyim teşekkür ederim. Şimdi bu bir
40:51irade açıklaması. İrade ne biliyor
40:52musun? Mua aklından geçenler. Aklımdan
40:54geçenler irade. Onu ne yapıyorum?
40:56Açıklıyorum sana. Sen de cevap
40:58veriyorsun ama buna bir hukuk ne
40:59yapmıyor? Sonuç doğurmuyor. Hukuk sonuç
41:02doğursa arkadaşlar ona hukuki işlem
41:04diyeceğiz. Muratçığım bu kalem 10
41:06satabileceğin bir kalem. Sen de istersin
41:08işine yararsa sana satayım diyorum.
41:10Murat diyor ki hocam bana lazım alırım.
41:13Diyor. Murat da arkadaşlar parasını
41:14veriyor. Kalemi teslim ediyorum. İşte
41:16buna biz ne diyoruz Muratcığım? Hukuki
41:18işlem diyoruz. Hukuk buna sonuç
41:20doğuruyor mesela. İşte kanunun yasaların
41:23sonuç doğurduğu arkadaşlar hukukun sonuç
41:25doğurduğu işlemlere biz hukuki işlem
41:26diyoruz. Hukuki işlemleriniz eğer eğer
41:30birtım şartlara uymazsa geçersiz oluyor
41:32arkadaşlar. Geçersizin de farklı türleri
41:34var. En basitinden başlayalım
41:36arkadaşlar. Yokluk. Yokluk demek hukuki
41:39işlemin kurucu unsurlarından birinin
41:41olmamasıdır. Şimdi ben Murat'a teklifte
41:43bulundum öneri Murat kabul etmezse
41:45sözleşme kurulur mu Muratcığım? Basit
41:47bir soru soruyorum. Kurulmaz değil mi?
41:49Nedir o sözleşme? Var mıdır yok mudur?
41:52Yoktur. Niye? Çünkü kabul beyanı yoktur.
41:54İşte biz buna yokluk diyoruz. Bak basit
41:55düşüneceksiniz arkadaşlar. Pazarda
41:57alışveriş yapıyorsunuz. Pazar teklifte
41:59bulunuyor değil mi? Diyor ki işte
42:01limonlar işte 5 kilosu 100 diyor.
42:04Nerede? Tabii bu ara limon çok pahalı
42:05Muratçığım. Neyse ondan sonra ne
42:08yapıyorsun? Kabul edersen sözleşme
42:10kuruluyor. Kabul etmezsen sözleşme
42:12kurulmuyor. Peki örnek verelim
42:14arkadaşlar. Nikah memuru olmadan yapılan
42:16dini evlilik. Yani bu klasik
42:18örneğimizdir de yani ben size bir sürü
42:19örnek verebilirim arkadaşlar. Evlilikte
42:22kurucu unsurlar şunun iki ayrı cins.
42:24Kadın kadın olmuyor. Erkek erkek de
42:26oluyor. Bizde yok arkadaşlar. Ondan
42:27sonra eee sözlü beyan beyan sözlü
42:31olacak. Bir de nikah memuru gerekiyor
42:32arkadaşlar. Ama siz gidip nikah memuru
42:35olmadan sadece dini nikah yaparsanız o
42:37evlilik hukukta yoktur arkadaşlar. Yani
42:39yarın o bir gün boşanmaya gitmek için
42:41mahkemeye başvurmanıza gerek yoktur.
42:42Çünkü zaten siz hukukta evli değilsiniz.
42:44Kurucu unsuru yok. Nikah memuru yok. Ya
42:46da nikah memuru var ama ikiniz de
42:47erkeksiniz. İkiniz de kadınsınız. Olmaz
42:50değerli arkadaşlar. Ya da şöyle diyelim
42:51Muratcığım basit bir örnek vereyim ya.
42:53Bak mantık herkesin söyleyebileceği bir
42:54şey. Karı koca kendi arasında yazılı bir
42:56sözleşme yaparak boşandık diyebilir mi?
42:59Neden?
43:01Çünkü boşanma kararı kim veriyor?
43:04Hakim mi veriyor? Kaymakam mı veriyor?
43:06Yoksa kendi aralarına mı verebilir?
43:08Boşanma nerede olur? Mahkemede olur
43:10arkadaşlar. O zaman eee mahkeme kararı
43:12olmadan yapılan bir boşanma yok
43:14hükmündedir. Ya da siz gidip kaymakama
43:16diyorsunuz ki beni boşal. Kaymakam diyor
43:18ki, "Hadi boşalım seni" diyor. Peki bu
43:20evlilik bitti mi? Hayır. Kurucu unsuru
43:22yok arkadaşlar. Mahkeme kararıyla
43:24boşanma olur. Peki
43:27şimdi ikincisi arkadaşlar butlan. Butlan
43:29demek ne demektir biliyor musunuz?
43:30Yokluktan farkı. Butlanda hukuki işlem
43:33vardır. Yani kurucu unsur vardır. Yani
43:35ben eee Murat'ı teklif etmişim bir şey
43:37satmaya. Murat da kabul etmiş. Seve seve
43:39demiş. Tamam mı? Sözleşmemizi yapmışız.
43:41Yani ortada bir hukuki işlem var. Artık
43:43kurucu unsurlar var. Nikah memuru. Kadın
43:47erkek sözlü beyan var arkadaşlar. Hukuki
43:50işlem var yani. Peki buttan yokluktan bu
43:53yönüyle farklıdır arkadaşlar. Kurucu
43:55unsur var. Ancak muttan da arkadaşlar
43:57farklı geçersizlikler var. İkiye
43:59ayrılır. Mutlak ve nispi. Önce mutlu
44:01aradan çıkaralım.
44:02Mutlak mutl şu demek arkadaşlar. Hukuki
44:05işlem var. Yani kurucu unsur var. Yani
44:07hukuki işlem görünüşte var ama geçersiz.
44:10Ve bu geçersizlik baştan itibaren bir
44:13geçersizliktir arkadaşlar. Herkes dava
44:15edebilir. Zaman aşımına uğramaz. Hakim
44:17resen dikkate alır. Peki neden? Çünkü
44:20yaptığın sözleşme kamu düzenine,
44:22kişiliği, ahlaka vesaire aykırı. Şimdi
44:23örneklere bakalım. Mutlak mutl? Bir
44:27ayırt etme gücünün olmaması. Şimdi kah
44:29memuru var, kadın erkek var. Sözlü
44:31beyanı ya kadın ağır zihinsel engelli,
44:34akıl hastası. Şimdi bu sözleşme
44:36görünüşte var mı Muratçığım? Nikah
44:38memuru da var ama geçerli mi, geçersiz
44:40mi? Geçersiz. İki, ehliyetsizlik. Yani
44:44emredici kurallara aykırı. Ben diyorum
44:46ki Muratçığım ya ben birine çok gıcıyım.
44:48Al sana 10.000 git bu adamı ne yap?
44:51Öldür. Aramıza sözleşme de yapıyoruz.
44:53Bak ben sözleşmeye de bağlıyım. Ben bu
44:54ödemeyi sana kesin yapacağım diyorum.
44:56Şimdi burada bir sözleşme var mı?
44:57Görünüşte var. Sence Murat geçerli mi
45:00geçersiz mi? Akla mantığa uyuyor mu?
45:02Geçersiz olması gerekiyor değil mi?
45:03Çünkü neyi bozuyor? Emredici kurallara
45:05aykırı. Bir diğeri kamu düzenini
45:08bozuyor. Barışı bozuyor. Mesela
45:09uyuşturucu satmak arkadaşlar aynı
45:12mantık. Kişilik haklarına aykırılık.
45:14Muratçığım biri sana gelip diyor ki
45:16Murat gel benim kölem ol. Ben sana e
45:19işte ne yapacağım? Ayda işte şu kadar
45:21para vereceğim diyor. 100.000 200.000
45:22300.000 vereceğim diyor. Kölelik
45:24sözleşmesi arkadaşlar. Muratçığım bu
45:26sözleşme geçerli mi geçersiz mi sence?
45:28>> Görünüşte var mı ama bu sözleşme? Var
45:30ama geçersiz arkadaşlar. Yani e ben
45:33neyse şimdi kişilik haklarına aykırılık
45:35arkadaşlar bu çok fazla yerlere gider
45:37yani. İşte diyor ki böbreğimi satacağım
45:39diyor arkadaşlar. Bu da buna benziyor.
45:42Ahlaka aykırılık arkadaşlar. E ahlak
45:45kurallarıyla ilgili bizim bir şeyimiz
45:47yok tabii. Genel ahlak kuralları,
45:48toplumun genel ahlak kuralları
45:49arkadaşlar. Nedir mesela? Fuş için ben
45:51ev kiralayacağım diyorsun adama.
45:53Arkadaşlar işte adam da seninle sözleşme
45:55yapıyor. Bu sözleşme arkadaşlar geçerli
45:57mi, geçersiz mi? Tabii ki görünüşte olsa
45:59da nedir? Geçersiz. Bir diğeri konusu
46:02imkansızlık. Muratçığım eee biri gelip
46:05sana diyor ki Murat eee diyor elimde çok
46:07güzel arsalar var. diyor. Murat diyor.
46:09Nerede diyor? Mars'ta diyor arkadaşlar.
46:11Tamam mı? Ve diyor bunlar çok
46:13değerlenecek diyor. Murat arkadaşlar
46:14kandırıyor. Murat'a ne yapıyor? Mars'tan
46:16arsa satıyor arkadaşlar. Peki Mars'tan
46:18arsa satmak konusu imkanlı mı imkansız
46:20mı arkadaşlar? Konusu olmayan bir
46:22sözleşme imkansız. Yani güneşten arsa
46:24satmak gibi bir şey bu. Ya da Dolma
46:26Bahahçe Sarayını satacağım diyor. Sultan
46:28Ahmet Cami satacağım sana diyor
46:29arkadaşlar. Çok uyguna satarım sana
46:31diyor. Tamam. Bu nedir arkadaşlar?
46:33Dolandırmaktır. Doğru mu Muratçığım?
46:34Görünüşte hukuki işlem var mı? var ama
46:37geçersiz.
46:39Muvaza, pardon muvaza, arkadaşlar özür
46:42dilerim.
46:43Muvazaa nedir? Muvaza, tarafların iki
46:46kişini yani üçüncü kişileri yani
46:48başkalarını kandırmak için kendi
46:51aralarında hüküm ve sonuç doğurmayan
46:53işlem yapma konusunda anlaşmalarıdır.
46:55Yani biz ne yapıyoruz arkadaşlar? Üçüncü
46:58kişileri kandırmak için kendi aramızda
47:00anlaşıyoruz. Diyoruz ki bak bizim
47:02aramızda hüküm sonuç doğurmayacak ama
47:03onlar öyle bilsin. Ne yapıyor adam?
47:06alacaklarından mal kaçırmak için
47:07arkadaşlar en yakınına işte eniştesine,
47:11amcasına bütün mallarını tabuda
47:12devrediyor. Görünüşte bir satış var ama
47:15gerçekte herhangi alınan bir para yok.
47:17Bağış var. Yani işte biz buna arkadaşlar
47:19ne diyoruz? Muvaza diyoruz. Özellikle
47:22mirasta çok yapılır maalesef. İşte baba
47:25işte bir çocuğuna bütün malları devreder
47:27tapuda ama gerçekte satış diye gösterir.
47:30Ama o çocuktan aldığı herhangi bir ödeme
47:32vesaire yoktur. Bunun zaman aşımı yoktur
47:34arkadaşlar. 100 200 60 yıl da geçse
47:37arkadaşlar geçersizlik ileri
47:39sürülebilir. İşte mutlak mutlaka da
47:42görünüşte bir hukuk işlem var ama bu
47:43hukuk işlem ne? Geçersiz. Baştan
47:46itibaren geçersiz. Asla geçerli hale
47:49getirilemez. Herkes dava edebilir. Zaman
47:52aşılma uğramaz. Geçiyorum.
47:55Geldik arkadaşlar nisbi buttlana. Nisbi
47:58buttan buttanın iki türünden bir tanesi.
48:01Mutlak buttan işlem baştan itibaren
48:03geçersizdi arkadaşlar. kamu düzenine
48:04ilişkindi. Baştan sona geçersin. İsmi
48:07butanda yine aranızda bir işlem var.
48:10Aynı mutlak butandaki gibi. Ancak bu
48:12işlem arkadaşlar geçerli olabilir.
48:15Geçersizliği sadece mağdur taraf ileri
48:18sürerse gerçekleşebilir. Onun da süresi
48:211 yıldır genelde arkadaşlar. O zaman
48:23şöyle diyelim. Bir hukuki işlem var.
48:26Ancak bu hukuki işlem iradenin
48:28sakatlanmasına sebep olmuşsa, irade
48:31sakatlığıyla yapılmışsa ve mağdur taraf
48:34taraflardan biri yani süresi içinde
48:36bunun iptalini, geçersizini isterse,
48:39geçersiz olabiliyorsa ona iptal
48:42edilebilirlik diyoruz arkadaşlar. Ama
48:44süresi içinde ileri sürmezse işlem
48:46geçerli kalır. Baştan itibaren geçersiz
48:49değil çünkü arkadaşlar. Şöyle diyelim.
48:51Dör tane sebebi var arkadaşlar. Dör tane
48:54hata, hile, korku, gabin. Bir de ayırt
48:58etme gücünden geçici yoksunluklar.
49:00Hatadan başlayalım arkadaşlar.
49:03Hata nedir? Yanılmaktır. Bu bizden
49:05kaynaklanır arkadaşlar. Biz yanılırız.
49:07Mesela 10.000 yazacaktık sözleşmeye. Bir
49:10s0 fazla yazdık 100.000 oldu. Hata
49:12yaptık, yanıldık. Bundan dönebilir
49:14miyiz? Dönebiliriz arkadaşlar. Dönmezsek
49:15ama süresi içinde sözleşme geçerli olur.
49:18Mesela yanlış kişiyle isim benzerliği
49:20sebebiyle yanlış kişiyle sözleşme
49:22yaptık. Hata bizden kaynaklandı. Ne
49:25yapıyoruz? Süresi içinde geri
49:26alabiliyoruz arkadaşlar. İşlemi geçersiz
49:28yapabiliyoruz. Eğer yapmazsak geçerli
49:30kalacak. İkincisi eee korku. Korku
49:33arkadaşlar sırayla gidin. İkrah derler
49:35buna arkadaşlar. Eski ismiyle korku.
49:38Biri size arkadaşlar zorla korkuyla
49:40sözleşme yaptırıyor. Hukuki işlem
49:41yaptırıyor. Ne yaparsınız? Korkuyu
49:44üzerinizden attıktan sonra arkadaşlar
49:45sözleşmenin iddialini isteyebilirsiniz.
49:47Yoksa sözleşme geçerli kalır. Bu evlilik
49:49olur, bu satım olur fark etmez. aklına
49:51ne gelirse.
49:53Eee, bir diğeri arkadaşlar hile. Hile
49:56demek arkadaşlar birinin sizi kandırması
49:57demektir. İradenizin sakatlanması
50:00demektir arkadaşlar. Biri sizi
50:01kandırıyor. Yani mesela ne yapıyor?
50:03Orijinal diye taklit ürün satıyor size
50:05arkadaşlar. Orijinal diye taklit ürün
50:07satıyor. İşte mesela bu nedir?
50:09Kaldırmaklar aşağı birini. Mesela sana
50:12diyor ki ya bu saat altın kaplama diyor.
50:14Saati takıyorsun eve gidene kadar saat
50:16bembeyaz olmuş.
50:18Terden saatin ne olmuş? Boyası silinmiş.
50:21Sen ne oldu? Seni kandırdı. Sonra
50:24gidiyorsun arıyorsun adam uçup gitmiş
50:26arkadaşlar. Olabiliyor böyle şeyler.
50:28İşte sizi karşı tarafın kandırması
50:30arkadaşlar neye girer? Eee nisbi butlana
50:32girer. Sözleşmeyi ne yapabiliyorsunuz?
50:34İptal edebiliyorsunuz.
50:37Dördüncüsü gabin. Gabin nedir? Bir
50:38kimsenin zor durumundan,
50:41tecrübesizliğinden, zayıflığından
50:42yararlanıp ondan aşırı derecede fayda
50:45sağlamak. Arkadaşlar bakın bu toplumda
50:47çok oluyor maalesef.
50:49Eee, nedir? Mesela depremde çok yaşadık
50:51bunu arkadaşlar. İşte adam geliyor 10
50:54liralık, 1.000 liralık daireye
50:55arkadaşlar kira olan 50.000, 60.000,
50:5870.000 istiyor mesela.
51:00Ya da mesela yaşlı bir kadın düşünün.
51:02Kadın arkadaşlar tecrübesiz kadına e
51:0650.000'lik arsayı 1 milyona satıyorlar.
51:08Mesela burada ne var arkadaşlar? Edimler
51:11arasında aşırı dengesizlik var. 50.000
51:14lere, 1 milyon lere. İşte ne yapıyorsun?
51:17O kişinin tecrübesizinden, zayıflığından
51:19yararlanıp zor durumundan yararlanıp
51:22ondan aşırı derecede fayda sağlıyorsun.
51:24İşte gabinde de ne yapabilirsin?
51:26Sözleşmeyi süresi içinde iptal
51:27edebilirsin. Etmezsen ne olur? Sözleşme
51:30geçerli kalır. Maalesef böyle
51:32arkadaşlar. Tamam. Peki mutlak
51:34butanların ismi butanı tekrar edelim.
51:36İkisinde de hukuki işlem var. Mutlak
51:38butanda hukuki işlem baştan itibaren
51:39geçersiz. Burada hukuki işlem başta
51:41geçerli. Süresi var. süresi içinde iptal
51:44etmezsen sözleşme geçerli kalıyor
51:47arkadaşlar maalesef süresi de genelde
51:48bir yıldır. Dör tane sebebi var. Hata
51:51yani yanılmak, hile, kandırılmak,
51:53korkutulmak ve gabin aşırı yararlanma
51:56içeren edimler arasında aşırı
51:58orantısızlık olan sözleşmeler iptal
52:01edilebilir sözleşmelerdir. Süresi içinde
52:03iptal etmezse mağdur taraf bunu ileri
52:05sürmezse sözleşme geçerli hale geliyor.
52:08Ama mutlak butandaki gibi Mars'tan arsa
52:11satmak, uyuştucu satmak bunlar
52:13sözleşmeler nedir? Baştan itibaren
52:14geçersizdir arkadaşlar.
52:17Geldik son arkadaşlar hükümsüzlük
52:19türüne. Tek taraflı bağlamazlık. Askıda
52:21hükümsüzlük arkadaşlar. Bu e kimin
52:24sözleşmelerine uygulanıyor? Sınırlı
52:26ehliyetsizlerin sözleşmelerini. Sınırlı
52:28ehliyetsiz kimdir arkadaşlar? Hemen
52:30söyleyeyim. Sınırlı ehliyetsiz
52:34ayırt etme gücü olan
52:37ayırt etme gücü olan çocuklar. Mesela 15
52:4116 yaşındaki çocuklar. Mümeyyiz
52:43çocuklar. Bir de kısıtlı erginler.
52:48Kısıtlılar yani arkadaşlar adam nedir?
52:51Kumarbazdır. Bu sebepten kısıtlanmıştır
52:53arkadaşlar.
52:54Mahkeme kararı eşi ona vasiyat almıştır.
52:57Hukuk bunları iradesiz saymaz ama
53:01bunları korumasız da bırakmaz.
53:03Arkadaşlar
53:04mesela bu adam gidip marketten
53:06alışverişini yapabilir. 4550 yaşında.
53:08Yapmayacak mı? Yapabilir.
53:11Bu çocuk gidip arkadaşlar ne yapabilir?
53:13Kırtasiyeden alışveriş yapabilir. Gidip
53:16marketten alışveriş yapabilir. 16
53:17yaşında ama tutup bilgisayar alıyor
53:20parayla. İşte babasının parasıyla işte
53:23bisiklet alıyor. Bu adam gidip arabayı
53:25satıyor, evi satıyor, ev alıyor, araba
53:27alıyor. Dur der. Hukuk bunları koruma
53:30altına almış. Her ne kadar bu çocuk
53:33iradeliyse de, bu adamın iradesi varsa
53:35da bu çocuk velayet velinin koruması
53:38altında hala. Bu adam da vasi'in
53:40koruması altında. Vesayiyet altında
53:42arkadaşlar. Dolayısıyla bu işleri
53:44yaparken Velinin ve Vasi'nin onay verme
53:48durumu var. Vermeme durumu var. Yani ne
53:51dedik? Hukuk bunları iradesiz saymıyor.
53:54Korumasız da bırakmıyor. Bu işlemleri
53:57yaparken Veli ve Vasi'nin onayını arıyor
53:59arkadaşlar. Veli vasi onay verirse işlem
54:02geçerli. Onay vermezse işlem geçersiz.
54:06Çünkü hukuk bunları koruma altına almış
54:07arkadaşlar. Peki örnek.
54:1016 yaşındaki kişinin ailesinin onayı
54:12olmadan yaptığı satış sözleşmesi. Gidip
54:14bisikleti satıyorum diyor. Arabayı
54:16satıyorum diyor. Anne arkadaşlar satılan
54:18eee alıcı kişiyi bulup ne yapabilir? Ona
54:21arkadaşlar ulaşıp ben bunu onaylamıyorum
54:24deyip arkadaşlar paranın iadesi malın
54:26geri alınmasını talep edebilir. Sözleşme
54:28geçersiz olur ama ses çıkarmasa geçerli.
54:31Sıkıntı yok. Yine arkadaşlar bu adam
54:34gitmiş işte evi satıyor. Basi onay
54:36vermezse vasi de karısı olsun diyelim.
54:39Sözleşme nedir? Geçersiz. Ne dedik?
54:42Hukuk bunları iradesiz saymaz. Korumasız
54:45da bırakmaz. Marketten alışveriş yap
54:47tamam. Kırtasiye git deste kitap al
54:49tamam. Ama tutup da bilgisayarı alırım
54:51satarım diyemezsin tek başına. Velinin
54:54onay vermesi lazım. Velayet altındasın
54:56sen. Koruma altındasın. Bu da aynı
54:58şekilde arkadaşlar. Bu işlemlerde veli
55:00vasi onay vermezse sözleşme geçersiz
55:03oluyor. Askıda kalıyor. Onay verilerine
55:05kadar askıda kalan işlemler. 3üncü kişi
55:08şunu diyemez. Murat derim sen satıcısın.
55:11Ben geldim 17 yaşında senden telefon
55:13aldım. Tamam.
55:16Ondan sonra aldım götürdüm. Sonra annem
55:17dedi ki sen niye aldın bunu? Para
55:19nerede? Hadi gidelim. Falan dedim.
55:21Geldik sana. Sen şunu diyemiyorsun.
55:23Hukuk seni korumuyor. Ya bu 20 yaşında
55:25gibi duruyordu. Diyebilir misin? desen
55:28de geçersiz. Hukuk korumuyor senin iyi
55:31niyetini. Yani bunlar da böyle
55:32arkadaşlar maalesef. Veli onay vermezse
55:35sözleşmene geçersiz. İşte buna biz tek
55:38taraflı bağlamazlık diyoruz. Yani bir
55:40onaya tabi olan işlemlerde onay yoksa
55:42işlem geçersizir. Peki örnek üzerinden
55:45gidelim arkadaşlar. Ha bu arada çok
55:47karıştırılıyor. Muvazayla gabini tekrar
55:50edeyim size. Muvazzaa nedir?
55:52Danışıklılık. Tarafların gerçekte yapmak
55:54istemedikleri bir işlemi başkalarını
55:56kaldırmak için yapmış gibi
55:57görünmeleridir. Yani alacaklardan mal
55:59kaçırıyorum. Enişemle anlaşıyorum. Bak
56:02diyorum ben sana bunları tapuda satış
56:04gibi göstereceğim ama sen bana hiçbir
56:06ödeme yapmayacaksın. Ta ki ben işte
56:08bunları senden geri alana kadar. Buna
56:10biz muvazalı sözleşme diyoruz. Geçersiz
56:13sözleşmedir arkadaşlar. Örnek, bir kişi
56:15borç yarını ödememek için evini
56:17kardeşinin üstüne geçirir. Aslında ev
56:19hala kendisindir. Kendisi oturuyor evde
56:21arkadaşlar ama görünürde satış yapılmış
56:23gibi gösterilmiştir. Amaç başkalarını
56:25kandırmak. Muvazalı işlemler baştan
56:27itibaren geçersizdir arkadaşlar. Gabin
56:30nedir? Aşırı yararlanma. Bir kişinin zor
56:33durumundan, bilgisizliğinden,
56:35tecrübesizliğinden yararlanarak ondan
56:37aşırı derecede fayda sağlamak.
56:40Arkadaşlar edimler arasında aşırı
56:43orantısızlık. 50.000 liralık arsayı 1
56:45milyona yaşlı kadına satıyorsun. Peki
56:48örnek acil paraya ihtiyacı olan biri
56:51500.000'lik arabasını sadece 50.000'ye
56:54satmak zorunda kalır. Alan kişi onun zor
56:56durumundan haksız kazanç elde eder. Peki
56:59bu sözleşme baştan itibaren geçer
57:01geçerli midir başta? Evet. Ama mağdur
57:04olan arkadaşlar bu kişi süresi içinde bu
57:07sözleşmenin ikdini isteyebilir.
57:10Eee, talep ederse sözleşme geçersiz
57:12olur. Talep etmezse muvazaa gibi baştan
57:15itibaren geçersiz bir sözleşme değil bu.
57:18Sizin talebinizle geçersiz olabilecek
57:19bir sözleşme. Bu mutlak buttan
57:21gerektiriyor. Bu da nisbi buttan
57:23gerektiriyor diyoruz. Peki,
57:26gabin varsa sözleşme geçici olarak
57:28geçerlidir. Zarar gören kişi isterse
57:30iptal ettirebilir. Onun da süresi var
57:32tabii arkadaşlar. Peki şimdi tekrar
57:35edelim
57:37değerli arkadaşlarım. Yokluk özlem
57:39öğretmen örnek olay üzerinden eşinden
57:41boşanmak için bir kağıda boşandık
57:43yazıyor. Altına ikisi de imza atıyor. Ne
57:46mahkeme var ne hakim. Boşanma işleminin
57:49en temel parçası nedir? Mahkeme kararı.
57:52Yoksa işlem hiç de olmamıştır. Kurucu
57:54unsur yoktur. İşte biz buna yokluk
57:56diyoruz arkadaşlar. Devam.
57:58Bunu biraz yakından alabilirsin
58:00Muratçığım. Mutlak muttan Alper ağır
58:03zihinsel engelli olan Ayşe ile evlendi.
58:06Ayşe'nin aytme gücü yok. Nikah memuru da
58:09var. Tören de var. Sözlü beyan da var.
58:11Her şey var. Ama ayırt etme gücü
58:14olmadığı için arkadaşlar sözleşme
58:17görünüşte olsa da bu sözleşme baştan
58:20itibaren geçersiz.
58:23Nisbiut'tan Mehmet pazardan orijinal
58:26saat aldığını sandı. Sanar arkadaşlar
58:29eve gidince saatin sahte olduğunu anlar.
58:32İşlemi kendisi yaptı ama iradesi bozuk
58:34muydu? Evet kandırılmış arkadaşlar. Evet
58:37dört tane sebep vardı iradeyi
58:39sakatlayan. Hatta, hile, korku ve
58:43arkadaşlar gabin. Bunlar iradeyi
58:45sakatlayan durumlar. Peki kandırılmış
58:47ama süresi içinde dava açmazsa, ileri
58:49sürmezse bu sözleşme ne olur? Geçerli
58:52olur. Bundan farkı bu işte arkadaşlar.
58:55Sözleşme baştan itibaren geçersiz değil.
58:57Askıda hükümsüzlük. 17 yaşındaki Ali
59:00ailesine sormadan telefonunu birine
59:02sattı. Ali işlem yapabilir mi? Evet.
59:05Hukuk bunu iradesi saymıyor ama
59:06korumasız da bırakmıyor arkadaşlar.
59:08Evet. Ama ailenin onayı gerekli. Aile
59:12onay verirse işlem geçerli olur mu?
59:14Evet. Onay vermezse işlem nedir?
59:16Geçersiz. Buna ne diyoruz? Askıda
59:18hükümsüzlük arkadaşlar ya da tek taraflı
59:21bağlamazlık. Değerli arkadaşlar işte
59:23gördüğünüz
59:25hükümsüzlük türleri bu şekildedir.
59:27Gerçekten çok kolaydır arkadaşlar.
59:28Buradan soru kaçırmanızı asla
59:30istemiyorum. Daha iyi pekiştirmek için
59:32soru çözeceğiz arkadaşlar. Sorunun
59:34bitiminde ilk dersimizi bitireceğiz. İlk
59:36dersi bu yüzden birazcık uzuna yapmış
59:38olabilirim. Amacım da arkadaşlar konu
59:40bütünlüğünü sağlamak. Değerli arkadaşlar
59:42şimdi bakalım. İptal davası hukuka
59:45aykırı olarak yapılan dikkat idari
59:48işlemlerin beş unsuru vardı. Hatırla.
59:51Yetki, şekil, sebep, konu, amaç.
59:54Bunlardan biri aykırıysa ne yapılıyor?
59:57İdar yargıya götürülüp geçmişi etkili
59:59olarak ortadan kaldırılıyor. Peki
1:00:01hangisi idari yargıda iptal davasına
1:00:04konu olmaz? Bakalım. Bir memura verilen
1:00:07kınama cezası. Bak kınama disiplin
1:00:09cezası. İdare tarafından verilen bir
1:00:12idare işlem. Belediye bak idare idare.
1:00:15Belediye tarafından verilen ruhsat
1:00:17iptali kararı bir memurun atama işlemi.
1:00:20Huka aykırıysa dursun. Üniversite
1:00:23yönetimi tarafından verilen uzaklaştırma
1:00:25kararı. Bak hepsi idare. A idare, B, C,
1:00:28E idare. Peki özel bir şirket deyince
1:00:31arkadaşlar
1:00:32idare gibi kimi gibi düşüneceğiz. Hayır.
1:00:34Evet, bu da bir idaredir ama özel
1:00:35idaredir. Burası bizim gibidir. Yani
1:00:38devlet değil arkadaşlar. Dolayısıyla
1:00:40sorumuzun cevabı Denizli. Diğerleri
1:00:43iptale ne olmaz? Konu olmaz. Şey bu
1:00:46olmaz. Diğerleri iptale konu olur.
1:00:50İdari yargı idarenin hukuka uygunu
1:00:52denetleyen ve idari işlemlere karşı
1:00:54açılan iptal davalarına bakan yargı
1:00:56konudur. Doğru. Buna göre hangisi idari
1:00:59yargının görev alanına girer? İdari
1:01:00yargın. Bak şimdi orada girmez demiştik.
1:01:03Burada girer. Boşanma velayet davaları
1:01:06işte adli yargı, asliye hukuk mahkemesi,
1:01:09eee, aile mahkemesi pardon. Yoksa asli
1:01:11hukuk mahkemesi, belediyenin ruhsat bu
1:01:14dursun. Şirket ortağının kar payı
1:01:16talebi, ticaret mahkemesi arkadaşlar.
1:01:18Tapu iptali ve tescili davaları, işte
1:01:20asli hukuk mahkemesi. Bak bunlar kişiler
1:01:23arasında olan şeyler. İş sözleşmesinden
1:01:25doğan kıdem tazminatı işte iş mahkemesi
1:01:27kişiler arasında. Bunlar adli yargının
1:01:30konusuna girer. Ama belediye idare
1:01:34olduğu için bir devletin arkadaşlar
1:01:36yetkisini kullandığı için bunu yaptığı
1:01:38işlemlerde idari işlem olduğu için iptal
1:01:41davasına ne olur? Konu olur. İptal
1:01:43davasının sonucu nedir? Eğer iptal
1:01:46edilirse işlem geçmişe etki olarak
1:01:49ortadan kalkar. Zamanı geriye sarar
1:01:51arkadaşlar. hiç olmamış gibi etki eder.
1:01:56Hangisi TCK'da düzenlenen ceza
1:01:58türlerinden biri değil? Süreli hapis
1:02:00cezası var. 1 ay, 20 yıl.
1:02:05Bir yıldan azsa kısa süreli. Adli para
1:02:09cezası var mı? Var. 5 730 gün
1:02:13arkadaşlar. 100 ile 500 arası
1:02:17günlük miktar. Mühebbet ağlaştırmış.
1:02:20İkisi de ömür boyu arkadaşlar ama infaz
1:02:23koşulları farklıydı. Trafik para cezası
1:02:25karayolları trafik kanunua geçer
1:02:27arkadaşlar. İdare hukukundan
1:02:29kaynaklanır. Yargılama yoktur bu cezada
1:02:31arkadaşlar. Mahkeme yoktur, hakim
1:02:33yoktur. Ama diğerlerinde mahkeme var,
1:02:36hakim var, yargılama var, ceza kanunları
1:02:39var.
1:02:41Tazminat haksız fiil sonucunda ortaya
1:02:43çıkan eee aşağıdaki unsurlardan
1:02:45hangisini ortadan kaldırmak? Arkadaşlar
1:02:48en temel şey neydi? Tamam bunlar hepsi
1:02:51tazminatın unsurları ama hangisini
1:02:53ortadan kaldırmak için tazminat talep
1:02:55ediliyor? Zararı yerine koymak için
1:02:58tazminat talep ediliyordu arkadaşlar.
1:03:00Evet.
1:03:02Bir kişiye mahkeme kararlı ödemekle
1:03:04yükümlü olduğu nafaka borcunu uzun
1:03:06süredir ödemiyor. He bak hemen hemen
1:03:08yeşil ışık yandı. borcunu ödemiyor.
1:03:11Evet, kendisi ödemiyor. Alacak hakkı
1:03:13tarafın talebiyle yetkili makamlar
1:03:14tarafından borçlu kişinin maaşına haciz
1:03:16konuluyor. İşte biz buna ne diyecektik
1:03:18arkadaşlar? Cebri icra diyecektik. Zarar
1:03:22diye bir şey yok burada. İdari işlem
1:03:24yok. Disiplin cezası gerektiren bir şey
1:03:26yok. Direkt C1 icrayı tanımlıyor burada.
1:03:30Toplum düzenini bozan ve suç olarak bak
1:03:32suç diyor. Tamam. Düzeni bozmak diyor.
1:03:35Suç diyor arkadaşlar vesaire. Direkt
1:03:37zaten yeşil ışık yanıyor bende. O zaman
1:03:39bu sorunun cevabı ne olacak? Ceza
1:03:41olacak. Bakın tazminat bir ceza
1:03:44değildir. Tazminat bir özel hukuk
1:03:46yaptırımıdır. Zararın karşılanmasıdır
1:03:49arkadaşlar.
1:03:50Evet.
1:03:52İptal deyince de hep bizim aklımıza ne
1:03:54gelecekti? İdari işlemler gelecekti.
1:03:58Unutmuyoruz.
1:04:01Bu arada buna ne dedik? Ceza dedik.
1:04:02Evet.
1:04:04Yokluk neydi arkadaşlar? işlem hiç
1:04:07doğmamış kabul ediliyordu. Neden? Çok
1:04:09basit. Kurucu unsurlardan bir tanesi
1:04:12yoktu. Nikah memuru yoktu. Mahkeme
1:04:15yoktu. Mahkeme kararı olmaksızın herkes
1:04:18ileri sürebilir. Yani arkadaşlar deli
1:04:20nikah la evlilik yapmışlar. Gidip de
1:04:23mahkeme kararı boşanmaya gerek yok.
1:04:25Çünkü ortada bir evlilik yok.
1:04:26Dolayısıyla hepsi doğrudur arkadaşlar. E
1:04:29seçeneği.
1:04:32Hangisi yokluk yaptırımına örnek olarak
1:04:34gösterilemez? Bak kurucu unsur yok.
1:04:36Nikah memuru olmadan yapılan evlilik
1:04:38kurucu unsur yok.
1:04:40Taraflardan birinin hiç bulunmadığı bir
1:04:42sözleşme kurucu unsur yok. Mesela ben
1:04:44kendi kendime diyorum ki ya Murat'a ben
1:04:46şu kalemi satacağım. Tamam karar verdim
1:04:49satacağım diyor. Sattım kafamda diyorum
1:04:51sattım diyorum. Sözleşme kuruldu mu?
1:04:53Kurulmadı. Taraflardan biri yok. İrade
1:04:56beyanı yok. Ben şimdi teklif ediyorum. O
1:04:58kabul etmiyor. Olmaz. Taraflarda
1:05:01hiçbirinin imza atmadığı bir sözleşme.
1:05:03Kurucu unsuru yok ama ehliyetsiz.
1:05:06Diyelim ki arkadaşlar akıl hastası
1:05:08birile sözleşme yaparsınız görünüşte bir
1:05:10hukuki işlem olsa da nedir? Geçersiz.
1:05:14Bunu mutlak buttan sebeplerinde
1:05:16belirtmiştik arkadaşlar.
1:05:18Hangisi bir sözleşmenin kesin hükümsüz
1:05:21yani mutlak buttan sayılmasına yol açan
1:05:23sebeplerden biri değildir? Sözleşme
1:05:26konusu imkansız. Evet. Mars'tan arsa
1:05:28satmak. Ahlaka aykırı bir edim. İşte
1:05:31fuhuşla ilgili arkadaşlar diyelim ya da
1:05:33başka bir şey. Mesela göçmen kaçakçılığı
1:05:36için sözleşme yapmak arkadaşlar. Sınır
1:05:38dışına götüreceğim diyorsun. Şu kadar
1:05:39para veririz. Bu da ahlaka aykırı.
1:05:43Taraflardan birinin ayırt etme gücüne
1:05:46yoksun olması. Akıl hastası, küçük
1:05:47çocuk,
1:05:49kanunen zorunlu şekil şaatına
1:05:51uyulmaması. Mesela
1:05:53ne yapıyor? Noterde yapılması gereken
1:05:56satışı arkadaşlar aralarında yapıyorlar.
1:05:58Bu sorumuzun cevabı arkadaşlar Denizli.
1:06:01Taraflardan biri hileyle kandırılırsa,
1:06:03hata varsa, korku varsa, gabin varsa,
1:06:08aşırı yararlanma. Bu sözleşmeler neydi?
1:06:12İptal edilebilir süresi içindir.
1:06:14Edilmezse geçerli kalırdı. Arkadaşlarım
1:06:19Ali alacaklarından mal kaçırmak için
1:06:20amacıyla arsasını yakın arkadaşı
1:06:22Mehmet'e satış gibi göstererek
1:06:23devretmiştir. Oysa aralarında satış
1:06:25bedelinin ödenmeyeceği ve tapunun bir
1:06:27süre sonra geri verileceğine dair gizli
1:06:28bir anlaşma bulunmaktadır. Burada tam
1:06:31anlamıyla muvazaa örneği var arkadaşlar.
1:06:33Tam bir muvazaa örneği. Bu durumda
1:06:35yapılan işlemle ilgili hangisi
1:06:36söylenebilir? İşlem geçerlidir. Ancak
1:06:39ayırt etme gücü yoksa iptal edilebilir
1:06:41arkadaşlar. İşlem geçersizdir. Evet,
1:06:43vardır görünüşte ama geçersizdir. İşlem
1:06:46şekil şaatına aykırı olduğu için yokluk.
1:06:48Hayır yokluk yok arkadaşlar. Tapı, mapu,
1:06:49her şey olmuş. Satış var, görünüş de var
1:06:52ama geçersiz. İşlem taraf iradesiyle
1:06:55geçerli hale gelir. Hayır. Taraflardan
1:06:57biri tamam dese de geçersiz bir
1:06:59sözleşme. Muvazalı bir sözleşme.
1:07:02İşlem muvaza sebebiyle kesin
1:07:03hükümsüzdür. E'ye bakalım. İşlem askıda
1:07:06diyor. Veli vasi onayıyla ilgili bir
1:07:08durum var mı burada arkadaşlar? Yok.
1:07:09Dolayısıyla sorumuzun cevabı Denizli
1:07:11olacak. Evet arkadaşlar yine benzer bir
1:07:14soru. Türk hukukunda A ile B'nin resmi
1:07:17nikah memuru olmadan yaptığı evlilik
1:07:19yokluk.
1:07:21Kurucu unsur yok. Evli A'nın B ile
1:07:24ikinci bir resmi nikah yapması.
1:07:26Arkadaşlar sizce ben size sorayım hiç
1:07:30bilgiye gerek yok. Bir kişinin Türk
1:07:31hukukunda evliyken ikinci bir resmi
1:07:34nikah yapması eee mümkün mü? Diyelim ki
1:07:37mümkün. Yaptı. Peki sizce geçerli mi?
1:07:39Geçersiz arkadaşlar. Peki geçerli hale
1:07:41gelebilir mi? Hayır. Bizde tek eşli
1:07:43evlilik var. Dolayısıyla ikinci evlilik
1:07:46nedir? Mutlak mutlağdır arkadaşlar.
1:07:48Kesin hükümsüzdür.
1:07:51A'nın B ile silah zoruyla evli. Bak
1:07:53korkutulmak arkadaşlar. İradenin
1:07:55sakatlıması korku nisbi buttdan yani
1:08:00iptal edilebilirliğe götürüyor bizi.
1:08:02Süresi içinde iptal edebilirsin
1:08:04sözleşmeyi. Bakalım arkadaşlar. Sırayla
1:08:07yokluk mutlak buttan ve nisbi buttan
1:08:09olacak. Sorumuzun cevabı C seçeneği
1:08:11olacak arkadaşlar. Bakın çıkabilecek en
1:08:14böyle farklı soru tipidir.
1:08:18Hukuki işlemlerde irade sakatlığına
1:08:19dayanan bir eksiklik bulunuyorsa nedir?
1:08:22Hatta, hile, korku, gabin, aşırı
1:08:24yararlanma. Bu eksiklik ileri
1:08:26sürülmediği sürece nedir? Birg
1:08:29içerisinde ileri süreceksin. İleri
1:08:31sürmezsen sözleşme geçerli sayılıyorsa
1:08:35biz buna ne dedik arkadaşlar? Nisbi
1:08:38buttdan dedik. Hemen sebepleri
1:08:39söyleyelim. Hemen hemen hemen. Hatta,
1:08:43hile, korku, gabin, aşırı yararlanma.
1:08:47Arkadaşlar bunlar varsa sözleşme ne
1:08:50olabilirmiş? mağdur tarafın süresi
1:08:52içinde ileri sürmesiyle geçersiz hale
1:08:55gelebilir. Başta geçerli olan işlem
1:08:58sonradan geçersiz hale geliyor.
1:09:01Hangisi hukuki işlemin iptal
1:09:02edilebilirlik? Bak ikrah var,
1:09:04korkutulmak, aldatma var, hile, hata
1:09:07var. Bunu biz yapıyoruz arkadaşlar.
1:09:09Yanlış eee biz hata yapıyoruz. Yanlış
1:09:11kişiyle sözleşme yapıyoruz. Yanlış
1:09:13miktar yazıyoruz. Konusu yanlış, kişisi
1:09:16yanlış.
1:09:17Gabin aşırı yararlanma nisbi buttdan ama
1:09:20emredici hükümlere ayrılık mutlak
1:09:22buttdan sebebidir. İşlem baştan itibaren
1:09:24geçersizdir arkadaşlar.
1:09:27Aşağıdaki işlemlerden hangisine nisbi
1:09:30bir butlan uygulanması sebepleri
1:09:31biliyorsunuz. Ayırt etme gücü olmayan
1:09:33bir kişinin yaptığı satış sözleşmesi
1:09:35direkt mutlak butlan. Arkadaşlar ikinci
1:09:38resmi nikah üst soyla alt soyla
1:09:40evlenmek. Kardeşle yiğenle evlenmek.
1:09:43Kuzenle olabilir ama diğerleri kesin
1:09:45hükümsüz.
1:09:47Hile ile kandırılarak nisbi bu sorunun
1:09:49cevabı bu arkadaşlar uygulanmaz demiş.
1:09:51Hile nisbi buttdan. Aşırı dengesiz bir
1:09:54sözleşme gabin. Yanılma hata tehdit
1:09:59korku. Bunlar nisbi buttdan gerektiren
1:10:01sebeplerdir diyoruz. Geçtim.
1:10:0516 yaşındaki Zeynep bir telefon
1:10:07operatörüyle 2 yıllık abonelik
1:10:08sözleşmesi yapıyor. Ha Zeynep iradesiz
1:10:10değil ama korumasız da değil. Hala
1:10:13velayet altında. Sınırlı ehliyetsiz
1:10:16arkadaşlar.
1:10:18Peki Zeynep henüz ayırt etme gücüne
1:10:20sahip bir küçük olduğu için işlem
1:10:22sırasında yasal temsilcinin onayı
1:10:23alınmamıştır.
1:10:25Yani ayırt etme gücü var ama hala küçük.
1:10:27Velisin onayı alınmamış. Sözleşme
1:10:29imzalanmasından 2 hafta sonra Zeynep'in
1:10:31annesi bu sözleşmeyi kabul etmediğini
1:10:33operatöre yazılı olarak bildirmiştir.
1:10:35İşte biz ona ne diyecektik arkadaşlar?
1:10:37Hatırlayın. Tek taraflı bağlamazlık,
1:10:40askıda hükümsüzlük diyecektik. Zeynep
1:10:42iradesiz değil ama korumasız da değil
1:10:45arkadaşlar. Tıpkı kısıtlılar gibi bu
1:10:48şekilde düşüneceksiniz.
1:10:51Sınırlı ehliyesiz kişi kimdi onlar?
1:10:53Hatırlayın.
1:10:54Ayırt etme gücü olan çocuklar. Yani 3
1:10:57yaşındaki çocuk değil mesela 15 16
1:10:59yaşındaki çocuk ve ergin kısıtlılar.
1:11:02Zaten kısıtlılık erginler için olur.
1:11:04Adam diyelim ki nedir arkadaşlar?
1:11:07Alkoliktir.
1:11:08Karısı ona mahkemeye vermiş. Fiiliyetini
1:11:10elinden almış. 40 yaşındaki adam 16
1:11:12yaşındaki çocuğa dönmüş. Nasıl ki bu
1:11:14çocuk iradesiz değil, bu adam iradesiz
1:11:17değil. Market alışverişini yapabilirler
1:11:19ama veli ve vasi koruması altında bu
1:11:22kişiler. Bu kişiler bazı işlemleri veli
1:11:25ve vasi onayı almadan yaparlarsa bu
1:11:27sözleşmeleri nedir? Tek taraflı
1:11:30bağlamazlık hükümleri tabidir. Soruyu
1:11:32okuyalım.
1:11:33Yasal temsilcisinin izni ya da onayı
1:11:35olmaksızın yaptığı bazı işlemlerin
1:11:37temsilcinin onay sonradan vereceği onay
1:11:39ile geçerli hale gelmesi
1:11:42mümkünken onay verilmediği takdirde
1:11:44geçersiz sayılmasına ne diyoruz? Tek
1:11:46taraflı bağlamazlık diyoruz arkadaşlar.
1:11:49Evet
1:11:50kıymetli arkadaşlarım eminim eminim
1:11:54artık yokluluk nedir? Butlan nedir?
1:11:56Mutlak buttlan, nisbi buttan. Bunları
1:11:58kesin kesin arkadaşlar ne yaptınız? Çok
1:12:00iyi anladınız diye düşünüyorum. Bol soru
1:12:02çözdük. Bu dersi konu bütünlüğü
1:12:05açısından arkadaşlar biraz uzatmış
1:12:06olabilirim. Bundan sonra arkadaşlar ne
1:12:08işleyeceğiz? Hukuk çeşitleri, hukuk
1:12:10kuralları nitelikleri, hukuk kaynakları
1:12:12vesaire çok önemli konular bizi
1:12:13bekliyor. İlk ders bu şekildeydi
1:12:15arkadaşlar. Bir sonraki derste görüşmek
1:12:17dileğiyle. Kendinize çok iyi bakın.
1:12:20[Müzik]

About this transcript

This page contains the full transcript of 1) 2026 KPSS Vatandaşlık-Temel Hukuk Kav.–Sosyal Düzen Kuralları–Hukukun Yaptırımları–Erdal Kesekler by Benim Hocam, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 9,406 words across 1,907 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.