Ε01β. Η χαμένη γεωγραφία της Οδύσσειας. Μέρος Β': Από τους Κύκλωπες στους Λαιστρυγόνες — Transcript

Full transcript

1. 0:01[μουσική]
2. 0:15Μετά τους λωτοφάγους ο Οδυσσέας και οι
3. 0:17σύντροφοί του φτάνουν στην χώρα των
4. 0:19κυκλόπων. Ο όμηρος τους παρουσιάζει ως
5. 0:22άγριους και αλαζωνικούς ανθρώπους που
6. 0:25δεν καλλιεργούν τη γη. Ο ποιητής
7. 0:27αναφέρει χαρακτηριστικά σε μετάφραση του
8. 0:29Μαρωνίτη. Αυτοί δεν ξέρουν και δεν έχουν
9. 0:33αγορές να παίρνουν αποφάσεις και να
10. 0:36βγάζουν όμως. Ζούνε σε απότομες κορφές
11. 0:39επάνω σε ψηλά βουνά, μέσα σε θολωτές
12. 0:41σπηλιές ορίζοντας καθένας μόνος του
13. 0:45παιδιά, γυναίκες. Καμιά δεν έχουν
14. 0:47φροντίδα για τους άλλους. Πριν φτάσει ο
15. 0:50Οδυσσέας στην ίδια τη χώρα των κυκλόπων,
16. 0:53αγκυροβολεί ένα μικρό ακατοίκητο νησί
17. 0:55απέναντί της. Η περιγραφή του νησιού
18. 0:57είναι εντυπωσιακή γιατί περιγράφεται με
19. 0:59πολύ ρεαλιστικό τρόπο. Ο όμηρος απαρυθμί
20. 1:02τα χαρακτηριστικά που θα έκαναν έναν
21. 1:05τόπο κατάλληλο για μόνιμη εγκατάσταση.
22. 1:07Φυσικό και ασφαλές λιμάνι, πηγή γλυκού
23. 1:10νερού, έφορα χωράφια, λιβάδια,
24. 1:13δυνατότητα για αμπέλια και σιτηρά,
25. 1:16άφθονα κοπάδια και εύκολη πρόσβαση από
26. 1:19τη θάλασσα. Με άλλα λόγια, το νησί έχει
27. 1:23όλα όσα θα αναζητούσε ένας άπικος σε
28. 1:26έναν νέο τόπο και όμως παραμένει
29. 1:29ακατοίκητο και ανεκμετάλλευτο. Ο λόγος
30. 1:31είναι σαφής. Οι κύκλοπες δεν έχουν
31. 1:34πλοία, δεν ταξιδεύουν και δεν μπορούν να
32. 1:37αξιοποιήσουν το νησί που βρίσκεται
33. 1:38απέναντί τους. Το χωρείο λοιπόν δεν
34. 1:41αντιπαραθέτει απλώς έναν πολιτισμένο και
35. 1:43έναν πρωτόγονο κόσμο. Αντιπαραθέτει δύο
36. 1:46διαφορετικές σχέσεις με τον χώρο. Από τη
37. 1:49μία βρίσκεται η ελληνική ναυτική ματιά
38. 1:53που βλέπει στο νησί ένα ιδανικό σημείο
39. 1:55για μόνιμη ή πρόσχερη εγκατάσταση και
40. 1:59ιδανικό μέρος για την παραγωγή τροφής.
41. 2:02Αυτή η σκέψη ταιριάζει με γνωστές
42. 2:04πρακτικές του μεταγενέστερου ελληνικού
43. 2:06αποικισμού. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι
44. 2:09πρώτοι άπικοι δεν εγκαθίστανται αμέσως
45. 2:12στην ηπειρωτική χώρα, ιδιαίτερα όταν το
46. 2:14περιβάλλον είναι άγνωστο ή ενδεχομένως
47. 2:17και εχθρικό. Προτιμούν αρχικά ένα
48. 2:20κοντινό νησί, το οποίο λειτουργεί ως
49. 2:21ασφαλής βάση, ενδιάμεσος σταθμός και
50. 2:25χώρος προσαρμογής. Από κει μπορούν να
51. 2:27γνωρίσουν την περιοχή και όταν οι
52. 2:30συνθήκες το επιτρέψουν να εγκατασταθούν
53. 2:33στην ηπειρωτική χώρα. Χαρακτηριστικό
54. 2:35παράδειγμα είναι η περίπτωση της
55. 2:37κυρίνης. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι
56. 2:40θηρέοι άπικοι πρώτα εγκαταστάθηκαν στο
57. 2:43νησί Πλατέα, κοντά στις ακτές της
58. 2:45Λιβύης. Μόνον αργότερα, αφού αυξήθηκε ο
59. 2:49πληθυσμός της πόλης, πέρασαν στην
60. 2:51απέναντι ακτή και ίδρυσαν την Κυρήνη.
61. 2:55Έτσι και στο ομηρικό χωρείο, το μικρό
62. 2:56νησί απέναντι από τη χώρα των κυκλόπων
63. 2:59μπορεί να ειδωθεί μέσα από μία παρόμοια
64. 3:01λογική. Δεν είναι απλώς ένα τυχαίο
65. 3:04κατοίκητο νησί. Έχει τα χαρακτηριστικά
66. 3:06μιας πρώτης ασφαλούς βάσης απέναντι σε
67. 3:09μία άγνωστη και δυνητικά επικίνδυνη
68. 3:12ηπειρωτική ακτή. Λιμάνι, νερό, βοσκή και
69. 3:15κυρίως ασφάλεια από τους γηγενείς
70. 3:18κατοίκους. Ο Οδυσσέας αφήνει τα πλοία
71. 3:21του στο νησί εκτός από ένα που παίρνει
72. 3:24για να εξερευνήσει την απέναντι στεριά.
73. 3:26Αυτή η απόφαση είναι περίεργη αν
74. 3:28σκεφτούμε ότι ο κύριος στόχος του είναι
75. 3:30η επιστροφή στην Ηθάκη.
76. 3:33Οι Αχαίοι δεν έχουν λόγο να
77. 3:35καθυστερήσουν.
78. 3:37Έχουν ήδη βρει άφθονη τροφή στο
79. 3:39ακατοίκητο νησί και θα μπορούσαν να
80. 3:41συνεχίσουν το ταξίδι τους. Ο Οδυσσέας
81. 3:44όμως δεν αρκείται σε αυτό. Θέλει να
82. 3:47μάθει ποιοι άνθρωποι κατοικούν απέναντι.
83. 3:50Θέλει να εξερευνήσει τον τόπο. Εδώ ο
84. 3:52Οδυσσέας δεν συμπεριφέρεται μόνον ως
85. 3:55ήρωας του νόστου, αλλά και ως ένας
86. 3:57πρόιμος θαλασοπόρος.
87. 4:00Οι Έλληνες που αργότερα θα αναζητήσουν
88. 4:02νέες ακτές, λιμάνια, πόρους και τόπους
89. 4:05εγκατάστασης. Έτσι και εκείνος θέλει να
90. 4:08περάσει από το ασφαλές νησί στην
91. 4:10απέναντι στεριά, να δει τους ανθρώπους
92. 4:13που ζουν εκεί και να καταλάβει τον τρόπο
93. 4:16ζωής τους. Αυτό ταιριάζει με τον τρόπο
94. 4:18με τον οποίο παρουσιάζεται ο Οδυσσέας
95. 4:20ήδη στην αρχή της Οδύσιας. Ο ποιητής τον
96. 4:23χαρακτηρίζει ως άνθρωπο που
97. 4:25περιπλανήθηκε πολύ, είδε πόλεις πολλών
98. 4:28ανθρώπων και το σημαντικότερο ακόμα
99. 4:31γνώρισε το νου τους, δηλαδή τους
100. 4:33τρόπους, τις συνήθειες και τη σκέψη
101. 4:35τους. Στην απέναντι στεριά βρίσκει τη
102. 4:38σπηλιά του πολυφίμου. Γεμάτη τυριά,
103. 4:41γάλα, αρνιά και κατσίκια. Οι σύντροφοι
104. 4:44τον συμβουλεύουν να πάρουν τρόφιμα και
105. 4:46να φύγουν αμέσως. Είναι η ασφαλέστερη
106. 4:48λύση. Ο Οδυσσέας όμως θέλει να δει τον
107. 4:51κάτοικο της σπηλιάς και να μάθει αν θα
108. 4:54του προσφέρει δώρα φιλοξενίας. Αυτή η
109. 4:56περιέργεια που στην αρχή μοιάζει με
110. 4:58εξερευνητική διάθεση θα αποδειχθεί
111. 5:01καταστροφική. Είναι ενδιαφέρουσα η
112. 5:05επιμονή του Οδυσσέα να δει τον κάτοικο
113. 5:06της σπηλιάς και να μάθει αν θα του δώσει
114. 5:09δώρα. Λίγους τοίχους νωρίτερα ο ίδιος
115. 5:12έχει αφηγηθεί την περίπτωση του Μάρρωνα
116. 5:15στην Ισμαρο του ιερέα του Απόλλωνα.
117. 5:19Οι Αχαίοι δεν τον σκότωσαν ούτε πείραξαν
118. 5:22τη γυναίκα και το παιδί του επειδή
119. 5:23σεβάστηκαν τον Θεό. Ως αντάλλαγμα ο
120. 5:26Μάρων έδωσε στον Οδυσσέα πλούσια δώρα.
121. 5:3010 τάλαντα χρυσού. ένα να σημένιο
122. 5:33κρατήρα και 12 αν φορείς με ένα
123. 5:35εξαιρετικά δυνατό κρασί, τόσο πολύτιμο,
124. 5:38ώστε το γνώριζαν μόνο ο ίδιος, η γυναίκα
125. 5:41του και μία πιστή και Λάρισσα.
126. 5:44Τα δώρα είναι υπερβολικά πολύτιμα, τόσο
127. 5:47που είναι δύσκολο να θεωρηθεί ότι
128. 5:49δίνονται για να εκφράσουν την
129. 5:50ευγνωμοσύνη του Μάρρωνα. Μάλλον με λίτρα
130. 5:53μοιάζουν που θα διασφαλίσουν ότι οι
131. 5:56επιδρομείς θα σεβαστούν την οικογένειά
132. 5:58του. Επίσης, το πλαίσιο εντός του οποίου
133. 6:01λαμβάνει η χώρα αυτή η πράξη δεν είναι
134. 6:03ουδέτερο. Η πόλη του Μάρονα μόλις έχει
135. 6:06λεηλατηθεί, οι άντρες έχουν σκοτωθεί.
136. 6:09Γυναίκες και λάφυρα έχουν αρπαχθεί και ο
137. 6:12ίδιος ο Μάρων σώζεται επειδή οι Αχαοί
138. 6:14φοβήθηκαν τον Θεό που υπηρετούσε. Ίσως
139. 6:17αυτό εξηγεί καλύτερα και τη στάση του
140. 6:19Οδυσσέα στη σπηλιά του Πολυφίμου.
141. 6:23Όταν βλέπει τη σπηλιά γεμάτη τυριά, γάλα
142. 6:26και κοπάδια, δεν σκέφτεται μόνο την
143. 6:28ανάγκη για τροφή. Σκέφτεται ότι στην
144. 6:31Ήσμαρο ένας ισχυρός τοπικός παράγοντας
145. 6:34τους πρόσφερε πλούσια δώρα επειδή ο
146. 6:37Οδυσσέας είχε τη δύναμη να τον βλάψει,
147. 6:40αλλά δεν το έκανε.
148. 6:42Ίσως λοιπόν ο ήρωας ελπίζει ότι και εδώ
149. 6:45θα συμβεί κάτι ανάλογο, ότι ο κάτοικος
150. 6:47της σπηλιάς βλέποντας τους ξένους θα
151. 6:51φοβηθεί και θα τους προσφέρει δώρα
152. 6:53φιλοξενίας, αλλά ουσιαστικά λύτρα για να
153. 6:57εξασφαλίσει τη ζωή του. Όταν ο Πολύφιμος
154. 7:00βρίσκει όμως τους ξένους στη σπηλιά του,
155. 7:03βλέπει μπροστά του μία ομάδα άγνωστων
156. 7:06οπλισμένων ανδρών που έχουν μπει στο
157. 7:08σπίτι του χωρίς άδεια. Έχουν μάλιστα
158. 7:11ανάψει φωτιά και έχουν φάει κάποια από
159. 7:13τα τυριά του. Άρα έχει κάθε δικαίωμα να
160. 7:16είναι καχύποπτος. Και ο ακροατής της
161. 7:19Οδύσσεας έχει μάθει μόλις λίγους στίχους
162. 7:22νωρίτερα για την επιδρομή στην Ισμαρο
163. 7:25και γνωρίζει ότι η ομάδα του Οδυσσέα
164. 7:27μπορεί να γίνει εξαιρετικά επικίνδυνη. Ο
165. 7:30Πολύφιμος λοιπόν δικαιολογημένα τους
166. 7:32ρωτάμε καχυποψία. Ξένοι ποιοι να στε και
167. 7:36από πού σας φέρνουν κατά δω οι πλωτοί
168. 7:38σας δρόμοι. Μήπως για εμπόριο ή όπου
169. 7:42λάχι τριγυρνάται καθώς το κάνουν οι
170. 7:44ληστές στα πέλαγα παίζοντας τη ζωή τους.
171. 7:48Στους άλλους όμως προξενούν κακό. Ο
172. 7:51Οδυσσέας και η σύντροφοί του τρομάζουν
173. 7:53από το μέγεθος του κύκλοπα και
174. 7:55αναφέρεται χαρακτηριστικά στο κείμενο. Η
175. 7:58δική μας η καρδιά πήγε να σπάσει από τον
176. 8:00φόβο της βαριάς φωνής και της πελόριας
177. 8:04θωριάς του. Γ αυτό τον λόγο ο Οδυσσέας
178. 8:06δεν προσπαθεί να απειλήσει τον πολίφημο,
179. 8:09αλλά επικαλείται τους κανόνες της
180. 8:10φιλοξενίας.
181. 8:12Με τα δικά μας κριτήρια αυτό μοιάζει
182. 8:14εντελώς προσχηματικό.
183. 8:16Παρουσιάζει την ομάδα του ως αθώους
184. 8:18οικέτες. Ζητά φιλοξενία αλλά και δώρα
185. 8:22και επικαλείται όσα έχει ορίσει ο Ξένιος
186. 8:24Δίας. Ο κύκλοπας αρνείται ανοιχτά την
187. 8:28εξουσία του Δία και των Θεόν. δηλώνει
188. 8:30ότι οι κύκλοπες είναι ισχυρότεροι από
189. 8:33τους μακάριες του αιούς και ότι δεν
190. 8:35πρόκειται να λυπηθεί κανέναν από φόβο
191. 8:38μήπως προκαλέσει τη θεϊκή οργή.
192. 8:42>> Ουγαρ κύκλοπες διόγιώχου αλέγουσιν ουδέ
193. 8:45θεόν μακάρων επίη πολύ φέρτερη είμεν.
194. 8:50>> Με άλλα λόγια δεν παραβιάζει απλώς έναν
195. 8:53κοινωνικό κανόνα φιλοξενίας. παραβιάζει
196. 8:56τη θεμελιακή θρησκευτική τάξη που
197. 8:59προστατεύει τον Ξένο και τον Νικέτη. Οι
198. 9:03Αχαιοί στην Ισμαρο είχαν συμπεριφερθεί
199. 9:05βία, αλλά εξακολουθούσαν να αναγνωρίζουν
200. 9:08τα όρια. Φοβήθηκαν τον Απόλλωνα και
201. 9:11σεβάστηκαν τον ιερέα του τον Μάρρωνα. Ο
202. 9:14Πολύφιμος αντίθετα δεν αναγνωρίζει
203. 9:17κανένα τέτοιο όριο. Δεν φοβάται τον Δία.
204. 9:20Δεν σέβεται τον ξένο. δεν αποδέχεται την
205. 9:23οικεσία και δεν ενδιαφέρεται για
206. 9:26οποιαδήποτε συναλλαγή με τους
207. 9:28απρόσκλητους ξένους που βρήκε μέσα στη
208. 9:31σπηλιά του. Συνεπώς, η βία που ασκεί στη
209. 9:34συνέχεια δεν αποτελεί την δικαιολογημένη
210. 9:38άμυνα ενός σπιτονικοκύρη απέναντι σε
211. 9:41ανεπιθύμητου εισβολής. Είναι ύβρυς η
212. 9:45άρνηση ότι υπάρχει νόμος ανώτερος από τη
213. 9:48δική του δύναμη. Αντί να δώσει τροφή
214. 9:51στους φιλοξενούμενους, έστω και
215. 9:53απρόσκλητους, πρωί δύο από αυτούς τους
216. 9:56ξένους. Έτσι αντιστρέφει πλήρως τον
217. 9:59κανόνα της φιλοξενίας.
218. 10:01Ο Οδυσσέας σώζεται με δόλο. Προσφέρει
219. 10:04στον Πολύφημο δυνατό κρασί. Όταν ο
220. 10:06κύκλοπας τον ρωτά το όνομά του, ο
221. 10:09Οδυσσέας απαντά ότι ονομάζεται ούτης,
222. 10:12δηλαδή κανένας.
223. 10:14Αφού ο Πολύφημος μεθήσει και
224. 10:15αποκοιμηθεί, ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί
225. 10:18του πειρακτώνουν ένα ξύλινο πάσαλο και
226. 10:21τον τυφλώνουν. Η διαφυγή ολοκληρώνεται
227. 10:23το πρωί. Ο Πολύφιμος ανοίγει τη σπηλιά
228. 10:26για να βγουν τα κοπάδια του. Ο Οδυσσέας
229. 10:29δένει τους συντρόφους του κάτω από την
230. 10:31κοιλιά των κρυαριών και ο ίδιος
231. 10:33κρεμιέται κάτω από το μεγαλύτερο κρυάρι.
232. 10:36Έτσι καταφέρνουν να βγουν από τη σπηλιά
233. 10:38και να επιστρέψουν στο πλοίο τους. Η
234. 10:41ευφιία του Οδυσσέα τον σώζει από τον
235. 10:43Πολύφυμο. Το τέχνασμα με το όνομα ουσς,
236. 10:46ο κανένας δηλαδή, το κρασί, ο
237. 10:49πειρακτωμένος πάσαλος και η απόδραση
238. 10:52κάτω από τα κριάρια είναι μία απόδειξη
239. 10:55μύτιος, δηλαδή ευφυίας και εξαπάτησης.
240. 11:00Όμως αμέσως μετά ο ίδιος ο Οδυσσέας
241. 11:03ακυρώνει εν μέρη την επιτυχία του. Ενώ
242. 11:05το πλοίο απομακρύνεται και οι σύντροφοί
243. 11:08του το νικετεύουν να σωπάσει, εκείνος
244. 11:11δεν αντέχει να μείνει ανώνυμος. Φωνάζει
245. 11:14στον κύκλοπα το πραγματικό του όνομα.
246. 11:16Κύκλοπα του λέει. Αν κάποιος κάποτε απ
247. 11:19τους θνητούς ανθρώπους ρωτήσει ποιος σου
248. 11:21χάλασε το μάτι, ποιος σε τύφλωσε να πεις
249. 11:24ο Οδυσσέας μου το βγαλε, ο πορθητής γιος
250. 11:27του Λαέρτη που έχει το σπιτικό του στην
251. 11:30Ηθάκη.
252. 11:31>> Φάστε Οδυσί απ το λιπόρθιον εξαλαώσε
253. 11:35ιόνλατεο ηθάκη ένι έχοντα.
254. 11:41>> Για έναν πολεμιστή που ζει μέσα στον
255. 11:42κόσμο του Κλαίους, της φήμης, η ανωνυμία
256. 11:46είναι αβάσταχτη. Η πράξη πρέπει να
257. 11:48συνδεθεί με το όνομα εκείνου που την
258. 11:50έκανε. Αλλιώς χάνεται η δόξα. Για έναν
259. 11:53θαλασοπόρο όμως και ακόμη περισσότερο
260. 11:56για έναν εξερευνητή άγνωστων ακτών. Αυτό
261. 12:00είναι ένα σημαντικό λάθος. Στη θάλασσα η
262. 12:04ανωνυμία προσφέρει προστασία.
263. 12:07Αν ο ξένος δεν ξέρει ποιος είσαι, από
264. 12:09πού έρχεσαι και πού βρίσκεται η πατρίδα
265. 12:11σου, δεν μπορεί να σε εκδικηθεί, να σε
266. 12:14ακολουθήσει ή να απειλήσει τον τόπο σου.
267. 12:18Η ίδια η Οδύσειια δείχνει ότι ο Οδυσσέας
268. 12:21γνωρίζει πολύ καλά την αξία της
269. 12:23απόκρυψης. Όταν αργότερα φτάνει στην
270. 12:25Ηθάκη, δεν αποκαλύπτει αμέσως ποιος
271. 12:28είναι. Αντίθετα, επινόη ψεύτικες
272. 12:31ταυτότητες και πλαστές αυτοβιογραφίες
273. 12:33μέχρι να καταλάβει ποιον μπορεί να
274. 12:35εμπιστευτεί. Εκεί η ανωνυμία είναι όπλο
275. 12:38αυτοπροστασίας.
276. 12:40Στη χώρα των κυκλόπων όμως κάνει το
277. 12:42αντίθετο. Ενώ το τέχνασμα του ούτης,
278. 12:45δηλαδή ότι το όνομά του είναι ο κανένας,
279. 12:47τον έχει σώσει, ο ίδιος αποκαλύπτει το
280. 12:50πραγματικό του όνομα και επίσης την
281. 12:53πατρίδα και τη γενιά του, επειδή δεν
282. 12:55αντέχει να μείνει άγνωστος ο θρίαμβός
283. 12:57του. Ο Οδυσσέας εδώ συμπεριφέρεται
284. 13:00περισσότερος ήρωας που διεκδικεί δόξα
285. 13:03παρά ως ένας προσεκτικός ναυτικός.
286. 13:06Δεν είναι τυχαίο ότι η καταστροφή
287. 13:08αρχίζει ακριβώς από αυτή τη στιγμή. Ο
288. 13:10Πολύφιμος μαθαίνει το όνομα, την πατρίδα
289. 13:13και την γενεαλογία του και έτσι μπορεί
290. 13:15πλέον να τον καταραστεί και να ζητήσει
291. 13:18τη βοήθεια του πατέρα του Ποσειδώνα.
292. 13:21Ο Όμηρος δεν λέει πού ακριβώς βρίσκεται
293. 13:23η χώρα των κυκλόπων. Δίνει όμως ορισμένα
294. 13:26χαρακτηριστικά.
295. 13:28σπηλιές, βουνά, κοπάδια, ένα μικρό νησί
296. 13:31απέναντι με φυσικό λιμάνι και ένας
297. 13:33κόσμος έξω από την οργανωμένη ανθρώπινη
298. 13:35κοινωνία.
299. 13:37Οι αρχαίοι συγγραφείς προσπάθησαν να
300. 13:40ταυτίσουν αυτό τον τόπο κυρίως με τη
301. 13:42Συκελία. Ο Θουκιδίδης αναφέρει ότι
302. 13:45σύμφωνα με την παράδοση οι Κύκλοπες και
303. 13:47οι Λες τριγώνες ήταν οι παλαιότεροι
304. 13:49κάτοικοι της Ικελείας. Αν και ο ίδιος
305. 13:52ισχυρίζεται ότι δεν γνωρίζει κάτι
306. 13:54ασφαλές για αυτούς. Ο Ευρυπίδης και ο
307. 13:57Στράβων τοποθετούν τον Πολύφιμο στη
308. 13:59Συκελία κοντά στην Έτνα. Η ταύτιση με τη
309. 14:02Σικελία γίνεται νομίζω εύκολα κατανοητή.
310. 14:05Το υφαιστιακό τοπείο της έτνας, οι
311. 14:08σπηλιές, οι βράχοι, η φωτιά και η
312. 14:10αίσθηση ενός άγριου εντυπωσιακού φυσικού
313. 14:13χώρου μοιάζουν να ταιριάζουν με την
314. 14:15εικόνα που παρουσιάζει ο Όμηρος για την
315. 14:17χώρα των κυκλόπων. Αν και σε κανένα
316. 14:20σημείο η ομηρική αφήγηση δεν κάνει λόγο
317. 14:24για κάποιο υφέστιο.
318. 14:27>> [μουσική]
319. 14:33>> Μετά την απόδραση από τον Πολύφημο, ο
320. 14:36Οδυσσέας φτάνει στο νησί του Αόλου, του
321. 14:39γιου του Ιπότη. Ο Όμηρος το περιγράφει
322. 14:42ως ένα νησί περιτριγυρισμένο από χάλκινο
323. 14:45τοίχος και απόκρυμπνους βράχους. Εκεί ο
324. 14:48Αολος ζει με τους έξι γιους και τις έξι
325. 14:51κόρες του σε έναν κλειστό, σχεδόν
326. 14:54αυτάρκη κόσμο.
327. 14:56Ο ΑΟλος φιλοξενεί τον Οδυσσέα για ένα
328. 14:58μήνα και τον ρωτά για την Τρία, τους
329. 15:00Αχαιούς και την επιστροφή τους. Όταν ο
330. 15:03Οδυσσέας ζητά τη βοήθεια για τον νόστο,
331. 15:05ο αιολός του δίνει έναν ασκό μέσα στον
332. 15:08οποίο έχει κλείσει όλους τους αντίθετους
333. 15:10ανέμους. Αφήνει ελεύθερο μόνο τον
334. 15:13Ζέφυρο, ώστε να οδηγήσει τα πλοία προς
335. 15:15την ηθάκη. Για εννέα μέρες όλα μοιάζουν
336. 15:18να πηγαίνουν καλά. Η 10η Αχαιοί βλέπουν
337. 15:22μάλιστα πια την ηθάκη. διακρίνουν ακόμα
338. 15:24και τις φωτιές των κατοίκων στην ακτή
339. 15:28του νησιού. Τότε ο Οδυσσέας εξαντλημένος
340. 15:31αποκοιμιέται. Η σύντροφοί του νομίζοντας
341. 15:34ότι ο ασκός κρύβει χρυσάφη και ασήμη που
342. 15:37ο Αίωλος χάρισε μόνο στον αρχηγό τους
343. 15:40τον ανοίγουν. Οι άναμοι ξεχύνονται μέσα
344. 15:42από τον ασκό. ξεσπά καταιγίδα και τα
345. 15:45πλοία παρασύρονται πίσω στην αιολία.
346. 15:48Αυτή τη φορά όμως ο ΑΟλος τον διώχνει. Η
347. 15:52δεύτερη αναχώρηση από την Εολία δεν
348. 15:54είναι ευνοϊκή. Ο Οδυσσέας φεύγει χωρίς
349. 15:57θεϊκή ή ανθρώπινη βοήθεια. Ο όμηρος δεν
350. 16:00ταυτίζει την Ειουλία με κάποιο
351. 16:02συγκεκριμένο νησί. Οι αρχαίοι όμως την
352. 16:04συνέδεσαν κυρίως με τις εολίδες νήσους,
353. 16:08δηλαδή τα νησιά βόρεια της Ικελείας και
354. 16:10ιδιαίτερα με την Λιπάρα Νήσο. Η ταύτιση
355. 16:14αυτή ήταν εύλογη. Η περιοχή ήταν γνωστή
356. 16:17για τους ισχυρούς ανέμους και τα
357. 16:19επικίνδυνα θαλάσσια περάσματα. Ο Στράβων
358. 16:22αναφέρει την εκλογικευμένη άποψη ότι ο
359. 16:24Αίωλος δεν ήταν κυριολεκτικά ο Κύριος ο
360. 16:27άρχοντας των ανέμων, αλλά ένας απλός
361. 16:30άνθρωπος που γνώριζε εξαιρετικά καλά
362. 16:33τους ανέμους και τα θαλάσσια ρεύματα της
363. 16:36περιοχής του. Το επεισόδιο λοιπόν της
364. 16:38Αιουλίας μπορεί επίσης να διαβαστεί μέσα
365. 16:41στο πλαίσιο των πρώιμων ελληνικών
366. 16:43εμπειριών στη δυτική Μεσόγειο. Ο Αίωλος
367. 16:46δεν αποτελεί απλώς έναν ήρωα του
368. 16:48παραμυθιού. προσφέρει στον Οδυσσέα αυτό
369. 16:50που χρειάζεται περισσότερο ένας
370. 16:52θαλασοπόρος, τη γνώση για το πότε ο
371. 16:55άνεμος θα είναι ευνοϊκός για τον σκοπό
372. 16:57του. Το επεισόδιο της αιουλίας
373. 17:00υπενθυμίζει ότι οι πρώηνιμοι ναυτικοί
374. 17:03δεν κινδύνευαν μόνο από εχθρικούς
375. 17:05πληθυσμούς. Κινδύνευαν κυρίως επειδή
376. 17:08έπλεαν σε θάλασσες όπου οι άνεμοι και τα
377. 17:11ρεύματα μπορούσαν να καθορίσουν τα
378. 17:13πάντα. Στην αρχαία ναυσιπλοία, ιδιαίτερα
379. 17:16σε μεγάλα ταξίδια, το βασικό μέσο
380. 17:19πρόωσης, δηλαδή κίνησης του πλοίου, δεν
381. 17:22ήταν τα κουπιά, αλλά το πανί. Τα κουπιά
382. 17:25χρησιμοποιούνταν κυρίως όταν ήταν
383. 17:28αναγκαίο να γίνουν ειδικοί ελιγμοί για
384. 17:31την είσοδο και την έξοδο από λιμάνια,
385. 17:33για στενά παράσματα, για τα διαστήματα
386. 17:36άπνοιας ή στιγμές ανάγκης. Δεν μπορούσαν
387. 17:40όμως να αντικαταστήσουν για μεγάλο
388. 17:41διάστημα τον άνεμο. Η συνεχή σκοπηλασία
389. 17:45εξαντλούσε γρήγορα το πλήρωμα, απαιτούσε
390. 17:48τροφή νερό και τεράστια σωματική αντοχή.
391. 17:51Αυτό έδειξε καθαρά και η πειραματική
392. 17:53αρχαιολογία.
393. 17:55Ένα ανακατασκευασμένο αρχαίο πλοίο που
394. 17:58ονομάστηκε Αργό πραγματοποίησε το 2008
395. 18:02ένα μεγάλο πειραματικό ταξίδι με
396. 18:04αφετηρία των Βόλο και έχοντας ένα
397. 18:06πλήρωμα σύγχρονων κοπυλατών. Η αρχική
398. 18:09φιλοδοξία ήταν να ακολουθήσει την πορεία
399. 18:11των αργοναυτών προς την Κολχίδα, στην
400. 18:14περιοχή δηλαδή της σημερινής γεωργίας.
401. 18:16Αλλά αυτό δεν κατέστη τότε δυνατό λόγω
402. 18:19των γεωπολιτικών συνθηκών που ίσχυαν
403. 18:22εκείνη την εποχή. Αντί για αυτό
404. 18:24οργανώθηκε ένα διαφορετικό πειραματικό
405. 18:26ταξίδι περίπου αντίστοιχης απόστασης
406. 18:29προς την αντίθετη κατεύθυνση. Η Αργό
407. 18:32διένυσε περίπου 650 ναυτικά μήλια,
408. 18:35έπιασε 28 λιμάνια και ολοκλήρωσε την
409. 18:38πορεία της συμβολικά στην Ηθάκη ύστερα
410. 18:40από 55 μέρες. Οι περιγραφές του
411. 18:43εγχειρήματος αναφέρουν ότι το πλήρωμα
412. 18:46χρειάστηκε να κοπηλατεί επί 10 έως 18
413. 18:50ώρες μέσα σε κάθε 24ωρο. Συχνά με
414. 18:53αντίθετους ανέμους και δύσκολες καιρικές
415. 18:55συνθήκες. Αυτό δείχνει πόσο απαιτητική
416. 18:58ήταν η κοπυλασία κατά την αρχαιότητα.
417. 19:02Για τον Οδυσσέα και τους συντρόφους του
418. 19:04λοιπόν, ο έλεγχος των ανέμων δεν
419. 19:06αποτελεί μία απλή λεπτομέρεια. Είναι
420. 19:08ζήτημα επιβίωσης.
421. 19:10Ο αολος του προσφέρει ακριβώς αυτό που
422. 19:13χρειάζεται ένας θαλασοπόρος. Όχι έναν
423. 19:15χάρτη, αλλά τη γνώση των ευνοϊκών
424. 19:18ανέμων. Αυτό είναι κρίσιμο και για την
425. 19:20κατανόηση των πρώιμων ελληνικών ταξιδιών
426. 19:23προς τη δυτική Μεσόγειο. Οι πρώτοι
427. 19:26θαλασοπόροι δεν έφερναν πίσω μόνο λάφυρα
428. 19:29από επιδρομές. Έφερναν κάτι ακόμα πιο
429. 19:32πολύτιμο. Γνώση. Γνώση για τις ακτές, τα
430. 19:36λιμάνια, τα νησιά, τα επικίνδυνα
431. 19:38περάσματα, τα ρεύματα και τους ανέμους.
432. 19:41Σε έναν κόσμο χωρίς χάρτες, τουλάχιστον
433. 19:43με τη σύγχρονη μορφή τους, αυτή η γνώση
434. 19:46ήταν απαραίτητη. Η γεωγραφία δεν
435. 19:49αποτυπωνόταν σε κάποιον πάπειρο, αλλά
436. 19:52στη μνήμη των ναυτικών, στις αφηγήσεις
437. 19:55των ταξιδιωτών, στις οδηγίες που
438. 19:57μεταδίδονταν από στόμα σε στόμα. Κάθε
439. 20:00ταξίδι συμπλήρων ένα κενό σ αυτό το
440. 20:02νοητό χάρτη. Ένας άγνωστος όρμος, ένα
441. 20:05πέρασμα απ επικίνδυνα ρεύματα, ένας
442. 20:07άνεμος που φυσούσε σε μία συγκεκριμένη
443. 20:09εποχή του χρόνου, ένα νησί όπου μπορούσε
444. 20:12κανείς να βρει νερό ή ασφαλές
445. 20:14αγκυροβόλιο. Όλα αυτά ήταν πληροφορίες
446. 20:17μεγάλης αξίας. Ακριβώς επειδή αυτή η
447. 20:21γνώση είχε αξία, έπρεπε να
448. 20:23προστατεύεται.
449. 20:31Μετά την αποτυχία στην Εολία, ο Οδυσσέας
450. 20:33και η σύντροφή του πλέον για έξι ημέρες
451. 20:35και έξι νύχτες. Την 7η ημέρα φτάνουν
452. 20:38στην Τηλέπυλο, την χώρα των λεστριγώνων.
453. 20:42Η περιγραφή του τόπου είναι από τις πιο
454. 20:44εντυπωσιακές της Οδύσσειας. Το λιμάνι
455. 20:47είναι βαθύ κλειστό, περιτριγυρισμένο από
456. 20:50ψηλούς βράχους με στενή είσοδο. Με την
457. 20:53πρώτη ματιά μοιάζει ιδανικό καταφύγιο.
458. 20:56Τα πλοία μπορούν να μπουν μέσα και να
459. 20:59δέσουν το ένα δίπλα στο άλλο
460. 21:00προστατευμένα από τη θάλασσα. Όμως
461. 21:03ακριβώς αυτό θα αποδειχθεί μία θανάσιμη
462. 21:06παγίδα. Όλα τα πλοία μπαίνουν στο λιμάνι
463. 21:08εκτός από ένα. Ο Οδυσσέας όντας πιο
464. 21:12επιφυλακτικός κρατά το δικό του πλοίο απ
465. 21:14έξω δεμένο σε ένα βράχο. Η λεπτομέρεια
466. 21:18είναι κρίσιμη. Δεν σώζεται επειδή νικά
467. 21:20τους λεστριγόνες. Σώζεται επειδή είναι
468. 21:22προσεκτικός και θέλει πρώτα να βεβαιωθεί
469. 21:25ότι το αγκυροβόλιο είναι όντως ασφαλές.
470. 21:29Στη συνέχεια στέλνει τρεις άντρες να
471. 21:31εξερευνήσουν τη χώρα. Η αποστολή θυμίζει
472. 21:34προηγούμενα επεισόδια όπως και στην
473. 21:36περίπτωση των νοτοφάγων και των
474. 21:38κυκλόπων. Πρώτα πρέπει να μάθουν ποιοι
475. 21:41άνθρωποι κατοικούν σε αυτόν τον τόπο. Οι
476. 21:43απεσταλμένοι συναντούν μία νέα γυναίκα,
477. 21:46την κόρη του βασιλιά αντιφάτη που τους
478. 21:49οδηγεί στο παλάτι. Έτσι οι Αχαοί έχουν
479. 21:51αρχικά την εντύπωση ότι έφτασαν σε ένα
480. 21:54οργανωμένο βασίλειο. Υπάρχει πόλη,
481. 21:57βασιλιάς, βασίλισσα και ανάκτορο. Όμως
482. 22:00αυτή η προσδοκία ανατρέπεται αμέσως. Η
483. 22:03βασίλισσα παρουσιάζεται τεράστια σαν
484. 22:06βουνό, ενώ ο αντιφάτης αρπάζει έναν από
485. 22:09τους άντρες και τον τρώει επί τόπου. Οι
486. 22:12άλλοι δύο τρέχουν πίσω στα πλοία. Τότε
487. 22:15αποκαλύπτεται ότι αυτό που φαινόταν να
488. 22:17είναι ένα ασφαλές αγκυροβόλιο αποτελεί
489. 22:20ουσιαστικά μία παγίδα. Οι λεστριγώνες
490. 22:23ανεβαίνουν στους βράχους γύρω από το
491. 22:25λιμάνι και αρχίζουν να ρίχνουν τεράστιες
492. 22:27πέτρες. Τα πλοία δεν μπορούν να
493. 22:30κινηθούν. Δεν μπορούν να ανοιχτούν στην
494. 22:32ανοιχτή θάλασσα. Δεν μπορούν να
495. 22:34ξεφύγουν. Συντρίβονται το ένα μετά το
496. 22:37άλλο. Ενώ οι άντρες σκοτώνονται ή
497. 22:39ψαρεύονται σαν ψάρια με καμάκια, όπως
498. 22:42αναφέρεται χαρακτηριστικά στο κείμενο.
499. 22:44Από ολόκληρο τον στόλο σώζεται μόνο το
500. 22:47πλοίο του Οδυσσέα επειδή είχε υπάρξει
501. 22:49προνοητικός και το αγκυροβόλησε έξω από
502. 22:52το λιμάνι.
503. 22:55Αυτό το επεισόδιο είναι ένα από τα πιο
504. 22:57καταστροφικά σημεία του ταξιδιού. Μέχρι
505. 23:00εδώ ο Οδυσσέας έχει χάσει άνδρες, αλλά
506. 23:03διατηρούσε ακόμα τον στόλο του. Στην
507. 23:06χώρα των λεστριγόνων χάνει σχεδόν τα
508. 23:08πάντα. Από τα 12 πλοία που έφυγαν από
509. 23:11την τρία απομένει πια μόνο ένα. Και από
510. 23:14δω και πέρα δεν υπάρχει πια στόλο
511. 23:17Σαχαιών. Υπάρχει μόνο ένας καπετάνιος με
512. 23:20λίγους επιζόντες.
513. 23:22Αυτό το επεισόδιο απη. Πραγματικό φόβο
514. 23:25των πρώιμων ναυτικών. Το άγνωστο λιμάνι.
515. 23:29Ένας κλειστός όρμος μπορούσε να
516. 23:31προσφέρει προστασία από ανέμους και
517. 23:33κύματα, αλλά μπορούσε επίσης να
518. 23:35μετατραπεί σε παγίδα αν η ακτή ήταν
519. 23:38εχθρική ή αν η έξοδος ήταν δύσκολη.
520. 23:42Αυτό που για το ναυτικό φαίνεται ως ένα
521. 23:44σωτήριο καταφύγιο μπορεί τελικά να
522. 23:46λειτουργήσει ως ένας ιδανικός χώρος εν
523. 23:49έδρας. Υπάρχει όμως και ένα άλλο
524. 23:51ενδιαφέρον στοιχείο. Ο Οδυσσέας ήταν ο
525. 23:55αρχηγός της αποστολής, ο βασιλιάς της
526. 23:57Ηθάκης.
527. 23:59Αν είχε τον πλήρη έλεγχο του στόλου, θα
528. 24:01περίμενε κανείς να διατάξει όλα τα πλοία
529. 24:04να μείνουν έξω από το λιμάνι, όπως έκανε
530. 24:06το δικό του. Όμως αυτό δεν συμβαίνει.
531. 24:09Άλλα πλοία μπαίνουν μέσα στο λιμάνι και
532. 24:11δένουν το ένα δίπλα στο άλλο, ενώ μόνο ο
533. 24:14Οδυσσέας κρατά το δικό του απέξω. Αυτή η
534. 24:16λεπτομέρεια μπορεί να είναι απλά ένα
535. 24:19αφηγηματικό τέχνασμα για να σωθεί ο
536. 24:21ήρωας. Μπορεί όμως να π.χ. και ένα
537. 24:24παλαιότερο υπόστρωμα του μύθου. Ιστορίες
538. 24:27ναυτικών περιπετειών, ο στόλος δεν
539. 24:30λειτουργεί ως απόλυτα πειθαρχημένο σώμα
540. 24:32στην υπηρεσία ενός Άνακτα, αλλά
541. 24:34περισσότερο ως μία χαλαρή συμμαχία
542. 24:37πλοίων και καπετάνιων. Ο Οδυσσέας έχει
543. 24:40κύρος, αλλά οι άνδρες και τα πληρώματα
544. 24:42διατηρούν μεγάλο βαθμό αυτονομίας. Αυτό
545. 24:45το είδαμε ήδη στην Ήσμαρο, όπου οι
546. 24:47σύντροφοι δεν υπάκουσαν στην εντολή του
547. 24:50να φύγουν αμέσως. Το βλέπουμε ξανά εδώ
548. 24:53όταν τα υπόλοιπα πλοία ακολουθούν τη
549. 24:56φαινομενικά ασφαλή επιλογή του κλειστού
550. 24:58λιμανιού, ενώ ο Οδυσσέας μένει μόνος έξω
551. 25:02από την παγίδα. Από αυτή την άποψη το
552. 25:04επεισόδιο δεν θυμίζει τόσο τον ηρωϊκό
553. 25:07κόσμο της Ηλιάδας ούτε έναν οργανωμένο
554. 25:11ανακτορικό στόλο της ύστερης εποχής του
555. 25:13Χαλκού. Θυμίζει περισσότερο έναν κόσμο
556. 25:16αναταραχής μετά την κατάρρευση πολλών
557. 25:18ανακτορικών κέντρων της ανατολικής
558. 25:20Μεσογείου. Όταν ομάδες πολεμιστών,
559. 25:22ναυτικών και επιδρομέων κινούνταν σε
560. 25:25άγνωστες θάλασσες, άλλοτε για εμπόριο
561. 25:28και άλλοτε για πειρατία. Η σύγκριση με
562. 25:30τους κύκλοπες είναι επίσης αποκαλυπτική.
563. 25:33Οι κύκλοπες είναι επικίνδυνοι επειδή
564. 25:35ζουν έξω από την οργανωμένη ανθρώπινη
565. 25:38κοινωνία. Δεν έχουν πόλεις, αγορές,
566. 25:40νόμους ή συνελεύσεις. Ο καθένας ζει
567. 25:42μόνος του στη σπηλιά του και δεν
568. 25:45ενδιαφέρεται για τους άλλους. Αντίθετα
569. 25:47οι λεστριγώνες είναι πολύ πιο
570. 25:49επικίνδυνοι ακριβώς επειδή ζουν σε μία
571. 25:52οργανωμένη κοινωνία. Έχουν πόλη βασιλιά
572. 25:55βασίλισσα και ένα λιμάνι που μοιάζει
573. 25:57ασφαλές.
574. 25:59Όλα αυτά δημιουργούν την προσδοκία ότι
575. 26:01οι Αχαιοί μπαίνουν σε έναν πολιτισμένο
576. 26:04χώρο που διέπεται από θεσμούς και όπου
577. 26:07ισχύουν οι νόμοι που έχουν θεσπίσει οι
578. 26:09θεοί και ισχύουν για όλους τους
579. 26:11ανθρώπους.
580. 26:12Όμως η προσδοκία διαψεύδεται αμέσως. Η
581. 26:16πόλη υπάρχει, αλλά οι νόμοι της είναι
582. 26:19τερατώδης. Υπάρχει βασιλιάς, αλλά είναι
583. 26:21ανθρωποφάγος. Υπάρχει λιμάνι, αλλά είναι
584. 26:24παγίδα. Αν ο πολίφος συμβολίζει τον
585. 26:28κίνδυνο μιας κοινωνίας που δεν έχει
586. 26:30θεσμούς, οι λεστριγώνες συμβολίζουν τον
587. 26:33ακόμα σκοτεινότερο κίνδυνο μιας
588. 26:35οργανωμένης κοινωνίας με βάρβαρους
589. 26:38νόμους. Ο όμηρος δεν προσδιορίζει με
590. 26:41ακρίβεια την γεωγραφική θέση της
591. 26:43τηλεπύλου. Ωστόσο, αναφέρει ορισμένα
592. 26:46χαρακτηριστικά στοιχεία.
593. 26:48Το κλειστό λιμάνι με τη στενή είσοδο,
594. 26:51ψηλούς βράχους και έναν παράξενο τόπου,
595. 26:54όπου η μέρα και την και η νύχτα μοιάζει
596. 26:57να μην μπορεί να ξεχωρίσει μία από την
597. 26:58άλλη. Οι αρχαίοι συνέδειαν συχνά τους
598. 27:01λεστριγώνες με τη Σκελία. Ο Θουκιδίδης
599. 27:04αναφέρει ότι σύμφωνα με την παράδοση οι
600. 27:06λεστριγώνες, όπως και οι κύκλοπες ήταν
601. 27:08παλαιότεροι κάτοικοι της Κελίας. Όμως η
602. 27:11περιγραφή του κλειστού λιμανιού έκανε
603. 27:13αργότερα άλλους εγγραφείς να αναζητήσουν
604. 27:15την Τηλέπυλο σε άλλες περιοχές της
605. 27:18δυτικής Μεσογείου, ιδίως σε τόπους με
606. 27:20βαθύ φυσικό όρμο και απόκρινες ακτές.
607. 27:24Παραδείγματος χάρην ο Πλήνιος ο
608. 27:25Πρεσβύτερος αναφέρει ότι η φόρμα η
609. 27:28παλαιότερη χόρμιε στην ακτή του νότιου
610. 27:31λατίου θεωρούνταν ως η αρχαία έδρα των
611. 27:34λεστριγών.
612. 27:42Το ταξίδι της επιστροφής του Οδυσσέα από
613. 27:44την Τρία ξεκινά με έναν πολύ ρεαλιστικό
614. 27:47αν και ανεπάντεχο τρόπο. Με μία επιδρομή
615. 27:50στη Θράκη και με την απειθαρχία των
616. 27:52συντρόφων του. Συνεχίζεται με την
617. 27:54αποτυχία τους να περάσουν τον Μαλα όπου
618. 27:57οι άνεμοι βγάζουν τα πλοία από τον δρόμο
619. 28:00της επιστροφής. Από αυτό το σημείο και
620. 28:02μετά ο Οδυσσέας κινείται πλέον στον χώρο
621. 28:05της μυθικής γεωγραφίας. συναντά πρώτα
622. 28:08τους λωτοφάγους. Όμως δεν είναι τέρατα.
623. 28:11Είναι ο πρώτος κίνδυνος του ταξιδιού. Να
624. 28:13λισμονηθεί η πατρίδα. Οι κύκλοπες δεν
625. 28:15είναι απλώς γίγαντες. Είναι επικίνδυνα
626. 28:17τεράτα που ζουν χωρίς πόλη, χωρίς
627. 28:19θεσμούς, χωρίς τον θεσμό της φιλοξενίας.
628. 28:22Αλλά και ένας τόπος που ο Οδυσσέας τον
629. 28:24αντικρίζει με τη ματιά του μελλοντικού
630. 28:27Έλληνα θαλασοπόρου. Η Αιουλία επίσης δεν
631. 28:30είναι απλώς ο χώρος όπου λαμβάνει η χώρα
632. 28:33ένα παραμύθι με έναν ασκό γεμάτο ανέμως.
633. 28:36Είναι η ποιητική έκφραση μιας
634. 28:38πραγματικής ανάγκης των ναυτικών, της
635. 28:40γνώσης των ανέμων, των ρευμάτων και των
636. 28:43περασμάτων. Και οι λεστριγώνες δεν είναι
637. 28:45απλώς ανθρωποφάγοι. Είναι ο φόβος του
638. 28:48άγνωστου λιμανιού, του όρμου που
639. 28:50φαίνεται ασφαλής, αλλά στην
640. 28:52πραγματικότητα αποτελεί μία επικίνδυνη
641. 28:54παγίδα. Μέχρι εδώ ο Οδυσσέας έχει χάσει
642. 28:57ήδη πολλά. Στην Ήσμαρο έχασε άντρες από
643. 29:00την απειθαρχία των συντρόφων του. στον
644. 29:03Πολύφυμο έχασε την ανωνυμία του και
645. 29:05έγινε στόχος της οργής του Ποσειδώνα.
646. 29:08Στην Αολία έχασε την Ηθάκη τη στιγμή που
647. 29:11σχεδόν την είχε δει. Στους Λεστριγώνες
648. 29:14χάνει κάτι ακόμα σημαντικότερο. Από τα
649. 29:1712 πλοία που έφυγαν από την Τρία
650. 29:19απομένει πια μόνο ένα. Από δω και πέρα
651. 29:23δεν υπάρχει πια στόλος Αχαιών. Δεν
652. 29:25υπάρχει μία μεγάλη ομάδα πολεμιστών που
653. 29:28επιστρέφει από τον τροϊκό πόλεμο.
654. 29:30Υπάρχει μόνο ο Οδυσσέας. Ένα πλοίο και
655. 29:33λίγοι επιζόντες. Γ αυτό το επόμενο
656. 29:36επεισόδιο θα είναι διαφορετικό. Μέχρι
657. 29:38τώρα οι κίνδυνοι ήταν κυρίως εξωτερικοί.
658. 29:41Επιδρομή, άνεμοι, άγνωστοι λαοί, έρα τα
659. 29:44λιμάνια που γίνονται παγίδες. Από το
660. 29:47νησί της Κύρκης και μετά η Οδύσια περνά
661. 29:49σε έναν πιο σκοτεινό κόσμο. Η Κύρκη δεν
662. 29:53θα καταστρέψει το πλοίο. Θα μεταμορφώσει
663. 29:55τους ανθρώπους.
664. 29:57Νέκεια δεν θα είναι απλώς ένας ακόμα
665. 29:59σταθμός στον χάρτη. Θα είναι η μετάβαση
666. 30:02σε έναν χώρο που βρίσκεται μεταξύ της
667. 30:05ζωής και του θανάτου. Οι σειρήνες θα
668. 30:07δελαιάσουν τον Οδυσσέα με αυτό που πωθεί
669. 30:10περισσότερο από κάθε την απόλυτη γνώση.
670. 30:13Η σκύλα και οι Χάριδοι δεν θα του
671. 30:15αφήσουν περιθώριο νίκης. Μόνο να
672. 30:17επιλέξει τι από τα δύο θα είναι λιγότερο
673. 30:19καταστροφικό και στη Θρνακία [ξερόβηχας]
674. 30:22θα χαθούν και οι τελευταίοι συντροφή
675. 30:24του. Στο επόμενο επεισόδιο θα
676. 30:26συνεχίσουμε από το σημείο όπου ο στόλος
677. 30:29έχει χαθεί. Ένα μόνο πλοίο φτάνει στη
678. 30:31Νέα και θα δούμε την σταδιακή
679. 30:34απογήύμνωση του ήρωα. Πρώτα χάνεται ο
680. 30:36δρόμος, έπειτα ο στόλος, ύστερα η
681. 30:39σύντροφοι και στο τέλος θα απομείνει
682. 30:41μόνον ο Οδυσσέας, ναβαγός, ξένος,
683. 30:44γυμνός, στην ακτή της χερίας, πριν γίνει
684. 30:48ξανά αυτό που ξέρει καλύτερα από όλους.
685. 30:50Δηλαδή αφηγητής της ίδιας του της
686. 30:53περιπλάνησης. Κύριε [μουσική]